1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►BΟ∆ΗΓΙΑ 97/68/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 16ης ∆εκεµβρίου 1997
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά µε τα ληπτέα µέτρα κατά της
εκποµπής αερίων και σωµατιδιακών ρύπων προερχόµενων από κινητήρες εσωτερικής καύσης
που τοποθετούνται σε µη οδικά κινητά µηχανήµατα
(ΕΕL59της 27.2.1998, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Οδηγία 2001 /63/ΕΚ της Επιτροπής της 17ης Αυγούστου 2001 L227 41 23.8.2001
►M2Οδηγία 2002 /88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συµβουλίου της 9ης ∆εκεµβρίου 2002L35 28 11.2.2003
▼B
Ο∆ΗΓΙΑ 97/68/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 16ης ∆εκεµβρίου 1997
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά
µε τα ληπτέα µέτρα κατά της εκποµπής αερίων και σωµατιδιακώνρύπων προερχόµενων από κινητήρες εσωτερικής καύσης που
τοποθετούνται σε µη οδικά κινητά µηχανήµατα
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και
ιδίως το άρθρο 100 Α,
την πρόταση της Επιτροπής (1),
τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Αποφασίζοντας µε τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της
συνθήκης(3),υπό το πρίσµα του κοινού σχεδίου το οποίο
ενέκρινε η Επιτροπή Συνδιαλλαγής στις 11 Νοεµβρίου 1997,
Εκτιµώντας:
(1) ότι, στο πρόγραµµα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά
µε την πολιτική και τη δράση για το περιβάλλον και τηναειφόρο ανάπτυξη (
4),αναγνωρίζεται ως βασική αρχή ότι
θα πρέπει οι πάντες να προστατεύονται αποτελεσµατικάαπό τους γνωστούς κινδύνους για την υγεία που ενέχει ηατµοσφαιρική ρύπανση και ότι, για τον σκοπό, αυτό, απαι-
τείται ιδιαίτερα να ελέγχονται οι εκποµπές διοξειδίου του
αζώτου (NO
2),σωµατιδίων ( PT),καπνού και άλλων ρύπων,
όπως µονοξειδίου του άνθρακα ( CO)·ότι, για πρόληψη του
σχηµατισµού όζοντος στην τροπόσφαιρα (Ο3)και τις συνα-
φείς επιπτώσεις του στην υγεία και το περιβάλλον, είναιανάγκη να περισταλούν οι εκποµπές των προδρόµων παρα-
γόντων: οξειδίων του αζώτου ( NO
x)και υδρογονανθράκων
(HC)·ότι, λόγω των περιβαλλοντικών ζηµιών που προκαλεί
η οξίνιση, απαιτείται επίσης µείωση µεταξύ άλλων τωνεκποµπώνNO
xκαιHC·
(2) ότι τον Απρίλιο του 1992 η Κοινότητα υπέγραψε το πρωτό-
κολλο της Οικονοµικής Επιτροπής των Ηνωµένων Εθνώνγια την Ευρώπη ( UN-ECE) περί περιστολής των εκποµπών
πτητικών οργανικών ενώσεων ( VOC) και προσχώρησε στο
πρωτόκολλο για την περιστολή των εκποµπών NO
xτον
∆εκέµβριο του 1993, αµφότερα εκ των οποίων σχετίζονταιµε τη σύµβαση του 1979 σχετικά µε τη διασυνοριακήατµοσφαιρική ρύπανση σε µεγάλες αποστάσεις, η οποίαεγκρίθηκε τον Ιούλιο του 1982 ·
(3) ότι ο στόχος της µείωσης των επιπέδων εκποµπής ρύπων
από κινητήρες µη οδικών κινητών µηχανηµάτων και η
καθιέρωση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς κινη-
τήρων και µηχανηµάτων, δεν µπορούν ως εκ τούτου ναεπιτευχθούν ικανοποιητικά από µόνα τα κράτη µέλη, και1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—2
(1)ΕΕC328 της 7.12.1995, σ. 1 .
(2)ΕΕC153 της 28.3.1996, σ. 2 .
(3)Γνώµη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 1995 (ΕΕ
C 308 της 20.11.1995, σ. 29 ),κοινή θέση του Συµβουλίου της 20ής
Ιανουαρίου 1997 (ΕΕ C 123 της 21.4.1997, σ. 1 )και απόφαση του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Μαΐου 1997 (ΕΕ C 167 της
2.7.1997, σ. 22 ).Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης
∆εκεµβρίου 1997. Απόφαση του Συµβουλίου της 4ης ∆εκεµβρίου
1997.
(4)Ψήφισµα του Συµβουλίου και των Αντιπροσώπων των κυβερνήσεων
των κρατών µελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συµβουλίου της
1ης Φεβρουαρίου 1993 (ΕΕ C138 της 17.5.1993, σ. 1 ).
▼B
ότι, τα ανωτέρω µπορούν καλύτερα να επιτευχθούν µε την
προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά µετα µέτρα κατά της ατµοσφαιρικής ρύπανσης από κινητήρες
που προορίζονται να τοποθετηθούν σε µη οδικά κινητά
µηχανήµατα ·
(4) ότι, από τις πρόσφατες έρευνες που διεξήγαγε η Επιτροπή,
φαίνεται ότι οι εκποµπές από κινητήρες µη οδικών κινητώνµηχανηµάτων συνιστούν σοβαρό ποσοστό των συνολικώνανθρωπογενών εµποµπών ορισµένων επιβλαβών ατµοσφαι-ρικών ρύπων ·ότι η κατηγορία των κινητήρων ανάφλεξης
εκ συµπιέσεως, την οποία θα ρυθµίσει η παρούσα οδηγία,
είναι υπεύθυνη κατά µεγάλο ποσοστό για την ατµοσφαι-
ρική ρύπανση από NO
xκαιPT,ιδιαίτερα όταν συγκριθεί
µε τη ρύπανση που προέρχεται από τον τοµέα των οδικώνµεταφορών·
(5) ότι οι εκποµπές των λειτουργούντων επί του εδάφους µη
οδικών κινητών µηχανηµάτων που είναι εφοδιασµένα µεκινητήρες ανάφλεξης εκ συµπιέσεως, και ιδιαίτερα οιεκποµπέςNO
xκαιPT,συνιστούν κυριότατη αιτία ανησυ-
χίας στον τοµέα αυτόν ·ότι αυτές οι πηγές εκποµπής
ρύπων θα πρέπει κατά πρώτον να ρυθµιστούν ·ότι πάντως
είναι επίσης σκόπιµο να υπάρξει δυνατότητα µετέπειταεπέκτασης του πεδίου εφαρµογής της παρούσας οδηγίας,ώστε να συµπεριλάβει τον έλεγχο των εκποµπών από
άλλους κινητήρες µη οδικών κινητών µηχανηµάτων, περι-
λαµβανοµένων των µεταφεροµένων ηλεκτροπαραγωγώνζευγών, επί τη βάσει καταλλήλων κύκλων δοκιµών, καιειδικότερα των βενζινοκινητήρων ·ότι υπάρχει δυνατότητα
επίτευξης σηµαντικής µείωσης των εκποµπών COκαιHC
µε τη διεύρυνση του πεδίου εφαρµογής της παρούσας
οδηγίας στους βενζινοκινητήρες ·
(6) ότι ενδείκνυται να εισαχθεί το ταχύτερο δυνατό νοµοθεσία
για τον έλεγχο των εκποµπών των κινητήρων των γεωρ-
γικών και των δασικών ελκυστήρων, η οποία θαεξασφαλίζει επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας ισοδύ-ναµο προς εκείνο που ορίζεται από την παρούσα οδηγία,µε απαιτήσεις και πρότυπα πλήρως σύµφωνα προς αυτήν ·
(7) ότι ως προς τις διαδικασίες πιστοποίησης, υιοθετήθηκε η
έγκριση τύπου που έχει ανταπεξέλθει επιτυχώς στη δοκι-µασία του χρόνου ως ευρωπαϊκή µέθοδος έγκρισης οδικών
οχηµάτων και κατασκευαστικών τους στοιχείων ·ότι για
πρώτη φορά θεσπίζεται η έγκριση µητρικού κινητήραεκπροσωπούντος µια οµάδα (σειρά)κινητήρων κατασκευα-σµένων από παρόµοια στοιχεία σύµφωνα µε παρεµφερείςκατασκευαστικές αρχές ·
(8) ότι οι παραγόµενοι σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της
παρούσας οδηγίας κινητήρες θα πρέπει να φέρουν ανάλογοσήµα και να κοινοποιούνται στις εγκρίνουσες αρχές ·ότι,
προκειµένου να αµβλυνθούν τα διοικητικά εµπόδια, δεν
έχει προβλεφθεί κανένας άµεσος έλεγχος, εκ µέρους τηςεγκρίνουσας αρχής, των ηµεροµηνιών παραγωγής τωνκινητήρων σε συνάφεια µε την έναρξη εφαρµογής αυστη-ρότερων απαιτήσεων ·ότι η ανωτέρω ελευθερία επιβάλλει
στους κατασκευαστές να διευκολύνουν την προετοιµασία
διενέργειας σηµειακών ελέγχων εκ µέρους της εγκρί-
νουσας αρχής και να παρέχουν κατά τακτά διαστήµατα τιςδιαθέσιµες σχετικές πληροφορίες προγραµµατισµού τηςπαραγωγής·ότι δεν είναι υποχρεωτική η απόλυτη
συµµόρφωση προς τη διενεργούµενη σύµφωνα µε την
υπόψη διαδικασία κοινοποίηση, ένας υψηλός όµως βαθµός
συµµόρφωσης θα διευκόλυνε τον προγραµµατισµό τωνεκτιµήσεων εκ µέρους των εγκρινουσών αρχών και θασυνέβαλλε στην καλλιέργεια σχέσεων µεγαλύτερης εµπι-στοσύνης µεταξύ κατασκευαστών και αρµοδίων για τιςεγκρίσεις τύπου αρχών ·1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—3
▼B
(9) ότι οι εγκρίσεις που παραχωρούνται σύµφωνα µε την
οδηγία 88/77/ΕΟΚ(1)και µε τον κανονισµό 49 σειρά 2 της
UN/ECE που εµφαίνεται στο παράρτηµα IV,προσάρτηµα II
της οδηγίας 92 /53/ΕΟΚ(2),αναγνωρίζονται ως ισοδύναµες
εκείνων που απαιτούνται από την παρούσα οδηγία στηνπρώτη φάση ·
(10) ότι πρέπει να επιτρέπεται να διατίθενται στην αγορά εντός
των κρατών µελών οι κινητήρες που ανταποκρίνονται στιςαπαιτήσεις της παρούσας οδηγίας και εµπίπτουν στο πεδίοεφαρµογής της ·ότι αυτοί οι κινητήρες δεν πρέπει να
υπόκεινται σε τυχόν άλλες εθνικές απαιτήσεις για τις
εκποµπές·ότι το κράτος µέλος που παραχωρεί εγκρίσεις
πρέπει να λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα ελέγχου ·
(11) ότι, όταν τάσσονται οι νέες διαδικασίες για τις δοκιµές και
οριακές τιµές, είναι ανάγκη να λαµβάνονται υπόψη οιιδιαίτερες συνήθειες χρήσης των εν λόγω τύπων κινη-τήρων·
(12) ότι είναι σκόπιµο τα νέα αυτά πρότυπα να τεθούν σε ισχύ
τηρώντας την αποδεδειγµένως επιτυχηµένη αρχή της διαδι-κασίας σε δύο φάσεις ·
(13) ότι, για τους κινητήρες υψηλότερης ισχύος εξόδου,
φαίνεται ευχερέστερη η επίτευξη ουσιώδους µειώσεως τηςεκποµπής ρύπων, επειδή µπορεί να χρησιµοποιηθεί ηυπάρχουσα τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί για κινητήρεςοδικών οχηµάτων ·ότι, λαµβάνοντας αυτό υπόψη, έχει
προβλεφθεί σταδιακή επιβολή των απαιτήσεων, αρχίζοντας
στη φάσηIµε την υψηλότερη από τις τρείς ζώνες ισχύος ·
ότι αυτή η αρχή τηρείται και για τη φάση II,η οποία όµως
περιλαµβάνει µια τέταρτη ζώνη ισχύος που δεν καλύπτεταιαπό τη φάση I·
(14) ότι, στον τοµέα αυτό των µη οδικών κινητών µηχανηµάτων,
ο οποίος ρυθµίζεται τώρα και είναι ο σηµαντικότερος µετάαπό εκείνον των γεωργικών ελκυστήρων, σε περίπτωσησύγκρισης ως προς τις εκποµπές τις προερχόµενες από τις
οδικές µεταφορές, αναµένεται αξιόλογη µείωση των τελευ-
ταίων µε την εφαρµογή της παρούσας οδηγίας ·ότι, λόγω
της σε γενικές γραµµές πολύ καλής επίδοσης των πετρε-λαιοκινητήρων ως προς τις εκποµπές COκαιHCυπάρχουν
πολύ µικρά περιθώρια για βελτιώσεις στη συνολικήποσότητα εκπεµποµένων ρύπων ·
(15) ότι, προκειµένου να υπάρξει µέριµνα για την περίπτωση
εκτάκτων τεχνικών ή οικονοµικών περιστάσεων, έχουνενσωµατωθεί διαδικασίες που µπορεί να εξαιρούν τους
κατασκευαστές από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από
την παρούσα οδηγία ·
(16) ότι, προκειµένου να διασφαλισθεί «συµµόρφωση της
παραγωγής»(ΣΠ), µόλις δοθεί έγκριση για κάποιον κινη-
τήρα, υποχρεούται ο κατασκευαστής να λαµβάνει τααναγκαία µέτρα ·ότι, για την περίπτωση µη συµµόρφωσης,
έχουν προβλεφθεί διαδικασίες πληροφόρησης, επανορθω-τικές ενέργειες και διαδικασία συνεργασίας που θα
επιτρέψει την επίλυση πιθανών διαφορών απόψεων µεταξύ1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—4
(1)Οδηγία 88/77/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 3ης ∆εκεµβρίου 1987, για την
προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά µε τα µέτρα
που πρέπει να ληφθούν κατά των εκποµπών αερίων ρύπων από ντιζε-
λοκινητήρες προοριζόµενους να τοποθετηθούν σε οχήµατα (ΕΕ L3 6
της 9.2.1988, σ. 33 )·οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την
οδηγία 96/1/ΕΚ (ΕΕL40της 17.2.1996, σ. 1 ).
(2)Οδηγία 92/53/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1992, για την
τροποποίηση της οδηγίας 70 /156/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των
νοµοθεσιών των κρατών µελών που αφορούν την έγκριση τύπου των
οχηµάτων µε κινητήρα και των ρυµουλκουµένων τους (ΕΕ L 225 της
10.8.1992, σ. 1 ).
▼B
κρατών µελών ως προς τη συµµόρφωση πιστοποιηµένων
κινητήρων·
(17) ότι το δικαίωµα των κρατών µελών να θεσπίζουν απαιτή-
σεις που εξασφαλίζουν ότι οι εργαζόµενοι προστατεύονταικατά τη χρησιµοποίηση των µη οδικών κινητών
µηχανηµάτων δεν θίγεται από την παρούσα οδηγία ·
(18) ότι οι τεχνικές διατάξεις σε ορισµένα παραρτήµατα της
παρούσας οδηγίας θα πρέπει να συµπληρωθούν και
προσαρµοστούν, όπως τούτο κριθεί αναγκαίο, στην τεχνική
πρόοδο σύµφωνα µε διαδικασία επιτροπής ·
(19) ότι θα πρέπει να προβλεφθούν διατάξεις ώστε να διασφαλί-
ζεται η δοκιµή των κινητήρων σύµφωνα µε τους κανόνες
της ορθής εργαστηριακής πρακτικής ·
(20) ότι είναι ανάγκη να προωθηθεί το παγκόσµιο εµπόριο στον
τοµέα αυτόν δια της εναρµόνισης, στο µέτρο του δυνατού,
των προτύπων εκποµπής στην Κοινότητα µε εκείνα πουεφαρµόζονται ή προβλέπονται σε τρίτες χώρες ·
(21) ότι συνεπώς είναι απαραίτητο να εξετασθεί το ενδεχόµενο
η κατάσταση να επανεξεταστεί µε βάση την ύπαρξη καιτην οικονοµική σκοπιµότητα νέων τεχνολογιών και λαµβά-νοντας υπ'όψη την πρόδο που θα σηµειωθεί κατά την
εφαρµογή της δεύτερης φάσης ·
(22) ότι, στις 20 ∆εκεµβρίου 1994, συµφωνήθηκε ένα modus
vivendi µεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συµβου-
λίου και της Επιτροπής σχετικά µε τα µέτρα εκτέλεσης
των πράξεων που αποφασίζονται σύµφωνα µε τη διαδικασία
που αναφέρεται στο άρθρο 189 Β της συνθήκης (1),
ΕΞΕ∆ΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Στόχοι της οδηγίας
Η παρούσα οδηγία στοχεύει στην προσέγγιση των νοµοθεσιών
των κρατών µελών που αφορούν τα πρότυπα εκποµπής και τις
διαδικασίες έγκρισης τύπου για κινητήρες που τοποθετούνται σεµη οδικά κινητά µηχανήµατα. Θα συµβάλει στην οµαλήλειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενώ ταυτόχρονα θα προστα-τεύει την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον.
Άρθρο 2
Ορισµοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
—µη οδικό κινητό µηχάνηµα οποιαδήποτε κινητή µηχανή,
φορητός βιοµηχανικός εξοπλισµός ή όχηµα µε ή και χωρίς
αµάξωµα, που δεν προορίζεται να χρησιµοποιείται για τηνοδική µεταφορά επιβατών ή εµπορευµάτων, όπου έχει εγκατα-σταθεί κινητήρας εσωτερικής καύσης κατά τους ορισµούς τουτµήµατος 1 του παραρτήµατος I,
—έγκριση τύπου η διαδικασία µε την οποία ένα κράτος µέλος
πιστοποιεί ότι ένας τύπος κινητήρα εσωτερικής καύσης, ή
σειρά κινητήρων, όσον αφορά το επίπεδο των αερίων και
σωµατιδιακών ρύπων που εκπέµπουν, πληροί τις σχετικέςτεχνικές απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας,
—τύπος κινητήρα κατηγορία κινητήρων που δεν διαφέρουν ως
προς τα βασικά χαρακτηριστικά τους, όπως ορίζονται στοπαράρτηµαII,προσάρτηµα 1,
—σειρά κινητήρων οµάδα κινητήρων ενός κατασκευαστή, οι
οποίοι αναµένεται, ως εκ του σχεδιασµού των, να παρουσιά-1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—5
(1)ΕΕC102 της 4.4.1996, σ. 1 .
▼B
ζουν παρεµφερή χαρακτηριστικά εκπεµπόµενων από την
εξάτµιση ρύπων, και οι οποίοι πληρούν τις απαιτήσεις τηςπαρούσας οδηγίας,
—µητρικός κινητήρας κινητήρας επιλεγόµενος από µία σειρά
κινητήρων κατά τρόπο ανταποκρινόµενο στις απαιτήσεις πουτάσσονται στα τµήµατα 6 και 7 του παραρτήµατος I,
—παραγόµενη ισχύς του κινητήρα η καθαρή ισχύς, όπως ορίζεται
στο παράρτηµα I,σηµείο 2.4,
—ηµεροµηνία παραγωγής κινητήρα η ηµεροµηνία διενέργειας του
τελικού ελέγχου του κινητήρα, αφού αυτός βγει από τη
γραµµή παραγωγής, οπότε είναι πλέον έτοιµος να παραδοθείή να προστεθεί στα αποθέµατα,
—διάθεση στην αγορά η πράξη µε την οποία ένας κινητήρας καθί-
σταται διαθέσιµος για πρώτη φορά στην αγορά, έναντι
πληρωµής ή δωρεάν, προκειµένου να διανεµηθεί ή /και να
χρησιµοποιηθεί µέσα στην Κοινότητα,
—κατασκευαστής το πρόσωπο ή όργανο που είναι υπεύθυνο
ενώπιον της εγκρίνουσας αρχής για όλες τις πτυχές της διαδι-κασίας έγκρισης τύπου και για τη διασφάλιση της
συµµόρφωσης της παραγωγής. ∆εν είναι απαραίτητο να έχει
το πρόσωπο αυτό ή όργανο άµεση εµπλοκή σε όλα τα στάδιακατασκευής του κινητήρα,
—εγκρίνουσα αρχή η αρµόδια αρχή ή αρχές ενός κράτους µέλους,
η οποία είναι υπεύθυνη για όλες τις πτυχές της έγκρισης
τύπου ενός κινητήρα ή µιας σειράς κινητήρων, για να εκδίδεικαι ανακαλεί πιστοποιητικά έγκρισης, να λειτουργεί ως τοσηµείο επαφής µε τις εγκρίνουσες αρχές των υπολοίπωνκρατών µελών και να επαληθεύει τους διακανονισµούςσυµµόρφωσης της παραγωγής του κατασκευαστή,
—τεχνικήυπηρεσία ο (οι)οργανισµός( -οί)ή φορέας( -είς)που
έχει(-ουν)ορισθεί ως εργαστήριο( -α)διεξαγωγής δοκιµών ή
επιθεωρήσεων για λογαριασµό της εγκρίνουσας αρχής ενόςκράτους µέλους. Το λειτούργηµα αυτό µπορεί επίσης να
τελείται από την ίδια την εγκρίνουσα αρχή,
—πληροφοριακό έγγραφο το εµφαινόµενο στο παράρτηµα IIτης
παρούσας οδηγίας έγγραφο, που προδιαγράφει ποιές πληρο-φορίες παρέχει ο αιτών,
—πληροφοριακός φάκελος ο πλήρης φάκελος ή αρχείο στοι-
χείων, σχεδίων, φωτογραφιών κ.λπ. που καταθέτει ο αιτώνστην τεχνική υπηρεσία ή την εγκρίνουσα αρχή, όπως ορίζειτο πληροφοριακό έγγραφο,
—πληροφοριακό τεύχος ο πληροφοριακός φάκελος µε επιπλέον
οποιεσδήποτε εκθέσεις δοκιµών ή άλλα έγγραφα που ζητείεπιπροσθέτως η τεχνική υπηρεσία ή η εγκρίνουσα αρχή,πέραν εκείνων του πληροφοριακού φακέλου, στο πλαίσιο της
άσκησης των καθηκόντων της,
—ευρετήριο του πληροφοριακού τεύχους το έγγραφο στο οποίο
απαριθµούνται τα περιεχόµενα του πληροφοριακού τεύχους,µε κατάλληλη αρίθµηση ή άλλου είδους ένδειξη για την
ευκρινή αναγνώριση όλων των σελίδων,
—κινητήρας αντικατάστασης κάθε νεοκατασκευασµένος κινη-
τήρας που προορίζεται για αντικατάσταση κινητήραµηχανής, η προµήθεια του οποίου έγινε αποκλειστικά για τοσκοπό αυτό,
—φορητός κινητήρας κάθε κινητήρας που πληροί µία τουλάχι-
στον από τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)ο κινητήρας πρέπει να χρησιµοποιείται σε τµήµα του
εξοπλισµού το οποίο φέρει ο χειριστής καθ 'όλη τη
διάρκεια της εκτέλεσής της ή των προβλεπόµενωνλειτουργιών του ·
β)ο κινητήρας πρέπει να χρησιµοποιείται σε τµήµα του
εξοπλισµού το οποίο κατά τη λειτουργία του πρέπει να1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—6
▼M2
▼B
▼M2
▼M2
φέρεται σε διάφορες θέσεις, όπως πάνω -κάτω ή αριστερά -
δεξιά, για την εκτέλεση της ή των προβλεπόµενωνλειτουργιών του ·
γ)ο κινητήρας πρέπει να χρησιµοποιείται σε τµήµα του
εξοπλισµού για το οποίο το συνολικό, χωρίς υγρά, βάρος
κινητήρα και εξοπλισµού να είναι κάτω των 20
χιλιογράµµων και µε ένα τουλάχιστον από τα ακόλουθαχαρακτηριστικά:
i)ο χειριστής, καθ 'όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης της ή
των προβλεπόµενων λειτουργιών του εξοπλισµού,πρέπει ή να τον υποστηρίζει ή να τον φέρει,
ii)ο χειριστής, καθ 'όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης της ή
των προβλεπόµενων λειτουργιών του εξοπλισµού,
πρέπει να τον υποστηρίζει ή να τον ελέγχει σε µια
ορισµένη στάση,
iii)ο κινητήρας πρέπει να χρησιµοποιείται σε γεννήτρια ή
σε αντλία,
—µη φορητός κινητήρας κάθε κινητήρας ο οποίος δεν εµπίπτει
στον ορισµό του φορητού κινητήρα,
—επαγγελµατικός φορητός κινητήρας πολλαπλών θέσεων κάθε
κινητήρας χειρός που ικανοποιεί τις απαιτήσεις των εδαφίωνα)και β)του ορισµού του φορητού κινητήρα, σχετικά µε τονοποίο ο κατασκευαστής του κινητήρα έχει αποδείξει στηναρµόδια για την έγκριση αρχή ότι στον κινητήρα αυτόν θαεφαρµόζεται περίοδος διατηρησιµότητας των εκποµπών κατη-
γορίας 3 (σύµφωνα µε το τµήµα 2.1 του προσαρτήµατος 4 του
παραρτήµατος IV),
—περίοδος διατηρησιµότητας εκποµπών ο αριθµός των ωρών που
αναφέρονται στο παράρτηµα IVπροσάρτηµα 4 για τον
προσδιορισµό των συντελεστών επιδείνωσης,
—µικρήσειρά κινητή ρων µία σειρά κινητήρων ανάφλεξης µε
σπινθήρα (ΑΣπ)µε συνολική ετήσια παραγωγή µικρότερη
των5000 µονάδων,
—µικρός κατασκευαστής κινητήρων ΑΣπ κάθε κατασκευαστής µε
συνολική ετήσια παραγωγή κάτω των 25000 µονάδων.
Άρθρο 3
Αίτηση έγκρισης τύπου
1.Η αίτηση για την έγκριση τύπου ενός κινητήρα ή µιας
σειράς κινητήρων υποβάλλεται από τον κατασκευαστή στην
εγκρίνουσα αρχή ενός κράτους µέλους. Η αίτηση συνοδεύεται
από πληροφοριακό φάκελο, το περιεχόµενο του οποίου ορίζεταιστο πληροφοριακό έγγραφο του παραρτήµατος II.Ένας κινη-
τήρας που έχει τα χαρακτηριστικά του τύπου κινητήρα πουπεριγράφονται στο προσάρτηµα 1 του παραρτήµατος IIυποβάλ-
λεται στην τεχνική υπηρεσία την υπεύθυνη για τη διενέργεια
των δοκιµών έγκρισης.
2.Στην περίπτωση υποβολής αίτησης για έγκριση τύπου
σειράς κινητήρων, εφόσον η εγκρίνουσα αρχή αποφασίσει,σχετικά µε τον επιλεγόµενο µητρικό κινητήρα, ότι η υποβαλλό-
µενη αίτηση δεν αντιπροσωπεύει πλήρως την περιγραφόµενη
στο παράρτηµα IIπροσάρτηµα 2, σειρά κινητήρων, προσκοµί-
ζεται για έγκριση, σύµφωνα µε την παράγραφο 1, έναςεναλλακτικός κινητήρας και, αν παραστεί ανάγκη, ένας επιπρό-σθετος µητρικός κινητήρας, όπως αποφασίσει η εγκρίνουσα
αρχή.
3.∆εν επιτρέπεται η υποβολή αιτήσεων σε περισσότερα του
ενός κράτη µέλη, σχετικά µε έναν τύπο ή µια σειρά κινητήρων.Για κάθε τύπο κινητήρα ή οικογένεια κινητήρων προς έγκρισηυποβάλλεται χωριστή αίτηση.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—7
▼B
▼B
Άρθρο 4
∆ιαδικασία έγκρισης τύπου
1.Το κράτος µέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, χορηγεί
έγκριση τύπου για κάθε τύπο κινητήρα ή σειρά κινητήρων πουανταποκρίνεται στα στοιχεία του πληροφοριακού φακέλου καιπληροί τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
2.Το κράτος µέλος συµπληρώνει όλα τα σχετικά τµήµατα του
πιστοποιητικού έγκρισης τύπου (το υπόδειγµα περιγράφεται στο►
M2παράρτηµαVII◄)για κάθε τύπο κινητήρα ή σειρά κινη-
τήρων που εγκρίνει, και συντάσσει ή επαληθεύει το περιεχόµενοτου ευρετηρίου του πληροφοριακού τεύχους. Τα πιστοποιητικά
έγκρισης τύπου αριθµούνται σύµφωνα µε την περιγραφόµενη
στο►
M2παράρτηµαVIII◄µέθοδο. Το συµπληρωµένο πιστο-
ποιητικό έγκρισης τύπου και τα συνηµµένα σε αυτό φύλλαπαραδίδονται στον αιτούντα.
3.Εφόσον ο προς έγκριση κινητήρας επιτελεί το σκοπό του ή
προσφέρει κάποια ιδιαίτερη δυνατότητα µόνο σε συνάρτηση µεάλλα τµήµατα του µη οδικού κινητού µηχανήµατος και για τολόγο αυτό η ανταπόκριση σε µια ή περισσότερες απαιτήσεις
µπορεί να επαληθευθεί µόνον όταν ο προς έγκριση κινητήρας
λειτουργεί σε συνδυασµό µε άλλα τµήµατα του µηχανήµατος,πραγµατικά ή προσοµοιούµενα, περιορίζεται ανάλογα τα αντικεί-µενο της έγκρισης τύπου του κινητήρα ή των κινητήρων. Στηνπερίπτωση αυτή, το πιστοποιητικό έγκρισης τύπου για έναν
τύπο κινητήρα ή σειρά κινητήρων περιλαµβάνει τυχόν περιορι-
σµούς χρήσης του και τάσσει τυχόν προϋποθέσεις εφαρµογήςτου.
4.Η εγκρίνουσα αρχή εκάστου κράτους µέλους:
α)αποστέλλει κάθε µήνα στις εγκρίνουσες αρχές των υπολοίπων
κρατών µελών κατάλογο (που περιέχει τα εµφαινόµενα στο
παράρτηµα ►
M2παράρτηµα IX◄ιδιαίτερα στοιχεία)των
εγκρίσεων τύπου κινητήρων και σειρών κινητήρων πουεξέδωσε, απέρριψε ή ανεκάλεσε κατά τον διαρρεύσαντα µήνα ·
β)µόλις παραλάβει αίτηση της εγκρίνουσας αρχής ενός άλλου
κράτους µέλους, αποστέλλει αµέσως:
—αντίγραφο του πιστοποιητικού έγκρισης τύπου του κινη-
τήρα ή της σειράς κινητήρων µε /χωρίς το πληροφοριακό
τεύχος για κάθε τύπο κινητήρα ή σειρά κινητήρων πουενέκρινε ή απέρριψε ή ανεκάλεσε, ή /και
—τον κατάλογο των κατασκευασθέντων κινητήρων σύµφωνα
µε τις εκδοθείσες εγκρίσεις τύπου, όπως περιγράφεται στο
άρθρο 6 παράγραφος 3, και µε τα εµφαινόµενα στο►
M2παράρτηµαX◄ιδιαίτερα στοιχεία, ή /και
—αντίγραφο της περιγραφόµενης στο άρθρο 6 παράγραφος 4
δήλωσης.
5.Ανά έτος, ή όποτε επιπλέον της ζητείται, η εγκρίνουσα
αρχή εκάστου κράτους µέλους αποστέλλει στην Επιτροπή αντί-
γραφο του εµφαινόµενου στο ►M2παράρτηµα XI◄φύλλου
στοιχείων σχετικά µε τους κινητήρες που ενέκρινε στο µετάτην τελευταία κοινοποίηση διάστηµα.
Άρθρο 5
Τροποποιήσεις εγκρίσεων
1.Το κράτος µέλος που εξέδωσε έγκριση τύπου λαµβάνει τα
αναγκαία µέτρα για να διασφαλίσει την ενηµέρωσή του γιατυχόν αλλαγές στα αναγραφόµενα στο πληροφοριακό τεύχοςστοιχεία.
2.Η αίτηση τροποποίησης ή επέκτασης µιας εγκρίσεως τύπου
υποβάλλεται αποκλειστικά στην εγκριτική αρχή του κράτουςµέλους που εξέδωσε την αρχική έγκριση τύπου.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—8
▼B
3.Αν έχουν µεταβληθεί τα εµφαινόµενα στο πληροφοριακό
τεύχος ιδιαίτερα στοιχεία, η εγκρίνουσα αρχή του οικείουκράτους µέλους:
—εκδίδει αναθεωρηµένο φύλλο ή φύλλα του πληροφοριακού
τεύχους, όπως υπαγορεύουν οι ανάγκες, όπου επισηµαίνεται
κάθε αναθεωρούµενη σελίδα ώστε να δείχνεται καθαρά η
φύση της αλλαγής και η ηµεροµηνία επανέκδοσης. Όποτεεκδίδονται αναθεωρηµένα φύλλα, τροποποιείται ανάλογα τοευρετήριο του πληροφοριακού τεύχους που προσαρτάται στοπιστοποιητικό έγκρισης τύπου ώστε να δείχνονται οι τελευ-
ταίες ηµεροµηνίες των αναθεωρούµενων σελίδων, και
—εκδίδει αναθεωρηµένο πιστοποιητικό έγκρισης τύπου που
φέρει ανάλογο πρόσθετο αριθµό, αν έχει µεταβληθεί κάποιοπληροφοριακό στοιχείο του µε την εξαίρεση των συνηµµένωνσε αυτό φύλλων ή οι προδιαγραφές της οδηγίας µετά τηνηµεροµηνία που αναγράφεται στην έγκριση. Στο αναθεωρη-
µένο πιστοποιητικό αναφέρεται σαφώς ο λόγος για την
αναθεώρηση και η ηµεροµηνία επανέκδοσης.
Εφόσον η εγκρίνουσα αρχή του οικείου κράτους µέλους διαπι-
στώσει ότι µια τροποποίηση πληροφοριακού τεύχους
συνεπάγεται νέες δοκιµές ή ελέγχους, ενηµερώνει σχετικώς τον
κατασκευαστή και εκδίδει τα ανωτέρω αναφερόµενα παρα-στατικά µόνο µετά την επιτυχή διεξαγωγή των νέων δοκιµών ήελέγχων.
Άρθρο 6
Συµµόρφωση
1.Ο κατασκευαστής επιθέτει σε κάθε µονάδα που κατα-
σκευάζει σύµφωνα µε τον εγκεκριµένο τύπο τα σήµατα πουορίζονται στο παράρτηµα Iτµήµα 3, µεταξύ δε άλλων και τον
αριθµό της έγκρισης τύπου.
2.Στις περιπτώσεις που το πιστοποιητικό εγκρίσεως τύπου
περιλαµβάνει περιορισµούς χρήσεως σύµφωνα µε τις διατάξειςτου άρθρου 4 παράγραφος 3, µε κάθε κατασκευαζόµενη µονάδα
ο κατασκευαστής παρέχει αναλυτικές πληροφορίες για τους
περιορισµούς αυτούς και δείχνει τυχόν προϋποθέσεις για τηντοποθέτησή της. Σε περίπτωση που σε ένα µοναδικό κατα-σκευαστή µηχανηµάτων παραδίδεται µια σειρά τύπωνκινητήρων, αρκεί να του παρέχεται ένα µόνο τέτοιο πληροφο-
ριακό έγγραφο —το αργότερο την ηµέρα που παραδίδεται ο
πρώτος κινητήρας —στο οποίο παρατίθενται επιπλέον οι
σχετικοί αριθµοί αναγνώρισης των κινητήρων.
3.Ο κατασκευαστής, όταν του ζητηθεί, αποστέλλει στην
εγκρίνουσα αρχή που χορήγησε την έγκριση τύπου, εντός 45
ηµερών από το τέλος εκάστου ηµερολογιακού έτους και
αµελλητί µε την έλευση εκάστης ηµεροµηνίας εφαρµογής όποτεαλλάζουν οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας, αµέσως δε µετάαπό κάθε επιπρόσθετη ηµεροµηνία που θα τάξει η εγκρίνουσααρχή, κατάλογο που περιέχει την κλίµακα των αριθµών αναγνώ-
ρισης για κάθε τύπο κινητήρα που κατασκευάσθηκε σύµφωνα µε
τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας από τότε που συντάχθηκε ητελευταία έκθεση ή από τότε που για πρώτη φορά εφαρµόστηκανοι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας. Σε περίπτωση που δεν διευ-κρινίζεται από το σύστηµα κωδικοποίησης των κινητήρων, ουπόψη κατάλογος θα συσχετίζει τους αριθµούς αναγνώρισης µε
τους αντίστοιχους τύπους ή σειρές κινητήρων και µε τους αριθ-
µούς έγκρισης τύπου. Επιπροσθέτως, ο υπόψη κατάλογος θαπεριέχει ιδιαίτερες πληροφορίες εφόσον ο κατασκευαστήςπαύσει να κατασκευάζει ένα εγκεκριµένο τύπο ή µια εγκεκρι-µένη σειρά κινητήρων. Όταν δεν απαιτείται η τακτική
αποστολή του ανωτέρω καταλόγου στην υπεύθυνη εγκρίνουσα
αρχή, ο κατασκευαστής οφείλει να διατηρεί τα σχετικά αρχείατουλάχιστον επί 20 έτη.
4.Ο κατασκευαστής αποστέλλει στην εγκρίνουσα αρχή που
χορήγησε την έγκριση τύπου, εντός 45 ηµερών από το τέλος1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—9
▼B
εκάστου ηµερολογιακού έτους και µε την έλευση εκάστης
ηµεροµηνίας εφαρµογής που αναφέρεται στο άρθρο 9, δήλωσηστην οποία καθορίζονται οι τύποι και σειρές κινητήρων, µαζί µε
τους σχετικούς κωδικούς αναγνώρισής των, για όσους κινητήρες
προτίθεται να κατασκευάσει στο εξής.
Άρθρο 7
Αποδοχή ισοδύναµων εγκρίσεων
1.Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο δύνανται,
ενεργώντας κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, να αναγνωρίζουντην ισοδυναµία µεταξύ των προϋποθέσεων και διατάξεων για τηνέγκριση τύπου κινητήρων που ορίζει η παρούσα οδηγία και των
διαδικασιών που καθιερώνουν διεθνείς κανονισµοί ή κανονισµοί
τρίτων χωρών, στο πλαίσιο πολυµερών ή διµερών συµφωνιώνµεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών.
2.Τα κράτη µέλη αποδέχονται τις εγκρίσεις τύπου και,
ανάλογα µε την περίπτωση, τα σχετικά σήµατα έγκρισης, πουαπαριθµούνται στο παράρτηµα XII,ως σύµφωνες προς την
παρούσα οδηγία.
Άρθρο 8
Καταχώρηση και διάθεση στην αγορά
1.Τα κράτη µέλη δεν µπορούν να αρνούνται την καταχώρηση,
όταν συντρέχει η περίπτωση, νέων κινητήρων, είτε ήδη εγκα-
τεστηµένων σε µηχανήµατα είτε όχι, ή τη διάθεσή τους στην
αγορά, εφόσον αυτοί ικανοποιούν τις απαιτήσεις της παρούσαςοδηγίας.
2.Τα κράτη µέλη επιτρέπουν την καταχώρηση, όταν
συντρέχει η περίπτωση, νέων κινητήρων, είτε ήδη εγκατεστη-µένων σε µηχανήµατα είτε όχι, και τη διάθεσή τους στηναγορά, µόνον εφόσον αυτοί ικανοποιούν τις απαιτήσεις τηςπαρούσας οδηγίας.
3.Η εγκρίνουσα αρχή κράτους µέλους που εκδίδει έγκριση
τύπου λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα σχετικά µε την έγκριση
αυτή, ώστε να καταχωρεί σε µητρώα και να ελέγχει, αν χρειά-
ζεται σε συνεργασία µε τις εγκρίνουσες αρχές των υπολοίπωνκρατών µελών, τους αριθµούς αναγνώρισης όσων κινητήρωνκατασκευάζονται σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της παρούσαςοδηγίας.
4.Μπορεί να διενεργείται επιπρόσθετος έλεγχος των αριθµών
αναγνώρισης σε συνδυασµό µε τον έλεγχο συµµόρφωσης τηςπαραγωγής που περιγράφεται στο άρθρο 11.
5.Σχετικά µε τον έλεγχο των αριθµών αναγνώρισης, ο κατα-
σκευαστής ή οι εγκατεστηµένοι στην Κοινότητα εντολοδόχοι
του παρέχουν αµελλητί στην υπεύθυνη εγκρίνουσα αρχή κάθε
πληροφορία που χρειάζεται από τους αγοραστές του( -ς), καθώς
και τους αριθµούς αναγνώρισης των κινητήρων που έχουνδηλωθεί ότι παρήχθησαν σύµφωνα µε το άρθρο 6 παράγραφος 3.Στις περιπτώσεις που κινητήρες πωλούνται σε κατασκευαστήµηχανηµάτων, δεν απαιτούνται περαιτέρω πληροφορίες.
6.Εφόσον ο κατασκευαστής, παρά τυχόν αίτηµα της εγκρί-
νουσας αρχής, δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει τις απαιτήσεις
που προδιαγράφονται στο άρθρο 6, ιδιαίτερα σε συνάφεια µε την
παράγραφο 5 του άρθρου αυτού, µπορεί να ανακληθεί η κατ '
εφαρµογή της παρούσας οδηγίας χορηγηθείσα έγκριση για τοναντίστοιχο τύπο ή την αντίστοιχη σειρά κινητήρων. Στηνπερίπτωση αυτή, πραγµατοποιείται η διαδικασία πληροφόρησης,όπως περιγράφεται στο άρθρο 12, παράγραφος 4.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—10
▼M2
▼B
▼B
Άρθρο 9
Χρονοδιάγραµµα —Κινητήρες ανάφλεξης µε συµπίεση
1.ΕΚ∆ΟΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΤΥΠΟΥ
Μετά τις 30 Ιουνίου 1998 και εξής, τα κράτη µέλη δεν µπορούν
να αρνούνται να χορηγούν εγκρίσεις τύπου για ένα τύπο κινη-τήρα ή µία σειρά κινητήρων και να εκδίδουν το περιγραφόµενοστο►
M2παράρτηµα VII◄έγγραφο, και δεν µπορούν να
επιβάλλουν άλλες απαιτήσεις για την έγκριση τύπου, όσον
αφορά τις εκποµπές ρύπων για µη οδικά κινητά µηχανήµατα σταοποία είναι εγκατεστηµένος ένας κινητήρας, εφόσον οι κινη-τήρες πληρούν τις απαιτήσεις που προδιαγράφονται στηνπαρούσα οδηγία όσον αφορά τις εκποµπές αέριων και σωµατι-
διακών ρύπων από τον κινητήρα.
2.ΦΑΣΗ Ι ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΤΥΠΟΥ
(ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Α /Β/Γ)
Τα κράτη µέλη αρνούνται να χορηγούν εγκρίσεις τύπου για ένα
τύπο κινητήρα ή µία σειρά κινητήρων και να εκδίδουν το περι-γραφόµενο στο ►
M2παράρτηµαVII◄έγγραφο, και αρνούνται
να χορηγούν οποιεσδήποτε άλλες εγκρίσεις τύπου για µη οδικά
κινητά µηχανήµατα στα οποία είναι εγκατεστηµένος ένας κινη-τήρας:
µετά τις 30 Ιουνίου 1998 για κινητήρες µε παραγόµενη ισχύ:—Α:130kW≤P≤560kW,
—Β:75kW≤P<130kW,
—Γ:37kW≤P<75kW,
εφόσον ο κινητήρας δεν πληροί τις απαιτήσεις που προδιαγρά-
φονται στην παρούσα οδηγία και στις περιπτώσεις που οι
εκποµπές αέριων και σωµατιδιακών ρύπων από τον κινητήραδεν ανταποκρίνονται στις οριακές τιµές που παρατίθενται στονπίνακα►
M2του σηµείου 4.1.2.1 του παραρτήµατος I◄.
3.ΦΑΣΗ ΙΙ ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΤΥΠΟΥ
(ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ: ∆, Ε, ΣΤ ΚΑΙ Ζ)
Τα κράτη µέλη αρνούνται να χορηγούν εγκρίσεις τύπου για ένα
τύπο κινητήρα ή µία σειρά κινητήρων και να εκδίδουν το περι-γραφόµενο στο ►
M2παράρτηµαVII◄έγγραφο, και αρνούνται
να χορηγούν οποιεσδήποτε άλλες εγκρίσεις τύπου για µη οδικάκινητά µηχανήµατα στα οποία είναι εγκατεστηµένος ένας κινη-τήρας:
—∆: µετά την 31η ∆εκεµβρίου 1999 για κινητήρες µε ισχύ
εξόδου: 18kW≤P≤37kW,
—Ε: µετά την 31η ∆εκεµβρίου 2000 για κινητήρες µε ισχύ
εξόδου: 130 kW≤P≤560kW,
—ΣΤ: µετά την 31η ∆εκεµβρίου 2001 για κινητήρες µε ισχύ
εξόδου: 75kW≤P<130kW,
—Ζ: µετά την 31η ∆εκεµβρίου 2002 για κινητήρες µε ισχύ
εξόδου: 37kW≤P<75kW,
εφόσον ο κινητήρας δεν πληροί τις απαιτήσεις που προδιαγρά-
φονται στην παρούσα οδηγία και στις περιπτώσεις που οιεκποµπές αέριων και σωµατιδιακών ρύπων από τον κινητήραδεν ανταποκρίνονται στις οριακές τιµές που παρατίθενται στονπίνακα►
M2του σηµείου 4.1.2.3 του παραρτήµατος I◄.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—11
▼M2
▼B
▼B
4.ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ∆ΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
Μετά τις ηµεροµηνίες που αναγράφονται στα επόµενα, και µε
εξαίρεση όσα µηχανήµατα και κινητήρες προορίζονται για
εξαγωγή προς τρίτες χώρες, τα κράτη µέλη επιτρέπουν την κατα-χώρηση, όπου προβλέπεται ►
M2,και τη διάθεση στην αγορά
κινητήρων ◄,είτε ήδη εγκατεστηµένων σε µηχανήµατα είτε
όχι, µόνον εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίαςκαι µόνον εφόσον ο κινητήρας έχει εγκριθεί υπαγόµενος σε µία
από τις κατηγορίες που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3.
ΦάσηI
—κατηγορία Α: 31 ∆εκεµβρίου 1998,
—κατηγορία Β: 31 ∆εκεµβρίου 1998,
—κατηγορία Γ: 31 Μαρτίου 1999,
ΦάσηII
—κατηγορία ∆: 31 ∆εκεµβρίου 2000,
—κατηγορία Ε: 31 ∆εκεµβρίου 2001,
—κατηγορία ΣΤ: 31 ∆εκεµβρίου 2002,
—κατηγορία Ζ: 31 ∆εκεµβρίου 2003.
Μολαταύτα, για κάθε κατηγορία τα κράτη µέλη µπορούν να
αναβάλουν επί δύο έτη την ισχύ αυτής της απαίτησης προκει-
µένου για κινητήρες κατασκευασµένους πριν από τιςαναφερόµενες στην παρούσα παράγραφο ηµεροµηνίες.
Η χορηγούµενη για τους κινητήρες της φάσεως Iάδεια παύει την
ηµεροµηνία ενάρξεως της υποχρεωτικής εφαρµογής της φάσεωςII.
Άρθρο 9α
Χρονοδιάγραµµα —Κινητήρες ανάφλεξης µε σπινθήρα
1.ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΚΛΑΣΕΙΣ
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, οι κινητήρες
ανάφλεξης µε σπινθήρα χωρίζονται στις ακόλουθες κλάσεις:
Κύρια κλάση S:Μικροί κινητήρες καθαρής ισχύος ≤19kW
Η κύρια κλάση Sυποδιαιρείται σε δύο κατηγορίες
H:Κινητήρες για φορητά µηχανήµατα
N:Κινητήρες για µη φορητά µηχανήµατα
Κλάση/κατηγορία Κυβισµός (κυβικά cm)
Φορητοί κινητήρες
ΚλάσηSH:1 <20
ΚλάσηSH:2 ≥20
<50
ΚλάσηSH:3 ≥50
Μη φορητοί κινητήρες
ΚλάσηSN:1 <66
ΚλάσηSN:2 ≥66
<100
ΚλάσηSN:3 ≥100
<225
ΚλάσηSN:4 ≥2251997L0068—EL—11.02.2003—002.001—12
▼M2
▼M2
2.ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΤΥΠΟΥ
Μετά τις 11 Αυγούστου του 2004, τα κράτη µέλη δεν µπορούν να
αρνούνται τη χορήγηση εγκρίσεων τύπου για ένα τύπο κινητήρα
ΑΣπ ή σειρά κινητήρων ή την έκδοση του αναφερόµενου στο
παράρτηµα VIIεγγράφου, ούτε µπορούν να επιβάλλουν άλλες
απαιτήσεις για την έγκριση τύπου όσον αφορά τις εκποµπέςρύπων για µη οδικά κινητά µηχανήµατα µε εγκατεστηµένο σεαυτά κινητήρα, εφόσον ο κινητήρας πληροί τις απαιτήσεις πουπροδιαγράφονται στην παρούσα οδηγία όσον αφορά τις εκποµπές
αέριων ρύπων.
3.ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟ ΣΤΑ∆ΙΟ I
Τα κράτη µέλη αρνούνται να χορηγούν εγκρίσεις τύπου για ένα
τύπο κινητήρα ή µία σειρά κινητήρων και να εκδίδουν το αναφε-ρόµενο στο παράρτηµα VIIέγγραφο, όπως αρνούνται να
χορηγούν και οποιεσδήποτε άλλες εγκρίσεις τύπου για µη οδικάκινητά µηχανήµατα στα οποία υπάρχει εγκατεστηµένος κινη-
τήρας, µετά τις 11 Αυγούστου του 2004, εφόσον ο κινητήρας δεν
πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγίακαι στις περιπτώσεις όπου οι εκποµπές των αέριων ρύπων απότον κινητήρα δεν ανταποκρίνονται στις οριακές τιµές πουπροβλέπονται στον πίνακα του τµήµατος 4.2.2.1 του παραρτή-µατοςI.
4.ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟ ΣΤΑ∆ΙΟ II
Τα κράτη µέλη αρνούνται να χορηγούν εγκρίσεις τύπου για έναν
τύπο κινητήρα ή σειρά κινητήρων και να εκδίδουν τα αναφερό-
µενα στο παράρτηµα VIIέγγραφα, όπως αρνούνται και να
χορηγούν οποιεσδήποτε άλλες εγκρίσεις τύπου για µη οδικάκινητά µηχανήµατα στα οποία είναι εγκατεστηµένος κινητήρας:
µετά την 1η Αυγούστου 2004 για κλάσεις κινητήρα SN:1 και
SN:2,
µετά την 1η Αυγούστου 2006 για κλάσεις κινητήρα SN:4,
µετά την 1η Αυγούστου 2007 για κλάσεις κινητήρα SH:1, SH:2
καιSN:3,
µετά την 1η Αυγούστου 2008 για κλάσεις κινητήρα SH:3,
εφόσον ο κινητήρας δεν πληροί τις απαιτήσεις που προβλέ-
πονται στην παρούσα οδηγία και στις περιπτώσεις όπου οι
εκποµπές αέριων ρύπων από τον κινητήρα δεν ανταποκρίνονται
στις οριακές τιµές που εµφαίνονται στον πίνακα του τµήµατος4.2.2.2 του παραρτήµατος I.
5.∆ΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ
Έξι µήνες µετά την ηµεροµηνία για τη σχετική κατηγορία κινη-
τήρα στις παραγράφους 3 και 4, µε εξαίρεση µηχανήµατα και
κινητήρες που προορίζονται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες, τα
κράτη µέλη επιτρέπουν τη διάθεση στην αγορά κινητήρων, εγκα-τεστηµένων ήδη ή µη σε µηχανήµατα, µόνον εφόσον πληρούν τιςαπαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
6.ΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΤΗΡΗΣΗ
ΤΟΥ ΣΤΑ∆ΙΟΥ II
Τα κράτη µέλη επιτρέπουν για τύπους κινητήρα ή σειρές κινη-
τήρων, οι οποίοι πληρούν πριν από τις καθοριζόµενες στο
σηµείο 4 του παρόντος άρθρου ηµεροµηνίες, τις οριακές τιµέςπου εκτίθενται στον πίνακα του τµήµατος 4.2.2.2 του παραρτή-µατοςI,µια ειδική σήµανση και βαθµολογία, µε τις οποίες
γίνεται σαφές ότι το αντίστοιχο µηχάνηµα τηρεί τις απαιτού-µενες οριακές τιµές πριν από τις ταχθείσες ηµεροµηνίες.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—13
▼M2
7.ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ
Οι ακόλουθοι κινητήρες εξαιρούνται από την τήρηση των
ηµεροµηνιών εφαρµογής του σταδίου II,σχετικά µε τις απαιτή-
σεις για τα όρια εκποµπών για µια περίοδο τριών ετών από τηνέναρξη ισχύος των εν λόγω απαιτήσεων για τα όρια εκποµπών.Για τα τρία αυτά χρόνια συνεχίζουν να ισχύουν οι απαιτήσειςγια τα όρια εκποµπών του σταδίου I:
—φορητά αλυσοπρίονα :συσκευή χειρός σχεδιασµένη για την
κοπή ξύλου µε αλυσοπρίονο, σχεδιασµένη κατά τρόπο που
να συγκρατείται µε δύο χέρια µε κινητήρα άνω των 45 cm
3
σύµφωνα µε το πρότυπο ENISO11681-1,
—µηχανές µε λαβή στο άνω µέρος (δηλαδή φορητά τρυπάνια
και αλυσοπρίονα για την περιποίηση των δένδρων) :συσκευή
χειρός µε λαβή στο άνω µέρος της µηχανής σχεδιασµένη γιατη διάνοιξη οπών ή την κοπή ξύλου µε αλυσοπρίονο(σύµφωνα µε το πρότυπο ISO11681-2),
—φορητοί θαµνοκόπτες µε µηχανή εσωτερικής καύσης :
συσκευή χειρός µε περιστρεφόµενη λεπίδα από µέταλλο ήπλαστικό, για την κοπή χόρτων, θάµνων, µικρών δένδρωνκαι συναφούς βλάστησης ·πρέπει να είναι σχεδιασµένη
σύµφωνα µε το πρότυπο EN ISO 11806 για λειτουργία σε
διάφορες θέσεις, όπως οριζοντίως ή ανάστροφα και µε κινη-τήρα άνω των 40 cm
3,
—φορητές κλαδευτικές µηχανές :συσκευή χειρός σχεδιασµένη
για το κλάδεµα φυτών και θάµνων µε µια ή περισσότερεςπαλίνδροµες λεπίδες κοπής, σύµφωνα µε το πρότυπο EN774,
—φορητοί κόπτες µε µηχανή εσωτερικής καύσης :συσκευή
χειρός σχεδιασµένη για την κοπή σκληρών υλικών, όπωςπέτρας, ασφάλτου, σκυροδέµατος ή χάλυβα µε περιστρεφό-µενη µεταλλική λεπίδα και κινητήρα 50 cm
3σύµφωνα µε το
πρότυποEN1454 και
—µη φορητές µηχανές µε οριζόντιο άξονα της κατηγορίας
SN:3: µόνο µη φορητές µηχανές της κατηγορίας SN:3 µε
οριζόντιο άξονα που παράγουν ισχύ ίση ή µικρότερη από2,5kWκαι χρησιµοποιούνται κυρίως για επιλεγµένους
βιοµηχανικούς σκοπούς, στους οποίους συµπεριλαµβάνονται
οι σκαπάνες, οι κόφτες πηνίου, οι συσκευές αερισµού χλόηςκαι οι γεννήτριες.
8.ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Ωστόσο, για κάθε κατηγορία, τα κράτη µέλη µπορούν να µεταθέ-
τουν τις ηµεροµηνίες των παραγράφων 3, 4 και 5 για δύο χρόνια
όσον αφορά κινητήρες µε ηµεροµηνία παραγωγής πρότερη τωνεν λόγω ηµεροµηνιών.
Άρθρο 10
Εξαιρέσεις και εναλλακτικές διαδικασίες
1.Οι απαιτήσεις του άρθρου 8 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου
9 παράγραφος 4 και του άρθρου 9α παράγραφος 5 δεν εφαρµό-
ζονται:
—σε κινητήρες για χρήση από τις ένοπλες δυνάµεις,
—σε κινητήρες απαλλασσόµενους σύµφωνα µε τις παραγράφους
1α και 2.
1α. Οι κινητήρες αντικατάστασης πρέπει να ανταποκρίνονται
στις οριακές τιµές στις οποίες έπρεπε να ανταποκρίνεται ο προςαντικατάσταση κινητήρας κατά το χρόνο της αρχικής τουδιάθεσης στην αγορά. Σε ετικέτα προσκολληµένη στον κινητήραή µέσα στο εγχειρίδιο του κατόχου πρέπει να υπάρχει η ένδειξη«ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ».1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—14
▼B
▼M2
▼B
2.Κάθε κράτος µέλος δύναται κατ 'αίτηση του κατασκευαστή
να εξαιρεί είτε κινητήρες πέρατος σειράς που υπάρχουν ακόµησε απόθεµα είτε αποθέµατα µη οδικών κινητών µηχανηµάτων,
σε σχέση µε τους τοποθετηµένους σ 'αυτά κινητήρες, από τα
χρονικά όρια για τη διάθεση στην αγορά που ορίζονται στοάρθρο 9 παράγραφος 4, υπό τους εξής όρους:
—ο κατασκευαστής οφείλει να υποβάλει αίτηση στις εγκρί-
νουσες αρχές εκείνου του κράτους µέλους που ενέκρινε τοναντίστοιχο τύπο ή τύπους κινητήρα ή την αντίστοιχη σειρά
ή σειρές κινητήρων πριν από την οριακή /οριακές ηµεροµη-
νίες,
—η αίτηση του κατασκευαστή οφείλει να περιλαµβάνει τον
οριζόµενο στο άρθρο 6 παράγραφος 3 πίνακα των νέων κινη-
τήρων που δεν έχουν διατεθεί στην αγορά κατά την οριακή /
οριακές ηµεροµηνίες. Στην περίπτωση των κινητήρων πουκαλύπτονται από την παρούσα οδηγία για πρώτη φορά,οφείλει να υποβάλει την αίτηση στην εγκρίνουσα αρχή τουκράτους µέλους όπου έχουν αποθηκευθεί οι κινητήρες,
—στην αίτηση πρέπει να αναφέρονται οι τεχνικοί ή /και οικονο-
µικοί λόγοι που την υπαγορεύουν,
—οι κινητήρες οφείλουν να ανταποκρίνονται σε τύπο ή σειρά
για τα οποία δεν ισχύει πλέον η έγκριση τύπου, ή η για τύπο
ή σειρά για την οποία προηγουµένως δεν χρειαζόταν έγκρισητύπου, να έχουν όµως κατασκευασθεί εντός του ή τωνταχθεισών χρονικών οριών,
—οι κινητήρες θα πρέπει υλικώς να ευρίσκονται σε αποθήκη
επί του εδάφους της Κοινότητας εντός του ή των χρονικώνορίων,
—ο µέγιστος αριθµός νέων κινητήρων ενός ή περισσοτέρων
τύπων του διατίθενται στην αγορά κάθε κράτους µέλους λόγω
εφαρµογής της υπόψη εξαιρέσεως δεν πρέπει να υπερβαίνειποσοστό 10 %των νέων κινητήρων όλων των οικείων τύπων
που διατέθηκαν στην αγορά στο αντίστοιχο κράτος µέλοςκατά το προηγούµενο έτος,
—εφόσον γίνει αποδεκτή η αίτηση από το κράτος µέλος, το
τελευταίο εντός µηνός αποστέλλει προς τις εγκρίνουσεςαρχές των υπολοίπων κρατών µελών τα στοιχεία και τουςλόγους για την παραχώρηση των εξαιρέσεων στον κατα-σκευαστή,
—το κράτος µέλος που παραχωρεί εξαιρέσεις σύµφωνα µε το
παρόν άρθρο είναι υπεύθυνο για να διασφαλίζεται ότι ο κατα-σκευαστής συµµορφώνεται προς όλες τις αντίστοιχεςυποχρεώσεις,
—η εγκρίνουσα αρχή εκδίδει για κάθε επίµαχο κινητήρα πιστο-
ποιητικό συµµόρφωσης στο οποίο γίνεται ιδιαίτερη σχετικήµνεία. Κατά περίπτωση, συντάσσεται ενοποιηµένο έγγραφοπου περιέχει όλους τους οικείους αριθµούς αναγνώρισης του
κινητήρα,
—Τα κράτη µέλη αποστέλλουν ανά έτος στην Επιτροπή
κατάλογο των παραχωρηθεισών εξαιρέσεων, αναφέρονταςεπίσης τους αντίστοιχους λόγους.
Η ανωτέρω δυνατότητα ασκείται το πολύ εντός δώδεκα µηνών
από την ηµέρα που οι κινητήρες για πρώτη φορά υπήχθησανστο ή στα χρονικά όρια για τη διάθεση στην αγορά.
3.Οι απαιτήσεις του άρθρου 9α παράγραφοι 4 και 5 αναβάλ-
λονται για τρία χρόνια για τους µικρούς κατασκευαστέςκινητήρων.
4.Οι απαιτήσεις του άρθρου 9α παράγραφοι 4 και 5 αντικαθί-
στανται από τις αντίστοιχες απαιτήσεις του σταδίου Iγια µικρές
σειρές κινητήρων έως 25000 µονάδες το πολύ, µε την επιφύλαξη
ότι οι διάφορες σειρές κινητήρων έχουν διαφορετικό κυβισµό.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—15
▼M2
▼B
Άρθρο 11
∆ιακανονισµοί για τη συµµόρφωση της παραγωγής
1.Το κράτος µέλος που χορηγεί έγκριση τύπου λαµβάνει τα
αναγκαία µέτρα για να επαληθεύει, ως προς τις παρατιθέµενεςστο τµήµα 5 του παραρτήµατος Iπροδιαγραφές, εν ανάγκη σε
συνεργασία µε τις εγκρίνουσες αρχές των υπολοίπων κρατών
µελών, ότι έχουν εφαρµοστεί κατάλληλες ρυθµίσεις για να διασ-φαλίζεται αποτελεσµατικός έλεγχος της συµµόρφωσης τηςπαραγωγής προτού το κράτος χορηγήσει την έγκριση τύπου.
2.Το κράτος µέλος που χορήγησε έγκριση τύπου θα λαµβάνει
τα αναγκαία µέτρα για να επαληθεύει, ως προς τις προδιαγραφό-µενες στο τµήµα 5 του παραρτήµατος Iπροδιαγραφές, εν ανάγκη
σε συνεργασία µε τις εγκρίνουσες αρχές των υπολοίπων κρατώνµελών, ότι οι ρυθµίσεις της παραγράφου 1 εξακολουθούν να είναι
κατάλληλες και ότι κάθε κατασκευαζόµενος κινητήρας που φέρει
αριθµό έγκρισης τύπου κατ 'εφαρµογή της παρούσας οδηγίας
συνεχίζει να ανταποκρίνεται στην περιγραφή που δόθηκε στοέντυπο έγκρισης και τα παραρτήµατά του για τον εγκεκριµένοτύπο ή την εγκεκριµένη σειρά κινητήρων.
Άρθρο 12
Μη συµµόφωση προς τον εγκεκριµένο τύπο ή την εγκεκριµένη
σειρά
1.∆εν υφίσταται συµµόρφωση προς τον εγκεκριµένο τύπο ή
σειρά στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται ότι υπάρχουν αποκλί-σεις από τα αναφερόµενα στο πιστοποιητικό έγκρισης τύπου ή /
και το πληροφοριακό τεύχος στοιχεία, χωρίς οι εν λόγω αποκλί-
σεις να έχουν επιτραπεί βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 3 από
το κράτος µέλος που παρεχώρησε την έγκριση τύπου.
2.Εφόσον ένα κράτος µέλος που παρεχώρησε έγκριση τύπου
διαπιστώσει ότι τυχόν κινητήρες συνοδευόµενοι από πιστοποιη-
τικό συµµόρφωσης ή φέροντες σήµα έγκρισης δεν
ανταποκρίνονται στον τύπο ή τη σειρά που εγκρίθηκε, λαµβάνειτα αναγκαία µέτρα για να διασφαλίσει ότι οι κινητήρες πουκατασκευάζονται ανταποκρίνονται στον εγκεκριµένο τύπο ή τηνεγκεκριµένη σειρά. Η εγκρίνουσα αρχή του ανωτέρω κράτουςµέλους πληροφορεί τις οµολόγους των υπολοίπων κρατών µελών
για τα ληφθέντα µέτρα, τα οποία αν χρειάζεται φθάνουν έως και
την ανάκληση της έγκρισης τύπου.
3.Εφόσον ένα κράτος µέλος αποδείξει ότι κινητήρες που
φέρουν αριθµό έγκρισης τύπου δεν ανταποκρίνονται στον εγκε-
κριµένο τύπο ή την εγκεκριµένη σειρά, δύναται να ζητήσει από
το κράτος µέλος που παρεχώρησε την έγκριση τύπου να ελέγξεικατά πόσον οι κατασκευαζόµενοι κινητήρες ανταποκρίνονταιστον εγκεκριµένο τύπο ή την εγκεκριµένη σειρά. Η επαλήθευσηαυτή πρέπει να διεξάγεται εντός έξι µηνών το πολύ από την
υποβολή του αιτήµατος.
4.Οι εγκρίνουσες αρχές των κρατών µελών αλληλοενηµερώ-
νονται εντός ενός µηνός από τότε που τυχόν ανεκάλεσαν µίαέγκριση τύπου, αναφέροντας και τους λόγους που υπαγόρευσαν
το µέτρο.
5.Εφόσον το κράτος µέλος που παρεχώρησε την έγκριση
τύπου αµφισβητήσει την έλλειψη συµµόρφωσης που του κοινο-ποιήθηκε, τα εµπλεκόµενα κράτη µέλη επιχειρούν να
τακτοποιήσουν τη διαφορά. Η Επιτροπή θα ενηµερώνεται και
εφόσον παραστεί ανάγκη πραγµατοποιεί τις ενδεδειγµένεςδιαβουλεύσεις µε σκοπό να διευθετηθεί το ζήτηµα.
Άρθρο 13
Απαιτήσεις της προστασίας των εργαζοµένων
Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θίγουν το δικαίωµα των
κρατών µελών να ορίζουν, τηρώντας δεόντως τη συνθήκη, τις1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—16
▼B
απαιτήσεις που κρίνουν ενδεχοµένως αναγκαίες για την εξασφά-
λιση της προστασίας των εργαζοµένων κατά τη χρησιµοποίησητων µηχανηµάτων στα οποία αναφέρεται η παρούσα οδηγία, µε
την προϋπόθεση ότι αυτό δεν θίγει τη διάθεση των σχετικών
κινητήρων στην αγορά.
Άρθρο 14
Προσαρµογή στην τεχνική πρόοδο
Όλες οι τροποποιήσεις που είναι αναγκαίες για την προσαρµογή
των παραρτηµάτων της παρούσας οδηγίας, µε εξαίρεση τις απαι-
τήσεις που ορίζονται στο παράρτηµα Iτµήµα 1, τµήµατα 2.1 έως
2.8 και τµήµα 4, προκειµένου να ληφθεί υπόψη η τεχνικήπρόοδος, θεσπίζονται από την Επιτροπή, σύµφωνα µε τη διαδι-κασία που προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 2.
Άρθρο 14α
∆ιαδικασία παρεκκλίσεων
Η Επιτροπή µελετά τις ενδεχόµενες τεχνικές δυσχέρειες όσον
αφορά τη συµµόρφωση µε τις απαιτήσεις του σταδίου IIγια
ορισµένες χρήσεις των κινητήρων, ιδίως των κινητών µηχανών
στις οποίες τοποθετούνται κινητήρες των κλάσεων SH:2 και
SH:3. Εφόσον από τις µελέτες της Επιτροπής προκύπτει ότι, για
τεχνικούς λόγους, ορισµένες φορητές µηχανές, και συγκεκρι-µένα οι επαγγελµατικές φορητές µηχανές πολλαπλών θέσεων,
δεν µπορούν να συµµορφωθούν µε τις προθεσµίες αυτές, η
Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 31 ∆εκεµβρίου 2003, έκθεση, συνο-δευόµενη από κατάλληλες προτάσεις, για παράταση τηςχρονικής περιόδου που προβλέπεται στο άρθρο 9α παράγραφος7, ή/και για την παροχή περαιτέρω παρεκκλίσεων, µέχρι πέντε
το πολύ ετών, εκτός από έκτακτες περιστάσεις, για τις εν λόγω
µηχανές, δυνάµει της διαδικασίας του άρθρου 15 παράγραφος 2.
Άρθρο 15
Επιτροπή
1.Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή προσαρµογής
στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών για την άρση των τεχνικώνεµποδίων από το εµπόριο στον τοµέα των οχηµάτων µε κινητήρα(εφεξής αποκαλούµενη «επιτροπή»).
2.Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρµό-
ζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999 /468/ΕΚ(
1),
τηρουµένου του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.
Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της
απόφασης 1999 /468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις µήνες.
3.Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισµό.
Άρθρο 16
Εγκρίνουσες αρχές και τεχνικές υπηρεσίες
Τα κράτη µέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή και στα υπόλοιπα
κράτη µέλη τις ονοµασίες και διεθύνσεις των εγκρινουσώναρχών και τεχνικών υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για τουςσκοπούς της παρούσας οδηγίας. Οι κοινοποιούµενες υπηρεσίεςοφείλουν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που τάσσονταιστο άρθρο 14 της οδηγίας 92 /53/ΕΟΚ.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—17
(1)ΕΕL184 της 17.7.1999, σ. 23 .▼M2
▼B
▼B
Άρθρο 17
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1.Τα κράτη µέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νοµοθετικές,
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συµµορφωθούν
προς την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1998.
Ενηµερώνουν αµέσως την Επιτροπή σχετικά.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη µέλη, αναφέ-
ρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφοράαυτή κατά την επίσηµη δηµοσίευσή τους. Οι λεπτοµέρειες γιατην αναφορά αυτή θεσπίζονται από τα κράτη µέλη.
2.Τα κράτη µέλη γωνστοποιούν στην Επιτροπή τα κείµενα
των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στο πεδίο που
διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 18
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ηµέρα µετά τη
δηµοσίευσή της στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινο-
τήτων.
Άρθρο 19
Περαιτέρω µείωση των οριακών τιµών εκποµπής
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο θα αποφασίσουν
µέχρι το τέλος του 2000, επί τη βάσει πρότασης που θα υποβάλειη Επιτροπή πριν από το τέλος του 1999, για περαιτέρω µείωσητων οριακών τιµών εκποµπής, λαµβάνοντας υπόψη την ύπαρξη,εν γένει, τεχνικών για τον περιορισµό της ρύπανσης της ατµόσ-
φαιρας από τους κινητήρες µε ανάφλεξη διά συµπιέσεως και την
κατάσταση της ποιότητας του αέρα.
Άρθρο 20
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—18
▼M2
Κατάλογος παραρτηµάτων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IΠεδίο εφαρµογής, ορισµοί, σύµβολα και συντµήσεις,
σηµάνσεις κινητήρα, προδιαγραφές και δοκιµές,
προδιαγραφή εκτιµήσεων συµµόρφωσης της
παραγωγής, παράµετροι για τον ορισµό της σειράς
κινητήρων, επιλογή µητρικού κινητήρα
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IIΠληροφοριακά έγγραφα
Προσάρτηµα 1 Ουσιώδη χαρακτηριστικά του (µητρικού)κινητήραΠροσάρτηµα 2 Ουσιώδη χαρακτηριστικά της σειράς κινητήρων
Προσάρτηµα 3 Ουσιώδη χαρακτηριστικά τύπου κινητήρα στα
πλαίσια σειράς
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
III∆ιαδικασία δοκιµής για κινητήρες C.I.
Προσάρτηµα 1 ∆ιαδικασίες µέτρησης και δειγµατοληψίας
Προσάρτηµα 2 ∆ιακρίβωση των αναλυτικών οργάνων
Προσάρτηµα 3 Αξιολόγηση δεδοµένων και υπολογισµοίΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
IV∆ιαδικασία δοκιµής —Κινητήρες ανάφλεξης µε
σπινθήρα
Προσάρτηµα 1 ∆ιαδικασίες µέτρησης και δειγµατοληψίας
Προσάρτηµα 2 ∆ιακρίβωση των αναλυτικών οργάνων
Προσάρτηµα 3 Αξιολόγηση δεδοµένων και υπολογισµοίΠροσάρτηµα 4 Συντελεστές επιδείνωσης
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΤεχνικά χαρακτηριστικά καυσίµου αναφοράς τα
οποία απαιτούνται για τις δοκιµές εγκρίσεως και για
την επαλήθευση της συµµόρφωσης της παραγωγής
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
VIΣύστηµα ανάλυσης και δειγµατοληψίας
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
VIIΠιστοποιητικό έγκρισης τύπου
Προσάρτηµα 1 Αποτελέσµατα δοκιµών για κινητήρες ΑΣυ
Προσάρτηµα 2 Αποτελέσµατα δοκιµών για κινητήρες ΑΣπΠροσάρτηµα 3 Εξοπλισµός και βοηθητικά εξαρτήµατα που πρέπει
να τοποθετούνται για τη δοκιµή για τον προσδιο-
ρισµό της ισχύος του κινητήρα
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
VIIIΣύστηµα αρίθµησης πιστοποιητικών έγκρισης
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
IXΚατάλογος εκδοθεισών εγκρίσεων τύπου κινητήρων /
σειρών κινητήρων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XΚατάλογος παραχθέντων κινητήρων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
XIΦύλλο δεδοµένων κινητήρων µε έγκριση τύπου
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
XIIΑναγνώριση εναλλακτικών εγκρίσεων τύπου1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—19
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΠΕ∆ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ, ΟΡΙΣΜΟΙ, ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ,
ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑ, ΠΡΟ∆ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ∆ΟΚΙΜΕΣ,
ΠΡΟ∆ΙΑΓΡΑΦΗ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ
ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ
ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ, ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
1. ΠΕ∆ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Η παρούσα οδηγία εφαρµόζεται σε όλους τους κινητήρες που
προορίζονται για τοποθέτηση σε µη οδικά κινητά µηχανήµατα
και σε δευτερεύοντες κινητήρες προσαρµοσµένους σε οχήµατα,
τα οποία προορίζονται για την οδική µεταφορά επιβατών ή
αγαθών.
∆εν έχει εφαρµογή σε κινητήρες που προορίζονται για την
προώθηση:
—οχηµάτων κατά τον ορισµό της οδηγίας 70 /156/ΕΟΚ(1),και
την οδηγία 92 /61/ΕΟΚ(2),
—γεωργικών ελκυστήρων κατά τον ορισµό της οδηγίας 74 /150/
ΕΟΚ(3).
Επιπλέον, για να καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, οι κινη-
τήρες πρέπει να εγκαθίστανται σε µηχανήµατα που να
ικανοποιούν τις εξής ειδικές απαιτήσεις:
►M2Α. να προορίζονται και να είναι κατάλληλα να κινούνται,
από µόνα τους ή δι 'άλλου µέσου, σε έδαφος µε ή χωρίς
οδόστρωµα και:
i)µε κινητήρα ΑΣυ µε καθαρή ισχύ, σύµφωνα µε το σηµείο
2.4, άνω των 18 kWκαι έως το πολύ 560 kW (4)και ο
οποίος λειτουργεί µε διαλείπουσα και όχι µε µια αποκλει-στική σταθερή ταχύτητα.
Μηχανήµατα, οι κινητήρες ◄των οποίων καλύπτονται
από τον ορισµό αυτό περιλαµβάνουν µεταξύ άλλων τα
εξής:
—βιοµηχανικά γεωτρύπανα, συµπιεστές, κ.λπ.,
—δοµικά µηχανήµατα, όπως τροχοφόροι φορτωτές,
προωθητές γαιών, ερπυστριοφόροι ελκυστήρες, ερπυ-
στριοφόροι φορτωτές, φορτωτές τύπου φορτηγού,
φορτηγά οχήµατα για κίνηση εκτός δρόµου, υδραυ-
λικοί εκσκαφείς, κ.λπ.,
—γεωργικός εξοπλισµός, περιστροφικά µηχανήµατααρόσεως,
—δασοκοµικά µηχανήµατα,
—αυτοπροωθούµενα γεωργικά οχήµατα (εκτός από ελκυ-στήρες όπως ορίζονται παραπάνω),
—εξοπλισµός χειρισµού υλικών,
—περονοφόρα ανυψωτικά οχήµατα,
—εξοπλισµός συντήρησης δρόµων (µηχανικοί
ισοπεδωτές, οδοστρωτήρες, µηχανήµατα ασφαλ-
τόστρωσης),
—εκχιονιστικά µηχανήµατα,
—µηχανήµατα εξυπηρετήσης εδάφους σε αερολιµένες,
—εναέριοιανελκυστήρες,
►
M2—κινητοίγερανοί.
ή1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—20
(1)ΕΕL4 2 της 23.2.1970, σ. 1 ·οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την
οδηγία 93/81/ΕΟΚ (ΕΕL264 της 23.10.1993, σ. 49 ).
(2)ΕΕL225 της 10.8.1992, σ. 72 .
(3)ΕΕL8 4 της 28.3.1974, σ. 10 ·οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την
οδηγία 88/297/ΕΟΚ (ΕΕL126 της 20.5.1988, σ. 52 ).
(4)Τυχόν έγκριση χορηγούµενη σύµφωνα µε τον κανονισµό 49 της Οικονοµικής
Επιτροπής για την Ευρώπη, σειρά τροποποιήσεων 02, διορθωτικά 1 /2θεωρείται
ως ισοδύναµη µε έγκριση χορηγούµενη σύµφωνα µε την οδηγία 88 /77/ΕΟΚ
(βλέπε οδηγία 92 /53/ΕΟΚ παράρτηµα IVτµήµαII).▼M2
▼B
▼B
ii)µε κινητήρα ΑΣυ µε καθαρή ισχύ, σύµφωνα µε το τµήµα
2.4, άνω των 18 kWαλλά όχι µεγαλύτερο των 560 kWκαι
ο οποίος λειτουργεί µε σταθερή ταχύτητα. Οι περιορισµοί
ισχύουν µόνο από την 31η ∆εκεµβρίου 2006 και εφεξής.
Στα µηχανήµατα οι κινητήρες των οποίων καλύπτονται
από τον ορισµό αυτό, περιλαµβάνονται, χωρίς η αναφορά
αυτή να είναι περιοριστική:
—αεροσυµπιεστές,
—ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη µε διαλείπον φορτίο, συµπε-
ριλαµβανοµένων ψυκτικών µονάδων και µονάδων
ηλεκτροσυγκόλλησης,
—υδραντλίες,
—χλοοκοπτικά, τεµαχιστές ξύλου, εκχιονιστικά,
σάρωθρα,
ή
iii)µε βενζινοκινητήρα ΑΣπ µε καθαρή ισχύ, σύµφωνα µε το
τµήµα 2.4, όχι άνω των 19 kW.
Στα µηχανήµατα, οι κινητήρες των οποίων καλύπτονται
από τον ορισµό αυτό, περιλαµβάνονται, χωρίς η αναφορά
αυτή να είναι περιοριστική:
—χλοοκοπτικές µηχανές,
—αλυσοπρίονα,
—γεννήτριες,
—υδραντλίες,
—θαµνοκοπτικά.
Η οδηγία δεν εφαρµόζεται στα ακόλουθα:
Β. πλοία
Γ. σιδηροδροµικές µηχανές
∆. αεροσκάφη
Ε. ψυχαγωγικά οχήµατα, π.χ.
—αυτοκινούµενα χιονοέλκηθρα,
—µοτοσικλέτες εκτός δρόµου,
—οχήµατα παντός εδάφους. ◄
2. ΟΡΙΣΜΟΙ, ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:
2.1. ωςκινητήρας ανάφλεξης δια συµπιέσεως ( C.I)νοείται κινητήρας ο
οποίος λειτουργεί βάσει της αρχής συµπίεση -ανάφλεξη (π.χ.
ντιζελοµηχανές) ·
2.2. ωςαέριοι ρύποι νοούνται το µονοξείδιο του άνθρακα, οι υδρογονά-
νθρακες (για τους οποίους υποτίθεται ότι έχουν αναλογία ατόµων
άνθρακα προς υδρογόνο C1:H1,85)και τα οξείδια του αζώτου,
εκφραζόµενα σε ισοδύναµο διοξείδιο του αξώτου ( NO2)·
2.3. ωςσωµατιδιακοί ρύποι νοείται κάθε υλικό που συλλέγεται σε ένα
ειδικών προδιαγραφών φίλτρο µετά από αραίωση των καυσαερίων
κινητήρα µε ανάφλεξη δια συµπιέσεως µε καθαρό διηθηµένο
αέρα έτσι ώστε η θερµοκρασία να µην υπερβαίνει τους 325Κ
(52ºC)·
2.4. ωςκαθαρήισχύς νοείται η ισχύς σε kWΕΟΚ που διαπιστώνεται
στον πάγκο δοκιµών στην απόληξη του στροφαλοφόρου άξονα, ή
η ισοδύναµη της ισχύος αυτής ισχύς, µετρούµενη σύµφωνα µε τηνµέθοδο ΕΟΚ για τη µέτρηση της ισχύος µηχανών εσωτερικής
καύσεως για οδικά οχήµατα όπως περιγράφεται στην οδηγία 80 /
1269/ΕΟΚ(
1),µε τη διαφορά ότι εξαιρείται η ισχύς του ανεµι-
στήρα ψύξεως του κινητήρα (2)και ακολουθούν τα όσα ορίζονται1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—21
(1)ΕΕL 375 της 31.12.1980, σ. 46 ·οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την
οδηγία 89/49/ΕΟΚ (ΕΕL238 της 15.8.1989, σ. 43 ).
(2)Τούτο σηµαίνει ότι, αντίθετα από τις απαιτήσεις του σηµείου 5.1.1.1 του παραρ-
τήµατοςIτης οδηγίας 80 /1269/ ΕΟΚ, ο ανεµιστήρας ψύξης του κινητήρα δεν
πρέπει να έχει εγκατασταθεί κατά τη δοκιµή για τον έλεγχο της καθαρής
ισχύος του κινητήρα. Αντίθετα, αν ο κατασκευαστής εκτελεί τη δοκιµή µε τονανεµιστήρα εγκρατεστηµένο στον κινητήρα, η ισχύς που απορροφά ο ανεµι-στήρας πρέπει να προστεθεί στην µετρούµενη ισχύ ►
M2,εκτός από
ανεµιστήρες ψύξεως αερόψυκτων κινητήρων προσαρµοσµένων απευθείας στο
στροφαλοφόρο (βλέπε το προσάρτηµα 3 του παραρτήµατος VII).◄
▼B
στην παρούσα οδηγία ως προς τις συνθήκες δοκιµής και το
καύσιµο αναφοράς ·
2.5. ωςονοµαστικήταχύτητα νοείται η µέγιστη υπό πλήρες φορτίο
ταχύτητα περιστροφής που επιτρέπεται από το ρυθµιστή στροφών
όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή ·
2.6. ωςποσοστιαίο φορτίο νοείται το ποσοστό της µέγιστης διαθέσιµης
ροπής σε µία ορισµένη ταχύτητα περιστροφής του κινητήρα ·
2.7. ωςταχύτητα µέγιστης ροπής νοείται η ταχύτητα περιστροφής του
κινητήρα στην οποία ο κινητήρας αποδίδει την µέγιστη ροπή,
όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή ·
2.8. ωςενδιάµεση ταχύτητα νοείται η ταχύτητα περιστροφής του κινη-
τήρα η οποία πληροί µία από τις ακόλουθες απαιτήσεις:
—για κινητήρες που είναι κατασκευασµένοι να λειτουργούν σε
µία περιοχή ταχυτήτων βάσει καµπύλης ροπής υπό πλήρες
φορτίο, η ενδιάµεση ταχύτητα είναι η δηλούµενη ταχύτητα
µέγιστης ροπής εάν η τελευταία ευρίσκεται µεταξύ του 60
και 75%της ονοµαστικής ταχύτητας,
—εάν η δηλούµενη ταχύτητα µέγιστης ροπής είναι λιγότερο
από το 60 %της ονοµαστικής ταχύτητας, τότε ενδιάµεση
ταχύτητα είναι το 60 %της ονοµαστικής ταχύτητας,
—εάν η δηλούµενη ταχύτητα µέγιστης ροπής είναι µεγαλύτερη
από το 75%της ονοµαστικής ταχύτητας τότε η ενδιάµεση
ταχύτητα είναι το 75 %της ονοµαστικής ταχύτητας,
—για κινητήρες που υποβάλλονται σε δοκιµή του κύκλου Γ1, η
ενδιάµεση ταχύτητα πρέπει να είναι το 85 %της µέγιστης
ονοµαστικής ταχύτητας (βλέπε τµήµα 3.5.1.2 του παραρτή-
µατοςIV).
2.9. ωςπροσαρµόσιµη παράµετρος νοείται κάθε φυσικώς προσαρµόσιµη
διάταξη, σύστηµα ή στοιχείο του σχεδιασµού, που µπορεί να
επηρεάσει τις εκποµπές ή την απόδοση του κινητήρα κατά τη
διάρκεια των δοκιµών ή της κανονικής του λειτουργίας ·
2.10. ωςµετεπεξεργασία νοείται η διέλευση καυσαερίων µέσω διάταξης
ή συστήµατος, σκοπός των οποίων είναι η χηµική ή φυσική
αλλοίωση των αερίων πριν από την απελευθέρωσή τους στην
ατµόσφαιρα·
2.11. ωςκινητήρας ανάφλεξης µε σπινθήρα (ΑΣπ) νοείται κινητήρας που
λειτουργεί βάσει της αρχής σπινθήρας -ανάφλεξη·
2.12. ωςβοηθητικήδιάταξη ελέγχου εκποµπών νοείται κάθε διάταξη, η
οποία ανιχνεύει παραµέτρους λειτουργίας του κινητήρα µε σκοπό
τη ρύθµιση της λειτουργίας οποιουδήποτε τµήµατος του συστή-
µατος ελέγχου εκποµπών ·
2.13. ωςσύστηµα ελέγχου εκποµπών νοείται κάθε διάταξη, σύστηµα ή
στοιχείο σχεδιασµού, το οποίο ελέγχει ή µειώνει τις εκποµπές ·
2.14. ωςσύστηµα καυσίµου νοείται το σύνολο των συστατικών µερών
που συµµετέχουν στη µέτρηση και ανάµειξη του καυσίµου ·
2.15. ωςδευτερεύων κινητήρας νοείται κάθε κινητήρας εγκατεστηµένος
εντός ή πάνω σε όχηµα µε κινητήρα, ο οποίος όµως δεν παρέχει
προωθητική ισχύ στο όχηµα ·
2.16. ωςδιάρκεια φάσης νοείται ο χρόνος µεταξύ του σηµείου εγκα-
τάλειψης της ταχύτητας ή /και της ροπής της προηγούµενης
φάσης ή της φάσης προσταθεροποίησης και της έναρξης της
επόµενης φάσης. Περιλαµβάνει το χρόνο κατά τη διάρκεια του
οποίου η ταχύτητα ή /και η ροπή µεταβάλλονται και τη σταθερο-
ποίηση στην έναρξη κάθε φάσης.
►M22.17.◄Σύµβολα και συντµήσεις
►M22.17.1.◄Σύµβολα για παραµέτρους δοκιµών
Σύµβολο Μονάδα Όρος
Apm2Εµβαδόν εγκάρσιας διατοµής του καθε-
τήρα ισοκινητικής δειγµατοληψίας
ATm2Εµβαδόν εγκάρσιας διατοµής του
σωλήνα εξατµίσεως1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—22
▼M2
▼B
▼B
aver Σταθµισµένες µέσες τιµές για:
m3/h ροή κατ'όγκο
kg/h ροή κατά µάζα
C1 — Υδρογονάνθρακες ισοδύναµοι µε C1
conc ppm
vol%Συγκέντρωση (µε επίθηµα το συγκεκρι-
µένο συστατικό)
conccppm
vol%∆ιορθωµένη συγκέντρωση περιβάλ-
λοντος
DF — Συντελεστής αραιώσεως
fa— Εργαστηριακός ατµοσφαιρικός συντελε-
στής
FFH— Ειδικός συντελεστής καυσίµου που
χρησιµοποιείται για τους υπολογισµούς
υγρών συγκεντρώσεων από ξηρές
συγκεντρώσεις, λόγος υδρογόνου προς
άνθρακα
GAIRWkg/h Ρυθµός ροής µάζας αέρα εισαγωγής σε
υγρή βάση
GAIRDkg/h Ρυθµός ροής µάζας αέρα εισαγωγής σε
ξηρή βάση
GDILWkg/h Ρυθµός ροής µάζας αέρα αραιώσεως σε
υγρή βάση
GEDFWkg/h Ρυθµός ροής ισοδύναµης µάζας αραιω-
µένων καυσαερίων σε υγρή βάση
GEXHWkg/h Ρυθµός ροής µάζας καυσαερίων σε υγρή
βάση
GFUELkg/h Ρυθµός ροής µάζας καυσίµου
GTOTWkg/h Ρυθµός ροής µάζας αραιωµένων καυσαε-
ρίων σε υγρή βάση
HREFg/kg Τιµή αναφοράς απόλυτης υγρασίας
10,71 g/kg για τον υπολογισµό NOxκαι
συντελεστές διορθώσεως υγρασίας σωµ-
ατιδίων
Hag/kg Απόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής
Hdg/kg Απόλυτη υγρασία του αέρα αραιώσεως
i— ∆είκτης δηλωτικός µιας ορισµένης
φάσης λειτουργίας
KH— Συντελεστής διορθώσεως υγρασίας για
τοNOx
Kp— Συντελεστής διορθώσεως υγρασίας για
σωµατίδια
KW,a— Συντελεστής διορθώσεως ξηρής προς
υγρή βάση για τον αέρα εισαγωγής
KW,d— Συντελεστής διορθώσεως ξηρής προς
υγρή βάση για τον αέρα αραιώσεως
KW,e— Συντελεστής διορθώσεως ξηρής προς
υγρή βάση για αραιωµένα καυσαέρια
KW,r— Συντελεστής διορθώσεως ξηρής προς
υγρή βάση για τα πρωτογενή καυσάερια
L% Ποσοστιαία ροπή σε σχέση µε τη
µέγιστη ροπή για την ταχύτητα δοκιµής
mass g/h ∆είκτης δηλωτικός ρυθµού ροής µάζας
εκποµπών
MDILkg Μάζα του δείγµατος αέρα αραιώσεως
που διέρχεται διαµέσου των φίλτρων
δειγµατοληψίας σωµατιδίων1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—23
▼B
MSAMkg Μάζα του δείγµατος αραιωµένων
καυσαερίων που διέρχεται διαµέσου
των φίλτρων δειγµατοληψίας σωµατι-
δίων
Mdmg Μάζα δείγµατος σωµατιδίων του συλλε-
γοµένου αέρα αραιώσεως
Mfmg Συλλεγόµενη µάζα δείγµατος σωµατι-
δίων
pakPa Τάση κορεσµένων ατµών του αέρα
εισαγωγής του κινητήρα ( ISO3046:psy=
PSYπεριβάλλοντος δοκιµής)
pBkPa Ολική βαροµετρική πίεση ( ISO3046:
Px=P X ολική πίεση περιβάλλοντος της
θέσης·
Py=P Y ολική πίεση περιβάλλοντος
δοκιµής)
pdkPa Τάση κορεσµένων ατµών του αέρα
αραιώσεως
pskPa Πίεση ξηρής ατµόσφαιρας
Pk W Ισχύς, πέδη µη διορθωµένη
pAEkW ∆ηλούµενη ολική ισχύς απορροφούµενη
από προσαρµοζόµενα πρόσθετα εξαρτή-
µατα για τη δοκιµή που δεν απαιτούνται
από την παράγραφο 2.4 του παρόντος
παραρτήµατος
PMkW Μέγιστη ισχύς µετρούµενη στην
ταχύτητα της δοκιµής υπό τις συνθήκες
δοκιµής (βλ. παράρτηµα VI,προσάρτηµα
1)
PmkW Ισχύς µετρούµενη στις διάφορες φάσεις
(ρυθµίσεις)της δοκιµής
q— Λόγος αραιώσεως
r— Λόγος εµβαδών εγκάρσιας διατοµής
ισοκινητικού καθετήρα προς σωλήνα
εξατµίσεως
Ra% Σχετική υγρασία του αέρα εισαγωγής
Rd% Σχετική υγρασία του αέρα αραιώσεως
Rf— Συντελεστής αποκρίσεως FID
Sk W Ρύθµιση δυναµοµέτρου
TaK Απόλυτη θερµοκρασία του αέρα
εισαγωγής
TDK Απόλυτη θερµοκρασία σηµείου δρόσου
TrefK Θερµοκρασία αναφοράς (αέρα καύσεως:
298 Κ)
VAIRDm3/h Ρυθµός ροής όγκου αέρα εισαγωγής σε
ξηρή βάση
VAIRWm3/h Ρυθµός ροής όγκου αέρα εισαγωγής σε
υγρή βάση
VDILm3Όγκος του δείγµατος αέρα αραιώσεως
που διέρχεται διαµέσου των φίλτρων
δειγµατοληψίας σωµατιδίων
VDILWm3/h Ρυθµός ροής όγκου αέρα αραιώσεως σε
υγρή βάση
VEDFWm3/h Ρυθµός ροής ισοδυνάµου όγκου αραιω-
µένων καυσαερίων σε υγρή βάση
VEXHDm3/h Ρυθµός ροής όγκου καυσαερίων σε ξηρή
βάση
VEXHWm3/h Ρυθµός ροής όγκου καυσαερίων σε υγρή
βάση1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—24
▼B
VSAMm3Όγκος δείγµατος διαµέσου των φίλτρων
δειγµατοληψίας σωµατιδίων
VTOTWm3/h Ρυθµός ροής όγκου αραιωµένων καυσαε-
ρίων σε υγρή βάση
WF — Συντελεστής στάθµισης
WFE— Πραγµατικός συντελεστής στάθµισης
►M22.17.2.◄Σύµβολα για τις χηµικές ουσίες
CO Μονοξείδιο του άνθρακα
CO2∆ιοξείδιο του άνθρακα
HC Υδρογονάνθρακες
NOxΟξείδια του αζώτου
NO Μονοξείδιο του αζώτου
NO2∆ιοξείδιο του αξώτου
O2Οξυγόνο
C2H6Αιθάνιο
PT Σωµατίδια
DOP Φθαλικός διοκτυλεστέρας
CH4Μεθάνιο
C3H8Προπάνιο
H2O Νερό
PTFE Πολυτετραφθοροαιθυλένιο
►M22.17.3.◄Συντµήσεις
FID Ανιχνευτής ιονισµού φλόγας
HFID Θερµαινόµενος ανιχνευτής ιονισµού φλόγας
NDIR Αναλύτης µη διασκεδαζόµενης υπέρυθρης ακτινοβο-
λίας
CLD Ανιχνευτής χηµειοφωτοβολίας
HCLD Θερµαινόµενος ανιχνευτής χηµειοφωτοβολίας
PDP Αντλία θετικού εκτοπίσµατος
CFV Βεντούρι κρίσιµης ροής
3. ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
3.1. Κινητήρες ανάφλεξης µε συµπίεση εγκεκριµένοι σύµφωνα µε την
παρούσα οδηγία πρέπει να φέρουν:
3.1.1. Το εµπορικό σήµα ή την εµπορική επωνυµία του κατασκευαστή.
3.1.2. Τον τύπο, την σειρά του κινητήρα (κατά περίπτωση)και ένα
µοναδικό αριθµό αναγνώρισής του.
3.1.3. Τον αριθµό εγκρίσεως τύπου ΕΚ όπως περιγράφεται στο
►M2παράρτηµαVIII◄.
3.2. Κινητήρες ανάφλεξης µε σπινθήρα εγκεκριµένοι σύµφωνα µε την
παρούσα οδηγία πρέπει να φέρουν:
3.2.1. το εµπορικό σήµα ή την εµπορική επωνυµία του κατασκευαστή
του κινητήρα,
3.2.2. τον αριθµό έγκρισης τύπου ΕΚ, όπως ορίζεται στο παράρτηµα
VIII.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—25
▼M2
▼B
▼M2
▼B
►M23.3.◄Οι σηµάνσεις αυτές πρέπει να διατηρούνται καθ 'όλη τη
διάρκεια της ωφέλιµης ζωής του κινητήρα και να είναι ευανάγνω-
στες και ανεξίτηλες. Εάν χρησιµοποιούνται ετικέτες ή πινακίδες
πρέπει να προσαρµόζονται µε τέτοιο τρόπο ώστε εκτός του να
διατηρούνται στερεωµένες καθ 'όλη τη διάρκεια της ωφέλιµης
ζωής του κινητήρα να µη µπορούν να αποµακρύνονται χωρίς να
καταστραφούν ή να παραµορφωθεί η επιφάνειά τους.
►M23.4.◄Η σήµανση πρέπει να στερεώνεται σε µέρος του κινητήρα
που είναι απαραίτητο για την κανονική λειτουργία του και όχι σε
µέρος που κανονικά απαιτείται να αντικαθίσταται κατά τη
διάρκεια της ζωής του.
►M23.4.1.◄Οι θέσεις όπου τίθενται οι σηµάνσεις αυτές πρέπει να
είναι ευδιάκριτες από το µέσο άτοµο αφού ο κινητήρας έχει
συµπληρωθεί µε όλα τα βοηθητικά εξαρτήµατα που απαιτούνται
για τη λειτουργία του.
►M23.4.2.◄Κάθε κινητήρας πρέπει να είναι εφοδιασµένος µε
συµπληρωµατική κινητή πλάκα από ανθεκτικό υλικό, η οποία να
αναγράφει όλα τα στοιχεία που αναφέρονται στο σηµείο 3.1, και
να τοποθετείται, εφόσον χρειάζεται, κατά τρόπον ώστε οι
σηµάνσεις που αναφέρονται στο σηµείο 3.1 να είναι ευδιάκριτες
από το µέσο άτοµο και ευκόλως προσιτές όταν ο κινητήρας έχει
εγκατασταθεί σε ένα µηχάνηµα.
►M23.5.◄Οι κωδικοί των κινητήρων σε συνάφεια µε τους αναγνωρι-
στικούς αριθµούς πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε να επιτρέπεται ο
αδιαµφισβήτητος προσδιορισµός της αλληλουχίας παραγωγής.
►M23.6.◄Οι σηµάνσεις πρέπει να τοποθετούνται πριν ο κινητήρας
εγκαταλείψει τη γραµµή παραγωγής.
►M23.7.◄Η ακριβής θέση των σηµάνσεων του κινητήρα πρέπει να
δηλώνεται στο πιστοποιητικό του ►M2παραρτήµατος VII◄
τµήµα 1.
4. ΠΡΟ∆ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ∆ΟΚΙΜΕΣ
4.1.Κινητήρες ΑΣυ
►M24.1.1.◄Γενικά
Τα εξαρτήµατα που µπορούν να επιδράσουν στην εκποµπή
αέριων και σωµατιδιακών ρύπων πρέπει να σχεδιάζονται, κατα-
σκευάζονται και συναρµολογούνται κατά τρόπο ώστε ο
κινητήρας, σε συνήθεις συνθήκες χρήσεως, να πληροί τις διατά-
ξεις της παρούσας οδηγίας παρά τους κραδασµούς τους οποίους
µπορεί να υφίσταται.
Τα τεχνικής φύσεως µέτρα που λαµβάνονται από τον κατα-
σκευαστή πρέπει να είναι τέτοια ώστε να διασφαλίζεται ότι οι
αναφερθείσες εκποµπές θα παραµένουν αποτελεσµατικά εντός
των ορίων, σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία, καθ 'όλη τη
διάρκεια της φυσιολογικής ζωής του κινητήρα και κάτω από
κανονικές συνθήκες χρήσεως. Οι διατάξεις αυτές θεωρείται ότι
πληρούνται εάν τηρούνται αντίστοιχα οι διατάξεις των σηµείων
►M24.1.2.1◄,►M24.1.2.3◄και 5.3.2.1.
Εάν χρησιµοποιείται καταλυτικός µετατροπέας ή /και παγίδα σωµ-
ατιδίων, ο κατασκευαστής πρέπει να αποδεικνύει µε δοκιµές
αντοχής στο χρόνο (διατηρησιµότητας), τις οποίες µπορεί να
εκτελεί ο ίδιος σύµφωνα µε τους κανόνες της ορθής µηχανικής
πρακτικής, και µε καταγραφή των αντίστοιχων στοιχείων, ότι οι
διατάξεις αυτές µετεπεξεργασίας µπορεί να αναµένεται ότι θα
λειτουργούν σωστά καθ 'όλη τη διάρκεια του χρόνου ζωής του
κινητήρα. Τα στοιχεία πρέπει να λαµβάνονται σύµφωνα µε τιςαπαιτήσεις του σηµείου 5.2 και ιδιαίτερα του σηµείου 5.2.3.
Στον πελάτη πρέπει να παρέχεται αντίστοιχη εγγύηση. Η συστη-
µατική αντικατάσταση της διάταξης µετά από ένα ορισµένο
χρόνο λειτουργίας του κινητήρα είναι επιτρεπτή. Οποιαδήποτε
ρύθµιση, επισκευή, αποσυναρµολόγηση, καθαρισµός ή αντικατά-
σταση των εξαρτηµάτων ή συστηµάτων του κινητήρα που
εκτελούνται σε περιοδική βάση για την παρεµπόδιση κακής
λειτουργίας του σε συνδυασµό µε τη διάταξη µετεπεξεργασίας,
πραγµατοποιείται µόνο στην έκταση που είναι τεχνολογικώς
απαραίτητο για τη διασφάλισητης σωστής λειτουργίας του
συστήµατος ελέγχου των εκποµπών. Κατά συνέπεια, στο εγχει-1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—26
▼M2
▼B
▼B
ρίδιο του πελάτη πρέπει να περιλαµβάνονται προδιαγεγραµµένες
χρονικώς απαιτήσεις συντήρησης και να καλύπτονται από τις
διατάξεις περί εγγυήσεως που αναφέρονται παραπάνω, να εγκρί-
νονται δε πριν χορηγηθεί η έγκριση. Το αντίστοιχο απόσπασµα
από το εγχειρίδιο σε σχέση µε τη συντήρηση /αντικαταστάσεις
των διατάξεων επεξεργασίας, και τους όρους της εγγυήσεως,
πρέπει να συµπεριλαµβάνεται στο πληροφοριακό δελτίο του
παραρτήµατος IIτης οδηγίας αυτής.
►M24.1.2.◄Προδιαγραφές σχετικά µε τις εκποµπές ρύπων
Τα αέρια και σωµατιδιακά συστατικά που εκπέµπονται από τον
κινητήρα που υποβάλλεται σε δοκιµή πρέπει να µετρούνται µε
τις µεθόδους που περιγράφονται στο ►M2παράρτηµαVI◄.
Μπορούν να γίνουν δεκτά και άλλα συστήµατα ή αναλύτες
εφόσον παρέχουν αποτελέσµατα ισοδύναµα µε τα ακόλουθα
συστήµατα αναφοράς:
—για αέριες εκποµπές που µετρούνται στα πρωτογενή
καυσαέρια, το σύστηµα που εµφαίνεται στο σχήµα 2 του
►M2παραρτήµατος VI◄,
—για αέριες εκποµπές που µετρούνται στα αραιωµένα
καυσαέρια συστήµατος αραιώσεως πλήρους ροής, το σύστηµα
που εµφαίνεται στο σχήµα 3 του ►M2παραρτήµατος VI◄,
—για εκποµπές σωµατιδίων, το σύστηµα αραιώσεως πλήρους
ροής, λειτουργούν είτε µε ξεχωριστό φίλτρο για κάθε φάση
(ρύθµιση)ή µε τη µέθοδο του µονού φίλτρου, που εµφαίνεται
στο σχήµα 13 του ►M2παραρτήµατος VI◄.
Ο προσδιορισµός της ισοδυναµίας του συστήµατος βασίζεται σε
µελέτη συσχετισµού κύκλου επτά δοκιµών (ή και µεγαλύτερου)
µεταξύ του υπό εξέταση συστήµατος και ενός ή περισσοτέρων
από τα ανωτέρω συστήµατα αναφοράς.
Ως κριτήριο ισοδυναµίας ορίζεται η συµφωνία µε ένα περιθώριο
±5% των µέσων όρων των σταθµισµένων τιµών εκποµπών του
κύκλου. Ο προς χρήση κύκλος είναι ο αναφερόµενος στο
παράρτηµα ΙΙΙ σηµείο 3.6.1.
Για την ένταξη ενός νέου συστήµατος στην οδηγία ο προσδιορι-
σµός της ισοδυναµίας πρέπει να βασίζεται στον υπολογισµό της
επαναληψιµότητας και αναπαραγωγιµότητας, όπως περιγράφεται
στοISO5725.
►M24.1.2.1.◄Οι λαµβανόµενες τιµές των εκποµπών του µονοξειδίου
του άνθρακα, των υδρογονανθράκων, των οξειδίων του αζώτου
και των σωµατιδίων δεν πρέπει στη φάση 1 να υπερβαίνουν τις
τιµές που εµφαίνονται στον κατωτέρω πίνακα:
Καθαρή ισχύς
(P)
(kW)Μονοξείδιο του
άνθρακα
(CO)
(g/kWh)Υδρογονάνθ-
ρακες
(HC)
(g/kWh)Οξείδια του
αζώτου
(NOx)
(g/kWh)Σωµατίδια
(PT)
(g/kWh)
130≤P≤560 5,0 1,3 9,2 0,54
75≤P<130 5,0 1,3 9,2 0,70
37≤P<75 6,5 1,3 9,2 0,85
►M24.1.2.2.◄Τα όρια εκποµπών που δίδονται στο σηµείο
►M24.1.2.1◄είναι όρια αµέσως στην έξοδο του κινητήρα και
πρέπει να επιτυγχάνονται πριν από οποιαδήποτε διάταξη µετεπε-
ξεργασίας.
►M24.1.2.3.◄Οι τιµές των εκποµπών µονοξειδίου του άνθρακα, των
υδρογονανθράκων, των οξειδίων του αζώτου και των σωµατιδίων
πρέπει στη φάση ΙΙ να µην υπερβαίνουν τις τιµές που εµφαί-
νονται στον κατωτέρω πίνακα:
Καθαρή ισχύς
(P)
(kW)Μονοξείδιο του
άνθρακα
(CO)
(g/kWh)Υδρογονάνθ-
ρακες
(HC)
(g/kWh)Οξείδια του
αζώτου
(NOx)
(g/kWh)Σωµατίδια
(PT)
(g/kWh)
130≤P≤560 3,5 1,0 6,0 0,21997L0068—EL—11.02.2003—002.001—27
▼B
Καθαρή ισχύς
(P)
(kW)Μονοξείδιο του
άνθρακα
(CO)
(g/kWh)Υδρογονάνθ-
ρακες
(HC)
(g/kWh)Οξείδια του
αζώτου
(NOx)
(g/kWh)Σωµατίδια
(PT)
(g/kWh)
75≤P<130 5,0 1,0 6,0 0,3
37≤P<75 5,0 1,3 7,0 0,4
18≤P<37 5,5 1,5 8,0 0,8
►M24.1.2.4.◄Όπως ορίζεται σύµφωνα µε το τµήµα 6 σε συνδυασµό
µε το παράρτηµα IIπροσάρτηµα 2 στις περιπτώσεις που µια
σειρά κινητήρων καλύπτει περισσότερες από µία ζώνες ισχύος,
οι τιµές εκποµπών του µητρικού κινητήρα (έγκριση τύπου)και
όλων των τύπων κινητήρων της ίδιας σειράς ( COP) πρέπει να
πληρούν τις αυστηρότερες απαιτήσεις της υψηλότερης ζώνης
ισχύος. Ο αιτών µπορεί να επιλέξει ελεύθερα να περιορίσει τον
ορισµό µιας σειράς κινητήρων για µια µοναδική ζώνη ισχύος και
να καταθέσει αντίστοιχη αίτηση για πιστοποιήση.
4.2.Κινητήρες ΑΣπ
4.2.1.Γενικά
Τα εξαρτήµατα που µπορούν να επιδράσουν στην εκποµπή
αέριων ρύπων πρέπει να σχεδιάζονται, κατασκευάζονται και
συναρµολογούνται κατά τρόπο ώστε ο κινητήρας, σε συνήθεις
συνθήκες χρήσεως, να πληροί τις διατάξεις της παρούσας
οδηγίας παρά τους κραδασµούς τους οποίους µπορεί να υφίσταται.
Τα τεχνικής φύσεως µέτρα που λαµβάνονται από τον κατα-
σκευαστή πρέπει να είναι τέτοια ώστε να διασφαλίζεται ότι οι
αναφερθείσες εκποµπές παραµένουν ουσιαστικά εντός των ορίων,
σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία, καθ 'όλη τη διάρκεια της
φυσιολογικής ζωής του κινητήρα και κάτω από κανονικές
συνθήκες χρήσεως, σύµφωνα µε το παράρτηµα IVπροσάρτηµα 4.
4.2.2.Προδιαγραφές σχετικά µε τις εκποµπές ρύπων
Τα αέρια συστατικά που εκπέµπονται από τον κινητήρα που
υποβάλλεται σε δοκιµή πρέπει να µετρώνται µε τις µεθόδους
που περιγράφονται στο παράρτηµα VI(και να συµπεριλαµβάνεται
οποιαδήποτε διάταξη µετεπεξεργασίας).
Άλλα συστήµατα ή αναλύτες µπορούν να γίνονται αποδεκτά,
εφόσον δίνουν ισοδύναµα αποτελέσµατα µε εκείνα των
ακόλουθων συστηµάτων αναφοράς:
—για αέριες εκποµπές που µετρώνται στα πρωτογενή
καυσαέρια, το σύστηµα που εµφαίνεται στο σχήµα 2 του
παραρτήµατος VI,
—για αέριες εκποµπές που µετρώνται στα αραιωµένα καυσαέρια
συστήµατος αραιώσεως πλήρους ροής, το σύστηµα που εµφαί-
νεται στο σχήµα 3 του παραρτήµατος VI.
4.2.2.1. Οι λαµβανόµενες τιµές των εκποµπών µονοξειδίου του άνθρακα,
υδρογονανθράκων, οξειδίων του αζώτου και του αθροίσµατος των
εκποµπών υδρογονανθράκων και οξειδίων του αζώτου δεν πρέπει
να υπερβαίνουν στο στάδιο Ι την τιµή που εµφαίνεται στον
πίνακα κατωτέρω:
ΣτάδιοI
ΚλάσηΜονοξείδιο του
άνθρακα (CO)(g/
kWh)Υδρογονάνθ-
ρακες (HC)(g/
kWh)Οξείδια αζώτου
(NOx)(g/kWh)Άθροισµα
υδρογονανθρά-
κων και οξειδίων
του αζώτου ( g/
kWh)
HC+NOx
SH:1 805 295 5,36
SH:2 805 241 5,361997L0068—EL—11.02.2003—002.001—28
▼M2
▼M2
ΚλάσηΜονοξείδιο του
άνθρακα (CO)(g/
kWh)Υδρογονάνθ-
ρακες (HC)(g/
kWh)Οξείδια αζώτου
(NOx)(g/kWh)Άθροισµα
υδρογονανθρά-
κων και οξειδίων
του αζώτου ( g/
kWh)
HC+NOx
SH:3 603 161 5,36
SN:1 519 50
SN:2 519 40
SN:3 519 16,1SN:4 519 13,4
4.2.2.2. Οι λαµβανόµενες τιµές των εκποµπών µονοξειδίου του άνθρακα
και του αθροίσµατος των εκποµπών υδρογονανθράκων και οξει-
δίων του αζώτου δεν πρέπει να υπερβαίνουν στο στάδιο ΙΙ την
τιµή που εµφαίνεται στον πίνακα κατωτέρω:
ΣτάδιοII(*)
ΚλάσηΜονοξείδιο του
άνθρακα (CO)(g/kWh)Άθροισµα υδρογονανθράκων και
οξειδίων του αζώτου ( g/kWh)
HC+NOx
SH:1 805 50
SH:2 805 50SH:3 603 72
SN:1 610 50,0
SN:2 610 40,0SN:3 610 16,1SN:4 610 12,1
(*)Βλέπε το παράρτηµα 4 προσάρτηµα 4: οι συντελεστές επιδείνωσης περιλαµβάνονται.
Οι εκποµπές NOxγια όλες τις κλάσεις κινητήρων δεν πρέπει να
υπερβαίνουν τα 10 g/kWh.
4.2.2.3. Ανεξάρτητα µε τον ορισµό του «φορητού κινητήρα »στο άρθρο 2
της παρούσας οδηγίας, δίχρονοι κινητήρες που χρησιµοποιούνται
για την κίνηση εκχιονιστήρων πρέπει να πληρούν µόνο τα
πρότυπαSH:1,SH:2 ήSH:3.
4.3.Τοποθέτηση στο κινητό µηχάνηµα
Η τοποθέτηση του κινητήρα στο κινητό µηχάνηµα πρέπει να
γίνεται σύµφωνα µε τους περιορισµούς του πεδίου εφαρµογής
της εγκρίσεως τύπου. Επιπλέον, πρέπει να πληρούνται πάντοτε
τα ακόλουθα χαρακτηριστικά σχετικά µε την έγκριση του κινη-
τήρα.
4.3.1. Η υποπίεση εισαγωγής δεν πρέπει να υπερβαίνει εκείνη που
καθορίζεται για τον εγκεκριµένο κινητήρα στο παράρτηµα II
προσάρτηµα 1 ή 3 αντιστοίχως.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—29
▼B
▼B
4.3.2. Η αντίθλιψη των καυσαερίων δεν πρέπει να υπερβαίνει εκείνη
που καθορίζεται για τον εγκεκριµένο κινητήρα στο παράρτηµα II
προσάρτηµα 1 ή 3 αντιστοίχως.
5. ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ
ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
5.1. Όσον αφορά την επαλήθευση της ύπαρξης ικανοποιητικών ρυθµί-
σεων και διαδικασιών για τη διασφάλιση αποτελεσµατικού
ελέγχου συµµόρφωσης της παραγωγής πριν από τη χορήγηση
εγκρίσεως τύπου, η εγκρίνουσα αρχή οφείλει επίσης να κάνει
αποδεκτή ως πληρούσα τις απαιτήσεις την τυχόν πιστοποίηση
του κατασκευαστή βάσει του εναρµονισµένου προτύπου EN
29002 ( του οποίου το πεδίο εφαρµογής καλύπτει τους επίµαχους
κινητήρες)ή άλλου ισοδύναµου προτύπου διαπίστευσης. Ο κατα-
σκευαστής πρέπει να παρέχει στοιχεία της υφιστάµενης
πιστοποίησης και να αναλαµβάνει να πληροφορεί την εγκρί-
νουσα αρχή για κάθε τυχόν επερχόµενη αναθεώρηση της ισχύος
ή του πεδίου εφαρµογής της. Για να ελέγχεται αν οι απαιτήσεις
του σηµείου 4.2 τηρούνται αδιαλείπτως, πρέπει να διενεργούνται
κατάλληλοι έλεγχοι της παραγωγής.
5.2. Ο κάτοχος της εγκρίσεως πρέπει ειδικότερα:
5.2.1. να διασφαλίζει την ύπαρξη διαδικασιών για τον αποτελεσµατικό
έλεγχο της ποιότητας του προϊόντος,
5.2.2. να έχει πρόσβαση στον εξοπλισµό ελέγχου που είναι αναγκαίος
για τον έλεγχο της συµµόρφωσης προς έκαστο εγκεκριµένο τύπο,
5.2.3. να διασφαλίζει ότι καταγράφονται τα στοιχεία των αποτε-
λεσµάτων των δοκιµών και ότι τα σχετικά έγγραφα παραµένουν
διαθέσιµα για ένα χρονικό διάστηµα που καθορίζεται από την
εγκρίνουσα αρχή,
5.2.4. να αναλύει τα αποτελέσµατα κάθε τύπου δοκιµής, για να ελέγχει
και να διασφαλίζει τη σταθερότητα των χαρακτηριστικών του
κινητήρα, αφήνοντας τη δυνατότητα µεταβολών στη βιοµηχανική
παραγωγική διαδικασία,
5.2.5. να διασφαλίζει ότι κάθε τυχόν δειγµατοληψία κινητήρων ή
εξαρτηµάτων που παρέχει ενδείξεις µη συµµόρφωσης προς τον
τύπο της υπόψη δοκιµής, θα συνεπάγεται καινούργια δειγµα-
τοληψία και κανούργια δοκιµή, ενώ θα λαµβάνονται όλα τα
αναγκαία µέτρα για την αποκατάσταση της συµµόρφωσης της
αντίστοιχης παραγωγής.
5.3. Η αρµόδια αρχή που έχει χορηγήσει την έγκριση µπορεί ανά
πάσα στιγµή να ελέγχει τις µεθόδους ελέγχου συµµόρφωσης που
εφαρµόζονται σε κάθε παραγωγική µονάδα.
5.3.1. Σε κάθε επιθεώρηση, πρέπει να προσκοµίζονται στον επιθεωρητή
τα βιβλία δοκιµών και τα στοιχεία επισκόπησης της παραγωγής.
5.3.2. Όταν το επίπεδο ποιότητας εµφανίζεται µη ικανοποιητικό ή όταν
διαφαίνεται ως αναγκαίος ο έλεγχος της εγκυρότητας των στοι-
χείων που παρουσιάζονται κατ 'εφαρµογή της παραγράφου 4.2,
ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία:
5.3.2.1. Λαµβάνεται από τη σειρά ένας κινητήρας και υποβάλλεται στη
δοκιµή που περιγράφεται στο παράρτηµα III.Οι εκποµπές µονο-
ξειδίου του άνθρακα, οι εκποµπές υδρογονανθράκων, οι
εκποµπές οξειδίων του αζώτου και οι εκποµπές σωµατιδίων δεν
πρέπει να υπερβαίνουν τις τιµές που εµφαίνονται στον πίνακα
του σηµείου 4.2.1, υπό την επιφύλαξη των απαιτήσεων του
σηµείου 4.2.2, ή εκείνες που εµφαίνονται στον πίνακα του
σηµείου 4.2.3 αντιστοίχως.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—30
▼B
5.3.2.2. Εάν ο κινητήρας που λαµβάνεται από τη σειρά δεν πληροί τις
απαιτήσεις του σηµείου 5.3.2.1, ο κατασκευαστής µπορεί να
ζητήσει να εκτελεστούν µετρήσεις σε δείγµα κινητήρων των
ίδιων προδιαγραφών, λαµβανόµενο από την ίδια σειρά παραγωγής
και περιλαµβάνον τον αρχικώς ληφθέντακινητήρα. Ο κατασκευα-
στής πρέπει να προσδιορίσει το µέγεθος nτου δείγµατος σε
συµφωνία µε την τεχνική υπηρεσία. Σε δοκιµή υποβάλλονται
άλλοι κινητήρες και όχι ο αρχικώς ληφθείς. Κατόπιν προσδιορί-
ζεται για κάθε ρύπο ο αριθµητικός µέσος ( /C22xx)των αποτελεσµάτων
που λαµβάνονται µε το δείγµα. Η παραγωγή της σειράς θεωρείται
ότι είναι σύµφωνη εάν πληρούται η ακόλουθη συνθήκη:
/C22xxþk/C1St/C20L(1)
όπου:L:είναι η οριακή τιµή που καθορίζεται στο σηµεία 4.2.1 /4.2.3 για
κάθε εξεταζόµενο ρυπαντή,
k:είναι στατιστικός συντελεστής εξαρτώµενος από το nκαι διδό-
µενος στον ακόλουθο πίνακα:
n234567891 0
k 0,973 0,613 0,489 0,421 0,376 0,342 0,317 0,296 0,279
n1 11 21 31 41 51 61 71 81 9
k 0,265 0,253 0,242 0,233 0,224 0,216 0,210 0,203 0,198
εάνn≥20,k ¼
0;860ﬃﬃﬃnp
5.3.3. Η εγκρίνουσα αρχή ή η τεχνική υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για
την εξακρίβωση της συµµόρφωσης της παραγωγής διενεργεί
δοκιµές σε µερικώς ή πλήρως στρωµένους κινητήρες, σύµφωνα
µε τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
5.3.4. Η κανονική συχνότητα των επιθεωρήσεων από την αρµόδια αρχή
είναι µία ανά έτος. Εάν δεν πληρούνται οι απαιτήσεις του
σηµείου 5.3.2, η αρµόδια αρχή πρέπει να βεβαιώνεται ότι
ελήφθησαν όλα τα αναγκαία µέτρα για την αποκατάσταση τηςσυµµόρφωσης της παραγωγής το ταχύτερο δυνατό.
6. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ
Η σειρά του κινητήρα µπορεί να οριστεί από βασικές σχεδια-
στικές παραµέτρους που πρέπει να είναι κοινές σε όλους τους
κινητήρες της σειράς. Σε ορισµένες περιπτώσεις πιθανώς να
υπάρχει αλληλεπίδραση των παραµέτρων. Για να διασφαλίζεται
ότι σε µία σειρά κινητήρων περιλαµβάνονται µόνον µονάδες µε
παρόµοια χαρακτηριστικά εκποµπών καυσαερίων, πρέπει να
λαµβάνονται υπόψη και οι επιδράσεις αυτές.
Για να µπορούν οι κινητήρες να θεωρηθούν ότι ανήκουν στην
ίδια σειρά, πρέπει να έχουν κοινό τον ακόλουθο κατάλογο
βασικών παραµέτρων:
6.1. Κύκλος καύσεως:
—δίχρονος
—τετράχρονος
6.2. Ψυκτικό µέσο:
—αέρας
—νερό
—λάδι
6.3. Κυβισµός κάθε κυλίνδρου, µεταξύ 85 και 100 %του µέγιστου
κυβισµού της στα πλαίσια της σειράς κινητήρων.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—31
(1)S2
t¼Xx/C0/C22xxðÞ2
n/C01όπουxείναι ένα από τα επιµέρους αποτελέσµατα που λαµβά-
νονται µε το δείγµα n.▼M2
▼M2
6.4. Μέθοδος αναρρόφησης αέρα
6.5. Τύπος καυσίµου
—ντίζελ
—βενζίνη
6.6. Τύπος/σχέδιο θαλάµου καύσεως
6.7. Βαλβίδες και θυρίδες -διάταξη, µέγεθος και αριθµός
6.8. Σύστηµα καυσίµου:
για ντίζελ
—εγχυτήρας εν σειρά µε αντλία
—εν σειρά αντλία
—αντλία διανοµής
—µονό στοιχείο
—εγχυτήρας µονάδας
για βενζίνη
—εξαερωτήρας
—έγχυση καυσίµου δια θυρίδος
—άµεση έγχυση
6.9. ∆ιάφορα χαρακτηριστικά
—ανακυκλοφορία καυσαερίων
—έγχυση/γαλάκτωµα νερού
—έγχυση αέρα
—σύστηµα ψύξης τροφοδοσίας
—τύπος ανάφλεξης (συµπίεση, σπινθήρας)
6.10. Μετεπεξεργασία καυσαερίων
—οξειδωτικός καταλύτης
—αναγωγικός καταλύτης
—τριοδικός καταλύτης
—θερµικός αντιδραστήρας
—παγίδα σωµατιδίων
7. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
7.1. Ο µητρικός κινητήρας της σειράς πρέπει να επιλέγεται χρησιµο-
ποιώντας τα πρωταρχικά κριτήρια της µεγαλύτερης παροχής
καυσίµου ανά διαδροµή εµβόλου στη δηλωµένη ταχύτητα
µέγιστης ροπής. Στην περίπτωση που τα κριτήρια αυτά καλύ-
πτονται από δύο ή περισσότερους κινητήρες, ο µητρικός
κινητήρας πρέπει να επιλέγεται χρησιµοποιώντας τα δευτερο-
γενή κριτήρια της µεγαλύτερης παροχής καυσίµου ανά διαδροµή
εµβόλου σε ονοµαστική ταχύτητα. Σε ορισµένες περιπτώσεις, η
εγκρίνουσα αρχή µπορεί καταλήξει στο συµπέρασµα ότι η δυσµε-
νέστερη περίπτωση ρυθµού εκποµπών της σειράς µπορεί να
χαρακτηριστεί καλύτερα υποβάλλοντας σε δοκιµή ένα δεύτερο
κινητήρα. Έτσι, η εγκρίνουσα αρχή µπορεί να επιλέξει προς
δοκιµή ένα πρόσθετο κινητήρα µε βάση χαρακτηριστικά που
δείχνουν ότι πιθανώς αυτός να έχει τα υψηλότερα επίπεδα εκπο-
µπών από τους κινητήρες της σειράς.
7.2. Σε περίπτωση που κινητήρες ανήκοντες στη σειρά παρουσιάζουν
και άλλα µεταβλητά χαρακτηριστικά που θα µπορούσε να
θωρηθεί ότι επηρεάζουν τις εκποµπές καυσαερίων, τα χαρακτηρι-
στικά αυτά πρέπει να ταυτοποιούνται και να λαµβάνονται υπόψη
στην επιλογή του µητρικού κινητήρα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—32
▼B
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ αριθ. …
σχετικάµετηνέγκριση τύπου,ωςπρος ταµέτρακατάτης εκποµπήςαέριων και σωµατιδιακών
ρύπων από κινητήρεςεσωτερικήςκαύσεως που τοποθετούνται σεµη οδικά κινητάµηχανήµατα
(Οδηγία 97 /68/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία .. /…/ΕΚ)
1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—33
▼B
Προσάρτηµα 1
1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—34
▼B
1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—35
▼B
1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—36
▼B
Προσάρτηµα 2
►(1)M21997L0068—EL—11.02.2003—002.001—37
▼B
Προσάρτηµα 3
1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—38
▼B
►(1)M21997L0068—EL—11.02.2003—002.001—39
▼B
►(1)(2)(3)(4)(5)(6)(7)M21997L0068—EL—11.02.2003—002.001—40
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ∆ΟΚΙΜΗΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΣυ
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.1. Στο παράρτηµα αυτό περιγράφεται η µέθοδος προσδιορισµού των
εκποµπών αέριων και σωµατιδιακών ρύπων από τους υπό εξέταση
κινητήρες.
1.2. Η δοκιµή πραγµατοποιείται µε τον κινητήρα στερεωµένο πάνω
σε πάγκο δοκιµών και συνδεδεµένο µε δυναµόµετρο.
2. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ∆ΟΚΙΜΗΣ
2.1.Γενικές απαιτήσεις
Όλοι οι όγκοι και οι ταχύτητες ογκοµετρικής παροχής πρέπει να
αναφέρονται στους 273 K(0ºC) και 101,3kPa.
2.2.Συνθήκες δοκιµής κινητήρα
2.2.1. Μετριώνται η απόλυτη θερµοκρασία Taτου αέρα εισαγωγής του
κινητήρα εκφρασµένη σε Kelvin και η ατµοσφαιρική πίεση psεν
ξηρώ σεkPaενώ προσδιορίζεται η παράµετρος faβάσει των
ακολούθων σχέσεων:
Κινητήρες µε φυσική αναρρόφηση και µηχανική υπερτροφο-
δότηση:
fa¼99
ps/C18/C19T
298/C18/C190;7
Στροβιλοπληρούµενοι κινητήρες µε ή χωρίς ψύξη του αέρα
εισαγωγής:
fa¼99
ps/C18/C190;7
/C2T
298/C18/C191;5
2.2.2.Εγκυρότητα δοκιµής
Για να αναγνωριστεί ως έγκυρη µια δοκιµή, η παράµετρος faπρέπει να ικανοποιεί τη σχέση:
0,96≤fa≤1,06
2.2.3.Κινητήρες µε ψύξη του αέρα τροφοδοσίας
Πρέπει να καταγράφεται η θερµοκρασία του ψυκτικού µέσου και
η θερµοκρασία του αέρα τροφοδότησης.
2.3.Σύστηµα εισαγωγής αέρα στον κινητήρα
Ο υποβαλλόµενος σε δοκιµή κινητήρας πρέπει να είναι εφοδια-
σµένος µε σύστηµα εισαγωγής αέρα που να παρουσιάζει
στραγγαλισµό του αέρα εισαγωγής στο ανώτερο όριο που
προδιαγράφεται από τον κατασκευαστή για καθαριστή αέρα στις
συνθήκες λειτουργίας του κινητήρα όπως προδιαγράφονται από
τον κατασκευαστή, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσµα τη µέγιστη
ροή αέρα.
Μπορεί να χρησιµοποιηθεί σύστηµα εργαστηριακής δοκιµής, υπό
την προϋπόθεση ότι αναπαράγει τις πραγµατικές συνθήκες
λειτουργίας του κινητήρα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—41
▼M2
▼B
▼M1
▼B
▼B
2.4.Σύστηµα εξαγωγής αέρα από τον κινητήρα
Ο υποβαλλόµενος σε δοκιµή κινητήρας πρέπει να είναι εφοδια-
σµένος µε σύστηµα εξαγωγής που να παρουσιάζει αντίθλιψη στο
ανώτερο όριο που προδιαγράφεται από τον κατασκευαστή για τις
συνθήκες λειτουργίας του κινητήρα που απολήγουν στη µέγιστη
δηλούµενη ισχύ.
2.5.Σύστηµα ψύξεως
Σύστηµα ψύξεως µε επαρκή ικανότητα ώστε να διατηρεί τον
κινητήρα στην κανονική θερµοκρασία λειτουργίας που καθορί-
ζεται από τον κατασκευαστή.
2.6.Έλαιο λιπάνσεως
Πρέπει να καταγράφονται οι προδιαγραφές του ελαίου λιπάνσεως
που χρησιµοποιείται για τη δοκιµή και να εµφανίζονται µαζί µε
τα αποτελέσµατα της δοκιµής.
2.7.Καύσιµο δοκιµής
Το καύσιµο πρέπει να είναι το καύσιµο αναφοράς που καθορί-
ζεται στο ►M2παράρτηµαV◄.
Στα σηµεία 1.1.1 και 1.1.2 του ►M2παραρτήµατος VII◄,
προσάρτηµα 1, πρέπει να καταγράφονται ο αριθµός κετανίου και
η περιεκτικότητα σε θείο του καυσίµου αναφοράς.
Η θερµοκρασία του καυσίµου στην είσοδο της αντλίας εγχύσεως
πρέπει να είναι 306 -316K(33-43ºC).
2.8.Προσδιορισµός ρυθµίσεων δυναµοµέτρου
Οι ρυθµίσεις στραγγαλισµού του αέρα εισαγωγής και της αντίθ-
λιψης του σωλήνα εξατµίσεως πρέπει να προσαρµόζονται στα
ανώτερα όρια του κατασκευαστή, σύµφωνα µε τα σηµεία 2.3 και
2.4.
Οι τιµές µέγιστης ροπής στις καθορισµένες ταχύτητες δοκιµής
πρέπει να προσδιορίζονται πειραµατικώς για να υπολογίζονται
οι τιµές της ροπής για τις καθορισµένες φάσεις δοκιµής. Για
κινητήρες που δεν είναι σχεδιασµένοι να λειτουργούν σε µία
περιοχή ταχυτήτων βάσει καµπύλης ροπής υπό πλήρες φορτίο, η
µέγιστη ροπή στις ταχύτητες δοκιµής πρέπει να δηλώνεται από
τον κατασκευαστή.
Η ρύθµιση του κινητήρα για κάθε φάση δοκιµής υπολογίζεται
από τον τύπο:
S¼PMþPAE ðÞ /C2L
100/C18/C19
/C0PAE
Εάν ο λόγος:
PAE
PM/C210;03
η τιµή τηςPAEµπορεί να επαληθευθεί από την τεχνική υπηρεσία
που χορηγεί την έγκριση τύπου.
3. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ∆ΟΚΙΜΗΣ
3.1.Ετοιµασία των φίλτρων δειγµατοληψίας
Μία ώρα τουλάχιστον πριν από τη δοκιµή, κάθε φίλτρο (ζεύγος)
πρέπει να τοποθετείται σε ένα κλειστό αλλά ασφράγιστο τρυβλίο
petriκαι να τοποθετείται σε θάλαµο ζυγίσεως για σταθεροποίηση.
Μετά το πέρας της περιόδου σταθεροποίησης, κάθε φίλτρο
(ζεύγος)ζυγίζεται και λαµβάνεται το απόβαρο. Το φίλτρο(ζεύγος)αποθηκεύεται κατόπιν σε έναν κλειστό τρυβλίο petriή
σε έναν υποδοχέα µέχρι να χρειαστεί να χρησιµοποιηθεί για
δοκιµασία. Εάν το φίλτρο (ζεύγος)δεν χρησιµοποιηθεί µέσα σε
οκτώ ώρες από την αποµάκρυνσή του από το θάλαµο ζυγίσεως,
τότε πριν χρησιµοποιηθεί πρέπει να ξαναζυγίζεται.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—42
▼B
3.2.Εγκατάσταση του εξοπλισµού µέτρησης
Τα όργανα και οι καθετήρες δειγµατοληψίας τοποθετούνται όπου
απαιτείται. Όταν για την αραίωση των καυσαερίων χρησιµο-
ποιείται σύστηµα αραίωσης πλήρους ροής, στο σύστηµα πρέπει
να συνδέεται η έξοδος της εξάτµισης.
3.3.Εκκίνηση του συστήµατος αραίωσης και του κινητήρα
Το σύστηµα αραίωσης και ο κινητήρας πρέπει να τίθενται σε
λειτουργία και να προθερµαίνονται µέχρι να σταθεροποιηθούν
σε κατάσταση πλήρους φορτίου και ονοµαστικής ταχύτητας οι
τιµές θερµοκρασίας και πιέσεως (παράγραφος 3.6.2).
3.4.Ρύθµιση του λόγου αραιώσεως
Το σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων πρέπει να εκκινείται και
να λειτουργεί σε παράκαµψη στη µέθοδο του µονού φίλτρου
(προαιρετικό για τη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων). Τα επίπεδα
των εκ του περιβάλλοντος προερχοµένων σωµατιδίων του αέρα
αραιώσεως µπορούν να προσδιοριστούν διά διόδου αέρα αραιώ-
σεως διαµέσου των φίλτρων σωµατιδίων. Εάν χρησιµοποιείται
φιλτραρισµένος αέρας αραιώσεως, µπορεί να γίνεται µία µέτρηση
σε οποιαδήποτε στιγµή πριν, κατά ή µετά τη δοκιµή. Εάν ο αέρας
αραιώσεως δεν είναι φιλτραρισµένος, απαιτείται η πραγµατο-
ποίηση µετρήσεων σε τρία σηµεία τουλάχιστον, µετά την
εκκίνηση, πριν από τη στάση και σε ένα σηµείο κοντά στο µέσο
του κύκλου, λαµβάνεται δε ο µέσος όρος των τιµών.
Ο αέρας αραιώσεως πρέπει να ρυθµίζεται ώστε να επιτυγχάνεται
µία µέγιστη θερµοκρασία µετώπου του φίλτρου 325 K (52º C) ή
και λιγότερο σε κάθε φάση. Η ολική σχέση αραιώσεως δεν
πρέπει να είναι µικρότερη από τέσσερα.
Στη µέθοδο του µονού φίλτρου, ο ρυθµός ροής της µάζας του
δείγµατος διαµέσου του φίλτρου πρέπει να διατηρείται αντι-
στοιχών σε ένα σταθερό ποσοστό του ρυθµού ροής των
αραιωµένων καυσαερίων για συστήµατα πλήρους ροής για όλες
τις φάσεις. Η σχέση αυτή µαζών πρέπει να διατηρείται µέσα
σεπεριθώρια ανοχής ±5%, εκτός από τα πρώτα 10 δευτερόλεπτα
κάθε φάσης για συστήµατα χωρίς παράκαµψη. Σε συστήµατα
αραιώσεως µερικής ροής µε τη µέθοδο του µονού φίλτρου, ο
ρυθµός ροής της µάζας διαµέσου του φίλτρου πρέπει να είναι
σταθερός µε ανοχή ±5% κατά τη διάρκεια κάθε φάσης, µε εξαί-
ρεση τα 10 πρώτα δευτερόλεπτα κάθε φάσης σε συστήµατα χωρίς
παράκαµψη.
Σε συστήµατα ελεγχόµενης συγκέντρωσης CO2καιNOxπρέπει
στην αρχή και στο τέλος κάθε δοκιµής να µετριέται η περιεκτι-
κότητα του αέρα αραιώσεως σε CO2καιNOx.Οι προ και µετά τη
δοκιµή µετρήσεις συγκεντρώσεως των εκ του περιβάλλοντος CO2καιNOxτου αέρα αραιώσεως πρέπει να είναι στα πλαίσια των
100ppmή5ppmµεταξύ τους, αντίστοιχα.
Όταν χρησιµοποιείται σύστηµα ανάλυσης αραιωµένων καυσαε-
ρίων, οι σχετικές συγκεντρώσεις που προέρχονται από το
περιβάλλον πρέπει να προσδιορίζονται διά δειγµατοληψίας αέρα
αραιώσεως σε σάκκο δειγµατοληψίας σε όλη την αλληλουχία της
δοκιµής.
Μπορεί να λαµβάνεται συνεχής (όχι σε σάκκο)συγκέντρωση στο
περιβάλλον σε τρία σηµεία τουλάχιστον, στην αρχή, στο τέλος
και σε ένα σηµείο κοντά στο µέσο του κύκλου και να λαµβάνεται
η µέση τιµή. Με αίτηση των κατασκευαστών, οι µετρήσεις για το
περιβάλλον µπορούν να παραλείπονται.
3.5.Έλεγχος των διατάξεων αναλύσεως
Οι αναλύτες εκποµπών πρέπει να ρυθµίζονται για την ένδειξη του
µηδενός και να βαθµονοµούνται.
3.6.Κύκλος δοκιµής
3.6.1. Προδιαγραφές εξοπλισµού σύµφωνα µε το τµήµα 1Α του παραρ-
τήµατος Ι:
3.6.1.1. Προδιαγραφή Α: Για τους κινητήρες που περιλαµβάνονται στο
τµήµα 1 Αi)του παραρτήµατος Ι, κατά τη λειτουργία του δυναµο-1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—43
▼M2
▼M2
µέτρου στον υπό δοκιµή κινητήρα πρέπει να ακολουθείται ο
ακόλουθος κύκλος 8 φάσεων (1)
Αριθµός
φάσεωςΤαχύτητα κινητήρα %φορτίοΣυντελεστής
σταθµίσεως
1 Ονοµαστική 100 0,15
2 Ονοµαστική 75 0,15
3 Ονοµαστική 50 0,15
4 Ονοµαστική 10 0,1
5 Ενδιάµεση 100 0,1
6 Ενδιάµεση 75 0,1
7 Ενδιάµεση 50 0,1
8 Στροφές βραδυπο-
ρείας— 0,15
3.6.1.2. Προδιαγραφή Β. Για τους κινητήρες που περιλαµβάνονται στο
τµήµα 1 Αii),κατά τη λειτουργία του δυναµοµέτρου στον υπό
δοκιµή κινητήρα πρέπει να ακολουθείται ο ακόλουθος κύκλος 5
φάσεων(2):
Αριθµός
φάσηςΤαχύτητα κινη-
τήραΦορτίο%Συντελεστής
στάθµισης
1 Ονοµαστική 100 0,05
2 Ονοµαστική 75 0,25
3 Ονοµαστική 50 0,3
4 Ονοµαστική 25 0,3
5 Ονοµαστική 10 0,1
Οι τιµές φορτίου είναι ποσοστιαίες %τιµές της ροπής που αντι-
στοιχεί στην πρώτιστη τιµή ισχύος που ορίζεται ως η µέγιστη
διαθέσιµη ισχύς κατά τη διάρκεια µιας ακολουθίας µεταβλητών
τιµών ισχύος, η οποία µπορεί να εµφανιστεί για απεριόριστο
αριθµό ωρών κατ 'έτος, µεταξύ καθορισµένων διαστηµάτων
συντήρησης και υπό καθορισµένες συνθήκες περιβάλλοντος,
όπου η συντήρηση εκτελείται όπως καθορίζεται από τον κατα-
σκευαστή(3).
3.6.2.Προετοιµασία του κινητήρα
Η προθέρµανση του κινητήρα και του συστήµατος πρέπει να
γίνεται στη µέγιστη ταχύτητα και ροπή για να σταθεροποιηθούν
οι παράµετροί του σύµφωνα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Σηµείωση: Η περίοδος προετοιµασίας θα πρέπει επίσης να
προλαµβάνει την επίδραση επικαθήσεων από πρότερη
δοκιµή στο σύστηµα εξαγωγής. Απαιτείται επίσης και1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—44
(1)Ταυτόσηµος µε τον κύκλο C1του σχεδίου προτύπου ISO8178-4.
(2)Ταυτόσηµος µε τον κύκλο ∆2 του ISO8178-4: πρότυπο 1996(Ε).
(3)Για σαφέστερο ορισµό της πρώτιστης ισχύος, βλέπε την εικόνα 2 του ISO8528-
1:πρότυπο 1993(Ε).▼B
▼M2
▼B
▼B
µία περίοδος σταθεροποίησης µεταξύ των σηµείων της
δοκιµής για να ελαχιστοποιούνται οι επιδράσεις από
σηµείο σε σηµείο.
►M23.6.3.Ακολουθία δοκιµής
Ξεκινά η ακολουθία δοκιµής. Η δοκιµή πρέπει να εκτελείται κατ '
ανιούσα σειρά αριθµών φάσης όπως εκτίθεται ανωτέρω για τους
κύκλους δοκιµής.
Κατά τη διάρκεια κάθε φάσης του δεδοµένου κύκλου δοκιµής ◄
µετά την αρχική µεταβατική περίοδο, η προδιαγεγραµµένη
ταχύτητα πρέπει να διατηρείται σε τιµή ±1% της ονοµαστικής
ταχύτητας ή ± 3 min−1,όποια είναι µεγαλύτερη εκτός από τις
στροφές βραδυπορείας που πρέπει να είναι στα πλαίσια των
ανοχών που δηλώνονται από τον κατασκευαστή. Η προδιαγεγραµ-
µένη ροπή πρέπει να διατηρείται έτσι ώστε ο µέσος όρος κατά το
χρονικό διάστηµα λήψεως των µετρήσεων να είναι στο ±2% της
µέγιστης ροπής στην ταχύτητα δοκιµής.
Για κάθε σηµείο µετρήσεως απαιτείται ένας ελάχιστος χρόνος
δέκα λεπτών. Εάν για τη δοκιµασία ενός κινητήρα απαιτούνται
µεγαλύτεροι χρόνοι δειγµατοληψίας προκειµένου να ληφθεί
επαρκής µάζα σωµατιδίων στο φίλτρο µετρήσεως, ο χρόνος της
φάσης µπορεί να παραταθεί όσο απαιτείται.
Το µήκος της φάσης σηµειώνεται και αναφέρεται.
Οι τιµές συγκεντρώσεως των αέριων εκποµπών πρέπει να
µετριώνται και να καταγράφονται κατά τη διάρκεια των τριών
τελευταίων λεπτών της φάσης.
Η δειγµατοληψία των σωµατιδίων και η µέτρηση των αέριων
εκποµπών δεν πρέπει να αρχίζουν πριν να επιτευχθεί η σταθερο-
ποίηση του κινητήρα, όπως ορίζει ο κατασκευαστής, η δε
περάτωσή τους οφείλει να συµπίπτει.
Η θερµοκρασία του καυσίµου πρέπει να µετριέται στην είσοδο
προς την αντλία εγχύσεως καυσίµου ή όπως καθορίζεται από τον
κατακευαστή, ενώ θα πρέπει να καταγράφεται και το σηµείο όπου
έγινε η µέτρηση.
3.6.4.Απόκριση του αναλύτη
Τα αποτελέσµατα του αναλύτη πρέπει να καταγράφονται σε κατα-
γραφέα ταινίας χάρτου ή να µετριώνται µε ένα ισοδύναµο
σύστηµα απόκτησης δεδοµένων µε τα καυσαέρια να ρέουν
διαµέσου των αναλυτών τουλάχιστον κατά τη διάρκεια των τελευ-
ταίων τριών λεπτών κάθε φάσης. Εάν για τη µέτρηση του
αραιωµένου COκαιCO2χρησιµοποιείται δειγµατοληψία µε
σάκκο (βλ. παράρτηµα IIIπροσάρτηµα 1 σηµείο 1.4.4), θα λαµβά-
νεται στο σάκκο δείγµα κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών
λεπτών κάθε φάσης, το δείγµα θα αναλύεται και θα καταγρά-
φονται τα αποτελέσµατα.
3.6.5.∆ειγµατοληψία σωµατιδίων
Η δειγµατοληψία των σωµατιδίων µπορεί να γίνεται είτε µε τη
µέθοδο του µονού φίλτρου είτε µε τη µέθοδο των πολλαπλών
φίλτρων (παράρτηµα IIIπροσάρτηµα 1 σηµείο 1.5). Επειδή είναι
δυνατόν να διαφέρουν ελαφρά τα αποτελέσµατα των µεθόδων,
µαζί µε τα αποτελέσµατα πρέπει να δηλώνεται και η χρησιµοποι-
ηθείσα µέθοδος.
Στη µέθοδο του µονού φίλτρου, λαµβάνονται υπόψη κατά τη
δειγµατοληψία οι συντελεστές στάθµισης της φάσης που έχουν
καθοριστεί στη διαδικασία του κύκλου δοκιµής ρυθµίζοντας
αναλόγως το ρυθµό ροής του δείγµατος ή /και το χρόνο δειγµα-
τοληψίας.
Η δειγµατοληψία γίνεται όσο το δυνατόν βραδύτερα σε κάθε
φάση. Ο χρόνος δειγµατοληψίας ανά φάση πρέπει να είναι τουλά-
χιστον 20 δευτερόλεπτα στη µέθοδο του µονού φίλτρου και
τουλάχιστον 60 δευτερόλεπτα στη µέθοδο των πολλαπλών
φίλτρων. Σε συστήµατα τα οποία δεν έχουν παράκαµψη ο χρόνος
δειγµατοληψίας ανά φάση πρέπει να είναι τουλάχιστον 60 δευτε-
ρόλεπτα και για τις δύο µεθόδους.
3.6.6.Συνθήκες µηχανής
Σε κάθε φάση και αφού έχει σταθεροποιηθεί ο κινητήρας
µετριέται η ταχύτητα και το φορτίο του κινητήρα, η θερµοκρασία1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—45
▼B
του αέρα εισαγωγής, η ροή του καυσίµου και η ροή του αέρα ή
των καυσαερίων.
Εάν δεν είναι δυνατή η µέτρηση της ροής των καυσαερίων ή η
µέτρηση της κατανάλωσης του αέρα καύσεως και του καυσίµου,
αυτή µπορεί να πραγµατοποιηθεί χρησιµοποιώντας τη µέθοδο
ισοζυγίου άνθρακα και οξυγόνου (βλ. παράρτηµα IIIπροσάρτηµα
1 σηµείο 1.2.3).
Καταγράφονται και οποιαδήποτε πρόσθετα δεδοµένα απαιτούνται
για τον υπολογισµό (βλ. παράρτηµα IIIπροσάρτηµα 3 σηµεία 1.1
και 1.2).
3.7.Επανέλεγχος των αναλυτών
Μετά τη δοκιµή εκποµπής, χρησιµοποιείται για επανέλεγχο ένα
αέριο για το µηδενισµό και το ίδιο αέριο για βαθµονόµηση. Η
δοκιµή θεωρείται αποδεκτή εάν η διαφορά µεταξύ των δύο αποτε-
λεσµάτων µετρήσεως είναι λιγότερο από 2 %.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—46
▼B
Προσάρτηµα 1
1. ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ∆ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ
Τα αέρια και σωµατιδιακά συστατικά που εκπέµπονται από τον
κινητήρα που υποβάλλεται σε δοκιµασία, µετριώνται µε τις µεθό-
δους που περιγράφονται στο ►M2παράρτηµαVI◄.Οι µέθοδοι
του►M2παραρτήµατος VI◄περιγράφουν τα συνιστώµενα
συστήµατα αναλύσεως για τις αέριες εκποµπές (σηµείο 1.1)και
τα συνιστώµενα συστήµατα αραίωσης και δειγµατοληψίας σωµα-
τιδίων (σηµείο 1.2).
1.1.Προδιαγραφές δυναµοµέτρου
Για την εκτέλεση του κύκλου δοκιµής που περιγράφεται στο
παράρτηµαIIIσηµείο 3.6.1 χρησιµοποιείται δυναµόµετρο µε τα
κατάλληλα χαρακτηριστικά. Τα όργανα για τη µέτρηση της
ροπής και της ταχύτητας πρέπει να επιτρέπουν τη µέτρηση της
αξονικής ιπποδύναµης µέσα στα δεδοµένα όρια. Μπορεί επίσης
να είναι αναγκαίοι και ορισµένοι πρόσθετοι υπολογισµοί.
Η ακρίβεια του εξοπλισµού µετρήσεως πρέπει να είναι τέτοια
ώστε να µη υπερβαίνονται οι µέγιστες ανοχές των τιµών του
σηµείου 1.3.
1.2.Ροή καυσαερίων
Η ροή των καυσαερίων προσδιορίζεται µε µία από τις µεθόδους
που αναφέρονται στα σηµεία 1.2.1 έως 1.2.4.
1.2.1.Μέθοδος άµεσης µετρήσεως
Η άµεση µέτρηση της ροής των καυσαερίων γίνεται µε ακρο-
φύσιο ροής ή ισοδύναµο σύστηµα µετρήσεως (για λεπτοµέρειες
βλ.ISO5167).
Σηµείωση: Η άµεση µέτρηση της ροής των αερίων αποτελεί
δύσκολο έργο. Πρέπει να λαµβάνονται προφυλάξεις
για να αποφεύγονται λάθη µετρήσεως που µπορούν
να έχουν ως αποτέλεσµα σφάλµατα στις τιµές εκπο-
µπών.
1.2.2.Μέθοδος µετρήσεως αέρα και καυσίµου
Μέτρηση της ροής αέρα και της ροής καυσίµου.
Χρησιµοποιούνται µετρητές ροής αέρα και µετρητές ροής
καυσίµου που έχουν ακρίβεια σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο
σηµείο 1.3.
Ο υπολογισµός της ροής των καυσαερίων γίνεται µε τον
ακόλουθο τύπο:
GEXHW=GAIRW+GFUEL
(για τη µάζα υγρών καυσαερίων)
ή
VEXHD=VAIRD−0,766×GFUEL
(για τον όγκο ξηρών καυσαερίων)
ή
VEXHW=VAIRW+0,746×GFUEL
(για τον όγκο υγρών καυσαερίων)
1.2.3.Μέθοδος ισοζυγίου άνθρακα
Ο υπολογισµός της µάζας των καυσαερίων από την κατανάλωση
καυσίµου και τις συγκεντρώσεις των καυσαερίων γίνεται µε τη
χρήση της µεθόδου υπολοίπου άνθρακα (βλ. παράρτηµα III
προσάρτηµα 3).
1.2.4.Ολικήροήαραιωµένων καυσαερίων
Όταν χρησιµοποιείται σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής, η
ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων ( GTOTW,VTOTW)µετριέται
µεPDPήCFV— παράρτηµαVπαράγραφος 1.2.1.2. Η ακρίβεια1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—47
▼B
πρέπει να είναι σύµφωνη µε τα προβλεπόµενα στο παράρτηµα III
προσάρτηµα 2 σηµείο 2.2.
1.3.Ακρίβεια
Η διακρίβωση όλων των οργάνων µετρήσεως πρέπει να γίνεται
µε βάση εθνικά (διεθνή)πρότυπα και να πληροί τις ακόλουθες
απαιτήσεις:
Αριθ. ΕίδοςΕπιτρεπτή
απόκλιση
(±τιµές µε βάση
τις µέγιστες
τιµές)Επιτρεπτή
απόκλιση
(±τιµές
σύµφωνα µε το
ISO3046)∆ιαστήµατα
διακριβώσεως
(µήνες)
1 Ταχύτητα κινητήρα 2% 2% 3
2 Ροπή 2% 2% 3
3 Ισχύς 2%(1)3 % δεν εφαρµό-
ζεται
4 Κατανάλωση
καυσίµου2%(1)3 % 6
5 Ειδική κατανάλωση
καυσίµουδεν εφαρµό-
ζεται3% δεν εφαρµό-
ζεται
6 Κατανάλωση αέρα 2%(1)5 % 6
7 Ροή καυσαερίων 4%(1) δεν εφαρµό-
ζεται6
8 Θερµοκρασία
ψυκτικού µέσου2K 2K 3
9 Θερµοκρασία
λιπαντικού2K 2K 3
10 Πίεση καυσαερίων 5%της
µεγίστης5% 3
11 Υποπιέσεις πολλα-
πλής εισόδου5%της
µεγίστης5% 3
12 Θερµοκρασία
καυσαερίων15K 15K 3
13 Θερµοκρασία αέρα
εισαγωγής
(αέρας καύσεως)2K 2K 3
14 Ατµοσφαιρική
πίεση0,5% της
ένδειξης0,5% 3
15 Υγρασία αέρα
εισαγωγής
(σχετική)3% δεν εφαρµό-
ζεται1
16 Θερµοκρασία
καυσίµου2K 5K 3
17 Θερµοκρασίες
σήραγγας αραιώ-
σεως1,5K δεν εφαρµό-
ζεται31997L0068—EL—11.02.2003—002.001—48
▼B
Αριθ. ΕίδοςΕπιτρεπτή
απόκλιση
(±τιµές µε βάση
τις µέγιστες
τιµές)Επιτρεπτή
απόκλιση
(±τιµές
σύµφωνα µε το
ISO3046)∆ιαστήµατα
διακριβώσεως
(µήνες)
18 Υγρασία αέρα
αραιώσεως3% δεν εφαρµό-
ζεται1
19 Ροή αραιωµένων
καυσαερίων2%της
ένδειξηςδεν εφαρµό-
ζεται24(µερική ροή)
(πλήρης
ροή)(2)
Επερξηγήσεις δεικτών:
(1)Οι υπολογισµοί των εκποµπών καυσαερίων όπως περιγράφονται στην παρούσα οδηγία βασί-
ζονται, σε ορισµένες περιπτώσεις, σε διαφορετικές µεθόδους µετρήσεως ή /και υπολογισµού.
Λόγω των περιορισµένων ολικών ανοχών για τον υπολογισµό των εκποµπών, οι επιτρεπτέςτιµές για ορισµένα στοιχεία, που χρησιµοποιούνται στις κατάλληλες εξισώσεις, πρέπει να
είναι µικρότερες από τις επιτρεπόµενες ανοχές που αναγράφονται στο ISO3046-3.
(
2)Συστήµατα πλήρους ροής —η αντλία θετικού εκτοπίσµατος CVSή το βεντούρι κρίσιµης
ροής πρέπει να διακριβώνονται µετά την αρχική εγκατάσταση, µετά από µεγάλη συντήρησηή κατά τα αναγκαία όταν αυτό υποδεικνύεται από τον έλεγχο συστήµατος CVSπου περιγρά-
φεται στο παράρτηµα V.
1.4.Προσδιορισµός των αέριων συστατικών
1.4.1.Γενικές προδιαγραφές αναλύτη
Οι αναλύτες πρέπει να είναι σχεδιασµένοι για περιοχή µετρή-
σεων κατάλληλη για την ορθότητα ( accuracy) που απαιτείται για
τη µέτρηση των συγκεντρώσεων των συστατικών των καυσαε-
ρίων(παράγραφος 1.4.1.1). Συνιστάται λειτουργία των αναλυτών
κατά τρόπο ώστε η µετρούµενη συγκέντρωση να αντιστοιχεί σε
ένδειξη µεταξύ 15 %και 100%της πλήρους κλίµακας.
Εάν η τιµή της πλήρους κλίµακας είναι 155 ppm ( ήppm C) ή
λιγότερο ή αν χρησιµοποιούνται συστήµατα αναγνώσεως µε
επαρκή ορθότητα και αναλυτική ικανότητα σε περιοχές κάτω
του 15%της πλήρους λίµακας, γίνονται αποδεκτές και συγκεν-
τρώσεις κάτω του 15 %της πλήρους κλίµακας. Στην περίπτωση
αυτή, πρέπει να γίνονται πρόσθετες διακριβώσεις για να διασφα-
λίζεται η ορθότητα των καµπυλών διακρίβωσης —παράρτηµαIII
προσάρτηµα 2 σηµείο 1.5.5.2.
Η ηλεκτροµαγνητική συµβατότητα ( EMC) του εξοπλισµού πρέπει
να είναι σε τέτοια επίπεδα ώστε να ελαχιστοποιείται η
περίπτωση πρόσθετων σφαλµάτων.
1.4.1.1. Σφάλµα µετρήσεως
Το ολικό σφάλµα της µετρήσεως, συµπεριλαµβανοµένης και της
αλληλοευαισθησίας προς άλλα αέρια —βλ. παράρτηµα III
προσάρτηµα 2 σηµείο 1.9 —δεν πρέπει να υπερβαίνει το ±5%
της ενδείξεως ή το 3,5 %της πλήρους κλίµακας, όποιο είναι
µικρότερο. Για συγκεντρώσεις µικρότερες από 100 ppm το
σφάλµα της µετρήσεως δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ±4ppm.
1.4.1.2. Επαναληψιµότητα
Η επαναληψιµότητα, οριζόµενη ως 2,5 φορές η τυπική απόκλιση
δέκα επαναληπτικών αποκρίσεων σε ένα δεδοµένο αέριο διακρι-
βώσεως ή βαθµονοµήσεως, δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από
το±1% της συγκεντρώσεως πλήρους κλίµακας για κάθε χρησι-
µοποιούµενη άνω των 155 ppm ( ήppm C) περιοχή ή±2% κάθε
περιοχής κάτω των 155 ppm(ήppmC).
1.4.1.3. Θόρυβος
Η από κορυφή σε κορυφή απόκριση του αναλύτη σε αέρια
ρύθµισης του µηδενός και διακριβώσεως ή βαθµονοµήσεως σε
περίοδο δέκα δευτερολέπτων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2 %
της πλήρους κλίµακας σε κάθε χρησιµοποιούµενη περιοχή.
1.4.1.4. Μετατόπιση µηδενός
Η µετατόπιση του µηδενός σε χρονικό διάστηµα 1 ώρας πρέπει
να είναι µικρότερη από το 2 %της πλήρους κλίµακας στη χαµη-
λότερη χρησιµοποιούµενη περιοχή. Ως µηδενική απόκριση
ορίζεται η µέση απόκριση, συµπεριλαµβανοµένου και του1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—49
▼B
θορύβου, σε ένα αέριο µηδενισµού για χρονικό διάστηµα 30
δευτερολέπτων.
1.4.1.5. Μετατόπιση εύρους κλίµακας (βαθµονοµήσεως)
Η µετατόπιση του εύρους της κλίµακας για χρονικό διάστηµα 1
ώρας πρέπει να είναι µικρότερη από 2 %της πλήρους κλίµακας
στη χαµηλότερη χρησιµοποιούµενη περιοχή. Ως βαθµονόµηση
(εύρος κλίµακας)ορίζεται η διαφορά µεταξύ της απόκρισης
βαθµονόµησης και της µηδενικής αποκρίσεως. Ως απόκριση
βαθµονόµησης ορίζεται η µέση απόκριση, συµπεριλαµβανοµένου
και του θορύβου, σε ένα αέριο βαθµονόµησης για χρονικό
διάστηµα 30 δευτερολέπτων.
1.4.2.Ξήρανση αερίων
Η προαιρετική διάταξη ξήρανσης αερίων πρέπει να έχει την
ελάχιστη επίδραση στη συγκέντρωση των µετρούµενων αερίων.
Οι χηµικοί ξηραντές δεν συνιστούν αποδεκτή µέθοδο για τηναποµάκρυνση του νερού από το δείγµα.
1.4.3.Αναλύτες
Στα σηµεία 1.4.3.1 έως 1.4.3.5 του προσαρτήµατος αυτού περιγρά-
φονται οι αρχές µετρήσεως. Στο ►
M2παράρτηµαVI◄δίδεται
λεπτοµερής περιγραφή των συστηµάτων µετρήσεως.
Η ανάλυση των προς µέτρηση αερίων πραγµατοποιείται µε τα
ακόλουθα όργανα. Για µη γραµµικούς αναλύτες, επιτρέπεται η
χρήση κυκλωµάτων γραµµικής µορφοποίησης.
1.4.3.1. Ανάλυση µονοξειδίου του άνθρακα ( CO)
Ο αναλύτης του µονοξειδίου του άνθρακα πρέπει να είναι τύπου
απορροφήσεως µη διασκεδαζοµένου υπερύθρου ( NDIR).
1.4.3.2. Ανάλυση διοξειδίου του άνθρακα ( CO2)
Ο αναλύτης του διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να είναι τύπου
απορροφήσεως µη διασκεδαζοµένου υπερύθρου ( NDIR).
1.4.3.3. Ανάλυση υδρογονανθράκων ( HC)
Ο αναλύτης υδρογονανθράκων πρέπει να είναι θερµαινόµενος
ανιχνευτής ιονισµού φλόγας ( HFID) µε θερµαινόµενο ανιχνευτή,
βαλβίδες, σωληνώσεις, κ.λπ., για να διατηρείται η θερµοκρασία
του αερίου στους 463 K(190ºC)±10K.
1.4.3.4. Ανάλυση οξειδίων του αζώτου ( NOx)
Ο αναλύτης των οξειδίων του αζώτου πρέπει να είναι ανιχνευτής
χηµειοφωτοβολίας ( CLD) ή θερµαινόµενος ανιχνευτής χηµειοφω-
τοβολίας (HCLD) µε µετατροπέα NO2/NO, εφόσον η µέτρηση
γίνεται σε ξηρή βάση. Εάν η µέτρηση γίνεται σε υγρή βάση,
πρέπει να χρησιµοποιείται HCLD µε µετατροπέα διατηρούµενο
πάνω από τους 333 K (60º C), υπό την προϋπόθεση ελέγχου
σβέσεως ύδατος (παράρτηµα IIIπροσάρτηµα 2 σηµείο 1.9.2.2).
1.4.4.∆ειγµατοληψία για αέριες εκποµπές
Οι καθετήρες δειγµατοληψίας για εκποµπές αερίων πρέπει να
προσαρµόζονται σε απόσταση τουλάχιστον 0,5 mή τρεις φορές
τη διάµετρο του σωλήνα της εξατµίσεως —όποιο είναι µεγαλύ-
τερο—πιο πάνω από την έξοδο του συστήµατος απαγωγής των
καυσαερίων όσο αυτό είναι δυνατόν και αρκετά κοντά στον κινη-
τήρα ώστε να διασφαλίζεται θερµοκρασία καυσαερίων
τουλάχιστον 343 K(70ºC) στον καθετήρα.
Στην περίπτωση πολυκύλινδρου κινητήρα µε διακλαδωµένη
πολλαπλή καυσαερίων, το άκρο της εισόδου του καθετήρα πρέπει
να τοποθετείται αρκετά προς τα κάτω ώστε να εξασφαλίζεται ότι
το δείγµα είναι αντιπροσωπευτικό των µέσων τιµών εκποµπών
από όλους τους κυλίνδρους. Σε πολυκύλινδρους κινητήρες µε
διακριτές οµάδες πολλαπλών, όπως στην περίπτωση των κινη-
τήρων διατάξεως V,µπορεί να λαµβάνεται ξεχωριστό δείγµα από
κάθε οµάδα και να υπολογίζεται µία µέση τιµή εκποµπής.
Μπορούν να χρησιµοποιούνται και άλλες µέθοδοι εφόσον έχουν
αποδειχθεί ότι συσχετίζονται µε τις µεθόδους αυτές. Για τον
υπολογισµό των εκποµπών, πρέπει να χρησιµοποιείται η ολική
ροή της µάζας των καυσαερίων του κινητήρα.
Εάν η σύσταση των καυσαερίων επηρεάζεται από οποιοδήποτε
σύστηµα µετεπεξεργασίας, το δείγµα των καυσαερίων πρέπει να
λαµβάνεται πριν από τη διάταξη αυτή κατά τις δοκιµές της1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—50
▼B
φάσηςIκαι µετά τη διάταξη κατά τις δοκιµές της φάσης II.Όταν
για τον προσδιορισµό των σωµατιδίων χρησιµοποιείται σύστηµα
αραιώσεως πλήρους ροής, στα αραιωµένα καυσαέρια µπορούν να
προσδιοριστούν και οι εκποµπές αερίων. Οι καθετήρες δειγµα-
τοληψίας πρέπει να είναι κοντά στον καθετήρα δειγµατοληψίας
σωµατιδίων στη σήραγγα αραιώσεως (παράρτηµα Vσηµείο
1.2.1.2,DTκαι σηµείο 1.2.2, PSP). Μπορούν προαιρετικά να
προσδιοριστούν και το COκαιCO2παίρνοντας δείγµα σε ένα
σάκκο και µετρώντας κατόπιν την συγκέντρωση στο σάκκο
δειγµατοληψίας.
1.5.Προσδιορισµός των σωµατιδίων
Για τον προσδιορισµό των σωµατιδίων απαιτείται σύστηµα
αραιώσεως. Η αραίωση µπορεί να γίνεται ή µε σύστηµα αραιώ-
σεως µερικής ροής ή µε σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής. Η
ικανότητα ροής του συστήµατος αραιώσεως πρέπει να είναι
αρκετά µεγάλη ώστε να εξαλείφεται κάθε τυχόν συµπύκνωση
νερού στα συστήµατα αραίωσης και δειγµατοληψίας και να διατη-
ρείται η θερµοκρασία των αραιωµένων καυσαερίων στους ή και
κάτω των 325 K (52º C) αµέσως πριν (σε αντίθετη προς την ροή
διεύθυνση)από τους υποδοχείς των φίλτρων. Εάν η υγρασία του
αέρα είναι υψηλή, επιτρέπεται η αφύγρανση του αέρα αραιώσεως
πριν εισέλθει στο σύστηµα αραιώσεως. Εάν η θερµοκρασία του
περιβάλλοντος είναι κάτω από τους 293 K (20º C), συνιστάται η
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως πάνω από το θερµοκρασιακό
όριο των 303 K (30º C). Εντούτοις, η θερµοκρασία του αραιω-
µένου αέρα δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 325 K (52º C) πριν
από την εισαγωγή των καυσαερίων στη σήραγγα αραιώσεως.
Στα συστήµατα αραιώσεως µερικής ροής, ο καθετήρας δειγµα-
τοληψίας σωµατιδίων πρέπει να προσαρµόζεται κοντά και πριν
(αντίθετα προς τη ροή)από τον καθετήρα αερίων όπως ορίζεται
στο σηµείο 4.4 και σύµφωνα µε το παράρτηµα Vσηµείο 1.2.1.1,
σηµείο 4-12EP καιSP.
Το σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής πρέπει να σχεδιάζεται έτσι
ώστε να διαχωρίζει το ρεύµα των καυσαερίων σε δύο µέρη, από
τα οποία το µικρότερο να αραιώνεται µε αέρα και στη συνέχειανα χρησιµοποιείται για τη µέτρηση των σωµατιδίων. Αποτελεί
λοιπόν βασικό παράγοντα η σχέση αραιώσεως να προσδιορίζεται
επακριβέστατα. Μπορούν να εφαρµοστούν διάφορες µέθοδοι
διαχωρισµού, ο τύπος όµως του χρησιµοποιούµενου διαχωρισµού
υπαγορεύει σε σηµαντικό βαθµό το είδος του εξοπλισµού δειγµα-
τοληψίας και τις διαδικασίες που θα χρησιµοποιηθούν
(παράρτηµα Vσηµείο 1.2.1.1).
Για να προσδιοριστεί η µάζα των σωµατιδίων, απαιτείται
σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων, φίλτρα δειγµατοληψίας
σωµατιδίων, ζυγός ακρίβειας µικρογραµµαρίου και θάλαµος ζυγί-
σεως ελεγχόµενης θερµοκρασίας και υγρασίας.
Για τη δειγµατοληψία των σωµατιδίων µπορούν να χρησιµοποι-
ηθούν δύο µέθοδοι:
—Η µέθοδος του µονού φίλτρου στην οποία χρησιµοποιείται ένα
ζεύγος φίλτρων (βλ. σηµείο 1.5.1.3 του προσαρτήµατος αυτού)
για όλες τις φάσεις του κύκλου δοκιµής. Κατά τη φάση της
δειγµατοληψίας της δοκιµής σηµαντική προσοχή πρέπει να
δίδεται στο χρόνο δειγµατοληψίας και στη ροή. Εντούτοις,
για τον κύκλο της δοκιµής απαιτείται ένα µόνο ζεύγος
φίλτρων.
—Η µέθοδος πολλαπλών φίλτρων επιτάσσει τη χρήση ενός
ζεύγους φίλτρων (βλ. σηµείο 1.5.1.3 του προσαρτήµατος
αυτού)για κάθε µία από τις φάσεις του κύκλου δοκιµής. Η
µέθοδος αυτή δίνει τη δυνατότητα εφαρµογής ηπιότερων
διαδικασιών δειγµατοληψίας, χρησιµοποιεί όµως περισσότερα
φίλτρα.
1.5.1.Φίλτρα δειγµατοληψίας σωµατιδίων
1.5.1.1. Προδιαγραφές φίλτρων
Για τις δοκιµές πιστοποιήσεως απαιτούνται φίλτρα υαλοϊνών
επιστρωµένα µε φθοράνθρακες ή φίλτρα µεµβρανών που έχουν
ως βάση φθοράνθρακες. Για ειδικές εφαρµογές µπορούν να
χρησιµοποιηθούν διαφορετικά υλικά φίλτρου. Όλοι οι τύποι
φίλτρων πρέπει να έχουν τουλάχιστον 95 %ικανότητα συλλογής
0,3µm DOP µε ταχύτητα µετώπου αερίου µεταξύ 35 και 80 cm/s.
Όταν διενεργούνται δοκιµές συσχετισµού µεταξύ εργαστηρίων ή1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—51
▼B
µεταξύ κατασκευαστή και εγκρίνουσας αρχής, τα χρησιµοποιού-
µενα φίλτρα πρέπει να είναι ταυτόσηµης ποιότητας.
1.5.1.2. Μέγεθος φίλτρου
Τα φίλτρα σωµατιδίων πρέπει να έχουν ελάχιστη διάµετρο 47 mm
(37mm διάµετρος ενεργού περιοχής). Είναι αποδεκτά και φίλτρα
µεγαλύτερης διαµέτρου (σηµείο 1.5.1.5).
1.5.1.3. Κύρια και εφεδρικά φίλτρα
Τα αραιωµένα καυσαέρια δειγµατίζονται µε ζεύγος φίλτρων
τοποθετηµένων εν σειρά (ένα κύριο και ένα εφεδρικό φίλτρο)
κατά τη διάρκεια της δοκιµής. Το εφεδρικό φίλτρο δεν πρέπει
να είναι σε απόσταση µεγαλύτερη των 100 mmαπό το κύριο
φίλτρο χωρίς όµως να έρχεται και σε επαφή µε αυτό. Τα φίλτρα
µπορούν να ζυγίζονται ξεχωριστά ή ως ζεύγος τοποθετηµένα
πλευρά µε πλευρά ενεργού περιοχής.
1.5.1.4. Μετωπική ταχύτητα στο φίλτρο
Πρέπει να επιτυγχάνεται µετωπική ταχύτητα αερίου διαµέσου του
φίλτρου της τάξεως των 35 έως 80 cm/s.Η αύξηση της πτώσης της
πιέσεως µεταξύ της αρχής και του τέλους της δοκιµής αυτής δεν
θα πρέπει να είναι µεγαλύτερη από 25 kpa.
1.5.1.5. Φόρτιση φίλτρου
Για τη µέθοδο του µονού φίλτρου η συνιστώµενη ελάχιστη
φόρτιση φίλτρου είναι 0,5 mg/1075 mm2ενεργού περιοχής. Για
τα συνηθέστερα µεγέθη φίλτρων οι τιµές είναι οι εξής:
∆ιάµετρος φίλτρου
(mm)Συνιστώµενη διάµε-
τρος ενεργού
περιοχής
(mm)Συνιστώµενη
ελάχιστη φόρτιση
(mg)
47 37 0,5
70 60 1,390 80 2,3
110 100 3,6
Για τη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων, η συνιστώµενη ελάχιστη
φόρτιση φίλτρου για το σύνολο των φίλτρων είναι το γινόµενο
της ενδεικνυοµένης ανωτέρω τιµής και της τετραγωνικής ρίζας
του συνολικού αριθµού των φάσεων.
1.5.2.Θάλαµος ζυγίσεως και προδιαγραφές αναλυτικού ζυγού
1.5.2.1. Συνθήκες θαλάµου ζυγίσεως
Η θερµοκρασία του θαλάµου (ή χώρου)στον οποίο εγκλιµατί-
ζονται (σταθεροποιούνται)και ζυγίζονται τα φίλτρα σωµατιδίων
διατηρείται στους 295 K (22º C) ± 3 K καθ'όλη τη διάρκεια του
εγκλιµατισµού και ζυγίσεως των φίλτρων. Η υγρασία διατηρείται
σε σηµείο δρόσου 282,5 K (9,5º C) ± 3 K και η σχετική υγρασία
στο 45K±8%.
1.5.2.2. Ζύγιση φίλτρου αναφοράς
Το περιβάλλον του θαλάµου (ή του χώρου)πρέπει να είναι απηλ-
λαγµένο οιωνδήποτε ρυπαντών (όπως π.χ. σκόνη)που θα
µπορούσαν να κατακαθήσουν στα φίλτρα κατά τη σταθεροποίησή
τους. Τυχόν διαταραχές των προδιαγραφών του χώρου ζύγισης
όπως εκτίθενται στο σηµείο 1.5.2.1 επιτρέπονται εφόσον η
διάρκειά τους δεν υπερβαίνει τα 30 λεπτά. Οι προδιαγεγραµµένες
συνθήκες του χώρου ζυγίσεως θα πρέπει να υφίστανται ήδη πριν
από την είσοδο του προσωπικού στο χώρο ζυγίσεως. Μέσα σε
τέσσερις ώρες, κατά προτίµηση όµως την ίδια χρονική περίοδο
µε τη ζύγιση των φίλτρων (ζεύγους)δειγµατοληψίας, πρέπει να
ζυγίζονται τουλάχιστον δύο αχρησιµοποίητα φίλτρα αναφοράς ή
ζεύγη φίλτρων αναφοράς. Πρέπει να έχουν το ίδιο µέγεθος και
να είναι από το ίδιο υλικό µε τα φίλτρα δειγµατοληψίας.
Εάν το µέσο βάρος των φίλτρων αναφοράς (ζευγών φίλτρων
αναφοράς)µεταβληθεί µεταξύ της ζύγισης των φίλτρων δειγµα-
τοληψίας κατά ποσοστό µεγαλύτερο από το ± 5 % (± 7,5 % για1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—52
▼B
το ζεύγος φίλτρων)της συνιστώµενης ελάχιστης φόρτισης
φίλτρου (σηµείο 1.5.1.5), τότε όλα τα φίλτρα δειγµατοληψίας
πρέπει να απορρίπτονται και η δοκιµή εκποµπών να επαναλαµβά-
νεται.
Εάν δεν πληρούνται τα κριτήρια σταθερότητας του χώρου ζυγί-
σεως που αναφέρονται στο σηµείο 1.5.2.1, η ζύγιση όµως του
φίλτρου (ζεύγους)αναφοράς πληροί τα ανωτέρω κριτήρια, ο κατα-
σκευαστής του κινητήρα έχει την επιλογή να αποδεχθεί τα βάρη
των φίλτρων δειγµατοληψίας ή να ακυρώσει τις δοκιµές, προσαρ-
µόζοντας το σύστηµα ελέγχου του χώρου ζυγίσεως και
επαναλαµβάνοντας τη δοκιµή.
1.5.2.3. Αναλυτικός ζυγός
Ο αναλυτικός ζυγός που χρησιµοποιείται για τον προσδιορισµό
των βαρών όλων των φίλτρων πρέπει να έχει ακρίβεια (τυπική
απόκλιση)20 µgκαι αναλυτική ικανότητα 10 µg(1ψηφίο=10µ γ).
Για φίλτρα µε διάµετρο µικρότερη από 70 mm,η ακρίβεια και η
αναλυτική ικανότητα πρέπει να είναι 2 µgκαι 1µg,αντιστοίχως.
1.5.2.4. Εξάλειψη συνεπειών στατικού ηλεκτρισµού
Για την εξάλειψη των συνεπειών του στατικού ηλεκτρισµού, τα
φίλτρα πριν από τη ζύγιση καθίστανται ουδέτερα π.χ. µε ένα
εξουδετερωτή πολωνίου ή µε κάποια διάταξη παρόµοιας δράσης.
1.5.3.Πρόσθετες προδιαγραφές για τη µέτρηση σωµατιδίων
Όλα τα µέρη του συστήµατος αραιώσεως και του συστήµατος
δειγµατοληψίας από τον σωλήνα της εξατµίσεως µέχρι τον
υποδοχέα των φίλτρων, που ευρίσκονται σε επαφή µε πρωτογενή
και αραιωµένα καυσαέρια, πρέπει να είναι κατασκευασµένα µε
τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται η απόθεση ή αλλοίωση των
σωµατιδίων. Όλα τα µέρη πρέπει να είναι κατασκευασµένα από
ηλεκτρικώς αγώγιµα υλικά που να µην αντιδρούν µε τα συστατικά
των καυσαερίων και να είναι γειωµένα για την παρεµπόδιση
τυχόν ηλεκτροστατικών επιδράσεων.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—53
▼B
Προσάρτηµα 2
1. ∆ΙΑΚΡΙΒΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ
1.1.Εισαγωγή
Κάθε συσκευή αναλύσεως πρέπει να διακριβώνεται στα αναγκαία
χρονικά διαστήµατα ώστε να πληροί τις απαιτήσεις ορθότητας(accuracy) του προτύπου αυτού. Στην παράγραφο αυτή περιγρά-
φεται η µέθοδος διακριβώσεως που πρέπει να χρησιµοποιείται
για τις συσκευές αναλύσεως που αναφέρονται στο προσάρτηµα 1
σηµείο 1.4.3.
1.2.Αέρια διακριβώσεως
Πρέπει να τηρείται ο χρόνος ζωής όλων των αερίων διακριβώ-
σεως.
Πρέπει να καταγράφεται η ηµεροµηνία λήξεως των αερίων
διακριβώσεως που δηλώνεται από τον κατασκευαστή.
1.2.1.Καθαρά αέρια
Η απαιτούµενη καθαρότητα των αερίων ορίζεται από τα όρια
προσµείξεων που αναφέρονται κατωτέρω. Για τις εργασίες απαι-
τούνται τα ακόλουθα αέρια:
—Καθαρό άζωτο
(προσµείξεις ≤1 ppm C, ≤1 ppm CO, ≤400 ppm CO
2,
≤0,1ppmNO)
—Καθαρό οξυγόνο
(καθαρότητα >99,5% κοO2)
—Μείγµα υδρογόνου -ηλίου
(40±2% υδρογόνο, το υπόλοιπο ήλιο)
(προσµείξεις ≤1ppmC, ≤400ppm ►M1CO2◄)
—Καθαρός συνθετικός αέρας
(προσµείξεις ≤1 ppm C, ≤1 ppm CO, ≤400 ppm CO2,
≤0,1ppmNO)
(περιεκτικότητα σε οξυγόνο µεταξύ 18 και 21 %κο)
1.2.2.Αέρια διακριβώσεως και βαθµονοµήσεως
Πρέπει να διατίθεται µείγµα αερίων µε τις παρακάτω χηµικές
συστάσεις:
—C3H8και καθαρός συνθετικός αέρας (βλ. σηµείο 1.2.1),
—C O και καθαρό άζωτο
—N O και καθαρό άζωτο (η ποσότητα του NO2που περιέχεται
στο αέριο αυτό διακριβώσεως δεν πρέπει να υπερβαίνει το
5%της περιεκτικότητας σε NO)
—O2και καθαρό άζωτο
—C O2και καθαρό άζωτο
—C H4και καθαρός συνθετικός αέρας
—C2H6και καθαρός συνθετικό αέρας
Σηµείωση: Επιτρέπονται και άλλοι συνδυασµοί αερίων εφόσον τα
αέρια δεν αντιδρούν µεταξύ τους.
Για την πραγµατική συγκέντρωση ενός αερίου διακριβώσεως και
βαθµονοµήσεως επιτρέπεται µία ανοχή ±2% ως προς την ονοµα-
στική τιµή. Όλες οι συγκεντρώσεις του αερίου διακριβώσεως
δίδονται κατ 'όγκο (%ήppm).
Τα αέρια που χρησιµοποιούνται για τη διακρίβωση και τη βαθµο-
νόµηση µπορούν να ληφθούν επίσης και µε την βοήθεια
διαχωριστή αερίων, αραιώνοντας µε καθαρό άζωτο ή µε καθαρό
συνθετικό αέρα. Η ορθότητα της συσκευής µείξεως πρέπει να
είναι τέτοια ώστε η συγκέντρωση των αραιωµένων αερίων διακρι-
βώσεως να µπορεί να προσδιοριστεί µε ανοχή ±2%.
1.3.∆ιαδικασία λειτουργίας των συσκευών αναλύσεως και του συστή-
µατος δειγµατοληψίας
Η διαδικασία λειτουργίας των συσκευών αναλύσεως πρέπει να
ακολουθεί τις οδηγίες εκκίνησης και λειτουργίας του κατα-
σκευαστή. Πρέπει να περιλαµβάνονται οι ελάχιστες απαιτήσεις
που δίδονται στα σηµεία 1.4 έως 1.9.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—54
▼B
1.4.∆οκιµή διαρροής
Πρέπει να εκτελείται δοκιµή διαρροής του συστήµατος. Ο καθε-
τήρας αποσυνδέεται από το σύστηµα εξατµίσεως και το άκρο του
πωµατίζεται. Τίθεται σε λειτουργία η αντλία της συσκευής
αναλύσεως. Μετά από µια αρχική περίοδο σταθεροποιήσεως,
όλοι οι µετρητές ροής πρέπει να δείχνουν µηδέν. Εάν όχι, πρέπει
να ελέγχονται οι γραµµές δειγµατοληψίας και να διορθώνεται το
σφάλµα. Ο µέγιστος επιτρεπτός ρυθµός διαρροής από την πλευρά
του κενού είναι 0,5 %του κατά την χρήση ρυθµού ροής για το
υπό έλεγχο τµήµα του συστήµατος. Για την εκτίµηση των κατά
την χρήση ρυθµών ροής µπορούν να χρησιµοποιούνται οι τιµές
ροής της συσκευής αναλύσεως και της παράκαµψης.
Μία άλλη µέθοδος είναι η επιβολή µιας κλιµακωτής µεταβολής
συγκεντρώσεως στην αρχή της γραµµής δειγµατοληψίας κατά
την µεταγωγή από το αέριο µηδενισµού στο αέριο βαθµονόµησης.
Εάν µετά από ένα ικανό χρονικό διάστηµα, η ένδειξη αντιστοιχεί
σε µικρότερη συγκέντρωση σε σύγκριση µε την εισαχθείσα
συγκέντρωση, αυτό δείχνει την ύπαρξη προβληµάτων διακριβώ-
σεως ή διαρροής.
1.5.∆ιαδικασία διακριβώσεως
1.5.1.Συγκρότηµα οργάνων
Το συγκρότηµα των οργάνων διακριβώνεται και οι καµπύλες
διακριβώσεως ελέγχονται συγκρινόµενες µε πρότυπα αέρια.
Πρέπει να χρησιµοποιούνται οι ίδοι ρυθµοί ροής αερίου µε εκεί-
νους της δειγµατοληψίας.
1.5.2.Χρόνος προθερµάνσεως
Ο χρόνος προθερµάνσεως πρέπει να είναι σύµφωνος µε τις
οδηγίες του κατασκευαστή. Εάν δεν καθορίζεται, για την προθέρ-
µανση των συσκευών αναλύσεως συνιστάται ένας ελάχιστος
χρόνος προθερµάνσεως δύο ωρών.
1.5.3.Συσκευές αναλύσεως NDIRκαιHFID
Η συσκευή αναλύσεως τύπου NDIR ρυθµίζεται όπως απαιτείται
και η φλόγα καύσεως του αναλύτη HFID βελτιστοποιείται
(σηµείο 1.8.1).
1.5.4.∆ιακρίβωση
Κάθε κανονικά χρησιµοποιούµενη περιοχή λειτουργίας πρέπει
να διακριβώνεται.
Ο µηδενισµός των συσκευών αναλύσεως CO,CO2,NOx,HCκαιO2πρέπει πραγµατοποιείται µε καθαρό συνθετικό αέρα (ή άζωτο).
Εισάγονται στις συσκευές τα κατάλληλα αέρια διακριβώσεως,
καταγράφονται οι τιµές και χαράσσεται η καµπύλη διακριβώσεως
σύµφωνα µε την παράγραφο 1.5.6.
Εφόσον απαιτείται, ο µηδενισµός επανελέγχεται και επανα-
λαµβάνεται η διαδικασία διακριβώσεως.
1.5.5.Χάραξη των καµπυλών διακριβώσεως
1.5.5.1. Γενικές οδηγίες
Η καµπύλη διακριβώσεως της συσκευής χαράσσεται βάσει πέντε
τουλάχιστον σηµείων διακριβώσεως (εξαιρουµένου του µηδενός)
µε όσο το δυνατόν πιο οµοιόµορφες µεταξύ τους αποστάσεις. Η
υψηλότερη ονοµαστική συγκέντρωση πρέπει να είναι ίση ή µεγα-
λύτερη από το 90 %της πλήρους κλίµακας.
Η καµπύλη διακριβώσεως υπολογίζεται µε τη µέθοδο των
ελάχιστων τετραγώνων. Εάν το προκύπτον πολυώνυµο είναι
βαθµού ανώτερου του 3, ο αριθµός των σηµείων διακριβώσεως
(συµπεριλαµβανοµένου και του µηδενός)πρέπει να είναι τουλάχι-
στον ίσος µε τον βαθµό του πολυωνύµου συν δύο.
Η καµπύλη διακριβώσεως δεν πρέπει να διαφέρει περισσότερο
από±2% από την ονοµαστική τιµή κάθε σηµείου διακριβώσεως
και περισσότερο από ±1% της πλήρους κλίµακας στο µηδέν.
Από την καµπύλη διακριβώσεως και τα σηµεία διακριβώσεως
µπορεί να ελεγχθεί αν η διακρίβωση έχει εκτελεστεί σωστά.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—55
▼B
Πρέπει να αναφέρονται οι διάφορες χαρακτηριστικές παράµετροι
της συσκευής και, ιδιαίτερα:
—η περιοχή µετρήσεως
—η ευαισθησία
—η ηµεροµηνία εκτέλεσης της διακριβώσεως
1.5.5.2. ∆ιακρίβωση κάτω του 15 %της πλήρους κλίµακας
Η καµπύλη διακριβώσεως της συσκευής χαράσσεται βάσει
τουλάχιστον 10 σηµείων διακριβώσεως (εξαιρουµένου του
µηδενός)διατεταγµένων έτσι ώστε το 50 %των σηµείων διακρι-
βώσεως να είναι κάτω του 10 %της πλήρους κλίµακας.
Η καµπύλη διακριβώσεως υπολογίζεται µε τη µέθοδο των
ελάχιστων τετραγώνων.
Η καµπύλη διακριβώσεως δεν πρέπει να διαφέρει περισσότερο
από±4% από την ονοµαστική τιµή κάθε σηµείου διακριβώσεως
και περισσότερο από το ±1% της πλήρους κλίµακας στο µηδέν.
1.5.5.3. Εναλλακτικές µέθοδοι
Εάν µπορεί να αποδειχθεί ότι εναλλακτικές µέθοδοι (π.χ. µέσω
υπολογιστή, µέσω ηλεκτρονικού διακόπτη κλίµακας, κ.λπ.)
µπορούν να παράσχουν ισοδύναµη ορθότητα, τότε µπορούν να
χρησιµοποιηθούν και αυτές οι µέθοδοι.
1.6.Επαλήθευση της διακριβώσεως
Πριν από κάθε ανάλυση, κάθε κανονικά χρησιµοποιούµενη
περιοχή µέτρησης πρέπει να ελέγχεται σύµφωνα µε την
ακόλουθη διαδικασία.
Η διακρίβωση ελέγχεται χρησιµοποιώντας αέριο µηδενισµού και
αέριο βαθµονοµήσεως των οποίων η ονοµαστική τιµή είναι µεγα-
λύτερη από το 80 %της πλήρους κλίµακας της περιοχής
µετρήσεως.
Εάν, για τα δύο υπόψη σηµεία, η ευρισκόµενη τιµή δεν διαφέρει
από τη δηλούµενη τιµή αναφοράς πέραν του ±4% της πλήρους
κλίµακας, οι παράµετροι ρυθµίσεως µπορούν να τροποποιηθούν.
Εάν δεν συµβαίνει κάτι τέτοιο, τότε πρέπει να χαράσσεται µια
νέα καµπύλη διακριβώσεως σύµφωνα µε το σηµείο 1.5.4.
1.7.∆οκιµή αποδόσεως του µετατροπέα NOx
Η απόδοση του µετατροπέα που χρησιµοποιείται για την µετα-
τροπή τουNO2σεNOελέγχεται σύµφωνα µε τα σηµεία 1.7.1
έως 1.7.8 (σχήµα 1).
1.7.1.∆ιάταξη δοκιµής
Η απόδοση των µετατροπέων µπορεί να ελεγχθεί µε τη βοήθεια
οζονιστήρα, χρησιµοποιώντας τη διάταξη δοκιµής που εµφαίνεται
στο σχήµα 1 (βλ. επίσης και προσάρτηµα 1 σηµείο 1.4.3.5)και
την παρακάτω διαδικασία.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—56
▼B
Σχήµα 1
Σχηµατική διάταξη ελέγχου αποδόσεως µετατροπέα NO2
1.7.2.∆ιακρίβωση
ΟιCLDκαιHCLD διακριβώνονται για τις συνηθέστερες περιοχές
λειτουργίας ακολουθώντας τις προδιαγραφές του κατασκευαστή
και χρησιµοποιώντας αέριο µηδενισµού και αέριο βαθµονοµή-
σεως (η περιεκτικότητα των οποίων σε NOπρέπει να ανέρχεται
στο 80%περίπου της περιοχής λειτουργίας και η συγκέντρωση
τουNO2στο αέριο µείγµα σε λιγότερο από το 5 %της συγκεν-
τρώσεως του NO). Η συσκευή αναλύσεως NOxρυθµίζεται για
λειτουργία µε NOέτσι ώστε το αέριο βαθµονόµησης να µη διέρ-
χεται διαµέσου του µατατροπέα. Καταγράφεται η δεικνυόµενησυγκέντρωση.
1.7.3.Υπολογισµός
Η απόδοση του µετατροπέα NO
x-υπολογίζεται ως εξής:
Aπ´οδοση%ðÞ ¼1þa/C0b
c/C0d/C18/C19
/C2100
όπου:
a=Συγκέντρωση NOxσύµφωνα µε το σηµείο 1.7.6
b=Συγκέντρωση NOxσύµφωνα µε το σηµείο 1.7.7
c=Συγκέντρωση NOσύµφωνα µε το σηµείο 1.7.4
d=Συγκέντρωση NOσύµφωνα µε το σηµείο 1.7.5.
1.7.4.Προσθήκη οξυγόνου
Μέσω ενός εξαρτήµατος Tστη σωλήνωση, στη ροή αερίων
προστίθεται συνεχώς οξυγόνο ή αέριο µηδενισµού µέχρις ότου η
ένδειξη συγκέντρωσης να είναι περίπου 20 %λιγότερη από τη
δεικνυόµενη συγκέντρωση διακριβώσεως του σηµείου. (Η
συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε NO).1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—57
▼B
Η δεικνυόµενη συγκέντρωση cκαταγράφεται. Ο οζονιστήρας,
καθ'όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, διατηρείται ανενεργός.
1.7.5.Ενεργοποίηση του οζονιστήρα
Ο οζονιστήρας τώρα ενεργοποιείται για την παραγωγή όζοντος
σε ποσότητα ικανή να κατεβάσει τη συγκέντρωση του NOστο
20%περίπου (ελάχιστο 10 %)της συγκέντρωσης διακριβώσεως
του σηµείου 1.7.2. Η δεικνυόµενη συγκέντρωση dκαταγράφεται.
(Η συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε NO).
1.7.6.Λειτουργία µε NOx
Κατόπιν, η συσκευή αναλύσεως ρυθµίζεται για λειτουργία µε NOxέτσι ώστε το µείγµα των αερίων (που αποτελείται από NO, NO2,
O2καιN2)να διέρχεται τώρα διαµέσου του µετατροπέα. Η
δεικνυόµενη συγκέντρωση aκαταγράφεται. (Η συσκευή αναλύ-
σεως είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε NOx).
1.7.7.Απενεργοποίηση του οζονιστήρα
Ο οζονιστήρας τώρα απενεργοποιείται. Το µείγµα των αερίων
που αναφέρεται στο σηµείο 1.7.6 διοχετεύεται διαµέσου του
µετατροπέα στον ανιχνευτή. Η δεικνυόµενη συγκέντρωση b
καταγράφεται. (Η συσκευή είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε
NOx).
1.7.8.Λειτουργία µε NO
Έχοντας τη ρύθµιση για NOκαι µε απενεργοποιηµένο τον οζονι-
στήρα, διακόπτεται επίσης και η ροή οξυγόνου ή συνθετικού
αέρα. Η ένδειξη NOxτης συσκευής αναλύσεως δεν πρέπει να
αποκλίνει περισσότερο από ±5% από την τιµή που µετριέται
σύµφωνα µε το σηµείο 1.7.2. (Η συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµι-
σµένη για λειτουργία µε NO).
1.7.9.∆ιαστήµατα µεταξύ δοκιµών
Πριν από κάθε διακρίβωση της συσκευής αναλύσεως NOxπρέπει
να ελέγχεται η απόδοση του µετατροπέα.
1.7.10.Απαιτήσεις ως προς την απόδοση
Η απόδοση του µετατροπέα δεν πρέπει να είναι µικρότερη του
90%,συνιστάται όµως ένθερµα να υπερβαίνει η απόδοση το 95 %.
Σηµείωση: Εάν, µε τη συσκευή αναλύσεως στη συνηθέστερη
περιοχή, ο οζονιστήρας δεν µπορεί να επιτύχει
µείωση από το 80 %στο 20%σύµφωνα µε το σηµείο
1.7.5, τότε πρέπει να χρησιµοποιείται η υψηλότερη
περιοχή που µπορεί να παράσχει τη µείωση αυτή.
1.8.Ρύθµιση τουFID
1.8.1.Βελτιστοποίηση της αποκρίσεως του ανιχνευτή
ΟHFID πρέπει να ρυθµίζεται όπως καθορίζεται από τον κατα-
σκευαστή του οργάνου. Για τη βελτιστοποίηση της αποκρίσεως
στη συνηθέστερη περιοχή εργασίας, ως αέριο βαθµονόµησης θα
πρέπει να χρησιµοποιείται προπάνιο σε αέρα.
∆ιατηρώντας το ρυθµό ροής του καυσίµου και του αέρα στις τιµές
που προβλέπονται από τον κατασκευαστή, εισάγεται στη
συσκευή αναλύσεως ένα 350 ±75ppm C αέριο βαθµονόµησης. Η
απόκριση σε µια δεδοµένη ροή καυσίµου προσδιορίζεται από τη
διαφορά µεταξύ της αποκρίσεως του αερίου βαθµονόµησης και
της αποκρίσεως του αερίου µηδενισµού. Η ροή του καυσίµου
ρυθµίζεται κατά µικρά διαστήµατα πάνω και κάτω από τις προδια-
γραφές του κατασκευαστή. Καταγράφεται η απόκριση του αερίου
βαθµονόµησης και µηδενισµού στις τιµές αυτές ροής καυσίµου. Η
διαφορά µεταξύ της αποκρίσεως αερίου βαθµονόµησης και µηδε-
νισµού παρίσταται γραφικώς και η ροή του καυσίµου ρυθµίζεται
προς την πλούσια πλευρά της καµπύλης.
1.8.2.Συντελεστές αποκρίσεως υδρογονανθράκων
Η συσκευή αναλύσεως διακριβώνεται χρησιµοποιώντας προπάνιο
σε αέρα και καθαρό συνθετικό αέρα, σύµφωνα µε το σηµείο 1.5.
Οι συντελεστές αποκρίσεως προσδιορίζονται όταν θέτουµε µία
συσκευή αναλύσεως σε υπηρεσία και µετά από µεγάλα διαστή-
µατα χρήσεως. Ο συντελεστής αποκρίσεως ( Rf)για ένα
συγκεκριµένο είδος υδρογονανθράκων είναι ο λόγος της ένδειξης1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—58
▼B
C1τουFIDπρος τη συγκέντρωση του αερίου στον κύλινδρο
εκφρασµένη σε ppmC1.
Η συγκέντρωση του εξεταζοµένου αερίου πρέπει να είναι τέτοια
ώστε να επιτυγχάνεται απόκριση στο 80 %περίπου της πλήρους
κλίµακας. Η συγκέντρωση πρέπει να είναι γνωστή µε
ακρίβεια±2% σε σχέση µε ένα βαρυµετρικό πρότυπο εκφρα-
σµένο σε όγκο. Επιπλέον, ο κύλινδρος αερίου πρέπει να
σταθεροποιείται προηγουµένως για 24 ώρες σε θερµοκρασία
298K(25ºC)±5K.
Τα χρησιµοποιούµενα στη δοκιµή αέρια και οι συνιστώµενες
περιοχές συντελεστών αποκρίσεως είναι οι εξής:
—Μεθάνιο και καθαρός συνθετικός
αέρας:1,00≤Rf≤1,15
—Προπυλένιο και καθαρός συνθετικός
αέρας:0,90≤Rf≤1,1
—Τολουόλιο και καθαρός συνθετικός
αέρας:0,90≤Rf≤1,10.
Οι τιµές αυτές παρέχονται θεωρώντας τον συντελεστή αποκρί-
σεωςRfτου προπανίου και του καθαρού συνθετικού αέρα ίσο
προς 1,00.
1.8.3.Έλεγχος παρεµβολής οξυγόνου
Ο έλεγχος παρεµβολής οξυγόνου να πραγµατοποιείται πρέπει
όταν µία συσκευή αναλύσεως τίθεται σε υπηρεσία και, εν συνε-
χεία, κατά µεγάλα χρονικά διαστήµατα χρήσεως.
Ο συντελεστής αποκρίσεως ορίζεται και πρέπει να υπολογίζεται
όπως περιγράφεται στο σηµείο 1.8.2. Το χρησιµοποιούµενο αέριο
δοκιµής και η συνιστώµενη σχετική περιοχή συντελεστού
αποκρίσεως έχουν ως εξής:
—Προπάνιο και άζωτο: 0,95 ≤Rf≤1,05
Η τιµή αυτή παρέχεται θεωρώντας τον συντελεστή αποκρίσεως Rfτου προπανίου και του καθαρού συνθετικού αέρα ίσο προς 1,00.
Η συγκέντρωση οξυγόνου στον αέρα του καυστήρα του FID
πρέπει να είναι ίση προς ± 1 mole % τη συγκέντρωση οξυγόνου
στον αέρα του καυστήρα που χρησιµοποιήθηκε στον τελευταίο
έλεγχο παρεµβολής οξυγόνου. Εάν η διαφορά είναι µεγαλύτερη,
πρέπει να ελέγχεται η παρεµβολή οξυγόνου και να προσαρµό-
ζεται, αν χρειάζεται, η συσκευή αναλύσεως.
1.9.Παρεµβολές στις συσκευές NDIRκαιCLD
Τα αέρια που ευρίσκονται στα καυσαέρια εκτός από εκείνο το
οποίο αναλύεται µπορούν να επηρεάσουν µε διάφορους τρόπους
την παρεχόµενη ένδειξη. Θετικές παρεµβολές συναντώνται σε
NDIR όπου το παρεµβαλλόµενο αέριο παρέχει το ίδιο αποτέ-
λεσµα µε το µετρούµενο αέριο αλλά σε µικρότερο βαθµό.
Αρνητικές παρεµβολές συναντώνται σε NDIR από παρεµβαλλό-
µενο αέριο που διευρύνει τη ζώνη απορροφήσεως του
µετρούµενου αερίου και σε CLDαπό παρεµβαλλόµενο αέριο που
αποσβενύει την ακτινοβολία. Οι έλεγχοι των παρεµβολών στα
σηµεία 1.9.1 και 1.9.2 διενεργούνται πριν από την αρχική χρήση
µιας συσκευής αναλύσεως και µετά από µεγάλα διαστήµατα
χρήσεως.
1.9.1.Έλεγχος παρεµβολής σε συσκευή αναλύσεως CO
Το νερό και το CO2µπορούν να επηρεάσουν την απόδοση της
συσκευής αναλύσεως CO.Έτσι, αέριο βαθµονόµησης CO2µε
συγκέντρωση 80 έως 100 %της πλήρους κλίµακας της µέγιστης
περιοχής εργασίας που χρησιµοποιείται κατά τη δοκιµασία
διαβιβάζεται µέσα από νερό σε θερµοκρασία δωµατίου και
καταγράφεται η απόκριση της συσκευής. Η απόκριση της
συσκευής δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από το 1 %της
πλήρους κλίµακας για περιοχές ίσες ή πάνω από 300 ppmή
περισσότερο από 3 ppmγια περιοχές κάτω από 300 ppm.
1.9.2.Έλεγχοι απόσβεσης αναλύτη NOx
Τα δύο αέρια που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις συσκευές
αναλύσεωςCLD ( καιHCLD) είναι τοCO2και οι υδρατµοί. Οι
αποσβεστικές αποκρίσεις των αερίων αυτών είναι ανάλογες προς1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—59
▼B
τις συγκεντρώσεις τους και κατά συνέπεια απαιτούνται τεχνικές
δοκιµής για τον προσδιορισµό της απόσβεσης στις πιο υψηλές
συγκεντρώσεις που αναµένεται να ανακύψουν κατά τη δοκιµασία.
1.9.2.1. Έλεγχος απόσβεσης CO2
Αέριο βαθµονόµησης CO2µε συγκέντρωση 80 έως 100 %της
πλήρους κλίµακας της µέγιστης περιοχής εργασίας διοχετεύεται
διαµέσου της συσκευής NDIR και καταγράφεται ως Aη τιµή του
CO2.Κατόπιν αραιώνεται περίπου στο 50 %µε αέριο βαθµο-
νόµησηςNOκαι διοχετεύεται διαµέσου του NDIR και (H)CLD
ενώ οι τιµές του CO2καιNOκαταγράφονται ως BκαιC,αντί-
στοιχα. ∆ιακόπτεται το CO2και αφήνεται να διέρχεται µόνο το
NOδιαµέσου του ( H)CLD, η δε τιµή του NOκαταγράφεται ως D.
Η απόσβεση υπολογίζεται ως εξής:
%απ´οσβεσηCO2¼1/C0C/C2A ðÞ
D/C2A ðÞ /C0D/C2B ðÞ/C18/C19/C20/C21
/C2100
και δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από το 3 %της πλήρους
κλίµακας,
όπου:
A=Συγκέντρωση µη αραιωµένου CO2µετρούµενη µε NDIR%
B=Συγκέντρωση αραιωµένου CO2µετρούµενη µε NDIR%
C=Συγκέντρωση αραιωµένου NOµετρούµενη µε CLDppm
D=Συγκέντρωση µη αραιωµένου NOµετρούµενη µε CLDppm.
1.9.2.2. Έλεγχος απόσβεσης νερούΟ έλεγχος αυτός εφαρµόζεται µόνο για µετρήσεις συγκενρώσεων
ένυδρων αερίων. Στον υπολογισµό της απόσβεσης νερού πρέπει
να λαµβάνεται υπόψη τυχόν αραίωση του αερίου βαθµολόγησης
NOµε υδρατµούς και κλιµάκωση της συγκέντρωσης υδρατµών
του µείγµατος σε σχέση µε την αναµενόµενη κατά τη δοκιµή.Αέριο βαθµονόµησης NOµε συγκέντρωση 80 έως 100 %της
πλήρους κλίµακας στην κανονική περιοχή εργασίας διοχετεύεταιδιαµέσου του ( H)CLD και η τιµή του NOκαταγράφεται ως D.Το
NOδιοχετεύεται διαµέσου νερού σε θερµοκρασία δωµατίου και
εν συνεχεία διαµέσου του ( H)CLD, η δε τιµή του NOκαταγρά-
φεται ωςC.Η θερµοκρασία του νερού προσδιορίζεται και
καταγράφεται αντίστοιχα ως F.Προσδιορίζεται και καταγράφεται
ωςGη τάση κορεσµένων ατµών του µείγµατος που αντιστοιχεί
στη θερµοκρασία ( F)του νερού. Η συγκέντρωση των υδρατµών
(σε%)του µείγµατος υπολογίζεται µε τον τύπο:
και καταγράφεται ως H.Η αναµενόµενη συγκέντρωση αραιω-
µένου αερίου βαθµονόµησης NO (σε υδρατµούς)υπολογίζεται µε
τον τύπο:
και καταγράφεται ως De.Για καυσαέρια πετρελαιοκινητήρων, η
αναµενόµενη κατά τη δοκιµασία µέγιστη συγκέντρωση υδρατµών
των καυσαερίων (σε %)εκτιµάται, υποθέτοντας ότι ο λόγος
ατόµωνH/Cστο καύσιµο είναι 1,8 προς 1, από τη µέγιστη
συγκέντρωση CO2στο καυσαέριο ή από τη συγκέντρωση του µη
αραιωµένου αερίου βαθµολόγησης CO2(A,όπως µετριέται στο
σηµείο 1.9.2.1)µε τον τύπο:
Hm=0,9×A
και καταγράφεται ως Hm.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—60
▼M1
▼M1
Η απόσβεση νερού υπολογίζεται από τον τύπο:
και δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από 3 %της πλήρους
κλίµακας, όπου:
De:αναµενόµενη συγκέντρωση αραιωµένου NO(ppm)
C:συγκέντρωση αραιωµένου NO(ppm)
Hm:µέγιστη συγκέντρωση υδρατµών ( %)
H:πραγµατική συγκέντρωση υδρατµών ( %).
Σηµείωση: Είναι σηµαντικό το αέριο βαθµονόµησης NOνα
περιέχει την ελάχιστη συγκέντρωση NO2για τον
έλεγχο αυτό, αφού στους υπολογισµούς της
απόσβεσης δεν ελήφθη υπόψη η απορρόφηση του
NO2στο νερό.
1.10.∆ιαστήµατα µεταξύ διακριβώσεων
Οι συσκευές αναλύσεως διακριβώνονται σύµφωνα µε το σηµείο
1.5 κάθε τρεις τουλάχιστον µήνες ή οποτεδήποτε γίνεται κάποια
επισκευή ή µεταβολή στο σύστηµα που µπορεί να επηρεάσει τη
διακρίβωση.
2. ∆ΙΑΚΡΙΒΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΣΩΜΑΤΙ-
∆ΙΩΝ
2.1.Εισαγωγή
Κάθε εξάρτηµα διακριβώνεται µε τη συχνότητα που απαιτείται
ώστε να εκπληρώνονται οι απαιτήσεις ακριβείας του προτύπου
αυτού. Στην παράγραφο αυτή περιγράφεται η µέθοδος που χρησι-
µοποιείται για τα εξαρτήµατα που περιλαµβάνονται στο
παράρτηµαIIIπροσάρτηµα 1 σηµείο 1.5 και παράρτηµα V.
2.2.Μέτρηση ροής
Η διακρίβωση µετρητών ροής αερίων ή οργάνων µέτρησης της
ροής γίνεται σύµφωνα µε εθνικά ή /και διεθνή πρότυπα.
Το µέγιστο σφάλµα στη µετρούµενη τιµή πρέπει να είναι ±2%
της ενδείξεως.
Εάν η ροή του αερίου προσδιορίζεται µε µέτρηση διαφορικής
ροής, το µέγιστο σφάλµα της διαφοράς πρέπει να είναι τέτοιο
ώστε η ορθότητα της GEDFνα είναι±4%( βλ. επίσης παράρτηµα
Vσηµείο 1.2.1.1 EGA). Μπορεί να υπολογιστεί λαµβάνοντας τη
µέση τετραγωνική ρίζα των σφαλµάτων κάθε οργάνου.
2.3.Έλεγχος της σχέσης αραιώσεως
Όταν χρησιµοποιούνται συστήµατα δειγµατοληψίας σωµατιδίων
χωρίςEGA ( παράρτηµα Vσηµείο 1.2.1.1), ο λόγος αραιώσεως
ελέγχεται για κάθε νέα εγκατάσταση κινητήρα µε τον κινητήρα
σε λειτουργία και χρησιµοποιώντας τις µετρήσεις των συγκεν-
τρώσεων του CO2ήNOxστα πρωτογενή και στα αραιωµένα
καυσαέρια.
Ο µετρούµενος λόγος αραιώσεως πρέπει να είναι στο ±10% του
υπολογιζόµενου λόγου αραιώσεως από τη µέτρηση της συγκεν-
τρώσεωςCO2ήNOx.
2.4.Έλεγχος των συνθηκών µερικής ροής
Η περιοχή της ταχύτητας των καυσαερίων και οι διακυµάνσεις
της πιέσεως πρέπει να ελέγχονται και να προσαρµόζονται
σύµφωνα µε τις απαιτήσεις του παραρτήµατος Vσηµείο 1.2.1.1,
EP,εάν γίνεται.
2.5.∆ιαστήµατα µεταξύ διακριβώσεων
Τα όργανα µετρήσεως ροής πρέπει να διακριβώνονται τουλάχι-
στον κάθε τρεις µήνες ή οποτεδήποτε γίνεται κάποια αλλαγή
στο σύστηµα που θα µπορούσε να επηρεάσει τη διακρίβωση.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—61
▼B
▼B
Προσάρτηµα 3
1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
1.1.Αξιολόγηση δεδοµένων αέριων εκποµπών
Για την αξιολόγηση των αέριων εκποµπών, λαµβάνεται ο µέσος
όρος των ενδείξεων των τελευταίων 60 δευτερολέπτων κάθε
τρόπου λειτουργίας και προσδιορίζονται οι µέσες συγκεντρώσεις
(conc) HC, CO, NOxκαιCO2,εάν χρησιµοποιείται η µέθοδος του
ισοζυγίου άνθρακα, κατά την διάρκεια κάθε τρόπου λειτουργίας,
από τους µέσους όρους των ενδείξεων και τα αντίστοιχα δεδο-
µένα διακριβώσεως. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί και
διαφορετικός τρόπος καταγραφής εάν µε αυτόν εξασφαλίζεται η
απόκτηση ισοδύναµων δεδοµένων.
Οι µέσες συγκεντρώσεις του περιβάλλοντος ( concd)µπορούν να
προσδιοριστούν από τις ενδείξεις για τους σάκκους του αέρα
αραιώσεως ή από τη συνεχή ένδειξη (όχι από σάκκο)του
περιβάλλοντος και τα αντίστοιχα δεδοµένα διακριβώσεως.
1.2.Εκποµπές σωµατιδίων
Για την εκτίµηση των σωµατιδίων, καταγράφονται για κάθε τρόπο
λειτουργίας οι ολικές µάζες ( MSAM,i)ή όγκοι (VSAM,i)των
δειγµάτων.
Τα φίλτρα επαναφέρονται στο θάλαµο ζυγίσεως και σταθερο-
ποιούνται για µία τουλάχιστον ώρα, όχι όµως περισσότερο και
από 80 ώρες, και κατόπιν ζυγίζονται. Καταγράφεται το µεικτό
βάρος των φίλτρων και αφαιρείται το απόβαρο (βλ. σηµείο 3.1
παράρτηµαIII).Η µάζα των σωµατιδίων ( Mfγια τη µέθοδο του
µονού φίλτρου και Mf,iγια τη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων)
ισούται µε το άθροισµα των µαζών των σωµατιδίων που συλλέ-
γονται στο πρωτεύον και στο εφεδρικό φίλτρο.
Εάν πρέπει να εφαρµοστεί διόρθωση για το περιβάλλον,
καταγράφονται η µάζα ( MDIL)ή ο όγκος (VDIL)του αέρα αραιώσεως
που διέρχεται από τα φίλτρα και η µάζα των σωµατιδίων ( Md).
Εάν έχουν διενεργηθεί περισσότερες από µία µετρήσεις, για
κάθε επιµέρους µέτρηση πρέπει να υπολογίζεται το πηλίκον Md/
MDILήMd/VDILκαι να λαµβάνεται ο µέσος όρος των τιµών.
1.3.Υπολογισµός των αέριων εκποµπών
Τα τελικά αποτελέσµατα των δοκιµών προκύπτουν επιτελώντας
τα εξής βήµατα:
1.3.1.Προσδιορισµός της ροής των καυσαερίων
Προσδιορίζεται για κάθε φάση λειτουργίας σύµφωνα µε το
παράρτηµαIII,προσάρτηµα 1 σηµεία 1.2.1 έως 1.2.3, ο ρυθµός
ροής των καυσαερίων ( GEXHW,VEXHWήVEXHD).
Όταν χρησιµοποιείται σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής, για
κάθε φάση λειτουργίας προσδιορίζεται σύµφωνα µε το
παράρτηµαIIIπροσάρτηµα 1 σηµείο 1.2.4 ο ρυθµός ολικής ροής
των αραιωµένων καυσαερίων ( GTOTW,VTOTW).
1.3.2.∆ιόρθωση για ξηρή /υγρήβάση
Όταν εφαρµόζονται τα GEXHW,VEXHW,GTOTWήVTOTWη µετρούµενη
συγκέντρωση µετατρέπεται σε υγρή βάση σύµφωνα µε τους
ακόλουθους τύπους, εάν δεν έχει ήδη µετρηθεί σε υγρή βάση:
conc( υγρή)=kw×conc( ξηρή)
Για τα πρωτογενή καυσαέρια
kw;r;1¼1/C0FFH/C2GFUEL
GAIRD/C18/C19
/C0kw21997L0068—EL—11.02.2003—002.001—62
▼B
ή
kw;r;2¼1
1þ1;88/C20;005/C2%CO ξηρ´ο½/C138 þ%CO2ξηρ´ο½/C138 ðÞ/C18/C19
/C0kw2
Για τα αραιωµένα καυσαέρια:
kw;e;1¼1/C01;88/C2CO2%υγρ´οðÞ
200/C18/C19
/C0kw1
ή
kw;e;2¼1/C0kw1
1þ1;88/C2CO2%ξηρ´οðÞ
2000
BB@1
CCA
ΤοFFHµπορεί να υπολογιστεί µε τον τύπο:
FFH¼1;969
1þGFUEL
GAIRW/C18/C19
Για τον αέρα αραιώσεως:
kW,d=1−kW1
kW1¼1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
1000 þ1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
Hd¼6;22/C2Rd/C2pd
PB/C0Pd/C2Rd/C210/C02
Για τον αέρα εισαγωγής (εάν διαφέρει από τον αέρα αραιώσεως):
kW,a=1−kW2
kW2¼1;608/C2Ha
1000 þ1;608/C2Ha ðÞ
Ha¼6;22/C2Ra/C2pa
pB/C0pa/C2Ra/C210/C02
όπου:
Ha=απόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής, gνερού ανάkgξηρού
αέρα
Hd=απόλυτη υγρασία του αέρα αραιώσεως, gνερού ανάkgξηρού
αέρα
Rd=σχετική υγρασία του αέρα αραιώσεως, %
Ra=σχετική υγρασία του αέρα εισαγωγής, %
pd=τάση κορεσµένων ατµών του αέρα αραιώσεως, kPa
pa=τάση κορεσµένων ατµών του αέρα εισαγωγής, kPa
pb=ολική βαροµετρική πίεση, kPa.
1.3.3.∆ιόρθωση υγρασίας για το NOx
∆εδοµένου ότι οι εκποµπές NOxεξαρτώνται από τις συνθήκες του
αέρα περιβάλλοντος, η συγκέντρωση NOxπρέπει να διορθώνεται
για τη θερµοκρασία και την υγρασία του αέρα περιβάλλοντος µε
τους συντελεστές KHπου παρέχονται από τον ακόλουθο τύπο:
KH¼1
1þA/C2Ha/C010;71 ðÞ þ B/C2Ta/C0298 ðÞ1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—63
▼B
όπου:
A=0,309GFUEL/GAIRD−0,0266
B=−0,209GFUEL/GAIRD+0,00954
T=θερµοκρασία του αέρα σε K.
GFUEL
GAIRD¼λ´ογος καυσ´µουπρος α ´ερα σε β ´αση ξηρο ´θα´ερα/C16/C17
Ha:υγρασία του αέρα εισαγωγής, gνερού ανάkgξηρού αέρα:
Ha¼6;220/C2Ra/C2pa
pB/C0pa/C2Ra/C210/C02
Ra=σχετική υγρασία του αέρα εισαγωγής, %
pa=τάση κορεσµένων ατµών του αέρα εισαγωγής, kPa
pb=ολική βαροµετρική πίεση, kPa.
1.3.4.Υπολογισµός ρυθµών ροής της µάζας εκποµπών
Οι ρυθµοί ροής της µάζας εκποµπών για κάθε τρόπο λειτουργίας
υπολογίζονται ως εξής:
α)Για τα πρωτογενή καυσαέρια (1):
Αέριοmass=u×conc×GEXHW
ή:
Αέριοmass=v×conc×VEXHD
ή:
Αέριοmass=w×conc×VEXHW
β)Για τα αραιωµένα καυσαέρια (1):
Αέριοmass=u×concc×GTOTW
Αέριοmass=w×concc×VTOTW
όπου:conc
cείναι η διορθωµένη για το περιβάλλον συγκέντρωση
concc=conc-concc×(1−(1/DF))
DF=13,4/(concCO2+(concCO+concHC)×10−4)
ή:
DF=13,4/concCO2.
Οι συντελεστές u—υγρό,v—ξηρό,w—υγρό λαµβάνονται από
τον ακόλουθο πίνακα:1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—64
(1)Στην περίπτωση των NOxη συγκέντρωση NOx(NOxconcήNOxconcc)πρέπει να
πολλαπλασιάζεται επί τον KHNOX(συνετελεστής διορθώσεως υγρασίας για τα
NOxπου αναφέρθηκε στο προηγούµενο σηµείο 1.3.3), ως εξής:
KHNOX×conc ήKHNOX×concc
▼B
Αέριο u v w conc
NOx0,001587 0,002053 0,002053 ppm
CO 0,000966 0,00125 0,00125 ppmHC 0,000479 — 0,000619 ppm
CO
215,19 19,64 19,64 Prozent
Η πυκνότητα των HCβασίζεται σε µέσο λόγο άνθρακα προς
υδρογόνο ίσο µε 1 /1,85.
1.3.5.Υπολογισµός των ειδικών εκποµπών
Η ειδική εκποµπή ( g/kWh) υπολογίζεται για κάθε µεµονωµένο
συστατικό µε τον παρακάτω τρόπο:
Μεµονωµ ´ενο α ´εριο ¼Xn
i¼1A´εριοmassi/C2WFi
Xn
i¼1Pi/C2WFi
όπου
Pi=Pm,i+PAE,i.
Οι συντελεστές σταθµίσεως και ο αριθµός των φάσεων ρυθµίσεως
που χρησιµοποιούνται στον παραπάνω υπολογισµό είναι
σύµφωνοι µε το παράρτηµα IIIσηµείο 3.6.1.
1.4.Υπολογισµός της εκποµπής σωµατιδίων
Οι εκποµπές σωµατιδίων υπολογίζονται µε τον παρακάτω τρόπο:
1.4.1.Συντελεστής διορθώσεως υγρασίας για σωµατίδια
Λόγω του ότι η εκποµπή των σωµατιδίων στις πετρελαιοµηχανές
εξαρτάται από τις συνθήκες του αέρα περιβάλλοντος, ο ρυθµός
ροής της µάζας των σωµατιδίων διορθώνεται ως προς την υγρασία
του αέρα περιβάλλοντος µε τον συντελεστή Kpπου δίδεται από
τον ακόλουθο τύπο:
Kp=1/(1+0,0133×(Ha−10,71))
Ha:υγρασία του αέρα εισαγωγής, γραµµάρια νερού ανά kgξηρού
αέρα
Ha¼6;22/C2Ra/C2pa
pB/C0pa/C2Ra/C210/C02
Ra=σχετική υγρασία του αέρα εισαγωγής, %
pa=τάση κορεσµένων ατµών του αέρα εισαγωγής, kPa
pb=ολική βαροµετρική πίεση, kPa.
1.4.2.Σύστηµα αραιώσεως µερικήροή ς
Τα τελικώς εκδιδόµενα αποτελέσµατα της δοκιµής για τις εκπο-
µπές σωµατιδίων προκύπτουν µετά την επιτέλεση των εξής
βηµάτων. Επειδή µπορούν να χρησιµοποιηθούν διάφοροι τύποι
ελέγχου του ρυθµού αραιώσεως, εφαρµόζονται διάφορες µέθοδοι
υπολογισµού για τον ισοδύναµο ρυθµό ροής µάζας αραιωµένων
καυσαερίων GEDFή ισοδύναµο ρυθµό ροής όγκου αραιωµένων
καυσαερίων VEDF.Όλοι οι υπολογισµοί βασίζονται στις µέσες
τιµές των επιµέρους φάσεων λειτουργίας ( i)κατά το διάστηµα
της δειγµατοληψίας.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—65
▼B
1.4.2.1. Ισοκινητικά συστήµατα
GEDFW,i=GEXHW,i×qi
ή
VEDFW,i=VEXHW,i×qi
qi¼GDILW ;iþGEXHW ;i/C2r/C0/C1
GEXHW ;i/C2r/C0/C1
ή
qi¼VDILW ;iþVEXHW ;i/C2r/C0/C1
VEXHW ;i/C2r/C0/C1
όπουrαντιστοιχεί στο λόγο των εµβαδών των εγκαρσίων
διατοµών του ισοκινητικού καθετήρα Apπρος τον σωλήνα της
εξατµίσεως AT:
r¼Ap
AT
1.4.2.2. Συστήµατα µε µέτρηση της συγκεντρώσεως του CO2ή
NOx
GEDFW,i=GEXHW,i×qi
ή
VEDFW,i=VEXHW,i×qi
qi¼ConcE;i/C0ConcA;i
ConcD;i/C0ConcA;i
όπου:
concE=υγρή συγκέντρωση του αερίου ιχνηθέτη στα πρωτογενή
καυσαέρια
concD=υργή συγκέντρωση του αερίου ιχνηθέτη στα αραιωµένα
καυσαέρια
concA=υγρή συγκέντρωση του αερίου ιχνηθέτη στον αέρα αραιώ-
σεως
Οι συγκεντρώσεις που µετριώνται σε ξηρή βάση µετατρέπονται
σε υγρή βάση σύµφωνα µε το σηµείο 1.3.2 του προσαρτήµατος
αυτού.
1.4.2.3. Συστήµατα µε µέτρηση CO2και µέθοδο ισοζυγίου
άνθρακα
GEDFW ;i¼206 ;6/C2GFUEL ;i
CO2D;i/C0CO2A;i
όπου:
CO2D=συγκέντρωση CO2στα αραιωµένα καυσαέρια
CO2A=συγκέντρωση CO2στον αέρα αραιώσεως
(συγκεντρώσεις κο %σε υγρή βάση)
Η εξίσωση αυτή βασίζεται στην παραδοχή ισοζυγίου άνθρακα (τα
άτοµα άνθρακα που προσάγονται στον κινητήρα εκπέµπονται ως
CO2)και προκύπτει από την επιτέλεση των εξής βηµάτων:
GEDFW,i=GEXHW,i×qi1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—66
▼B
και:
qi¼206 ;6/C2GFUEL ;i
GEXHW ;i/C2CO2D;i/C0CO2A;i/C0/C1
1.4.2.4. Συστήµατα µε µέτρηση ροής
GEDFW,i=GEXHW,i×qi
qi¼GTOTW ;i
GTOTW ;i/C0GDILW ;i/C0/C1
1.4.3.Σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής
Τα τελικώς εκδιδόµενα αποτελέσµατα της δοκιµής για τις εκπο-
µπές σωµατιδίων προκύπτουν µετά την επιτέλεση των εξής
βηµάτων. Όλοι οι υπολογισµοί βασίζονται στις µέσες τιµές των
επιµέρους φάσεων λειτουργίας ( i)κατά το διάστηµα της δειγµα-
τοληψίας.
GEDFW,i=GTOTW,i
ή:
VEDFW,i=VTOTW,i
1.4.4.Υπολογισµός του ρυθµού ροής της µάζας των σωµατιδίων
Ο ρυθµός ροής της µάζας των σωµατιδίων υπολογίζεται ως εξής:
Στη µέθοδο του µονού φίλτρου:
PTmass¼Mf
MSAM/C2GEDFWðÞµ´εσο
1000
ή:
PTmass¼Mf
VSAM/C2VEDFWðÞµ´εσο
1000
όπου:
(GEDFW)µέσο,( VEDFW)µέσο,( MSAM)µέσο,( VSAM)µέσο,κατά τον κύκλο της
δοκιµής προσδιορίζονται δι 'αθροίσεως των µέσων τιµών των
επιµέρους φάσεων λειτουργίας κατά την διάρκεια της περιόδου
δειγµατοληψίας:
GEDFWðÞµ´εσο¼Xn
i¼1GEDFW ;i/C2WFi
VEDFWðÞµ´εσο¼Xn
i¼1VEDFW ;i/C2WFi
MSAM¼Xn
i¼1MSAM ;i
VSAM¼Xn
i¼1VSAM ;i
όπουi=1,…,n1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—67
▼B
Στη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων:
PTmass ;i¼Mf;i
MSAM ;i/C2GEDFW ;i/C0/C1
1000
ή
PTmass ;i¼Mf;i
VSAM ;i/C2VEDFW ;i/C0/C1
1000
όπουi=1,…,n
Ο ρυθµός ροής της µάζας των σωµατιδίων µπορεί να διορθωθεί,
για να ληφθεί υπόψη το περιβάλλον, ως εξής:
Στη µέθοδο του µονού φίλτρου:
Εάν γίνουν περισσότερες της µιας µετρήσεις, τα ( Md/MDIL)ή(Md/
VDIL)αντικαθίστανται από τα ( Md/MDIL)µέσο,ή(Md/VDIL)µέσοαντί-
στοιχα.
DF¼13;4
concCO2þconcCO þconcHC ðÞ /C210/C04
ή
DF=13,4/concCO2
Στη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων:
PTmass ;i¼Mf;i
MSAM ;i/C0Md
MDIL/C21/C01
DF/C18/C19 /C18/C19 /C20/C21
/C2GEDFW ;i
1000/C20/C21
ή
PTmass ;i¼Mf;i
VSAM ;i/C0Md
VDIL/C21/C01
DF/C18/C19 /C18/C19 /C20/C21
/C2VEDFW ;i
1000/C20/C21
Εάν γίνουν περισσότερες της µιας µετρήσεις, τα ( Md/MDIL)ή(Md/
VDIL)αντικαθίστανται από τα ( Md/MDIL)µέσοή(Md/VDIL)µέσο,αντί-
στοιχα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—68
▼M1
▼B
▼B
DF¼13;4
concCO2þconcCO þconcHC ðÞ /C2 10/C04
ή
DF=13,4/concCO2
1.4.5.Υπολογισµός των ειδικών εκποµπών
Η ειδική εκποµπή σωµατιδίων PT (g/kWh) υπολογίζεται µε τον
ακόλουθο τρόπο (1):
Στη µέθοδο του µονού φίλτρου:
PT¼PTmass
Xn
i¼1Pi/C2WFi
Στη µέθοδο των πολλαπλών φίλτρων:
PT¼Xn
i¼1PTmass ;i/C2WFi
Xn
i¼1Pi/C2WFi
Pi=Pm,i+PAE,i
1.4.6.Πραγµατικός συντελεστής σταθµίσεως
Για τη µέθοδο του µονού φίλτρου, ο πραγµατικός συντελεστής
σταθµίσεως WFE,iγια κάθε τρόπο λειτουργίας υπολογίζεται µε
τον ακόλουθο τρόπο:
WFE;i¼MSAM ;i/C2GEDFWðÞaver
MSAM/C2GEDFW ;i/C0/C1
ή
WFE;i¼VSAM ;i/C2VEDFWðÞaver
VSAM/C2VEDFW ;i/C0/C1
όπουi=1,…,n
Η τιµή των πραγµατικών συντελεστών σταθµίσεως κινείται στα
όρια του± 0,005 ( απόλυτη τιµή)των συντελεστών σταθµίσεως
που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα IIIσηµείο 3.6.1.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—69
(1)Ο ρυθµός ροής της µάζας σωµατιδίων PTmassπρέπει να πολλαπλασιάζεται επί Kp(διορθωτικός συντελεστής υγρασίας για τα σωµατίδια, που αναφέρεται στο
σηµείο 1.4.1).
▼M2
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ∆ΟΚΙΜΗΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΜΕ
ΣΠΙΝΘΗΡΑ
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.1. Στο παρόν παράρτηµα περιγράφεται η µέθοδος προσδιορισµού
των εκποµπών αέριων ρύπων από τους υπό εξέταση κινητήρες.
1.2. Η δοκιµή πραγµατοποιείται µε τον κινητήρα στερεωµένο πάνω
σε πάγκο δοκιµών και συνδεδεµένο µε δυναµόµετρο.
2. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ∆ΟΚΙΜΗΣ
2.1.Συνθήκες δοκιµής κινητήρων
Μετριώνται η απόλυτη θερµοκρασία ( Ta)του αέρα στην
εισαγωγή του κινητήρα, εκφρασµένη σε Kelvin, και η ατµοσφαι-
ρική πίεση ( ps)εν ξηρώ, εκφρασµένη σε kPa,ενώ προσδιορίζεται
η παράµετρος faβάσει των ακολούθων σχέσεων:
fa¼99
ps/C18/C191;2
/C2Ta
298/C18/C190;6
2.1.1.Εγκυρότητα δοκιµής
Για να αναγνωριστεί ως έγκυρη µια δοκιµή, η παράµετρος faπρέπει να ικανοποιεί τη σχέση:
0,93≤fa≤1,07
2.1.2.Κινητήρες µε ψύξη του αέρα τροφοδοσίας
Πρέπει να καταγράφεται η θερµοκρασία του ψυκτικού µέσου και
η θερµοκρασία του αέρα τροφοδότησης
2.2.Σύστηµα εισαγωγής αέρα στον κινητήρα
Ο υποβαλλόµενος σε δοκιµή κινητήρας πρέπει να είναι εφοδια-
σµένος µε σύστηµα εισαγωγής αέρα που να παρουσιάζει
στραγγαλισµό του αέρα εισαγωγής σε πλαίσια διακύµανσης 10 %
του ανώτατου ορίου που καθορίζεται από τον κατασκευαστή για
ένα νέο καθαριστή αέρα στις συνθήκες λειτουργίας του κινητήρα,
όπως προδιαγράφονται από τον κατασκευαστή, οι οποίες έχουν
ως αποτέλεσµα τη µέγιστη ροή αέρα στην αντίστοιχη εφαρµογή
του κινητήρα.
Στην περίπτωση µικρών κινητήρων ανάφλεξης µε σπινθήρα
(κυβισµού<1000cm3),πρέπει να χρησιµοποιείται σύστηµα αντι-
προσωπευτικό του εγκατεστηµένου κινητήρα.
2.3.Σύστηµα εξαγωγής του κινητήρα
Ο υποβαλλόµενος σε δοκιµή κινητήρας πρέπει να είναι εφοδια-
σµένος µε σύστηµα εξαγωγής που να παρουσιάζει αντίθλιψη µε
όρια διακύµανσης στο 10 %του ανώτατου ορίου που προδιαγρά-
φεται από τον κατασκευαστή για τις συνθήκες λειτουργίας του
κινητήρα που απολήγουν στη µέγιστη δηλούµενη ισχύ στην αντί-
στοιχη εφαρµογή του κινητήρα.
Στην περίπτωση µικρών κινητήρων ανάφλεξης µε σπινθήρα
(κυβισµού<1000cm3),πρέπει να χρησιµοποιείται σύστηµα αντι-
προσωπευτικό του εγκατεστηµένου κινητήρα.
2.4.Σύστηµα ψύξεως
Σύστηµα ψύξεως µε επαρκή ικανότητα ώστε να διατηρεί τον
κινητήρα στην κανονική θερµοκρασία λειτουργίας που καθορί-
ζεται από τον κατασκευαστή. Η διάταξη αυτή έχει εφαρµογή για
µονάδες που πρέπει να αποσπώνται για να µετρηθεί η ισχύς τους,
όπως π.χ. στην περίπτωση φυσητήρα όπου ο φυσητήρας (ψύξεως)
πρέπει να αποσυναρµολογείται για να επιτευχθεί πρόσβαση στο
στροφαλοφόρο άξονα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—70
▼M2
2.5.Έλαιο λιπάνσεως
Χρησιµοποιείται έλαιο λιπάνσεως που πληροί τις προδιαγραφές
του κατασκευαστή για το συγκεκριµένο κινητήρα και για τη
χρήση για την οποία προορίζεται. Οι κατασκευαστές πρέπει να
χρησιµοποιούν λιπαντικά που να είναι αντιπροσωπευτικά των
διαθέσιµων στο εµπόριο λιπαντικών για κινητήρες.
Πρέπει να καταγράφονται οι προδιαγραφές του ελαίου λιπάνσεως
που χρησιµοποιείται για τη δοκιµή στο τµήµα 1.2 του παραρτή-
µατοςVII προσάρτηµα 2 για κινητήρες ΑΣπ και να
υποβάλλονται µαζί µε τα αποτελέσµατα της δοκιµής.
2.6.Ρυθµίσιµοι εξαερωτήρες
Στην περίπτωση κινητήρων µε ρυθµιζόµενους εντός ορίων
εξαερωτήρες, οι εξαερωτήρες δοκιµάζονται και στα δύο ακραία
σηµεία ρύθµισης.
2.7.Καύσιµο δοκιµής
Το καύσιµο πρέπει να είναι το καύσιµο αναφοράς που καθορί-
ζεται στο παράρτηµα V.Ο αριθµός οκτανίου και η πυκνότητα
του καυσίµου αναφοράς που χρησιµοποιείται για τη δοκιµή
πρέπει να καταγράφονται στο τµήµα 1.1.1 του παραρτήµατος VII,
προσάρτηµα 2 για κινητήρες ΑΣπ.
Στην περίπτωση των δίχρονων κινητήρων, η αναλογία µείγµατος
καυσίµου-ελαίου πρέπει να είναι εκείνη που συνιστάται από τον
κατασκευαστή. Το ποσοστό του ελαίου στο µείγµα καυσίµου -
λιπαντικού που τροφοδοτεί τους δίχρονους κινητήρες και η
προκύπτουσα πυκνότητα του καυσίµου πρέπει να καταγράφονται
στο τµήµα 1.1.4 του παραρτήµατος VIIπροσάρτηµα 2 για τους
κινητήρες ΑΣπ.
2.8.Καθορισµός των ρυθµίσεων του δυναµοµέτρου
Οι µετρήσεις εκποµπών βασίζονται σε µη διορθωµένη ισχύ πεδή-
σεως. Τα βοηθητικά εξαρτήµατα που είναι αναγκαία µόνο για τη
λειτουργία της µηχανής και τα οποία µπορεί να είναι τοποθετη-
µένα στον κινητήρα πρέπει να αποµακρύνονται κατά τη δοκιµή.
Όταν τα βοηθητικά δεν έχουν αποµακρυνθεί, πρέπει να προσδιο-
ρίζεται η απορροφούµενη από αυτά ισχύς για να υπολογίζονται οι
ρυθµίσεις του δυναµοµέτρου εκτός στην περίπτωση κινητήρων
όπου τα βοηθητικά αυτά αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα του κινη-
τήρα (π.χ. ανεµιστήρες ψύξεως για αερόψυκτους κινητήρες).
Οι ρυθµίσεις στραγγαλισµού του αέρα εισαγωγής και της αντίθ-
λιψης του σωλήνα εξατµίσεως πρέπει να προσαρµόζονται, στην
περίπτωση κινητήρων όπου είναι δυνατόν να γίνει µια τέτοια
ρύθµιση, στα ανώτατα όρια του κατασκευαστή, σύµφωνα µε τα
τµήµατα 2.2 και 2.3. Οι µέγιστες τιµές ροπής στις καθορισµένες
ταχύτητες δοκιµής πρέπει να προσδιορίζονται πειραµατικά για
να υπολογίζονται οι τιµές ροπής για τις καθορισµένες φάσεις
δοκιµής. Στην περίπτωση κινητήρων που δεν είναι σχεδιασµένοι
να λειτουργούν σε ένα φάσµα ταχυτήτων βάσει καµπύλης ροπής
υπό πλήρες φορτίο, η µέγιστη ροπή στις ταχύτητες δοκιµής
πρέπει να δηλώνεται από τον κατασκευαστή. Η ρύθµιση του
κινητήρα για κάθε φάση δοκιµής πρέπει να υπολογίζεται χρησι-
µοποιώντας τον τύπο:
S¼PMþPAE ðÞ /C2L
100/C18/C19
/C0PAE
όπου:
Sείναι η ρύθµιση του δυναµοµέτρου [ kW]
PMείναι η µέγιστη παρατηρούµενη ή δηλούµενη ισχύς στην
ταχύτητα δοκιµής υπό τις συνθήκες δοκιµής (βλέπε το
προσάρτηµα 2 του παραρτήµατος VII)[kW]
PAEείναι η δηλούµενη ολική ισχύς που απορροφάται από οποι-
οδήποτε βοηθητικό εξάρτηµα προσαρµοσµένο για τη δοκιµή
[kW]και µη απαιτούµενο βάσει του προσαρτήµατος 3 του παραρ-
τήµατοςVII.
Lείναι η ποσοστιαία ροπή που καθορίζεται για τον τρόπο
δοκιµής.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—71
▼M2
Εάν η σχέση
PAE
PM/C210;03
η τιµή τηςPAEµπορεί να επαληθεύεται από την τεχνική υπηρεσία
που χορηγεί την έγκριση τύπου.
3. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ∆ΟΚΙΜΗΣ
3.1.Εγκατάσταση του εξοπλισµού µέτρησης
Τα όργανα και τα στελέχη (καθετήρες)δειγµατοληψίας τοποθε-
τούνται εκεί όπου απαιτείται. Όταν για την αραίωση των
καυσαερίων χρησιµοποιείται σύστηµα αραίωσης πλήρους ροής,
στο σύστηµα πρέπει να συνδέεται το ακραίο τµήµα της
εξάτµισης.
3.2.Εκκίνηση του συστήµατος αραίωσης και του κινητήρα
Το σύστηµα αραίωσης και ο κινητήρας πρέπει να τίθενται σε
λειτουργία και να προθερµαίνονται µέχρι να σταθεροποιηθούν
υπό κατάσταση πλήρους φορτίου και ονοµαστικής ταχύτητας οι
τιµές θερµοκρασίας και πιέσεως (τµήµα 3.5.2).
3.3.Ρύθµιση του λόγου αραιώσεως
Ο λόγος ολικής αραιώσεως δεν πρέπει να είναι κατώτερος του
τέσσερα.
Σε συστήµατα ελεγχόµενης συγκέντρωσης CO2καιNOx,πρέπει
στην αρχή και στο τέλος κάθε δοκιµής να µετριέται η περιεκτι-
κότητα του αέρα αραιώσεως σε CO2καιNOx.Οι προ και µετά τη
δοκιµή µετρήσεις συγκεντρώσεως των εκ του περιβάλλοντος CO2καιNOxτου αέρα αραιώσεως πρέπει να είναι στα πλαίσια των 100
ppmή5ppmµεταξύ τους, αντίστοιχα.
Όταν χρησιµοποιείται σύστηµα ανάλυσης αραιωµένων καυσαε-
ρίων, οι σχετικές συγκεντρώσεις που προέρχονται από το
περιβάλλον πρέπει να προσδιορίζονται δια δειγµατοληψίας αέρα
αραιώσεως σε σάκο δειγµατοληψίας σε όλη την ακολουθία της
δοκιµής.
Μπορεί να πραγµατοποιείται συνεχής (όχι σε σάκο)µέτρηση
συγκέντρωσης περιβάλλοντος σε τρία σηµεία τουλάχιστον, στην
αρχή, στο τέλος και σε ένα σηµείο κοντά στο µέσο του κύκλου
και να λαµβάνεται η µέση τιµή. Με αίτηση των κατασκευαστών,
οι µετρήσεις για το περιβάλλον µπορούν να παραλείπονται.
3.4.Έλεγχος των διατάξεων αναλύσεως
Οι αναλύτες εκποµπών πρέπει να ρυθµίζονται για την ένδειξη του
µηδενός και να βαθµονοµούνται.
3.5.Κύκλος δοκιµής
3.5.1. Μηχανήµατα προδιαγραφής γ)σύµφωνα µε το τµήµα 1Α iii)του
παραρτήµατος I.
Κατά τη λειτουργία του δυναµοµέτρου στον υπό δοκιµή κινη-
τήρα, πρέπει να ακολουθούνται οι ακόλουθοι κύκλοι δοκιµής
ανάλογα µε το δεδοµένο τύπο µηχανήµατος:
κύκλοςD(1):κινητήρες µε σταθερή ταχύτητα και διαλείπον
φορτίο, όπως τα ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη
κύκλοςG1:εφαρµογές µη φορητών µε ενδιάµεση ταχύτητα
κύκλοςG2:εφαρµογές µη φορητών µε ονοµαστική ταχύτητα
κύκλοςG3:εφαρµογές φορητών.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—72
(1)Ταυτόσηµος µε τον κύκλο D2τουISO8168-4:1996( Ε).
▼M2
3.5.1.1. Φάσεις δοκιµής και παράγοντες στάθµισης
ΚύκλοςD
Αριθµός
φάσης12345
Ταχύτητα
κινητήραΟνοµαστική ταχύτητα ΕνδιάµεσηΤαχύτ-
ητα
ραλαντί
Φορτίο(1)% 100 75 50 25 10
Συντελεστής
στάθµισης0,05 0,25 0,3 0,3 0,1
ΚύκλοςG1
Αριθµός
φάσης12345 6
Ταχύτητα
κινητήραΟνοµαστική ταχύτητα ΕνδιάµεσηΤαχύτ-
ητα
ραλαντί
Φορτίο% 100 75 50 25 10 0
Συντελεστής
στάθµισης0,09 0,2 0,29 0,3 0,07 0,05
ΚύκλοςG2
Αριθµός
φάσης12345 6
Ταχύτητα
κινητήραΟνοµαστική ταχύτητα ΕνδιάµεσηΤαχύτ-
ητα
ραλαντί
Φορτίο% 100 75 50 25 10 0
Συντελεστής
στάθµισης0,09 0,2 0,29 0,3 0,07 0,05
ΚύκλοςG3
Αριθµός
φάσης12
Ταχύτητα
κινητήραΟνοµαστική ταχύτητα ΕνδιάµεσηΤαχύτ-
ητα
ραλαντί
Φορτίο% 100 0
Συντελεστής
στάθµισης0,8-
5(*)0,15(*)
(1)Οι τιµές φορτίου είναι ποσοστιαίες %τιµές της ροπής που αντιστοιχεί στην πρώτιστη τιµή
ισχύος που ορίζεται ως η µέγιστη διαθέσιµη ισχύς κατά τη διάρκεια µιας ακολουθίαςµεταβλητών τιµών ισχύος, η οποία µπορεί να εµφανιστεί για απεριόριστο αριθµό ωρών κατ '
έτος, µεταξύ καθορισµένων διαστηµάτων συντήρησης και υπό καθορισµένες συνθήκεςπεριβάλλοντος, όπου η συντήρηση εκτελείται όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή. Για
σαφέστερο ορισµό της πρώτιστης ισχύος, βλέπε την εικόνα 2 του ISO8528-1:1993( Ε).
(*)Για το Στάδιο Ι, αντί των 0,85 και 0,15 µπορούν να χρησιµοποιούνται οι τιµές 0,90 και 0,10
αντίστοιχα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—73
▼M2
3.5.1.2. Επιλογή κατάλληλου κύκλου δοκιµής
Εάν είναι γνωστή η πρωταρχική τελική χρήση ενός µοντέλου
κινητήρα, τότε ο κύκλος δοκιµής µπορεί να επιλεγεί µε βάση τα
παραδείγµατα που δίδονται στο τµήµα 3.5.1.3. Εάν η πρωταρχική
τελική χρήση ενός κινητήρα είναι αµφίβολη, τότε ο κατάλληλος
κύκλος δοκιµής θα πρέπει να επιλέγεται µε βάση την προδια-
γραφή του κινητήρα.
3.5.1.3. Παραδείγµατα (ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός)
Τυπικά παραδείγµατα είναι:ΚύκλοςD:
Ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη µε διαλείπον φορτίο, συµπεριλαµβανο-
µένων και ηλεκτροπαραγωγών ζευγών σε πλοία και τρένα (όχι
για προώθηση), ψυκτικές µονάδες, µονάδες ηλεκτροσυγκολλή-
σεως,
Αεροσυµπιεστές.
ΚύκλοςG1:
Εµπρόσθιοι ή οπίσθιοι κινητήρες σε χλοοκοπτικές µηχανές,
Αµαξίδια του γκολφ,Σάρωθρα χλόης,
Περιστροφικές ή κυλινδρικές χλοοκοπτικές µηχανές διευθυνό-
µενες πεζή,
Εκχιονιστικός εξοπλισµός,
Σκουπιδοφάγοι.
ΚύκλοςG2:
Φορητές γεννήτριες, αντλίες, ηλεκτροσυγκολλητικά και αερο-
συµπιεστές·
είναι επίσης δυνατό να περιλαµβάνονται και εξοπλισµός για
κήπους και χλόη, που λειτουργεί µε ονοµαστική ταχύτητα κινη-
τήρα.
ΚύκλοςG3:
Φυσητήρες,
Αλυσοπρίονα,Ψαλίδια φρακτών,
Φορητά πριονιστήρια,
Περιστροφικά οιάκια,Ψεκαστές,
Ψαλίδια χορδών,
Συστήµατα δηµιουργίας κενού.
3.5.2.Προετοιµασία του κινητήρα
Η προθέρµανση του κινητήρα και του συστήµατος πρέπει να
γίνεται υπό µέγιστη ταχύτητα και ροπή για τη σταθεροποίηση
των παραµέτρων του κινητήρα σύµφωνα µε τις συστάσεις του
κατασκευαστή.
Σηµείωση: Η περίοδος σταθεροποίησης θα πρέπει, επίσης, να
προλαµβάνει την επίδραση κατακαθίσεων από
προηγούµενη δοκιµή στο σύστηµα εξαγωγής. Απαι-
τείται, επίσης, και µια περίοδος σταθεροποίησης
µεταξύ σηµείων δοκιµής, για να ελαχιστοποιούνται οι
επιδράσεις από σηµείου σε σηµείο.
3.5.3.Ακολουθία δοκιµής
Οι κύκλοι δοκιµής G1, G2 ήG3πρέπει να εκτελούνται κατ '
αύξοντα αριθµό φάσεων του υπόψη κύκλου. Ο χρόνος δειγµα-
τοληψίας για κάθε φάση πρέπει να είναι τουλάχιστο 180 s.Οι
τιµές συγκέντρωσης των εκποµπών προϊόντων καύσεως πρέπει
να µετριούνται και να καταγράφονται κατά τα τελευταία 120 s
του αντίστοιχου χρόνου δειγµατοληψίας. Για κάθε σηµείο
µέτρησης, η περίοδος της φάσης πρέπει να διαρκεί αρκετό
χρονικό διάστηµα για την επίτευξη θερµικής σταθερότητας στον1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—74
▼M2
κινητήρα πριν από την έναρξη της δειγµατοληψίας. Η διάρκεια
της φάσης πρέπει να καταγράφεται και να αναφέρεται.
α)Για κινητήρες υποβαλλόµενους σε δοκιµή µε τη διάταξη
δοκιµής ελέγχου ταχύτητας δυναµοµέτρου: Κατά τη διάρκεια
κάθε φάσης του κύκλου δοκιµής µετά την αρχική µεταβατική
περίοδο, η καθορισµένη ταχύτητα πρέπει να διατηρείται σε
πλαίσια διακύµανσης ±1% της ονοµαστικής ταχύτητας ή ±3
min−1,ανάλογα το ποια τιµή είναι µεγαλύτερη, εκτός από το
ραλαντί η οποία πρέπει να είναι εντός των ανοχών που
δηλώνει ο κατασκευαστής. Η καθορισµένη ροπή πρέπει να
διατηρείται σε τιµές τέτοιες ώστε η µέση τιµή κατά τη
διάρκεια της περιόδου κατά την οποία λαµβάνονται οι µετρή-
σεις να είναι στο ±2% της µέγιστης ροπής υπό την ταχύτητα
δοκιµής.
β)Για κινητήρες υποβαλλόµενους σε δοκιµή µε τη διάταξη
δοκιµής ελέγχου φορτίου δυναµόµετρου: Κατά τη διάρκεια
κάθε φάσης του κύκλου δοκιµής µετά την αρχική µεταβατική
περίοδο, η καθορισµένη ταχύτητα πρέπει να διατηρείται σε
πλαίσια διακύµανσης ±2% της ονοµαστικής ταχύτητας ή ±3
min−1,ανάλογα το ποια τιµή είναι µεγαλύτερη, σε κάθε δε
περίπτωση σε πλαίσια διακύµανσης ±5% , εκτός από το
ραλαντί η οποία πρέπει να είναι εντός των ανοχών που
δηλώνει ο κατασκευαστής.
Κατά τη διάρκεια κάθε φάσης του κύκλου δοκιµής όπου η
προδιαγεγραµµένη ροπή είναι 50 %ή µεγαλύτερη της
µέγιστης ροπής υπό την ταχύτητα δοκιµής, η προδιαγεγραµ-
µένη µέση ροπή κατά την περίοδο της λήψης στοιχείων
πρέπει να διατηρείται στο ±5% της προδιαγεγραµµένης
ροπής. Κατά τη διάρκεια φάσεων του κύκλου δοκιµής όπου η
προδιαγεγραµµένη ροπή είναι λιγότερο του 50 %της µέγιστης
ροπής υπό την ταχύτητα δοκιµής, η προδιαγεγραµµένη µέση
ροπή κατά την περίοδο της λήψης στοιχείων πρέπει να διατη-
ρείται στο±1 0% της προδιαγεγραµµένης ροπής ή ± 0,5 Nm,
ανάλογα µε το ποια τιµή είναι µεγαλύτερη.
3.5.4.Απόκριση του αναλύτη
Τα αποτελέσµατα του αναλύτη πρέπει να καταγράφονται σε κατα-
γραφέα ταινίας χάρτου ή να µετριώνται µε ένα ισοδύναµο
σύστηµα λήψης δεδοµένων µε τα καυσαέρια να ρέουν διαµέσου
των αναλυτών τουλάχιστον κατά τη διάρκεια των τελευταίων 180
sκάθε φάσης. Εάν για τη µέτρηση του αραιωµένου COκαιCO2χρησιµοποιείται δειγµατοληψία µε σάκο (βλέπε το προσάρτηµα
1 τµήµα 1.4.4), θα λαµβάνεται στο σάκο δείγµα κατά τη διάρκεια
των τελευταίων 180 sκάθε φάσης, το δείγµα θα αναλύεται και θα
καταγράφονται τα αποτελέσµατα.
3.5.5.Συνθήκες κινητήρα
Σε κάθε φάση, και αφού έχει σταθεροποιηθεί ο κινητήρας,
µετριέται η ταχύτητα και το φορτίο του κινητήρα, η θερµοκρασία
του αέρα εισαγωγής και η ροή του καυσίµου. Πρέπει να καταγρά-
φονται και οποιαδήποτε πρόσθετα στοιχεία απαιτούνται για τον
υπολογισµό (βλέπε το προσάρτηµα 3 τµήµατα 1.1 και 1.2).
3.6.Επανέλεγχος των αναλυτών
Μετά τη δοκιµή εκποµπής, χρησιµοποιείται για επανέλεγχο ένα
αέριο για το µηδενισµό και το ίδιο αέριο για βαθµονόµηση. Η
δοκιµή θεωρείται αποδεκτή εάν η διαφορά µεταξύ των δύο αποτε-
λεσµάτων µετρήσεως είναι λιγότερο από 2 %.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—75
▼M2
Προσάρτηµα 1
1. ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ∆ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ
Τα αέρια συστατικά που εκπέµπονται από τον κινητήρα που
υποβάλλεται σε δοκιµασία µετρώνται µε τις µεθόδους που
περιγράφονται στο παράρτηµα VΙ. Οι µέθοδοι του παραρτήµατος
VΙ περιγράφουν τα συνιστώµενα συστήµατα αναλύσεως για τις
αέριες εκποµπές (τµήµα 1.1).
1.1.Προδιαγραφές δυναµοµέτρου
Για την εκτέλεση των κύκλων δοκιµής που περιγράφονται στο
παράρτηµα Ι Vτµήµα 3.5.1 χρησιµοποιείται δυναµόµετρο µε τα
κατάλληλα χαρακτηριστικά. Τα όργανα για τη µέτρηση της
ροπής και της ταχύτητας πρέπει να επιτρέπουν τη µέτρηση της
αξονικής ιπποδύναµης µέσα στα δεδοµένα όρια. Μπορεί επίσης
να είναι αναγκαίοι και ορισµένοι πρόσθετοι υπολογισµοί.
Η ορθότητα του εξοπλισµού µετρήσεως πρέπει να είναι τέτοια
ώστε να µη υπερβαίνονται οι µέγιστες ανοχές των τιµών του
τµήµατος 1.3.
1.2.Ροή καυσίµου και ροή συνόλου αραιωµένων καυσαερίων
Για τη µέτρηση της ροής του καυσίµου που χρησιµοποιείται για
τον υπολογισµό των εκποµπών (προσάρτηµα 3), πρέπει να χρησι-
µοποιούνται µετρητές ροής καυσίµου µε την ορθότητα που
ορίζεται στο σηµείο 1.3. Όταν χρησιµοποιείται σύστηµα αραιώ-
σεως πλήρους ροής, η ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων
(GTOTW)µετριέται µε PDPήCFV— παράρτηµαVΙ, τµήµα 1.2.1.2.
Η ορθότητα πρέπει να είναι σύµφωνη µε τα προβλεπόµενα στο
παράρτηµα ΙΙΙ προσάρτηµα 2 τµήµα 2.2.
1.3.Ορθότητα
Η διακρίβωση όλων των οργάνων µετρήσεως πρέπει να γίνεται
µε βάση εθνικά (διεθνή)πρότυπα και να πληροί τις απαιτήσεις
των τµηµάτων 2 και 3.
Πίνακας 2—Επιτρεπτές αποκλίσεις οργάνων για παραµέτρους
του κινητήρα
Αριθ. Παράµετρος Επιτρεπτή απόκλιση
1 Ταχύτητα κινητήρα ±2% της ένδειξης ή
±1% της µέγιστης τιµής
του κινητήρα, όποια
είναι µεγαλύτερη
2 Ροπή ±2% της ένδειξης ή
±1% της µέγιστης τιµής
του κινητήρα, όποια
είναι µεγαλύτερη
3 Κατανάλωση καυσί-
µου(α)±2% της µέγιστης τιµής
του κινητήρα
4 Κατανάλωση αέρα (α)± 2 % της ένδειξης ή
±1% της µέγιστης τιµής
του κινητήρα, όποια
είναι µεγαλύτερη
(α)Οι υπολογισµοί των εκποµπών των αερίων καύσεως όπως περιγράφεται
στην παρούσα οδηγία βασίζονται, σε ορισµένες περιπτώσεις, σεδιαφορετικές µεθόδους µέτρησης ή /και υπολογισµού. Λόγω των περιο-
ρισµένων ολικών ανοχών για τον υπολογισµό των εκποµπών
καυσαερίων, οι επιτρεπτές τιµές για ορισµένες παραµέτρους, πουχρησιµοποιούνται στις αντίστοιχες εξισώσεις, πρέπει να είναι µικρό-τερες από τις επιτρεπτές ανοχές που δίδονται στο ISO3046-3.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—76
▼M2
Πίνακας 3—Επιτρεπτές αποκλίσεις οργάνων για άλλες ουσια-
στικές παραµέτρους
Αριθ. Παράµετρος Επιτρεπτή απόκλιση
1 Θερµοκρασίες ≤600
K±2K απόλυτη
2 Θερµοκρασίες ≥600
K±1% της ένδειξης
3 Πίεση καυσαερίων ±0,2kPa απόλυτη
4 Υποπιέσεις πολλαπλής
εισαγωγής±0,05kPa απόλυτη
5 Ατµοσφαιρική πίεση ±0,1kPa απόλυτη
6 Άλλες πιέσεις ±0,1kPa απόλυτη
7 Σχετική υγρασία ±3% απόλυτη
8 Απόλυτη υγρασία ±5% της ένδειξης
9 Ροή αέρα αραίωσης ±2% της ένδειξης
10 Ροή αραιωµένων
καυσαερίων±2% της ένδειξης
1.4.Προσδιορισµός των αέριων συστατικών
1.4.1.Γενικές προδιαγραφές αναλυτών
Οι αναλύτες πρέπει να έχουν περιοχή µετρήσεων κατάλληλη για
την ορθότητα που απαιτείται για τη µέτρηση των συγκεντρώσεων
των συστατικών των καυσαερίων (τµήµα 1.4.1.1). Συνιστάται η
χρήση των αναλυτών να γίνεται κατά τρόπο ώστε η µετρούµενη
συγκέντρωση να εµπίπτει µεταξύ του 15 και 100 %της πλήρους
κλίµακας.
Εάν η τιµή της πλήρους κλίµακας είναι 155 ppm ( ήppm C) ή
λιγότερο ή αν χρησιµοποιούνται συστήµατα αναγνώσεως (ηλεκ-
τρονικοί υπολογιστές, καταγραφείς δεδοµένων)µε επαρκή
ορθότητα και αναλυτική ικανότητα σε περιοχές κάτω του 15 %
της πλήρους κλίµακας, γίνονται αποδεκτές και συγκεντρώσεις
κάτω του 15 της πλήρους κλίµακας. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει
να γίνονται πρόσθετες διακριβώσεις για να διασφαλίζεται η
ορθότητα των καµπυλών διακρίβωσης προσάρτηµα 2 τµήµα
1.5.5.2 του παρόντος παραρτήµατος.
Η ηλεκτροµαγνητική συµβατότητα ( EMC) του εξοπλισµού πρέπει
να είναι σε τέτοια επίπεδα ώστε να ελαχιστοποιείται η
περίπτωση πρόσθετων σφαλµάτων.
1.4.1.1. Ορθότητα
Ο αναλύτης δεν πρέπει να αποκλίνει από το ονοµαστικό σηµείο
διακρίβωσης άνω του ±%της ενδεικνυόµενης τιµής σε όλη την
περιοχή µετρήσεων εκτός του µηδενός και του ± 0,3 % της
πλήρους κλίµακας στο µηδέν. Η ορθότητα πρέπει να προσδιορί-
ζεται σύµφωνα µε τις απαιτήσεις διακρίβωσης που προβλέπονται
στο τµήµα 1.3.
1.4.1.2. Επαναληψιµότητα
Η επαναληψιµότητα πρέπει να είναι τέτοια ώστε 2,5 φορές η
τυπική απόκλιση δέκα επαναληπτικών αποκρίσεων σε ένα δεδο-
µένο αέριο διακριβώσεως ή βαθµονοµήσεως να µην είναι
µεγαλύτερη από το ±1% της συγκεντρώσεως πλήρους κλίµακας
για κάθε χρησιµοποιούµενη άνω των 100 ppm (ήppm C) περιοχή
ή±2% κάθε περιοχής κάτω των 100 ppm(ήppmC).1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—77
▼M2
1.4.1.3. Θόρυβος
Η από κορυφή σε κορυφή απόκριση του αναλύτη σε αέρια
ρύθµισης του µηδενός και διακριβώσεως ή βαθµονοµήσεως σεπερίοδο δέκα δευτερολέπτων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2 %
της πλήρους κλίµακας σε κάθε χρησιµοποιούµενη περιοχή.
1.4.1.4. Μετατόπιση µηδενός
Ως µηδενική απόκριση ορίζεται η µέση απόκριση, συµπεριλαµ-
βανοµένου και του θορύβου, σε ένα αέριο µηδενισµού για
χρονικό διάστηµα 30 δευτερολέπτων. Η µετατόπιση του µηδενός
σε χρονικό διάστηµα µίας ώρας πρέπει να είναι µικρότερη από
2%της πλήρους κλίµακας στη χαµηλότερη χρησιµοποιούµενη
περιοχή.
1.4.1.5. Μετατόπιση εύρους κλίµακας (βαθµονόµησης)
Ως απόκριση βαθµονόµησης ορίζεται η µέση απόκριση, συµπερι-
λαµβανοµένου και του θορύβου, σε ένα αέριο βαθµονόµησης για
χρονικό διάστηµα 30 δευτερολέπτων. Η µετατόπιση του εύρους
της κλίµακας για χρονικό διάστηµα 1 ώρας πρέπει να είναι
µικρότερη από 2 %της πλήρους κλίµακας στη χαµηλότερη
χρησιµοποιούµενη περιοχή.
1.4.2.Ξήρανση αερίων
Τα καυσαέρια µπορούν να µετρούνται υγρά ή ξηρά. Κάθε διάταξη
ξήρανσης αερίων, εφόσον χρησιµοποιείται, πρέπει να έχει την
ελάχιστη δυνατή επίδραση στη συγκέντρωση των µετρούµενων
αερίων. Οι χηµικοί ξηραντές δεν συνιστούν αποδεκτή µέθοδο
για την αποµάκρυνση του νερού από το δείγµα.
1.4.3.Αναλύτες
Στα τµήµατα 1.4.3.1 έως 1.4.3.5, περιγράφονται οι αρχές µετρή-
σεως. Στο παράρτηµα VΙ δίδεται λεπτοµερής περιγραφή των
συστηµάτων µέτρησης.
Η ανάλυση των προς µέτρηση αερίων πραγµατοποιείται µε τα
ακόλουθα όργανα. Για µη γραµµικούς αναλύτες, επιτρέπεται η
χρήση κυκλωµάτων γραµµικής µορφοποίησης.
1.4.3.1. Ανάλυση µονοξειδίου του άνθρακα ( CO)
Οι αναλύτες µονοξειδίου του άνθρακα πρέπει να είναι τύπου
απορροφήσεως µη διασκεδαζοµένου υπερύθρου ( NDIR).
1.4.3.2. Ανάλυση διοξειδίου του άνθρακα ( CO
2)
Οι αναλύτες διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να είναι τύπου απορ-
ροφήσεως µη διασκεδαζοµένου υπερύθρου ( NDIR).
1.4.3.3. Ανάλυση οξυγόνου ( O2)
Οι αναλύτες οξυγόνου πρέπει να είναι του τύπου παραµαγνητικού
ανιχνευτή (PMD), διοξειδίου του ζιρκονίου ( ZRDO) ή ηλεκτροχη-
µικού αισθητήρα ( ECS).
Σηµείωση: Οι αισθητήρες διοξειδίου του ζιρκονίου δεν συνι-
στώνται όταν οι συγκεντρώσεις HCκαιCOείναι
υψηλές όπως σε περιπτώσεις κινητήρων ανάφλεξης
µε σπινθήρα ατελούς καύσης. Οι ηλεκτροχηµικοί
αισθητήρες πρέπει να αντισταθµίζονται έναντι παρεµ-
βολώνCO2καιNOX.
1.4.3.4. Ανάλυση υδρογονανθράκων ( HC)
Στην άµεση δειγµατοληψία αερίων, ο αναλύτης υδρογονανθράκων
πρέπει να είναι θερµαινόµενος ανιχνευτής ιονισµού φλόγας
(HFID) µε θερµαινόµενο ανιχνευτή, βαλβίδες, σωληνώσεις,
κ.λ.π., για να διατηρείται η θερµοκρασία του αερίου στους 463 K
±10K(190±10ºC).
Σε δειγµατοληψία αραιωµένων αερίων, ο αναλύτης υδρογονα-
νθράκων πρέπει να είναι τύπου είτε θερµαινόµενου ανιχνευτή
ιονισµού φλόγας ( HFID) είτε ανιχνευτή ιονισµού φλόγας ( FID).
1.4.3.5. Ανάλυση οξειδίων του αζώτου ( NOx)
Ο αναλύτης των οξειδίων του αζώτου πρέπει να είναι ανιχνευτής
χηµειοφωτοβολίας ( CLD) ή θερµαινόµενος ανιχνευτής χηµειοφω-
τοβολίας (HCLD) µε µετατροπέα NO2/NO, εφόσον η µέτρηση
γίνεται σε ξηρή βάση. Εάν η µέτρηση γίνεται σε υγρή βάση,
πρέπει να χρησιµοποιείται HCLD µε µετατροπέα διατηρούµενο1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—78
▼M2
άνω των 328 K(55ºC), υπό την προϋπόθεση της ικανοποίησης του
ελέγχου σβέσεως ύδατος (παράρτηµα ΙΙΙ, προσάρτηµα 2 τµήµα
1.9.2.2). Και στις δύο περιπτώσεις, CLDκαιHCLD, η διαδροµή
δειγµατοληψίας πρέπει να διατηρείται µε θερµοκρασία
τοιχωµάτων 328 έως 473 K (55 έως 200ºC)έως το µετατροπέα
για ξηρή µέτρηση και έως τον αναλύτη για υγρή µέτρηση.
1.4.4.∆ειγµατοληψία για αέριες εκποµπές
Εάν η σύσταση των καυσαερίων επηρεάζεται από οποιοδήποτε
σύστηµα µετεπεξεργασίας καυσαερίων, το δείγµα των καυσαε-
ρίων πρέπει να λαµβάνεται µετά τη διάταξη αυτή.
Το στέλεχος δειγµατοληψίας καυσαερίων θα πρέπει να είναι από
µια πλευρά υψηλής πιέσεως του σιγαστήρα, όσο το δυνατόν όµως
µακρύτερα από τη θυρίδα εξαγωγής. Για να εξασφαλιστεί πλήρης
µείξη των καυσαερίων του κινητήρα πριν από την εξαγωγή του
δείγµατος, µπορεί προαιρετικώς να εισαχθεί θάλαµος µείξεως
µεταξύ της εξόδου του σιγαστήρα και του στελέχους δειγµατολη-
ψίας. Ο εσωτερικός όγκος του θαλάµου µείξεως δεν πρέπει να
είναι µικρότερος του δεκαπλασίου του όγκου των κυλίνδρων του
υπό δοκιµή κινητήρα ενώ οι διαστάσεις του σε ύψος, πλάτος και
βάθος πρέπει, χονδρικά, να είναι ίδιες, όπως σε κύβο. Το µέγεθος
του θαλάµου µείξεως θα πρέπει να διατηρείται όσο είναι δυνατό
µικρό και να συνδέεται όσο το δυνατόν κοντύτερα στον κινητήρα.
Ο σωλήνας της εξάτµισης µετά το θάλαµο µείξεως ή το σιγα-
στήρα θα πρέπει να εκτείνεται σε απόσταση τουλάχιστον 610 mm
πέραν του σηµείου όπου βρίσκεται το στέλεχος και να είναι
ικανού µεγέθους ώστε να ελαχιστοποιείται η αντίθλιψη. Η
θερµοκρασία της εσωτερικής επιφάνειας του θαλάµου µείξεως
πρέπει να διατηρείται άνω του σηµείου δρόσου των καυσαερίων,
ως ελάχιστη δε θερµοκρασία συνιστάται µια θερµοκρασία 3380K
(65ºC).
Όλα τα συστατικά µπορούν προαιρετικά να µετρώνται απευθείας
στη σήραγγα αραιώσεως ή µε λήψη δείγµατος σε σάκο και εν
συνεχεία µέτρηση της συγκεντρώσεως στο σάκο δειγµατοληψίας.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—79
▼M2
Προσάρτηµα 2
1. ∆ΙΑΚΡΙΒΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ
1.1.Εισαγωγή
Κάθε συσκευή αναλύσεως πρέπει να διακριβώνεται στα αναγ-
καία χρονικά διαστήµατα ώστε να πληροί τις απαιτήσεις
ορθότητας του προτύπου αυτού. Στην παράγραφο αυτή περιγρά-
φεται η µέθοδος διακριβώσεως που πρέπει να χρησιµοποιείται
για τις συσκευές αναλύσεως που αναφέρονται στο προσάρτηµα
1 τµήµα 1.4.3.
1.2.Αέρια διακριβώσεως
Πρέπει να τηρείται το όριο ζωής όλων των αερίων διακριβώ-
σεως.
Πρέπει να καταγράφεται η ηµεροµηνία λήξης των αερίων
διακριβώσεως που δηλώνεται από τον κατασκευαστή.
1.2.1. Καθαρά αέρια
Η απαιτούµενη καθαρότητα των αερίων ορίζεται από τα όρια
προσµείξεων που δίδονται κατωτέρω. Για τη δοκιµή, πρέπει να
υπάρχουν διαθέσιµα τα ακόλουθα αέρια:
—καθαρό άζωτο (προσµείξεις ≤1ppmC, ≤1ppmCO, ≤400
ppmCO2,≤0,1ppmNO)
—καθαρό οξυγόνο (καθαρότητα >99,5%volO2)
—µείγµα υδρογόνου -ηλίου (40±2% υδρογόνο, το υπόλοιπο
ήλιο)προσµείξεις ≤1ppmC, ≤400ppmCO2
—καθαρός συνθετικός αέρας (προσµείξεις ≤1ppmC, ≤1ppm
CO,≤400 ppm CO2,≤0,1 ppm NO ( περιεκτικότητα σε
οξυγόνο µεταξύ 18 και 21 %vol).
1.2.2. Αέρια διακρίβωσης και βαθµονόµησης
Πρέπει να υπάρχουν διαθέσιµα µείγµατα αερίων µε τις
ακόλουθες χηµικές συστάσεις:
—C3H8και καθαρός συνθετικός αέρας (βλέπε το σηµείο 1.2.1),
—C O και καθαρό άζωτο,
—N Oxκαι καθαρό άζωτο (η ποσότητα NO2που περιέχεται στο
αέριο αυτό διακρίβωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5 %της
περιεκτικότητας σε NO),
—C O2και καθαρό άζωτο,
—C H4και καθαρός συνθετικός αέρας,
—C2H6και καθαρός συνθετικός αέρας.
Σηµείωση: Επιτρέπονται και άλλοι συνδυασµοί αερίων υπό την
προϋπόθεση ότι τα αέρια δεν αντιδρούν µεταξύ τους.
Όσον αφορά την πραγµατική συγκέντρωση ενός αερίου διακρι-
βώσεως και βαθµονοµήσεως επιτρέπεται µια ανοχή ±2% ως
προς την ονοµαστική τιµή. Όλες οι συγκεντρώσεις του αερίου
διακριβώσεως δίδονται κατ 'όγκο (%ήppm).
Τα αέρια που χρησιµοποιούνται για τη διακρίβωση και τη
βαθµονόµηση µπορούν να ληφθούν επίσης και µε τη βοήθεια
διατάξεων µείξεως ακριβείας (διαχωριστών αερίων), µε αραίωση
µε καθαρό άζωτο ή µε καθαρό συνθετικό αέρα. Η ορθότητα της
συσκευής µείξεως πρέπει να είναι τέτοια ώστε η συγκέντρωση
των αραιωµένων αερίων διακριβώσεως να µπορεί να προσδιορι-
στεί µε ορθότητα ± 1,5 %. Η ορθότητα αυτή σηµαίνει ότι τα
πρωτογενή αέρια που χρησιµοποιούνται για τη µείξη πρέπει να
είναι γνωστά µε ορθότητα τουλάχιστον ±1% , βάσει εθνικών ή
διεθνών προτύπων αερίων. Η επαλήθευση πρέπει να γίνεται
στην περιοχή µεταξύ 15 και 50 %της πλήρους κλίµακας για
κάθε διακρίβωση στην οποία χρησιµοποιείται διάταξη µείξεως.
Προαιρετικά, η διάταξη µείξεως µπορεί να ελεγχθεί και µε
κάποιο όργανο, από τη φύση του γραµµικό, π.χ. χρησιµο-
ποιώντας αέριο ΝΟ µε έναν CLD. Η τιµή βαθµονόµησης του
οργάνου πρέπει να ρυθµίζεται µε το αέριο βαθµονόµησης
απευθείας συνδεόµενο µε το όργανο. Η διάταξη µείξεως πρέπει
να ελέγχεται στις χρησιµοποιούµενες ρυθµίσεις και η ονοµα-
στική τιµή πρέπει να συγκρίνεται µε τη µετρούµενη από το1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—80
▼M2
όργανο συγκέντρωση. Η διαφορά αυτή πρέπει να είναι σε κάθε
σηµείο στο ±0,5% της ονοµαστικής τιµής.
1.2.3. Έλεγχος παρεµβολής οξυγόνου
Τα αέρια ελέγχου παρεµβολής οξυγόνου πρέπει να περιέχουν
προπάνιο µε 350 ppm C ± 75 ppm C από υδρογονάνθρακες. Η
τιµή συγκεντρώσεως πρέπει να προσδιορίζεται ως προς ανοχές
αερίου διακριβώσεως µε χρωµατογραφική ανάλυση του συνόλου
των υδρογονανθράκων συν τις προσµίξεις ή µε δυναµική
ανάµειξη. Το προεξάρχον αραιωτικό πρέπει να είναι άζωτο µε
το υπόλοιπο οξυγόνο. Το µείγµα που απαιτείται για δοκιµές
βενζινοκινητήρων είναι το ακόλουθο:
Συγκέντρωση παρεµβολής O2υπόλοιπο
10(9 έως 11)άζωτο
5(4έως 6)άζωτο
0(0έως 1)άζωτο.
1.3.∆ιαδικασία λειτουργίας των συσκευώναναλύσεως και του συστή-
µατος δειγµατοληψίας
Η διαδικασία λειτουργίας των συσκευών αναλύσεως πρέπει να
ακολουθεί τις οδηγίες εκκίνησης και λειτουργίας του κατα-
σκευαστή. Πρέπει να περιλαµβάνονται οι ελάχιστες απαιτήσεις
που δίδονται στα τµήµατα 1.4 έως 1.9. Για εργαστηριακά όργανα
όπωςGCκαιHPLC (High Performance Liquid Chromatography),
εφαρµογή έχει µόνο το τµήµα 1.5.4.
1.4.∆οκιµή διαρροής
Πρέπει να εκτελείται δοκιµή διαρροής του συστήµατος. Το
στέλεχος αποσυνδέεται από το σύστηµα εξατµίσεως και το
άκρο του πωµατίζεται. Τίθεται σε λειτουργία η αντλία της
συσκευής αναλύσεως. Ύστερα από µια αρχική περίοδο σταθερο-
ποιήσεως, όλοι οι µετρητές ροής πρέπει να δείχνουν µηδέν. Εάν
όχι, πρέπει να ελέγχονται οι γραµµές δειγµατοληψίας και να
διορθώνεται το σφάλµα.
Ο µέγιστος επιτρεπτός ρυθµός διαρροής από την πλευρά του
κενού είναι 0,5 %του κατά τη χρήση ρυθµού ροής (παροχής)
για το υπό έλεγχο τµήµα του συστήµατος. Για την εκτίµηση
των κατά τη χρήση ρυθµών ροής µπορούν να χρησιµοποιούνται
οι τιµές ροής της συσκευής αναλύσεως και της παράκαµψης.
Εναλλακτικώς, το σύστηµα µπορεί να εκκενωθεί µέχρι πιέσεως
τουλάχιστον 20 kPaκενού (80kPaαπόλυτη). Έπειτα από µια
αρχική περίοδο σταθεροποίησης, η αύξηση της πίεσης δ p (kPa/
min)στο σύστηµα δεν πρέπει να υπερβαίνει:
δp=p/Vsyst×0,005×fr
Όπου:V
syst=όγκος συστήµατος [ l]
fr=παροχή του συστήµατος [ l/min]
Μια άλλη µέθοδος είναι η εισαγωγή µιας κλιµακωτής µετα-
βολής συγκεντρώσεως στην αρχή της γραµµής δειγµατοληψίας
µε µεταγωγή από το αέριο µηδενισµού στο αέριο βαθµο-
νόµησης. Εάν ύστερα από ικανό χρονικό διάστηµα η ένδειξη
αντιστοιχεί σε µικρότερη συγκέντρωση σε σύγκριση µε την
εισαχθείσα συγκέντρωση, αυτό δείχνει την ύπαρξη
προβληµάτων διακριβώσεως ή διαρροής.
1.5.∆ιαδικασία διακριβώσεως
1.5.1 Συστοιχία οργάνων
Η συστοιχία των οργάνων πρέπει να διακριβώνεται και οι
καµπύλες διακρίβωσης να ελέγχονται σε σύγκριση µε πρότυπα
αέρια. Πρέπει να χρησιµοποιούνται οι ίδιες παροχές αερίου µε
εκείνες που χρησιµοποιούνται κατά τη δειγµατοληψία των
καυσαερίων.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—81
▼M2
1.5.2. Χρόνος προθερµάνσεως
Ο χρόνος προθερµάνσεως πρέπει να είναι σύµφωνος µε τις
οδηγίες του κατασκευαστή. Εάν δεν καθορίζεται, για την
προθέρµανση των συσκευών αναλύσεως συνιστάται ένας ελάχι-
στος χρόνος προθερµάνσεως δύο ωρών.
1.5.3. Συσκευές αναλύσεως NDIRκαιHFID
Η συσκευή αναλύσεως τύπου NDIR πρέπει να υφίσταται την
αναγκαία ρύθµιση και η φλόγα καύσεως του αναλύτη HFID να
βελτιστοποιείται (τµήµα 1.9.1).
1.5.4. GCκαιHPCL
Και τα δύο όργανα διακριβώνονται σύµφωνα µε τους κανόνες
της ορθής εργαστηριακής πρακτικής και τις οδηγίες του κατα-
σκευαστή.
1.5.5. Χάραξη των καµπυλών διακρίβωσης
1.5.5.1. Γενικές κατευθύνσεις
α)Κάθε κανονικά χρησιµοποιούµενη περιοχή λειτουργίας
πρέπει να διακριβώνεται.
β)Οι αναλύτες CO-, CO2-, NOxκαιHCπρέπει να µηδενίζονται
χρησιµοποιώντας καθαρό συνθετικό αέρα (ή άζωτο).
γ)Εισάγονται στις συσκευές τα κατάλληλα αέρια διακριβώ-
σεως, καταγράφονται οι τιµές και χαράσσεται η καµπύλη
διακριβώσεως.
δ)Για όλες τις κλίµακες του οργάνου, εκτός από την κατώ-
τερη, η καµπύλη διακριβώσεως πρέπει να χαράσσεται
βάσει δέκα τουλάχιστον, σε ίσες µεταξύ τους αποστάσεις,
σηµείων διακριβώσεως (εξαιρουµένου του µηδενός). Για
την κατώτερη κλίµακα του οργάνου, η καµπύλη διακριβώ-
σεως χαράσσεται βάσει δέκα σηµείων διακριβώσεως
(εξαιρουµένου του µηδενός)διατεταγµένων έτσι ώστε το
ήµισυ των σηµείων διακριβώσεως να βρίσκεται κάτω του
15%της πλήρους κλίµακας του αναλύτη και τα υπόλοιπα
άνω του 15%της πλήρους κλίµακας. Για όλες τις κλίµακες,
η µέγιστη ονοµαστική συγκέντρωση πρέπει να είναι ίση ή
µεγαλύτερη του 90 %της πλήρους κλίµακας.
ε)Η καµπύλη διακριβώσεως υπολογίζεται µε τη µέθοδο των
ελαχίστων τετραγώνων. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί µια
κατάλληλη γραµµική ή µη γραµµική εξίσωση.
στ)Τα σηµεία διακριβώσεως δεν πρέπει να διαφέρουν από την
κατάλληλη καµπύλη των ελαχίστων τετραγώνων σε
ποσοστό άνω του ±2% της ένδειξης ή του ± 0,3 % της
πλήρους κλίµακας, όποια τιµή είναι µεγαλύτερη.
ζ)Εφόσον απαιτείται, ο µηδενισµός επανελέγχεται και επανα-
λαµβάνεται η διαδικασία διακριβώσεως.
1.5.5.2. Εναλλακτικές µέθοδοι
Εάν µπορεί να αποδειχθεί ότι εναλλακτικές µέθοδοι (π.χ. µέσω
υπολογιστή, µέσω ηλεκτρονικώς ελεγχόµενου διακόπτη
κλίµακας κ.λπ.)µπορούν να παράσχουν ισοδύναµη ορθότητα,
τότε µπορούν να χρησιµοποιηθούν και αυτές οι µέθοδοι.
1.6.Επαλήθευση της διακρίβωσης
Πριν από κάθε ανάλυση, κάθε συνήθως χρησιµοποιούµενη
περιοχή µέτρησης πρέπει να ελέγχεται σύµφωνα µε την
ακόλουθη διαδικασία.
Η διακρίβωση ελέγχεται χρησιµοποιώντας αέριο µηδενισµού
και αέριο βαθµονοµήσεως των οποίων η ονοµαστική τιµή είναι
µεγαλύτερη από το 80 %της πλήρους κλίµακας της περιοχής
µετρήσεως.
Εάν, για τα δύο υπόψη σηµεία, η ευρισκόµενη τιµή δεν διαφέρει
από τη δηλούµενη τιµή αναφοράς πέραν του ±4% της πλήρους
κλίµακας, οι παράµετροι ρυθµίσεως µπορούν να τροποποιηθούν.
Εάν δεν συµβαίνει κάτι τέτοιο, τότε πρέπει να χαράσσεται µια
νέα καµπύλη διακριβώσεως σύµφωνα µε το τµήµα 1.5.5.1.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—82
▼M2
1.7.∆ιακρίβωση αναλυτών αερίων ιχνηθετών για µετρήσεις ροής
καυσαερίων
Οι αναλύτες για µετρήσεις συγκέντρωσης αερίων ιχνηθετών
διακριβώνονται χρησιµοποιώντας το πρότυπο αέριο.
Η καµπύλη διακριβώσεως χαράσσεται βάσει δέκα τουλάχιστον
σηµείων διακριβώσεως (εξαιρουµένου του µηδενός)διατετα-
γµένων έτσι ώστε το ήµισυ των σηµείων να βρίσκεται στο
διάστηµα µεταξύ 4 και 20 %της πλήρους κλίµακας του αναλύτη
και τα υπόλοιπα να είναι µεταξύ 20 και 100 %της πλήρους
κλίµακας. Η καµπύλη διακριβώσεως υπολογίζεται µε τη µέθοδο
των ελαχίστων τετραγώνων.
Η καµπύλη διακριβώσεως δεν πρέπει να διαφέρει σε ποσοστό
άνω του±1% της πλήρους κλίµακας από την ονοµαστική τιµή
κάθε σηµείου διακριβώσεως, στην περιοχή από 20 έως 100 %
της πλήρους κλίµακας. ∆εν πρέπει επίσης να διαφέρει σε
ποσοστό άνω του ±2% της ένδειξης από την ονοµαστική τιµή
στην περιοχή από 4 έως 20 %της πλήρους κλίµακας. Ο
αναλύτης µηδενίζεται και βαθµονοµείται πριν από την εκτέλεση
της δοκιµής χρησιµοποιώντας αέριο µηδενισµού και αέριο
βαθµονόµησης των οποίων η ονοµαστική τιµή είναι µεγαλύτερη
του 80%της πλήρους κλίµακας του αναλύτη.
1.8.∆οκιµή αποδόσεως του µετατροπέα NOx
Η απόδοση του µετατροπέα που χρησιµοποιείται για τη µετα-
τροπή τουNO2σεNOελέγχεται όπως προβλέπεται στα σηµεία
1.8.1 έως 1.8.8 (σχήµα 1 του παραρτήµατος IIIπροσάρτηµα 2).
1.8.1. ∆ιάταξη δοκιµής
Η απόδοση των µετατροπέων µπορεί να ελεγχθεί µε τη βοήθεια
οζονιστήρα, χρησιµοποιώντας τη διάταξη δοκιµής που εµφαί-
νεται στο σχήµα 1 του παραρτήµατος IIIκαι την κατωτέρω
διαδικασία.
1.8.2. ∆ιακρίβωση
ΟιCLD καιHCLD διακριβώνονται για τις συνηθέστερες
περιοχές λειτουργίας ακολουθώντας τις προδιαγραφές του κατα-
σκευαστή και χρησιµοποιώντας αέριο µηδενισµού και αέριο
βαθµονοµήσεως (η περιεκτικότητα των οποίων σε NOπρέπει
να ανέρχεται στο 80 %περίπου της περιοχής λειτουργίας και η
συγκέντρωση του NO2στο αέριο µείγµα σε λιγότερο από το 5 %
της συγκεντρώσεως του NO).Η συσκευή αναλύσεως NOxρυθµί-
ζεται για λειτουργία µε NOέτσι ώστε το αέριο βαθµονόµησης
να µη διέρχεται διαµέσου του µετατροπέα. Καταγράφεται η
δεικνυόµενη συγκέντρωση.
1.8.3. Υπολογισµός
Η απόδοση του µετατροπέα NOxυπολογίζεται ως εξής:
Aπ´οδοση ð%Þ¼1þa/C0b
c/C0d/C18/C19
/C2100
Όπου:
a=συγκέντρωση NOxσύµφωνα µε το τµήµα 1.8.6,
b=συγκέντρωση NOxσύµφωνα µε το τµήµα 1.8.7,
c=συγκέντρωση NOσύµφωνα µε το τµήµα 1.8.4,
d=συγκέντρωση NOσύµφωνα µε το τµήµα 1.8.5.
1.8.4. Προσθήκη οξυγόνου
Μέσω ενός Τ στη σωλήνωση, στη ροή αερίων προστίθεται
συνεχώς οξυγόνο ή αέριο µηδενισµού µέχρις ότου η ένδειξη
της συγκέντρωσης να είναι περίπου 20 %µικρότερη από τη
δεικνυόµενη συγκέντρωση διακριβώσεως του τµήµατος 1.8.2.
(Η συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε
ΝΟ).
Καταγράφεται η δεικνυόµενη συγκέντρωση ( c).Ο οζονιστήρας,
καθ'όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, παραµένει απενεργοποιη-
µένος.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—83
▼M2
1.8.5. Ενεργοποίηση του οζονιστήρα
Ο οζονιστήρας τώρα ενεργοποιείται για την παραγωγή όζοντος
σε ποσότητα ικανή να κατεβάσει τη συγκέντρωση του ΝΟ στο
20%περίπου (ελάχιστο 10 %)της συγκέντρωσης διακριβώσεως
του τµήµατος 1.8.2. Καταγράφεται η δεικνυόµενη συγκέντρωση
(d). (Η συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε
ΝΟ).
1.8.6. Λειτουργία µε NOx
Κατόπιν, η συσκευή αναλύσεως ΝΟ ρυθµίζεται για λειτουργία
µεNOxέτσι ώστε το µείγµα των αερίων (που αποτελείται από
NO,NO2,O2καιN2)να διέρχεται τώρα διαµέσου του µετατροπέα.
Καταγράφεται η δεικνυόµενη συγκέντρωση ( a). (Η συσκευή
είναι ρυθµισµένη για λειτουργία µε NOx).
1.8.7. Απενεργοποίηση του οζονιστήρα
Ο οζονιστήρας τώρα απενεργοποιείται. Το µείγµα των αερίων
που αναφέρεται στο σηµείο 1.8.6 διοχετεύεται διαµέσου του
µετατροπέα στον ανιχνευτή. Καταγράφεται η δεικνυόµενη
συγκέντρωση ( b). (Η συσκευή είναι ρυθµισµένη για λειτουργία
µεNOx).
1.8.8. Λειτουργία µε NO
Με ρύθµιση για ΝΟ και µε απενεργοποιηµένο τον οζονιστήρα,
διακόπτεται επίσης και η ροή οξυγόνου ή συνθετικού αέρα. Η
ένδειξηNOxτης συσκευής αναλύσεως δεν πρέπει να αποκλίνει
περισσότερο από ±5% από την τιµή που µετριέται σύµφωνα
µε το τµήµα 1.8.2. (Η συσκευή αναλύσεως είναι ρυθµισµένη για
λειτουργία µε ΝΟ).
1.8.9. ∆ιάστηµα µεταξύ δοκιµών
Η απόδοση του µετατροπέα πρέπει να ελέγχεται κάθε µήνα.
1.8.10. Απαιτήσεις απόδοσης
Η απόδοση του µετατροπέα δεν πρέπει να είναι µικρότερη του
90%,συνιστάται όµως ζωηρά να υπερβαίνει το 95 %.
Σηµείωση: Εάν, µε τη συσκευή αναλύσεως στη συνηθέστερη
κλίµακα, ο οζονιστήρας δεν µπορεί να επιτύχει
µείωση από το 80 στο 20 %σύµφωνα µε το τµήµα
1.8.5, τότε πρέπει να χρησιµοποιείται η υψηλότερη
κλίµακα που µπορεί να παράσχει τη µείωση αυτή.
1.9.Ρύθµιση τουFID
1.9.1. Βελτιστοποίηση της απόκρισης του ανιχνευτή
ΟHFID πρέπει να ρυθµίζεται όπως καθορίζεται από τον κατα-
σκευαστή του οργάνου. Για τη βελτιστοποίηση της αποκρίσεως
στη συνηθέστερη περιοχή εργασίας, ως αέριο βαθµονόµησης θα
πρέπει να χρησιµοποιείται προπάνιο σε αέρα.
∆ιατηρώντας το ρυθµό ροής του καυσίµου και του αέρα στις
τιµές που συνιστώνται από τον κατασκευαστή, εισάγεται στη
συσκευή αναλύσεως αέριο βαθµονόµησης µε 350 ±75ppm C. Η
απόκριση σε µια δεδοµένη ροή καυσίµου προσδιορίζεται από τη
διαφορά µεταξύ της αποκρίσεως του αερίου βαθµονόµησης και
της αποκρίσεως του αερίου µηδενισµού. Η ροή του καυσίµου
ρυθµίζεται κατά µικρά διαστήµατα πάνω και κάτω από τις
προδιαγραφές του κατασκευαστή. Καταγράφεται η απόκριση
του αερίου βαθµονόµησης και µηδενισµού στις τιµές αυτές
ροής καυσίµου. Η διαφορά µεταξύ της αποκρίσεως αερίου
βαθµονόµησης και µηδενισµού παρίσταται γραφικώς και η ροή
του καυσίµου ρυθµίζεται προς την πλούσια πλευρά της
καµπύλης. Αυτή είναι η αρχική ρύθµιση ροής, η οποία µπορεί
να χρειαστεί για περαιτέρω βελτιστοποίηση ανάλογα µε τα
αποτελέσµατα του συντελεστή απόκρισης υδρογονανθράκων
και του ελέγχου παρεµβολής οξυγόνου σύµφωνα µε τα τµήµατα
1.9.2 και 1.9.3.
Εάν η παρεµβολή οξυγόνου ή οι συντελεστές απόκρισης
υδρογονανθράκων δεν πληρούν τις ακόλουθες προδιαγραφές, η
ροή του αέρα πρέπει να ρυθµίζεται κλιµακωτά πάνω και κάτω
από τις προδιαγραφές του κατασκευαστή και τα τµήµατα 1.9.2
και 1.9.3 θα πρέπει να επαναλαµβάνονται για κάθε ροή.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—84
▼M2
1.9.2. Συντελεστές απόκρισης υδρογονανθράκων
Η συσκευή αναλύσεως διακριβώνεται χρησιµοποιώντας
προπάνιο σε αέρα και καθαρό συνθετικό αέρα, σύµφωνα µε το
τµήµα 1.5.
Οι συντελεστές αποκρίσεως πρέπει να προσδιορίζονται όταν
θέτουµε µια συσκευή αναλύσεως για πρώτη φορά σε λειτουργία
καθώς και ύστερα από µεγάλα διαστήµατα χρήσεως. Ο συντελε-
στής αποκρίσεως ( Rf)για ένα συγκεκριµένο είδος
υδρογονανθράκων είναι ο λόγος της ένδειξης C1τουFIDπρος
τη συγκέντρωση του αερίου στον κύλινδρο εκφρασµένη σε ppm
C1.
Η συγκέντρωση του εξεταζοµένου αερίου πρέπει να είναι τέτοια
ώστε να επιτυγχάνεται απόκριση στο 80 %περίπου της πλήρους
κλίµακας. Η συγκέντρωση πρέπει να είναι γνωστή µε ορθότητα
±2% σε σχέση µε ένα βαρυµετρικό πρότυπο εκφρασµένο σε
όγκο. Επιπλέον, ο κύλινδρος αερίου πρέπει να σταθεροποιείται
προηγουµένως για 24 ώρες σε θερµοκρασία 298 K(25ºC)±5K.
Τα χρησιµοποιούµενα στη δοκιµή αέρια και οι συνιστώµενες
περιοχές συντελεστών αποκρίσεως είναι οι ακόλουθες:
—µεθάνιο και καθαρός συνθετικός αέρας: 1,00 ≤Rf≤1,15
—προπυλένιο και καθαρός συνθετικός αέρας: 0,90 ≤Rf≤1,1
—τολουόλιο και καθαρός συνθετικός αέρας: 0,90 ≤Rf≤1,10.
Οι τιµές αυτές παρέχονται θεωρώντας το συντελεστή αποκρί-
σεως (Rf)του προπανίου και του καθαρού συνθετικού αέρα ίσο
προς 1,00.
1.9.3. Έλεγχος παρεµβολής οξυγόνου
Ο έλεγχος παρεµβολής οξυγόνου πρέπει να γίνεται όταν
θέτουµε µια συσκευή αναλύσεως για πρώτη φορά σε λειτουργία
καθώς και ύστερα από µεγάλα χρονικά διαστήµατα λειτουργίας.
Πρέπει να επιλέγεται κλίµακα στην οποία τα αέρια ελέγχου
παρεµβολής να εµπίπτουν στην άνω του 50 %περιοχή. Η δοκιµή
πρέπει να διεξάγεται µε τη θερµοκρασία του κλιβάνου ρυθµι-
σµένη καταλλήλως. Τα αέρια παρεµβολής οξυγόνου
καθορίζονται στο τµήµα 1.2.3.
α)Ο αναλύτης µηδενίζεται.
β)Ο αναλύτης βαθµονοµείται µε το 0 %σε οξυγόνο µείγµα για
βενζινοκινητήρες.
γ)Επανελέγχεται η µηδενική απόκριση. Εάν έχει µεταβληθεί
σε ποσοστό άνω του 0,5 %της πλήρους κλίµακας, επανα-
λαµβάνεται η διαδικασία των στοιχείων α)και β)του
παρόντος.
δ)Εισάγονται τα αέρια ελέγχου παρεµβολής οξυγόνου 5 και
10%.
ε)Επανελέγχεται η µηδενική απόκριση. Εάν έχει µεταβληθεί
σε ποσοστό άνω του ±1% της πλήρους κλίµακας, η δοκιµή
επαναλαµβάνεται.
στ)Η παρεµβολή οξυγόνου ( %O2I)υπολογίζεται για κάθε
µείγµα στο στάδιο δ)ως εξής:
O2I¼B/C0C ðÞ
B/C2100
ppmC ¼A
D
Όπου:
A=συγκέντρωση υδρογονανθράκων ( ppm C) του αερίου
βαθµονόµησης που χρησιµοποιείται στο στοιχείο β)
B=συγκέντρωση υδρογονανθράκων ( ppm C) των αερίων
ελέγχου παρεµβολής οξυγόνου που χρησιµοποιούνται
στο στοιχείο δ)
C=απόκριση αναλύτη
D=% της πλήρους κλίµακας απόκριση του αναλύτη που
οφείλεται στο A.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—85
▼M2
ζ)Η%παρεµβολή οξυγόνου ( %O2I)πρέπει να είναι µικρότερη
του±3% για όλα τα απαιτούµενα αέρια ελέγχου παρεµ-
βολής οξυγόνου πριν από τη δοκιµή.
η)Εάν η παρεµβολή οξυγόνου είναι µεγαλύτερη από ±3% , η
ροή του αέρα πρέπει να ρυθµίζεται κλιµακωτά άνω και κάτω
των προδιαγραφών του κατασκευαστή, επαναλαµβάνοντας
τη διαδικασία του σηµείου 1.9.1 για κάθε ροή.
θ)Εάν η παρεµβολή οξυγόνου είναι µεγαλύτερη του ±3%
µετά τη ρύθµιση της ροής του αέρα, πρέπει να µεταβάλλεται
η ροή του καυσίµου και στη συνέχεια η ροή του δείγµατος,
επαναλαµβάνοντας τη διαδικασία του σηµείου 1.9.1 για κάθε
νέα ρύθµιση.
ι)Εάν η παρεµβολή οξυγόνου παραµένει µεγαλύτερη του ±3%,
τότε πριν από τη δοκιµασία πρέπει ο αναλύτης, το καύσιµο
FIDή ο αέρας καύσεως να διορθωθούν ή να αντικατα-
σταθούν. Στη συνέχεια πρέπει να επαναληφθεί η
διαδικασία του παρόντος µε τον επισκευασθέντα ή αντικατα-
σταθέντα εξοπλισµό ή αέρια.
1.10.Αποτελέσµατα παρεµβολής σε αναλύτες CO,CO2,NOXκαιO2
Στην ένδειξη µπορούν να παρεµβαίνουν, µε διάφορους τρόπους,
και αέρια άλλα από το αναλυόµενο. Θετική παρεµβολή εµφανί-
ζεται στα όργανα NDIR καιPMD όπου το παρεµβαίνον αέριο
παρέχει το ίδιο αποτέλεσµα µε το µετρούµενο αέριο, σε µικρό-
τερο όµως βαθµό. Αρνητική παρεµβολή εµφανίζεται σε όργανα
NDIR από το παρεµβαίνον αέριο που διευρύνει τη ζώνη απορ-
ρόφησης του µετρούµενου αερίου και σε όργανα CLD από το
παρεµβαίνον αέριο που αποσβένει την ακτινοβολία. Οι έλεγχοι
παρεµβολής στα τµήµατα 1.10.1 και 1.10.2 πρέπει να εκτε-
λούνται πριν από την αρχική χρήση του αναλύτη και ύστερα
από µεγάλα διαστήµατα εργασίας, τουλάχιστον όµως µία φορά
το χρόνο.
1.10.1. Έλεγχος παρεµβολής σε αναλύτη CO
Το νερό και το CO2µπορούν να επηρεάσουν την απόδοση της
συσκευής αναλύσεως CO.Έτσι, αέριο βαθµονόµησης CO2µε
συγκέντρωση 80 έως 100 %της πλήρους κλίµακας της µέγιστης
κλίµακας λειτουργίας που χρησιµοποιείται κατά τη δοκιµασία
διαβιβάζεται µέσα από νερό σε θερµοκρασία δωµατίου και
καταγράφεται η απόκριση της συσκευής. Η απόκριση της
συσκευής δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από το 1 %της
πλήρους κλίµακας για περιοχές ίσες ή πάνω από 300 ppmή
περισσότερο από 3 ppmγια περιοχές κάτω από 300 ppm.
1.10.2. Έλεγχοι απόσβεσης αναλύτη NOx
Τα δύο αέρια που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις συσκευές
αναλύσεωςCLD ( καιHCLD) είναι τοCO2και οι υδρατµοί. Οι
αποσβεστικές αποκρίσεις των αερίων αυτών είναι ανάλογες
προς τις συγκεντρώσεις τους και, κατά συνέπεια, απαιτούνται
τεχνικές δοκιµής για τον προσδιορισµό της απόσβεσης στις πιο
υψηλές συγκεντρώσεις που αναµένεται να ανακύψουν κατά τη
δοκιµασία.
1.10.2.1. Έλεγχος απόσβεσης CO2
Αέριο βαθµονόµησης CO2µε συγκέντρωση 80 έως 100 %της
πλήρους κλίµακας της µέγιστης κλίµακας εργασίας διοχετεύεται
διαµέσου της συσκευής NDIR και καταγράφεται ως Α η τιµή του
CO2.Κατόπιν αραιώνεται περίπου στο 50 %µε αέριο βαθµο-
νόµησηςNOκαι διοχετεύεται διαµέσου του NDIR και (H)-CLD,
ενώ οι τιµές του CO2και ΝΟ καταγράφονται ως Β και Cαντί-
στοιχα. ∆ιακόπτεται το CO2και αφήνεται να διέρχεται µόνο το
ΝΟ διαµέσου του ( H)CLD, η δε τιµή του ΝΟ καταγράφεται ως D.
Η απόσβεση, η οποία δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη του 3 %
της πλήρους κλίµακας, υπολογίζεται ως εξής:
%CO2απ´οσβεση ¼1/C0C/C2A ðÞ
D/C2A ðÞ /C0D/C2B ðÞ/C18/C19/C20/C21
/C2100
Όπου:
A:συγκέντρωση µη αραιωµένου CO2µετρούµενη µε NDIR%
B:συγκέντρωση αραιωµένου CO2µετρούµενη µε NDIR%
C:συγκέντρωση αραιωµένου ΝΟ µετρούµενη µε CLDppm1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—86
▼M2
D:συγκέντρωση µη αραιωµένου ΝΟ µετρούµενη µε CLDppm
Μπορούν να χρησιµοποιούνται και άλλες µέθοδοι αραίωσης και
ποσοτικού προσδιορισµού τιµών αερίων βαθµονόµησης CO2και
NO,όπως δυναµική /στατική ανάµειξη.
1.10.2.2. Έλεγχος απόσβεσης νερού
Ο έλεγχος αυτός εφαρµόζεται µόνο για µετρήσεις συγκεντρώ-
σεων ένυγρων αερίων. Στον υπολογισµό της απόσβεσης νερού
πρέπει να λαµβάνεται υπόψη τυχόν αραίωση του αερίου βαθµο-
νόµησης ΝΟ µε υδρατµούς και κλιµάκωση της συγκέντρωσης
υδρατµών του µείγµατος σε σχέση µε την αναµενόµενη κατά τη
δοκιµή.
Αέριο βαθµονόµησης ΝΟ µε συγκέντρωση 80 έως 100 %της
πλήρους κλίµακας στην κανονική περιοχή εργασίας διοχε-
τεύεται διαµέσου του ( H)CLD και η τιµή του ΝΟ καταγράφεται
ωςD.Το ΝΟ διοχετεύεται διαµέσου νερού σε θερµοκρασία
δωµατίου και εν συνεχεία διαµέσου του ( H)CLD, η δε τιµή του
ΝΟ καταγράφεται ως C.Προσδιορίζεται η θερµοκρασία του
νερού και καταγράφεται ως F.Προσδιορίζεται και καταγράφεται
ωςGη τάση κορεσµένων ατµών του µείγµατος που αντιστοιχεί
στη θερµοκρασία Fτου νερού. Η συγκέντρωση των υδρατµών
(%)του µείγµατος υπολογίζεται µε τον τύπο:
H¼100/C2G
pB/C18/C19
και καταγράφεται ως H.Η αναµενόµενη συγκέντρωση του
αραιωµένου αερίου βαθµονόµησης NO (σε υδρατµούς)υπολογί-
ζεται ως εξής:
De¼D/C21/C0H
100/C18/C19
και καταγράφεται ως De.
Η απόσβεση του νερού δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη του 3 %
και υπολογίζεται ως εξής:
%H2Oαπ´οσβεση ¼100/C2De/C0C
De/C18/C19
/C2Hm
H/C18/C19
όπου:
De:αναµενόµενη συγκέντρωση αραιωµένου NO(ppm)
C:συγκέντρωση αραιωµένου NO(ppm)
Hm:µέγιστη συγκέντρωση υδρατµών
H:πραγµατική συγκέντρωση υδρατµών ( %).
Σηµείωση: Είναι σηµαντικό το αέριο βαθµονόµησης ΝΟ να
περιέχει την ελάχιστη συγκέντρωση NO2για τον
έλεγχο αυτό, αφού στους υπολογισµούς της
απόσβεσης δεν ελήφθη υπόψη η απορρόφηση του
NO2στο νερό.
1.10.3. Παρεµβολήστον αναλύτη O2
Η απόκριση αναλύτη PMD που προκαλείται από αέρια διάφορα
του οξυγόνου είναι συγκριτικά ασθενής. Τα ισοδύναµα οξυγόνου
των συνήθων συστατικών καυσαερίων εµφαίνονται στον πίνακα
1.
Πίνακας 1—Ισοδύναµα οξυγόνου
Αέριο Ισοδύναµο O2%
∆ιοξείδιο άνθρακα ( CO2) −0,623
Μονοξείδιο άνθρακα ( CO) −0,354
Οξείδιο αζώτου ( NO) +44,4
∆ιοξείδιο αζώτου ( NO2) +28,7
Νερό (H2O) −0,3811997L0068—EL—11.02.2003—002.001—87
▼M2
Η παρατηρούµενη συγκέντρωση οξυγόνου πρέπει να διορθώ-
νεται µε τον ακόλουθο τύπο, προκειµένου να υπάρξουν
µετρήσεις υψηλής ακριβείας:
Παρεµβολν ¼Ισοδ´θναµο%O2/C2παρατηρο ´θµενη συγκ ´εντρηση/C16/C17
100
1.11.∆ιαστήµατα µεταξύ διακριβώσεων
Οι συσκευές αναλύσεως πρέπει να διακριβώνονται σύµφωνα µε
το τµήµα 1.5 τουλάχιστον κάθε τρεις µήνες ή όποτε γίνεται
κάποια διόρθωση ή αλλαγή συστήµατος που θα µπορούσε να
επηρεάσει τη διακρίβωση.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—88
▼M2
Προσάρτηµα 3
1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
1.1.Αξιολόγηση αέριων εκποµπών
Για την αξιολόγηση των αέριων εκποµπών, λαµβάνεται ο µέσος
όρος των ενδείξεων των τελευταίων 120 τουλάχιστον δευτερο-
λέπτων κάθε φάσης λειτουργίας και προσδιορίζονται οι µέσες
συγκεντρώσεις ( conc) HC, CO, NOxκαιCO2κατά τη διάρκεια κάθε
φάσης λειτουργίας, από τους µέσους όρους των ενδείξεων και τα
αντίστοιχα δεδοµένα διακριβώσεως. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί
και διαφορετικός τρόπος καταγραφής εάν µε αυτόν εξασφαλίζεται
η απόκτηση ισοδύναµων δεδοµένων.
Οι µέσες συγκεντρώσεις του περιβάλλοντος ( concd)µπορούν να
προσδιοριστούν από τις ενδείξεις µέσω σάκων του αέρα αραιώσεως
ή από τις ενδείξεις συνεχούς µέτρησης (όχι από σάκο)του
περιβάλλοντος και τα αντίστοιχα δεδοµένα διακριβώσεως.
1.2.Υπολογισµός των αέριων εκποµπών
Τα τελικά αποτελέσµατα των δοκιµών προκύπτουν µέσω των
ακόλουθων σταδίων.
1.2.1.∆ιόρθωση για ξηρή /υγρήβάση ( dry/wet)
Η µετρούµενη συγκέντρωση, εφόσον δεν έχει ήδη µετρηθεί σε
υγρή βάση, µετατρέπεται σε υγρή βάση:
conc(wet)=kw×conc(dry)
Για τα πρωτογενή καυσαέρια:
kw¼kw;r¼1
1þα/C20;005/C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ /C0 0;01/C2%H2dry½/C138 þkw2
όπου α είναι ο λόγος υδρογόνου προς άνθρακα στο καύσιµο.
Η συγκέντρωση H2στα καυσαέρια υπολογίζεται από τον τύπο:
H2dry½/C138 ¼05/C2α/C2%CO dry ½/C138 /C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ
%CO dry ½/C138 þ3/C2%CO2dry½/C138 ðÞ
Ο συντελεστής kw2υπολογίζεται από τον τύπο:
kw2¼1;608/C2Ha
1000 þ1;608/C2Ha ðÞ
όπουHaαπόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής σε gνερού ανάkg
ξηρού αέρα.
Για τα αραιωµένα καυσαέρια:για τη µέτρηση CO
2σε υγρή βάση:
kw¼kw;e;1¼1/C0α/C2%CO2 wet ½/C138
200/C18/C19
/C0kw1
ή, για τη µέτρηση CO2σε ξηρή βάση:
kw¼kw;e;2¼1/C0kw1 ðÞ
1þα/C2%CO2dry½/C138
2000
BB@1
CCA
Όπου α είναι ο λόγος υδρογόνου προς άνθρακα στο καύσιµο.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—89
▼M2
Ο συντελεστής kw11υπολογίζεται από τις ακόλουθες εξισώσεις:
kw1¼1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
1000 þ1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
Όπου:
Hdαπόλυτη υγρασία του αέρα αραιώσεως σε gνερού ανάkgξηρού
αέρα
Haαπόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής σε gνερού ανάkgξηρού
αέρα
DF¼13;4
%concCO2þppmconc COþppmconc HC ðÞ /C2 10/C04
Για τον αέρα αραιώσεως:
kw,d=1−kw1
Ο συντελεστής kw1υπολογίζεται από τις ακόλουθες εξισώσεις:
DF¼13;4
%concCO2þppmconc COþppmconc HC ðÞ /C2 10/C04
kw1¼1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
1000 þ1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
Όπου:
Hdαπόλυτη υγρασία του αέρα αραιώσεως σε gνερού ανάkgξηρού
αέρα
Haαπόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής σε gνερού ανάkgξηρού
αέρα
DF¼13;4
%concCO2þppmconc COþppmconc HC ðÞ /C2 10/C04
Για τον αέρα εισαγωγής (εάν είναι διαφορετικός από τον αέρα
αραιώσεως):
kw,a=1−kw2
Ο συντελεστής kw2υπολογίζεται από την ακόλουθη εξίσωση:
kw2¼1;608/C2Ha
1000 þ1;608/C2Ha ðÞ
όπουHaαπόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής σε gνερού ανάkg
ξηρού αέρα.
1.2.2.∆ιόρθωση υγρασίας για τα NOx
∆εδοµένου ότι οι εκποµπές NOxεξαρτώνται από τις συνθήκες του
αέρα του περιβάλλοντος, η συγκέντρωση NOxπρέπει να πολλαπλα-
σιάζεται επί το συντελεστή KHστον οποίο λαµβάνεται υπόψη η
υγρασία:
KH= 0,6272 + 44,030 × 10−3×Ha− 0,862 × 10−3×Ha2(για τετρά
χρονους κινητήρες)
KH=1(για δίχρονους κινητήρες)
όπουHaαπόλυτη υγρασία του αέρα εισαγωγής σε gνερού ανάkg
ξηρού αέρα.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—90
▼M2
1.2.3.Υπολογισµός ρυθµού ροής µάζας εκποµπών
Οι ρυθµοί ροής µάζας εκποµπών Gasmass[g/h] για κάθε φάση
λειτουργίας υπολογίζονται ως εξής.
α)Για τα πρωτογενή καυσαέρια (1):
Gasmass¼MWGas
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
Όπου:
GFUEL[kg/h] είναι ο ρυθµός ροής της µάζας του καυσίµου,
MWGas[kg/kmol] είναι το µοριακό βάρος του επιµέρους αερίου
που αναφέρεται στον πίνακα 1
Πίνακας 1—Μοριακά βάρη
Αέριο MWGas[kg/kmol]
NOx46,01
CO 28,01
HC MWHC=MWFUEL
CO244,01
—M WFUEL= 12,011 + α× 1,00794 + ß × 15,9994 [kg/kmol] είναι
το µοριακό βάρος καυσίµου µε α το λόγο υδρογόνου προς
άνθρακα και β το λόγο οξυγόνου προς άνθρακα του
καυσίµου(2),
—C O2AIRείναι η συγκέντρωση CO2στον αέρα εισαγωγής (η
οποία υποτίθεται ότι είναι ίση µε 0,04 %,εφόσον δεν µετρ-
ηθεί).
β)Για τα αραιωµένα καυσαέρια (3):
Gasmass=u×concc×GTOTW
Όπου
—GTOTW[kg/h] είναι ο ρυθµός ροής µάζας αραιωµένων καυσαε-
ρίων σε υγρή βάση ο οποίος, όταν χρησιµοποιείται σύστηµα
αραιώσεως πλήρους ροής, προσδιορίζεται σύµφωνα µε το
παράρτηµα ΙΙΙ προσάρτηµα 1 τµήµα 1.2.4,
— conccείναι η διορθωµένη συγκέντρωση του περιβάλλοντος:
concc=conc−concd×(1−1/DF)
µε
DF¼13;4
%concCO2þppmconc COþppmconc HC ðÞ /C2 10/C04
Ο συντελεστής uεµφαίνεται στον πίνακα 2.1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—91
(1)Στην περίπτωση των NOx,η συγκέντρωση πρέπει να πολλαπλασιάζεται επί τον
συντελεστή διόρθωσης υγρασίας KH(συντελεστής διόρθωσης υγρασίας για τα
NOx).
(2)ΣτοISO 8178—1 παρουσιάζεται ένας πληρέστερος τύπος του µοριακού βάρους
καυσίµου (τύπος 50 του κεφαλαίου 13.5.1 (β). Στον τύπο λαµβάνεται υπόψη όχιµόνον ο λόγος υδρογόνου προς άνθρακα και οξυγόνου προς άνθρακα, αλλά καιάλλα πιθανά συστατικά του καυσίµου όπως το θείο και το άζωτο. Ωστόσο, δεδο-
µένου ότι οι κινητήρες ΑΣπ της οδηγίας δοκιµάζονται µε βενζίνη (αναφερόµενη
ως καύσιµο αναφοράς στο παράρτηµα V)που περιέχει συνήθως µόνον άνθρακα
και υδρογόνο, χρησιµοποιείται ο απλουστευµένος τύπος.
(
3)Στην περίπτωση των NOx,η συγκέντρωση πρέπει να πολλαπλασιάζεται επί τον
συντελεστή διόρθωσης υγρασίας KH(συντελεστής διόρθωσης υγρασίας για τα
NOx).
▼M2
Πίνακας 2—Τιµές συντελεστή u
Αέριο u conc
NOx0,001587 ppm
CO 0,000966 ppm
HC 0,000479 ppmCO
215,19 %
Οι τιµές του συντελεστή uβασίζονται σε ένα µοριακό βάρος
των αραιωµένων καυσαερίων ίσο µε 29 [ kg/km οle]·η τιµή τουu
για τουςHCβασίζεται σε ένα µέσο λόγο άνθρακα προς υδρο-
γόνο της τάξης του 1:1,85.
1.2.4.Υπολογισµός ειδικών εκποµπών
Η ειδική εκποµπή ( g/kWh) πρέπει να υπολογίζεται για όλα τα
µεµονωµένα συστατικά µε τον τύπο:
Μεµονωµ :α´ερ:¼Xn
i¼1Gasmassi/C2WFi ðÞ
Xn
i¼1Pi/C2WFi ðÞ
όπουPi=PM,i+PAE,i
Όταν κατά τη δοκιµή υπάρχουν προσαρµοσµένα βοηθητικά εξαρτή-
µατα, όπως ανεµιστήρας ή φυσητήρας ψύξεως, η απορροφούµενη
ισχύς προστίθεται στα αποτελέσµατα εκτός από την περίπτωση
κινητήρων στους οποίους τα εξαρτήµατα αυτά αποτελούν αναπό-
σπαστο µέρος του κινητήρα. Η ισχύς του ανεµιστήρα ή του
φυσητήρα προσδιορίζεται στις ταχύτητες που χρησιµοποιούνται
για τις δοκιµές είτε µε υπολογισµό βάσει των τυπικών χαρακτηρι-
στικών, είτε µε πρακτικές δοκιµές (προσάρτηµα 3 του
παραρτήµατος VII).
Οι παράγοντες στάθµισης και ο αριθµός των nφάσεων που χρησι-
µοποιούνται στον ανωτέρω υπολογισµό εµφαίνονται στο
παράρτηµαIVτµήµα 3.5.1.1.
2. ΠΑΡΑ∆ΕΙΓΜΑΤΑ
2.1.∆εδοµένα πρωτογενών καυσαερίων από τετράχρονο κινητήρα ΑΣπ
Κάνοντας χρήση των πειραµατικών δεδοµένων (πίνακας 3),
πραγµατοποιούνται υπολογισµοί πρώτα για τη φάση 1, οι οποίοι
κατόπιν επεκτείνονται σε άλλες φάσεις της δοκιµής χρησιµο-
ποιώντας την ίδια διαδικασία.
Πίνακας 3—Πειραµατικά δεδοµένα τετράχρονου κινητήρα ΑΣπ
Φάση 123456
Ταχύτητα
κινητήραmin−12550 2550 2550 2550 2550 1480
Ισχύς kW 9,96 7,5 4,88 2,36 0,94 0
Φορτίο% % 100 75 50 25 10 0
Συντελεστές
στάθµισης— 0,090 0,200 0,290 0,300 0,070 0,050
Βαροµετρική
πίεσηkPa 101,0 101,0 101,0 101,0 101,0 101,0
Θερµοκρασία
αέραºC 20,5 21,3 22,4 22,4 20,7 21,71997L0068—EL—11.02.2003—002.001—92
▼M2
Φάση 123456
Σχετική
υγρασία αέρα% 38,0 38,0 38,0 37,0 37,0 38,0
Απόλυτη
υγρασία αέραgH20/kgair5,696 5,986 6,406 6,236 5,614 6,136
COξηρή βάση ppm 60995 40725 34646 41976 68207 37439
NOxυγρή
βάσηppm 726 1541 1328 377 127 85
HCυγρή βάση ppmC1 1461 1308 1401 2073 3024 9390
CO2ξηρή
βάση%Vol. 11,4098 12,691 13,058 12,566 10,822 9,516
Ροή µάζας
καυσίµουkg/h 2,985 2,047 1,654 1,183 1,056 0,429
ΛόγοςH/C
καυσίµου α— 1,85 1,85 1,85 1,85 1,85 1,85
Λόγος Ο /C
καυσίµου β00000 0
2.1.1.Συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkw
Ο συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkwγια τη µετατροπή µετρή-
σεων ξηρού COκαιCO2σε υγρή βάση υπολογίζεται µε τον
ακόλουθο τύπο:
kw¼kw;r¼1
1þα/C20;005/C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ /C0 0;01/C2%H2dry½/C138 þkw2
όπου:
H2dry½/C138 ¼0;5/C2α/C2%CO dry ½/C138 /C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ
%CO dry ½/C138 þ3/C2%CO2dry½/C138 ðÞ
και:
kw2¼1;608/C2Ha
1000 þ1;608/C2Ha ðÞ
H2dryðÞ ¼0;5/C21;85/C26;0995 /C26;0995 þ11;4098 ðÞ
6;0995 þ3/C211;4098 ðÞ¼2;450%
kw2¼1;608/C25;696
1000 þ1;608/C25;696 ðÞ¼0;009
kw¼kw;r¼1
1þ1;85/C20;005/C26;0995 þ11;4098 ðÞ /C0 0;01/C22;450þ0;009¼0;872
CO[wet]=CO[dry]×kw=60995×0,872=53198ppm
CO2[wet]=CO2[dry]×kw=11,410×0,872=9,951%Vol.
Πίνακας 4—ΤιµέςCOκαιCO2σε υγρή βάση ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
H2ξηρή βάση % 2,450 1,499 1,242 1,554 2,834 1,4221997L0068—EL—11.02.2003—002.001—93
▼M2
Φάση 123456
kw2— 0,009 0,010 0,010 0,010 0,009 0,010
kw— 0,872 0,870 0,869 0,870 0,874 0,894
COυγρή βάση ppm 53198 35424 30111 36518 59631 33481
CO2υγρή
βάση% 9,951 11,039 11,348 10,932 9,461 8,510
2.1.2.Εκποµπές C
HCmass¼MWHC
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
óπου:
MWHC=MWFUEL
MWFUEL=12,011+ α 1,00794=13,876
HCmass¼13;876
13;876/C21
9;951/C00;04þ5;3198 þ0;1461 ðÞ/C20;1461 /C22;985/C21000 ¼28;361g =h
Πίνακας 5—ΕκποµπέςHC[g/h] ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
HCmass28,361 18,248 16,026 16,625 20,357 31,578
2.1.3.Εκποµπές NOx
Κατ'αρχήν, πρέπει να υπολογίζεται ο συντελεστής διόρθωσης
υγρασίαςKHτων εκποµπών NOx:
KH=0,6272+44,030×10−3×Ha−0,862×10−3×Ha2
KH=0,6272+44,030×10−3×5,696−0,862×10−3×(5,696)2=0,850
Πίνακας 6—Πίνακας 6-Συντελεστής διόρθωσης υγρασίας KHεκποµπώνNOxσε διάφορες
φάσεις
Φάση 123456
KH0,850 0,860 0,874 0,868 0,847 0,865
Κατόπιν υπολογίζεται η NOxmass[g/h]:
NOxmass¼MWNOx
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2KH/C2GFUEL/C21000
NOxmass¼46;01
13;876/C21
9;951/C00;04þ5;3198 þ0;1461/C20;073/C20;85/C22;985/C21000 ¼39;717g =h1997L0068—EL—11.02.2003—002.001—94
▼M2
Πίνακας 7—ΕκποµπέςNOx[g/h]ανάλογα µε τις διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
NOxmass39,717 61,291 44,013 8,703 2,401 0,820
2.1.4.Εκποµπές CO
COmass¼MWCO
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
CO2mass¼44;01
13;876/C21
9;951/C00;04þ5;3198 þ0;1461/C29;951/C22;985/C21000 ¼6126 ;806g =h
Πίνακας 8—ΕκποµπέςCO[g/h] ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση: 123456
COmass2084,588 997,638 695,278 591,183 810,334 227,285
2.1.5.Εκποµπές CO2
CO2mass¼MWCO2
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
CO2mass¼44;01
13;876/C21
9;951/C00;04þ5;3198 þ0;1461/C29;951/C22;985/C21000 ¼6126 ;806g =h
Πίνακας 9—ΕκποµπέςCO2[g/h]ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
CO2mass6126,806 4884,739 4117,202 2780,662 2020,061 907,648
2.1.6.Ειδικές εκποµπές
Η ειδική εκποµπή ( g/kWh) πρέπει να υπολογίζεται για όλα τα
µεµονωµένα συστατικά µε τον τύπο:
Μεµονωµ ´ενα α ´ερια ¼Xn
i¼1Gasmassi/C2WFi ðÞ
Xn
i¼1Pi/C2WFi ðÞ
Πίνακας 10 —Εκποµπές [g/h]και συντελεστές στάθµισης ανάλογα µε τις φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
HCmassg/h 28,361 18,248 16,026 16,625 20,357 31,578
NOxmassg/h 39,717 61,291 44,013 8,703 2,401 0,820
COmassg/h 2084,5-
88997,638 695,278 591,183 810,334 227,285
CO2massg/h 6126,8-
064884,7-
394117,2-
022780,6-
622020,0-
61907,648
ΙσχύςPIkW 9,96 7,50 4,88 2,36 0,94 01997L0068—EL—11.02.2003—002.001—95
▼M2
Φάση 123456
Συντελεστές
στάθµισηςWFI— 0,090 0,200 0,290 0,300 0,070 0,050
HC¼28;361/C20;090þ18;248/C20;200þ16;026/C20;290þ16;625/C20;300þ20;357/C20;070þ31;578/C20;050
9;96/C20;090þ7;50/C20;200þ4;88/C20;290þ2;36/C20;300þ0;940/C20;070þ0/C20;050¼4;11g =kWh
NOx¼39;717/C20;090þ61;291/C20;200þ44;013/C20;290þ8;703/C20;300þ2;401/C20;070þ0;820/C20;050
9;96/C20;090þ7;50/C20;200þ4;88/C20;290þ2;36/C20;300þ0;940/C20;070þ0/C20;050¼6;85g =kWh
CO¼2084 ;59/C20;090þ997 ;64/C20;200þ695 ;28/C20;290þ591 ;18/C20;300þ810 ;33/C20;070þ227 ;92/C20;050
9;96/C20;090þ7;50/C20;200þ4;88/C20;290þ2;36/C20;300þ0;940/C20;070þ0/C20;050¼181 ;93g =kWh
CO2¼6126 ;81/C20;090þ4884 ;74/C20;200þ4117 ;20/C20;290þ2780 ;66/C20;300þ2020 ;06/C20;070þ907 ;65/C20;050
9;96/C20;090þ7;50/C20;200þ4;88/C20;290þ2;36/C20;300þ0;940/C20;070þ0/C20;050¼816 ;36g =kWh
2.2.∆εδοµένα πρωτογενών καυσαερίων από δίχρονο κινητήρα ΑΣπ
Κάνοντας χρήση των πειραµατικών δεδοµένων (πίνακας 11),
πραγµατοποιούνται υπολογισµοί πρώτα για τη φάση 1, οι οποίοι
κατόπιν επεκτείνονται σε άλλες φάσεις της δοκιµής χρησιµο-
ποιώντας την ίδια διαδικασία.
Πίνακας 11 —Πειραµατικά δεδοµένα δίχρονου κινητήρα ΑΣπ
Φάση 12
Ταχύτητα
κινητήραmin−19500 2800
Ισχύς kW 2,31 0
Φορτίο% % 100 0
Συντελεστές
στάθµισης— 0,9 0,1
Βαροµετρική
πίεσηkPa 100,3 100,3
Θερµοκρασία
αέραºC 25,4 25
Σχετική
υγρασία αέρα% 38,0 38,0
Απόλυτη
υγρασία αέραgH20/kgair7,742 7,558
COξηρή βάση ppm 37086 16150
NOxυγρή
βάσηppm 183 15
HCυγρή βάση ppmC1 14220 13179
CO2ξηρή
βάση%Vol. 11,986 11,446
Ροή µάζας
καυσίµουkg/h 1,195 0,089
ΛόγοςH/C
καυσίµου α— 1,85 1,851997L0068—EL—11.02.2003—002.001—96
▼M2
Φάση 12
Λόγος Ο /C
καυσίµου β00
2.2.1.Συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkw
Ο συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkwγια τη µετατροπή
µετρήσεων ξηρού COκαιCO2σε υγρή βάση υπολογίζεται µε τον
ακόλουθο τύπο:
kw¼kw;r¼1
1þα/C20;005/C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ /C0 0;01/C2%H2dry½/C138 þkw2
όπου:
H2dry½/C138 ¼0:5/C2α/C2%CO dry ½/C138 /C2%CO dry ½/C138 þ%CO2dry½/C138 ðÞ
%CO dry ½/C138 þ3/C2%CO2dry½/C138 ðÞ
H2dry½/C138 ¼0;5/C21;85/C23;7086 /C23;7086 þ11;986 ðÞ
3;7086 þ3/C211;986 ðÞ¼1;357%
kw2¼1;608/C2Ha
1000 þ1;608/C2Ha ðÞ
kw2¼1;608/C27;742
1000 þ1;608/C27;742 ðÞ¼0;012
kw¼kw;r¼1
1þ1;85/C20;005/C23;7086 þ11;986 ðÞ /C0 0;01/C21;357þ0;012¼0;874
CO[wet]=CO[dry]×kw=37086×0,874=32420ppm
CO2[wet]=CO2[dry]×kw=11,986×0,874=10,478%Vol
Πίνακας 12 —ΤιµέςCOκαιCO2σε υγρή βάση ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 12
H2ξηρή βάση % 1,357 0,543
kw2— 0,012 0,012
kw— 0,874 0,887
COυγρή βάση ppm 32420 14325
CO2υγρή
βάση% 10,478 10,153
2.2.2.Εκποµπές HC
HCmass¼MWHC
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
όπου:
MWHC=MWFUEL
MWFUEL=12,011+ α×1,00794=13,9761997L0068—EL—11.02.2003—002.001—97
▼M2
HCmass¼13;876
13;876/C21
10;478/C00;04þ3;2420 þ1;422 ðÞ/C21;422/C21;195/C21000 ¼112 ;520g =h
Πίνακας 13 —ΕκποµπέςHC[g/h] ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 12
HCmass112,520 9,119
2.2.3.Εκποµπές NOx
Ο συντελεστής KHγια τη διόρθωση των εκποµπών NOxείναι ίσος µε
1 για τους δίχρονους κινητήρες:
NOxmass¼MWNOx
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2KH/C2GFUEL/C21000
NOxmass¼46;01
13;876/C21
10;478/C00;04þ3;2420 þ1;422/C20;0183 /C21/C21;195/C21000 ¼4;800g =h
Πίνακας 14 —ΕκποµπέςNOx[g/h]ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 12
NOxmass4,800 0,034
2.2.4.Εκποµπές CO
COmass¼MWCO
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
COmass¼28;01
13;876/C21
10;478/C00;04þ3;2420 þ1;422 ðÞ/C23;2420 /C21;195/C21000 ¼517 ;851g =h
Πίνακας 15 —ΕκποµπέςCO[g/h] ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 12
COmass517,851 20,007
2.2.5.Εκποµπές CO2
CO2mass¼MWCO2
MWFUEL/C21
f%CO2wet½/C138 /C0%CO2AIR ðÞ þ %CO wet ½/C138 þ%HC wet ½/C138 g/C2%conc /C2GFUEL/C21000
CO2mass¼44;01
13;876/C21
10;478/C00;04þ3;2420 þ1;422 ðÞ/C210;478/C21;195/C21000 ¼2629 ;658g =h
Πίνακας 16 —ΕκποµπέςCO2[g/h]ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 12
CO2mass2629,658 222,7991997L0068—EL—11.02.2003—002.001—98
▼M2
2.2.6.Ειδικές εκποµπές
Η ειδική εκποµπή ( g/kWh) υπολογίζεται για όλα τα µεµονωµένα
συστατικά µε τον ακόλουθο τρόπο:
Μεµονωµ ´ενα α ´ερια ¼Xn
i¼1Gasmassi/C2WFi ðÞ
Xn
i¼1Pi/C2WFi ðÞ
Πίνακας 17 —Εκποµπές [g/h]και συντελεστές στάθµισης σε δύο φάσεις δοκιµής
Φάση 12
HCmassg/h 112,520 9,119
NOxmassg/h 4,800 0,034
COmassg/h 517,851 20,007
CO2massg/h 2629,658 222,799
ΙσχύςPIIkW 2,31 0
Συντελεστές
στάθµισηςWFi— 0,85 0,15
HC¼112 ;52/C20;85þ9;119/C20;15
2;31/C20;85þ0/C20;15¼49;4g =kWh
NOx¼4;800/C20;85þ0;034/C20;15
2;31/C20;85þ0/C20;15¼2;08g =kWh
CO¼517 ;851/C20;85þ20;007/C20;15
2;31/C20;85þ0/C20;15¼225 ;71g =kWh
CO2¼2629 ;658/C20;85þ222 ;799/C20;15
2;31/C20;85þ0/C20;15¼1155 ;4g =kWh
2.3.∆εδοµένα αραιωµένων καυσαερίων από τετράχρονο κινητήρα ΑΣπ
Όσον αφορά τα πειραµατικά δεδοµένα (πίνακας 18), πραγµατο-
ποιούνται υπολογισµοί κατ 'αρχήν για τη φάση 1, οι οποίοι
κατόπιν επεκτείνονται σε άλλες φάσεις της δοκιµής χρησιµο-
ποιώντας την ίδια διαδικασία.
Πίνακας 18 —Πειραµατικά δεδοµένα τετράχρονου κινητήρα ΑΣπ
Φάση 123456
Ταχύτητα
κινητήραmin−13060 3060 3060 3060 3060 2100
Ισχύς kW 13,15 9,81 6,52 3,25 1,28 0
Φορτίο% % 100 75 50 25 10 0
Συντελεστές
στάθµισης— 0,090 0,200 0,290 0,300 0,070 0,050
Βαροµετρική
πίεσηkPa 980 980 980 980 980 9801997L0068—EL—11.02.2003—002.001—99
▼M2
Φάση 123456
Θερµοκρασία
αέρα
εισαγωγής(1)ºC 25,3 25,1 24,5 23,7 23,5 22,6
Σχετική
υγρασία αέρα
εισαγωγής(1)% 19,8 19,8 20,6 21,5 21,9 23,2
Απόλυτη
υγρασία αέρα
εισαγωγής(1)gH20/kgair4,08 4,03 4,05 4,03 4,05 4,06
COξηρή βάση ppm 3681 3465 2541 2365 3086 1817
NOxυγρή
βάσηppm 85,4 49,2 24,3 5,8 2,9 1,2
HCυγρή βάση ppmC1 91 92 77 78 119 186
CO2ξηρή
βάση%Vol. 1,038 0,814 0,649 0,457 0,330 0,208
COξηρή βάση
(περιβάλλον)p p m 33322 3
NOxυγρή
βάση
(περιβάλλον)ppm 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1
HCυγρή βάση
(περιβάλλον)ppmC1 6 6 5 6 6 4
CO2ξηρή
βάση
(περιβάλλον)%Vol. 0,042 0,041 0,041 0,040 0,040 0,040
Ροή µάζας
αραιωµένων
καυσαερίων
GTOTWkg/h 625,722 627,171 623,549 630,792 627,895 561,267
ΛόγοςH/C
καυσίµου α— 1,85 1,85 1,85 1,85 1,85 1,85
Λόγος Ο /C
καυσίµου β00000 0
(1)Οι συνθήκες αέρωσης του άερος είναι ίδιες µε τις συνθήκες αναρρόφησης του αέρος.
2.3.1.Συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkw
Ο συντελεστής διόρθωσης ξηρού /υγρούkwγια τη µετατροπή µετρή-
σεων ξηρού COκαιCO2σε υγρή βάση υπολογίζεται µε τον
ακόλουθο τύπο.
Για τα αραιωµένα καυσαέρια:
kw¼kw;e;2¼1/C0kw1 ðÞ
1þα/C2%CO2dry½/C138
2000
BB@1
CCA1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—100
▼M2
όπου:
kw1¼1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
1000 þ1;608/C2Hd/C21/C01=DF ðÞ þ Ha/C21=DFðÞ ½/C138
DF¼13;4
%concCO2þppmconc COþppmconc HC ðÞ /C2 10/C04
DF¼13;4
1;038þ3681 þ91 ðÞ /C2 10/C04¼9;465
kw1¼1;608/C24;08/C21/C01=9;465 ðÞ þ 4;08/C21=9;465 ðÞ ½/C138
1000 þ1;608/C24;08/C21/C01=9;465 ðÞ þ 4;08/C21=9;465 ðÞ ½/C138¼0;007
kw¼kw;e;2¼1/C00;007 ðÞ
1þ1;85/C21;038
2000
B@1
CA¼0;984
CO[wet]=CO[dry]×kw=3681×0,984=3623ppm
CO2[wet]=CO2[dry]×kw=1,038×0,984=1,0219%
Πίνακας 19 —ΤιµέςCOκαιCO2σε υγρή βάση για τα αραιωµένα καυσαέρια ανάλογα µε
φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
DF — 9,465 11,454 14,707 19,100 20,612 32,788
kw1— 0,007 0,006 0,006 0,006 0,006 0,006
kw— 0,984 0,986 0,988 0,989 0,991 0,992
COυγρή βάση ppm 3623 3417 2510 2340 3057 1802
CO2υγρή
βάση% 1,0219 0,8028 0,6412 0,4524 0,3264 0,2066
Για τον αέρα αραιώσεως:
kw,d=1−kw1
óπου ο συντελεστής kw1είναι ίδιος µε εκείνον που υπολογίστηκε
ήδη για τα αραιωµένα καυσαέρια.
kw,d=1−0,007=0,993
CO[wet]=CO[dry]×kw=3×0,993=3ppm
CO2[wet]=CO2[dry]×kw=0,042×0,993=0,0421%Vol
Πίνακας 20 —ΤιµέςCOκαιCO2σε υγρή βάση για τον αέρα αραιώσεως ανάλογα µε φάσεις
δοκιµής
Φάση 123456
Kw1— 0,007 0,006 0,006 0,006 0,006 0,006
Kw — 0,993 0,994 0,994 0,994 0,994 0,994COυγρή βάση p p m 33322 31997L0068—EL —11.02.2003—002.001—101
▼M2
Φάση 123456
CO2υγρή
βάση% 0,0421 0,0405 0,0403 0,0398 0,0394 0,0401
2.3.2.Εκποµπές HC
HCmass=u×concc×GTOTW
όπου:
u=0,000478 από τον πίνακα 2
concc=conc−concd×(1−1/DF)
concc=91−6×(1−1/9,465)=86ppm
HCmass=0,000478×86×625,722=25,666g/h
Πίνακας 21 —ΕκποµπέςHC[g/h] ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
HCmass25,666 25,993 21,607 21,850 34,074 48,963
2.3.3.Εκποµπές NOx
Ο συντελεστής KHγια τη διόρθωση των εκποµπών NOxυπολογί-
ζεται µε τον τύπο:
KH¼0;6272 þ44;030/C210/C03/C2Ha/C00;862/C210/C03/C2H2
a
KH=0,6272+44,030×10−3×4,08−0,862×10−3×(4,08)2=0,79
Πίνακας 22 —Συντελεστής διόρθωσης υγρασίας KHεκποµπώνNOxανάλογα µε φάσεις
δοκιµής
Φάση 123456
KH0,793 0,791 0,791 0,790 0,791 0,792
NOxmass=u×concc×KH×GTOTW
όπου:
u=0,001587 από τον πίνακα 2
concc=conc−concd×(1−1/DF)
concc=85−0×(1−1/9,465)=85ppm
NOxmass=0,001587×85×0,79×625,722=67,168g/h
Πίνακας 23 —ΕκποµπέςNOx[g/h]ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
NOxmass67,168 38,721 19,012 4,621 2,319 0,811
2.3.4.Εκποµπές CO
COmass=u×concc×GTOTW
όπου:
u=0,000966 από τον πίνακα 2
concc=conc−concd×(1−1/DF)
concc=3622−3×(1−1/9,465)=3620ppm
COmass=0,000966×3620×625,722=2188,001g/h1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—102
▼M2
Πίνακας 24 —ΕκποµπέςCO[g/h] ανάλογα µε φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
COmass2188,001 2068,760 1510,187 1424,792 1853,109 975,435
2.3.5.Εκποµπές CO2
CO2mass=u×concc×GTOTW
όπου:
u=15,19 από τον πίνακα 2
concc=conc−concd×(1−1/DF)
concc=1,0219−0,0421×(1−1/9,465)=0,9842%Vol
CO2mass=15,19×0,9842×625,722=9354,488g/h
Πίνακας 25 —ΕκποµπέςCO2[g/h]ανάλογα µε διάφορες φάσεις δοκιµής
Φάση 123456
CO2mass9354,488 7295,794 5717,531 3973,503 2756,113 1430,229
2.3.6.Ειδικές εκποµπές
Η ειδική εκποµπή ( g/kWh) πρέπει να υπολογίζεται για όλα τα
µεµονωµένα συστατικά µε τον τύπο:
Μεµονωµ ´ενα α ´ερια ¼Xn
i¼1Gasmassi/C2WFi ðÞ
Xn
i¼1Pi/C2WFi ðÞ
Πίνακας 26 —Εκποµπές [g/h]και συντελεστές στάθµισης
Φάση 123456
HCmassg/h 25,666 25,993 21,607 21,850 34,074 48,963
NOxmassg/h 67,168 38,721 19,012 4,621 2,319 0,811
COmassg/h 2188,0-
012068,7-
601510,1-
871424,7-
921853,1-
09975,435
CO2massg/h 9354,4-
887295,7-
945717,5-
313973,5-
032756,1-
131430,229
ΙσχύςPikW 13,15 9,81 6,52 3,25 1,28 0
Συντελεστές
στάθµισηςWFI— 0,090 0,200 0,290 0,300 0,070 0,0501997L0068—EL —11.02.2003—002.001—103
▼M2
HC¼25;666/C20;090þ25;993/C20;200þ21;607/C20;290þ21;850/C20;300þ34;074/C20;070þ48;963/C20;050
13;15/C20;090þ9;81/C20;200þ6;52/C20;290þ3;25/C20;300þ1;28/C20;070þ0/C20;050¼4;12g =kWh
NOx¼67;168/C20;090þ38;721/C20;200þ19;012/C20;290þ4;621/C20;300þ2;319/C20;070þ0;811/C20;050
13;15/C20;090þ9;81/C20;200þ6;52/C20;290þ3;25/C20;300þ1;28/C20;070þ0/C20;050¼3;42g =kWh
CO¼2188 ;001/C20;09þ2068 ;760/C20;2þ1510 ;187/C20;29þ1424 ;792/C20;3þ1853 ;109/C20;07þ975 ;435/C20;05
13;15/C20;090þ9;81/C20;200þ6;52/C20;290þ3;25/C20;300þ1;28/C20;070þ0/C20;050¼271 ;15g =kWh
CO2¼9354 ;488/C20;09þ7295 ;794/C20;2þ5717 ;531/C20;29þ3973 ;503/C20;3þ2756 ;113/C20;07þ1430 ;229/C20;05
13;15/C20;090þ9;81/C20;200þ6;52/C20;290þ3;25/C20;300þ1;28/C20;070þ0/C20;050¼887 ;53g =kWh1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—104
▼M2
Προσάρτηµα 4
1. ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ
Το παρόν προσάρτηµα εφαρµόζεται αποκλειστικά για τους κινη-
τήρες ΑΣπ στο στάδιο ΙΙ.
1.1. Τα πρότυπα εκποµπών καυσαερίων που προβλέπονται στο
παράρτηµα Ι τµήµα 4.2 για τους κινητήρες στο στάδιο ΙΙ έχουν
εφαρµογή στις εκποµπές των κινητήρων για την περίοδο
διατηρησιµότητας εκποµπών Π∆Ε, όπως καθορίζεται σύµφωνα
µε το παρόν προσάρτηµα.
1.2. Για όλους τους κινητήρες στο στάδιο ΙΙ, εάν, όταν υποβάλλονται
µε ορθό τρόπο σε δοκιµή σύµφωνα µε τις διαδικασίες της
παρούσας οδηγίας, όλοι οι υπό δοκιµή κινητήρες που αντιπροσω-
πεύουν µια σειρά κινητήρων εµφανίζουν εκποµπές οι οποίες,
αφού πολλαπλασιαστούν επί το συντελεστή επιδείνωσης που
καθορίζεται στο παρόν, είναι χαµηλότερες ή ίσες µε κάθε
πρότυπο εκποµπών του σταδίου ΙΙ [όριο εκποµπών σειράς (ΟΕΣ),
όπου εφαρµόζεται] για µια δεδοµένη κλάση κινητήρων, η εν λόγω
σειρά θα θεωρείται ότι συµµορφώνεται µε τα πρότυπα εκποµπών
για την εν λόγω κλάση κινητήρων. Εάν οποιοσδήποτε από τους
υπό δοκιµή κινητήρες που αντιπροσωπεύουν µια σειρά κινητήρων
εµφανίζει εκποµπές οι οποίες, αφού πολλαπλασιαστούν επί το
συντελεστή επιδείνωσης που καθορίζεται στο παρόν
προσάρτηµα, είναι υψηλότερες από οποιοδήποτε χωριστό
πρότυπο εκποµπών (ΟΕΣ, όπου εφαρµόζεται)για µία δεδοµένη
κλάση κινητήρων, η σειρά αυτή θεωρείται ως µη συµµορφούµενη
µε τα πρότυπα εκποµπών για αυτή την κλάση κινητήρων.
1.3. Οι µικροί κατασκευαστές κινητήρων µπορούν, µε δική τους
επιλογή, να λαµβάνουν συντελεστές επιδείνωσης για HC + NOxκαιCOαπό τους πίνακες 1 ή 2 του παρόντος τµήµατος, ή να
υπολογίζουν τους συντελεστές επιδείνωσης για HC + NOxκαι
COσύµφωνα µε τη διαδικασία που περιγράφεται στο τµήµα
1.3.1. Στην περίπτωση τεχνολογιών που δεν περιλαµβάνονται
στους πίνακες 1 και 2 του παρόντος τµήµατος, ο κατασκευαστής
µπορεί να χρησιµοποιεί τη µέθοδο που περιγράφεται στο τµήµα
1.4 του παρόντος προσαρτήµατος.
Πίνακας 1: ∆εδοµένοι συντελεστές επιδείνωσης για εκποµπές HC + NOxκαιCOφορητών
κινητήρων για µικρούς κατασκευαστές
Κλάση κινη-
τήρων∆ίχρονοι κινητήρες Τετράχρονοι κινητήρεςΚινητήρες µε µετε-
πεξεργασίαHC+NOxCO HC+NOxCO
SH:1 1,1 1,1 1,5 1,1 ΟιDFπρέπει να
υπολογίζονται
χρησιµοποιώντας
τον τύπο της
παραγράφου 1.3.1SH:2 1,1 1,1 1,5 1,1
SH:3 1,1 1,1 1,5 1,1
Πίνακας 2: ∆εδοµένοι συντελεστές επιδείνωσης για εκποµπές HC + NOxκαιCOµη
φορητών κινητήρων για µικρούς κατασκευαστές
Κλάση κινη-
τήρωνΚινητήρες µε πλευρικές
βαλβίδεςΚινητήρες µε άνωθεν
βαλβίδες Κινητήρες µε µετε-
πεξεργασία
HC+NOxCO HC+NOxCO
SN:1 2,1 1,1 1,5 1,1 ΟιDFπρέπει να
υπολογίζονται
χρησιµοποιώντας
τον τύπο της
παραγράφου 1.3.1SN:2 2,1 1,1 1,5 1,1
SN:3 2,1 1,1 1,5 1,1SN:4 1,6 1,1 1,4 1,11997L0068—EL —11.02.2003—002.001—105
▼M2
1.3.1.Τύπος για τον υπολογισµό συντελεστών επιδείνωσης για κινητήρες µε
µετεπεξεργασία:
DF=[(NE*EDF)−(CC*F)]/(NE−CC)
όπου:
DF=συντελεστής επιδείνωσης
NE = επίπεδα εκποµπών καινουργών κινητήρων πριν από τον
καταλύτη (g/kWh)
EDF = συντελεστής επιδείνωσης για κινητήρες χωρίς καταλύτη
βάσει του πίνακα 1
CC= ποσό µετατρεπόµενο στο χρονικό σηµείο 0 σε g/kWh
F=0,8 γιαHCκαι 0,0 γιαNOxγια όλες τις κλάσεις κινητήρων
F=0,8 γιαCOγια όλες τις κλάσεις κινητήρων
1.4. Οι κατασκευαστές πρέπει να χρησιµοποιούν ένα δεδοµένο ή εξ
υπολογισµού DF,αναλόγως, για κάθε υπαγόµενο σε ρύθµιση
ρύπο για όλες τις σειρές κινητήρων στο στάδιο ΙΙ. Οι DFπρέπει
να χρησιµοποιούνται για την έγκριση τύπου και τη δοκιµή σειράς
παραγωγής.
1.4.1. Στην περίπτωση κινητήρων στους οποίους δεν χρησιµοποιούνται
δεδοµένοιDFαπό τους πίνακες 1 ή 2 του παρόντος τµήµατος, οι
DFπρέπει να προσδιορίζονται ως εξής:
1.4.1.1. Σε ένα τουλάχιστον υπό δοκιµή κινητήρα που αντιπροσωπεύει τη
διάταξη που επιλέχθηκε ως η πλέον πιθανή να υπερβαίνει τα
πρότυπα εκποµπών HC + NOx,(τα ΟΕΣ, όπου έχουν εφαρµογή)
και έχει κατασκευαστεί ως αντιπροσωπευτικό δείγµα των κινη-
τήρων παραγωγής, διεξάγεται (πλήρης)έλεγχος εκποµπών όπως
περιγράφεται στην παρούσα οδηγία µετά τον αριθµό ωρών που
αντιπροσωπεύει σταθεροποιηµένες εκποµπές.
1.4.1.2 Εάν υποβληθούν σε δοκιµή περισσότεροι από ένας κινητήρες,
λαµβάνεται ο µέσος όρος των αποτελεσµάτων και στρογγυλο-
ποιείται µε δεκαδικό αριθµό, εκφρασµένο µε ένα σηµαντικό
ψηφίο περισσότερο από τα σηµαντικά ψηφία που έχει το εφαρµο-
ζόµενο πρότυπο.
1.4.1.3 Έπειτα από υποβολή του κινητήρα σε διαδικασία γήρανσης,
διεξάγεται εκ νέου παρόµοια δοκιµή εκποµπών. Η διαδικασία
γήρανσης θα πρέπει να σχεδιάζεται έτσι ώστε να µπορεί ο κατα-
σκευαστής να προβλέπει κατάλληλα την αναµενόµενη λόγω
χρήσεως επιδείνωση των εκποµπών κατά την περίοδο διατηρησι-
µότητας του κινητήρα, λαµβάνοντας υπόψη τον τύπο της φθοράς
και άλλους µηχανισµούς επιδείνωσης που αναµένονται σε µια
συνήθη χρήση από τον καταναλωτή, που µπορούν να επηρεάσουν
την απόδοση από πλευράς εκποµπών. Εάν υποβληθούν σε δοκιµή
περισσότεροι του ενός κινητήρες, λαµβάνεται ο µέσος όρος των
αποτελεσµάτων και στρογγυλοποιείται στον ίδιο αριθµό δεκα-
δικών ψηφίων που έχει το εφαρµοζόµενο πρότυπο, εκφρασµένος
σε ένα πρόσθετο σηµαντικό ψηφίο.
1.4.1.4. Οι εκποµπές στο τέλος της περιόδου διατηρησιµότητας (µέσες
εκποµπές, εφόσον συντρέχει περίπτωση)για κάθε υπαγόµενο σε
ρύθµιση ρύπο διαιρούνται δία των σταθεροποιηµένων εκποµπών
(µέσες εκποµπές, όπου συντρέχει περίπτωση)και στρογγυλο-
ποιούνται σε δύο σηµαντικά ψηφία. Ο προκύπτων αριθµός είναι
οDF,εκτός κι αν είναι µικρότερος από 1,00, οπότε τότε ως DF
λαµβάνεται το 1,0.
1.4.1.5. Με επιλογή του κατασκευαστή, µεταξύ του σηµείου δοκιµής µε
σταθεροποιηµένες εκποµπές και της περιόδου διατηρησιµότητας
εκποµπών, µπορούν να προγραµµατιστούν πρόσθετα σηµεία
δοκιµής εκποµπών. Εάν προγραµµατιστούν ενδιάµεσες δοκιµές,
τα σηµεία δοκιµής πρέπει να είναι οµοιόµορφα κατανεµηµένα
στο χρονικό διάστηµα της Π∆Ε (συν /πλην 2 ώρες), ενώ ένα
τέτοιο σηµείο δοκιµής πρέπει να είναι στο ήµισυ της πλήρους
Π∆Ε (συν/πλην 2 ώρες).
Για κάθε ρύπο HC+NOxκαιCO,πρέπει να διαµορφώνεται βάσει
των δεδοµένων σηµείων ευθεία γραµµή θεωρώντας το χρόνο της
αρχικής δοκιµής ως χρόνο µηδέν και χρησιµοποιώντας τη µέθοδο
των ελάχιστων τετραγώνων. Ο συντελεστής επιδείνωσης είναι οι
υπολογιζόµενες εκποµπές στο τέλος της περιόδου διατηρησι-1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—106
▼M2
µότητας διηρηµένες δία των υπολογισθεισών εκποµπών σε χρόνο
µηδέν.
1.4.1.6. Οι υπολογιζόµενοι συντελεστές επιδείνωσης µπορούν να καλύ-
πτουν σειρές και πέραν εκείνης για την οποία προβλέφθηκαν,
εάν ο κατασκευαστής υποβάλει αιτιολογικά στοιχεία αποδεκτά
από την εθνική αρχή εγκρίσεως τύπων πριν από την έγκριση
τύπου ότι οι σχετικές σειρές κινητήρων µπορεί λογικά να αναµέ-
νεται ότι θα έχουν παρόµοια χαρακτηριστικά επιδείνωσης
εκποµπών µε βάση το σχεδιασµό και τη χρησιµοποιούµενη
τεχνολογία.
Παρακάτω δίδεται µη εξαντλητικός κατάλογος κατηγοριών
σχεδιασµού και τεχνολογίας:
—Συµβατοί δίχρονοι κινητήρες χωρίς σύστηµα µετεπεξεργασίας
—Συµβατοί δίχρονοι κινητήρες µε κεραµικό καταλύτη του ίδιου
δραστικού υλικού και γόµωσης και µε τον ίδιο αριθµό κυψε-
λίδων ανάcm2
—Συµβατοί δίχρονοι κινητήρες µε µεταλλικό καταλύτη του
ίδιου δραστικού υλικού και γόµωσης και µε τον ίδιο αριθµό
κυψελίδων ανά cm2
—∆ίχρονοι κινητήρες µε στρωµατοποιηµένο σύστηµα καθαρι-
σµού
—Τετράχρονοι κινητήρες µε καταλύτη (όπως ορίζεται ανωτέρω)
µε την ίδια τεχνολογία βαλβίδων και ταυτόσηµο σύστηµα
λιπάνσεως
—Τετράχρονοι κινητήρες χωρίς καταλύτη µε την ίδια τεχνο-
λογία βαλβίδων και ταυτόσηµο σύστηµα λιπάνσεως
2. ΠΕΡΙΟ∆ΟΙ ∆ΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΓΙΑ
ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΤΟΥ ΣΤΑ∆ΙΟΥ II
2.1. Οι κατασκευαστές πρέπει να δηλώνουν την εφαρµοστέα κατη-
γορία Π∆Ε για κάθε σειρά κινητήρων κατά το χρόνο της
έγκρισης τύπου. Η κατηγορία αυτή είναι η κατηγορία η οποία
πλησιάζει περισσότερο τον αναµενόµενο ωφέλιµο βίο του
εξοπλισµού στον οποίο αναµένεται να τοποθετηθούν οι κινη-
τήρες όπως προβλέπεται από τον κατασκευαστή του κινητήρα.
Οι κατασκευαστές πρέπει να τηρούν στοιχεία κατάλληλα για
την υποστήριξη της επιλογής τους ως προς την κατηγορία Π∆Ε
για κάθε σειρά κινητήρων. Τα δεδοµένα αυτά πρέπει να παρέ-
χονται στην αρχή εγκρίσεων κατόπιν αιτήσεως.
2.1.1.Για τους φορητούς κινητήρες: Οι κατασκευαστές πρέπει να επιλέγουν
κατηγορία Π∆Ε από τον πίνακα 1.
Πίνακας 1: Κατηγορίες Π∆Ε για φορητούς κινητήρες (ώρες)
Κατηγορία 123
ΚλάσηSH:1 50 125 300
ΚλάσηSH:2 50 125 300
ΚλάσηSH:3 50 125 300
2.1.2.Για µη φορητούς κινητήρες: Οι κατασκευαστές πρέπει να επιλέγουν
κατηγορία Π∆Ε από τον πίνακα 2.
Πίνακας 1: κατηγορίες Π∆Ε για µη φορητούς κινητήρες (ώρες)
Κατηγορία 123
ΚλάσηSN:1 50 125 300
ΚλάσηSN:2 125 250 500
ΚλάσηSN:3 125 250 500
ΚλάσηSN:4 250 500 10001997L0068—EL —11.02.2003—002.001—107
▼M2
2.1.3. Ο κατασκευαστής πρέπει να πείθει µε ικανοποιητικό τρόπο την
αρχή εγκρίσεων ότι ο δηλούµενος ωφέλιµος βίος είναι
κατάλληλος. Στα στοιχεία υποστήριξης της επιλογής του κατα-
σκευαστή ως προς την κατηγορία Π∆Ε, για µια δεδοµένη σειρά
κινητήρων, µπορούν να περιλαµβάνονται, χωρίς η αναφορά αυτή
να είναι περιοριστική, τα ακόλουθα:
—µελέτες για το χρόνο ζωής του εξοπλισµού στον οποίο
τοποθετούνται οι υπό συζήτηση κινητήρες,
—εκθέσεις µηχανικής αξιολόγησης κινητήρων που εγήρασαν
στην πράξη και από τις οποίες να διαπιστώνεται πότε η
απόδοση του κινητήρα φθίνει σε σηµείο τέτοιο ώστε η ωφελι-
µότητα ή/και αξιοπιστία του να επηρεάζονται σε βαθµό τέτοιο
που να απαιτεί επιδιόρθωση ή αντικατάσταση,
—δελτία και περιόδους εγγύησης,
—υλικό µάρκετινγκ σχετικό µε τη ζωή του κινητήρα,
—αναφορές βλαβών από πελάτες και
—µηχανικές αξιολογήσεις της διατηρησιµότητας (σε ώρες)
ειδικών τεχνολογιών κινητήρων, υλικών κινητήρων και
σχεδίων κινητήρων.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—108
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2V◄
ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑΚΑΥΣΙΜΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ
ΤΙΣ ∆ΟΚΙΜΕΣ ΕΓΚΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ
ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΚΑΥΣΙΜΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗ Ο∆ΙΚΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ
ΑΣυ (1)
Σηµείωση: Οι βασικές ιδιότητες για την απόδοση κινητήρα /εκποµπές καυσαερίων
προβάλλονται µε έντονους χαρακτήρες
Όρια και µονάδες (2) Μέθοδος δοκιµής
Αριθµός κετανίου (4) min.45(7)
max.50ISO5165
Πυκνότητα στους 15 ºC min.835kg/m3
max.845kg/m3(10)ISO3675,ASTMD4052
Απόσταξη(3)
—95% σηµείοMaximun370ºC ISO3405
Ιξώδες στους 40 ºC min.2,5mm2/s
max.3,5mm2/sISO3104
Περιεκτικότητα σε θείο min.0,1% κ.β. (9)
max. 0,2% κ.β. (8)ISO8754,EN24260
Σηµείο αναφλέξεως min.55ºC ISO2719
CFPP min.—
max.+5ºCEN116
∆ιάβρωση χαλκού max.1 ISO2160
Κατάλοιπα άνθρακα κατά
Conradson(10%DR)max.0,3% κ.β. ISO10370
Τέφρα max.0,01% κ.β. ASTMD482(12)
Νερό max.0,05% κ.β. ASTMD95,D1744
Αριθµός εξουδετέρωσης
(ισχυρό οξύ)►M1►M2µέγιστο ◄
0,20mgKOH/g ◄
Σταθερότητα σε οξείδωση (5) max.2,5mg/100ml ASTMD2274
Πρόσθετα (6)
Σηµείωση 1: Εάν απαιτείται για να υπολογισθεί η θερµική απόδοση ενός κινητήρα ή οχήµατος, η θερµο-
γόνος δύναµη του καυσίµου µπορεί να υπολογισθεί µε τον τύπο:
Ειδική ενέργεια ((θερµογόνος δύναµη) (καθαρή)
MJ/kg=(46,423−8,792·d2+3,17·d)×(1−(x+y+s))+9,42·s−2,499·x
όπου:
dείναι η πυκνότητα στους 288 Κ (15 ºC)
xείναι η αναλογία κατά µάζα νερού ( %/100)
yείναι η αναλογία κατά µάζα τέφρας ( %/100)
sείναι η αναλογία κατά µάζα θείου ( %/100).
Σηµείωση 2: Οι τιµές που αναφέρονται στην προδιαγραφή είναι «αληθείς τιµές ».Για τον καθορισµό των
οριακών τους τιµών εφαρµόστηκαν οι όροι του ASTM D3244 « Καθορισµός βάσης για περι-
πτώσεις αµφισβήτησης όσον αφορά την ποιότητα πετρελαίου »και για τον καθορισµό
ελάχιστης τιµής ελήφθη υπόψη µια ελάχιστη διαφορά 2 Rπάνω από το µηδέν ·για τον καθο-
ρισµό µέγιστης και ελάχιστης τιµής, η ελάχιστη διαφορά είναι 4 R(R= αναπαραγωγιµόητα).
Άσχετα µε τη µέτρηση αυτή, η οποία είναι αναγκαία για στατιστικούς λόγους, ο παραγωγός
του καυσίµου πρέπει εντούτοις να στοχεύει σε µια τιµή µηδέν, όπου η καθοριζόµενη
µέγιστη τιµή είναι 2 Rκαι στη µέση τιµή, στην περίπτωση που τίθενται µέγιστο και
ελάχιστο όριο. Εάν χρειάζεται να διασαφηνιστεί αν ένα καύσιµο πληροί τις απαιτήσειςτων προδιαγραφών, εφαρµόζονται οι όροι του ASTMD3244.
Σηµείωση 3: Οι αναγραφόµενες τιµές αφορούν τις εξατµιζόµενες ποσότητες (ανακτηθέν ποσοστό +
απωλεσθέν ποσοστό).
Σηµείωση 4: Η κλίµακα κετανίου δεν είναι σύµφωνη µε την απαίτηση µιας ελάχιστης κλίµακας τιµών 4 R.
Εντούτοις, σε περιπτώσεις διαφωνίας µεταξύ του προµηθευτή και του χρήστη του καυσίµου,για την επίλυση των διαφορών αυτών µπορούν να χρησιµοποιηθούν οι όροι του ASTMD3244
υπό την προϋπόθεση ότι πραγµατοποιούνται επαναληπτικές µετρήσεις, σε αριθµό ικανό για
την επίτευξη της αναγκαίας ακρίβειας, κατά προτίµηση σε µεµονωµένους προσδιορισµούς.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—109
▼M2
▼B
▼B
Σηµείωση 5: Μολονότι ελέγχεται η οξειδωτική σταθερότητα, είναι πιθανόν η διάρκεια ζωής να είναι
περιορισµένη. Θα πρέπει να ζητούνται από τον προµηθευτή οδηγίες εναποθηκεύσεως και
διάρκειας ζωής.
Σηµείωση 6: Το καύσιµο αυτό θα πρέπει να βασίζεται µόνο σε άµεσα κλάσµατα απόσταξης και σε
κλάσµατα πυρόλυσης υδρογονανθράκων. Η αποθείωση επιτρέπεται. ∆εν πρέπει να περιέχειµεταλλικά πρόσθετα ή πρόσθετα βελτιώσεως του αριθµού κετανίου.
Σηµείωση 7: Επιτρέπονται χαµηλότερες τιµές, οπότε πρέπει να αναφέρεται ο αριθµός κετανίου του
καυσίµου αναφοράς.
Σηµείωση 8: Υψηλότερες τιµές επιτρέπονται, οπότε πρέπει να αναφέρεται η περιεκτικότητα σε θείο του
χρησιµοποιούµενου καυσίµου αναφοράς.
Σηµείωση 9: Πρέπει να παρακολουθείται συνεχώς, επειδή επηρεάζεται από τις εκδηλούµενες τάσεις στην
αγορά.►
M1Για την αρχική έγκριση κινητήρα χωρίς την µετεπεξεργασία των καυσαερίων,
εφόσον το ζητήσει ο αιτών, επιτρέπεται 0,05 %ονοµαστική περιεκτικότητα θείου κατά µάζα
(τουλάχιστον 0,03 %µάζα)·στην περίπτωση αυτή η µετρώµενη τιµή των σωµατιδίων πρέπει
να διορθωθεί προς τα άνω µέχρι τη µέση τιµή που ορίζεται ονοµαστικά για περιεκτικότητα σεθείο (0,15%µάζα) από την ακόλουθη εξίσωση: ◄
PT
adj=PT+[SFC×0,0917×(NSLF−FSF)]
όπου:
PTadj=διορθωµένη τιµή PT(g/kWh)
PT = διορθωµένη ειδική σταθµισµένη τιµή για τις εκποµπές σωµατιδίων ( g/kWh)
SFC = ειδική σταθµισµένη κατανάλωση καυσίµου ( g/kWh) η οποία υπολογίζεται δυνάµει
του παρακάτω τύπου
NSLF = µέσος όρος του κλάσµατος της ονοµαστικής προδιαγραφής για την περιεκτι-
κότητα σε θείο (δηλ. 0,15 %/100)
FSF = κλάσµα περιεκτικότητας του καυσίµου σε θείο ( %/100)
Εξίσωση για τον υπολογισµό της σταθµισµένης ειδικής κατανάλωσης καυσίµου:
SFC¼Xn
i¼1GFUEL ;i/C2WFi
Xn
i¼1Pi/C2WFi
όπου:
Pi=Pm,i+PΑΕ,i
Για την εκτίµηση της πιστότητας της παραγωγής σύµφωνα µε το σηµείο 5.3.2. του παραρτή-
µατος Ι, οι απαιτήσεις πρέπει να ικανοποιούνται όταν χρησιµοποιείται καύσιµο αναφοράς µεπεριεκτικότητα σε θείο, εντός των ελαχίστων /µεγίστων ορίων 0,1 /0,2%κατά µάζα.
Σηµείωση 10: Υψηλότέρες τιµές επιτρέπονται έως και 855 kg/m
3,οπότε πρέπει να αναφέρεται η πυκνότητα
του καυσίµου αναφοράς. Για την εκτίµηση της πιστότητας της παραγωγής σύµφωνα µε το
σηµείο 5.3.2. του παραρτήµατος Ι, οι απαιτήσεις πρέπει να ικανοποιούνται όταν χρησιµο-
ποιείται καύσιµο αναφοράς που συµµορφούται µε την ελάχιστη /µέγιστη τιµή των 835 /545kg/
m3.
Σηµείωση 11: Όλα τα χαρακτηριστικά και οι οριακές τιµές του καυσίµου πρέπει να παρακολουθούνται
επειδή επηρεάζονται από τις εκδηλούµενες τάσεις στην αγορά.
Σηµείωση 12: Πρόκειται να αντικατασταθεί από το EN/ISO από την ηµέρα έναρξης εφαρµογής της
οδηγίας.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—110
▼M2
ΚΑΥΣΙΜΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗ Ο∆ΙΚΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ
ΑΣπ
Σηµείωση: Το καύσιµο για δίχρονους κινητήρες είναι µείγµα λιπαντικού ελαίου και της
κατωτέρω προδιαγραφόµενης βενζίνης. Ο λόγος του µείγµατος καυσίµου -ελαίου
πρέπει να είναι ο συνιστώµενος από τον κατασκευαστή κατά τα προβλεπόµενα
στο παράρτηµα IVτµήµα 2.7.
Παράµετρος ΜονάδαΌρια (1)Μέθοδος
δοκιµής∆ηµοσίευση
Ελάχιστο Μέγιστο
Αριθ. οκτανίου
έρευνας,RON95,0 — EN25164 1993
Αριθ. οκτανίου
κινητήρα,MON85,0 — EN25163 1993
Πυκνότητα στους
15ºCkg/m3748 762 ISO3675 1995
Τάση ατµών Reid kPa 56,0 60,0 EN12 1993
Απόσταξη —
Αρχικό σηµείο
ζέσεωςºC 24 40 EN-ISO
34051988
— Εξάτµιση
στους 100ºCVol.% 49,0 57,0 EN-ISO
34051988
— Εξάτµιση
στους 150ºCVol.% 81,0 87,0 EN-ISO
34051988
— Τελικό
σηµείο ζέσεωςºC 190 215 EN-ISO
34051988
Υπόλειµµα % — 2 EN-ISO
34051988
Ανάλυση
υδρογονανθρά-
κων——
—Ολεφίνες Vol.% — 10 ASTMD
13191995
—Αρωµατικοί Vol.% 28,0 40,0 ASTMD
13191995
—Βενζόλιο Vol.% — 1,0 EN12177 1998
—Κορεσµένοι Vol.% — υπόλοιπο ASTMD
13191995
Λόγος άνθρακα /
υδρογόνουδήλωση δήλωση
Σταθερότητα
στην οξείδωση
(2)min 480 — EN-ISO
75361996
Περιεκτικότητα
σε οξυγόνοMass.% — 2, 3EN1601 1997
Κόµµεα mg/ml — 0,04 EN-ISO
62461997
Περιεκτικότητα
σε θείοmg/kg — 100 EN-ISO
145961998
∆ιάβρωση
χαλκού στους
50ºC— 1 EN-ISO
21601995
Περιεκτικότητα
σε µόλυβδοg/l — 0,005 EN237 1996
Περιεκτικότητα
σε φωσφόροg/l — 0,0013 ASTMD
32311994
Σηµείωση 1: Οι τιµές που αναφέρονται ανωτέρω είναι «αληθείς τιµές ».Στον καθορισµό των
οριακών τους τιµών εφαρµόστηκαν οι όροι του ISO 4259 «Petroleum products -
Determination and application of precision data in relation to methods of test», ενώ
στον καθορισµό ελάχιστης τιµής ελήφθη υπόψη µια ελάχιστη διαφορά 2 Rάνω1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—111
▼M2
του µηδενός ·στον καθορισµό µέγιστης και ελάχιστης τιµής, η ελάχιστη διαφορά
είναι 4R( R= αναπαραγωγιµότητα). Παρά το µέτρο αυτό, το οποίο είναι ανα-
γκαίο για στατιστικούς λόγους, ο παραγωγός καυσίµων θα πρέπει, πάντως, να
στοχεύει σε µηδενική τιµή όταν η καθοριζόµενη µέγιστη τιµή είναι 2 Rκαι στη
µέση τιµή στην περίπτωση αναφοράς µεγίστου και ελαχίστου ορίου. Εφόσον
είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί αν ένα καύσιµο πληροί τις απαιτήσεις των
προδιαγραφών, θα πρέπει να εφαρµόζονται οι όροι του ISO4259.
Σηµείωση 2: Το καύσιµο µπορεί να περιέχει αναστολείς οξειδώσεως και απενεργοποιητές
µετάλλων που χρησιµοποιούνται κανονικά για τη σταθεροποίηση κλασµάτων
βενζινών διυλιστηρίων, δεν πρέπει όµως να προστίθενται πρόσθετα απορρύ-
πανσης/διασποράς και έλαια -διαλύτες.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—112
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2VI◄
1.ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ∆ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ
ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ∆ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΑΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙ-
∆ΙΩΝ
Αριθµός
σχήµατοςΠεριγραφή
2 Σύστηµα ανάλυσης πρωτογενών καυσαερίων
3 Σύστηµα ανάλυσης αραιωµένων καυσαερίων
4 Μερική ροή, ισοκινητική ροή, έλεγχος
φυσητήρα αναρροφήσεως, κλασµατική
δειγµατοληψία
5 Μερική ροή, ισοκινητική ροή, έλεγχος
φυστητήρα πιέσεως, κλασµατική δειγµα-
τοληψία
6 Μερική ροή, έλεγχος CO2ήNOx,κλασµατική
δειγµατοληψία
7 Μερική ροή, ισοζύγιο CO2και άνθρακα,
ολική δειγµατοληψία
8 Μερική ροή, µέτρηση συγκεντρώσεως και
απλό βεντούρι, κλασµατική δειγµατοληψία
9 Μερική ροή, δίδυµο βεντούρι ή στόµιο και
µέτρηση συγκέντρωσης, κλασµατική δειγµα-
τοληψία
10 Μερική ροή, διαχωρισµός µε πολλαπλούς
σωλήνες και µέτρηση συγκεντρώσεως,
κλασµατική δειγµατοληψία
11 Μερική ροή, έλεγχος ροής, ολική δειγµα-
τοληψία
12 Μερική ροή, έλεγχος ροής, κλασµατική
δειγµατοληψία
13 Πλήρης ροή, αντλία θετικού εκτοπίσµατος ή
βεντούρι κρίσιµης ροής, κλασµατική δειγµα-
τοληψία
14 Σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων
15 Σύστηµα αραιώσεως για σύστηµα πλήρους
ροής
1.1.Προσδιορισµός των αέριων εκποµπών
Το σηµείο 1.1.1 και τα σχήµατα 2 και 3 περιέχουν λεπτοµερείς
περιγραφές των συνιστωµένων συστηµάτων δειγµατοληψίας και
αναλύσεως. Επειδή και διαφορετικές διατάξεις µπορούν να
παραγάγουν ισοδύναµα αποτελέσµατα, δεν απαιτείται η πλήρης
συµµόρφωση προς τα σχήµατα αυτά. Μπορούν να χρησιµο-
ποιούνται πρόσθετα εξαρτήµατα όπως όργανα, βαλβίδες, πηνία,
αντλίες και διακόπτες για την παροχή πρόσθετων πληροφοριών
και το συντονισµό των λειτουργιών των συστατικών συστηµάτων.
Τυχόν εξαρτήµατα που δεν χρειάζονται για τη διατήρηση της
ορθότητας σε µερικά συστήµατα, µπορούν να αποκλείονται εάν
ο εποκλεισµός τους βασίζεται σε ορθή τεχνική κρίση.
1.1.1.Αέρια συστατικά των καυσαερίων CO, CO2, HC, NOx
Περιγράφεται αναλυτικό σύστηµα για τον προσδιορισµό των
αέριων εκποµπών στα πρωτογενή ή αραιωµένα καυσαέρια που
βασίζεται στη χρήση των εξής:
—ΑναλύτηςHFID για τη µέτρηση υδρογονανθράκων
—ΑναλύτεςNDIR για τη µέτρηση του µονοξειδίου και διοξει-
δίου του άνθρακα
— HCLD ή ισοδύναµος αναλύτης για τη µέτρηση του οξειδίου
του αζώτου.
Για τα πρωτογενή καυσαέρια (βλ. σχήµα 2), το δείγµα για όλα τα
συστατικά µπορεί να λαµβάνεται µε ένα καθετήρα δειγµατολη-1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—113
▼B
ψίας ή µε δύο καθετήρες δειγµατοληψίας που να είναι σε άµεση
γειτνίαση και που χωρίζονται εσωτερικώς κατευθυνόµενοι στους
διάφορους αναλύτες. Πρέπει να λαµβάνεται µέριµνα ώστε σε
κανένα σηµείο του συστήµατος ανάλυσης να µην επέρχεται
συµπύκνωση των συστατικών των καυσαερίων (συµπεριλαµβανο-
µένου του νερού και του θειικού οξέος).
Για τα αραιωµένα καυσαέρια (βλ. σχήµα 3), το δείγµα για τους
υδρογονάνθρακες πρέπει να λαµβάνεται µε καθετήρα δειγµατολη-
ψίας διαφορετικό από εκείνον για το δείγµα των άλλων
συστατικών. Πρέπει να λαµβάνεται µέριµνα ώστε σε κανένα
σηµείο του συστήµατος ανάλυσης να µην επέρχεται συµπύκνωση
των συστατικών των καυσαερίων (συµπεριλαµβανοµένου του
νερού και του θειικού οξέος).1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—114
▼B
Σχήµα 2
∆ιάγραµµα ροής συστήµατος ανάλυσης καυσαερίων για CO, NOxκαιHC
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—115
▼B
Σχήµα 3
∆ιάγραµµα ροής συστήµατος ανάλυσης αραιωµένων καυσαερίων
γιαCO,CO2,NOxκαιHC
Περιγραφές—Σχήµατα 2 και 3
Γενική δήλωση:
Όλα τα συστατικά µέρη του συστήµατος δειγµατοληψίας πρέπει να
διατηρούνται στη θερµοκρασία που καθορίζεται για τα αντίστοιχα
συστήµατα
—SP1:Καθετήρας δειγµατοληψίας πρωτογενών καυσαερίων (µόνο
σχήµα 2)
Συνιστάται να χρησιµοποιείται ευθύς καθετήρας από
ανοξείδωτο χάλυβα µε κλειστό άκρο και µε πολλές οπές. Η
εσωτερική του διάµετρος δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη
από την εσωτερική διάµετρο της γραµµής δειγµατοληψίας.
Το πάχος του τοιχώµατος του καθετήρα δεν πρέπει να είναι
µεγαλύτερο από 1 mm.Πρέπει να υπάρχουν κατ 'ελάχιστον
τρεις οπές σε τρία διαφορετικά ακτινικά επίπεδα µεγέθους
τέτοιου ώστε να δειγµατίζουν περίπου την ίδια ροή. Ο καθε-
τήρας πρέπει να καλύπτει το 80 %τουλάχιστον της
διαµέτρου του σωλήνα της εξατµίσεως.
—SP2:Καθετήρας δειγµατοληψίας HCαραιωµένων καυσαερίων
(µόνο σχήµα 3)
Ο καθετήρας πρέπει:
—να αντιστοιχεί στα πρώτα 254 mmέως 762mmτης γραµµής
δειγµατοληψίας υδρογονανθράκων,
—να έχει 5mmελάχιστη εσωτερική διάµετρο,
—να τοποθετείται στη σήραγγα αραιώσεως DT (σηµείο
1.2.1.2)σε σηµείο όπου αναµειγνύονται καλά ο αέρας
αραιώσεως και τα καυσαέρια (δηλ. σε σηµείο ευρισκόµενο
σε απόσταση δεκαπλάσια της διαµέτρου της σήραγγας1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—116
▼B
µετά το σηµείο όπου τα καυσαέρια εισέρχονται στη
σήραγγα αραιώσεως),
—να απέχει ικανή απόσταση (ακτινικώς)από τους άλλους
καθετήρες και το τοίχωµα της σήραγγας έτσι ώστε να µην
υφίσταται την επίδραση τυχόν οµόρρου ή δινών,
—να θερµαίνεται έτσι ώστε να αυξάνεται η θερµοκρασία του
ρεύµατος του αέρα στους 463 K(190ºC)±10K στην έξοδο
του καθετήρα.
—SP3:Καθετήρας δειγµατοληψίας CO, CO2,N Oxαραιωµένων
καυσαερίων(µόνο σχήµα 3)
Ο καθετήρας πρέπει:
—να είναι στο ίδιο επίπεδο µε τον SP2,
—να απέχει ικανή απόσταση (ακτινικώς)από τους άλλους
καθετήρες και το τοίχωµα της σήραγγας έτσι ώστε να µη
υφίσταται την επίδραση τυχόν οµµόρου ή δινών,
—να θερµαίνεται και να µονώνεται καθ 'όλο το µήκος του
µέχρι µία ελάχιστη θερµοκρασία 328 K (55 ºC) ± 10 K για
να παρεµποδίζεται η συµπύκνωση του νερού.
—HSL1:Θερµαινόµενη γραµµήδειγµατοληψίας
Η γραµµή δειγµατοληψίας παρέχει δείγµα αερίου από ένα
µόνο καθετήρα στο ή στα σηµεία διαχωρισµού και στον
αναλύτηHC.
Η γραµµή δειγµατοληψίας πρέπει:
—να έχει 5mmελάχιστη και 13,5 mmµέγιστη εσωτερική
διάµετρο,
—να είναι από ανοξείδωτο χάλυβα ή από PTFE,
—να διατηρεί θερµοκρασία τοιχώµατος 463 K(190ºC)±10K
µετρούµενη σε κάθε ξεχωριστά ελεγχόµενο θερµαινόµενο
τµήµα, εάν η θερµοκρασία των καυσαερίων στον καθετήρα
δειγµατοληψίας είναι ίση ή κατώτερη των 463 K(190ºC),
—να διατηρεί θερµοκρασία τοιχώµατος µεγαλύτερη από
453K (180 ºC) εάν η θερµοκρασία των καυσαερίων στον
καθετήρα δειγµατοληψίας είναι πάνω από 463 K(190ºC),
—να διατηρεί θερµοκρασία αερίων 463 K (190 ºC) ± 10 K
πριν από το θερµαινόµενο φίλτρο ( F2)και τονHFID.
—HSL2:Θερµαινόµενη γραµµήδειγµατοληψίας NOx
Η γραµµή δειγµατοληψίας πρέπει:
—να διατηρεί θερµοκρασία τοιχώµατος 328 έως 473 K (55
έως 200ºC)µέχρι τον µετατροπέα όταν χρησιµοποιείται
λουτρό ψύξεως και µέχρι τον αναλύτη όταν δεν χρησιµο-
ποιείται λουτρό ψύξεως,
—να είναι κατασκευασµένη από ανοξείδωτο χάλυβα ή PTFE.
∆εδοµένου ότι η γραµµή δειγµατοληψίας χρειάζεται να
θερµαίνεται µόνον για την παρεµπόδιση συµπύκνωσης του
νερού και θειικού οξέος, η θερµοκρασία της γραµµής
δειγµατοληψίας εξαρτάται από την περιεκτικότητα του
καυσίµου σε θείο.
—SL:Γραµµήδειγµατοληψίας για CO (CO2)
Η γραµµή πρέπει να είναι από ανοξείδωτο χάλυβα ή PTFE.
Μπορεί να θερµαίνεται ή όχι.
—BK:Σάκκος περιβάλλοντος (προαιρετικός ·µόνο σχήµα 3)
Για τη µέτρηση των συγκεντρώσεων του περιβάλλοντος.
—BG:Σάκκος δειγµατοληψίας (προαιρετικός ·µόνο σχήµα 3 για
ανάλυσηCOκαιCO2)
Για τη µέτρηση των συγκεντρώσεων δείγµατος.
—F1:Θερµαινόµενο προφίλτρο (προαιρετικό)
Η θερµοκρασία πρέπει να είναι ίδια µε εκείνη της HSL1.
—F2:Θερµαινόµενο φίλτρο
Το φίλτρο αφαιρεί τυχόν στερεά σωµατίδια από το δείγµα των
αερίων πριν από τον αναλύτη. Η θερµοκρασία πρέπει να είναι
ίδια µε εκείνη της HSL1. Το φίλτρο πρέπει να αλλάζεται
όποτε είναι απαραίτητο.
—P:Θερµαινόµενη αντλία δειγµατοληψίας
Η αντλία πρέπει να θερµαίνεται στη θερµοκρασία της HSL1.
—HC
Θερµαινόµενος ανιχνευτής ιονισµού φλόγας ( HFID) για τον
προσδιορισµό των υδρογονανθράκων. Η θερµοκρασία πρέπει
να διατηρείται στους 453 έως 473 Κ (180 έως 200 ºC).
—CO, CO21997L0068—EL —11.02.2003—002.001—117
▼B
ΑναλύτεςNDIR για τον προσδιορισµό του µονοξειδίου και
διοξειδίου του άνθρακα.
—NO2
(H)CLD αναλύτης για τον προσδιορισµό των οξειδίων του
αζώτου. Εάν χρησιµοποιείται HCLD, αυτός πρέπει να διατη-
ρείται σε θερµοκρασία 328 έως 473 Κ (55 έως 200 ºC).
—Μετατροπέας C
Πρέπει να χρησιµοποιείται µετατροπέας για την καταλυτική
αναγωγήNO2σεNOπριν από την ανάλυση στον CLD ή
HCLD.
—B:Λουτρό ψύξεως
Για την ψύξη και συµπύκνωση του νερού από το δείγµα
καυσαερίων. Το λουτρό πρέπει να διατηρείται σε θερµο-
κρασία 273 έως 277 Κ (0 έως 4 ºC)µε πάγο ή ψύξη. Είναι
προαιρετικό εάν ο αναλύτης είναι απηλλαγµένος από τυχόν
παρεµβολές υδρατµών όπως προσδιορίζεται στο παράρτηµα
IIIπροσάρτηµα 3 σηµεία 1.9.1 και 1.9.2.
Χηµικοί ξηραντές δεν επιτρέπονται για την αποµάκρυνση του
νερού από το δείγµα.
—Τ1, Τ2, Τ3: Αισθητήρας θερµοκρασίας
Για την παρακολούθηση του ρεύµατος αερίων.
—Τ4: Αισθητήρας θερµοκρασίας
Θερµοκρασία του µετατροπέα NO2-NO.
—Τ5: Αισθητήρας θερµοκρασίας
Για την παρακολούθηση της θερµοκρασίας τοιυ λουτρού
ψύξεως.
—G1, G2, G3: Μετρητής πιέσεως
Για τη µέτρηση της πίεσης στις γραµµές δειγµατοληψίας.
—R1, R2:Ρυθµιστής πιέσεως
Για τον έλεγχο της πιέσεως του αέρα και του καυσίµου, αντι-
στοίχως, για τον HFID.
—R3, R4, R5: Ρυθµιστής πιέσεως
Για να ελέγχεται η πίεση στις γραµµές δειγµατοληψίας και η
ροή προς τους αναλύτες.
—FL1, FL2, FL3: Ροόµετρο
Για την παρακολούθηση της ροής του δείγµατος στην
παράκαµψη.
—FL4έωςFL7:Ροόµετρο(προαιρετικό)
Για την παρακολούθηση του ρυθµού ροής διαµέσου των
αναλυτών.
—V1έωςV6:Βαλβίδα επιλογής
Κατάλληλη δικλείδα για την επιλογική ροή δείγµατος, αερίου
βαθµονόµησης ή αερίου µηδενισµού προς τον αναλύτη.
—V7, V8:Ηλεκτροµαγνητικήβαλβίδα
Για την παράκαµψη του µετατροπέα NO2-NO.
—V9:Βελονωτήβαλβίδα
Για την εξισορρόπηση της ροής διαµέσου του µετατροπέα
NO2-NOκαι της παρακάµψεως.
—V10, V11: Βελονωτήβαλβίδα
Για τη ρύθµιση της ροής στους αναλύτες.
—V12, V13: Ειδικήβαλβίδα ( toggle valve)
Για την αποστράγγιση του συµπυκνώµατος από το λουτρό Β.
—V14:Βαλβίδα επιλογής
Επιλογή του σάκκου δείγµατος ή περιβάλλοντος.
1.2.Προσδιορισµός των σωµατιδίων
Στα σηµεία 1.2.1 και 1.2.2 και στα σχήµατα 4 έως 15 περιέχονται
λεπτοµερείς περιγραφές των συνιστωµένων συστηµάτων δειγµα-
τοληψίας και αραιώσεως. Επειδή διαφορετικές επίσης διατάξεις
µπορούν να παραγάγουν ισοδύναµα αποτελέσµατα, δεν απαιτείται
η πλήρης συµµόρφωση προς τα ανωτέρω σχήµατα. Μπορούν να
χρησιµοποιούνται πρόσθετα εξαρτήµατα όπως όργανα, βαλβίδες,
πηνία, αντλίες και διακόπτες για την παροχή πρόσθετων πληρο-
φοριών και το συντονισµό των λειτουργιών των συστατικών
συστηµάτων. Τυχόν εξαρτήµατα που δεν χρειάζονται για τη
διατήρηση της ορθότητας σε µερικά συστήµατα, µπορούν να
αποκλείονται εάν ο αποκλεισµός τους βασίζεται σε ορθή τεχνική
κρίση.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—118
▼B
1.2.1.Σύστηµα αραιώσεως
1.2.1.1. Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής (σ χ ήµ α τ α4έ ω ς1 2 )
Περιγράφεται σύστηµα αραιώσεως που βασίζεται στην αραίωση
µέρους του ρεύµατος των καυσαερίων. Ο διαχωρισµός του
ρεύµατος των καυσερίων και η επακόλουθη διαδικασία αραιώ-σεως µπορεί να γίνει µε διαφόρων τύπων συστήµατα αραίωσης.
Για τη µετέπειτα συλλογή των σωµατιδίων, στο σύστηµα δειγµα-
τοληψίας σωµατιδίων (σηµείο 1.2.2, σχήµα 14)µπορεί να περάσει
το σύνολο ή µέρος µόνον των αραιωµένων καυσαερίων. Η πρώτη
µέθοδος αναφέρεται ως τύπος ολικής δειγµατοληψίας και η
δεύτερη ως τύπος κλασµατικής δειγµατοληψίας.
Ο υπολογισµός του λόγου αραιώσεως εξαρτάται από τον τύπο του
χρησιµοποιουµένου συστήµατος. Συνιστώνται οι ακόλουθοι
τύποι:
—Ισοκινητικά συστήµατα (σχήµατα 4 και 5)
Με τα συστήµατα αυτά, η ροή στο σωλήνα µεταφοράς εναρµο-
νίζεται µε τη ροή των πρωτογενών καυσαερίων από πλευράς
ταχύτητας αερίου ή /και πιέσεως, επιβάλλοντας τοιουτοτρόπως
αδιατάρακτη και οµοιόµορφη ροή καυσαερίων στον καθετήρα
δειγµατοληψίας. Αυτό συνήθως επιτυγχάνεται χρησιµο-
ποιώντας ένα συντονιστή και έναν ευθείας προσεγγίσεως
σωλήνα πιο µπροστά από το σηµείο δειγµατοληψίας. Ο λόγος
διαχωρισµού υπολογίζεται κατόπιν από ευκόλως µετρούµενα
µεγέθη όπως οι διάµετροι των σωλήνων. Θα πρέπει να σηµει-
ωθεί ότι η ισοκίνηση χρησιµοποιείται µόνον για την
εναρµόνιση των συνθηκών ροής και όχι για την εναρµόνιση
της κατανοµής µεγεθών. Η τελευταία δεν είναι συνήθως αναγ-
καία, καθώς τα σωµατίδια είναι αρκετά µικρά για να
ακολουθούν τις γραµµές ροής του ρευστού.
—Συστήµατα ελεγχόµενης ροής µε µέτρηση της συγκεντρώσεως
(σχήµατα 6 έως 10)
Με τα συστήµατα αυτά, λαµβάνεται δείγµα από τον όγκο των
καυσαερίων ρυθµίζοντας τη ροή του αέρα αραιώσεως και την
ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων. Ο λόγος αραιώσεως
προσδιορίζεται από τις συγκεντρώσεις των αερίων ιχνηθετών,
όπως τοCO
2ήτ οNOx,που ενυπάρχουν κανονικά στα
καυσαέρια του κινητήρα. Μετριώνται οι συγκεντρώσεις στα
καυσαέρια αραιώσεως και στον αέρα αραιώσεως, ενώ η
συγκέντρωση στα πρωτογενή καυσαέρια µπορεί να µετρηθεί
είτε απ'ευθείας ή να προσδιοριστεί από τη ροή του καυσίµου
και από την εξίσωση ισοζυγίου άνθρακα, εάν είναι γνωστή η
σύσταση του καυσίµου. Τα συστήµατα µπορούν να ελέγχονται
από τον υπολογισµένο λόγο αραιώσεως (σχήµατα 6 και 7)ή
από την ροή στο σωλήνα µεταφοράς (σχήµατα 8, 9 και 10).
—Συστήµατα ελεγχόµενης ροής µε µέτρηση της ροής (σχήµατα 11
και 12)
Με τα συστήµατα αυτά, λαµβάνεται δείγµα από τον όγκο των
καυσαερίων ρυθµίζοντας τη ροή του αέρα αραιώσεως και την
ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων. Ο λόγος αραιώσεως
προσδιορίζεται από τη διαφορά των δύο ρυθµών ροής. Απαι-
τείται ορθή διακρίβωση των ροοµέτρων του ενός ως προς το
άλλο, αφού το σχετικό µέγεθος των δύο ρυθµών ροής µπορεί
να οδηγήσει σε σηµαντικά σφάλµατα σε µεγάλους λόγους
αραιώσεως (σχήµατα 9 και παραπάνω). Ο έλεγχος της ροής
είναι πολύ ευθύς διατηρώντας σταθερό το ρυθµό ροής των
αραιωµένων καυσαερίων και µεταβάλλοντας τον ρυθµό ροής
του αέρα αραιώσεως, εφόσον χρειάζεται.
Για να εκδηλωθούν στην πράξη τα πλεονεκτήµατα των
συστηµάτων αραιώσεως µερικής ροής, πρέπει να δίδεται
προσοχή στο να αποφεύγονται τα πιθανά προβλήµατα
απώλειας σωµατιδίων στο σωλήνα µεταφοράς, ώστε να διασ-
φαλίζεται λήψη αντιπροσωπευτικού δείγµατος καυσαερίων
και ο προσδιορισµός του λόγου διαχωρισµού.
Τα περιγραφόµενα συστήµατα χρειάζονται προσοχή στις
κρίσιµες αυτές περιοχές.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—119
▼B
Σχήµα 4
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε ισοκινητικό καθετήρα και
κλασµατική δειγµατοληψία
(έλεγχοςSB)
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα της
εξατµίσεωςEPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του σωλήνα
µεταφοράςTTµε τον ισοκινητικό καθετήρα δειγµατοληψίας ISP.
Με τον µορφοτροπέα πιέσεως DPTµετριέται η διαφορική πίεση
των καυσαερίων µεταξύ σωλήνα εξατµίσεως και εισόδου του
καθετήρα. Το σήµα αυτό διαβιβάζεται στη διάταξη ελέγχου ροής
FC1που ελέγχει τον ανεµιστήρα αναρροφήσεως SBγια τη
διατήρηση διαφορικής πιέσεως µηδέν στο άκρο του καθετήρα.
Υπό τις συνθήκες αυτές, οι ταχύτητες καυσαερίων στον EPκαι
στονISPείναι τουτόσηµες και η ροή διαµέσου του ISPκαι του
TTαποτελούν σταθερό κλάσµα της ροής των καυσαερίων. Ο
λόγος διαχωρισµού προσδιορίζεται από τα εµβαδά των εγκάρσιων
διατοµών του EPκαι τουISP.Ο ρυθµός ροής του αέρα αραιώσεως
µετριέται µε τη συσκευή µέτρησης ροής FM1. Ο λόγος αραιώ-
σεως υπολογίζεται από το ρυθµό ροής του αέρα αραιώσεως και
το λόγο διαχωρισµού.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—120
▼B
Σχήµα 5
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε ισοκινητικό καθετήρα και
κλασµατική δειγµατοληψία
(έλεγχοςPB)
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα της
εξατµίσεωςEPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του σωλήνα
µεταφοράςTTµε τον ισοκινητικό καθετήρα δειγµατοληψίας ISP.
Με τον µορφοτροπέα πιέσεως DPTµετριέται η διαφορική πίεση
των καυσαερίων µεταξύ σωλήνα εξατµίσεως και εισόδου του
καθετήρα. Το σήµα αυτό διαβιβάζεται στη διάταξη ελέγχου ροής
FC1που ελέγχει τον φυσητήρα πιέσεως SBγια τη διατήρηση
διαφορικής πιέσεως µηδέν στο άκρο του καθετήρα. Αυτό γίνεται
παίρνοντας ένα µικρό κλάσµα του αέρα αραιώσεως του οποίου ο
ρυθµός ροής έχει ήδη µετρηθεί µε τη συσκευή µετρήσεως ροής
FM1 και προσάγοντάς το στο TTµέσω πνευµατικού στοµίου.
Υπό τις συνθήκες αυτές, οι ταχύτητες των καυσαερίων στον EP
και στονISPείναι ταυτόσηµες και η ροή διαµέσου του ISPκαι
τουTTαποτελεί σταθερό κλάσµα της ροής των καυσαερίων. Ο
λόγος διαχωρισµού προσδιορίζεται από τα εµβαδά των εγκάρσιων
διατοµών του EPκαι τουISP.Ο αέρας αραιώσεως αναρροφάται
διαµέσου της DTαπό τον φυσητήρα αναρροφήσεως SBκαι ο
ρυθµός ροής µετριέται µε την FM1στην είσοδο της DT.Ο λόγος
αραιώσεως υπολογίζεται από το ρυθµό ροής του άερα αραιώσεως
και το λόγο διαχωρισµού.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—121
▼B
Σχήµα 6
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε CO2καιNOxκαι µέτρηση
συγκεντρώσεων µε κλασµατική δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα της
εξατµίσεως EPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθε-
τήρα δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς ΤΤ. Με
τον(τους)αναλύτη( -ες)καυσαερίων EGA µετριώνται οι συγκεν-
τρώσεις ενός αερίου ιχνηθέτη ( CO2ήNOx)στα πρωτογενή και
στα αραιωµένα καυσαέρια καθώς επίσης και στον αέρα αραιώ-
σεως. Τα σήµατα αυτά διαβιβάζονται στη διάταξη ελέγχου ροής
FC2που ελέγχει είτε τον φυσητήρα πιέσεως PBείτε τον φυση-
τήρα αναρροφήσεως SBγια τη διατήρηση του επιθυµητού λόγου
αραιώσεως και διαχωρισµού των καυσαερίων στην DT.Ο λόγος
αραιώσεως υπολογίζεται από τις συγκεντρώσεις του αερίου
ιχνηθέτη στα πρωτογενή καυσαέρια, τα αραιωµένα καυσαέρια
και τον αέρα αραιώσεως.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—122
▼B
Σχήµα 7
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε συγκέντρωση CO2και
µέτρηση συγκεντρώσεως σε ισοζύγιο άνθρακα και ολική δειγµα-
τοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα τηςεξατµίσεως EPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθε-
τήρα δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς TT.Με
τον(τους)αναλύτη( -ες)καυσαερίων EGA µετριώνται οι συγκεν-
τρώσεις του CO
2στα αραιωµένα καυσαέρια καθώς επίσης και
στον αέρα αραιώσεως. Τα σήµατα CO2και ροής καυσίµου GFUELδιαβιβάζονται είτε στη διάταξη ελέγχου ροής FC2είτε στη
διάταξη ελέγχου ροής FC3του συστήµατος δειγµατοληψίας σωµ-
ατιδίων (βλ. σχήµα 14). Η FC2ελέγχει τον φυσητήρα πιέσεως PB
ενώ ηFC3ελέγχει το σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων (βλ.
σχήµα 14), ρυθµιζοµένων τοιουτοτρόπως των ροών προς και από
το σύστηµα ώστε να διατηρείται ο επιθυµητός λόγος διαχωρισµού
και αραιώσεως καυσαερίων στην DT.Ο λόγος αραιώσεως υπολο-
γίζεται από τις συγκεντρώσεις CO2καιGFUELχρησιµοποιώντας
την παραδοχή ισοζυγίου άνθρακα.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—123
▼B
Σχήµα 8
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε µονό βεντούρι, µέτρηση
συγκεντρώσεως και κλασµατική δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα τηςεξατµίσεως EPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθε-
τήρα δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς TTχάρις
στην αρνητική πίεση που δηµιουργείται από το βεντούρι VN
στηνDT.Ο ρυθµός ροής αερίου διαµέσου του ΤΤ εξαρτάται από
την συναλλαγή ορµής στη ζώνη του βεντούρι και συνεπώς
επηρεάζεται από την απόλυτη θερµοκρασία του αερίου στην
έξοδο του ΤΤ. Κατά συνέπεια, ο διαχωρισµός των καυσαερίων
για ένα δεδοµένο ρυθµό ροής στη σήραγγα δεν είναι σταθερός
και ο λόγος αραιώσεως σε χαµηλό φορτίο είναι ελαφρώς µικρό-
τερος από εκείνον σε υψηλό φορτίο. Οι συγκεντρώσεις των
αερίων ιχνηθετών ( CO
2ήNOx)µετριώνται στα πρωτογενή
καυσαέρια, στα αραιωµένα καυσαέρια και στον αέρα αραιώσεως
µε τον(τους)αναλύτη( -ες)καυσαερίων EGA και ο λόγος αραιώ-
σεως υπολογίζεται από τις ούτω µετρούµενες τιµές.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—124
▼B
Σχήµα 9
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε δίδυµο βεντούρι ή δίδυµο
στόµιο, µέτρηση συγκεντρώσεως και κλασµατική δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα της
εξατµίσεως EPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθε-
τήρα δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς TTµε ένα
διαχωριστήρα ροής που περιλαµβάνει σύστηµα στοµίων ή
βεντούρι. Το πρώτο FD1ευρίσκεται στον EP,το δεύτερο FD2
στονTT.Επιπλέον, απαιτούνται δύο βαλβίδες ελέγχου πίεσεως
(PCV1 καιPCV2) για τη διατήρηση σταθερού διαχωρισµού
καυσαερίων ελέγχοντας την αντίθλιψη στον EPκαι την πίεση
στηνDT.ΗPCV1 ευρίσκεται κατά τη διεύθυνση της ροής µετά
τονSPστονEP,ηδ εPCV2 µεταξύ του φυσητήρα πίεσεως PB
καιDT.Οι συγκεντρώσεις των αερίων ιχνηθετών ( CO2ήNOx)
µετριώνται στα πρωτογενή καυσαέρια, στα αραιωµένα καυσαέρια
και στον αέρα αραιώσεως µε τον(τους)αναλύτη( -ες)καυσαερίων
EGA. Οι συγκεντρώσεις αυτές είναι αναγκαίες για τον έλεγχο
του διαχωρισµού των καυσαερίων και µπορούν να χρησιµοποι-
ηθούν για τη ρύθµιση των PCV1 καιPCV2 για επακριβή έλεγχο
του διαχωρισµού. Ο λόγος αραιώσεως υπολογίζεται από τις
συγκεντρώσεις των αερίων ιχνηθετών.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—125
▼B
Σχήµα 10
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε διαχωρισµό πολλαπλού
σωλήνα, µέτρηση συγκεντρώσεως και κλασµατική δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα της
εξατµίσεωςEPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του σωλήνα
µεταφοράς ΤΤ µε τον διαχωριστήρα ροής FD3που συνίσταται
από πλήθος σωλήνων µε ίδιες διαστάσεις (ίδια διάµετρος, µήκος
και ακτίνα καµπυλώσεως)τοποθετηµένων στον EP.Τα καυσαέρια
διαµέσου ενός από τους σωλήνες αυτούς οδηγούνται στην DT,τα
δε καυσαέρια διαµέσου των υπολοίπων σωλήνων διέρχονται µέσα
από τον θάλαµο απόσβεσης DC.Έτσι, ο διαχωρισµός των
καυσαερίων εξαρτάται από τον ολικό αριθµό των σωλήνων. Για
τον σταθερό έλεγχο του διαχωρισµού απαιτείται µηδενική διαφο-
ρική πίεση µεταξύ DCκαι της εξόδου του ΤΤ, η οποία µετριέται
µε τον µορφοτροπέα διαφορικής πιέσεως DPT. ∆ιαφορική πίεση
µηδέν επιτυγχάνεται δι 'εγχύσεως νωπού αέρα µέσα στην DT,
στην έξοδο του ΤΤ. Οι συγκεντρώσεις των αερίων ιχνηθετών
(CO2ήNOx)µετριώνται στα πρωτογενή καυσαέρια, στα αραιω-
µένα καυσαέρια και στον αέρα αραιώσεως µε τον(τους)
αναλύτη(-ες)καυσαερίων EGA. Οι συγκεντρώσεις αυτές χρειά-
ζονται για να ελέγχεται ο διαχωρισµός των καυσαερίων και
µπορούν να χρησιµοποιούνται στον έλεγχο του ρυθµού ροής
αέρα εγχύσεως για επακριβή έλεγχο του διαχωρισµού. Ο λόγος
αραιώσεως υπολογίζεται από τις συγκεντρώσεις των αερίων
ιχνηθετών.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—126
▼B
Σχήµα 11
Σύστηµα αραιώσεως µερικής ροής µε έλεγχο ροής και ολική
δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα εξατµί-σεωςEPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθετήρα
δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς TT.Η ολική ροή
διαµέσου της σήραγγας ρυθµίζεται µε τη διάταξη ελέγχου ροής
FC3και την αντλία δειγµατοληψίας Pτου συστήµατος δειγµα-
τοληψίας σωµατιδίων (βλ. σχήµα 16). Η ροή του αέρα
αραιώσεως ελέγχεται από τη διάταξη ελέγχου ροής FC2, που
µπορεί να χρησιµοποιεί τα G
EXH,GAIRήGFUELως σήµατα εντολής,
για τον επιθυµητό διαχωρισµό των καυσαερίων. Η ροή του
δείγµατος στην DTείναι η διαφορά της ολικής ροής και της
ροής του αέρα αραιώσεως. Ο ρυθµός ροής του αέρα αραιώσεως
µετριέται µε τη συσκευή µέτρησης ροής FM1,ο δε ρυθµός ολικής
ροής µε τη συσκευή µέτρησης ροής FM3του συστήµατος δειγµα-
τοληψίας σωµατιδίων (βλ. σχήµα 14). Ο λόγος αραιώσεως
υπολογίζεται από τους δύο αυτούς ρυθµούς ροής.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—127
▼B
Σχήµα 12
Σύστηµα αραιώσεως µερικήςροής µε έλεγχοροής και κλασµατική
δειγµατοληψία
Τα πρωτογενή καυσαέρια µεταφέρονται από τον σωλήνα τηςεξατµίσεως EPστη σήραγγα αραιώσεως DTδιαµέσου του καθε-
τήρα δειγµατοληψίας SPκαι του σωλήνα µεταφοράς TT.Ο
διαχωρισµός των καυσαερίων και η ροή στην DTκανονίζονται
µε τη διάταξη ροής FC2που ρυθµίζει τις ροές (ή ταχύτητες)του
φυσητήρα πιέσεως PBκαι του φυσητήρα αναρροφήσεως SB,κατ'
αναλογία. Αυτό είναι δυνατόν αφού το δείγµα που λαµβάνεται µε
το σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων επιστρέφεται στην DT.
ΤαG
EXH,GAIRήGFUELµπορούν να χρησιµοποιηθούν ως σήµατα
εντολών για την FC2. Ο ρυθµός ροής του αέρα αραιώσεως
µετριέται µε τη συσκευή µετρήσεως ροής FM1, η δε ολική ροή
µε τη συσκευή µετρήσεως ροής FM2. Ο λόγος αραιώσεως υπολο-
γίζεται από τους δύο αυτούς ρυθµούς ροής.
Περιγραφή—Σχήµατα 4 έως 12
—EP:Σωλήνας εξατµίσεως
Ο σωλήνας εξατµίσεως µπορεί να είναι µονωµένος. Για τη
µείωση της θερµικής αδράνειας του σωλήνα εξατµίσεως
συνιστάται λόγος πάχους προς διάµετρο της τάξεως του 0,015
ή λιγότερο. Η χρήση εύκαµπτων µερών πρέπει να περιορί-
ζεται σε λόγο µήκους προς διάµετρο το πολύ 12. Οι
καµπτύλες πρέπει να είναι οι ελάχιστες δυνατές για τη
µείωση των εναποθέσεων λόγω αδρανείας. Εάν το σύστηµα
περιλαµβάνει σιγαστήρα κλίνης δοκιµής, ο σιγαστήρας
µπορεί επίσης να είναι µονωµένος.
Σε ισοκινητικό σύστηµα, ο σωλήνας εξατµίσεως πρέπει να
µην περιλαµβάνει γωνίες, καµπύλες και απότοµες µεταβολές
διαµέτρου, επί µήκος τουλάχιστον ίσο αφενός µεν προς το
εξαπλάσιο της διαµέτρου του σωλήνα στα ανάντη της ροής,
αφετέρου δε προς το τριπλάσιο στα κατάντη, µε αφετηρία το
άκρο του καθετήρα. Η ταχύτητα των αερίων στη ζώνη δειγµα-
τοληψίας πρέπει να είναι µεγαλύτερη από 10 m/sεκτός από
την περίπτωση λειτουργίας στις στροφές βραδυπορείας. Η1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—128
▼B
διακύµανση της πιέσεως των καυσαερίων δεν πρέπει να υπερ-
βαίνει τα± 500 Pa κατά µέσον όρο. Οποιαδήποτε µέτρα
λαµβάνονται για τη µείωση των διακυµάνσεων της πιέσεως
πέραν της χρήσεως συστήµατος καυσαερίων τύπου πλαισίου
(όπου περιλαµβάνονται σιγαστήρας και συσκευή µετεπεξερ-
γασίας)δεν πρέπει να αλλοιώνουν την απόδοση του κινητήρα
ούτε να προκαλούν την εναπόθεση σωµατιδίων.
Σε συστήµατα χωρίς ισοκινητικούς καθετήρες, συνιστάται να
υπάρχει ευθύς σωλήνας επί µήκος ίσο αφενός µεν προς το
εξαπλάσιο της διαµέτρου του σωλήνα στα ανάντη της ροής,
αφετέρου δε προς το τριπλάσιο στα κατάντη, µε αφετηρία το
άκρο του καθετήρα.
—SP:Καθετήρας δειγµατοληψίας (σχήµατα 6 έως 12)
Η εσωτερική διάµετρος πρέπει κατ 'ελάχιστον να είναι 4 mm.
Ο λόγος των διαµέτρων µεταξύ σωλήνα εξατµίσεως και καθε-
τήρα πρέπει να είναι κατ 'ελάχιστον 4. Ο καθετήρας πρέπει να
είναι ένας ανοικτός σωλήνας στραµµένος προς τα ανάντη της
ροής και τοποθετηµένος στον κεντρικό άξονα του σωλήνα
εξατµίσεως ή να είναι καθετήρας µε πολλές οπές, όπως
περιγράφεται στο SP1στο σηµείο 1.1.1.
—ISP:Ισοκινητικός καθετήρας δειγµατοληψίας (σχήµατα 4 και 5)
Ο ισοκινητικός καθετήρας δειγµατοληψίας πρέπει να είναι
στραµµένος προς τα ανάντη της ροής και τοποθετηµένος
στον κεντρικό άξονα του σωλήνα εξατµίσεως εκεί όπου
πληρούνται οι συνθήκες ροής στο τµήµα EP,σχεδιασµένος
δε για να παρέχει αναλογικό δείγµα των πρωτογενών καυσαε-
ρίων. Η εσωτερική διάµετρος πρέπει κατ 'ελάχιστον να είναι
12mm.
Για τον ισοκινητικό διαχωρισµό των καυσαερίων απαιτείται
σύστηµα ελέγχου µε τη διατήρηση µηδενικής διαφορικής
πιέσεως µεταξύ EPκαιISP.Υπό τις συνθήκες αυτές, οι
ταχύτητες των καυσαερίων στον EPκαιISPείναι ταυτόσηµες
και η κατά µάζα ροή διαµέσου του ISPείναι σταθερό κλάσµα
της ροής των καυσαερίων. Ο ISPπρέπει να συνδέεται µε
µορφοτροπέα διαφορικής πιέσεως. Ο έλεγχος για την παροχή
µηδενικής διαφορικής πιέσεως µεταξύ EPκαιISPπραγµατο-
ποιείται µε διάταξη ελέγχου ταχύτητας φυσητήρα ή ροής.
—FD1, FD2: ∆ιαχωριστής ροής (σχήµα 9)
Στον σωλήνα εξατµίσεως EPκαι στο σωλήνα µεταφοράς ΤΤ
τοποθετείται αντίστοιχα ένα σύστηµα από βεντούρι ή στόµια
για την παροχή αναλογικού δείγµατος πρωτογενών καυσαε-
ρίων. Για τον αναλογικό διαχωρισµό απαιτείται η ύπαρξη
συστήµατος ελέγχου αποτελούµενου από δύο βαλβίδες
ελέγχου πιέσεως PCV1 καιPCV2 που ελέγχουν τις πιέσεις
στονEPκαι στηνDT.
—FD3:∆ιαχωριστής ροής (σχήµα 10)
Στον σωλήνα εξατµίσεως EPτοποθετείται σύστηµα σωλήνων
(µονάδα πολλαπλών σωλήνων)για τη λήψη αναλογικού
δείγµατος των πρωτογενών καυσαερίων. Ένας από τους
σωλήνες προσάγει καυσαέρια στη σήραγγα αραιώσεως DT,
ενώ οι άλλοι αποστέλλουν καυσαέρια σε ένα θάλαµο αποσβέ-
σεωςDC.Οι σωλήνες πρέπει να έχουν τις ίδιες διαστάσεις
(ίδια διάµετρο, µήκος, ακτίνα καµπυλώσεως), έτσι ώστε ο
διαχωρισµός των καυσαερίων να εξαρτάται από τον συνολικό
αριθµό των σωλήνων. Για τον αναλογικό διαχωρισµό απαι-
τείται σύστηµα ελέγχου που διατηρεί µηδενική διαφορική
πίεση µεταξύ της εξόδου της µονάδας πολλαπλών σωλήνων
στονDCκαι της εξόδου στον ΤΤ. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι
ταχύτητες των καυσαερίων στον EPκαιFD3είναι αναλογικές
και η ροή ΤΤ είναι ένα σταθερό κλάσµα της ροής των
καυσαερίων. Τα δύο σηµεία πρέπει να συνδέονται µε ένα
µορφοτροπέα διαφορικής πιέσεως DPT. Ο έλεγχος για την
παροχή µηδενικής διαφορικής πιέσεως πραγµατοποιείται µε
τη διάταξη ελέγχου ροής FC1.
—EGA:Αναλύτης καυσαερίων (σχήµατα 6 έως 10)
Μπορούν να χρησιµοποιούνται αναλύτες CO2ήNOx(µε τη
µέθοδο του ισοζυγίου άνθρακα, µόνο CO2).Οι αναλύτες πρέπει
να διακριβώνονται όπως και οι αναλύτες για τη µέτρηση των
αέριων εκποµπών. Για τον προσδιορισµό των διαφορών των
συγεντρώσεων µπορούν να χρησιµοποιηθούν ένας ή περισσό-
τεροι αναλύτες.
Η ορθότητα των συστηµάτων µετρήσεως πρέπει να είναι
τέτοια ώστε η ορθότητα των GEDFW,iήVEDFW,iνα κινείται στα
όρια του±4%.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—129
▼B
—ΤΤ: Σωλήνας µεταφοράς (σχήµατα 4 έως 12)
Ο σωλήνας µεταφοράς δειγµάτων σωµατιδίων πρέπει:
—να είναι κατά το δυνατόν βραχύτερος και το πολύ µήκους
5m,
—διαµέτρου τουλάχιστον ίσης προς εκείνη του καθετήρα, το
πολύ όµως 25 mm,
—να βγαίνει στον κεντρικό άξονα της σήραγγας αραιώσεως
και να είναι στραµµένος προς τα κατάντη της ροής.
Εάν ο σωλήνας έχει µήκος έως 1 µέτρο, πρέπει να είναι µονω-
µένος µε υλικό µε συντελεστή θερµικής αγωγιµότητας το
πολύ 0,05W/(m·K) µε ακτινικό πάχος µονώσεως αντιστοιχούν
στη διάµετρο του καθετήρα. Εάν ο σωλήνας είναι µήκος άνω
του 1 µέτρου, πρέπει να µονώνεται και να θερµαίνεται σε µια
θερµοκρασία τοιχώµατος κατ 'ελάχιστον 523 K(250ºC).
Εναλλακτικώς, οι απαιτούµενες θερµοκρασίες τοιχώµατος του
σωλήνα µεταφοράς µπορούν να προσδιορίζονται µέσω τυπο-
ποιηµένων υπολογισµών µετάδοσης θερµότητας.
—DPT:Μορφοτροπέας διαφορικής πιέσεως (σχήµατα 4, 5 και 10)
Η κλίµακα του µορφοτροπέα διαφορικής πιέσεως πρέπει να
είναι το πολύ ±500Pa.
—FC1:∆ιάταξη ελέγχου ροής (σχήµατα 4, 5 και 10)
Στα ισοκινητικά συστήµατα (σχήµατα 4 και 5)απαιτείται η
ύπαρξη διατάξεως ελέγχου ροής για τη διατήρηση µηδενικής
διαφορικής πιέσεως µεταξύ EPκαιISP.Η ρύθµιση µπορεί να
γίνει:
α)ελέγχοντας την ταχύτητα ή ροή του φυσητήρα αναρροφή-
σεως (SB)και διατηρώντας την ταχύτητα του φυσητήρα
πιέσεως (PB)σταθερή κατά τη διάρκεια κάθε φάσης
λειτουργίας (σχήµα 4)
ή
β)ρυθµίζοντας τον φυσητήρα αναρροφήσεως ( SB)σε µια
σταθερή κατά µάζα ροή των αραιωµένων καυσαερίων και
ελέγχοντας τη ροή του φυσητήρα πιέσεως PBκαι, κατά
συνέπεια, τη ροή του δείγµατος των καυσαερίων σε µια
περιοχή στο άκρο του σωλήνα µεταφοράς (ΤΤ)(σχήµα 5) .
Στην περίπτωση συστήµατος ελεγχόµενης πιέσεως το παρα-
µένον σφάλµα στο βρόχο ελέγχου δεν πρέπει να υπερβαίνει
τα± 3 Pa. Οι διακυµάνσεις της πιέσεως στη σήραγγα αραιώ-
σεως δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα ±250Pa κατά µέσον όρο.
Σε σύστηµα πολλαπλών σωλήνων (σχήµα 10)για τον αναλο-
γικό διαχωρισµό των καυσαερίων απαιτείται η ύπαρξη
διατάξεως ελέγχου ροής που να διατηρεί µηδενική διαφορική
πίεση µεταξύ της εξόδου της µονάδας των πολλαπλών
σωλήνων και της εξόδου του ΤΤ. Η ρύθµιση µπορεί να γίνεται
ελέγχοντας τον ρυθµό ροής του αέρα εγχύσεως στην DT,στην
έξοδο του ΤΤ.
—PCV1, PCV2: Βαλβίδα ελέγχου πιέσεως (σχήµα 9)
Στο σύστηµα δίδυµου βεντουρι /δίδυµου στοµίου, για τον
αναλογικό διαχωρισµό της ροής απαιτείται η ύπαρξη δύο
βαλβίδων ελέγχου πιέσεως για τον έλεγχο της αντίθλιψης
τουEPκαι της πιέσεως στην DT.Οι βαλβίδες πρέπει να
βρίσκονται µετά τον SPστονEPπρος την κατεύθυνση της
ροής και µεταξύ PBκαιDT.
—DC:Θάλαµος αποσβέσεως (σχήµα 10)
Στην έξοδο της µονάδας πολλαπλών σωλήνων τοποθετείται
θάλαµος αποσβέσεως για να ελαχιστοποιεί τις διακυµάνσεις
πιέσεως στο σωλήνα εξατµίσεως EP.
—VN:Βεντούρι
Στη σήραγγα αραιώσεως DTτοποθετείται κώνος διαχύσεως
(βεντούρι)για τη δηµιουργία αρνητικής πιέσεως στην
περιοχή της εξόδου του σωλήνα µεταφοράς ΤΤ. Ο ρυθµός
ροής αερίων διαµέσου του ΤΤ προσδιορίζεται από την συναλ-
λαγή ορµής στη ζώνη του βεντούρι και είναι βασικά ανάλογος
προς τον ρυθµό ροής του φυσητήρα πιέσεως PBοδηγώντας σε
ένα σταθερό λόγο αραιώσεως. Επειδή η συναλλαγή ορµής
επηρεάζεται από τη θερµοκρασία στην έξοδο του ΤΤ και την
διαφορά πιέσεως µεταξύ EPκαιDT,ο πραγµατικός λόγος
αραιώσεως είναι ελαφρώς µικρότερος σε χαµηλό φορτίο σε
σχέση µε υψηλό φορτίο.
—FC2:∆ιάταξη ελέγχου ροής (σχήµατα 6, 7, 11 και 12: προαιρε-
τικό)1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—130
▼B
Για τον έλεγχο της ροής του ανεµιστήρα πιέσεως PBή/και
του ανεµιστήρα αναρροφήσεως SBµπορεί να χρησιµοποιηθεί
µια διάταξη ελέγχου. Αυτή µπορεί να συνδέεται µε το σήµα
ροής καυσίµου ή ροής καυσαερίων ή /και το διαφορικό σήµα
CO2ήNOx.
Όταν χρησιµοποιείται παροχή αέρα υπό πίεση (σχήµα 11), η
FC2ελέγχει απ'ευθείας τη ροή του αέρα.
—FM1:∆ιάταξη µετρήσεως ροής (σχήµατα 6, 7, 11 και 12)
Αεριόµετρο ή άλλο όργανο ροής για τη µέτρηση της ροής των
αραιωµένων καυσαερίων. H FM2 είναι προαιρετική εάν ο
φυσητήρας αναρροφήσεως SBείναι διακριβωµένος για τη
µέτρηση της ροής.
—PB:Φυσητήρας πιέσεως (σχήµατα 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 12)
Για τον έλεγχο του ρυθµού ροής αέρα αραιώσεως, ο PB
µπορεί να συνδεθεί µε τις διατάξεις ελέγχου ροής FC1ή
FC2. O PB δεν είναι αναγκαίος όταν χρησιµοποιείται
επιστόµιο µε πεταλούδα. Ο PBµπορεί να χρησιµοποιηθεί για
τη µέτρηση της ροής του αέρα αραιώσεως, εάν είναι
διακριβωµένος.
—SB:Φυσητήρας αναρροφήσεως (σχήµατα 4, 5, 6, 9, 10 και 12)
Μόνον για συστήµατα κλασµατικής δειγµατοληψίας. Ο SB
µπορεί να χρησιµοποιηθεί για τη µέτρηση της ροής αραιω-
µένων καυσαερίων εάν είναι διακριβωµένος.
—DAF:Φίλτρο αέρα αραιώσεως (σχήµατα 4 έως 12)
Συνιστάται ο αέρας αραιώσεως να φιλτράρεται και να καθαρί-
ζεται µε ενεργό άνθρακα για την αποµάκρυνση
υδρογονανθράκων του περιβάλλοντος. Ο αέρας αραιώσεως
πρέπει να έχει θερµοκρασία 298 K(25ºC)±5K.
Εφόσον ζητείται από τους κατασκευαστές, ο αέρας αραιώσεως
πρέπει να δειγµατίζεται σύµφωνα µε τους κανόνες της ορθής
τεχνικής πρακτικής για τον προσδιορισµό των επιπέδων των
σωµατιδίων του περιβάλλοντος, που µπορούν να αφαιρούνται
κατόπιν από τις τιµές που µετριώνται στα αραιωµένα
καυσαέρια.
—PSP:Καθετήρας δειγµατοληψίας σωµατιδίων (σχήµατα 4, 5, 6, 8,
9, 10 και 12)
Ο καθετήρας αποτελεί το ακραίο τµήµα του PTTκαι:
—τοποθετείται στραµµένος προς τα ανάντη της ροής σε
σηµείο όπου γίνεται καλή ανάµειξη του αέρα αραιώσεως
και των καυσαερίων, δηλ. στον κεντρικό άξονα της
σήραγγας αραιώσεως DTτων συστηµάτων αραίωσης, σε
απόσταση δέκα φορές τη διάµετρο της σήραγγας προς τα
κατάντη της ροής από το σηµείο εισόδου των καυσαερίων
στη σήραγγα αραιώσεως,
—πρέπει να έχει εσωτερική διάµετρο κατ 'ελάχιστον 12 mm,
—µπορεί να θερµαίνεται µέχρι θερµοκρασίας τοιχώµατος όχι
µεγαλύτερης από 325 Κ (52 ºC )µε απ'ευθείας θέρµανση ή
µε προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την
προϋπόθεση ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει
τους 325 Κ (52 ºC)πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων
στη σήραγγα αραιώσεως,
—µπορεί να είναι µονωµένος.
—DT:Σήραγγα αραιώσεως (σχήµατα 4 έως 12)
Η σήραγγα αραιώσεως:
—πρέπει να είναι ικανού µήκους ώστε να επιτυγχάνεται
πλήρης ανάµειξη των καυσαερίων και του αέρα αραιώσεως
σε συνθήκες τυρβώδους ροής,
—πρέπει να είναι κατασκευασµένη από ανοξείδωτο χάλυβα
µε:
—λόγο πάχους προς διάµετρο το πολύ 0,025 για σήραγγες
αραιώσεως εσωτερικής διαµέτρου άνω των 75 mm,
—ονοµαστικό πάχος τοιχώµατος κατ 'ελάχιστο 1,5 mm
για σήραγγες αραιώσεως εσωτερικής διαµέτρου έως
και 75mm,
—πρέπει να έχει διάµετρο τουλάχιστον 75 mmστην
περίπτωση της κλασµατικής δειγµατοληψίας,
—συνιστάται να έχει διάµετρο τουλάχιστον 25 mmστην
περίπτωση ολικής δειγµατοληψίας.
Η σήραγγα µπορεί να θερµαίνεται µέχρι θερµοκρασίας τοιχώ-
µατος όχι µεγαλύτερης από 325 Κ (52 ºC)µε απ'ευθείας
θέρµανση ή µε προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—131
▼B
προϋπόθεση ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει τους
325 Κ (52ºC)πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων στη
σήραγγα αραιώσεως.
Η σήραγγα µπορεί να είναι µονωµένη.
Τα καυσαέρια του κινητήρα πρέπει να αναµειγνύονται καλά
µε τον αέρα αραιώσεως. Στα συστήµατα κλασµατικής δειγµα-
τοληψίας, η ποιότητα αναµείξεως πρέπει να ελέγχεται µετά
τη θέση της σήραγγας σε υπηρεσία, µέσω κατατοµής CO2της
σήραγγας ενώ λειτουργεί ο κινητήρας (τουλάχιστον 4 ισαπέ-
χοντα σηµεία µετρήσεως). Εφόσον χρειάζεται, µπορεί να
χρησιµοποιηθεί και στόµιο µείξεως.
Σηµείωση: Εάν η θερµοκρασία περιβάλλοντος κοντά στη
σήραγγα αραιώσεως DTείναι κάτω από τους 293 Κ
(20ºC),πρέπει να λαµβάνεται πρόνοια ώστε να
αποφεύγονται απώλειες σωµατιδίων στα ψυχρά
τοιχώµατα της σήραγγας αραιώσεως. Συνεπώς,
συνιστάται η θέρµανση ή /και µόνωση της
σήραγγας όπως αναφέρθηκε παραπάνω.
Όταν ο κινητήρας λειτουργεί µε υψηλά φορτία, η σήραγγα
µπορεί να ψύχεται µε ένα ήπιο σχετικώς µέσον όπως κάποιον
ανεµιστήρα, εφόσον η θερµοκρασία του ψυκτικού µέσου δεν
είναι κάτω από τους 293 Κ (20 ºC).
—HE:Εναλλάκτης θερµότητας (σχήµατα 9 και 10)
Ο εναλλάκτης θερµότητας πρέπει να είναι επαρκούς
ικανότητας ώστε να διατηρείται η θερµοκρασία στην είσοδο
του φυσητήρα αναρροφήσεως SBστα όρια του ±1 1K ως
προς τη µέση θερµοκρασία λειτουργίας που παρατηρείται
κατά τη διάρκεια της δοκιµής.
1.2.1.2. Σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής (σχήµα 13)
Περιγράφεται σύστηµα αραιώσεως που βασίζεται στην αραίωση
του συνόλου των καυσαερίων χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της
δειγµατοληψίας σταθερού όγκου ( CVS). Πρέπει να µετριέται ο
συνολικός όγκος του µείγµατος καυσαερίων και αέρα αραιώσεως.
Μπορεί να χρησιµοποιηθεί σύστηµα PDPήCFV.
Για τη µετέπειτα συλλογή των σωµατιδίων, δείγµα των αραιω-
µένων καυσαερίων οδηγείται στο σύστηµα δειγµατοληψίας
σωµατιδίων (σηµείο 1.2.2 σχήµατα 14 και 15). Εάν αυτό γίνεται
απ'ευθείας, αναφέρεται ως µονή αραίωση. Εάν το δείγµα αραι-
ωθεί µία ακόµη φορά στη σήραγγα δευτεροβάθµιας αραίωσης,
αναφέρεται ως διπλή αραίωση. Η διπλή αραίωση είναι χρήσιµη
αν µε την απλή αραίωση δεν µπορεί να επιτευχθεί η απαιτούµενη
θερµοκρασία στο µέτωπο του φίλτρου. Μολονότι είναι εν µέρει
σύστηµα αραιώσεως, το σύστηµα διπλής αραίωσης περιγράφεται
ως τροποποίηση συστήµατος δειγµατοληψίας σωµατιδίων στο
σηµείο 1.2.2 σχήµα 15, επειδή έχει κοινά τα περισσότερα από
τα µέρη ενός τυπικού συστήµατος δειγµατοληψίας σωµατιδίων.
Στη σήραγγα αραιώσεως συστήµατος αραίωσης πλήρους ροής
µπορούν επίσης να προσδιοριστούν αέριες εκποµπές. Ως εκ
τούτου, οι καθετήρες δειγµατοληψίας για τα αέρια συστατικά
εµφαίνονται µεν στο σχήµα 13 αλλά δεν περιλαµβάνονται στον
περιγραφικό κατάλογο. Οι αντίστοιχες απαιτήσεις περιγράφονται
στο σηµείο 1.1.1.
Περιγραφή—Σχήµα 13
—EP:Σωλήνας εξατµίσεως
Το µήκος του σωλήνα εξατµίσεως από την έξοδο της πολλα-
πλής καυσαερίων του κινητήρα, του στροβιλοπληρωτή ή της
διάταξης µετεπεξεργασίας έως τη σήραγγα αραιώσεως δεν
πρέπει να υπερβαίνει τα 10 m.Εάν το σύστηµα έχει µήκος
πάνω από 4m,τότε όλες οι σωληνώσεις πέραν των 4 mπρέπει
να µονώνονται, εκτός από τυχόν χρησιµοποιούµενο εν γραµµή
µετρητή καπνού. Το ακτινικό πάχος της µονώσεως πρέπει να
είναι τουλάχιστον 25 mm.Ο συντελεστής θερµικής αγωγι-
µότητας του µονωτικού υλικού θα είναι το πολύ ίσος προς
0,1W/(m· Κ)µετρούµενος στους 673 Κ (400 ºC).Για τη µείωση
της θερµικής αδράνειας του σωλήνα εξατµίσεως συνιστάται
λόγος πάχους προς διάµετρο το πολύ 0,015. Περιορίζεται η
χρήση εύκαµπτων µερών σε λόγο µήκους προς διάµετρο το
πολύ 12.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—132
▼B
Σχήµα 13
Σύστηµα αραιώσεως πλήρους ροής
Η συνολική ποσότητα των πρωτογενών καυσαερίων αναµει-
γνύεται στη σήραγγα αραιώσεως DTµε τον αέρα αραιώσεως.
Ο ρυθµός ροής αραιωµένων καυσαερίων µετριέται είτε µε αντλία
θετικού εκτοπίσµατος PDPή µε βεντούρι κρίσιµης ροής CFV. Για
την αναλογική δειγµατοληψία των σωµατιδίων και τον προσδιο-
ρισµό της ροής µπορεί να χρησιµοποιηθεί εναλλάκτης
θερµότητας ΗΕ ή σύστηµα ηλεκτρονικής αντιστάθµισης ροής
EFC. Επειδή ο προσδιορισµός της µάζας των σωµατιδίων βασί-
ζεται στη ροή του συνόλου των αραιωµένων καυσαερίων, δεν
απαιτείται υπολογισµός του λόγου αραιώσεως.
—PDP:Αντλία θετικού εκτοπίσµατος
ΗPDPµετρά την ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων από
τον αριθµό των στροφών και το εκτόπισµα της αντλίας. Η
αντίθλιψη του συστήµατος δεν πρέπει να υποβιβάζεται
τεχνητώς από την PDPή από το σύστηµα εισόδου αέρα αραιώ-
σεως. Η στατική αντίθλιψη καυσαερίων που µετριέται µε
λειτουργούν το σύστηµα CVSπρέπει να παραµένει στα όρια
του± 1,5 kPa ως προς τη στατική πίεση που µετριέται χωρίς
σύνδεση µε το CVSστις ίδιες στροφές και φορτίο του κινη-
τήρα.
Η θερµοκρασία του αέριου µείγµατος αµέσως έµπροσθεν της
PDPδεν πρέπει να αποκλίνει πέραν των ±6Κ ως προς τη
µέση θερµοκρασία λειτουργίας που παρατηρείται κατά τη
διάρκεια της δοκιµής, όταν δεν χρησιµοποιείται αντιστάθµιση
ροής.
Αντιστάθµιση ροής µπορεί να χρησιµοποιηθεί µόνον αν η
θερµοκρασία στην είσοδο της PDPδεν υπερβαίνει τους 323 Κ
(50ºC).
—CFV:Βεντούρι κρίσιµης ροής
ΤοCFVµετρά την ολική ροή των αραιωµένων καυσαερίων
διατηρώντας την ροή σε κατάσταση στραγγαλισµού (κρίσιµη
ροή). Η στατική αντίθλιψη καυσαερίων που µετριέται µε το1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—133
▼B
σύστηµαCFVπρέπει να παραµένει στα όρια του ± 1,5 kPa ως
προς τη στατική πίεση που µετριέται χωρίς σύνδεση µε το
CFV, στις ίδιες στροφές και φορτίο του κινητήρα. Η θερµο-
κρασία του αέριου µείγµατος αµέσως έµπροσθεν της PDPδεν
πρέπει να αποκλίνει πέραν των ±1 1 Κ ως προς τη µέση
θερµοκρασία λειτουργίας που παρατηρείται κατά τη διάρκεια
της δοκιµής, όταν δεν χρησιµοποιείται αντιστάθµιση ροής.
—ΗΕ: Εναλλάκτης θερµότητας (προαιρετικός εάν χρησιµο-
ποιείταιEFC)
Ο εναλλάκτης θερµότητας πρέπει να είναι επαρκούς
ικανότητας ώστε η θερµοκρασία να διατηρείται εντός των
ανωτέρω ορίων.
—EFC:Ηλεκτρονικήαντιστάθµιση ροή ς (προαιρετική εάν χρησι-
µοποιείται ΗΕ)
Εάν η θερµοκρασία στην είσοδο είτε της PDPείτε τουCFV
δεν διατηρείται στα προαναφερθέντα όρια, απαιτείται η
ύπαρξη συστήµατος αντιστάθµισης ροής για τη συνεχή
µέτρηση του ρυθµού ροής και τον έλεγχο της αναλογικής
δειγµατοληψίας στο σύστηµα σωµατιδίων.
Για τον σκοπό αυτό, τα σήµατα του συνεχώς µετρούµενου
ρυθµού ροής χρησιµοποιούνται για τη διόρθωση του ρυθµού
ροής δείγµατος διαµέσου των φίλτρων σωµατιδίων του συστή-
µατος δειγµατοληψίας σωµατιδίων (βλ. σχήµατα 14 και 15),
όπως ενδείκνυται.
—DT:Σήραγγα αραιώσεως
Η σήραγγα αραιώσεως:
—πρέπει να έχει αρκετά µικρή διάµετρο ώστε να προκα-
λείται τυρβώδης ροή (αριθµός Reynolds µεγαλύτερος από
4000) και ικανό µήκος ώστε να επιτυγχάνεται πλήρης
ανάµειξη του καυσαερίου και του αέρα αραιώσεως.
Μπορεί να χρησιµοιποιηθεί στόµιο αναµείξεως,
—πρέπει να έχει διάµετρο 75 mmτουλάχιστον,
—µπορεί να είναι µονωµένη.
Τα καυσαέρια του κινητήρα πρέπει να οδηγούνται κατάντη
της ροής, στο σηµείο όπου εισάγονται στη σήραγγα αραιώ-
σεως, να αναµειγνύονται δε επισταµένως.
Όταν χρησιµοποιείται µονή αραίωση, ένα δείγµα από τη
σήραγγα αραιώσεως µεταφέρεται στο σύστηµα δειγµατολη-
ψίας σωµατιδίων (σηµείο 1.2.2 σχήµα 14). Η ικανότητα ροής
τηςPDPήFCVπρέπει να είναι επαρκής ώστε τα αραιωµένα
καυσαέρια να διατηρούνται σε θερµοκρασία µικρότερη ή ίση
των 325 Κ (52 ºC)αµέσως πριν από το πρωτεύον φίλτρο σωµ-
ατιδίων.
Όταν χρησιµοποιείται διπλή αραίωση, ένα δείγµα από τη
σήραγγα αραιώσεως µεταφέρεται στη σήραγγα δευτεροβάθ-
µιας αραιώσεως όπου αραιώνεται περαιτέρω και κατόπιν
διέρχεται από τα φίλτρα δειγµατοληψίας (σηµείο 1.2.2 σχήµα
15).
Η ικανότητα ροής της PDPήCFVπρέπει να είναι επαρκής
ώστε το ρεύµα των αραιωµένων καυσαερίων στη DTνα διατη-
ρείται σε θερµοκρασία µικρότερη ή ίση των 464 Κ (191 ºC)
στη ζώνη δειγµατοληψίας. Το σύστηµα δευτεροβάθµιας
αραιώσεως πρέπει να παρέχει ικανή δευτερογενή ποσότητα
αέρα αραιώσεως ώστε η θερµοκρασία των διπλά αραιωµένων
καυσαερίων να διατηρείται µικρότερη ή ίση προς 325 Κ
(52ºC)αµέσως πριν από το πρωτεύον φίλτρο σωµατιδίων.
—DAF:Φίλτρο αέρα αραιώσεως
Συνιστάται όπως ο αέρας αραιώσεως φιλτράρεται και καθαρί-
ζεται µε ενεργό άνθρακα για την αποµάκρυνση
υδρογονανθράκων του περιβάλλοντος. Ο αέρας αραιώσεως
πρέπει να έχει θερµοκρασία 298 K (25 ºC) ± 5 K. Εφόσον το
ζητήσουν οι κατασκευαστές, ο αέρας δειγµατοληψίας πρέπει
να δειγµατίζεται σύµφωνα µε τους κανόνες της ορθής
τεχνικής πρακτικής για τον προσδιορισµό των επιπέδων των
σωµατιδίων του περιβάλλοντος, που µπορούν κατόπιν να αφαι-
ρούνται από τις τιµές που µετριώνται στα αραιωµένα
καυσαέρια.
—PSP:Καθετήρας δειγµατοληψίας σωµατιδίων
Ο καθετήρας αποτελεί το ακραίο τµήµα του PTTκαι:
—τοποθετείται στραµµένος προς τα ανάντη της ροής, σε
σηµείο όπου γίνεται καλή ανάµειξη του αέρα αραιώσεως
και των καυσαερίων, δηλ. στον κεντρικό άξονα της
σήραγγας αραιώσεως DTτων συστηµάτων αραίωσης σε1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—134
▼B
απόσταση δέκα περίπου φορές τη διάµετρο της σήραγγας
κατάντη του σηµείου εισόδου των καυσαερίων στη
σήραγγα αραιώσεως,
—πρέπει να έχει εσωτερική διάµετρο 12 mmκατ'ελάχιστον,
—µπορεί να θερµαίνεται µέχρι το πολύ 325 K (52 ºC) θερµο-
κρασία τοιχώµατος, µε απ 'ευθείας θερµανση ή µε
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την προϋπόθεση
ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει τους 325 K
(52 ºC) πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων στη
σήραγγα αραιώσεως,
—µπορεί να είναι µονωµένος.
1.2.2.Σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων (σχήµατα 14 και 15)
Το σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων προορίζεται για τη
συλλογή των σωµατιδίων στο φίλτρο σωµατιδίων. Στην
περίπτωση της αραίωσης µερικής ροής µε ολική δειγµατοληψία,
που συνίσταται στη διέλευση όλου του δείγµατος των αραιω-
µένων καυσαερίων διαµέσου των φίλτρων, τα συστήµατα
αραιώσεως (σηµείο 1.2.1.1 σχήµατα 7 και 11)και δειγµατοληψίας
συνήθως συγκροτούν µια ενιαία µονάδα. Στην περίπρωση της
αραίωσης µερικής ή πλήρους ροής µε κλασµατική δειγµα-
τοληψία, που συνίσταται στη διέλευση µέρους µόνον των
αραιωµένων καυσαερίων διαµέσου των φίλτρων, τα συστήµατα
αραίωσης (σηµείο 1.2.1.1 σχήµατα 4, 5, 6, 8, 9, 10 και 12 και
σηµείο 1.2.1.2 σχήµα 13)και δειγµατοληψίας συνήθως συγκρο-
τούν διαφορετικές µονάδες.
Στην παρούσα οδηγία, το σύστηµα διπλής αραιώσεως DDS
(σχήµα 15)ενός συστήµατος αραιώσεως πλήρους ροής θεωρείται
ως ειδική τροποποίηση ενός τυπικού συστήµατος δειγµατοληψίας
σωµατιδίων όπως φαίνεται στο σχήµα 14. Το σύστηµα διπλής
αραιώσεως περιλαµβάνει όλα τα σηµαντικά µέρη του συστήµατος
δειγµατοληψίας σωµατιδίων, όπως υποδοχείς φίλτρων και αντίλα
δειγµατοληψίας και, επιπλέον, ορισµένα χαρακτηριστικά αραιώ-
σεως όπως παροχή αέρα αραιώσεως και σήραγγα
δευτεροβάθµιας αραιώσεως.
Για την αποφυγή επιπτώσεων στους βρόχους ελέγχου, συνιστάται
η αντλία δειγµατοληψίας να λειτουργεί καθ 'όλη τη διάρκεια της
διαδικασίας της δοκιµής. Στη µέθοδο του µονού φίλτρου, πρέπει
να χρησιµοποιείται παρακαµπτήριο σύστηµα για τη διέλευση
του δείγµατος διαµέσου των φίλτρων δειγµατοληψίας στις
επιθυµητές χρονικές στιγµές. Πρέπει να ελαχιστοποιείται η
παρέµβαση της διακοπτόµενης διαδικασίας στους βρόχους
ελέγχου.
Περιγραφές—Σχήµατα 14 και 15
—PSP:Καθετήρας δειγµατοληψίας σωµατιδίων (σχήµατα 14 και 15)
Ο καθετήρας δειγµατοληψίας σωµατιδίων που εµφαίνεται στα
σχήµατα αποτελεί το ακραίο τµήµα του σωλήνα µεταφοράς
σωµατιδίων PTT.
Ο καθετήρας:
—τοποθετείται στραµµένος προς τα ανάντη της ροής, σε
σηµείο όπου γίνεται καλή ανάµειξη του αέρα αραιώσεως
και των καυσαερίων, δηλ. στον κεντρικό άξονα της
σήραγγας αραιώσεως DTτων συστηµάτων αραίωσης (βλ.
σηµείο 1.2.1), σε απόσταση δέκα περίπου φορές τη
διάµετρο της σήραγγας κατάντη του σηµείου εισόδου των
καυσαερίων στη σήραγγα αραιώσεως,
—πρέπει να έχει εσωτερική διάµετρο 12 mmκατ'ελάχιστον,
—µπορεί να θερµαίνεται µέχρι το πολύ 325 K (52 ºC) θερµο-
κρασία τοιχώµατος, µε απ 'ευθείας θέρµανση ή µε
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την προϋπόθεση
ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει τους 325 K
(52 ºC) πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων στην
σήραγγα αραιώσεως,
—µπορεί να είναι µονωµένος.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—135
▼B
Σχήµα 14
Σύστηµα δειγµατοληψίας σωµατιδίων
∆είγµα των αραιωµένων καυσαερίων λαµβάνεται από τη σήραγγα
αραιώσεωςDTσυστήµατος αραιώσεως µερικής ή πλήρους ροής
µέσω του καθετήρα δειγµατοληψίας σωµατιδίων PSPκαι του
σωλήνα µεταφοράς σωµατιδίων PTTδιαµέσου της αντλίας δειγµα-
τοληψίαςP.Το δείγµα διέρχεται διαµέσου του ή των υποδοχέων
φίλτρωνFHπου περιέχουν τα φίλτρα δειγµατοληψίας σωµατι-
δίων. Ο ρυθµός ροής του δείγµατος ελέγχεται από τη διάταξη
ελέγχου ροής FC3.Εάν χρησιµοποιείται ηλεκτρονική αντιστάθ-
µιση ροής EFC ( βλ. σχήµα 13), η ροή των αραιωµένων
καυσαερίων χρησιµοποιείται ως σήµα εντολής για την FV3.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—136
▼B
Σχήµα 15
Σύστηµα αραιώσεως (µόνο για σύστηµα πλήρους ροής)
∆είγµα των αραιωµένων καυσαερίων µεταφέρεται από τη
σήραγγα αραιώσεως DTσυστήµατος αραιώσεως πλήρους ροής
µέσω του καθετήρα δειγµατοληψίας σωµατιδίων PSPκαι του
σωλήνα µεταφοράς σωµατιδίων PTTστη σήραγγα δευτεροβάθµιας
αραίωσηςSDT, όπου αραιώνεται άλλη µια φορά. Το δείγµα διέρ-
χεται διαµέσου του ή των υποδοχέων φίλτρων FHπου περιέχουν
τα φίλτρα δειγµατοληψίας σωµατιδίων. Ο ρυθµός ροής του αέρα
αραιώσεως είναι συνήθως σταθερός ενώ ο ρυθµός ροής του
δείγµατος ρυθµίζεται µε τη διάταξη ελέγχου ροής FC3. Εάν
χρησιµοποιείται ηλεκτρονική αντιστάθµιση ροής EFC(βλ. σχήµα
13), η ροή των αραιωµένων καυσαερίων χρησιµοποιείται ως σήµα
εντολής για την FC3.
—PTT:Σωλήνας µεταφοράς σωµατιδίων (σχήµατα 14 και 15)
Ο σωλήνας µεταφοράς σωµατιδίων δεν πρέπει να έχει µήκος
άνω των1020 mm και όποτε γίνεται πρέπει να είναι κατά το
δυνατόν βραχύτερος.
Οι διαστάσεις αυτές ισχύουν για:
—τον τύπο της κλασµατικής δειγµατοληψίας αραιώσεως
µερικής ροής και το σύστηµα µονής αραιώσεως πλήρους
ροής από το άκρο του καθετήρα στον υποδοχέα του
φίλτρου,
—τον τύπο της ολικής δειγµατοληψίας αραιώσεως µερικής
ροής από το άκρο της σήραγγας αραιώσεως στον υποδοχέα
του φίλτρου,
—το σύστηµα διπλής αραιώσεως πλήρους ροής από το άκρο
του καθετήρα στη σήραγγα δευτεροβάθµιας αραίωσης.
Ο σωλήνας µεταφοράς:
—µπορεί να θερµαίνεται µέχρι το πολύ 325 K (52 ºC) θερµο-
κρασία τοιχώµατος µε απ 'ευθείας θέρµανση ή µε
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την προϋπόθεση
ότι η θερµοκρασία τουαέρα δεν υπερβαίνει τους 325 K1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—137
▼B
(52 ºC) πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων στη
σήραγγα αραιώσεως,
—µπορεί να είναι µονωµένος.
—SDT:Σήραγγα δευτεροβάθµιας αραίωσης (σχήµα 15)
Η σήραγγα δευτεροβάθµιας αραίωσης πρέπει να έχει
ελάχιστη διάµετρο 75 mmκαι µήκος ικανό ώστε το διπλοα-
ραιωµένο δείγµα να µπορεί να παραµένει για χρονικό
διάστηµα τουλάχιστον 0,25 δευτερόλεπτα. Ο υποδοχέας του
πρωτεύοντος φίλτρου, FH,πρέπει να ευρίσκεται µέχρι 300 mm
από την έξοδο της SDT.
Η σήραγγα δευτεροβάθµιας αραίωσης:
—µπορεί να θερµαίνεται µέχρι το πολύ 325 K (52 ºC) θερµο-
κρασία τοιχώµατος µε απ 'ευθείας θέρµανση ή µε
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την προϋπόθεση
ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει τους 325 K
(52 ºC) πριν από την εισαγωγή των καυσαερίων στη
σήραγγα αραιώσεως,
—µπορεί να είναι µονωµένη.
—FH:Υποδοχέας φίλτρου (σχήµατα 14 και 15)
Για το πρωτεύον και το εφεδρικό φίλτρο µπορούν να χρησιµο-
ποιούνται ένας ή ξεχωριστοί υποδοχείς. Πρέπει να
πληρούνται οι απαιτήσεις του παραρτήµατος IIIπροσάρτηµα
1 σηµείο 1.5.1.3.
Οι υποδοχείς:
—µπορούν να θερµαίνονται µέχρι το πολύ 325 K (52 ºC)
θερµοκρασία τοιχώµατος µε απ 'ευθείας θέρµανση ή µε
προθέρµανση του αέρα αραιώσεως, υπό την προϋπόθεση
ότι η θερµοκρασία του αέρα δεν υπερβαίνει του 325 K
(52ºC),
—S:Αντλία δειγµατοληψίας (σχήµατα 14 και 15)
Η αντλία δειγµατοληψίας σωµατιδίων τοποθετείται σε ικανή
απόσταση από τη σήραγγα έτσι ώστε η θερµοκρασία του
εισερχοµένου αερίου να διατηρείται σταθερή ( ±3K ) εάν δεν
χρησιµοποιείται διόρθωση ροής µε FC3.
—DP:Αντλία αέρα αραιώσεως (σχήµα 15)(µόνο για διπλή
αραίωση πλήρους ροής)
Η αντλία αέρα αραιώσεως τοποθετείται έτσι ώστε ο αέρας
δευτεροβάθµιας αραίωσης να προσάγεται µε θερµοκρασία
298K(25ºC)±5K.
—FC3:∆ιάταξη ελέγχου ροής (σχήµατα 14 και 15)
Πρέπει να χρησιµοποιείται διάταξη ελέγχου ροής για την
αντιστάθµιση του ρυθµού ροής δείγµατος σωµατιδίων ως προς
τις µεταβολές της θερµοκρασίας και αντίθλιψης στη διαδροµή
του δείγµατος, εάν δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιµα µέσα. Η
διάταξη ελέγχου ροής χρειάζεται αν χρησιµοποιείται ηλεκ-
τρονική αντιστάθµιση ροής EFC( βλ. σχήµα 13).
—FM3:Συσκευήµέτρησης ροή ς (σχήµατα 14 και 15)(ροή
δείγµατος σωµατιδίων)
Το αεριόµετρο ή όργανο ροής τοποθετείται σε ικανή
απόσταση από την αντλία δείγµατος έτσι ώστε η θερµοκρασία
του εισαγοµένου αερίου να παραµένει σταθερή ( ± 3 K), εάν
δεν χρησιµοποιείται διόρθωση µε FC3.
—FM4:Συσκευήµέτρησης ροή ς (σχήµα 15)(αέρας αραιώσεως,
µόνο διπλή αραίωση πλήρους ροής)
Το αεριόµετρο ή όργανο ροής τοποθετείται έτσι ώστε η
θερµοκρασία του εισερχοµένου αερίου να παραµένει στους
298K(25ºC)±5K.
—BV:Ένσφαιρη βαλβίδα (προαιρετική)
Η ένσφαιρη βαλβίδα πρέπει να έχει διάµετρο τουλάχιστον
όσο η εσωτερική διάµετρος του σωλήνα δειγµατοληψίας και
χρόνο διακοπής µικρότερο από 0,5 δευτερόλεπτα.
Σηµείωση: Εάν η θερµοκρασία του περιβάλλοντος κοντά στα
PSP, PTT, SDT καιFHείναι κάτω των 239 K
(20 ºC), πρέπει να λαµβάνονται προφυλακτικά
µέτρα ώστε να αποφεύγονται τυχόν απώλειες σωµ-
ατιδίων στο ψυχρό τοίχωµα των µερών αυτών.Συνεπώς, συνιστάται η θέρµανση ή /και µόνωση
των µερών αυτών όπως αναφέρθηκε στις προηγού-
µενες περιγραφές. Συνιστάται επίσης η
θερµοκρασία µετώπου φίλτρου κατά τη δειγµα-
τοληψία να µην είναι κατώτερη των 293 K(20ºC).1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—138
▼B
Σε υψηλά φορτία του κινητήρα, τα ανωτέρω µέρη πρέπει να
ψύχονται µε ένα σχετικώς ήπιο µέσον όπως π.χ. κάποιος
ανεµιστήρας κυκλοφορίας αέρα, εφόσον η θερµοκρασία του
ψυκτικού µέσου δεν είναι κατώτερη των 293 K(20ºC).1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—139
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2VII◄
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—140
▼B
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—141
▼B
Προσάρτηµα 1
►(1)(2)(3)M21997L0068—EL —11.02.2003—002.001—142
▼B
►(1)M21997L0068—EL —11.02.2003—002.001—143
▼M2
Προσάρτηµα 2
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ∆ΟΚΙΜΩΝ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΜΕ
ΣΠΙΝΘΗΡΑ
1. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ∆ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ Ή ΤΩΝ
∆ΟΚΙΜΩΝ (1):
1.1.Καύσιµο αναφοράς που χρησιµοποιείται για τη δοκιµή
1.1.1. Αριθµός οκτανίου
1.1.2. Αναφέρατε το ποσοστό ελαίου στο µείγµα όταν αναµειγνύονται
λιπαντικό και βενζίνη, όπως στην περίπτωση των δίχρονων κινη-
τήρων.
1.1.3. Πυκνότητα βενζίνης για τετράχρονους κινητήρες και µείγµατος
βενζίνης-ελαίου για δίχρονους κινητήρες.
1.2.Λιπαντικό
1.2.1. Μάρκα(-ες)
1.2.2. Τύπος(-οι)
1.3.Εξαρτήµατα κινούµενα από τον κινητήρα (εάν έχει εφαρµογή)
1.3.1. Απαρίθµηση και στοιχεία ταυτοποίησης
1.3.2. Ισχύς απορροφούµενη στην υποδεικνυόµενη ταχύτητα του κινη-
τήρα (όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή)
ΕξοπλισµόςΙσχύςAE(kW)απορροφούµενη σε διάφορες
ταχύτητες του κινητήρα (*),λαµβανοµένου υπόψη
του προσαρτήµατος 3 του παρόντος παραρτήµατος
Ενδιάµεση (εάν έχει
εφαρµογή)Ονοµαστική
Σύνολο
(*)∆εν πρέπει να είναι µεγαλύτερη του 10 %της ισχύος που µετράται κατά τη δοκιµή.
1.4.Λειτουργία κινητήρα
1.4.1. Ταχύτητες κινητήρα:
Ραλαντί:min−1
Ενδιάµεση: min−1
Ονοµαστική: min−1
1.4.2. Ισχύς κινητήρα (2)
ΚατάστασηΡύθµιση ισχύος ( kW)σε διάφορες ταχύτητες του
κινητήρα
Ενδιάµεση (εάν έχει
εφαρµογή)Ονοµαστική
Μέγιστη ισχύς µετρούµενη στη δοκιµή ( PM)
(kW)(a)1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—144
(1)Στην περίπτωση ορισµένων µητρικών κινητήρων, να αναφέρεται για καθένα.
(2)Μη διορθωµένη ισχύς µετρούµενη σύµφωνα µε το τµήµα 2.4 του παραρτήµατος
I.
▼M2
ΚατάστασηΡύθµιση ισχύος ( kW)σε διάφορες ταχύτητες του
κινητήρα
Ενδιάµεση (εάν έχει
εφαρµογή)Ονοµαστική
Ολική ισχύς απορροφούµενη από εξαρτή-
µατα κινούµενα από τον κινητήρα σύµφωνα
µε το τµήµα 1.3.2 του παρόντος προσαρτή-
µατος ή το τµήµα 2.8 του παραρτήµατος III
(PAE)(kW)(b)
Καθαρή ισχύς κινητήρα όπως καθορίζεται
στο τµήµα 2.4 του παραρτήµατος I(kW)(c)
c=a+b
1.5.Επίπεδα εκποµπών
1.5.1. Ρύθµιση δυναµοµέτρου ( kW)
%ΦορτίοΡύθµιση δυναµοµέτρου ( kW)σε διάφορες
ταχύτητες του κινητήρα
Ενδιάµεση (εάν έχει
εφαρµογή)Ονοµαστική (εάν έχει
εφαρµογή)
10(εάν έχει εφαρµογή)
25(εάν έχει εφαρµογή)
50
75
100
1.5.2. Αποτελέσµατα εκποµπών στον κύκλο δοκιµής:
CO:g/kWh
HC:g/kWh
NOx:g/kWh1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—145
▼M2
Προσάρτηµα 3
ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΑ-
ΤΕΣΤΗΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ∆ΟΚΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ
ΚΙΝΗΤΗΡΑ
Αριθµ-
όςΕξοπλισµός και βοηθητικά εξαρτήµατα Προσαρµοσµένα για τη δοκιµή εκποµπών
1 Σύστηµα εισαγωγής
Πολλαπλή εισαγωγής Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σύστηµα ελέγχου εκποµπών στροφα-
λοθαλάµουΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
∆ιατάξεις ελέγχου συστήµατος πολλα-
πλής δίδυµης εισαγωγήςΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Μετρητής ροής αέρα Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σωληνώσεις εισόδου αέρα Ναι (α)
Φίλτρο αέρα Ναι (α)
Σιγαστήρας εισαγωγής Ναι (α)
∆ιάταξη περιορισµού ταχύτητας Ναι (α)
2 ∆ιάταξη επαγωγικής θέρµανσης
πολλαπλής εισαγωγήςΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής.
Εάν είναι δυνατόν, στην καλύτερη
δυνατή κατάσταση
3 Σύστηµα εξαγωγής
Καθαριστής εξαγωγής Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Πολλαπλή εξαγωγής Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σωλήνες συνδέσεως Ναι (β)
Σιγαστήρας Ναι (β)
Ακραίο τµήµα εξάτµισης Ναι (β)
Πέδη εξαγωγής Όχι (γ)
Σύστηµα υπερτροφοδότησης Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
4 Αντλία τροφοδοσίας καυσίµου Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(δ)
5 Εξοπλισµός εξαέρωσης
Εξαερωτήρας Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σύστηµα ηλεκτρονικού ελέγχου,
µετρητής ροής αέρα κ.λπ.Ναι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Εξοπλισµός για κινητήρες αερίου
Μειωτήρας πιέσεως Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Εξατµιστήρας Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Μείκτης Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
6 Σύστηµα έγχυσης καυσίµου (βενζίνη
και ντίζελ)
Προφίλτρο Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
ή εξοπλισµός κλίνης δοκιµής
Φίλτρο Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
ή εξοπλισµός κλίνης δοκιµής
Αντλία Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σωλήνας υψηλής πιέσεως Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Εγχυτήρας Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Βαλβίδα εισαγωγής αέρα Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(ε)
Σύστηµα ηλεκτρονικού ελέγχου, Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—146
▼M2
Αριθµ-
όςΕξοπλισµός και βοηθητικά εξαρτήµατα Προσαρµοσµένα για τη δοκιµή εκποµπών
µετρητής ροής αέρα κ.λπ.
Σύστηµα ρυθµιστή /ελέγχου στροφών Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Αυτόµατο στοπ σε πλήρες φορτίο για
τον αυξοµειωτήρα ( rack) τροφοδοσίας
ανάλογα µε τις ατµοσφαιρικές
συνθήκεςΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
7 Σύστηµα ψυκτικού υγρού
Ψυγείο Όχι
Ανεµιστήρας Όχι
Κάλυµµα ανεµιστήρα Όχι
Υδραντλία Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(ζ)
Θερµοστάτης Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(η)
8 Ψύξη µε αέρα
Κάλυµµα Όχι (θ)
Ανεµιστήρας ή φυσητήρας Όχι (θ)
∆ιάταξη ρύθµισης της θερµοκρασίας Όχι
9 Ηλεκτρικό σύστηµα
Γεννήτρια Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(ι)
Σύστηµα διανοµής Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Πηνίο ή πηνία Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Καλωδίωση Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Αναφλεκτήρες Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Σύστηµα ηλεκτρονικού ελέγχου,
συµπεριλαµβανοµένου του συστήµατος
αισθητήραknock/ υστέρησης σπινθήραΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
10 Σύστηµα υπερτροφοδοσίας
Συµπιεστής κινούµενος απευθείας από
τον κινητήρα ή /και από τα αέρια
εξαγωγήςΝαι,«στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
Ψύκτης αέρα τροφοδοσίας Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
ή εξοπλισµός κλίνης δοκιµής (κ)(λ)
Αντλία ή ανεµιστήρας ψυκτικού
(κινούµενος από τον κινητήρα)Όχι(θ)
∆ιάταξη ελέγχου ροής ψυκτικού υγρού Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
11 Βοηθητικός ανεµιστήρας κλίνης
δοκιµήςΝαι, εάν είναι αναγκαίος
12 Αντιρρυπαντική διάταξη Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγω-
γής(µ)
13 Σύστηµα εκκίνησης Εξοπλισµός κλίνης δοκιµής
14 Αντλία λιπαντικού ελαίου Ναι, «στάνταρ»εξοπλισµός παραγωγής
(α)Το πλήρες σύστηµα εισαγωγής πρέπει να είναι τοποθετηµένο όπως προβλέπεται για την εφαρµογή για
την οποία προορίζεται:
όταν υπάρχει κίνδυνος αξιοσηµείωτης επίδρασης στην ισχύ του κινητήρα ·
στην περίπτωση κινητήρων ανάφλεξης µε σπινθήρα µε φυσική αναρρόφηση ·
όταν το ζητάει ο κατασκευαστής.
Στις άλλες περιπτώσεις, µπορεί να χρησιµοποιηθεί κάποιο ισοδύναµο σύστηµα και να γίνει έλεγχος
για να επιβεβαιωθεί ότι η πίεση εισαγωγής δεν διαφέρει άνω των 100 Paαπό το ανώτερο όριο που
καθορίζεται από τον κατασκευαστή για ένα καθαρό φίλτρο αέρα.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—147
▼M2
(β)Το πλήρες σύστηµα εξαγωγής πρέπει να είναι τοποθετηµένο όπως προβλέπεται για την εφαρµογή για
την οποία προορίζεται:
όταν υπάρχει κίνδυνος αξιοσηµείωτης επίδρασης στην ισχύ του κινητήρα ·
στην περίπτωση κινητήρων ανάφλεξης µε σπινθήρα µε φυσική αναρρόφηση ·
όταν το ζητάει ο κατασκευαστής.
Στις άλλες περιπτώσεις, µπορεί να χρησιµοποιηθεί κάποιο ισοδύναµο σύστηµα υπό την προϋπόθεση
ότι η µετρούµενη πίεση δεν διαφέρει άνω των 1000 Pa από το ανώτερο όριο που καθορίζεται από
τον κατασκευαστή.
(γ)Εάν στον κινητήρα υπάρχει ενσωµατωµένη πέδη εξαγωγής, η ρυθµιστική βαλβίδα πρέπει να είναι
τελείως ανοικτή.
(δ)Η πίεση τροφοδοσίας καυσίµου µπορεί να ρυθµίζεται, εάν χρειάζεται, για την αναπαραγωγή της
πιέσεως που υφίσταται στην ειδικότερη εφαρµογή του κινητήρα (ιδιαίτερα όταν χρησιµοποιείται
σύστηµα«επιστροφής καυσίµου »).
(ε)Η βαλβίδα εισαγωγής αέρα είναι η βαλβίδα ελέγχου για τον πνευµατικό ρυθµιστή της αντλίας εγχύ-
σεως. Ο ρυθµιστής ή το σύστηµα έγχυσης καυσίµου µπορεί να περιλαµβάνουν και άλλες διατάξεις πουµπορεί να επηρεάζουν την ποσότητα του εγχυόµενου καυσίµου.
(
ζ)Η κυκλοφορία του ψυκτικού υγρού πρέπει να επιτελείται µόνο µέσω της αντλίας νερού του κινητήρα.
Η ψύξη του υγρού µπορεί να επιτυγχάνεται µέσω εξωτερικού κυκλώµατος, έτσι ώστε η απώλεια
πιέσεως του κυκλώµατος αυτού και η πίεση στην εισαγωγή της αντλίας να παραµένουν ουσιαστικάίδιες µε εκείνες του συστήµατος ψύξεως του κινητήρα.
(
η)Ο θερµοστάτης µπορεί να είναι ρυθµισµένος τελειως ανοικτός.
(θ)Όταν ο ανεµιστήρας ή ο φυσητήρας ψύξεως είναι προσαρµοσµένος για τη δοκιµή, η απορροφούµενη
ισχύς πρέπει να προστίθεται στα αποτελέσµατα, εκτός από την περίπτωση ανεµιστήρων ψύξεως αερό-
ψυκτων κινητήρων προσαρµοσµένων απευθείας στο στροφαλοφόρο). Η ισχύς του ανεµιστήρα ήφυσητήρα πρέπει να προσδιορίζεται στις ταχύτητες που χρησιµοποιούνται για τη δοκιµή, ή µε υπολο-γισµούς από τα «στάνταρ»χαρακτηριστικά ή µε δοκιµή στην πράξη.
(
ι)Ελάχιστη ισχύς της γεννήτριας: η ηλεκτρική ισχύς της γεννήτριας πρέπει να περιορίζεται στα
επίπεδα που είναι αναγκαία για τη λειτουργία των παρελκοµένων που είναι απαραίτητα για τη
λειτουργία του κινητήρα. Εάν είναι αναγκαία η σύνδεση συσσωρευτή, πρέπει να χρησιµοποιείται
πλήρως φορτισµένος συσσωρευτής σε καλή κατάσταση.
(κ)Οι κινητήρες µε ψύξη του αέρα τροφοδοσίας ελέγχονται µε το σύστηµα ψύξης του αέρα τροφοδοσίας,
είτε είναι υδρόψυκτοι, είτε αερόψυκτοι, εφόσον όµως το προτιµά ο κατασκευαστής, ο ψύκτης αέραµπορεί να αντικατασταθεί από σύστηµα του πάγκου δοκιµής. Και στις δύο περιπτώσεις, η µέτρηση
της ισχύος σε κάθε ταχύτητα πρέπει να γίνεται µε τη µέγιστη πτώση πιέσεως και την ελάχιστη πτώση
θερµοκρασίας του αέρα µέσα από τον ψύκτη του αέρα του συστήµατος του πάγκου δοκιµής, όπωςκαθορίζεται από τον κατασκευαστή.
(
λ)Σε αυτούς µπορούν να περιλαµβάνονται, π.χ., σύστηµα ανακυκλοφορίας καυσαερίων ( EGR), καταλυ-
τικός µετατροπέας, θερµικός αντιδραστήρας, δευτερεύον σύστηµα τροφοδοσίας αέρα και σύστηµα
προστασίας εξάτµισης καυσίµου.
(µ)Η ενέργεια για το ηλεκτρικό ή άλλα συστήµατα εκκίνησης πρέπει να παρέχεται από την κλίνη
δοκιµής.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—148
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2VIII◄
ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΡΙΣΕΩΣ
(βλ. άρθρο 4 παράγραφος 2)
1.Ο αριθµός αποτελείται από 5 τµήµατα που χωρίζονται από ένα αστε-
ρίσκο*.
Τµήµα 1:Το µικρό γράµµα «e»ακολουθούµενο από το ή τα
διακριτικά γράµµατα ή τον αριθµό του κράτους µέλους που
χορήγησε την έγκριση:
«1»
για τη Γερµανία
«2» για τη Γαλλία
«3» για την Ιταλία
«4» για τις Κάτω Χώρες
«5» για τη Σουηδία
«6» για το Βέλγιο
«9» για την Ισπανία
«11» για το Ηνωµένο Βασίλειο
«12» για την Αυστρία
«13» για το Λουξεµβούργο
«17» για την Φινλανδία
«18» για τη ∆ανία
«21» για την Πορτογαλία
«23» για την Ελλάδα
«IRL» για την Ιρλανδία
Τµήµα 2:Ο αριθµός της παρούσας οδηγίας. ∆εδοµένου ότι η οδηγία
περιέχει διάφορες ηµεροµηνίες εφαρµογής και διάφορα
τεχνικά πρότυπα, προστίθενται δύο αλφαβητικοί χαρα-
κτήρες. Οι χαρακτήρες αυτοί αναφέρονται στις διάφορες
ηµεροµηνίες εφαρµογής απαιτήσεων σταδιακής αυστη-
ρότητας, και στη χρήση του κινητήρα για κινητά
µηχανήµατα διαφόρων προδιαγραφών, βάσει των οποίων
χορηγήθηκε η έγκριση τύπου. Ο πρώτος χαρακτήρας καθο-
ρίζεται στο άρθρο 9. Ο δεύτερος καθορίζεται στο
παράρτηµα Ι τµήµα 1 σε συνάφεια µε τη φάση δοκιµής
που ορίζεται στο παράρτηµα ΙΙΙ σηµείο 3.6.
Τµήµα 3:Ο αριθµός της τελευταίας τροποποιητικής οδηγίας που
εφαρµόζεται στην έγκριση. Κατά περίπτωση, πρέπει να
προστίθενται δύο ακόµη αλφαβητικοί χαρακτήρες ανάλογα
µε τις περιγραφόµενες στο τµήµα 2 συνθήκες, ακόµη και αν
λόγω των νέων παραµέτρων χρειάζεται να αλλάξει µόνον
ένας από τους χαρακτήρες. Εάν δεν γίνεται καµία αλλαγή
των χαρακτήρων αυτών, τότε αυτοί παραλείπονται.
Τµήµα 4:Ένας τετραψήφιος αύξων αριθµός (µε αρχικά µηδενικά,
όταν χρειάζεται)που υποδεικνύει τον βασικό αριθµό εγκρί-
σεως. Η ακολουθία ξεκινάει από το 0001.
Τµήµα 5:Ένας διψήφιος αύξων αριθµός (που αρχίζει, όταν χρειά-
ζεται, από µηδέν)που υποδηλώνει την επέκταση. Η
ακολουθία αρχίζει από 01 για κάθε βασικό αριθµό
έγκρισης.
2.Παράδειγµα της τρίτης εγκρίσεως (χωρίς επέκταση, µέχρι τώρα), που
αντιστοιχεί στην Α ηµεροµηνία εφαρµογής (φάση Ι, ανώτερη ζώνη
ισχύος)και στη χρήση του κινητήρα για κινητά µηχανήµατα προδια-
γραφής Α, η οποία χορηγήθηκε από το Ηνωµένο Βασίλειο:
e11*98/…AA*00/000XX*0003*001997L0068—EL —11.02.2003—002.001—149
▼B
3.Παράδειγµα της δεύτερης επέκτασης στην τέταρτη έγκριση που αντι-
στοιχεί στην Ε ηµεροµηνία εφαρµογής (φάση ΙΙ, µέση ζώνη ισχύος)
για µηχανήµατα της ιδίας προδιαγραφής (Α), η οποία χορηγήθηκε
από τη Γερµανία:
e1*01/…EA*00/000XX*0004*021997L0068—EL —11.02.2003—002.001—150
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2IX◄
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—151
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2X◄
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—152
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ►M2XI◄
1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—153
▼M2
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XII
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΤΥΠΟΥ
1.Οι ακόλουθες εγκρίσεις τύπου και, ανάλογα µε την περίπτωση, τα
σχετικά σήµατα έγκρισης, αναγνωρίζονται ως ισοδύναµες έγκρισης
της παρούσας οδηγίας για κινητήρες των κατηγοριών Α, Β και Γ,
όπως ορίζονται στο άρθρο 9 τµήµα 2:
1.1.Οδηγία 2000 /25/ΕΚ.
1.2.Εγκρίσεις τύπου της οδηγίας 88 /77/ΕΟΚ, που συµµορφώνονται προς
τις απαιτήσεις του σταδίου Α ή Β όσον αφορά το άρθρο 2 και το
παράρτηµα Ι τµήµα 6.2.1 της οδηγίας 88 /77/ΕΟΚ, όπως τροπο-
ποιήθηκε από την οδηγία 91 /542/ΕΟΚ, ή των διορθωτικών Ι /2στη
σειρά τροποποιήσεων 02 του κανονισµού ΟΕΕ /ΟΗΕ 49.
1.3.Πιστοποιητικά εγκρίσεων τύπου σύµφωνα µε τον κανονισµό ΟΕΕ /
ΟΗΕ 96.
2.Για κινητήρες των κατηγοριών ∆, Ε, ΣΤ και Ζ (στάδιο ΙΙ), όπως
ορίζονται στο άρθρο 9 παράγραφος 3, οι ακόλουθες εγκρίσεις τύπου
και, ανάλογα µε την περίπτωση, τα σχετικά σήµατα έγκρισης
αναγνωρίζονται ως ισοδύναµες έγκρισης της παρούσας οδηγίας.
2.1.Οδηγία 2000 /25/ΕΚ, εγκρίσεις σταδίου ΙΙ.
2.2.Εγκρίσεις τύπου της οδηγίας 88 /77/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από
την οδηγία 1999 /96/ΕΚ, οι οποίες είναι σύµφωνες µε τα στάδια Α,
Β1, Β2 ή Γ που ορίζονται στο άρθρο 2 και στο τµήµα 6.2.1 του
παραρτήµατος Ι.
2.3.Σειρά τροποποιήσεων 03 του κανονισµού ΟΕΕ /ΟΗΕ 49.
2.4.Οι εγκρίσεις σταδίου Β του κανονισµού ΟΕΕ /ΟΗΕ 96 σύµφωνα µε το
τµήµα 5.2.1 της σειράς τροποποιήσεων 01 του κανονισµού 96.1997L0068—EL —11.02.2003—002.001—154