1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ∆ΕΥΤΕΡΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 22ας Ιουνίου 1988
για το συντονισµό των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά µε την
πρωτασφάλιση, εκτός της ασφάλειας ζωής, και για τη θέσπιση των διατάξεων που σκοπό έχουννα διευκολύνουν την πραγµατική άσκηση της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών καθώς και για την
τροποποίηση της οδηγίας 73 /239/ΕΟΚ
(88/357/ΕΟΚ)
(ΕΕL172της 4.7.1988, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Οδηγία 90/618/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 8ης Νοεµβρίου 1990 L330 44 29.11.1990
►M2Οδηγία 92/49/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 L228 1 11.8.1992
►M3Οδηγία 2000 /26/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συµβουλίου της 16ης Μαΐου 2000L181 65 20.7.2000
Σηµείωση: Αυτή η κωδικοποιηµένη έκδοση περιέχει αναφορές στην ευρωπαϊκή λογιστική µονάδα ή/και στο Ecu,ο ι
οποίες, από την 1η Ιανουαρίου 1999, πρέπει να θεωρούνται ως αναφορές στο ευρώ —κανονισµός (ΕΟΚ)
αριθ. 3308/80 του Συµβουλίου (ΕΕ L 345της 20.12.1980, σ. 1) και κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του
Συµβουλίου (ΕΕ L162της 19.6.1997, σ. 1) ·διορθωτικό στην ΕΕ L313της 21.11.1998, σ. 29.
▼B
∆ΕΥΤΕΡΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 22ας Ιουνίου 1988
για το συντονισµό των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικη-
τικών διατάξεων σχετικά µε την πρωτασφάλιση, εκτός τηςασφάλειας ζωής, και για τη θέσπιση των διατάξεων που σκοπόέχουν να διευκολύνουν την πραγµατική άσκηση της ελεύθερης
παροχής υπηρεσιών καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας
73/239/ΕΟΚ
(88/357/ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής
Οικονοµικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2
και το άρθρο 66,
έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής (1),
σε συνεργασία µε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2),
έχοντας υπόψη τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής(3),
Εκτιµώντας:ότι είναι απαραίτητη η ανάπτυξη της εσωτερικής ασφαλιστικής
αγοράς και ότι, για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, πρέπει να διευ-κολυνθούν οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που έχουν την έδρατους στην Κοινότητα να παρέχουν υπηρεσίες εντός των κρατώνµελών και, δι 'αυτού, να δοθεί η δυνατότητα στους ασφαλιζόµε-
νους να αποτείνονται όχι µόνον σε ασφαλιστές
εγκατεστηµένους στη χώρα τους αλλά και σε ασφαλιστές που
έχουν την έδρα τους στην Κοινότητα και είναι εγκατεστηµένοισε άλλα κράτη µέλη ·
ότι, κατ'εφαρµογή της συνθήκης, µετά τη λήξη της µεταβατικής
περιόδου, απαγορεύεται στον τοµέα της παροχής υπηρεσιών
κάθε διάκριση βασιζόµενη στο ότι µια επιχείρηση δεν είναιεγκατεστηµένη στο κράτος µέλος εκπλήρωσης της παροχής ·ότι
η απαγόρευση αυτή αφορά τις υπηρεσίες που παρέχονται απόοποιαδήποτε εγκατάσταση εντός της Κοινότητας, είτε πρόκειται
για την έδρα µιας επιχείρησης, είτε για πρακτορείο ή
υποκατάστηµα ·
ότι, για πρακτικούς λόγους, η παροχή υπηρεσιών πρέπει να
προσδιοριστεί λαµβάνοντας υπόψη, αφ 'ενός, την εγκατάσταση
του ασφαλιστή, και αφ 'ετέρου, τον τόπο όπου υφίσταται ο
κίνδυνος·ότι, κατά συνέπεια, πρέπει επίσης να δοθεί ο ορισµός
της κατάστασης του κινδύνου ·ότι πρέπει, επιπλέον, να οριοθετ-
ηθεί σαφώς η δραστηριότητα που ασκείται µέσω εγκαταστάσεωςσε σχέση µε εκείνη που ασκείται ως ελεύθερη παροχή υπηρε-
σιών·
ότι πρέπει να συµπληρωθεί η πρώτη οδηγία (73 /239/ΕΟΚ) του
Συµβουλίου της 24ης Ιουλίου 1973 περί συντονισµού των νοµοθε-τικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την
ανάληψη δραστηριότητας πρωτασφαλίσεως εκτός της ασφαλί-
σεως ζωής, και την άσκηση αυτής (
4),η οποία εφεξής
αναφέρεται ως «πρώτη οδηγία »,όπως τροποποιήθηκε τελευταία
από την οδηγία 87 /344/ΕΟΚ(5),ιδιαίτερα προκειµένου να διευ-
κρινιστούν οι εξουσίες και τα µέσα ελέγχου των αρχώνεποπτείας·ότι πρέπει, επιπλέον, να προβλεφθούν ειδικές διατά-1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—2
(1)ΕΕ αριθ.C32της 12. 2. 1976, σ. 2 .
(2)ΕΕ αριθ.C36της 13. 2. 1978, σ. 14 ,ΕΕ αριθ.C167της 27. 6. 1988 και
απόφαση της 15ης Ιουνίου 1988 (δεν έχει ακόµη δηµοσιευθεί στην
Επίσηµη Εφηµερίδα).
(3)ΕΕ αριθ.C204της 30. 8. 1976, σ. 13 .
(4)ΕΕ αριθ.L228της 16. 8. 1973, σ. 3 .
(5)ΕΕ αριθ.L185της 4. 7. 1987, σ. 77 .
▼B
ξεις σχετικά µε την πρόσβαση, την άσκηση και τον έλεγχο της
δραστηριότητας που ασκείται ως ελεύθερη παροχή υπηρεσιών ·
ότι πρέπει να παρέχεται στους ασφαλιζόµενους, οι οποίοι, λόγω
της ιδιότητάς τους, του µεγέθους τους ή της φύσης του ασφαλι-
στικού κινδύνου, δεν χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία στοκράτος όπου ευρίσκεται ο κίνδυνος, πλήρης ελευθερία ναπροσφεύγουν στην όσο το δυνατόν ευρύτερη αγορά ασφάλισης ·
ότι πρέπει, εξάλλου, να εξασφαλίζεται στους άλλους ασφαλιζό-µενους, κατάλληλο επίπεδο προστασίας ·
ότι η µέριµνα για προστασία των ασφαλιζόµενων και για
αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισµού δικαιολογεί το συντο-νισµό των κανόνων περί νοµισµατικής αντιστοιχίας πουπροβλέπει η πρώτη οδηγία ·
ότι οι ισχύουσες στα κράτη µέλη διατάξεις που διέπουν τη
σύµβαση ασφάλισης εξακολουθούν να διαφέρουν ·ότι, σε
ορισµένες περιπτώσεις και σύµφωνα µε κανόνες που λαµβάνουν
υπόψη τις ειδικές περιστάσεις, µπορεί να δοθεί η ελευθερίαεπιλογής ενός άλλου δικαίου, εκτός από εκείνο του κράτουςόπου υφίσταται ο κίνδυνος, ως δικαίου εφαρµοστέου στησύµβαση·
ότι πρέπει να συµπεριληφθούν, στο πεδίο εφαρµογής της
παρούσας οδηγίας, και οι υποχρεωτικές ασφαλίσεις, απαιτώντας,
ωστόσο, η σύµβαση που καλύπτει µια τέτοια ασφάλιση να είναισύµφωνη προς τις ειδικές διατάξεις σχετικά µε την ασφάλισηαυτή που προβλέπονται από το κράτος µέλος που επιβάλει τηνυποχρέωση ασφάλισης ·
ότι πρέπει να ενισχυθούν οι διατάξεις της πρώτης οδηγίας
σχετικά µε τη µεταβίβαση του χαρτοφυλακίου και να συµπληρ-
ωθούν µε διατάξεις που θα αφορούν ειδικά την περίπτωση κατάτην οποία το χαρτοφυλάκιο σύµβασης παροχής υπηρεσιώνδιαβιβάζεται σε άλλη επιχείρηση ·
ότι, πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρµογής των ειδικών
για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών διατάξεων ορισµένοι
κίνδυνοι για τους οποίους οι ειδικοί κανόνες που έχουν θεσπι-
στεί από τις αρχές των κρατών µελών, λόγω της φύσης τους καιτων κοινωνικών τους επιπτώσεων, καθιστούν, στο στάδιο αυτό,ακατάλληλη την εφαρµογή των εν λόγω διατάξεων ·ότι, πρέπει,
εντούτοις, να επανεξεταστούν αυτές οι εξαιρέσεις µετά από µιαορισµένη περίοδο εφαρµογής της παρούσας οδηγίας ·
ότι, στο παρόν στάδιο συντονισµού, πρέπει να παρασχεθεί στα
κράτη µέλη η ευχέρεια να περιορίσουν, χάριν της προστασίας
των ασφαλιζοµένων, την ταυτόχρονη άσκηση της δραστη-ριότητας υπό µορφή ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και τηςδραστηριότητας µέσω εγκατάστασης ·ότι ο περιορισµός αυτός
δεν µπορεί να προβλεφθεί για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες
οι ασφαλιζόµενοι δεν έχουν ανάγκη αυτής της προστασίας ·
ότι η πρόσβαση στην άσκηση της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών
πρέπει να υποβληθεί σε διαδικασίες που θα διασφαλίζουν τηντήρηση, εκ µέρους της ασφαλιστικής επιχείρησης, των διατά-ξεων που αφορούν τόσο τις οικονοµικές εγγυήσεις όσο και τουςόρους ασφάλισης ·ότι οι διαδικασίες αυτές µπορούν να απλου-
στευθούν στο µέτρο που η δραστηριότητα που ασκείται ως
παροχή υπηρεσιών αφορά ασφαλιζόµενους οι οποίοι, λόγω τηςιδιότητάς τους, του µεγέθους τους ή της φύσης του προςασφάλιση κινδύνου, δεν έχουν ανάγκη ιδιαίτερης προστασίαςστο κράτος όπου υφίσταται ο κίνδυνος ·
ότι πρέπει να προβλεφθεί ιδιαίτερη συνεργασία, στον τοµέα της
ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, µεταξύ των αρµοδίων αρχών
ελέγχου των κρατών µελών, καθώς και µεταξύ των αρχών αυτώνκαι της Επιτροπής ·ότι πρέπει επίσης να προβλεφθεί ένα καθε-
στώς κυρώσεων που θα εφαρµόζεται όταν η επιχείρηση πουπαρέχει υπηρεσίες δεν συµµορφώνεται προς τις διατάξεις τουκράτους µέλους της παροχής ·1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—3
▼B
ότι, εν αναµονή µεταγενέστερου συντονισµού, τα τεχνικά αποθε-
µατικά πρέπει να υπόκεινται στους κανόνες και στον έλεγχο τουκράτους µέλους της παροχής, όταν η δραστηριότητα παροχής
υπηρεσιών αφορά κινδύνους για τους οποίους το κράτος
αποδέκτης της παροχής επιθυµεί να παράσχει ειδική προστασίαστους ασφαλιζόµενους ·ότι, αντίθετα, τα τεχνικά αποθεµατικά
συνεχίζουν να υπόκεινται στους κανόνες και στον έλεγχο τουκράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένος ο ασφαλιστής, όταν
η µέριµνα αυτή για προστασία του ασφαλιζόµενου δεν είναι
βάσιµη·
ότι ορισµένα κράτη µέλη δεν επιβάλλουν καµία έµµεση φορο-
λογία στις ασφαλιστικές πράξεις, ενώ τα περισσότερα κράτηµέλη εφαρµόζουν ειδικούς φόρους και άλλες µορφές εισφοράς,όπου περιλαµβάνονται και ο επιβαρύνσεις που προορίζονται γιαοργανισµούς αποκατάστασης ·ότι, στα κράτη µέλη που εισπράτ-
τουν τέτοιου είδους φόρους και εισφορές, η διάρθρωση και ο
συντελεστής τους διαφέρουν σηµαντικά ·ότι πρέπει να αποφευ-
χθεί η δηµιουργία στρεβλώσεων του ανταγωνισµού µεταξύ τωνκρατών µελών, όσον αφορά τις ασφαλιστικές υπηρεσίες, εξαιτίαςτων υπαρχουσών διαφορών ·ότι στην επίλυση του προβλήµατος
αυτού µπορεί να συµβάλλει η εφαρµογή του φορολογικού καθε-
στώτος και οι άλλες µορφές εισφοράς που προβλέπει το κράτος
µέλος όπου ευρίσκεται ο κίνδυνος, υπό την επιφύλαξη µεταγενέ-στερης εναρµόνισης ·ότι επαφίεται στα κράτη µέλη να
καθορίσουν τον τρόπο µε τον οποίο θα εξασφαλιστεί η είσπραξηαυτών των φόρων και εισφορών ·
ότι πρέπει να αποφευχθεί η ύπαρξη, σε κάθε κράτος µέλος, τριών
διαφορετικών καθεστώτων, εξ 'αιτίας της έλλειψης συντονισµού
κατά την εφαρµογή της παρούσας οδηγίας και της οδηγίας 78 /
473/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 30ης Μαΐου 1978περί συντονισµού
των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων στοντοµέα της κοινοτικής συνασφαλίσεως (
1)·ότι, για το σκοπό αυτό,
πρέπει να οριστούν οι κίνδυνοι που δύνανται να καλυφθούν µεκοινοτική συνασφάλιση, µε τα ίδια κριτήρια διά των οποίων
ορίζονται οι «µεγάλοι κίνδυνοι »στην παρούσα οδηγία ·
ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη, κατά τους όρους του άρθρου 8Γ της
συνθήκης, η έκταση της προσπάθειας που πρέπει να καταβάλουν
ορισµένες οικονοµίες οι οποίες παρουσιάζουν διαφορέςανάπτυξης·ότι πρέπει, κατά συνέπεια, να παραχωρηθεί σε
ορισµένα κράτη µέλη ένα µεταβατικό καθεστώς που θα καθιστάδυνατή τη σταδιακή εφαρµογή των διατάξεων της παρούσαςοδηγίας που αφορούν ειδικά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
ΤΙΤΛΟΣI
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 1
Η παρούσα οδηγία σκοπό έχει:
α) να συµπληρώσει την πρώτη οδηγία 73 /239/ΕΟΚ·
β) να θεσπίσει τις ειδικές διατάξεις σχετικά µε την ελεύθερη
παροχή υπηρεσιών για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις καιτους κλάδους ασφαλειών που αναφέρει η εν λόγω οδηγία.
Άρθρο 2
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
α) πρώτη οδηγία:
η οδηγία 73/239/ΕΟΚ·1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—4
(1)ΕΕ αριθ.L151της 7. 6. 1978, σ. 25 .
▼B
β) επιχείρηση:
—για την εφαρµογή των τίτλων IκαιII:
κάθε επιχείρηση που έχει λάβει διοικητική άδεια
σύµφωνα µε το άρθρο 6 ή το άρθρο 23 της πρώτης
οδηγίας,
—για την εφαρµογή των τίτλων IIIκαιIV:
κάθε επιχείρηση που έχει λάβει διοικητική άδεια
σύµφωνα µε το άρθρο 6 της εν λόγω οδηγίας ·
γ) εγκατάσταση:
η έδρα καθώς και κάθε πρακτορείο ή υποκατάστηµα µιας
επιχείρησης, λαµβανοµένου υπόψη του άρθρου 3 ·
δ) κράτος µέλος όπου βρίσκεται ο κίνδυνος:
—το κράτος µέλος όπου βρίσκονται τα περιουσιακά στοι-
χεία όταν η ασφάλιση αφορά ακίνητα ή ακίνητα και τοπεριεχόµενό τους, στο µέτρο που αυτό καλύπτεται απότο ίδιο ασφαλιστήριο,
—το κράτος µέλος καταχώρισης, όταν η ασφάλιση αφορά
κάθε είδους µεταφορικά µέσα,
—το κράτος µέλος όπου ο ασφαλισµένος συνήψε τη
σύµβαση, προκειµένου περί συµβάσεων διάρκειας κατώ-
τερης από ή ίσης µε τέσσερις µήνες, οι οποίες αφορούν
κινδύνους που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια ταξιδίου ήδιακοπών, ανεξαρτήτως κλάδου,
—το κράτος µέλος όπου ο ασφαλισµένος έχει τη συνήθη
διαµονή του ή, έαν ο ασφαλισµένος είναι νοµικόπρόσωπο, το κράτος µέλος όπου βρίσκεται η εγκατά-σταση αυτού του νοµικού προσώπου στο οποίο
αναφέρεται το ασφαλιστήριο, σε όλες τις περιπτώσεις
που δεν αναφέρονται ρητά στις προηγούµενες περιπτώ-σεις·
ε) κράτος µέλος της εγκατάστασης:
το κράτος µέλος στο οποίο βρίσκεται η εγκατάσταση που
καλύπτει τον κίνδυνο ·
στ) κράτος µέλος παροχής υπηρεσιών:
το κράτος µέλος στο οποίο βρίσκεται ο κίνδυνος, εφόσον
καλύπτεται από εγκατάσταση ευρισκόµενη σε άλλο κράτοςµέλος.
Άρθρο 3
Για την εφαρµογή της πρώτης οδηγίας καθώς και της παρούσας
οδηγίας, εξοµοιώνεται µε πρακτορείο ή υποκατάστηµα κάθε
µόνιµη παρουσία µιας επιχείρησης στο έδαφος κράτους µέλους,έστω και αν αυτή η παρουσία δεν έχει λάβει τη µορφή υποκατα-στήµατος ή πρακτορείου, αλλά ασκείται µέσω απλού γραφείου τοοποίο διευθύνεται από το προσωπικό της ίδιας επιχείρησης, ή
από ανεξάρτητο πρόσωπο, εντεταλµένο να ενεργεί µονίµως για
την επιχείρηση όπως θα ενεργούσε ένα πρακτορείο.
Άρθρο 4
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας και της πρώτης οδηγίας,
οι γενικοί και οι ειδικοί όροι των ασφαλιστηρίων δεν περιλαµβά-νουν τους ιδιαίτερους όρους που προβλέπονται σε µιασυγκεκριµένη περίπτωση για την κάλυψη των ιδιαιτεροτήτωντου ασφαλιστέου κινδύνου.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—5
▼B
ΤΙΤΛΟΣII
Συµπληρωµατικές διατάξεις της πρώτης οδηγίας
Άρθρο 5
Το άρθρο 5 της πρώτης οδηγίας συµπληρώνεται ως εξής:
«δ) µεγάλοι κίνδυνοι:
i)οι κίνδυνοι που κατατάσσονται στους κλάδους 4, 5, 6,
7, 11 και 12 του σηµείου Α του παραρτήµατος,
ii)οι κίνδυνοι που κατατάσσονται στους κλάδους 14 και
15 του σηµείου Α του παραρτήµατος όταν ο ασφαλι-
σµένος ασκεί κατ 'επάγγελµα βιοµηχανική ή
εµπορική δραστηριότητα ή ελευθέριο επάγγγελµακαι ο κίνδυνος σχετίζεται µε τη δραστηριότητα αυτή,
iii)οι κίνδυνοι που κατατάσσονται στους κλάδους 8, 9, 13
και 16 του σηµείου Α του παραρτήµατος, εφόσον ο
ασφαλισµένος υπερβαίνει αριθµητικά τα όρια δύοτουλάχιστον από τα παρακάτω τρία κριτήρια:
Πρώτο στάδιο: µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1992:
—σύνολο ισολογισµού: 12,4 εκατοµµύρια ECU,
—καθαρό ποσό του κύκλου εργασιών: 24 εκατοµ-
µύριαECU,
—µέσος αριθµός των απασχολουµένων προσώπων
κατά τη διάρκεια του οικονοµικού έτους: 500.
∆εύτερο στάδιο: από την 1η Ιανουαρίου 1993:
—σύνολο ισολογισµού: 6,2 εκατοµµύρια ECU,
—καθαρό ποσό του κύκλου εργασιών: 12,8εκατοµ-
µύριαECU,
—µέσος αριθµός των απασχολουµένων προσώπων
κατά τη διάρκεια του οικονοµικού έτους: 250.
Εάν ο ασφαλισµένος µετέχει σε σύνολο επιχειρήσεων
που καταρτίζουν ενοποιηµένους λογαριασµούςσύµφωνα µε την οδηγία 83 /349/ΕΟΚ(
1),η συνδροµή
των παραπάνω κριτηρίων ελέγχεται βάσει των
ενοποιηµένων λογαριασµών.
Τα κράτη µέλη δικαιούνται να προσθέσουν στην
κατηγορία που αναφέρεται στο σηµείο iii)τους κινδύ-
νους οι οποίοι ασφαλίζονται από επαγγελµατικές
ενώσεις.»
Άρθρο 6
Για την εφαρµογή του άρθρου 15 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο
και του άρθρου 24 της πρώτης οδηγίας, τα κράτη µέλη συµµορ-φώνονται µε το παράρτηµα 1 της παρούσας οδηγίας, όσον αφοράτους κανόνες περί νοµισµατικής αντιστοιχίας.
Άρθρο 7
1.Το δίκαιο που διέπει τις ασφαλιστικές συµβάσεις οι οποίες
ρυθµίζονται από την παρούσα οδηγία και καλύπτουν κινδύνους
που βρίσκονται στα κράτη µέλη, καθορίζεται βάσει των εξής
διατάξεων:
α) Όταν η συνήθης διαµονή του ασφαλισµένου ή το κεντρικό
του κατάστηµα βρίσκεται στο κράτος µέλος όπου και ο
κίνδυνος, την ασφαλιστική σύµβαση διέπει το δίκαιο τουκράτους µέλους αυτού. Ωστόσο, όταν το δίκαιο αυτού τουκράτους το επιτρέπει, τα συµβαλλόµενα µέρη µπορούν ναεπιλέξουν το δίκαιο µιας άλλης χώρας.
β) Όταν η συνήθης διαµονή του ασφαλισµένου ή το κεντρικό
του κατάστηµα δεν βρίσκεται στο έδαφος του κράτους1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—6
(1)ΕΕ αριθ.L193της 18. 7. 1983, σ. 1 .
▼B
µέλους όπου και ο κίνδυνος, τα συµβαλλόµενα µέρη της
ασφαλιστικής σύµβασης µπορούν, κατ 'επιλογή τους, να
εφαρµόσουν είτε το δίκαιο του κράτους µέλους όπου
βρίσκεται ο κίνδυνος είτε το δίκαιο της χώρας όπου
βρίσκεται η συνήθης διαµονή ή το κεντρικό κατάστηµα τουασφαλισµένου.
γ) Όταν ο ασφαλισµένος ασκεί εµπορική ή βιοµηχανική
δραστηριότητα ή ελευθέριο επάγγελµα, η δε ασφαλιστική
σύµβαση καλύπτει δύο ή περισσότερους κινδύνους πουσχετίζονται µε τις δραστηριότητες αυτές και βρίσκονται σεδιάφορα κράτη µέλη, το δίκαιο που διέπει τη σύµβαση επιλέ-γεται µεταξύ των δικαίων αυτών των κρατών µελών και του
δικαίου της χώρας όπου ο ασφαλισµένος έχει τη συνήθη
διαµονή του ή το κεντρικό κατάστηµά του.
δ) Χωρίς να θίγονται οι διατάξεις των στοιχείων β) και γ), όταν
τα κράτη µέλη που αναφέρονται στα, στοιχεία αυτά παρέ-χουν µεγαλύτερη ελευθερία επιλογής του δικαίου που διέπει
τη σύµβαση, οι συµβαλλόµενοι δικαιούνται να επικαλεστούν
την ελευθερία αυτή.
ε) Χωρίς να θίγονται οι διατάξεις των στοιχείων α), β) και γ),
όταν οι καλυπτόµενοι κίνδυνοι αφορούν µόνον ζηµιογόνα
περιστατικά που µπορούν να συµβούν σε άλλο κράτος µέλος
εκτός εκείνου στο οποίο βρίσκεται ο κίνδυνος, σύµφωνα µετην έννοια του άρθρου 2 στοιχείο δ), οι συµβαλλόµενοιέχουν πάντα τη δυνατότητα να επιλέξουν το δίκαιο τουπρώτου κράτους.
στ) Για τους κινδύνους που αναφέρονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ)
της οδηγίας 73 /239/ΕΟΚ, τα συµβαλλόµενα µέρη µπορούν να
επιλέξουν το εφαρµοστέο δίκαιο.
ζ) Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α) ή στ), το
γεγονός ότι τα συµβαλλόµενα µέρη επέλεξαν ένα ορισµένοδίκαιο δεν µπορεί, εφόσον όλα τα άλλα στοιχεία της
κατάστασης έχουν, κατά τη στιγµή της επιλογής αυτής, εντο-
πιστεί σε ένα και µόνο κράτος µέλος, να θίξει τις διατάξειςαναγκαστικού δικαίου του κράτους αυτού, δηλαδή τις διατά-ξεις εκείνες από τις οποίες βάσει της νοµοθεσίας τουκράτους αυτού δεν επιτρέπεται συµβατική παρέκκλιση.
η) Η επιλογή που αναφέρεται στα προηγούµενα στοιχεία
πρέπει να είναι ρητή ή να απορρέει σαφώς από τους όρουςτης σύµβασης ή τις περιστάσεις. Εάν δεν συµβαίνει κάτιτέτοιο ή αν δεν έχει γίνει καµία επιλογή, η σύµβασηδιέπεται από το δίκαιο της χώρας µε την οποία παρουσιάζει
στενότερη συνάφεια, µεταξύ των χωρών που λαµβάνονται
υπόψη κατά τους όρους των προηγούµενων στοιχείων.Ωστόσο, εάν ένα τµήµα της σύµβασης µπορεί να διαχωριστείαπό την υπόλοιπη σύµβαση και παρουσιάζει στενότερησυνάφεια µε άλλη χώρα εκτός από εκείνες που λαµβάνονταιυπόψη σύµφωνα µε τα προηγούµενα στοιχεία, τότε, κατ 'εξαί-
ρεση, µπορεί να εφαρµοστεί για το τµήµα αυτό της σύµβασης
το δίκαιο αυτής της χώρας. Θεωρείται ότι η σύµβαση παρου-σιάζει κατά τεκµήριο στενότερη συνάφεια µε το κράτοςµέλος όπου βρίσκεται κίνδυνος.
θ) Όταν ένα κράτος µέλος περιλαµβάνει πολλές εδαφικές
ενότητες, καθεµία από τις οποίες έχει ιδιαίτερους κανόνεςδικαίου περί ενοχών εκ συµβάσεως, για τον καθορισµό τουεφαρµοστέου δικαίου δυνάµει της παρούσας οδηγίας, κάθεενότητα θεωρείται ως χώρα.
Ένα κράτος µέλος στο οποίο διάφορες εδαφικές ενότητες
έχουν τους δικούς τους κανόνες δικαίου περί ενοχών εκσυµβάσεων, δεν υποχρεούται να εφαρµόζει τις διατάξεις τηςπαρούσας οδηγίας επί των συγκρούσεων που ανακύπτουνανάµεσα στα δίκαια των ενοτήτων αυτών.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—7
▼M2
▼B
▼B
2.Το παρόν άρθρο δεν θίγει την εφαρµογή των κανόνων αναγ-
καστικού δικαίου της χώρας του δικάζοντος δικαστού που
διέπουν την κατάσταση, ανεξάρτητα από το εφαρµοστέο στη
σύµβαση δίκαιο.
Εφόσον προβλέπεται από το δίκαιο κράτους µέλους, είναι
δυνατόν να εφαρµοστούν οι αναγκαστικού δικαίου διατάξεις τουκράτους µέλους όπου βρίσκεται ο κίνδυνος ή του κράτους µέλους
που επιβάλλει την υποχρέωση ασφάλισης, εάν και στο βαθµό
που, σύµφωνα µε το δίκαιο των χωρών αυτών, οι διατάξεις αυτέςεφαρµόζονται ανεξάρτητα από το δίκαιο που διέπει τη σύµβαση.
Όταν η σύµβαση καλύπτει κινδύνους που βρίσκονται σε περισσό-
τερα κράτη µέλη, για την εφαρµογή της παρούσας παραγράφου
θεωρείται ότι η σύµβαση αντιπροσωπεύει πολλές συµβάσεις
καθεµία από τις οποίες αναφέρεται σε ένα µόνο κράτος µέλος.
3.Με την επιφύλαξη των προηγουµένων παραγράφων, τα
κράτη µέλη εφαρµόζουν στις ασφαλιστικές συµβάσεις που
διέπονται από την παρούσα οδηγία τους γενικούς κανόνες του
ιδιωτικού διεθνούς δικαίου τους για τις ενοχές εκ συµβάσεων.
Άρθρο 8
1.Σύµφωνα µε τους όρους του παρόντος άρθρου, οι ασφαλι-
στικές επιχειρήσεις µπορούν να προτείνουν και να συνάπτουνσυµβάσεις υποχρεωτικής ασφάλισης σύµφωνα µε τους κανόνες
της παρούσας οδηγίας καθώς και της πρώτης οδηγίας.
2.Όταν ένα κράτος µέλος θεσπίζει την υποχρεωτική
ασφάλιση, η σύµβαση θεωρείται ότι πληροί την υποχρέωση
αυτή, µόνον εάν τηρεί τις ειδικές διατάξεις που διέπουν την εν
λόγω ασφάλιση στο κράτος µέλος αυτό.
3.Όταν, σε περίπτωση υποχρεωτικής ασφάλισης, υπάρχει
σύγκρουση µεταξύ του δικαίου του κράτους µέλους όπου
βρίσκεται ο κίνδυνος και του δικαίου του κράτους µέλους πουεπιβάλλει την υποχρεωτική ασφάλιση, υπερισχύει το τελευταίο
αυτό δίκαιο.
4.
α)Μετηνεπιφύλαξητουστοιχείουγ)τηςπαρούσας
παραγράφου,τοάρθρο7παράγραφος2τρίτοεδάφιοεφαρ-
µόζεταιότανηασφαλιστικήσύµβασηπαρέχεικάλυψησε
περισσότερατουενόςκράτηµέλη,απόταοποίαένατουλά-
χιστονεπιβάλλειτηνυποχρεωτικήσύναψηασφαλιστικής
σύµβασης.
γ) Ένα κράτος µέλος µπορεί, κατά παρέκκλιση από το άρθρο
7, να ορίσει ότι εφαρµοστέο δίκαιο στη σύµβαση υποχρεω-
τικής ασφάλισης είναι το δίκαιο του κράτους που επιβάλλει
την υποχρεωτική ασφάλιση.
δ) Όταν ο ασφαλιστής υποχρεούται να δηλώσει στις αρµόδιες
αρχές του κράτους µέλους που προβλέπει την υποχρεωτικήασφάλιση κάθε παύση της εγγύησης, η παύση αυτήαντιτάσσεται έναντι των ζηµιωθέντων τρίτων µόνο υπότους όρους που προβλέπει η νοµοθεσία του κράτους αυτού.
5.α) Τα κράτη µέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή τους κινδύ-
νους για τους οποίους η νοµοθεσία τους προβλέπειυποχρεωτική ασφάλιση, αναφέροντας:
—τις ειδικές διατάξεις που διέπουν την ασφάλιση αυτή,
—τα στοιχεία τα οποία πρέπει να περιλαµβάνει το πιστο-
ποιητικό που ο ασφαλιστής υποχρεούται να χορηγήσειστον ασφαλισµένο, όταν το κράτος αυτό ζητά να αποδει-χθεί ότι η υποχρέωση ασφάλισης έχει τηρηθεί. Τακράτη µέλη µπορούν να απαιτήσουν να περιλαµβάνεται1988L0357—EL—20 .07.2000 —003.001—8 
▼M2
▼B◄M2►
▼B
µεταξύ των στοιχείων αυτών δήλωση του ασφαλιστού
ότι η σύµβαση είναι σύµφωνη µε τις ειδικές διατάξειςπου διέπουν τη συγκεκριµένη ασφάλιση.
β) Η Επιτροπή δηµοσιεύει τις πληροφορίες του στοιχείου α)
στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων .
γ) Τα κράτη µέλη δέχονται ως απόδειξη ότι έχει τηρηθεί η
υποχρεωτική ασφάλιση, έγγραφο το περιεχόµενο του
οποίου είναι σύµφωνο µε το στοιχείο α) δεύτερηπερίπτωση.
Άρθρο 9
1.Στο άρθρο 9 και το άρθρο 11 παράγραφος 1 της πρώτης
οδηγίας, το τελευταίο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθοκείµενο:
«Ωστόσο, οι πληροφορίες που προβλέπονται στα στοιχεία α)
και β) όσον αφορά τους γενικούς και ειδικούς όρους και τατιµολόγια δεν απαιτούνται όταν πρόκειται για τους κινδύνους
που αναφέρονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ). »
2.Στα άρθρα 8και 10 της πρώτης οδηγίας, η παράγραφος 3
αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείµενο:
«3.Ο σηµερινός συντονισµός δεν εµποδίζει τα κράτη µέλη να
διατηρούν ή να εισάγουν νοµοθετικές, κανονιστικές ή διοικη-τικές διατάξεις, ιδίως όσον αφορά την ανάγκη τεχνικήςκατάρτισης των διοικητικών στελεχών, καθώς και την έγκρισητου καταστατικού, των γενικών και ειδικών όρων των ασφαλιστη-ρίων, των τιµολογίων και κάθε άλλου εγγράφου που είναι
απαραίτητο για την οµαλή άσκηση του ελέγχου.
Ωστόσο, όσον αφορά τους κινδύνους που αναφέρονται στο άρθρο
5 στοιχείο δ), τα κράτη µέλη δεν θεσπίζουν διατάξεις που απαι-τούν την έγκριση ή τη συστηµατική κοινοποίηση των γενικών
και ειδικών όρων των ασφαλιστηρίων, των τιµολογίων και
άλλων εντύπων που προτίθεται να χρησιµοποιήσει η επιχείρησηστις σχέσεις της µε τους ασφαλιζόµενους. Για να ελέγχουν τηντήρηση των νοµοθετικών, διοικητικών και κανονιστικών διατά-ξεων σχετικα µε τους κινδύνους αυτούς, τα κράτη µέλη µπορούννα απαιτούν µόνο τη µη συστηµατική κοινοποίηση αυτών των
όρων και λοιπών εγγράφων, χωρίς η απαίτηση αυτή να µπορεί
να συνιστά για την επιχείρηση προϋπόθεση για την άσκηση τηςδραστηριότητάς της.
Όσον αφορά τους κινδύνους που αναφέρονται στο άρθρο 5 στοι-
χείο δ), τα κράτη µέλη δεν µπορούν να διατηρήσουν ή να
θεσπίσουν την αρχή της προηγούµενης κοινοποίησης ή τηςέγκρισης των προτεινόµενων αυξήσεων των τιµολογίων, παράµόνο στα πλαίσια ενός γενικού συστήµατος ελέγχου των τιµών.
Ο σηµερινός συντονισµός δεν εµποδίζει επίσης τα κράτη µέλη
να υποβάλλουν σε έλεγχο τις επιχειρήσεις οι οποίες έχουν
ζητήσει ή λάβει την άδεια για τον κλάδο 18του σηµείου Α τουπαραρτήµατος, για το προσωπικό και το υλικό που έχουν άµεσαή έµµεσα στη διάθεσή τους, καθώς και για τα προσόντα τουιατρικού προσωπικού και την ποιότητα του εξοπλισµού πουδιαθέτουν για να ανταποκριθούν στις υποχρέωσεις που επιβάλλει
ο κλάδος αυτός. »
Άρθρο 10
Το άρθρο 19 της πρώτης οδηγίας συµπληρώνεται µε την
ακόλουθη παράγραφο:
«3.Κάθε κράτος µέλος λαµβάνει όλα τα κάταλληλα µέτρα
ώστε οι αρχές που ελέγχουν τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ναδιαθέτουν τις απαραίτητες εξουσίες και τα µέσα για την εποπτείατων δραστηριοτήτων των εγκατεστηµένων στο έδαφός του ασφα-λιστικών επιχειρήσεων, συµπεριλαµβανοµένων τωνδραστηριοτήτων που ασκούνται εκτός του εδάφους του, σύµφωνα1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—9
▼B
µε τις οδηγίες του Συµβουλίου που αφορούν τις δραστηριότητες
αυτές, και µε σκοπό την εφαρµογή τους.
Οι εξουσίες και τα µέσα αυτά πρέπει ιδίως να παρέχουν στις
αρχές ελέγχου τη δυνατότητα:
—να ενηµερώνονται λεπτοµερώς για την κατάσταση της
επιχείρησης και το σύνολο των δραστηριοτήτων της µετους εξής κυρίως τρόπους:
—συλλέγοντας πληροφορίες ή απαιτώντας την υποβολή
εγγράφων σχετικών µε την ασφαλιστική δραστη-
ριότητα,
—προβαίνοντας σε επί τόπου ελέγχους στα γραφεία της
επιχείρησης,
—να λαµβάνουν, ως προς την επιχείρηση, όλα τα κατάλληλα
και αναγκαία µέτρα ώστε, αφενός µεν, οι δραστηριότητέςτης να είναι σύµφωνες µε τις νοµοθετικές, κανονιστικέςκαι διοικητικές διατάξεις που υποχρεούται να τηρεί σταδιάφορα κράτη µέλη, και κυρίως µε το πρόγραµµα δραστη-
ριοτήτων, εφόσον τούτο παραµένει υποχρεωτικό,
αφετέρου δε, να αποφευχθεί ή εξαλειφθεί κάθε ανωµαλίαπου θα έθιγε τα συµφέροντα των ασφαλισµένων,
—να φροντίζουν ώστε να εφαρµόζονται τα µέτρα που απαι-
τούν οι αρχές ελέγχου, εν αναγκή µε αναγκαστικήεκτέλεση, ενδεχοµένως διά της δικαστικής οδού.
Τα κράτη µέλη µπορούν επίσης να ορίσουν ότι οι αρχές ελέγχου
θα έχουν τη δυνατότητα να απαιτούν κάθε πληροφορία σχετικήµε τις ασφαλιστικές συµβάσεις που κατέχουν οι διαµεσο-λαβητές.»
Άρθρο 11
1.Το άρθρο 21 της πρώτης οδηγίας καταργείται.
ΤΙΤΛΟΣIII
Ιδιαίτερες διατάξεις περί ελεύθερης παροχής υπηρεσιών
Άρθρο 12
1.Οι διατάξεις του τίτλου αυτού εφαρµόζονται όταν µια ασφα-
λιστική επιχείρηση καλύπτει, από εγκατάστασή τηςευρισκόµενη σε κράτος µέλος, έναν κίνδυνο ευρισκόµενο, κατάτην έννοια του άρθρου 2 στοιχείο δ), σε άλλο κράτος µέλος. Τοτελευταίο αυτό αποτελεί το κράτος µέλος παροχής υπηρεσιώνκατά την έννοια του παρόντος τίτλου.
2.Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου δεν ισχύουν για τις
πράξεις και επιχειρήσεις ούτε για τους οργανισµούς που εξαι-ρούνται από την πρώτη οδηγία, ούτε και για τους κινδύνους πουκαλύπτουν οι οργανισµοί δηµοσίου δικαίου οι αναφερόµενοι στοάρθρο 4 της ίδιας οδηγίας.
Άρθρο 12α
1.Το παρόν άρθρο εφαρµόζεται στην περίπτωση επιχειρή-
σεως η οποία, µέσω εγκατάστασής της ευρισκοµένης σε ένα
κράτος µέλος, καλύπτει κινδύνους, κατατασσοµένους στον
κλάδο 10 του σηµείου Α του παραρτήµατος της οδηγίας 73 /239/
ΕΟΚ, εκτός της αστικής ευθύνης του µεταφορέα, που ευρί-σκονται σε άλλο κράτος µέλος.
2.Το κράτος µέλος παροχής υπηρεσιών απαιτεί από την
επιχείρηση να καταστεί µέλος του εθνικού του γραφείου και1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—10
▼M2
▼B
▼M2
▼M1
▼M1
του εθνικού του ταµείου εγγυήσεως και να συνεισφέρει στη
χρηµατοδότησή τους.
Πάντως, η επιχείρηση δεν υποχρεούται να προβαίνει σε οποι-
αδήποτε πληρωµή ή συνεισφορά στο γραφείο και στο ταµείο
του κράτους µέλους παροχής υπηρεσιών, για τους κινδύνους που
καλύπτονται υπό καθεστώς παροχής υπηρεσιών, πέραν εκείνωνπου υπολογίζονται επί της ιδίας βάσεως όπως και για τις επιχει-ρήσεις που καλύπτουν κινδύνους, εκτός της ευθύνης τουµεταφορέα, του κλάδου 10, µέσω εγκαταστάσεως στο κράτοςαυτό, σε συνάρτηση µε τα έσοδά της από ασφάλιστρα αυτού του
κλάδου σε αυτό το κράτος µέλος ή µε τον αριθµό των κινδύνων
του κλάδου αυτού που καλύφθηκαν στο εν λόγω κράτος µέλος.
3.Η παρούσα οδηγία δεν αποτελεί εµπόδιο προκειµένου να
υποχρεούνται οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που παρέχουνυπηρεσίες να τηρούν τους κανόνες του κράτους µέλους παροχήςυπηρεσιών που αφορούν την κάλυψη επηυξηµένων κινδύνωνεφόσον αυτοί ισχύουν για τις εγκατεστηµένες επιχειρήσεις.
4.Το κράτος µέλος παροχής υπηρεσιών απαιτεί από την
επιχείρηση να εξασφαλίζει ότι τα πρόσωπα που υποβάλλουν
αίτηση αποζηµίωσης συνεπεία γεγονότων που συνέβησαν στοέδαφός του, δεν θα τίθεται σε λιγότερο ευνοϊκή θέση λόγω τουότι η εν λόγω επιχείρηση καλύπτει κίνδυνο, εκτός της αστικήςευθύνης του µεταφορέα, του κλάδου 10, υπό καθεστώς παροχήςυπηρεσιών και όχι µέσω εγκαταστάσεως στο κράτος αυτό.
Για το σκοπό αυτό, το κράτος µέλος παροχής υπηρεσιών απαιτεί
από την ασφαλιστική επιχείρηση να ορίσει αντιπρόσωπο µε
κατοικία ή εγκατάσταση στο έδαφός του, ο οποίος θα συλλέγειόλες τις απαραίτητες πληροφορίες τις σχετικές µε τις απαιτή-σεις, θα διαθέτει επαρκείς εξουσίες για να αντιπροσωπεύει τηνεπιχείρηση έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζηµίες και θαµπορούσαν να προβάλουν αξίωση αποζηµίωσης, συµπεριλαµβα-
νοµένης και της ικανοποίησης αυτών των αξιώσεων, και για να
την αντιπροσωπεύει ή, εφόσον απαιτείται, να φροντίζει για τηναντιπροσώπευσή της ενώπιον των δικαστηρίων και των αρχώναυτού του κράτους µέλους σχετικά µε τις αξιώσεις αυτές.
Είναι επίσης δυνατόν να κληθεί ο αντιπρόσωπος να αντιπροσω-
πεύσει την επιχείρηση ενώπιον των αρµοδίων αρχών τουκράτους παροχής υπηρεσιών σχετικά µε τον έλεγχο της ύπαρξης
και της ισχύος ασφαλιστηρίων που έχουν ως αντικείµενο την
ασφάλιση της αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα οχήµατα.
Το κράτος µέλος της παροχής υπηρεσιών δεν µπορεί να απαιτεί
από τον αντιπρόσωπο να αναλαµβάνει για λογαριασµό τηςεπιχείρησης η οποία τον εξουσιοδότησε, δραστηριότητες άλλες,πέραν από εκείνες που προβλέπονται στο δεύτερο και τρίτοεδάφιο. Ο αντιπρόσωπος δεν δικαιούται να αναλαµβάνει, για
λογαριασµό της επιχείρησης αυτής, δραστηριότητα συνισταµένη
στην πρωτασφάλιση.
Ο διορισµός του αντιπροσώπου δεν συνιστά καθ 'εαυτόν άνοιγµα
υποκαταστήµατος ή πρακτορείου κατά την έννοια του άρθρου 6παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 73 /239/ΕΟΚ, ο δε αντι-
πρόσωπος δεν θεωρείται ως εγκατάσταση κατά την έννοια τουάρθρου 2 στοιχείο γ) της παρούσας οδηγίας.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—11
▼M3
Εάν η ασφαλιστική επιχείρηση δεν έχει διορίσει αντιπρόσωπο,
τα κράτη µέλη µπορούν να εγκρίνουν ότι ο αντιπρόσωπος για τοδιακανονισµό των ζηµιών, ο οριζόµενος σύµφωνα µε το άρθρο 4
της οδηγίας 2000 /26/ΕΚ(
1),ασκεί τα καθήκοντα του αντιπρο-
σώπου που ορίζεται σύµφωνα µε την παράγραφο αυτή.
Άρθρο 14
Κάθε επιχείρηση που προτίθεται να ασκήσει για πρώτη φορά, σε
ένα ή περισσότερα κράτη µέλη, τις δραστηριότητές της υπό
καθεστώς παροχής υπηρεσιών υποχρεούται να ενηµερώσειπροηγουµένως τις αρµόδιες αρχές του κράτους µέλους καταγωγήςαναφέροντας τη φύση των κινδύνων που προτίθεται να καλύπτει.
Άρθρο 16
1.Οι αρµόδιες αρχές του κράτους µέλους καταγωγής κοινο-
ποιούν, εντός προθεσµίας ενός µηνός από την κοινοποίηση πουπροβλέπεται στο άρθρο 14, στο κράτος µέλος ή τα κράτη µέληστο έδαφος των οποίων η επιχείρηση προτίθεται να ασκήσειδραστηριότητες υπό καθεστώς της ελεύθερης παροχής υπηρε-σιών:
α) µια βεβαίωση στην οποία αναφέρεται ότι η επιχείρηση
διαθέτει το ελάχιστο περιθώριο φερεγγυότητας, το οποίουπολογίζεται σύµφωνα µε τα άρθρα 16 και 17 της οδηγίας 73 /
239/ΕΟΚ·
β) τους κλάδους στους οποίους η επιχείρηση έχει λάβει άδεια να
ασκεί δραστηριότητες ·
γ) τη φύση των κινδύνων που η επιχείρηση προτίθεται να
καλύψει στο κράτος µέλος παροχής υπηρεσιών.
Ενηµερώνουν συγχρόνως την ενδιαφερόµενη επιχείρηση
σχετικά µε την προαναφερόµενη κοινοποίηση.
Κάθε κράτος µέλος, στο έδαφος του οποίου µια επιχείρηση
προτίθεται να παρέχει υπηρεσίες κάλυψης των κινδύνων τουκλάδου 10 του σηµείου Α του παραρτήµατος της οδηγίας 73 /239/
ΕΟΚ, πλην της ευθύνης του µεταφορέα, δύναται να απαιτήσειαπό την επιχείρηση:
—να κοινοποιήσει το όνοµα και τη διεύθυνση του αντιπρο-
σώπου που αναφέρεται στο άρθρο 12α παράγραφος 4 τηςοδηγίας 88/357/ΕΟΚ,
—να προσκοµίσει δήλωση ότι η επιχείρηση έχει γίνει µέλος
του εθνικού γραφείου και του εθνικού ταµείου εγγυήσεων
του κράτους µέλους παροχής υπηρεσιών.
2.Εάν οι αρµόδιες αρχές του κράτους µέλους καταγωγής δεν
κοινοποιήσουν τις πληροφορίες που αναφέρονται στηνπαράγραφο 1 εντός της προβλεπόµενης προθεσµίας, γνωστο-ποιούν, στην επιχείρηση, εντός της ιδίας προθεσµίας τουςλόγους αυτής της άρνησης, κατά της οποίας πρέπει να υπάρχει
δυνατότητα άσκησης ένδικων µέσων στο κράτος µέλος
καταγωγής.
3.Η επιχείρηση µπορεί να αρχίσει τις δραστηριότητές από τη
βεβαιωµένη ηµεροµηνία κατά την οποία ενηµερώνεται σχετικά1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—12
(1)Οδηγία 2000 /26/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβου-
λίου, της 16ης Μαΐου 2000, για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των
κρατών µελών σχετικά µε την ασφάλιση της αστικής ευθύνης της
προκύπτουσας από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχηµάτων και για
την τροποποίηση των οδηγιών 73 /239/ΕΚ και 88 /357/ΕΟΚ του
Συµβουλίου (ΕΕ L181της 20.7.2000, σ. 65 .▼M2
▼M2
µε την κοινοποίηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 πρώτο
εδάφιο.
Άρθρο 17
Κάθε τροποποίηση που η επιχείρηση προτίθεται να επιφέρει στα
στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 14, υπόκειται στη διαδι-κασία που προβλέπεται στα άρθρα 14 και 16.
Άρθρο 26
1.Οι κίνδυνοι που είναι δυνατό να καλυφθούν µε κοινοτική
συνασφάλιση, κατά την έννοια της οδηγίας 78 /473/ΕΟΚ, είναι οι
οριζόµενοι στο άρθρο 5 στοιχείο δ) της πρώτης οδηγίας.
2.Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας οι σχετικές µε τους
κινδύνους του άρθρου 5 στοιχείο δ) της πρώτης οδηγίας ισχύουν
για τον πρωτασφαλιστή.
ΤΙΤΛΟΣIV
Μεταβατικές διατάξεις
Άρθρο 27
1.Για την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ισπανία και την Πορτο-
γαλία ισχύει το ακόλουθο µεταβατικό καθεστώς:
i)µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1992, τα κράτη αυτά µπορούν να
υποβάλλουν όλους τους κινδύνους στο καθεστώς κινδύνων
άλλων από εκείνους που καθορίζει το άρθρο 5 στοιχείο δ)της πρώτης οδηγίας,
ii)από την 1η Ιανουαρίου 1993 και µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου
1994, το καθεστώς των µεγάλων κινδύνων εφαρµόζεται στουςκινδύνους που καθορίζονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ) σηµείοi)καιii)της πρώτης οδηγίας όσον αφορά τους κινδύνους που
καθορίζονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ) σηµείο iii),τα κράτη
µέλη καθορίζουν τα κατώτατα όρια που θα ισχύουν,
iii)Ισπανία
—από την 1η Ιανουαρίου 1995 και µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου
1996, εφαρµόζονται τα κατώτατα όρια του πρώτου σταδίουπου καθορίζονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ) σηµείο iii)της
πρώτης οδηγίας,
—από την 1η Ιανουαρίου 1997, εφαρµόζονται τα κατώτατα
όρια του δεύτερου σταδίου.
Πορτογαλία, Ιρλανδία και Ελλάδα—από την 1η Ιανουαρίου 1995 και µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου
1998, εφαρµόζονται τα κατώτατα όρια του πρώτου σταδίουπου καθορίζονται στο άρθρο 5 στοιχείο δ) σηµείο iii)της
πρώτης οδηγίας,
—από την 1η Ιανουαρίου 1999, εφαρµόζονται τα κατώτατα
όρια του δεύτερου σταδίου.
Η παρέκκλιση που παραχωρείται από την 1η Ιανουαρίου 1995
ισχύει µόνο για τις συµβάσεις οι οποίες καλύπτουν τους κινδύ-νους που κατατάσσονται στους κλάδους 3, 8, 9, 10, 13 και 16,
εφόσον οι κίνδυνοι αυτοί βρίσκονται αποκλειστικά σε ένα από
τα τέσσερα κράτη µέλη για τα οποία ισχύουν οι µεταβατικέςδιατάξεις.
2.Μέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1994, το άρθρο 26 παράγραφος 1
της παρούσας οδηγίας δεν εφαρµόζεται για τους κινδύνους πουβρίσκονται στα τέσσερα κράτη µέλη που προβλέπει το παρόνάρθρο. Όσον αφορά τις µεταβατικές περιόδους µετά την 1ηΙανουαρίου 1995, οι κίνδυνοι που καθορίζονται στο άρθρο 5 στοι-1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—13
▼B
▼M1
▼B
▼B
χείο δ) σηµείο iii)της πρώτης οδηγίας, οι οποίοι βρίσκονται σε
αυτά τα κράτη µέλη και, ενδεχοµένως, καλύπτονται από κοινο-τική συνασφάλιση κατά την έννοια της οδηγίας 78 /473/ΕΟΚ
είναι οι κίνδυνοι που υπερβαίνουν τα κατώτατα όρια που καθορί-
ζονται στην παράγραφο 1 σηµείο iii)του παρόντος άρθρου.
ΤΙΤΛΟΣV
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 28
Η Επιτροπή και οι αρµόδιες αρχές των κρατών µελών συνεργά-
ζονται στενά για να διευκολύνουν τον έλεγχο τηςπρωτασφάλισης εντός της Κοινότητας.
Κάθε κράτος µέλος πληροφορεί την Επιτροπή για τις κυριότερες
δυσκολίες οι οποίες ανακύπτουν κατά την εφαρµογή τηςπαρούσας οδηγίας, µεταξύ δε άλλων για αυτές που παρουσιά-
ζονται αν ένα κράτος µέλος διαπιστώσει αφύσικη µετατόπιση
της ασφαλιστικής δραστηριότητας εις βάρος επιχειρήσεων εγκα-τεστηµένων στο έδαφός του και προς όφελος πρακτορείων ήυποκαταστηµάτων ευρισκοµένων κοντά µεν αλλά έξω από τασύνορά του.
Η Επιτροπή και οι αρµόδιες αρχές των ενδιαφεροµένων κρατών
µελών εξετάζουν αυτές τις δυσκολίες το ταχύτερο δυνατό για να
βρουν κατάλληλη λύση.
Αν κριθεί σκόπιµο, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συµβούλιο τις
ενδεδειγµένες προτάσεις.
Άρθρο 29
Η Επιτροπή διαβιβάζει στο Συµβούλιο, σε τακτά χρονικά διαστή-
µατα και για πρώτη φορά την 1η Ιουλίου 1993, έκθεση για την
πορεία της αγοράς ασφαλίσεων υπό καθεστώς ελεύθερηςπαροχής υπηρεσιών.
Άρθρο 30
Όπου η παρούσα οδηγία αναφέρεται σε ECU,το ισόποσο σε
εθνικό νόµισµα που πρέπει να λαµβάνεται υπόψη από τις 31∆εκεµβρίου κάθε έτους υπολογίζεται βάσει των τιµών της τελευ-ταίας ηµέρας του Οκτωβρίου του ίδιου έτους για την οποία είναιγνωστές οι ισοτιµίες της ECUως προς όλα τα νοµίσµατα της
Κοινότητας.
Το άρθρο 2 της οδηγίας 76 /580/ΕΟΚ(
1)ισχύει µόνο για τα άρθρα
3, 16 και 17 της πρώτης οδηγίας.
Άρθρο 31
Το Συµβούλιο, αποφασίζοντας προτάσει της Επιτροπής, εξετάζει
κάθε πέντε χρόνια, και ενδεχοµένως αναπροσαρµόζει όλα ταποσά που εκφράζονται σε ECUστην παρούσα οδηγία, λαµβά-
νοντας υπόψη την εξέλιξη της οικονοµικής και νοµισµατικήςκατάστασης στην Κοινότητα.
Άρθρο 32
Τα κράτη µέλη τροποποιούν τις εθνικές διατάξεις τους σύµφωνα
µε την παρούσα οδηγία εντός 18µηνών από την κοινοποίησήτης(
2).Ενηµερώνουν αµέσως την Επιτροπή σχετικά.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—14
(1)ΕΕ αριθ.L189της 13. 7. 1976, σ. 13 .
(2)Η παρούσα οδηγία κοινοποιήθηκε στα κράτη µέλη της στις 30
Ιουνίου 1988.
▼B
Οι διατάξεις που τροποποιούνται σύµφωνα µε το πρώτο εδάφιο
πρέπει να εφαρµόζονται εντός 24 µηνών από την κοινοποίησητης παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 33
Από την κοινοποίηση της παρούσας οδηγίας και εφεξής, τα
κράτη µέλη φροντίζουν να ανακοινώνουν στην Επιτροπή το
κείµενο των σηµαντικότερων νοµοθετικών, κανονιστικών ήδιοικητικών διατάξεων που θεσπίζουν στον τοµέα τον οποίοκαλύπτει η παρούσα οδηγία.
Άρθρο 34
Τα παραρτήµατα αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα της παρούσας
οδηγίας.
Άρθρο 35
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—15
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ
Το νόµισµα στο οποίο είναι απαιτητές οι υποχρεώσεις του ασφαλιστή
καθορίζεται σύµφωνα µε τους εξής κανόνες:
1.Όταν οι εγγυήσεις µιας σύµβασης εκφράζονται σε συγκεκριµένο
νόµισµα, οι υποχρεώσεις του ασφαλιστή θεωρούνται απαιτητές στο
νόµισµα αυτό.
2.Όταν οι εγγυήσεις µιας σύµβασης δεν εκφράζονται σ 'ένα νόµισµα, οι
υποχρεώσεις του ασφαλιστή θεωρούνται απαιτητές στο νόµισµα της
χώρας όπου βρίσκεται ο κίνδυνος. Εν τούτοις, ο ασφαλιστής µπορεί
να εκλέξει το νόµισµα στο οποίο εκφράζονται τα ασφάλιστρα αν
συντρέχουν λόγοι που δικαιολογούν την εκλογή αυτή.
Αυτό µπορεί να συµβεί αν, ήδη από τη σύναψη της σύµβασης,
φαίνεται πιθανό ότι µια ασφαλιστική ζηµία θα πληρωθεί όχι στο
νόµισµα της χώρας όπου βρίσκεται ο κίνδυνος αλλά στο νόµισµα των
ασφαλίστρων.
3.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν στον ασφαλιστή να θεωρήσει
ότι το νόµισµα στο οποίο θα πρέπει να καταβάλει την εγγύηση που
έχει παράσχει, θα είναι είτε εκείνο που θα του υπαγορεύσει η πείρα
του είτε, ελλείψει τέτοιας πείρας, το νόµισµα της χώρας όπου είναι
εγκατεστηµένος:
—για τις συµβάσεις που καλύπτουν κινδύνους των κλάδων 4, 5, 6, 7,
11, 12 και 13 (µόνο αστική ευθύνη των παραγωγών), και
—για τις συµβάσεις που καλύπτουν κινδύνους άλλων κλάδων, όταν
σύµφωνα µε τη φύση των κινδύνων, οι εγγυήσεις πρέπει να κατα-
βληθούν σε νόµισµα διαφορετικό από εκείνο που θα προέκυπτε
από την εφαρµογή των προηγουµένων µεθόδων.
4.Όταν µια ασφαλιστική ζηµία δηλώθηκε στον ασφαλιστή και οι
παροχές πρέπει να καταβληθούν σε καθορισµένο νόµισµα διαφορετικό
από το νόµισµα που προκύπτει από την εφαρµογή των προηγούµενων
µεθόδων, οι υποχρεώσεις του ασφαλιστή θεωρούνται απαιτητές σ 'αυτό
το νόµισµα, δηλαδή σε εκείνο στο οποίο η αποζηµίωση που πρέπει να
καταβάλει ο ασφαλιστής καθορίστηκε µε δικαστική απόφαση ή µε
συµφωνία ασφαλιστή και ασφαλισµένου.
5.Όταν ασφαλιστική ζηµία αποτιµάται σε νόµισµα που εκ των προτέρων
γνωρίζει ο ασφαλιστής αλλά που είναι διαφορετικό από το νόµισµα
που προκύπτει από την εφαρµογή των προηγούµενων µεθόδων, οι
ασφαλιστές µπορούν να θεωρούν τις υποχρεώσεις τους απαιτητές στο
νόµισµα αυτό.
6.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να µην
εκφράζουν τα τεχνικά τους αποθεµατικά σε νοµισµατικώς αντίστοιχα
περιουσιακά στοιχεία, αν από την εφαρµογή των προηγουµένων
κανόνων προκύπτει ότι η επιχείρηση —έδρα ή υποκατάστηµα —για
να τηρείται η αρχή της νοµισµατικής αντιστοιχίας, θα έπρεπε να
κατέχει σε ένα νόµισµα περιουσιακά στοιχεία µη υπερβαίνοντα το
7%των περιουσιακών στοιχείων που εκφράζονται σε άλλα νοµίσµατα.
Ωστόσο:
α) όσον αφορά τη νοµισµατική αντιστοιχία σε δραχµές, σε ιρλανδικές
λίρες ή πορτογαλικά εσκούδα, το ποσό αυτό δεν µπορεί να υπερ-
βαίνει:
—το 1 εκατοµµύριο ECUκατά τη διάρκεια µεταβατικής περιόδου
που λήγει στις 31 ∆εκεµβρίου 1992,
—τα 2 εκατοµµύρια ECUγια την περίοδο µεταξύ 1ης Ιανουαρίου
1993 και 31 ∆εκεµβρίου 1998 ·
β) όσον αφορά τη νοµισµατική αντιστοιχία σε βελγικά φράγκα, σε
φράγκα Λουξεµβούργου και σε πεσέτες, το ποσό αυτό δεν µπορεί
να υπερβαίνει τα 2 εκατοµµύρια ECUκατά τη διάρκεια περιόδου
που λήγει στις 31 ∆εκεµβρίου 1996.
Μετά τη λήξη των µεταβατικών περιόδων που καθορίζονται στα στοι-
χεία α) και β), για τα νοµίσµατα αυτά ισχύει το γενικό καθεστώς,
εκτός αντίθετης απόφασης του Συµβουλίου.
7.Όταν οι υποχρεώσεις είναι απαιτητές σε εξωκοινοτικό νόµισµα, τα
κράτη µέλη µπορούν να µην απαιτούν την εφαρµογή της νοµισµατικής
αντιστοιχίας από την επιχείρηση —έδρα ή υποκατάστηµα —εάν
υπάρχουν ρυθµίσεις που διέπουν τις επενδύσεις στο νόµισµα αυτό,1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—16
▼B
εάν το νόµισµα αυτό υπόκειται σε περιορισµούς µεταφοράς, ή εάν, για
ανάλογες αιτίες, το εν λόγω νόµισµα δεν είναι κατάλληλο για την
επένδυση των τεχνικών αποθεµατικών.
8.Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις δικαιούνται να µην καλύπτουν µε αντί-
στοιχα στοιχεία ενεργητικού ποσό που δεν µπορεί να υπερβαίνει το 20
%των υποχρεώσεών τους σε συγκεκριµένο νόµισµα.
9.Κάθε κράτος µέλος µπορεί να προβλέπει ότι, εφόσον, δυνάµει των
προηγούµενων κανόνων, µια υποχρέωση πρέπει να καλύπτεται µε
στοιχεία εκφρασµένα στο νόµισµα κράτους µέλους, η απαίτηση αυτή
θεωρείται ότι έχει τηρηθεί εάν τα στοιχεία αυτά είναι εκπεφρασµένα
σεEcu.1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—17
▼M2
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2Α
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ
1.Σύνολο εισπραχθέντων ακαθαρίστων ασφαλίστρων
2.Συνολικές καταβαλλόµενες αποζηµιώσεις
3.Προµήθειες
4.Ακαθάριστο τεχνικό αποτέλεσµα1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—18
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2Β
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ
1.Ακαθάριστα ασρφάλιστρα της τελευταίας ασφαλιστικής χρήσης
2.Ακαθάριστες αποζηµιώσεις της τελευταίας ασφαλιστικής χρήσης
(συµπεριλαµβανοµένου και του αποθεµατικού κατά το τέλος της ασφα-
λιστικής χρήσης)
3.Προµήθειες
4.Ακαθάριστο τεχνικό αποτέλεσµα1988L0357—EL—20.07.2000—003.001—19