1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 1
Τοέγγραφοαυτόσυνιστάβοήθηµατεκµηρίωσηςκαιδενδεσµεύειτακοινοτικάόργανα
►B ΈΒ∆ΟΜΗΟ∆ΗΓΙΑΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της13ηςΙουνίου1983
βασιζόµενη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης για τους ενοποιηµένους
λογαριασµούς
(83/349/ΕΟΚ)
(ΕΕL 193της 18.7.1983, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Ενδέκατη οδηγία του Συµβουλίου της 21ης ∆εκεµβρίου 1989 (89 /
666/ΕΟΚ) L 395 36 30.12.1989
►M2Οδηγία του Συµβουλίου της 8ης Νοεµβρίου 1990 (90 /604/ΕΟΚ) L 317 57 16.11.1990
►M3Οδηγία του Συµβουλίου της 8ης Νοεµβρίου 1990 (90 /605/ΕΟΚ) L 317 60 16.11.1990
Τροποποιείται από:
►A1Πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας L 302 23 15.11.1985
►A2Πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της
Σουηδίας C241 21 29.8.1994
(όπως προσαρµόστηκε από την απόφαση 95 /1/ΕΚ, Ευρατόµ, ΕΚΑΧ
του Συµβουλίου) L 1 1 1.1.1995
▼B
ΈΒ∆ΟΜΗΟ∆ΗΓΙΑΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της13ηςΙουνίου1983
βασιζόµενηστοάρθρο54παράγραφος3περίπτωσηζ)τηςσυνθήκης
γιατουςενοποιηµένουςλογαριασµούς
(83/349/ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ),
την πρόταση της Επιτροπής (1),
τη γνώµη του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλίου (2),
τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),
Εκτιµώντας:ότι το Συµβούλιο εξέδωσε, στις 25 Ιουλίου 1978, την οδηγία 78 /
660/ΕΟΚ(
4)για το συντονισµό των εθνικών νοµοθεσιών περί των
ετησίων λογαριασµών εταιριών ορισµένων µορφών ·ότι σηµαν-
τικός αριθµός εταιριών αποτελούν µέρος συνόλων επιχειρήσεων ·
ότι, προκειµένου να έρχονται εις γνώσιν των εταίρων και τωντρίτων οικονοµικές πληροφορίες για αυτά τα σύνολα τωνεπιχειρήσεων, πρέπει να συντάσσονται ενοποιηµένοι λογαρια-σµοί·ότι, συνεπώς, επιβάλλεται η εναρµόνιση των εθνικών
νοµοθεσιών για τους ενοποιηµένους λογαριασµούς προκειµένου
να υλοποιηθούν οι στόχοι της δυνατότητας συγκρίσεως και της
ισοδυναµίας αυτών των πληροφοριών ·
ότι, για να καθοριστούν οι προϋποθέσεις της ενοποιήσεως, πρέπει
να λαµβάνονται υπόψη όχι µόνο οι περιπτώσεις στις οποίες ηεξουσία ελέγχου βασίζεται στην πλειοψηφία των δικαιωµάτωνψήφου, αλλά και οι περιπτώσεις στις οποίες η εξουσία αυτή
βασίζεται σε συµφωνίες, εκεί όπου αυτές γίνονται δεκτές ·ότι τα
κράτη µέλη στα οποία αυτό παρουσιάζεται πρέπει, εξάλλου, ναµπορούν να καλύπτουν την περίπτωση όπου, σε ορισµένεςπεριστάσεις διαπιστώνεται πραγµατική άσκηση του ελέγχουβασιζόµενη σε µία µειοψηφική συµµετοχή ·ότι πρέπει, τέλος, να
επιτραπεί στα κράτη µέλη να καλύψουν την περίπτωση των
συνόλων επιχειρήσεων που είναι µεταξύ τους ισότιµες ·
ότι ο συντονισµός, στον τοµέα των ενοποιηµένων λογαριασµών,
αποσκοπεί στην προστασία των συµφερόντων που συνδέονται µεκεφαλαιουχικές εταιρίες ·ότι η προστασία αυτή συνεπάγεται την
αρχή ότι καταρτίζονται ενοποιηµένοι λογαριασµοί εφόσον µία
παρόµοια εταιρία αποτελεί µέρος ενός συνόλου επιχειρήσεων,
και ότι οι ενοποιηµένοι αυτοί λογαριασµοί καταρτίζονταιυποχρεωτικά τουλάχιστον όταν η εν λόγω εταιρία είναι µίαµητρική επιχείριση ( SIC!επιχείρηση) ·ότι, εξάλλου, για µία
πλήρη ενηµέρωση είναι αναγκαίο, όταν µία θυγατρική επιχείριση(SIC!επιχείρηση) είναι η ίδια µητρική επιχείριση, ( SIC!
επιχείρηση) να καταρτίζει ενοποιηµένους λογαριασµούς ·ότι,
πάντως, µία παρόµοια µητρική επιχείριση ( SIC!επιχείρηση)
µπορεί και, σε ορισµένες περιπτώσεις, πρέπει να απαλλάσσεταιαπό την υποχρέωση καταρτίσεως παροµοίων ενοποιηµένωνλογαριασµών, υπό την προϋπόθεση ότι οι εταίροι και οι τρίτοιπροστατεύονται επαρκώς ·
ότι, για τα σύνολα των επιχειρήσεων που δεν υπερβαίνουν ένα
ορισµένο µέγεθος, µπορεί να δικαιολογηθεί µία εξαίρεση από τηνυποχρέωση καταρτίσεως ενοποιηµένων λογαριασµών ·ότι πρέπει,1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 2
(1)ΕΕ αριθ. C 121της 2. 6. 1976, σ. 2 .
(2)ΕΕ αριθ. C 163της 10. 7. 1978, σ. 60 .
(3)ΕΕ αριθ. C7 5της 26. 3. 1977, σ. 5 .
(4)ΕΕ αριθ. L 222της 14. 8. 1978, σ. 11 .
▼B
συνεπώς, να καθοριστούν ανώτατα όρια για µια παρόµοια
εξαίρεση ·ότι τούτο συνεπάγεται ότι τα κράτη µέλη µπορούν
είτε να προβλέψουν πως η υπέρβαση του αριθµητικού ορίου ενός
µόνο από τα τρία κριτήρια αρκεί για τη µη εφαρµογή της
εξαιρέσεως, είτε να θεσπίσουν αριθµητικά όρια µικρότερα από ταπροβλεπόµενα στην οδηγία ·
ότι οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί πρέπει να δίνουν πραγµατική
εικόνα του ενεργητικού και παθητικού, της οικονοµικής θέσεως
και των αποτελεσµάτων χρήσεως του συνόλου των επιχειρήσεωνπου περιλαµβάνονται στην ενοποίηση ·ότι, για το σκοπό αυτό, η
ενοποίηση πρέπει να περιλαµβάνει, κατ 'αρχήν, όλες τις
επιχειρήσεις του προαναφερθέντος συνόλου ·ότι ενοποίηση
αυτή επιτάσσει την πλήρη αναγραφή των στοιχείων ενεργητικού
και παθητικού, των εσόδων και των εξόδων αυτών των επιχειρή-σεων, µε ειδική µνεία των συµφερόντων των εκτός του συνόλουπροσώπων ·ότι, εντούτοις, πρέπει να γίνονται οι αναγκαίες
διορθώσεις για την εξάλειψη των αποτελεσµάτων που οφείλονταιστις οικονοµικές σχέσεις µεταξύ των ενοποιουµένων επιχειρή-
σεων·
ότι πρέπει να καθοριστεί ένας ορισµένος αριθµός αρχών στον
τοµέα της καταρτίσεως των ενοποιηµένων λογαριασµών και στοντοµέα της αποτιµήσεως στο πλαίσιο των λογαριασµών αυτών,
ώστε να εξασφαλιστεί ότι αυτοί περιέχουν στοιχεία συνεκτικά
και συγκρίσιµα, τόσο όσον αφορά τις µεθόδους πουακολουθούνται για την αποτίµησή τους, όσο και για τιςλογιστικές περιόδους που λαµβάνονται υπόψη ·
ότι η συµµετοχή στο κεφάλαιο επιχειρήσεων στις οποίες οι
περιλαµβανόµενες στην ενοποίηση επιχειρήσεις ασκούν σηµαν-τική επιρροή, πρέπει να περιλαµβάνεται στους ενοποιηµένουςλογαριασµούς µε βάση τη µέθοδο της ισοτιµίας ·
ότι το προσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαριασµών πρέπει να
περιέχει ακριβείς ενδείξεις ως προς τις υποκείµενες στην
ενοποίηση επιχειρήσεις ·
ότι ορισµένες από τις µεταβατικές παρεκκλίσεις που προβλέ-
πονται στην οδηγία 78 /660/ΕΟΚ µέχρι περαιτέρω συντονισµού
µπορούν να διατηρηθούν, µε την επιφύλαξη µεταγενέστερης
επανεξετάσεως,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
ΤΜΗΜΑ 1
Προϋποθέσειςκαταρτίσεωςενοποιηµένωνλογαριασµών
Άρθρο 1
1.Τα κράτη µέλη επιβάλλουν σε κάθε επιχείρηση που διέπεται
από την εθνική τους νοµοθεσία την υποχρέωση να καταρτίζειενοποιηµένους λογαριασµούς και ενοποιηµένη έκθεση διαχειρί-σεως αν η επιχείρηση αυτή (µητρική επιχείρηση):
α) έχει την πλειοψηφία των δικαιωµάτων ψήφου των µετόχων ή
των εταίρων µιας επιχείρησης (θυγατρική επιχείρηση) ·ή
β) έχει δικαίωµα να διορίζει ή να ανακαλεί την πλειοψηφία των
µελών του διοικητικού, διαχειριστικού ή εποπτικού οργάνουσε µια επιχείρηση, (θυγατρική επιχείρηση), και είναι ταυτόχ-ρονα µέτοχος ή εταίρος της επιχείρησης αυτής ·ή
γ) έχει το δικαίωµα να ασκεί κυριαρχική επιρροή σε µια
επιχείρηση, (θυγατρική επιχείρηση), της οποίας είναι µέτοχος
ή εταίρος, δυνάµει συµβάσεως που έχει συναφθεί µε την
επιχείρηση αυτή ή δυνάµει όρου του κατασταστικού και εφ '
όσον το δίκαιο από το οποίο διέπεται η θυγατρική αυτήεπιχείρηση επιτρέπει την υπαγωγή της σε παρόµοιες συµβά-σεις ή όρουςτου καταστατικού. Τακράτη µέληµπορούν να µηναπαιτούν από την µητρική επιχείρηση να είναι µέτοχος ή1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 3
▼B
εταίρος της θυγατρικής επιχείρησης. Τα κράτη µέλη, το δίκαιο
των οποίων δεν προβλέπει παρόµοιες συµβάσεις ή καταστα-τικές ρήτρες, δεν είναι υποχρεωµένα να εφαρµόσουν τη
διάταξη αυτή ·
δ) είναι µέτοχος ή εταίρος µιας επιχείρησης, και
αα) η πλειοψηφία των µελών του διοικητικού, διαχειριστικού
ή εποπτικού οργάνου της επιχείρησης αυτής (θυγατρικήςεπιχείρησης), κατά τη διάρκεια της χρήσης, καθώς καικατά την προηγούµενη χρήση και µέχρι την κατάρτιση
των ενοποιηµένων λογαριασµών, προήλθε από διορισµούς
που οφείλονταν αποκλειστικά στην άσκηση τωνδικαιωµάτων ψήφου της µητρικής επιχείρησης ·ή
ββ) ελέγχει µόνη της, δυνάµει συµφωνίας που έχει συνάψει µε
άλλους µετόχους ή εταίρους της επιχείρησης αυτής
(θυγατρικής επιχείρησης), την πλειοψηφία των
δικαιωµάτων ψήφου των µετόχων ή εταίρων τηςεπιχείρησης αυτής. Τα κράτη µέλη µπορούν να θεσπίσουνειδικότερες διατάξεις σχετικά µε τη µορφή και τοπεριεχόµενο αυτής της συµφωνίας.
Τα κράτη µέλη επιβάλλουν τουλάχιστον τη ρύθµιση που
αναφέρεται στο σηµείο ββ).
Τα κράτη µέλη µπορούν να εξαρτήσουν την εφαρµογή του
σηµείου αα) από την προϋπόθεση ότι το ποσοστό συµµετοχήςανέρχεται τουλάχιστον σε 20 %των δικαιωµάτων ψήφου των
µετόχων ή εταίρων.
Εντούτοις, το σηµείο αα) δεν εφαρµόζεται αν άλλη επιχείρηση
έχει απέναντι στη θυγατρική αυτή επιχείρηση τα δικαιώµαταπου αναφέρονται στα στοιχεία α), β) ή γ).
2.Εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην
παράγραφο 1 τα κράτη µέλη µπορούν, µέχρι περαιτέρω συντονι-
σµού στον τοµέα αυτό, να επιβάλουν σε κάθε επιχείρηση που
διέπεται από την εθνική τους νοµοθεσία την υποχρέωση νακαταρτίζει ενοποιηµένους λογαριασµούς και ενοποιηµένη έκθεσηδιαχειρίσεως, αν η επιχείρηση αυτή (µητρική επιχείρηση) έχεισυµµετοχή κατά την έννοια του άρθρων 17 της οδηγίας 78 /660/
ΕΟΚ σε άλλη επιχείρηση (θυγατρική επιχείρηση), και
α) η µητρική επιχείρηση ασκεί πράγµατι κυριαρχική επιρροή
στη θυγατρική επιχείρηση ·ή
β) συµβαίνει η µητρική και η θυγατρική επιχείρηση να υπάγονται
στην ενιαία διεύθυνση της µητρικής επιχείρησης.
Άρθρο 2
1.Για την εφαρµογή του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχεία α), β)
και δ), στα δικαιώµατα ψήφου, διορισµού ή ανάκλησης που έχει ηµητρική επιχείρηση πρέπει να προστίθενται τα δικαιώµατα κάθεάλλης θυγατρικής επιχείρησης, καθώς και τα δικαιώµατα κάθεάλλου προσώπου που ενεργεί στο όνοµά του, αλλά για λογα-
ριασµό της µητρικής επιχείρησης ή άλλης θυγατρικής
επιχείρησης.
2.Για την εφαρµογή του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχεία α), β)
και δ), από τα δικαιώµατα της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου,πρέπει να αφαιρούνται τα δικαιώµατα που απορρέουν από:
α) τις µετοχές ή τα µερίδια που κατέχονται για λογαριασµό άλλου
προσώπου εκτός της µητρικής ή θυγατρικής επιχείρησης ·ή
β) τις µετοχές ή τα µερίδια που κατέχονται για εγγύηση, εφόσον
τα δικαιώµατα αυτά ασκούνται σύµφωνα µε τις οδηγίες που
έχουν δοθεί, ή που κατέχονται για ασφάλεια δανείων πουχορηγήθηκαν στα πλαίσια συνήθους επιχειρηµατικής δραστη-ριότητας στον τοµέα της χορήγησης δανείων, υπό τον όρο ότιαυτά τα δικαιώµατα ψήφου ασκούνται προς όφελος τουπαρέχοντος την εγγύηση.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 4
▼B
3.Για την εφαρµογή του άρθρου 1 παράγραφος 1 σηµεία α) και
δ), από το σύνολο των δικαιωµάτων ψήφου των µετόχων ή εταίρωντης θυγατρικής επιχείρησης πρέπει να αφαιρούνται τα δικαιώµατα
ψήφου που απορρέουν από τις µετοχές ή µερίδια που κατέχονται
είτε από την ίδια την επιχείρηση, είτε από θυγατρικές τηςεπιχειρήσεις είτε από πρόσωπο που ενεργεί στο όνοµά του αλλάγια λογαριασµό των επιχειρήσεων αυτών.
Άρθρο 3
1.Με την επιφύλαξη των άρθρων 13, 14 και 15, η µητρική
επιχείρηση και όλες οι θυγατρικές της επιχειρήσεις υπόκεινται
σε ενοποίηση ανεξάρτητα από την έδρα των θυγατρικών αυτώνεπιχειρήσεων.
2.Για την εφαρµογή της παραγράφου 1, κάθε επιχείρηση που
είναι θυγατρική µιας θυγατρικής επιχείρησης λογίζεται θυγα-τρική της µητρικής επιχείρησης η οποία είναι επικεφαλής τωνεπιχειρήσεων που υπόκεινται σε ενοποίηση.
Άρθρο 4
1.Η µητρική επιχείρηση και όλες οι θυγατρικές επιχειρήσεις
της αποτελούν επιχειρήσεις υποκείµενες σε ενοποίηση κατά την
έννοια της παρούσας οδηγίας, όταν είτε η µητρική επιχείρηση
είτε µια ή περισσότερες θυγατρικές επιχειρήσεις της έχουν µιααπό τις ακόλουθες εταιρικές µορφές:
α)γιατηΓερµανία:
die Aktiengesellschaft, die Kommanditgesellschaft auf Aktien, die
Gesellschaft mit beschränkter Haftung·
β)γιατοΒέλγιο:
la société anonyme / de naamloze vennootschap, la société en
commandite par actions / de commanditaire vennootschap opaandelen, la société de personnes à responsabilité limitée / de
personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid·
γ)γιατη∆ανία:
aktieselskaber, kommanditaktieselskaber, anpartsselskaber·
δ)γιατηΓαλλία:
la société anonyme, la société en commandite par actions, la société
à responsabilité limitée·
ε)γιατηνΕλλάδα:
η ανώνυµη εταιρία, η εταιρία περιορισµένης ευθύνης, ή
ετερόρρυθµη κατά µετοχές εταιρία ·
στ)γιατηνΙρλανδία:
public companies limited by shares or by guarantee, private
companies limited by shares or by guarantee·
ζ)γιατηνΙταλία:
la società per azioni, la società in accomandita per azioni, la società
a responsabilità limitata·
η)γιατοΛουξεµβούργο:
la société anonyme, la société en commandite par actions, la société
à responsabilité limitée·
θ)γιατιςΚάτωΧώρες:
de naamloze vennootschap, de besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid·
ι)γιατοΗνωµένοΒασίλειο:
public companies limited by shares or by guarantee, private
companies limited by shares or by guarantee·
ια)γιατηνΙσπανία:1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 5
▼A1
▼A1
la sociedad anónima, la sociedad comanditaria por acciones, la
sociedad de responsabilidad limitada·
ιβ)γιατηνΠορτογαλία:
a sociedade anónima de responsabilidade limitada, a sociedade em
comandita por acções, a sociedade por quotas de responsabilidadelimitada·
ιγ)γιατηνΑυστρία:
die Aktiengesellschaft, die Gesellschaft mit beschränkter Haftung·
ιδ)γιατηΦινλανδία:
osakeyhtiö / aktiebolag·
ιε)γιατηΣουηδία:
aktiebolag·
Το εδάφιο 1 εφαρµόζεται επίσης οσάκις είτε η µητρική εταιρεία
είτε µία ή περισσότερες από τις θυγατρικές εταιρείες έχουνσυσταθεί µε έναν από τους εταιρικούς τύπους που αναφέρονταιστο άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφια 2 και 3 της οδηγίας 78 /660/
ΕΟΚ.
2.Τα κράτη µέλη µπορούν, ωστόσο, να θεσπίζουν εξαίρεση
από την υποχρέωση που προβλέπει το άρθρο 1 παράγραφος 1,όταν η µητρική επιχείρηση δεν έχει συσταθεί µε έναν από τουςεταιρικούς τύπους που αναφέρονται στη παράγραφο 1 του
παρόντος άρθρου ή στο άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφια 2 και 3
της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ.
Άρθρο 5
1.Τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέπουν εξαίρεση από την
υποχρέωση του άρθρου 1 παράγραφος 1 όταν η µητρικήεπιχείρηση είναι εταιρία χαρτοφυλακίου κατά την έννοια τουάρθρου 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ, και
α) κατά τη διάρκεια της χρήσεως δεν είχε άµεση ή έµµεση
ανάµειξη στη διοίκηση της θυγατρικής επιχείρησης ·και
β) δεν άσκησε το δικαίωµα ψήφου που συνδέεται µε τη
συµµετοχή κατά το διορισµό µέλους του διοικητικού, διαχει-ριστικού ή εποπτικούοργάνου της θυγατρικήςεταιρίας κατά τηδιάρκεια της χρήσεως, καθώς και των πέντε προηγουµένωνχρήσεων ή, όταν η άσκηση του δικαιώµατος ψήφου ήταναναγκαία για τη λειτουργία του διοικητικού, διαχειριστικού ή
εποπτικού οργάνου της θυγατρικής επιχείρησης, µε την
προϋπόθεση ότι κανείς εταίρος ή µέτοχος, κατέχων τηνπλειοψηφία των δικαιωµάτων ψήφου στη µητρική επιχείρηση,και κανένα µέλος των διοικητικών διαχειριστικών ή εποπτικώνοργάνων της επιχείρησης αυτής ή του µετόχου ή εταίρου της ο
οποίος κατέχει την πλειοψηφία των δικαιωµάτων ψήφου δεν
συµµετέχει στα διοικητικά, διαχειριστικά ή εποπτικά όργανατης θυγατρικής επιχείρησης, και ότι τα κατ 'αυτόν τον τρόπο
διορισθέντα µέλη των οργάνων αυτών άσκησαν τα καθήκοντάτους χωρίς καµιά ανάµιξη ή επιρροή της µητρικής επιχείρησηςή µιας από τις θυγατρικές της επιχειρήσεις ·και
γ) έχει χορηγήσει δάνεια µόνο σε επιχειρήσεις στις οποίες έχει
συµµετοχή. Αν έχουν χορηγηθεί δάνεια και προς άλλους
δικαιούχους, τα δάνεια αυτά θα πρέπει να έχουν αποπληρωθεί
µέχρι το τέλος της προηγούµενης χρήσης ·και
δ) η εξαίρεση έχει εγκριθεί από αρµόδια αρχή αφού εξακριβωθεί
ότι έχουν τηρηθεί οι προαναφερόµενοι όροι.
2.α) Μετά από την ηµεροµηνία που προβλέπεται στο άρθρο 49
παράγραφος 2, όταν εξαιρείται εταιρία χαρτοφυλακίου, δενέχει εφαρµογή στον ετήσιο λογαριασµό της εταιρίας αυτήςόσον αφορά την πλειοψηφική συµµετοχή της στις θυγα-1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 6
▼A2
▼M3
▼B
▼B
τρικές της επιχειρήσεις το άρθρο 43 παράγραφος 2 της
οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ.
β) Όσον αφορά την πλειοψηφική αυτή συµµετοχή, οι πληρο-
φορίες που προβλέπονται στο άρθρο 43 παράγραφος 1εδάφιο 2 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ µπορούν να παραλεί-
πονται εάν είναι ικανές να προξενήσουν σοβαρή ζηµία στηνεταιρία, στους µετόχους ή τους εταίρους της ή σεµια από τιςθυγατρικές της επιχειρήσεις. Τα κράτη µέλη µπορούν να
εξαρτήσουν την παράλειψη, από προηγούµενη άδεια διοικη-
τικής ή δικαστικής αρχής. Κάθε τέτοια παράλειψη αυτώντων πληροφοριών πρέπει να αναγράφεται στο προσάρτηµα.
Άρθρο 6
1.Με την επιφύλαξη του άρθρου 4 παράγραφος 2 και του
άρθρου 5, τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέψουν απαλλαγή απότην υποχρέωση του άρθρου 1 παράγραφος 1, όταν, κατά τηνηµεροµηνία κλεισίµατος του ισολογισµού της µητρικήςεπιχείρησης, το σύνολο των υποκειµένων σε ενοποίηση επιχει-ρήσεων δεν υπερβαίνει, µε βάση τους τελευταίους ετήσιους
λογαριασµούς τους, τα όρια των δύο από τα τρία κριτήρια που
αναφέρει το άρθρο 27 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ.
2.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν να µη
γίνεται, κατά τον υπολογισµό των ανωτέρω ορίων, ούτε οσυµψηφισµός που προβλέπει το άρθρο 19 παράγραφος 1, ούτε ηαπάλειψη που προβλέπει το άρθρο 26 παράγραφος 1 υπό α) και β).Στην περίπτωση αυτή τα όρια που περιέχονται στα κριτήρια τα
σχετικά µε το σύνολο του ισολογισµού και το καθαρό ύψος του
κύκλου εργασιών προσαυξάνονται κατά 20 %.
3.Το άρθρο 12 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ εφαρµόζεται και στα
παραπάνω κριτήρια.
4.Το παρόν άρθρο δεν εφαρµόζεται όταν µια από τις
υποκείµενες σε ενοποίηση επιχειρήσεις είναι εταιρία, αξιόγραφατης οποίας έχουν εισαχθεί σε χρηµατιστήριο αξιών πουλειτουργεί σε κράτος µέλος.
5.Μέχρις ότου συµπληρωθεί 10ετής προθεσµία από την
ηµεροµηνία που ορίζεται στο άρθρο 49 παράγραφος 2, τα κράτηµέλη µπορούν να αυξήσουν τα εκφρασµένα σε ECUόρια των
κριτηρίων µέχρι 2,5 φορές κατ 'ανώτατο όριο, και τον µέσο αριθµό
του προσωπικού που απασχολήθηκε κατά τη χρήση µέχρι 500 κατ '
ανώτατο όριο.
Άρθρο 7
1.Με την επιφύλαξη του άρθρου 4 παράγραφος 2 και των
άρθρων 5 και 6, τα κράτη µέλη απαλλάσσουν από την υποχρέωση
του άρθρου 1 παράγραφος 1 κάθε µητρική επιχείρηση πουδιέπεται από το εθνικό τους δίκαιο και ταυτόχρονα είναι η ίδιαθυγατρική επιχείρηση, εφόσον η µητρική της επιχείρησηδιέπεται από το δίκαιο κράτους µέλους, στις εξής δύο περιπτώ-σεις:
α) η µητρική επιχείρηση είναι κάτοχος όλων των µετοχών ή
µεριδίων της απαλλασσόµενης επιχείρησης. Οι µετοχές ή τα
µερίδια της επιχείρησης αυτής που κατέχονται από µέλη των
διοικητικών, διευθυντικών ή εποπτικών οργάνων βάσει υποχ-ρεώσεως από το νόµο ή από το καταστατικό δεν λαµβάνονταιυπόψη·
β) η µητρική επιχείρηση κατέχει, τουλάχιστον, το 90 %των
µετοχών ή µεριδίων της απαλλασσόµενης επιχείρησης και οι
λοιποί µέτοχοι ή εταίροι της τελευταίας επιχείρησηςενέκριναν την απαλλαγή. Εφόσον το δίκαιο κράτους µέλους,κατά την ηµεροµηνία έκδοσης αυτής της οδηγίας επιβάλλειτην ενοποίηση στην περίπτωση αυτή, το κράτος αυτό µπορείνα µην εφαρµόσει την παρούσα διάταξη µέχρι την πάροδο1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 7
▼B
10ετούς προθεσµίας από την ηµεροµηνία που ορίζεται στο
άρθρο 49 παράγραφος 2.
2.Η απαλλαγή παρέχεται µόνον αν συντρέχουν σωρευτικά οι
κατωτέρω προϋποθέσεις:
α) Η απαλλασσόµενη επιχείρηση και µε την επιφύλαξη των
διατάξεων των άρθρων 13, 14 και 15, όλες οι θυγατρικές τηςεπιχειρήσεις ενοποιούνται στους λογαριασµούς ενός µεγαλύ-
τερου συνόλου επιχειρήσεων, του οποίου η µητρική
επιχείρηση διέπεται από το δίκαιο κράτους µέλους.
β) αα) οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί που αναφέρονται στο σηµείο
α), καθώς και η ενοποιηµένη ετήσια έκθεση διαχειρίσεωςτου µεγαλύτερου συνόλου επιχειρήσεων καταρτίζονταιαπό τη µητρική επιχείρηση του συνόλου αυτού και
ελέγχονται κατά το δίκαιο του κράτους µέλους από το
οποίο αυτή διέπεται, σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία ·
ββ) οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί που αναφέρονται στο σηµείο
α) και η ενοποιηµένη ετήσια έκθεση διαχείρισεως πουαναφέρεται στο σηµείο αα) καθώς και το πιστοποιητικό
ελέγχου του υπεύθυνου για τον έλεγχο των λογαριασµών
αυτών και, ενδεχοµένως, τα έγγραφα που αναφέρει τοάρθρο 9, δηµοσιεύονται από την απαλλασσόµενηεπιχείρηση όπως προβλέπει το δίκαιο του κράτους µέλουςαπό το αποίο αυτή διέπεται σύµφωνα µε το άρθρο 38. Τοανωτέρω κράτος µέλος µπορεί να απαιτεί να γίνεται η
δηµοσίευση στην επίσηµη γλώσσα του και να είναι
επικυρωµένη η µετάφραση των εγγράφων αυτών ·
γ) το προσάρτηµα των ετήσιων λογαριασµών της απαλλασσό-
µενης επιχείρησης πρέπει να περιέχει:
αα) την επωνυµία και την έδρα της µητρικής επιχείρησης που
καταρτίζει τους ενοποιηµένους λογαριασµούς που αναφέ-ρονται στο σηµείο α) και
ββ) µνεία της απαλλαγής από την υποχρέωση κατάρτισης των
ενοποιηµένων λογαριασµών, καθώς και ενοποιηµένη
έκθεση διαχείρισης.
3.Τα κράτη µέλη µπορούν να µην εφαρµόσουν το παρόν άρθρο
για τις εταιρίες, αξιόγραφα των οποίων έχουν εισαχθεί σεχρηµατιστήριο αξιών που λειτουργεί σε κράτος µέλος.
Άρθρο 8
1.Στις περιπτώσεις που δεν προβλέπονται από το άρθρο 7
παράγραφος 1, τα κράτη µέλη µπορούν, µε την επιφύλαξη του
άρθρου 4 παράγραφος 2 και των άρθρων 5 και 6, να απαλλάξουναπό την υποχρέωση του άρθρου 1 παράγραφος 1 κάθε µητρικήεπιχείρηση που διέπεται από το εθνικό τους δίκαιο και είναιταυτόχρονα θυγατρική επιχείρηση, της οποίας η µητρικήεπιχείρηση διέπεται από δίκαιο κράτους µέλους. Η απαλλαγή
παρέχεται εάν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις του άρθρου 7
παράγραφος 2 και αν οι µέτοχοι ή οι εταίροι της απαλλασσόµενηςεπιχείρησης, οι οποίοι κατέχουν µετοχές ή µερίδια που αντι-προσωπεύουν ένα ελάχιστο ποσοστό του καλυφθέντος κεφαλαίουτης επιχείρησης αυτής, δεν έχουν ζητήσει το αργότερο έξι µήνεςπριν από το τέλος της εταιρικής χρήσεως την κατάρτιση
ενοποιηµένων λογαριασµών. Τα κράτη µέλη δεν µπορούν να
ορίσουν το ποσοστό αυτό σε επίπεδο ανώτερο από 10 %για τις
ανώνυµες εταιρίες και τις ετερόρρυθµες κατά µετοχές εταιρίες, ήανώτερο από 20 %για τις άλλες µορφές επιχειρήσεων.
2.Τα κράτη µέλη δεν µπορούν να εξαρτήσουν την απαλλαγή
από τον όρο ότι η µητρική επιχείρηση που καταρτίζει τουςενοποιηµένους λογαριασµούς του άρθρου 7 παράγραφος 2 υπό α)
θα διέπεται και η ίδια από το εθνικό τους δίκαιο.
3.Τα κράτη µέλη δεν µπορούν να εξαρτήσουν την απαλλαγή
από τους όρους τους σχετικούς µε την κατάρτιση και τον έλεγχο1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 8
▼B
των ενοποιηµένων λογαριασµών, οι οποίοι αναφέρονται στο
άρθρο 7 παράγραφος 2 υπό α).
Άρθρο 9
1.Τα κράτη µέλη µπορούν να εξαρτήσουν την απαλλαγή που
προβλέπεται στα άρθρα 7 και 8 από την αναγραφή, σύµφωνα µετην παρούσα οδηγία, συµπληρωµατικών πληροφοριών στους
ενοποιηµένους λογαριασµούς που αναφέρονται στο άρθρο 7
παράγραφος 2 υπό α) ή σε επισυναπτόµενο έγγραφο, εφόσον οιίδιες πληροφορίες απαιτούνται για επιχειρήσεις που διέπονταιαπό το εθνικό δίκαιο αυτού του κράτους µέλους και οι οποίεςείναι υποχρεωµένες να καταρτίζουν ενοποιηµένους λογαριασµούς
και βρίσκονται στην ίδια θέση.
2.Τα Κράτη µέλη µπορούν, επί πλέον, να εξαρτήσουν την
απαλλαγή από τον όρο της αναγραφής στο προσάρτηµα τωνενοποιηµένων λογαριασµών, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 7
παράγραφος 2 υπό α) ή στους ετήσιους λογαριασµούς της
απαλλασσόµενης επιχείρησης, όλων ή ορισµένων από τιςακόλουθες πληροφορίες, οι οποίες αφορούν το σύνολο τωνεπιχειρήσεων των οποίων η µητρική επιχείρηση απαλλάσσεταιαπό την υποχρέωση καταρτίσεως ενοποιηµένων λογαριασµών:
—αξία των παγίων στοιχείων,
—καθαρό ύψος του κύκλου εργασιών,
—αποτέλεσµα χρήσεως και ίδια κεφάλαια,
—µέσος αριθµός του προσωπικού που απασχολήθηκε κατά τη
χρήση.
Άρθρο 10
Τα άρθρα 7 έως 9 δενθίγουν τις νοµοθετικέςδιατάξεις των κρατών
µελών που διέπουν την κατάρτιση ενοποιηµένων λογαριασµών ήενοποιηµένης εκθέσεως διαχειρίσεως:
—εφόσον τα στοιχεία αυτά απαιτούνται προς ενηµέρωση των
εργαζοµένων ή των εκπροσώπων τους, ή
—όταν ζητούνται από διοικητική ή δικαστική αρχή για δική της
ενηµέρωση.
Άρθρο 11
1.Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 4 παράγραφος
2 και των άρθρων 5 και 6, τα κράτη µέλη µπορούν να απαλλάξουν
από την υποχρέωση του άρθρου 1 παράγραφος 1 οποιαδήποτεµητρική επιχείρηση η οποία διέπεται από το εθνικό τους δίκαιοκαι ταυτόχρονα είναι θυγατρική επιχείρηση µιας µητρικήςεπιχείρησης που δεν διέπεται από το δίκαιο κράτους µέλους, ανσυντρέχουν σωρευτικά οι κατωτέρω προϋποθέσεις:
α) η απαλλασσόµενη επιχείρηση και, µε την επιφύλαξη των
άρθρων 13, 14 και 15, όλες οι θυγατρικές επιχειρήσειςενοποιούνται στους λογαριασµούς ενός µεγαλύτερου συνόλουεπιχειρήσεων ·
β) οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί που αναφέρονται στο σηµείο α)
και, ενδεχοµένως, η ενοποιηµένη έκθεση διαχειρίσεως καταρ-
τίζονται σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία ή κατά τρόπο
ισοδύναµο προς ενοποιηµένους λογαριασµούς και προςενοποιηµένες εκθέσεις διαχειρίσεως που έχουν καταρτισθείσύµφωνα µε την παρούσα οδηγία ·
γ) οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί που αναφέρονται στο σηµείο α)
έχουν ελεγχθεί από ένα η περισσότερα πρόσωπα που είναιαναγνωρισµένα για το λογιστικό έλεγχο από την εθνική
νοµοθεσία που διέπει την επιχείρηση που κατάρτισε τους
λογαριασµούς αυτούς.
2.Το άρθρο 7 παράγραφος 2 σηµείο β) υπό ββ) και σηµείο γ)
και τα άρθρα 8 έως 10 εφαρµόζονται και στην περίπτωση αυτή.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 9
▼B
3.Το κράτος µέλος παρέχει απαλλαγές βάσει του παρόντος
άρθρου µόνον εάν παρέχει τις ίδιες απαλλαγές βάσει των άρθρων7 έως 10.
Άρθρο 12
1.Τα κράτη µέλη, µε την επιφύλαξη των άρθρων 1 έως 10,
µπορούν να επιβάλουν σε κάθε επιχείρηση που διέπεται από τοεθνικό τους δίκαιο, την υποχρέωση κατάρτισης ενοποιηµένωνλογαριασµών και ενοποιηµένης ετήσιας έκθεσης διαχειρίσεως,
εφόσον:
α) η επιχείρηση αυτή, καθώς και µια ή περισσότερες επιχειρή-
σεις µε τις οποίες δεν συνδέεται µε τις σχέσεις πουαναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 ή 2, έχουν τεθεί υπόενιαία διεύθυνση κατόπιν συµβάσεως που έχει συναφθεί µε την
πρώτη επιχείρηση ή σύµφωνα µε όρους των καταστατικών
τους·ή
β) τα διοικητικά, διαχειριστικά ή εποπτικά όργανα της
επιχείρησης αυτής, καθώς και µιας ή περισσότερων επιχειρή-
σεων µε τις οποίες δεν συνδέεται µε τις σχέσεις πουαναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 ή 2 αποτελούνταικατά πλειοψηφία από τα ίδια πρόσωπα που ασκούν καθήκοντακατά τη διάρκεια της χρήσης και µέχρι την κατάρτιση των
ενοποιηµένων λογαριασµών.
2.Σε περίπτωση εφαρµογής της παραγράφου 1, οι επιχειρήσεις
που δεν σχετίζονται µε τους τρόπους που αναφέρονται στηνπαράγραφο 1, καθώς και όλες οι θυγατρικές τους επιχειρήσειςαποτελούν επιχειρήσεις υποκείµενες σε ενοποίηση σύµφωνα µε
την παρούσα οδηγία, εφόσον µία ή περισσότερες από αυτές έχουν
µία από τις εταιρικές µορφές που αναφέρονται στο άρθρο 4.
3.Το άρθρο 3, το άρθρο 4 παράγραφος 2, τα άρθρα 5, 6, 13 έως
28, το άρθρο 29 παράγραφοι 1, 3, 4 και 5, τα άρθρα 30 έως 38,καθώς και το άρθρο 39 παράγραφος 2 εφαρµόζονται στους
ενοποιηµένους λογαριασµούς και στην ενοποιηµένη ετήσια
έκθεση διαχειρίσεως που αναφέρονται στο παρόν άρθρο, οι δεαναφορές στη µητρική εταιρία θεωρούνται ότι γίνονται σε όλεςτις επιχειρήσεις της παραγράφου 1. Ωστόσο, µε την επιφύλαξητου άρθρου 19 παράγραφος 2, τα κονδύλια «κεφάλαιο », «διαφορά
από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο », «διαφορές αναπροσαρ-
µογής», «αποθεµατικά », «αποτελέσµατα εις νέον »και
«αποτελέσµατα χρήσεως »που πρέπει να περιληφθούν στους
ενοποιηµένους λογαριασµούς αποτελούνται από τα σύνολα τωνεπί µέρους κονδυλίων της κάθε µιας από τις επιχειρήσεις τηςπαραγράφου 1.
Άρθρο 13
1.Μια επιχείρηση µπορεί να µη συµπεριληφθεί στην
ενοποίηση όταν παρουσιάζει επουσιώδες ενδιαφέρον σε σχέσηµε το σκοπό του άρθρου 16 παράγραφος 3.
2.Όταν όµως δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις που εµπίπτουν
στο κριτήριο της παραγράφου 1, παρουσιάζουν συνολικά
ουσιώδες ενδιαφέρον σε σχέση µε το σκοπό του άρθρου 16παράγραφος 3, οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να περιληφθούν στηνενοποίηση.
3.Επί πλέον, µια επιχείρηση µπορεί να µην περιληφθεί στην
ενοποίηση όταν:
α) αυστηροί και διαρκείς περιορισµοί θίγουν ουσιαστικά:
αα) την άσκηση από τη µητρική επιχείρηση των δικαιωµάτων
της στην περιουσία ή στη διαχείριση αυτής τηςεπιχείρησης ·ή
ββ) την άσκηση της ενιαίας διεύθυνσης αυτής της επιχείρησης
που περιέχεται στις σχέσεις που αναφέρονται στο άρθρο12 παράγραφος 1 ·1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 10
▼B
β) οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατάρτιση των ενοποιη-
µένων λογαριασµών σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία δενµπορούν να συγκεντρωθούν χωρίς δυσανάλογα έξοδα ή
αδικαιολόγητες καθυστερήσεις ·
γ) οι µετοχές ή τα µερίδια αυτής της επιχείρησης κατέχονται µε
αποκλειστικό σκοπό τη µεταγενέστερη µεταβίβασή τους.
Άρθρο 14
1.Όταν µία ή περισσότερες επιχειρήσεις που υπόκεινται σε
ενοποίηση έχουν δραστηριότητες τόσο διαφορετικές ώστε η
ενσωµάτωσή τους στην ενοποίηση θα ερχόταν σε αντίθεση µε τηνυποχρέωση του άρθρου 16 παράγραφος 3, οι επιχειρήσεις αυτέςδεν πρέπει, µε επιφύλαξη του άρθρου 33, να συµπεριλαµβάνονταιστην ενοποίηση.
2.Η παράγραφος 1 δεν εφαρµόζεται για το µόνο λόγο ότι οι
επιχειρήσεις που πρέπει να συµπεριληφθούν στην ενοποίηση
είναι επιχειρήσεις εν µέρει βιοµηχανικές, εν µέρει εµπορικές καιεν µέρει παροχής υπηρεσιών, ή ότι αυτές οι επιχειρήσεις ασκούνβιοµηχανικές ή εµπορικές δραστηριότητες για διαφορετικάπροϊόντα ή παρέχουν διαφορετικές υπηρεσίες.
3.Η χρήση της παραγράφου 1 πρέπει να αναφέρεται στο
προσάρτηµα και να αιτιολογείται. Αν οι ετήσιοι λογαριασµοί ή οι
ενοποιηµένοι λογαριασµοί των επιχειρήσεων που εξαιρέθηκανκατά τον τρόπο αυτό από την ενοποίηση, δεν δηµοσιεύονται στοίδιο κράτος µέλος σύµφωνα µε την οδηγία 68 /151/ΕΟΚ(
1),πρέπει
να επισυνάπτονται στους ενοποιηµένους λογαριασµούς ή νατίθενται στη διάθεση του κοινού. Σ 'αυτή την τελευταία
περίπτωση, πρέπει να είναι δυνατή η απόκτηση αντιγράφου των
εγγράφων αυτών µε σχετική αίτηση, σε τιµή όχι µεγαλύτερη απότο διοικητικό κόστος.
Άρθρο 15
1.Όταν µητρική επιχείρηση, που δεν ασκεί καµία βιοµηχανική
ή εµπορική δραστηριότητα κατέχει µετοχές ή µερίδια σεθυγατρική επιχείρηση βάσει κοινής συµφωνίας µε µία ή περισ-
σότερες επιχειρήσεις που δεν συµπεριλαµβάνονται στην
ενοποίηση, τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν, για τηνεφαρµογή του άρθρου 16 παράγραφος 3, να µην περιληφθεί στηνενοποίηση η µητρική αυτή επιχείρηση.
2.Στους ενοποιηµένους λογαριασµούς θα πρέπει να επισυνά-
πτονται οι ετήσιοι λογαριασµοί της µητρικής επιχείρησης.
3.Όταν γίνεται χρήση της εξαίρεσης αυτές πρέπει είτε να
εφαρµόζεται το άρθρο 59 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ στους ετήσιους
λογαριασµούς της µητρικής επιχείρησης, είτε να παρέχονται στοπροσάρτηµα των λογαριασµών αυτών οι πληροφορίες που θαπροέκυπταν από την εφαρµογή του ανωτέρω άρθρου.
ΤΜΗΜΑ 2
Τρόποςκαταρτίσεωςτωνενοποιηµένωνλογαριασµών
Άρθρο 16
1.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί περιλαµβάνουν τον ενοποιη-
µένο ισολογισµό, τα ενοποιηµένα αποτελέσµατα χρήσεως, καθώςκαι το προσάρτηµα. Τα έγγραφα αυτά αποτελούν ενιαίο σύνολο.
2.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί πρέπει να καταρτίζονται µε
σαφήνεια και να ανταποκρίνονται στην παρούσα οδηγία.
3.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί πρέπει να δίνουν πραγµατική
εικόνα του ενεργητικού, του παθητικού, της οικονοµικής θέσης,1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 11
(1)ΕΕ αριθ. L6 5της 14. 3. 1968, σ. 8 .
▼B
καθώς και των αποτελεσµάτων του συνόλου των επιχειρήσεων
που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση.
4.Όταν η εφαρµογή της παρούσας οδηγίας δεν αρκεί για τη
διαµόρφωση της πραγµατικής εικόνας κατά την έννοια τηςπαραγράφου 3, πρέπει να παρέχονται πρόσθετες πληροφορίες.
5.Αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η εφαρµογή µιας από τις
διατάξεις των άρθρων 17 έως 35 και του άρθρου 39 έρχεται σεαντίθεση µε την υποχρέωση της παραγράφου 3, η διάταξη αυτήπρέπει να παρακάµπτεται προκειµένου να δοθεί πραγµατική
εικόνα, κατά την έννοια της παραγράφου 3. Κάθε τέτοια
παρέκκλιση πρέπει να αναφέρεται στο προσάρτηµα και νααιτιολογείται επαρκώς, να παρατίθενται οι επιδράσεις της στοενεργητικό και παθητικό, στην οικονοµική θέση και στααποτελέσµατα. Τα κράτη µέλη µπορούν να προσδιορίζουν τιςεξαιρετικές αυτές περιπτώσεις και να θεσπίζουν ειδικότερες
σχετικές διατάξεις.
6.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέπουν ή να απαιτούν την
εµφάνιση, στους ενοποιηµένους λογαριασµούς, και άλλων πληρο-
φοριών πέρα από αυτές που απαιτούνται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 17
1.Με επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και
λαµβάνοντας υπόψη τις αναγκαίες προσαρµογές που υπαγο-ρεύονται από τις ιδιοµορφίες των ενοποιηµένων λογαριασµώνσε σχέση µε τους ετήσιους λογαριασµούς, εφαρµόζονται για τηδιάρθρωση των ενοποιηµένων λογαριασµών τα άρθρα 3 έως 10, 13
έως 26 και 28 έως 30 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ.
2.Σε περίπτωση που λόγω ειδικών περιστάσεων η ενοποίηση
των αποθεµάτων θα απαιτούσε δυσανάλογα έξοδα, τα κράτη µέλη
µπορούν να επιτρέψουν τησυγχώνευσή τους στους ενοποιηµένους
λογαριασµούς.
Άρθρο 18
Τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των επιχειρήσεων που
συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση ενσωµατώνονται ακέραιαστον ενοποιηµένο ισολογισµό.
Άρθρο 19
1.Οι λογιστικές αξίες των µετοχών ή µεριδίων στο κεφάλαιο
των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση συµψη-φίζονται µε το ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων
αυτών, το οποίο αναλογεί στις µετοχές ή τα µερίδια.
α) Ο ανωτέρω συµψηφισµός γίνεται µε βάση τις λογιστικές αξίες
κατά την ηµεροµηνία που οι επιχειρήσεις αυτές συµπερι-
λαµβάνονται για πρώτη φορά στην ενοποίηση. Οι διαφορές
που προκύπτουν από τον συµψηφισµό καταχωρίζονται, κατά τοδυνατό, κατ 'ευθείαν στα στοιχεία του ενοποιηµένου ισολογι-
σµού στα οποία η τρέχουσα αξία είναι µεγαλύτερη ήµικρότερη από τη λογιστική τους αξία.
β) Τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν να
γίνεται ο συµψηφισµός µε βάση την τρέχουσα αξία των
αναγνωρίσιµων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού κατά
την ηµεροµηνία κτήσεως των µετοχών ή µεριδίων ή, όταν ηκτήση έγινε τµηµατικά, κατά την ηµεροµηνία κατά την οποία ηεπιχείρηση έγινε θυγατρική.
γ) Η διαφορά που παραµένει µετά την εφαρµογή του σηµείου α) ή
η διαφορά που προκύπτει από την εφαρµογή του σηµείου β)
εµφανίζεται στον ενοποιηµένο ισολογισµό σε ιδιαίτερο
κονδύλι µε αντίστοιχο τίτλο. Το κονδύλι αυτό, οι µέθοδοιπου εφαρµόζονται και οι τυχόν σηµαντικές µεταβολές σεσχέση µε την προηγούµενη χρήση, πρέπει να σχολιάζονταιστο προσάρτηµα. Αν ένα κράτος µέλος επιτρέπει τον συµψη-φισµό µεταξύ θετικών και αρνητικών διαφορών, η ανάλυση1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 12
▼B
αυτών των διαφορών πρέπει, επίσης, να παρέχεται στο
προσάρτηµα.
2.Πάντως, η παράγραφος 1 δεν εφαρµόζεται για τις µετοχές ή
τα µερίδια στο κεφάλαιο της µητρικής επιχείρησης που κατέ-χονται είτε από την ίδια είτε από άλλη επιχείρησησυµπεριλαµβανόµενη στην ενοποίηση. Αυτές οι µετοχές ή τα
µερίδια θα λογίζονται στους ενοποιηµένους λογαριασµούς ως ίδια
µερίδια ή ίδιες µετοχές σύµφωνα µε την οδηγία 78 /660/ΕΟΚ.
Άρθρο 20
1.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν τον
συµψηφισµό των λογιστικών αξιών των µετοχών ή µεριδίων στοκεφάλαιο επιχείρησης που περιλαµβάνεται στην ενοποίηση µόνοµε το ποσοστό του κεφαλαίου που αναλογεί σ 'αυτές τις µετοχές ή
τα µερίδια, υπό τον όρο ότι:
α) οι µετοχές ή τα µερίδια αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 90 %
της ονοµαστικής αξίας ή, ελλείψει ονοµαστικής αξίας, τηςεσωτερικής λογιστικής αξίας των µετοχών ή µεριδίων της
ανωτέρω επιχείρησης, πλην των προβλεποµένων στο άρθρο 29
παράγραφος 2 υπό α) της οδηγίας 77 /91/ΕΟΚ(
1)·
β) το ποσοστό που αναφέρεται στο σηµείο α) προήλθε από
συµφωνία που προέβλεπε την έκδοση µετοχών ή µεριδίων απόεπιχείρηση που περιλαµβάνεται στην ενοποίηση ·και
γ) η συµφωνία που αναφέρεται στο σηµείο β) δεν προέβλεπε
πληρωµή σε µετρητά ανώτερη του 10 %της ονοµαστικής αξίας
ή ελλείψει ονοµαστικής αξίας, της εσωτερικής λογιστικής
αξίας των µετοχών ή µεριδίων που εξεδόθησαν.
2.Τυχόν διαφορές που προκύπτουν από την εφαρµογή των
διατάξεων της παραγράφου 1 προστίθενται στα ενοποιηµένααποθεµατικά ή αφαιρούνται από αυτά, ανάλογα µε την περίπτωση.
3.Η εφαρµογή της µεθόδου της παραγράφου 1, οι µεταβολές
που προκύπτουν στα αποθεµατικά, καθώς και η επωνυµία και ηέδρα των σχετικών επιχειρήσεων αναφέρονται στο προσάρτηµα.
Άρθρο 21
Τα ποσά που αναλογούν στις µετοχές ή τα µερίδια των
ενοποιηµένων θυγατρικών επιχειρήσεων που κατέχονται από
πρόσωπα ξένα προς τις επιχειρήσεις οι οποίες συµπεριλαµβά-νονται στην ενοποίηση, εµφανίζονται στον ενοποιηµένοισολογισµό σε χωριστό κονδύλι µε αντίστοιχο τίτλο.
Άρθρο 22
Τα έσοδα και τα έξοδα των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται
στην ενοποίηση, εµφανίζονται ακέραια στον ενοποιηµένο λογα-ριασµό αποτελεσµάτων χρήσεως.
Άρθρο 23
Τα κέρδη ή ζηµίες που αναλογούν στα µερίδια ή µετοχές των
ενοποιουµένων θυγατρικών επιχειρήσεων που κατέχονται από
πρόσωπα ξένα προς τις επιχειρήσεις οι οποίες περιλαµβάνονταιστην ενοποίηση, εµφανίζονται στον ενοποιηµένο λογαριασµόαποτελεσµάτων χρήσεως σε χωριστό κονδύλι µε αντίστοιχοτίτλο.
Άρθρο 24
Η κατάρτιση των ενοποιηµένων λογαριασµών γίνεται σύµφωνα µε
τις αρχές που περιέχονται στα άρθρα 25 έως 28.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 13
(1)ΕΕ αριθ. L2 6της 31. 1. 1977, σ. 1 .
▼B
Άρθρο 25
1.Οι µέθοδοι ενοποιήσεως πρέπει να µη µεταβάλλονται από τη
µια χρήση στην άλλη.
2.Σε εξαιρετικές περιπτώσεις επιτρέπονται παρεκκλίσεις από
την αρχή της παραγράφου 1. Κάθε τέτοια παρέκκλιση πρέπει νααναφέρεται στο προσάρτηµα, να αιτιολογείται επαρκώς και ναπαρέχεται µία εκτίµηση της επίδρασής της στο ενεργητικό, στοπαθητικό, στην οικονοµική θέση και τα αποτελέσµατα τουσυνόλου των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην
ενοποίηση.
Άρθρο 26
1.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί παρουσιάζουν το ενεργητικό
και το παθητικό, την οικονοµική θέση και τα αποτελέσµατα τωνεπιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση σαν ναπρόκειται για µια µόνο επιχείρηση. Ιδίως:
α) οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις µεταξύ των επιχειρήσεων
που συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση απαλείφονται απότους ενοποιηµένους λογαριασµούς ·
β) τα έσοδα και έξοδα που προέρχονται από συναλλαγές µεταξύ
των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση,
απαλείφονται από τους ενοποιηµένους λογαριασµούς ·
γ) κέρδη και ζηµίες από συναλλαγές µεταξύ των επιχειρήσεων
που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση, και τα οποία περιέ-χονται στη λογιστική αξία των στοιχείων του ενεργητικού,απαλείφονται από τους ενοποιηµένους λογαριασµούς. Πάντως,µέχρι περαιτέρω συντονισµού, τα κράτη µέλη µπορούν ναεπιτρέψουν να γίνονται οι παραπάνω απαλείψεις αναλογικά, µε
βάση το ποσοστό συµµετοχής της µητρικής επιχείρησης στο
κεφάλαιο κάθε µιας των θυγατρικών επιχειρήσεων πουπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση.
2.Τα κράτη µέλη µπορούν να δεχθούν παρεκκλίσεις από την
αρχή της παραγράφου 1 υπό γ) όταν η συναλλαγή έχει γίνεισύµφωνα µε τις συνήθεις συνθήκες της αγοράς και η απάλειψητων κερδών ή των ζηµιών θα συνεπαγόταν δυσανάλογα έξοδα.Κάθε παρέκκλιση από την αρχή αναφέρεται και, όταν έχει
σηµαντική επίδραση στο ενεργητικό και το παθητικό, την
οικονοµική θέση και τα αποτελέσµατα του συνόλου των επιχει-ρήσεων που συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση, πρέπει νασχολιάζεται στο προσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαριασµών.
3.Παρεκκλίσεις από τις διατάξεις της παραγράφου 1 υπό α), β)
και γ) επιτρέπονται όταν τα σχετικά ποσά είναι ασήµαντα σεσχέση µε το σκοπό του άρθρου 16 παράγραφος 3.
Άρθρο 27
1.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί πρέπει να συντάσσονται µε
την ίδια ηµεροµηνία κλεισίµατος των ετήσιων λογαριασµών τηςµητρικής επιχείρησης.
2.Τα κράτη µέλη µπορούν, πάντως, να επιτρέψουν ή να
επιβάλουν το κλείσιµο των ενοποιηµένων λογαριασµών, σεάλλη ηµεροµηνία ώστε να λαµβάνεται υπόψη η ηµεροµηνία
κλεισίµατος του ισολογισµού των περισσότερων ή των σηµαντι-
κότερων επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση.Όταν γίνεται χρήση αυτής της παρέκκλισης, πρέπει να αναφέ-ρεται στο προσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαριασµών δεόντωςαιτιολογηµένη. Επί πλέον, πρέπει να λαµβάνονται υπόψη ή να
αναφέρονται τα σηµαντικά γεγονότα που αφορούν το ενεργητικό
και παθητικό, την οικονοµική θέση ή τα αποτελέσµατα µιαςεπιχείρησης που συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση, τα οποίαέχουν επέλθει µεταξύ της ηµεροµηνίας κλεισίµατος του ισολογι-σµού αυτής της επιχείρησης και της ηµεροµηνίας κλεισίµατοςτων ενοποιηµένων λογαριασµών.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 14
▼B
3.Αν η ηµεροµηνία κλεισίµατος του ισολογισµού µιας
επιχείρησης που συµπεριλαµβάνεται στην ενοποίηση, προηγείταιτουλάχιστον κατά τρεις µήνες από την ηµεροµηνία κλεισίµατος
των ενοποιηµένων λογαριασµών, η επιχείρηση αυτή ενοποιείται
βάσει ενδιάµεσων λογαριασµών που καταρτίζονται µε τηνηµεροµηνία του κλεισίµατος των ενοποιηµένων λογαριασµών.
Άρθρο 28
Αν η σύνθεση του συνόλου των επιχειρήσεων που συµπεριλαµβά-
νονται στην ενοποίηση έχει µεταβληθεί σηµαντικά κατά τηδιάρκεια της χρήσεως, οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί περιέχουνπληροφορίες µε τις οποίες θα γίνεται δυνατή η σύγκριση τωνδιαδοχικών ενοποιηµένων λογαριασµών. Όταν η µεταβολή είναι
σηµαντική, τα κράτη µέληµπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν
την εκπλήρωση αυτής της υποχρεώσεως µε την κατάρτισηπροσαρµοσµένου ανοίγµατος ισολογισµού και προσαρµοσµένουλογαριασµού αποτελεσµάτων χρήσεως.
Άρθρο 29
1.Τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού που
περιλαµβάνονται στην ενοποίηση αποτιµώνται µε οµοιόµορφεςµεθόδους και σύµφωνα µε τα άρθρα 31 έως 42 και 60 της οδηγίας78/660/ΕΟΚ.
2.α) Η επιχείρηση που καταρτίζει ενοποιηµένους λογαριασµούς
πρέπει να εφαρµόζει τις ίδιες µεθόδους αποτίµησης µεεκείνες που εφαρµόζει για τους δικούς της ετήσιους
λογαριασµούς. Τα κράτη µέλη µπορούν, ωστόσο, να
επιτρέψουν ή να ορίσουν ότι στους ενοποιηµένους λογαρια-σµούς θα εφαρµόζονται άλλες µέθοδοι αποτίµησης εφ 'όσον
συµφωνούν µε τα προαναφερθέντα άρθρα της οδηγίας 78 /
660/ΕΟΚ.
β) Όταν γίνεται χρήση της παρέκκλισης αυτής, το γεγονός
σηµειώνεται στο προσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαρια-σµών και αιτιολογείται.
3.Όταν τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που πρόκειται
να περιληφθούν στην ενοποίηση, έχουν αποτιµηθεί από επιχει-ρήσεις που συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση, µε µεθόδουςδιαφορετικές από τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται για την
ενοποίηση, τότε τα στοιχεία αυτά πρέπει να αποτιµηθούν και πάλι
σύµφωνα µε τις µεθόδους που χρησιµοποιήθηκαν για τηνενοποίηση, εκτός εάν το αποτέλεσµα της νέας αυτής αποτίµησηςείναι ασήµαντο σε σχέση µε το σκοπό του άρθρου 16 παράγραφος3. Παρεκκλίσεις από την αρχή αυτή επιτρέπονται σε εξαιρετικέςπεριπτώσεις. Κάθε τέτοια παρέκκλιση αναγράφεται στο
προσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαριασµών και αιτιολογείται.
4.Στον ενοποιηµένο ισολογισµό και τον ενοποιηµένο λογα-
ριασµό αποτελεσµάτων χρήσεως λαµβάνεται υπόψη η τυχόνδιαφορά που παρουσιάζεται κατά την ενοποίηση ανάµεσα στοφόρο που βαρύνει τη χρήση και τις προηγούµενες χρήσεις, καιστο φόρο που έχει ήδη καταβληθεί ή οφείλεται για τις χρήσειςαυτές, στο βαθµό που είναι πιθανό ότι θα προκύψει πραγµατική
επιβάρυνση φόρου για µια από τις ενοποιηµένες επιχειρήσεις στο
άµεσο µέλλον.
5.Στην περίπτωση που στοιχεία ενεργητικού που πρόκειται να
περιληφθούν στην ενοποίηση αποτέλεσαν αντικείµενο έκτακτωνδιορθώσεων στην αξία τους για φορολογικούς µόνο λόγους, ταστοιχεία αυτά πρέπει να περιληφθούν στους ενοποιηµένουςλογαριασµούς απαλλαγµένα από αυτές τις διορθώσεις. Τα κράτη
µέλη µπορούν, ωστόσο, να επιτρέψουν ή να επιβάλουν την
εµφάνιση των στοιχείων αυτών στους ενοποιηµένους λογαρια-σµούς χωρίς την απάλειψη αυτών των διορθώσεων, µε τηνπροϋπόθεση ότι τα ποσά των διορθώσεων θα εµφανίζονται στοπροσάρτηµα των ενοποιηµένων λογαριασµών και θα αιτιολο-γούνται επαρκώς.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 15
▼B
Άρθρο 30
1.Το ιδιαίτερο κονδύλι του άρθρου 19 παράγραφος 1 υπό γ),
εάν αφορά σε θετική διαφορά ενοποιήσεως, διέπεται από τιςδιατάξεις της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ που εφαρµόζονται για το
λογαριασµό «Φήµη και πελατεία ».
2.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν την άµεση και
εµφανή αφαίρεση της θετικής διαφοράς ενοποιήσεως απευθείαςαπό τα αποθεµατικά.
Άρθρο 31
Το ποσό που εµφανίζεται στο ιδιαίτερο κονδύλι που προβλέπεται
στο άρθρο 19 παράγραφος 1 υπό γ), εάν αντιστοιχεί σε αρνητικήδιαφορά ενοποιήσεως, µπορεί να µεταφερθεί στα ενοποιηµένα
αποτελέσµατα χρήσεως µόνον:
α) εάν η διαφορά αυτή αντιστοιχεί, κατά την ηµέρα που
αποκτήθηκε η συµµετοχή, σε πρόβλεψη δυσµενούς εξέλιξης
των µελλοντικών αποτελεσµάτων της επιχείρησης ή σε
πρόβλεψη µελλοντικών δαπανών, στο µέτρο που η πρόβλεψηαυτή έχει επαληθευτεί ·
β) στο µέτρο που η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε πραγµατοποιη-
µένο κέρδος.
Άρθρο 32
1.Όταν µία επιχείρηση που περιλαµβάνεται στην ενοποίηση
διευθύνει άλλη επιχείρηση από κοινού µε µια ή περισσότερεςεπιχειρήσεις που δεν συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση, τα
κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν να συµπε-
ριληφθεί στους ενοποιηµένους λογαριασµούς και η άλλη αυτήεπιχείρηση, ανάλογα µε το ποσοστό των δικαιωµάτων που έχειστο κεφάλαιό της η συµπεριλαµβανόµενη στην ενοποίησηεπιχείρηση.
2.Τα άρθρα 13 έως 31 εφαρµόζονται αναλόγως στη µερική
ενοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
3.Σε περίπτωση εφαρµογής του παρόντος άρθρου, το άρθρο 33
δεν εφαρµόζεται όταν η επιχείρηση που ενοποιείται µερικά είναισυγγενής επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 33.
Άρθρο 33
1.Στην περίπτωση που µία επιχείρηση που συµπεριλαµβάνεται
στην ενοποίηση, ασκεί ουσιώδη επιρροή στη διαχείριση και στηνοικονοµική πολιτική µιας επιχείρησης που δεν συµπεριλαµβά-νεται στην ενοποίηση (συγγενής επιχείρηση) και στην οποία η
πρώτη έχει συµµετοχή κατά την έννοια του άρθρου 17 της οδηγίας
78/660/ΕΟΚ, αυτή η συµµετοχή εµφανίζεται στον ενοποιηµένο
ισολογισµό σε ιδιαίτερο κονδύλι µε αντίστοιχο τίτλο. Τεκµαί-ρεται ότι µια επιχείρηση ασκεί ουσιώδη επιρροή σε µια άλληεπιχείρηση όταν αυτή κατέχει τουλάχιστον το 20 %των
δικαιωµάτων ψήφου των µετόχων ή εταίρων της επιχείρησης
αυτής. Το άρθρο 2 εφαρµόζεται και στην περίπτωση αυτή.
2.Στην περίπτωση της πρώτης εφαρµογής του παρόντος
άρθρου σε συµµετοχή αναφερόµενη στην παράγραφο 1, η
συµµετοχή αυτή εµφανίζεται στον ενοποιηµένο ισολογισµό:
α) είτε µε τη λογιστική της αξία που προκύπτει σύµφωνα µε τους
κανόνες αποτίµησης που προβλέπονται στην οδηγία 78 /660/
ΕΟΚ. Η διαφορά µεταξύ αυτής της αξίας και του ποσού που
αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων που αντιπροσω-πεύει η συµµετοχή αυτή, καταχωρείται χωριστά στονενοποιηµένο ισολογισµό ή αναφέρεται στο προσάρτηµα. Ηδιαφορά αυτή υπολογίζεται κατά την ηµεροµηνία που ηµέθοδος εφαρµόζεται για πρώτη φορά ·1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 16
▼B
β) είτε µε το ποσό που αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων
κεφαλαίων της συγγενούς επιχείρησης που αντιπροσωπεύει ησυµµετοχή αυτή. Η διαφορά µεταξύ αυτού του ποσού και της
λογιστικής αξίας, που προκύπτει σύµφωνα µε τους κανόνες
αποτίµησης της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ, εµφανίζεται χωριστά
στον ενοποιηµένο ισολογισµό ή στο προσάρτηµα. Η διαφοράαυτή υπολογίζεται κατά την ηµεροµηνία που η µέθοδοςεφαρµόζεται για πρώτη φορά ·
γ) τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέψουν την εφαρµογή του ενός
ή του άλλου από τα σηµεία α) και β). Ο ενοποιηµένος
ισολογισµός ή το προσάρτηµα πρέπει να αναφέρουν ποιο από
τα δύο σηµείο α) ή β) εφαρµόσθηκε ·
δ) εξάλλου, για την εφαρµογή των σηµείων α) ή β) τα κράτη µέλη
µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν να γίνεται ουπολογισµός της διαφοράς µε την ηµεροµηνία κτήσης τωνµετοχών ή µεριδίων, εφόσον η κτήση έγινε τµηµατικά, µε τηνηµεροµηνία κατά την οποία η επιχείρηση έγινε συγγενής
επιχείρηση.
3.Στην περίπτωση που τα στοιχεία του ενεργητικού ή του
παθητικού της συγγενούς επιχείρησης έχουν αποτιµηθεί µεµεθόδους διαφορετικές από τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται
για την ενοποίηση σύµφωνα µε το άρθρο 29 παράγραφος 2, τα
στοιχεία αυτά προκειµένου να υπολογισθεί η διαφορά πουαναφέρεται στις παραγράφους 2 υπό α) ή β) του παρόντος άρθρου,µπορούν να αποτιµηθούν εκ νέου, σύµφωνα µε τις µεθόδους πουχρησιµοποιούνται για την ενοποίηση. Εάν δεν έγινε η νέα αυτή
αποτίµηση, το γεγονός πρέπει να αναφέρεται στοπροσάρτηµα. Τα
κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν τη νέα αυτή αποτίµηση.
4.Η λογιστική αξία που αναφέρεται στην παράγραφο 2 υπό α)
ή το ποσό που αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων της
συγγενούς επιχείρησης το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 2
υπό β) αυξάνεται ή µειώνεται µε το ποσό της τυχόν µεταβολής πουσηµειώθηκε µέσα στη χρήση στα ίδια κεφάλαια της συγγενούςεπιχείρησης, στο µέτρο που αναλογεί στο ποσοστό της συµµε-τοχής µειώνεται κατά το ποσό των µερισµάτων που αναλογούν
στην συµµετοχή.
5.Εφόσον η θετική διαφορά που αναφέρεται στις παραγράφους
2 υπό α) ή 2 υπό β) δεν µπορεί να ενταχθεί σε κάποια κατηγορίαστοιχείων ενεργητικού ή παθητικού, εφαρµόζονται τα άρθρα 30
και 39 παράγραφος 3.
6.Το µέρος των κερδών ή ζηµιών της συγγενούς επιχείρησης
που αναλογεί σ 'αυτές τις συµµετοχές εµφανίζεται στον ενοποιη-
µένο λογαριασµό αποτελεσµάτων χρήσεως σε χωριστό κονδύλι
µε αντίστοιχο τίτλο.
7.Οι απαλείψεις που αναφέρονται στο άρθρο 26 παράγραφος 1
υπό γ) πραγµατοποιούνται εφόσον τα στοιχεία είναι γνωστά ήµπορούν να συγκεντρωθούν. Το άρθρο 26 παράγραφοι 2 και 3
εφαρµόζεται και στην περίπτωση αυτή.
8.Εφόσον µία συγγενής επιχείρηση καταρτίζει ενοποιηµένους
λογαριασµούς, οι διατάξεις των προηγουµένων παραγράφων
εφαρµόζονται για τα ίδια κεφάλαια που εµφανίζονται σ 'αυτούς
τους ενοποιηµένους λογαριασµούς.
9.Όταν η συµµετοχή στο κεφάλαιο της συγγενούς επιχείρησης
είναι επουσιώδης σε σχέση µε τον σκοπό του άρθρου 16
παράγραφος 3 είναι δυνατό να µην εφαρµοσθεί το παρόν άρθρο.
Άρθρο 34
Εκτός από τις πληροφορίες που απαιτούνται από άλλες διατάξεις
της παρούσας οδηγίας, στο προσάρτηµα πρέπει να περιέχονται
και οι ακόλουθες, τουλάχιστον, πληροφορίες:
1.Οι µέθοδοι αποτίµησης που εφαρµόστηκαν στα διάφορα
στοιχεία των ενοποιηµένων λογαριασµών, καθώς και οι1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 17
▼B
µέθοδοι υπολογισµού των διορθώσεων αξιών. Για τα στοιχεία
που περιλαµβάνονται στους ενοποιηµένους λογαριασµούς καιτα οποία είναι ή ήταν αρχικά εκφρασµένα σε ξένο νόµισµα,
πρέπει να αναφέρονται οι τρόποι µετατροπής, που χρησιµο-
ποιήθηκαν προκειµένου τα στοιχεία αυτά να εκφραστούν στονόµισµα στο οποίο καταρτίζονται οι ενοποιηµένοι λογαρια-σµοί.
2.α) Η επωνυµία και η έδρα των επιχειρήσεων που συµπερι-
λαµβάνονται στην ενοποίηση. Το ποσοστό του κεφαλαίουπου κατέχεται σε επιχειρήσεις εκτός της µητρικής πουπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση, από επιχειρήσεις οιοποίες συµπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση ή από
πρόσωπα που ενεργούν µε το όνοµά τους αλλά για
λογαριασµό αυτών των επιχειρήσεων. Ποια από τιςπροϋποθέσεις του άρθρου 1 και του άρθρου 12 παράγραφος1, µετά την εφαρµογή του άρθρου 2, υπαγόρευσε τηνενοποίηση. Πάντως, δεν είναι απαραίτητο να αναγράφεται
η τελευταία αυτή πληροφορία αν η ενοποίηση πραγµατο-
ποιήθηκε µε βάση το άρθρο 1 παράγραφος 1 υπό α), και τοποσοστό του κατεχόµενου κεφαλαίου συµπίπτει µε τοποσοστό των δικαιωµάτων της ψήφου.
β) Για επιχειρήσεις που δεν συµπεριλαµβάνονται στην
ενοποίηση βάσει των άρθρων 13 και 14, οι ενδείξεις αυτέςπρέπει να παρέχονται µε την επιφύλαξη του άρθρου 14παράγραφος 3 και να εξηγούνται οι λόγοι αποκλεισµού τωνεπιχειρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 13.
3.α) Η επωνυµία και η έδρα επιχειρήσεων που είναι συγγενείς,
κατά την έννοια του άρθρου 33 παράγραφος 1, µε µίαεπιχείρηση που περιλαµβάνεται στην ενοποίηση, καθώςκαι η αναλογία του κεφαλαίου των συγγενών αυτών
επιχειρήσεων που κατέχεται από επιχειρήσεις οι οποίες
περιλαµβάνονται στην ενοποίηση ή από πρόσωπα πουενεργούν στο όνοµά τους αλλά για λογαριασµό αυτών τωνεπιχειρήσεων.
β) Οι ίδιες πληροφορίες παρέχονται για τις συγγενείς
επιχειρήσεις του άρθρου 33 παράγραφος 9, καθώς και οιλόγοι εφαρµογής της διάταξης αυτής.
4.Η επωνυµία και η έδρα των επιχειρήσεων που υπέστησαν
µερική ενοποίηση δυνάµει του άρθρου 32, τα δεδοµένα σταοποία βασίζεται η κοινή διοίκηση, καθώς και το ποσοστό τουκεφαλαίου τους που κατέχεται από συµπεριλαµβανόµενεςστην ενοποίηση επιχειρήσεις ή από πρόσωπα που ενεργούν
στο όνοµά τους, για λογαριασµό αυτών των επιχειρήσεων.
5.Η επωνυµία και η έδρα των επιχειρήσεων που δεν αναφέ-
ρονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 και στις οποίες οιεπιχειρήσεις που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση και
εκείνες που εξαιρέθηκαν βάσει του άρθρου 14, κατέχουν,
είτε οι ίδιες, είτε µέσω προσώπων που ενεργούν στο όνοµάτους, αλλά για λογαριασµό των επιχειρήσεων αυτών, τουλάχι-στον ένα ποσοστό του κεφαλαίου, το οποίο τα κράτη µέλη δενµπορούν να ορίσουν µεγαλύτερο από 20 %.Στην περίπτωση
αυτή αναγράφονται το ποσοστό συµµετοχής στο κεφάλαιο, το
ποσό των ιδίων κεφαλαίων, και τα κέρδη ή οι ζηµίες τηςτελευταίας χρήσεως για την οποία εγκρίθηκαν λογαριασµοίαυτής της επιχείρησης. Οι πληροφορίες αυτές µπορούν ναπαραλείπονται όταν είναι επουσιώδεις σε σχέση µε το σκοπότου άρθρου 16 παράγραφος 3. Επίσης, µπορεί να παραλείπεται
η αναγραφή των ιδίων κεφαλαίων και των κερδών και ζηµιών
µιας επιχείρησης, εφόσον η επιχείρηση αυτή δεν δηµοσιεύειισολογισµό και εφόσον οι προαναφερόµενες επιχειρήσειςκατέχουν, άµεσα ή έµµεσα, λιγότερο από το 50 %του
κεφαλαίου της.
6.Το συνολικό ποσό των υποχρεώσεων που εµφανίζονται στον
ενοποιηµένο ισολογισµό, οι οποίες λήγουν µετά απόπενταετία, καθώς και το συνολικό ποσό των υποχρεώσεωνπου εµφανίζονται στον ενοποιηµένο ισολογισµό οι οποίες1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 18
▼B
καλύπτονται µε εµπράγµατη ασφάλεια που έχει παρασχεθεί
από περιλαµβανόµενες στην ενοποίηση επιχειρήσεις, µεένδειξη του είδους και της µορφής της ασφάλειας.
7.Το συνολικό ποσό των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν και
δεν εµφανίζονται στον ενοποιηµένο ισολογισµό, εφόσον ηπληροφορία αυτή βοηθά στην εκτίµηση της οικονοµικήςθέσης του συνόλου των επιχειρήσεων που συµπεριλαµβά-νονται στην ενοποίηση. Τυχόν υποχρεώσεις για συντάξεις ήπρος συνδεδεµένες επιχειρήσεις που δεν συµπεριλαµβάνονται
στην ενοποίηση, εµφανίζονται χωριστά.
8.Ο ενοποιηµένος κύκλος εργασιών, κατά την έννοια του
άρθρου 28 της οδγίας 78 /660/ΕΟΚ, µε ανάλυση κατά κατηγο-
ρίες δραστηριότητας και κατά γεωγραφικές περιοχές, εφόσοναυτές οι κατηγορίες και αυτές οι περιοχές διαφέρουνσηµαντικά µεταξύ τους από άποψη οργάνωσης των πωλήσεωνκαι παροχής υπηρεσιών που εµπίπτουν στις συνήθεις δραστη-
ριότητες του συνόλου των περιλαµβανοµένων στην ενοποίηση
επιχειρήσεων.
9.α) Τον µέσο όρο του προσωπικού που απασχολήθηκε κατά τη
διάρκεια της χρήσεως από τις επιχειρήσεις που περι-λαµβάνονται στην ενοποίηση, µε ανάλυση κατάκατηγορίες. Επίσης, οι δαπάνες προσωπικού κατά τη
χρήση, εάν αυτές δεν εµφανίζονται χωριστά στον ενοποιη-
µένο λογαριασµό αποτελεσµάτων χρήσεως.
β) Ο µέσος όρος του προσωπικού που απασχολήθηκε κατά τη
διάρκεια της χρήσης από τις επιχειρήσεις στις οποίεςεφαρµόσθηκε το άρθρο 32, αναγράφεται χωριστά.
10.Ο βαθµός στον οποίο τα ενοποιηµένα αποτελέσµατα χρήσεως
επηρεάσθηκαν από τη µέθοδο αποτιµήσεως η οποία, κατά
καρέκκλιση ( SIC!παρέκκλιση) των αρχών που καθιερώνονται
µε τα άρθρα 31 και 34 έως 42 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ, καθώς
και µε το άρθρο 29 παράγραφος 5 της παρούσας οδηγίας,ακολουθήθηκε στη χρήση ή σε προηγούµενη χρήση µε σκοπόνα επιτευχθούν φορολογικές ελαφρύνσεις. Όταν η επίδρασητης αποτιµήσεως αυτής στις µελλοντικές φορολογικές υποχ-
ρεώσεις του συνόλου των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται
στην ενοποίηση, είναι ουσιώδης, πρέπει να παρέχονταιεπεξηγήσεις.
11.Η διαφορά µεταξύ των φόρων που επιβάρυναν τον ενοποιη-
µένο λογαριασµό αποτελεσµάτων της τρέχουσας και τωνπροηγουµένων χρήσεων, και των φόρων που οφείλονται γι '
αυτές τις χρήσεις, εφόσον η διαφορά αυτή είναι ουσιώδης από
πλευράς µελλοντικής φορολογικής επιβάρυνσης. Το ποσό
αυτό µπορεί, επίσης, να εµφανίζεται σωρευτικά στον ισολο-γισµό, σε ιδιαίτερο κονδύλι µε αντίστοιχο τίτλο.
12.Τα ποσά που δόθηκαν µέσα στη χρήση για αµοιβές στα µέλη
διοικητικών, διαχειριστικών και εποπτικών οργάνων τηςµητρικής επιχείρησης για την άσκηση των καθηκόντων τους
τόσο στη µητρική επιχείρηση όσο και τις θυγατρικές
επιχειρήσεις της, καθώς και υποχρεώσεις που δηµιουρ-γήθηκαν ή αναλήφθηκαν για τους ίδιους λόγους γιασυντάξεις σε αποχωρήσαντα µέλη των προαναφερόµενωνοργάνων. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να παρέχονται αθροιστικάκατά κατηγορία. Τα κράτη µέλη µπορούν να απαιτούν οι
αµοιβές που καταβλήθηκαν για την άσκηση καθηκόντων σε
επιχειρήσεις µε τις οποίες υπάρχουν οι σχέσεις που αναφέρειτο άρθρο 32 ή το άρθρο 33, να περιλαµβάνονται και αυτέςµεταξύ των στοιχείων που αναφέρονται στην πρώτη πρόταση.
13.Τα ποσά των προκαταβολών και πιστώσεων που δόθηκαν στα
µέλη των διοικητικών, διαχειριστικών ή εποπτικών οργάνων
της µητρικής επιχείρησης από αυτήν ή από µία από τις
θυγατρικές επιχειρήσεις, µε µνεία τουεπιτοκίου,των βασικώνόρων χορηγήσεως και των ποσών που, ενδεχοµένως, έχουνεπιστραφεί. Επίσης, οι υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί γιαλογαριασµό τους υπό µορφή οποιασδήποτε εγγύησης. Ταστοιχεία αυτά πρέπει να δίδονται αθροιστικά κατά κατηγορία.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 19
▼B
Τα κράτη µέλη µπορούν να απαιτούν οι προκαταβολές και
πιστώσεις που χορηγήθηκαν από επιχειρήσεις µε τις οποίεςυπάρχουν οι σχέσεις που αναφέρει το άρθρο 32 ή το άρθρο 33,
να περιλαµβάνονται και αυτές µεταξύ των στοιχείων που
αναφέρονται στην πρώτη πρόταση.
Άρθρο 35
1.Τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν για τις πληροφορίες
των παραγράφων 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 34:
α) να παίρνουν τη µορφή δήλωσης που υποβάλλεται σύµφωνα µε
το άρθρο 3 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 68 /151/ΕΟΚ·το
γεγονός αυτό πρέπει να αναφέρεται στο προσάρτηµα ·
β) να παραλείπονται, όταν λόγω της φύσης τους µπορεί να
προκαλέσουν σοβαρή βλάβη σε κάποια από τις επιχειρήσεις
που διέπονται από αυτές τις διατάξεις. Τα κράτη µέλη µπορούννα εξαρτήσουν αυτή την εξαίρεση από προηγούµενη άδειαδιοικητικής ή δικαστικής αρχής. Η παράλειψη αυτών τωνστοιχείων πρέπει να αναγράφεται στο προσάρτηµα.
2.Το σηµείο 1 υπό β) εφαρµόζεται, επίσης, στις πληροφορίες
που επιβάλλονται µε το άρθρο 34 σηµείο 8.
ΤΜΗΜΑ 3
Ενοποιηµένηετήσιαέκθεσηδιαχειρίσεως
Άρθρο 36
1.Η ενοποιηµένη έκθεση διαχειρίσεως πρέπει να περι-
λαµβάνει τουλάχιστον την πραγµατική εικόνα της εξέλιξης των
εργασιών και της θέσης του συνόλου των επιχειρήσεων πουπεριλαµβάνονται στην ενοποίηση.
2.Όσον αφορά αυτές τις επιχειρήσεις, η έκθεση περιλαµβάνει,
επίσης, πληροφορίες για:
α) κάθε σηµαντικό γεγονός που συνέβη µετά τη λήξη της
χρήσεως ·
β) την προβλεπόµενη εξέλιξη του συνόλου αυτών των επιχειρή-
σεων·
γ) τις δραστηριότητες του συνόλου αυτών των επιχειρήσεων στον
τοµέα της έρευνας και ανάπτυξης ·
δ) τον αριθµό και την ονοµαστική αξία, ή ελλείψει ονοµαστικής
αξίας, την εσωτερική λογιστική αξία του συνόλου των µετοχώνή µεριδίων της µητρικής επιχείρησης που κατέχονται είτε απότην ίδια είτε από θυγατρικές της επιχειρήσεις, είτε από
πρόσωπο που ενεργεί στο όνοµά του αλλά για λογαριασµό
αυτών των επιχειρήσεων ·τα κράτη µέλη µπρούν να επιτρέψουν
ή να επιβάλουν την παροχή αυτών των πληροφοριών στοπροσάρτηµα.
ΤΜΗΜΑ 4
Έλεγχοςτωνενοποιηµένωνλογαριασµών
Άρθρο 37
1.Η επιχείρηση που καταρτίζει τους ενοποιηµένους λογαρια-
σµούς οφείλει να τους υποβάλλει στον έλεγχο ενός ήπερισσοτέρων προσώπων που έχουν αναγνωρισθεί για το λογι-
στικό έλεγχο από το νόµο του κράτους µέλους που διέπει την
επιχείρηση αυτή.
2.Ο υπεύθυνος ή οι υπεύθυνοι για τον έλεγχο των ενοποιη-
µένων λογαριασµών πρέπει, επίσης, να πιστοποιούν ότι ηενοποιηµένη έκθεση διαχειρίσεως βρίσκεται σε αρµονία µετους ενοποιηµένους λογαριασµούς της ίδιας χρήσεως.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 20
▼B
ΤΜΗΜΑ 5
∆ηµοσιότητατωνενοποιηµένωνλογαριασµών
Άρθρο 38
1.Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί νόµιµα εγκεκριµένοι, η
ενοποιηµένη έκθεση διαχειρίσεως και το πιστοποιητικό ελέγχουτου υπεύθυνου για τον έλεγχο των ενοποιηµένων λογαριασµώνδηµοσιεύονται από την επιχείρηση που έχει καταρτίσει τους
ενοποιηµένους λογαριασµούς όπως προβλέπει η νοµοθεσία του
κράτους µέλους που διέπει την επιχείρηση αυτή, σύµφωνα µε τοάρθρο 3 της οδηγίας 68 /151/ΕΟΚ.
2.Το άρθρο 47 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 78 /
660/ΕΟΚ εφαρµόζεται όσον αφορά την ενοποιηµένη έκθεση
διαχειρίσεως.
3.Η τελευταία φράση του άρθρου 47 παράγραφος 1 δεύτερο
εδάφιο της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής: «Αντί-
γραφο ή απόσπασµα της έκθεσης αυτής πρέπει να είναι δυνατό ναχορηγείται µετά από σχετική αίτηση. Το αντίτιµο για τοαντίγραφο αυτό δεν πρέπει να υπερβαίνει το διοικητικό κόστος
του.»
4.Όταν, ωστόσο, η επιχείρηση που έχει καταρτίσει τους
ενοποιηµένους λογαριασµούς δεν έχει µία από τις εταιρικέςµορφές που αναφέρονται στο άρθρο 4, και δεν της επιβάλλεται
από την εθνική της νοµοθεσία υποχρέωση δηµοσιεύσεως των
εγγράφων της παραγράφου 1 αντίστοιχη µε την υποχρέωση πουπροβλέπει το άρθρο 3 της οδηγίας 68 /151/ΕΟΚ, η επιχείρηση
αυτή οφείλει τουλάχιστον, να θέτει αυτά τα έγγραφα στη διάθεσητου κοινού στην έδρα της. Αντίγραφο των εγγράφων αυτών πρέπει
να χορηγείται µετά από σχετική αίτηση. Το αντίτιµο για το
αντίγραφο αυτό δεν πρέπει να υπερβαίνει το διοικητικό κόστοςτου.
5.Τα άρθρα 48 και 49 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ εφαρµόζονται
και στην περίπτωση αυτή.
6.Τα κράτη µέλη προβλέπουν κατάλληλες κυρώσεις για τη µη
συµµόρφωση µε τις υποχρεώσεις της δηµοσίευσης που
επιβάλλονται από το παρόν άρθρο.
Άρθρο 38α
Οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί επιτρέπεται πέραν της δηµο-
σίευσής τους στο νόµισµα στο οποίο καταρτίζονται, ναδηµοσιεύονται και σε Ecuµε την τιµή µετατροπής που ισχύει
κατά την ηµεροµηνία κλεισίµατος του ενοποιηµένου ισολογι-σµού. Η τιµή αυτή αναφέρεται στο παράρτηµα.
ΤΜΗΜΑ 6
Τελικέςκαιµεταβατικέςδιατάξεις
Άρθρο 39
1.Κατά την πρώτη κατάρτιση, σύµφωνα µε την παρούσα
οδηγία, των ενοποιηµένων λογαριασµών ενός συνόλου επιχειρή-σεων, µεταξύ των οποίων υπήρχε ήδη, πριν από την εφαρµογή τωνδιατάξεων του άρθρου 49 παράγραφος 1, µία από τις σχέσεις πουαναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1, τα κράτη µέλη µπορούν
για την εφαρµογή του άρθρου 19 παράγραφος 1 να επιτρέψουν ή
να επιβαλούν να χρησιµοποιείται η λογιστική αξία των µεριδίωνή µετοχών και το ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων που αντιπροσω-πειύει η αξία αυτή κατά την ηµεροµηνία της πρώτης ενοποίησηςσύµφωνα µε την παρούσα οδηγία ή κατά µία προγενέστερηηµεροµηνία.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 21
▼M2
▼B
▼B
2.Για την εφαρµογή του άρθρου 33 παράγραφος 2, η
παράγραφος 1 εφαρµόζεται αναλογικά και για την αποτίµησητων µετοχών ή µεριδίων ή του ποσοστού των ιδίων κεφαλαίων που
αυτές αντιπροσωπεύουν, στο κεφάλαιο µιας επιχείρησης η οποία
είναι συγγενής µε επιχείρηση που περιλαµβάνεται στηνενοποίηση. Το ίδιο ισχύει και για την µερική ενοποίηση πουπροβλέπεται στο άρθρο 32.
3.Όταν το ιδιαίτερο κονδύλι που αναφέρεται στο άρθρο 19
παράγραφος 1 αντιστοιχεί σε θετική διαφορά ενοποιήσεως ηοποία προέκυψε πριν από την ηµεροµηνία κατάρτισης τωνπρώτων ενοποιηµένων λογαριασµών σύµφωνα µε την παρούσα
οδηγία, τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν:
α) για την εφαρµογή του άρθρου 30 παράγραφος 1, η πέρα της
πενταετίας περίοδος του άρθρου 37 παράγραφος 2 της οδηγίας
78/660/ΕΟΚ, να υπολογίζεται από την ηµεροµηνία κατάρτισης
των πρώτων ενοποιηµένων λογαριασµών σύµφωνα µε τηνπαρούσα οδηγία ·και
β) για την εφαρµογή του άρθρου 30 παράγραφος 2, η αφαίρεση να
γίνεται από τα αποθεµατικά κατά την ηµεροµηνία κατάρτισηςτων πρώτων ενοποιηµένων λογαριασµών, σύµφωνα µε την
παρούσα οδηγία.
Άρθρο 40
1.Μέχρι την πάροδο των προθεσµιών για την εφαρµογή στο
εθνικό τους δίκαιο των οδηγιών οι οποίες, συµπληρώνοντας τηνοδηγία 78 /660/ΕΟΚ, εναρµονίζουν τις διατάξεις για τους ετήσιους
λογαριασµούς των τραπεζών και λοιπών πιστωτικών ιδρυµάτων,καθώς και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, τα κράτη µέλη
µπορούν να παρεκκλίνουν από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας
τις σχετικές µε τη διάρθρωση των ενοποιηµένων λογαριασµώνκαι τις µεθόδους αποτίµησης των περιουσιακών στοιχείων πουπεριλαµβάνονται στους λογαριασµούς αυτούς, καθώς και τιςπληροφορίες του προσαρτήµατος:
α) προκειµένου για κάθε επιχείρηση υποκείµενη σε ενοποίηση
που είναι τράπεζα, άλλο πιστωτικό ίδρυµα ή ασφαλιστικήεπιχείρηση ·
β) όταν οι υποκείµενες σε ενοποίηση επιχειρήσεις αποτελούνται,
κυρίως, από τράπεζες, πιστωτικά ιδρύµατα ή ασφαλιστικές
επιχειρήσεις.
Τα κράτη µέλη µπορούν, επίσης, να παρεκκλίνουν από το άρθρο 6
µόνον όσον αφορά τα αριθµητικά όρια και τα κριτήρια που θα
εφαρµόζονται στις προαναφερόµενες επιχειρήσεις.
2.Εφόσον πριν από την εφαρµογή των διατάξεων που αναφέ-
ρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 τα κράτη µέλη δεν έχουν
επιβάλει στις επιχειρήσεις που είναι τράπεζες, λοιπά πιστωτικάιδρύµατα ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις, την υποχρέωση κατάρ-τισης ενοποιηµένων λογαριασµών, µπορούν να επιτρέψουν, µέχριτην εφαρµογή στο εθνικό τους δίκαιο, µιας από τις οδηγίες που
αναφέρονται στην παράγραφο 1, αλλά το αργότερο µέχρι και τις
χρήσεις που λήγουν το 1993:
α) την αναστολή της υποχρέωσης του άρθρου 1 παράγραφος 1, για
όσες από τις ανωτέρω επιχειρήσεις είναι µητρικές. Η
αναστολή αυτή πρέπει να αναφέρεται στους ετήσιους λογαρια-σµούς της µητρικής επιχείρησης. Οι πληροφορίες πουπροβλέπονται στο άρθρο 43 παράγραφος 1 εδάφιο 2 τηςοδηγίας 78 /660/ΕΟΚ πρέπει να παρέχονται για κάθε θυγατρική
επιχείρηση ·
β) την απαλλαγή από την ενοποίηση, µε την επιφύλαξη του
άρθρου 33, στην περίπτωση κατάρτισης ενοποιηµένων λογα-ριασµών, των παραπάνω επιχειρήσεων, καθώς και τωνεπιχειρήσεων που ασκούν κυρίως µία από αυτές τις δραστη-ριότητες, όταν αυτές είναι θυγατρικές επιχειρήσεις. Οιπληροφορίες που προβλέπονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2,1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 22
▼B
σχετικά µε αυτές τις θυγατρικές επιχειρήσεις πρέπει να
αναγράφονται στο παράρτηµα.
3.Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2
περίπτωση β), οι ετήσιοι ή ενοποιηµένοι λογαριασµοί αυτώντων θυγατρικών επιχειρήσεων, εφόσον η δηµοσίευσή τους είναιυποχρεωτική, πρέπει να επισυνάπτονται στους ενοποιηµένουςλογαριασµούς, ή ελλείψει αυτών, στους ετήσιους λογαριασµούςτης µητρικής επιχείρησης ή να τίθενται στη διάθεση του κοινού.
Στην τελευταία αυτή περίπτωση, πρέπει να είναι δυνατή η
απόκτηση αντίγραφου των εγγράφων αυτών µε απλή αίτηση καιµε αντίτιµο όχι ανώτερο από το διοικητικό κόστος.
Άρθρο 41
1.Οι επιχειρήσεις που συνδέονται µεταξύ τους µε κάποια από
τις σχέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 σηµεία α)
και β) και σηµείο δ) υπό ββ) καθώς και όσες επιχειρήσειςσυνδέονται µε παρόµοια σχέση µε µια από τις προαναφερόµενεςεπιχειρήσεις, θεωρούνται συνδεδεµένες επιχειρήσεις κατά τηνέννοια της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ και της παρούσας οδηγίας.
2.Εφόσον κράτος µέλος επιβάλλει την υποχρέωση καταρτί-
σεως ενοποιηµένων λογαριασµών σύµφωνα µε τις διατάξεις τουάρθρου 1 παράγραφος 1 σηµεία γ) ή δ) υπό αα) ή του άρθρου 1παράγραφος 2 ή του άρθρου 12 παράγραφος 1, οι επιχειρήσεις πουσυνδέονται µεταξύ τους µε κάποια από τις σχέσεις που αναφέ-ρονται στις διατάξεις αυτές, καθώς και οι άλλες επιχειρήσεις που
συνδέονται µε παρόµοια σχέση ή σχέση προβλεπόµενη στην
παράγραφο 1 µε µία από τις προηγούµενες επιχειρήσεις,θεωρούνται συνδεδεµένες επιχειρήσεις κατά την έννοια τηςπρώτης παραγράφου.
3.Ένα κράτος µέλος µπορεί να εφαρµόσει την παράγραφο 2
αυτού του άρθρου ακόµα και στην περίπτωση που δεν επιβάλλει
την υποχρέωση καταρτίσεως ενοποιηµένων λογαριασµώνσύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 1 παράγραφος 1 σηµεία γ)και δ) υπό αα), ή του άρθρου 1 παράγραφος 2, ή του άρθρου 12παράγραφος 1.
4.Το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 2 εφαρµόζονται και
στην περίπτωση αυτή.
5.Όταν ένα κράτος µέλος εφαρµόζει το άρθρο 4 παράγραφος 2,
µπορεί να εξαιρεί από την εφαρµογή της παραγράφου 1 τιςσυνδεδεµένες επιχειρήσεις που είναι µητρικές αλλά, λόγω της
νοµικής µορφής τους, αυτό το κράτος µέλος δεν τις υποχρεώνει να
καταρτίζουν ενοποιηµένους λογαριασµούς σύµφωνα µε τις διατά-ξεις της παρούσας οδηγίας, καθώς και τις µητρικές επιχειρήσειςµε παρόµοια νοµική µορφή.
Άρθρο 42
Το άρθρο 56 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 56
1.Η υποχρέωση εµφανίσεως, στους ετήσιους λογαρια-
σµούς, των στοιχείων που αναφέρονται στα άρθρα 9, 10 και23 έως 26 και αφορούν συνδεδεµένες επιχειρήσεις κατά τηνέννοια του άρθρου 41 της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ, καθώς και η
υποχρέωση παροχής πληροφοριών σχετικών µε αυτές τιςεπιχειρήσεις σύµφωνα µε το άρθρο 13 παράγραφος 2, το άρθρο
14 και το άρθρο 43 παράγραφος 1 περίπτωση 7, αρχίζουν να
ισχύουν από την ηµεροµηνία που ορίζεται στο άρθρο 49παράγραφος 2 της προαναφερόµενης οδηγίας.
2.Το προσάρτηµα πρέπει ακόµη να περιλαµβάνει:
α) την επωνυµία και την έδρα της επιχείρησης η οποία
καταρτίζει τους ενοποιηµένους λογαριασµούς του µέγιστουσυνόλου επιχειρήσεων, µέρος του οποίου αποτελεί ηεταιρία ως θυγατρική επιχείρηση ·1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 23
▼B
β) την επωνυµία και την έδρα της επιχείρησης η οποία
καταρτίζει τους ενοποιηµένους λογαριασµούς του µικρό-τερου συνόλου επιχειρήσεων περιλαµβανόµενου στο
σύνολο των επιχειρήσεων του σηµείου α), µέρος του
οποίου αποτελεί η εταιρία ως θυγατρική επιχείρηση ·
γ) τον τόπο όπου µπορεί κανείς να προµηθευτεί τους
ενοποιηµένους λογαριασµούς, που αναφέρονται στα σηµεία
α) και β), εάν οι λογαριασµοί αυτοί είναι διαθέσιµοι. »
Άρθρο 43
Το άρθρο 57 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 57
Με την επιφύλαξη των οδηγιών 68 /151/ΕΟΚ και 77 /91/ΕΟΚ,
τα κράτη µέλη µπορούν να µην εφαρµόζουν στις εταιρείες που
διέπονται από την εθνική τους νοµοθεσία και είναι θυγατρικές
επιχειρήσεις κατά την έννοια της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ τις
διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αφορούν το περιεχόµενο,τον έλεγχο και τη δηµοσίευση των ετήσιων λογαριασµών,εφόσον:
α) η µητρική επιχείρηση διέπεται από τη νοµοθεσία ενός
κράτους µέλους ·
β) όλοι οι µέτοχοι ή οι εταίροι της θυγατρικής επιχείρησης
δηλώνουν ότι αποδέχονται την εξαίρεση αυτή ·η δήλωση
αυτή απαιτείται για κάθε χρήση ·
γ) η µητρική επιχείρηση δηλώνει ότι εγγυάται για τις
υποχρεώσεις της θυγατρικής επιχείρησης ·
δ) οι δηλώσεις που αναφέρονται στα σηµεία β) και γ)
δηµοσιεύονται από τη θυγατρική επιχείρηση όπωςπροβλέπει η νοµοθεσία του κράτους µέλους, σύµφωνα µετο άρθρο 3 της οδηγίας 68 /151/ΕΟΚ·
ε) η θυγατρική επιχείρηση συµπεριλαµβάνεται στους
ενοποιηµένους λογαριασµούς που καταρτίζει η µητρικήεπιχείρηση σύµφωνα µε την οδηγία 83 /349/ΕΟΚ·
στ) η ανωτέρω εξαίρεση αναφέρεται στο προσάρτηµα των
ενοποιηµένων λογαριασµών που καταρτίζει η µητρική
επιχείρηση ·
ζ) οι ενοποιηµένοι λογαριασµοί που προβλέπονται στην
περίπτωση ε), η ενοποιηµένη έκθεση διαχείρισης και τοπιστοποιητικό ελέγχου του υπεύθυνου για τον έλεγχο των
λογαριασµών αυτών δηµοσιεύονται από τη θυγατρική
επιχείρηση όπως προβλέπεται από τη νοµοθεσία τουκράτους µέλους σύµφωνα µε το άρθρο 3 της οδηγίας 68 /
151/ΕΟΚ.»
Άρθρο 44
Το άρθρο 58 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 58
Τα κράτη µέλη µπορούν να µην εφαρµόσουν για τις εταιρίες
που διέπονται από την εθνική τους νοµοθεσία και είναιµητρικές επιχειρήσεις κατά την έννοια της οδηγίας 83 /349/
ΕΟΚ τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αφορούν τον
έλεγχο και τη δηµοσίευση των αποτελεσµάτων χρήσεων,
εφόσον:
α) η µητρική επιχείρηση καταρτίζει τους ενοποιηµένους
λογαριασµούς σύµφωνα µε την οδηγία 83 /349/ΕΟΚ και
συµπεριλαµβάνεται στους ενοποιηµένους λογαριασµούς ·
β) η ανωτέρω εξαίρεση µνηµονεύεται στο προσάρτηµα των
ετήσιων λογαριασµών της µητρικής επιχείρησης ·1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 24
▼B
γ) η ανωτέρω εξαίρεση µνηµονεύεται στο προσάρτηµα των
ενοποιηµένων λογαριασµών που καταρτίζει η µητρικήεπιχείρηση ·
δ) τα αποτελέσµατα χρήσεως της µητρικής επιχείρησης, όπως
προκύπτουν σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία, εµφανίζονται
στον ισολογισµό της µητρικής επιχείρησης. »
Άρθρο 45
Το άρθρο 59 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 59
1.Προκειµένου για συµµετοχές µε την έννοια του άρθρου
17, στο κεφάλαιο επιχειρήσεων, στη λειτουργία και τη
διαχείριση των οποίων ασκείται σηµαντική επιρροή, τα
κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν ή να επιβάλουν τηνεµφάνισή τους στον ισολογισµό σύµφωνα µε τις ακόλουθεςπαραγράφους 2 έως 9, ως χωριστά κονδύλια των στοιχείων“µερίδια σε συνδεδεµένες επιχειρήσεις ”και“Συµµετοχές ”
ανάλογα µε την περίπτωση. Τεκµαίρεται ότι µια επιχείρηση
ασκεί σηµαντική επιρροή σε άλλη όταν η πρώτη κατέχει
τουλάχιστον το 20 %των δικαιωµάτων ψήφου των µετόχων ή
εταίρων της δεύτερης. Το άρθρο 2 της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ
εφαρµόζεται και στην περίπτωση αυτή.
2.Κατά την πρώτη εφαρµογή του παρόντος άρθρου για
συµµετοχή αναφερόµενη στην παράγραφο 1, η συµµετοχήεµφανίζεται στον ισολογισµό:
α) είτε µε τη λογιστική της αξία, που αποτιµάται σύµφωνα µε
τα άρθρα 31 έως 42. Η διαφορά µεταξύ της αξίας αυτής καιτου ποσού που αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων κεφαλαίωνπου αντιπροσωπεύει η συµµετοχή, εµφανίζεται χωριστάστον ισολογισµό ή αναφέρεται στο προσάρτηµα. Ηδιαφορά αυτή υπολογίζεται κατά την ηµεροµηνία κατά
την οποία η µέθοδος εφαρµόζεται για πρώτη φορά ·
β) είτε µε το ποσό που αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων
κεφαλαίων που αντιπροσωπεύει η συµµετοχή αυτή. Η
διαφορά µεταξύ του ποσού αυτού και της λογιστικής αξίας,που αποτιµάται σύµφωνα µε τα άρθρα 31 έως 42, εµφανί-ζεται χωριστά στον ισολογισµό ή αναφέρεται στοπροσάρτηµα. Η διαφορά αυτή υπολογίζεται κατά τηνηµεροµηνία κατά την οποία η µέθοδος εφαρµόζεται για
πρώτη φορά ·
γ) τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν την εφαρµογή του
ενός από τα ανωτέρω δύο σηµεία. Από τον ισολογισµό ή
από το παράρτηµα πρέπει να προκύπτει ποιο από τα σηµείαα) ή β) χρησιµοποιήθηκε ·
δ) εξάλλου, για την εφαρµογή των ανωτέρω σηµείων α) και β),
τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν ή να επιτρέψουν ναγίνεται ο υπολογισµός της διαφοράς µε την ηµεροµηνίακτήσης της συµµετοχής που αναφέρεται στην παράγραφο 1,ή, εφόσον η κτήση έγινε τµηµατικά, µε ηµεροµηνία κατά
την οποία οι µετοχές ή τα µερίδια απέκτησαν το χαρακτήρα
συµµετοχής κατά την έννοια της παραγράφου 1.
3.Όταν στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού της
επιχείρησης στην οποία υπάρχει συµµετοχή κατά την έννοια
της παραγράφου 1 έχουν αποτιµηθεί µε µεθόδους διαφορετικέςαπό εκείνες που ακολουθεί η εταιρία που καταρτίζει τουςετήσιους λογαριασµούς της, τα στοιχεία αυτά, προκειµένου ναυπολογιστεί η διαφορά που αναφέρεται στην παράγραφο 2 υπό
α) ή 2 υπό β), µπορούν να αποτιµηθούν εκ νέου σύµφωνα µε τις
µεθόδους που ακολουθεί η εταιρία για την κατάρτιση τωνετήσιων λογαριασµών της. Αν δεν έγινε η νέα αυτήαποτίµηση, το γεγονός πρέπει να αναφέρεται στοπροσάρτηµα. Τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν τη νέααυτή αποτίµηση.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 25
▼B
4.Η λογιστική αξία κατά την παράγραφο 2α ή το ποσόν που
αναλογεί στο ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων κατά τηνπαράγραφο 2β προσαυξάνεται ή µειώνεται κατά το ποσό της
µεταβολής που σηµειώθηκε µέσα στη χρήση στα ίδια
κεφάλαια, στο µέτρο που αναλογεί στο ποσοστό αυτής τηςσυµµετοχής µειώνεται κατά το ποσό των µερισµάτων πουαναλογούν στη συµµετοχή.
5.Εφόσον τυχόν θετική διαφορά αναφερόµενη στην
παράγραφο 2α ή 2β δεν µπορεί να ενταχθεί σε συγκεκριµένηκατηγορία στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού, η διαφορά
αυτή διέπεται από τους κανόνες που ισχύουν για το λογα-
ριασµό“φήµη και πελατεία ”.
6.α) Το ποσό των κερδών ή ζηµιών το οποίο αναλογεί στις
συµµετοχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 εµφα-νίζεται στα αποτελέσµατα χρήσεως σε ειδικό κονδύλι µεαντίστοιχο τίτλο ·
β) όταν το ποσό αυτό είναι µεγαλύτερο από το ποσό των
καταβληθέντων ή ληξιπροθέσµων µερισµάτων, η
διαφορά µεταφέρεται σε µη διανεµητέο αποθεµατικό ·
γ) τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν ή να επιβάλουν
να εµφανίζονται στο λογαριασµό κερδών και ζηµιώνµόνο τα εισπραχθέντα ή εισπρακτέα µερίσµατα πουαναλογούν στις συµµετοχές που αναφέρονται στηνπαράγραφο 1.
7.Οι απαλείψεις που αναφέρονται στο άρθρο 26
παράγραφος 1 υπό γ) της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ πραγµατο-
ποιούνται στο µέτρο που τα στοιχεία τους είναι γνωστά ή
προσιτά. Το άρθρο 26 παράγραφοι 2 και 3 της ανωτέρωοδηγίας εφαρµόζεται και στην περίπτωση αυτή.
8.Όταν µία επιχείρηση στην οποία υπάρχει συµµετοχή
κατά την έννοια της παραγράφου 1 καταρτίζει ενοποιηµένουςλογαριασµούς, οι διατάξεις των προηγούµενων παραγράφωνεφαρµόζονται για τα “ίδια κεφάλαια ”που εµφανίζονται σ '
αυτούς τους ενοποιηµένους λογαριασµούς.
9.Το παρόν άρθρο µπορεί να µην εφαρµόζεται στην
περίπτωση συµµετοχής κατά την έννοια παραγράφου 1, η
οποία είναι επουσιώδης σε σχέση µε τον σκοπό του άρθρου 2παράγραφος 3. »
Άρθρο 46
Το άρθρο 61 της οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 61
Τα κράτη µέλη µπορούν να µην εφαρµόσουν για εταιρία που
διέπεται από την εθνική τους νοµοθεσία και είναι µητρική
επιχείρηση κατά την έννοια της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ τις
διατάξεις του άρθρου 43 παράγραφος 1 περίπτωση 2 τηςπαρούσας οδηγίας σχετικά µε τα ποσά των ιδίων κεφαλαίωνκαι των αποτελεσµάτων χρήσεως των επιχειρήσεων στιςοποίες αναφέρονται αυτές οι διατάξεις εφόσον:
α) όταν οι επιχειρήσεις αυτές περιλαµβάνονται στους
ενοποιηµένους λογαριασµούς που καταρτίζει η ανωτέρωµητρική επιχείρηση ή στους ενοποιηµένους λογαριασµούςµεγαλύτερου συνόλου επιχειρήσεων, όπως αναφέρεται στο
άρθρο 7 παράγραφος 2 της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ·
β) όταν οι συµµετοχές στα κεφάλαια των επιχειρήσεων αυτών
εµφανίζονται στους ετήσιους λογαριασµούς της µητρικήςεπιχείρησης σύµφωνα µε το άρθρο 59 ή στους ενοποιηµέ-νους λογαριασµούς που καταρτίζει η µητρική αυτήεπιχείρηση σύµφωνα µε το άρθρο 33 της οδηγίας 83 /349/
ΕΟΚ.»1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 26
▼B
Άρθρο 47
Η«Επιτροπή Συνεργασίας »του άρθρου 52 της οδηγίας 78 /660/
ΕΟΚ έχει επίσης σκοπό:
α) να διευκολύνει, µε την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων
169 και 170 της συνθήκης, την εναρµονισµένη εφαρµογή της
παρούσας οδηγίας, µε τακτικές συνεννοήσεις που αφορούν,ιδίως, τα συγκεκριµένα προβλήµατα που ανακύπτουν από τηνεφαρµογή της ·
β) να συµβουλεύει, όποτε χρειάζεται, την Επιτροπή σχετικά µε
τις αναγκαίες προσθήκες και τροποποιήσεις της παρούσας
οδηγίας.
Άρθρο 49
1.Τα κράτη µέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες νοµοθετικές,
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για την εφαρµογή της
παρούσας οδηγίας πριν από την 1η Ιανουαρίου 1988, ενηµερώνουν
δε αµέσως την Επιτροπή.
2.Τα κράτη µέλη µπορούν να ορίσουν ότι οι διατάξεις της
παραγράφου 1 θα εφαρµοστούν για πρώτη φορά στους ενοποιηµέ-νους λογαριασµούς της χρήσης που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου1990 ή κατά τη διάρκεια του έτους 1990.
3.Τα κράτη µέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείµενο των
βασικών διατάξεων της εθνικής νοµοθεσίας τους που θεσπίζουν
στο πεδίο εφαρµογής της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 50
1.Το Συµβούλιο, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής, και µετά
πάροδο 5 ετών από την ηµεροµηνία που ανεφέρει το άρθρο 49παράγραφος 2, επανεξετάζει και, ενδεχοµένως, τροποποιεί τοάρθρο 1 παράγραφος 1 υπό δ) δεύτερο εδάφιο, το άρθρο 4παράγραφος 2, τα άρθρα 5 και 6, το άρθρο 7 παράγραφος 1 και ταάρθρα 12, 43 και 44, µε βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί κατά
την εφαρµογή της παρούσας οδηγίας, τους σκοπούς της παρούσας
οδηγίας και την κατάσταση που θα επικρατεί τότε στονοικονοµικό και νοµισµατικό τοµέα.
2.Η παράγραφος 1 δεν θίγει το άρθρο 53 παράγραφος 2 της
οδηγίας 78 /660/ΕΟΚ.
Άρθρο 51
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.1983L0349 — EL — 01.01.1995 — 001.001 — 27
▼M1
▼B