1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ΠΡΩΤΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 21ης ∆εκεµβρίου 1988
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών περί σηµάτων
(89/104/ΕΟΚ)
(ΕΕ L40 της 11.2.1989, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Απόφαση 92/10/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 19ης ∆εκεµβρίου 1991 L6 35 11.1.1992
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 2
▼B
ΠΡΩΤΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 21ης ∆εκεµβρίου 1988
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών περί
σηµάτων
(89/104/ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής Κοι-
νότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α,
την πρόταση της Επιτροπής (1),
Σε συνεργασία µε το Ευρωπαϊκό Κοιν οβούλιο (2),
Έχοντας υπόψη τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επι-
τροπής (3),
Εκτιµώντας:ότι οι νοµοθεσίες περί σηµάτων που ισχύουν στα κράτη µέλη
παρουσιάζουν διαφορές οι οποίες δύνανται, αφενός, να παρεµπο-δίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων και τηνελεύθερη παροχή υπηρεσιών και, αφετέρου, να νοθεύσουν τουςόρους ανταγωνισµού εντός της κοινής αγοράς· ότι, εποµένως,είναι απαραίτητη η π ροσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών
µελών για τη δηµιουργία και τη λειτουργία της εσωτερικής αγο-ράς·
ότι έχει σηµασία να µην υποτιµηθούν οι λύσεις και τα πλεο-
νεκτήµατα που µπορεί να π ροσφέρει το καθεστώς του κοινο τικού
σήµατος στις επιχειρήσεις οι οποίες επιθυµούν να αποκτήσουνσήµατα·
ότι, προς το παρόν, δεν φαίνεται αναγκαία η πλήρης π ροσέγγιση
των νοµοθεσιών περί σηµάτων των κρατών µελών και ότι η προ-σέγγιση αρκεί να περιορίζεται µόνο σε εκείνες τις εθνικές διατά-ξεις οι οποίες έχουν την πλέον άµεση επίδραση στη λειτουργίατης εσωτερικής αγοράς·
ότι η παρούσα οδηγία δεν στερεί από τα κράτη µέλη το δικαίωµα
να συνεχίζουν να π ροστατεύουν τα σήµατα που έχουν αποκτηθεί
λόγω χρήσης, αλλά διέπει µόνο τη σχέση τους µε τα σήµατα πουαποκτώνται µε καταχώριση·
ότι τα κράτη µέλη παραµένουν ελεύθερα να καθορίσουν τις διαδι-
καστικές διατάξεις που αφ ορούν την καταχώριση, την έκπτωση ή
την ακυρότητα των σηµάτων που αποκτώνται µε καταχώριση· ότιτα κράτη µέλη, παραδείγµατος χάρη, καθορίζουν τη µορφή τωνδιαδικασιών καταχώρισης και ακυρότητας, αποφασίζουν αν ταπρογενέστερα δικαιώµαταπρέπει να π ροβάλλονται κατά τη διαδι-
κασία καταχώρισης ή κατά τη διαδικασία ακυρότητας ή και στιςδύο, και ακόµη, στην περίπτωση που τα προγενέστερα δικαιώ-µατα µπορούν να προβληθούν στη διαδικασία καταχώρισης, προ-
βλέπουν διαδικασία ανακοπής ή αυτεπάγγελτη εξέταση ή και ταδύο· ότι τα κράτη µέλη διατηρούν το δικαίωµα καθορισµού τωναποτελεσµάτων της έκπτωσης ή της ακυρότητας των σηµάτων·
ότι η παρούσα οδηγία δεν αποκλείει την εφαρµογή επί των
σηµάτων τωννοµικών διατάξεων τωνκρατών µελών, εκτός από τοδίκαιο των σηµάτων, όπως είναι οι διατάξεις σχετικά µε τον
(1)ΕΕ αριθ. C351 της 31. 12. 1980, σ. 1, και
ΕΕ αριθ. C351 της 31. 12. 1985, σ. 4.
(2)ΕΕ αριθ. C307 της 14. 11. 1983, σ. 66, και
ΕΕ αριθ. C309 της 5. 12. 1988.
(3)ΕΕ αριθ. C310 της 30. 11. 1981, σ. 22.
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 3
▼B
αθέµιτο ανταγωνισµό, την αστική ευθύνη ή την π ροστασία των
καταναλωτών·
ότι η πραγµατοποίηση τωνστόχων, οι οποίοι επιδιώκονται µε την
προσέγγιση, προϋποθέτει ότι η απόκτηση και η διατήρηση του
δικαιώµατος επί του κατατεθέντος σήµατος εξαρτάται, κατ’αρχήν, από τους ίδιους όρους σε όλα τα κράτη µέλη· ότι, για τοσκοπό αυτό, πρέπει να καταρτιστεί ενδεικτικός κατάλογοςσηµείων που µπορούν να αποτελούν ένα σήµα από τη σ τιγµή που,
βάσει αυτών, διακρίνονται τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες µιας επι-χείρησης από τα αντίστοιχα άλλων επιχειρήσεων· ότι οι λόγοιαπαραδέκτου ή ακυρότητας που αφ ορούν το ίδιο το σήµα, όπως η
έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα, ή που αφ ορούν τις σ υγκρούσεις
µεταξύ του σήµατος και των προγενέστερων δικαιωµάτων,πρέπεινα απαριθµούνται περιοριστικά, έστω και αν ορισµένοι απόαυτούς τους λόγους αναφέρονται ενδεικτικά για τα κράτη µέληπου θα έχουν συνεπώς τη δυνατότητα να διατηρήσουν ή να εισ-αγάγουν τους λόγους αυτούς στη νοµοθεσία τους· ότι τα κράτηµέλη µπορούν να διατηρήσουν ή να εισαγάγουν στη νοµοθεσία
τους λόγους απαραδέκτου ή ακυρότητας που συνδέονται µε τουςόρους απόκτησης ή διατήρησης του δικαιώµατος επί του σήµατοςγια τους οποίους δεν προβλέπεται προσέ γγιση, και που αφ ορούν,
για παράδειγµα, τη νοµιµοποίηση του δικαιούχου του σήµατος,την ανανέωση του σήµατος, το καθεστώς των φόρων ή την µητήρηση των διαδικαστικών κανόνων·
ότι, για να περιοριστεί ο συνολικός αριθµός των καταχωρι-
σθέντων και προστατευοµένων σηµάτων εντός της Κοινότηταςκαι, κατ’ επέκταση, ο αριθµός των συγκρούσεων οι οποίες ανα-φύονται µεταξύ τους, είναι αναγκαίο να απαιτείται η ουσιαστικήχρησιµοποίηση των καταχωρισµένων σηµάτων επί ποινή εκπτώ-σεως· ότι πρέπει να προβλεφθεί ότι ένα σήµα δεν µπορεί νακηρύσσεται άκυρο λόγω της ύπαρξης προγενέστερου, µη χρησι-µοποιηθέντος σήµατος, και να δοθεί συγχρόνως στα κράτη µέληη δυνατότητα να εφαρµόζουν την αυτή αρχή όσον αφορά τηνκαταχώριση σήµατος ή να π ροβλέπουν ότι ένα σήµα δεν µπορεί
να προβληθεί έγκυρα σε δίκη παραποίησης αν, µετά απόένσταση, αποδείχθηκε ότι ο δικαιούχος του σήµατος µπορεί ναεκπέσει τωνδικαιωµάτωντου· ότι, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις,εναπόκειται στα κράτη µέλη ο καθορισµός των εφαρµοστέωνδιαδικαστικών κανόνων·
ότι, για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των
προϊόντων και της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών, είναιβασικό να παρέχεται στο µέλλον η αυτή π ροστασία στα καταχω-
ρισµένα σήµατα, σύµφωνα µε τη νοµοθεσία όλων των κρατώνµελών· ότι αυτό, πάντως, δεν στερεί από τα κράτη µέλη τη δυνα-τότητα να παρέχουν ευρύτερη π ροστασία στα σήµατα που έχουν
αποκτήσει φήµη·
ότι η προστασία που παρέχει το καταχωρισµένο σήµα, της οποίας
σκοπός είναι ιδίως η διασφάλιση της αρχικής λειτουργίας τουσήµατος, είναι απόλυτη σε περίπτωση ταυτότητας µεταξύ τουσήµατος και του σηµείου και µεταξύ τωνπροϊόντων ή υπηρεσιών·ότι η προστασία ισχύει επίσης σε περίπτωση οµοιότητας µεταξύτου σήµατος και του σηµείου και µεταξύ των προϊόντων ή υπηρε-σιών· ότι η έννοια της οµοιότητας πρέπει οπωσδήποτε να ερµη-νεύεται σε σχέση µε τον κίνδυνο σύγχυσης· ότι ο κίνδυνος σύγ-χυσης, η εκτίµηση του οποίου εξαρτάται από πολυάριθµους παρά-γοντες, και ιδίως από το κατά πόσον είναι γνωστό το σήµα στηναγορά, από την ενδεχόµενη συσχέτιση µε το χρησιµοποιούµενοή καταχωρισµένο σηµείο, από το βαθµό οµοιότητας µεταξύ τουσήµατος και του σηµείου και µεταξύ των π ροσδιοριζόµενων
προϊόντων ή υπηρεσιών, αποτελεί την ειδική προϋπόθεση τηςπροστασίας· ότι τα µέσα µε τα οποία µπορεί να διαπιστώνεται οκίνδυνος σύγχυσης, και ιδίως το βάρος της απόδειξης, υπόκεινταιστους εθνικούς δικονοµικούς κανόνες τους οποίους δεν θίγει ηπαρούσα οδηγία·
ότι, για λόγους ασφαλείας του δικαίου και χωρίς να θίγονται κατά
τρόπο ανεπιεική τα συµφέροντα του δικαιούχου προγενέστερουσήµατος, πρέπει να π ροβλεφθεί πως ο εν λόγω δικαιούχος δεν
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 4
▼B
µπορεί πλέον να ζητά την ακυρότητα ή να αντιτίθεται στη χρήσησήµατος µεταγενέστερου του δικού του, εφόσον εν γνώσει τουανέχθηκε τη χρήση αυτή για µεγάλο διάστηµα, εκτός αν ηαίτηση για το µεταγενέστερο σήµα έγινε κακόπιστα·
ότι όλα τα κράτη µέλη της κοινότητας δεσµεύονται από τη Σύµ-
βαση των Παρισίων για την προστασία της βιοµηχανικήςιδιοκτησίας· ότι είναι απαραίτητο οι διατάξεις της παρούσας οδη-γίας να βρίσκονται σε πλήρη αρµονία µε τις διατάξεις της Σύµ-βασης των Παρισίων· ότι οι υποχρεώσεις των κρατών µελών πουαπορρέουν από τη Σύµβαση αυτή δεν επηρεάζονται από την
παρούσα οδηγία· ότι, αν χρειαστεί, εφαρµόζεται το άρθρο 234δεύτερο εδάφιο της συνθήκης,.
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρµογής
Η παρούσα οδηγία εφαρµόζεται για τα σήµατα προϊόντων ή υπη-
ρεσιών που έχουν καταχωρισθεί ή δηλωθεί προς καταχώριση σεένα κράτος µέλος ως ατοµικά ή συλλογικά σήµατα ή σήµαταεγγύησης ή πιστοποίησης, ή έχουν καταχωρισθεί ή δηλωθεί προςκαταχώριση στο Γραφείο Σηµάτωντης Μπενελούξ, ή αποτελούναντικείµενο διεθνούς καταχώρισης η οποία ισχύει σ’ένα κράτοςµέλος.
Άρθρο 2
Σηµεία από τα οποία είναι δυνατόν να συνίσταται ένα σήµα
Το σήµα µπορεί να συνίσταται από οποιαδήποτε σηµεία επιδεχό-
µενα γραφικής παράστασης, ιδίως δε από λέξεις, συµπεριλαµβα-νοµένου του ονόµατος π ροσώπων, από ε ικόνες, γράµµατα, αριθ-
µούς, το σχήµα του προϊόντος ή της συσκευασίας του, εφόσον τασηµεία αυτά µπ ορούν από τη φύση τους να διακρίνουν τα προϊό-
ντα ή τις υπηρεσίες µιας επιχείρησης από τα αντίστοιχα άλλωνεπιχειρήσεων.
Άρθρο 3
Λόγοι απαραδέκτου ή ακυρότητας
1. ∆εν καταχωρούνται ή, εάν έχουν καταχωρισθεί, είναι δυνα-
τόν να κηρυχθούν άκυρα:
α) τα σηµεία από τα οποία δεν δύναται να συνίσταται ένα σήµα,β) τα σήµατα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα,
γ) τα σήµατα που συνίστανται αποκλειστικά από σηµεία ή
ενδείξεις που µπορούν να χρησιµεύσουν στο ε µπόριο, προς
δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του π ροο-
ρισµού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρό-νου παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίαςή άλλων χαρακτηριστικών του προϊόντος ή της υπηρεσίας·
δ) τα σήµατα που συνίστανται αποκλειστικά από σηµεία ή
ενδείξεις τα οποία έχουν καταστεί συνήθη στην καθηµερινήγλώσσα ή στη θεµιτή και πάγια πρακτική του εµπορίου·
ε) τα σήµατα που αποτελούνται αποκλειστικά:
—από το σχήµα που επιβάλλει η ίδια η φύση του προϊόντος
ή
—από το σχήµα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την
επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσµατος ή
—από το σχήµα που π ροσδίδει ουσιαστική αξία στο προϊόν·
στ) τα σήµατα που αντίκεινται στη δηµόσια τάξη ή τα χρηστά
ήθη·
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 5
▼B
ζ) τα σήµατα που θα µπ ορούσαν να παρ απλανήσουν το κοινό,
για παράδειγµα ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγρα-φική προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας·
η) τα σήµατα τα οποία, ελλείψει αδείας των αρµοδίων αρχών
είναι απαράδεκτα ή ακυρωτέα δυνάµει του άρθρου 6β τηςΣύµβασης των Παρισίων για την Προστασία της Βιοµηχα-νικής Ιδιοκτησίας, η οποία εφεξής καλείται «Σύµβαση τωνΠαρισίων ».
2. Ενα κράτος µέλος µπορεί να προβλέψει ότι ένα σήµα δεν
γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή, αν έχει καταχωρισθεί, µπορείνα κηρυχθεί άκυρο, εφόσον και στο µέτρο που:
α) η χρήση του µπορεί να απαγορευθεί δυνάµει της εκτός του
δικαίου των σηµάτων νοµοθεσίας του συγκεκριµένου κράτουςµέλους ή της Κοινότητας·
β) περιλαµβάνει σηµείο µεγάλης συµβολικής σηµασίας, και
ιδίως θρησκευτικό σύµβολο·
γ) περιλαµβάνει διακριτικά σύµβολα, εµβλήµατα ή θυρεούς,
εκτός αυτών που αναφέρονται στο άρθρο 6β της Σύµβασης τωνΠαρισίων, και είναι ιδιαιτέρου δηµοσίου συµφέροντος, εκτόςαν έχει επιτραπεί η καταχώριση του από τις αρµόδιες αρχέςσύµφωνα µε τη νοµοθεσία του κράτους µέλους·
δ) η αίτηση για την καταχώριση του σήµατος έγινε καικόπιστα
από τον αιτούντα.
3. Ενα σήµα γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή δεν κηρύσσεται
άκυρο κατ’εφαρµογή της παραγράφου 1 στοιχεία β), γ) ή δ) εφό-σον, πριν από την ηµεροµηνία της αίτησης καταχώρισης και µετάαπό τη χρήση που του έχει γίνει, απέκτησε διακριτικόχαρακτήρα. Τα κράτη µέλη µπ ορούν επίσης να προβλέπουν ότι η
παρούσα διάταξη εφαρµόζεται επίσης εφόσον ο διακριτικόςχαρακτήρας αποκτήθηκε µετά την αίτηση καταχώρισης ή µετάτην καταχώριση.
4. Ενα κράτος µέλος µπορεί να προβλέψει ότι, κατά παρέκ-
κλιση από τις παραγράφους 1, 2 και 3, οι λόγοι απαράδεκτου ήακυρότητας, που ίσχυαν σ’ αυτό το κράτος πριν από την ηµεροµη-νία κατά την οποία αρχίζουν να ισχύουν οι αναγκαίες για τησυµµόρφωση προς την παρούσα οδηγία διατάξεις, θα εφαρµόζο-νται στα σήµατα των οποίων η αίτηση είχε κατατεθεί πριν απότην ηµεροµηνια αυτή.
Άρθρο 4
Περαιτέρωλόγοιαπαραδέκτουήακυρότηταςόσοναφοράσυγκρού-
σεις µε προγενέστερα δικαιώµατα
1. Ενα σήµα δεν καταχωρίζεται ή, αν έχει καταχωρισθεί, είναι
δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο:
α) εάν είναι πανοµοιόυπο µε προγενέστερο σήµα, και τα προϊό-
ντα ή οι υπηρεσίες για τις οποίες το σήµα δηλώνεται ή είναικαταχωρισµένο, είναι πανοµοιότυπες µε εκείνες για τις οποίεςπροστατεύεται το προγενέστερο σήµα·
β) εάν, λόγω της ταυτότητάς του ή της οµοιότητας µε το προγενέ-
στερο σήµα και της ταυτότητας ή της οµοιότητας τωνπροϊόντων ή υπηρεσιών που τα δύο σήµατα π ροσδιορίζουν,
υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, ο οποίος περιλαµβά-νει και τον κίνδυνο συσχέτισης µε το προγενέστερο σήµα·
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, ως «προγενέστερα
σήµατα» νοούνται:
α) τα σήµατα τα οποία έχουν κατατεθεί πριν από την ηµεροµηνία
αίτησης του σήµατος, αφού ληφθούν υπόψη, ενδεχοµένως, ταπροβαλλόµενα δικαιώµατα προτεραιότητας για το σήµατααυτά, και τα οποία ανήκουν στις εξής κατηγορίες:
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 6
▼B
i) κοινοτικά σήµατα,
ii) σήµατα καταχωρισµένα στο οικείο κράτος µέλος ή, όσον
αφορά το Βέλγιο, τις Κάτω xήρες και το Λουξεµβούργο,
στο Γραφείο Σηµάτων της Μπενελούξ,
iii) σήµατα µε διεθνή καταχώριση, η οποία ισχύει στο οικείο
κράτος µέλος·
β) τα κοινοτικά σήµατα των οποίων εγκύρως π ροβάλλεται η
αρχαιότητα, σύµφωνα µε τον κανονισµό για το κοινοτικόσήµα, έναντι σήµατος που υπάγεται στο στοιχείο α) ii) και iii),
ακόµη και αν έχει προηγηθεί παραίτηση από το εν λόγω σήµαή απόσβεση του δικαιώµατος επί του σήµατος·
γ) οι αιτήσεις σηµάτων που υπάγονται στα στοιχεία α) και β),
υπό την επιφύλαξη της καταχώρισής τους·
δ) τα σήµατα τα οποία, κατά την ηµεροµηνία κατάθεσης της
αίτησης του σήµατος ή, ενδεχοµένως, κατά την ηµεροµηνίαπροτεραιότητας που π ροβάλλεται προς υποστήριξη της
αίτησης του σήµατος, είναι «παγκοίνως γνωστά» στο οικείοκράτος µέλος, κατά την έννοια του άρθρου 6α της Σύµβασηςτων Παρισίων.
3. Ενα σήµα επίσης δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή, αν
έχει καταχωρισθεί, είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο, εάν είναιπανοµοιότυπο ή παρόµοιο µε προγενέστερο κοινοτικό σήµα κατάτην έννοια της παραγράφου 2 και πρόκειται να καταχωρισθεί ήέχει καταχωρισθεί για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρό-µοιες µε εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρισθεί το προγενέ-στερο κοινοτικό σήµα, εφόσον το προγενέστερο κοινοτικό σήµαέχει φήµη στην Κοινότητα, η δε χρησιµοποίηση του µεταγενέ-στερου σήµατος, χωρίς νόµιµη αιτία, θα επέφερε, αχρεωστήτως,όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήµη του προγενέ-στερου κοινοτικού σήµατος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγωδιακριτικό χαρακτήρα ή τη φήµη.
4. Τα κράτη µέλη µπορούν επίσης να προβλέπουν ότι ένα σήµα
δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή είναι δυνατόν να κηρυχθείάκυρο εφόσον και κατά το µέτρο που:
α) το σήµα είναι πανοµοιότυπο ή παρόµοιο µε προγενέστερο
εθνικό σήµα κατά την έννοια της παραγράφου 2 και πρόκει-ται να καταχωριστεί ή έχει καταχωριστεί για προϊόντα ήυπηρεσίες που δεν είναι παρόµοιες µε εκείνες για τις οποίεςέχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήµα, εφόσον το προγε-νέστερο σήµα έχει φήµη στο κράτος µέλος για το οποίοπρόκειται, η δε χρησιµοποίηση του µεταγενέστερου σήµα-τος, χωρίς νόµιµη αιτία, θα επέφερε, αχρεωστήτως, όφελοςαπό τον διακριτικό χαρακτήρα, ή τη φήµη του προγενέστε-ρου σήµατος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικόχαρακτήρα ή τη φήµη·
β) δικαιώµατα επί µη καταχωρισµένου σήµατος ή άλλου χρησι-
µοποιουµένου στις συναλλαγές διακριτικού σηµείου έχουναποκτηθεί πριν από την ηµεροµηνία κατάθεσης της αίτησηςτου µεταγενέστερου σήµατος ή, ενδεχοµένως, πριν από τηνηµεροµηνία προτεραιότητας που π ροβάλλεται προς υποστή-
ριξη της αίτησης του µεταγενέστερου σήµατος και αυτό τοµη καταχωρισµένο σήµα ή αυτό το άλλο σηµείο παρέχειστον δικαιούχο του το δικαίωµα να απαγορεύει τη χρήσηµεταγενέστερου σήµατος·
γ) η χρήση του σήµατος µπορεί να απαγορευθεί δυνάµει προγε-
νεστέρου δικαιώµατος, πέραν των δικαιωµάτων που π ροβλέ-
πονται στην παράγραφο 2 και στο στοιχείο β) της παρούσαςπαραγράφου, και ιδίως δυνάµει:
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 7
▼B
i) του δικαιώµατος επί του ονόµατος,
ii) δικαιώµατος επί της ιδίας εικόνας,
iii) συγγραφικού δικαιώµατος,
iv) δικαιώµατος βιοµηχανικής ιδιοκτησίας·
δ) το σήµα είναι πανοµοιότυπο ή παρόµοιο µε προγενέστερο
συλλογικό σήµα που έπαψε να ισχύει µέσα στην τριετία πουπροηγήθηκε της κατάθεσης·
ε) το σήµα είναι πανοµοιότυπο ή παρόµοιο µε προγενέστερο
σήµα εγγύησης ή πιστοποίησης που έπαψε να ισχύει εντόςορισµένου διαστήµατος πριν από την κατάθεση και η διάρ-κεια του οποίου καθορίζεται από το κράτος µέλος·
στ) το σήµα είναι πανοµοιότυπο ή παρόµοιο µε προγενέστερο
καταχωρισµένο σήµα για πανοµοιότυπα ή παρόµοια προϊόνταή υπηρεσίες και το οποίο απωλέσθη λόγω µη ανανέωσηςµέσα στη διετία κατ’ ανώτατο όριο που προηγήθηκε τηςκατάθεσης, εκτός εάν ο δικαιούχος του προγενέστερου σήµα-τος είχε συγκατατεθεί στην καταχώριση του µεταγενεστέρουή δεν χρησιµοποίησε το σήµα του·
ζ) το σήµα ενδέχεται να δηµιουργήσει σύγχυση µε σήµα που
εχρησιµοποιείτο στο εξωτερικό κατά την ηµέρα κατάθεσηςτης αίτησης και εξακολουθεί να χρησιµοποιείται εκεί, εάν ηαίτηση έγινε κακόπιστα από τον αιτούντα.
5. Τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέπουν ότι, εφόσον το επι-
τρέπουν οι περιστάσεις, δεν είναι απαραίτητο να µην γίνεταιδεκτή η καταχώριση του σήµατος ή να κηρύσσεται άκυρο το ίδιοτο σήµα, εάν ο δικαιούχος του προγενέστερου σήµατος ή άλλουπρογενέστερου δικαιώµατος συγκατατίθεται στην καταχώρισητου µεταγενέστερου σήµατος.
6. Ενα κράτος µέλος µπορεί να προβλέπει ότι, κατά παρέκ-
κλιση από τις παραγράφους 1 µέχρι 5, οι λόγοι απαραδέκτου ήακυρότητας που ίσχυαν στο κράτος αυτό πριν από την ηµεροµη-νία έναρξης της ισχύος των αναγκαίων προς συµµόρφωση µε τηνπαρούσα οδηγία διατάξεων, ισχύουν για τα σήµατα των οποίων ηαίτηση έχει κατατεθεί πριν από την εν λόγω ηµεροµηνία.
Άρθρο 5
∆ικαιώµατα που παρέχει το σήµα
1. Το καταχωρισµένο σήµα παρέχει στον δικαιούχο αποκλει-
στικό δικαίωµα. Ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθετρίτο να χρησιµοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεσήτου:
α) σηµείο πανοµοιότυπο µε το σήµα για προϊόντα ή υπηρεσίες
πανοµοιότυπες µε εκείνες για τις οποίες το σήµα έχει καταχω-ριστεί·
β) σηµείο για το οποίο, λόγω της ταυτότητας ή της οµοιότητάς
του µε το σήµα και της ταυτότητας ή της οµοιότητας τωνπροϊόντων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από το σήµα καιτο σηµείο, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, συµπερι-λαµβανοµένου και του κινδύνου συσχέτισης του σηµείου µε τοσήµα·
2. Ενα κράτος µέλος µπορεί επίσης να προβλέπει ότι ο
δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιµο-ποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεσή του, σηµείο πανο-µοιότυπο ή παρόµοιο µε το σήµα, για προϊόντα ή υπηρεσίες µηπαρόµοιες µε εκείνες για τις οποίες το σήµα έχει καταχωριστεί,έαν αυτό χαίρει φήµης µέσα στο κράτος µέλος και η χρησιµο-ποίηση του σηµείου, χωρίς νόµιµη αιτία, θα επέφερε,αχρεωστήτως, όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήµητου σήµατος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικόχαρακτήρα ή τη φήµη.
3. Μπορεί, ιδίως, να απαγορεύεται, εάν πληρούνται οι όροι
των παραγράφων 1 και 2:
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 8
▼B
α) η επίθεση του σηµείου επί των προϊόντων ή της συσκευασίας
τους·
β) η προσφορά των προ ϊόντων ή η εµπορία ή η κατοχή τους προς
εµπορία ή η προσφορά ή παροχή υπηρεσιών υπό το σηµείο·
γ) η εισαγωγή ή η εξαγωγή των προϊόντων υπό το σηµείο·δ) η χρησιµοποίηση του σηµείου σε επαγγελµατικό έντυπο
υλικό και στη διαφήµιση.
4. Εφόσον, πριν από την ηµεροµηνία κατά την οποία οι ανα-
γκαίες προς συµµόρφωση µε την παρούσα οδηγία διατάξεις αρχί-ζουν να ισχύουν, το δίκαιο του κράτους αυτού δεν επιτρέπει τηναπαγόρευση της χρήσης σηµείου υπό τους όρους της παραγράφου1 στοιχείο β) ή της παραγράφου 2, το δικαίωµα που παρέχει τοσήµα δεν µπορεί να αντιταχθεί στην περαιτέρω χρησιµοποίησητου σηµείου αυτού.
5. Οι παράγραφοι 1 έως 4 δεν θίγουν τις διατάξεις που ισχύουν
στα κράτη µέλη σχετικά µε την π ροστασία από τη χρήση του
σηµείου για σκοπούς άλλους από εκείνους της διάκρισης τωνπροϊόντων ή των υπηρεσιών, όταν η χρήση του σηµείου αυτού,χωρίς νόµιµη αιτία, επιφέρει, αχρεωστήτως, όφελος από τον δια-κριτικό χαρακτήρα ή τη φήµη του σήµατος ή είναι βλαπτική γιατον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήµη.
Άρθρο 6
Περιορισµός των αποτελεσµάτων του σήµατος
1. Το δικαίωµα που παρέχει το σήµα δεν επιτρέπει στον
δικαιούχο του να απαγορεύει στους τρίτους να χρησιµοποιούνστις συναλλαγές:
α) το όνοµά του και τη διεύθυνσή του·β) ενδείξεις περί το είδος, την ποιότητα, την ποσότητα, τον
προορισµό, την αξία, τη γεωγραφική προέλευση, τον χρόνο
παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας ήάλλα χαρακτηριστικά τους·
γ) το σήµα, εάν είναι αναγκαίο, προκειµένου να δηλωθεί ο π ροο-
ρισµός προϊόντος ή υπηρεσίας, και ιδίως όταν πρόκειται γιαεξαρτήµατα ή ανταλλακτικά,
εφόσον η χρήση αυτή γίνεται σύµφωνα µε τα χρηστά συναλλα-
κτικά ήθη που ισχύουν στη βιοµηχανία και το εµπόριο·
2. Το δικαίωµα που παρέχει το σήµα δεν επιτρέπει στον
δικαιούχο του να απαγορεύει στους τρίτους να χρησιµοποιούνστις συναλλαγές ένα προγενέστερο δικαίωµα τοπικής ισχύος εάντο δικαίωµα αυτό αναγνωρίζεται από το νόµο του κράτους για τοοποίο πρόκειται και η χρήση του γίνεται µέσα στα εδαφικά όριαστα οποία αναγνωρίζεται.
Άρθρο 7
Όρια του δικαιώµατος που παρέχει το σήµα
1. Το δικαίωµα που παρέχει το σήµα δεν επιτρέπει στον
διαιούχο να απαγορεύει τη χρήση του σήµατος για προϊόντα πουέχουν διατεθεί υπό το σήµα αυτό στο εµπόριο µέσα στην Κοι-νότητα από τον ίδιο τον δικαιούχο ή µε τη συγκατάθεσή του.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρµόζεται εάν ο δικαιούχος έχει
νόµιµους λόγους να αντιταχθεί στη µεταγενέστερη εµπορικήεκµετάλλευση των προϊόντων, ιδίως όταν η κατάσταση τωνπροϊόντων µεταβάλλεται ή αλλοιούται µετά τη διάθεσή τους στοεµπόριο.
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 9
▼B
Άρθρο 8
Παραχώρηση άδειας χρήσης
1. Είναι δυνατό να παραχωρηθούν άδειες χρήσης σήµατος για
το σύνολο, ή µέρος των προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίεςέχει καταχωριστεί και για το σύνολο ή τµήµα του εδάφους ενόςκράτους µέλους. Οιάδειες χρήσης µπορεί να είναι αποκλειστικέςή µη αποκλειστικές.
2. Ο δικαιούχος του σήµατος µπορεί να επικαλεστεί τα δικαιώ-
µατα που παρέχει το σήµα αυτό κατά του έχοντος την άδειαεφόσον αυτός παραβιάζει διάταξη της σύµβασης για τηνπαραχώρηση της άδειας χρήσης, όσον αφορά ιδίως τη διάρκειάτης, τη µορφή υπό την οποία µπορεί, σύµφωνα µε την καταχώ-ριση, να χρησιµοποιηθεί το σήµα, τη φύση των προϊόντων ή τωνυπηρεσιών για τις οποίες έχει παραχωρηθεί η άδεια, το έδαφοςµέσα στο οποίο επιτρέπεται η επίθεση του σήµατος ή τηνποιότητα των προϊόντων που κατασκευάζει ή των υπηρεσιών πουπαρέχει ο έχων την άδεια.
Άρθρο 9
Απώλεια δικαιώµατος λόγω ανοχής
1. Οταν, σε ένα κράτος µέλος, ο δικαιούχος προγενέστερου
σήµατος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2, ανέχθηκεεν γνώσει του, για περίοδο πέντε συνεχών ετών, τη χρήση µετα-γενέστερου σήµατος καταχωρισµένου στο εν λόγω κράτος µέλος,δεν δικαιούται πλέον, βάσει του προγενέστερου σήµατος, ναζητήσει την ακύρωση ούτε να αντιταχθεί στη χρήση του µεταγε-νέστερου σήµατος για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίεςτο µεταγενέστερο σήµα χρησιµοποιήθηκε, εκτός αν η κατάθεσητου µεταγενέστερου σήµατος ήταν κακόπιστη.
2. Κάθε κράτος µέλος µπορεί να προβλέψει ότι η παράγραφος
1 ισχύει για τον δικαιούχο προγενέστερου σήµατος, όπως αναφέ-ρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 στοιχείο α) ή για τον δικαιούχοάλλου προγενέστερου δικαιώµατος, όπωςαναφέρεται στο άρθρο 4παράγραφος 4 στοιχεία β) ή γ).
3. Στις περιπτώσεις των παραγράφων 1 και 2, ο δικαιούχος
µεταγενέστερου καταχωρισµένου σήµατος δεν δικαιούται νααντιταχθεί στη χρήση του προγενέστερου δικαιώµατος, ακόµακαι αν το δικαίωµα εκείνο δεν µπορεί πλέον να π ροβληθεί κατά
του µεταγενέστερου σήµατος.
Άρθρο 10
Χρήση του σήµατος
1. Εάν σε διάστηµα πέντε ετών από την ηµεροµηνία κατά την
οποία έληξε η διαδικασία της καταχώρισης, ο δικαιούχος δενέχει κάνει ουσιαστική χρήση του σήµατος στο οικείο κράτοςµέλος, για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίες έχεικαταχωριστεί, η εάν έχει διακόψει τη χρήση του επί µια συνεχήπενταετία, το σήµα υποβάλλεται στις κυρώσεις που π ροβλέπονται
στην παρούσα οδηγία, εκτός νοµίµου αιτίας για τη µη χρήση.
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, ως χρήση θεωρείται
επίσης:
α) η χρήση του σήµατος υπό µορφή που διαφέρει ως προς στοι-
χεία τα οποία δεν µεταβάλλουν το διακριτικό χαρακτήρα τουσήµατος στην καταχωρισµένη του µορφή·
β) η επίθεση του σήµατος επί προϊόντων ή της συσκευασίας τους
µέσα στο συγκεκριµένο κράτος µέλος, αποκλειστικά προςεξαγωγή.
3. Η χρήση του σήµατος µε τη συγκατάθεση του δικαιούχου ή
η χρήση του από πρόσωπα εξουσιοδοτηµένα να χρησιµοποιούνσήµα συλλογικό, εγγύησης ή πιστοποίησης θεωρείται ως χρήσηαπό τον δικαιούχο.
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 10
▼B
4. Όσον αφορά τα σήµατα που έχουν καταχωριστεί πριν από
την ηµεροµηνία κατά την οποία αρχίζουν να ισχύουν στο οικείοκράτος µέλος οι αναγκαίες προς συµµόρφωση µε την παρούσαοδηγία διατάξεις:
α) όταν διάταξη που ίσχυε πριν από την ηµεροµηνία αυτή επι-
βάλλει κυρώσεις για τη µη χρήση σήµατος επί ένα συνεχέςδιάστηµα, η πενταετία που π ροβλέπεται στην παράγραφο 1
θεωρείται ότι αρχίζει ταυτόχρονα µε το διάστηµα µη χρήσηςπου ήδη διατρέχεται κατά την ηµεροµηνία αυτή·
β) όταν δεν υπάρχει εν ισχύ διάταξη περί χρήσης προγενέστερη
της ηµεροµηνίας αυτής, η πενταετία της παραγράφου 1 θεω-ρείται ότι αρχίζει το νωρίτερο από την ηµεροµηνία αυτή.
Άρθρο 11
Κυρώσειςλόγωτης µη χρήσης σήµατος σε δικαστικές και διοικη-
τικές διαδικασίες
1. Ενα σήµα δεν κηρύσσεται άκυρο λόγω της ύπαρξης προγε-
νέστερου αντιθέτου σήµατος που δεν πληροί τους όρους χρήσηςπου προβλέπει το άρθρο 10 παράγραφοι 1, 2 και 3 ή, ανάλογα µε
την περίπτωση, το άρθρο 10 παράγραφος 4.
2. Τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέψουν ότι η καταχώριση
ενός σήµατος δεν είναι απαράδεκτη λόγω της ύπαρξης προγενέ-στερου αντίθετου σήµατος που δεν πληροί τους όρους χρήσηςπου προβλέπει το άρθρο 10 παράγραφοι 1, 2 και 3 ή, ανάλογα µε
την περίπτωση, το άρθρο 10 παράγραφος 4.
3. Υπό την επιφύλαξη της εφαρµογής του άρθρου 12 σε
περίπτωση ανταγωγής εκπτώσεως, ένα κράτος µέλος µπορεί ναπροβλέπει ότι ένα σήµα δεν µπορεί να προβληθεί ε γκύρως σε
δίκη παραποίησης, αν αποδείχθηκε, µετά από ένσταση, ότι οδικαιούχος του σήµατος µπορεί να εκπέσει των δικαιωµάτωντου,δυνάµει του άρθρου 12 παράγραφος 1.
4. Αν το προγενέστερο σήµα χρησιµοποιήθηκε µόνο για τµήµα
των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τις οποίες καταχωρίστηκε,θεωρείται καταχωρισµένο µόνο για το συγκεκριµένο τµήµα τωνπροϊόντων ή υπηρεσιών, όσον αφορα την εφαρµογή των παρα-γράφων 1, 2 και 3.
Άρθρο 12
Λόγοι έκπτωσης
1. Ο δικαιούχος του σήµατος είναι δυνατόν να κηρυχθεί έκπτω-
τος των δικαιωµάτωντου εάν, επί διάστηµα πέντε συνεχών ετών,δεν έχει γίνει ουσιαστική χρήση του σήµατος στο οικείο κράτοςµέλος για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίες έχεικαταχωριστεί και δεν υπάρχει νόµιµη αιτία για τη µη χρήση.Κανείς δεν µπορεί ωστόσο να επικαλεσθεί την έκπτωση τουδικαιούχου από τα δικαιώµατα που παρέχει το σήµα εάν, κατά τοδιάστηµα που µεσολαβεί µεταξύ της λήξης αυτής της χρονικήςπεριόδου και της υπ οβολής της αίτησης έκπτωσης, υπήρξε
έναρξη ή επανάληψη της ουσιαστικής χρήσης του σήµατοςπάντως,η έναρξη ή επανάληψη της χρήσης εντός περιόδου τριώνµηνών πριν από την υπ οβολή της αίτησης έκπτωσης, η οποία δεν
αρχίζει να τρέχει νωρίτερα από τη συµπλήρωση της συνεχούςπενταετίας µη χρήσης, δεν λαµβάνεται υπόψη, στην περίπτωσηκατά την οποία οι προπαρασκευαστικές ενέργειες για την έναρξηή την επανάληψη της χρήσης συνέβησαν αφού ο δικαιούχοςέλαβε γνώση του γεγονότος ότι υπήρχε πιθανότητα να υποβληθείη αίτηση έκπτωσης.
2. Ο δικαιούχος του σήµατος είναι επίσης δυνατόν να κηρυχθεί
έκπτωτος των δικαιωµάτων του εάν, µετά την ηµεροµηνίακαταχώρισης, το σήµα:
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 11
▼B
α) συνεπεία πράξεων ή αδράνειας του δικαιούχου, έχει καταστεί
συνήθης εµπορική ονοµασία προϊόντος ή υπηρεσίας για τηνοποία έχει καταχωριστεί·
β) λόγω της χρήσης του σήµατος από τον δικαιούχο, ή µε τη
συγκατάθεσή του, για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τιςοποίες έχει καταχωρισθεί, ενδέχεται να παραπλανηθεί τοκοινό ιδίως ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφικήπροέλευση των προϊόντων ή υπηρεσιών αυτών.
Άρθρο 13
Λόγοι απαραδέκτου, έκπτωσης ή ακυρότητας που αφορούν µέρος
µόνος των προϊόντων ή υπηρεσιών
Εάν οι λόγοι απαραδέκτου, έκπτωσης ή ακυρότητας ενός σήµατος
αφορούν µέρος µόνο των προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες
το εν λόγω σήµα έχει κατατεθεί ή καταχωριστεί, το απαράδεκτοή η έκπτωση ή η ακυρότητα καλύπτει µόνο τα συγκεκριµένα αυτάπροϊόντα ή τις συγκεκριµένες αυτές υπηρεσίες.
Άρθρο 14
Εκ των υστέρων διαπίστωση της ακυρότητας σήµατος ή της
έκπτωσης του δικαιούχου του σήµατος από τα δικαιώµατά του
Εφόσον, προκειµένου για κοινοτικό σήµα, π ροβάλλεται η
αρχαιότητα προγενέστερου σήµατος από το οποίο έχει προηγ-ηθεί παραίτηση ή το οποίο έχει απ οσβεστεί, η διαπίστωση της
ακυρότητας του προγενέστερου σήµατος ή της έκπτωσης από ταδικαιώµατα επ’ αυτού µπορεί να γίνει εκ των υστέρων.
Άρθρο 15
Ειδικές διατάξεις για σήµατα συλλογικά, εγγύησης ή πιστο-
ποίησης
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 4, τα κράτη µέλη των οποίων
η νοµοθεσία επιτρέπει την καταχώριση σηµάτων συλλογικών,εγγύησης ή πιστοποίησης, µπ ορούν να προβλέψουν ότι τα
σήµατα αυτά δεν καταχωρίζονται ή κηρύ σσονται άκυρα ή ότι οι
δικαιούχοι τους κηρύ σσονται έκπτωτοι από τα δικαιώµατα τους
για λόγους άλλους πέραν εκείνων που ορίζονται στα άρθρα 3 και12, εφόσον το απαιτεί η λειτουργία του συγκεκριµένου σήµατος.
2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ),
τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέψουν ότι σ υλλογικά σήµατα ή
σήµατα εγγύησης ή πιστοποίησης µπ ορούν να σ υνίστανται από
σηµεία ή ενδείξεις που δύνανται να χρησιµεύσουν στο εµπόριογια τον προσδιορισµό της γεωγραφικής προέλευσης τωνπροϊόντων ή των υπηρεσιών. Το σήµα αυτό δεν επιτρέπει στονδικαιούχο του να απαγορεύει σε τρίτους την εµπορική χρήσητέτοιων σηµείων ή ενδείξεων, εφόσον αυτοί τα χρησιµοποιούνσύµφωνα µε τα χρηστά συναλλακτικά ήθη του εµπορίου και τηςβιοµηχανίας. Το σήµα αυτό δεν µπορεί ιδίωςνα αντιταχθεί έναντιτρίτου ο οποίος επιτρέπεται να χρησιµοποιεί γεωγραφική ονοµα-σία.
Άρθρο 16
Εθνικές διατάξεις προς θέσπιση σύµφωνα µε την παρούσα οδηγία1. Τα κράτη µέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νοµοθετικές,
διοικητικές και κανονιστικές διατάξεις προκειµένου να συµµορφ-ωθούν µε την παρούσα οδηγία, το αργότερο στις ►
M131 ∆εκεµ-
βρίου 1992 ◄· Ενηµερώνουν αµέσως περί αυτού την Επιτροπή.
2. Το Συµβούλιο, αποφασίζοντας µε ειδική πλειοψηφία µετά
από πρόταση της Επιτροπής, µπορεί να µεταθέσει την ηµεροµη-νία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου1992 το αργότερο.
1989L0104 — EL — 23.12.1991 — 001.001 — 12
▼B
3. Τα κράτη µέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή το κείµενοτων βασικών διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στοντοµέα τον οποίο διέπει η παρούσα οδηγία.
Άρθρο 17
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.