1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ΠΡΩΤΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 15ης Ιουνίου 1971
περί καθορισµού κοινοτικών µεθόδων αναλύσεως για τον επίσηµο έλεγχο ζωοτροφών
(71/250/ ΕΟΚ)
(ΕΕL 155 της 12.7.1971,σ. 13)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1 Οδηγία 81/680/ ΕΟΚ της Επιτροπής της 30ής Ιουλίου 1981 L246 32 29.8.1981
►M2 Οδηγία98/54/ ΕΚ της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 1998 L208 49 24.7.1998
►M3 Οδηγία 1999 /27/ΕΚ της Επιτροπής της 20ής Απριλίου 1999 L118 36 6.5.1999
▼B
ΠΡΩΤΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 15ης Ιουνίου 1971
περί καθορισµού κοινοτικών µεθόδων αναλύσεως για τον επίσηµο
έλεγχο ζωοτροφών
(71/250/ ΕΟΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής
Κοινότητος,
την οδηγία του Συµβουλίου της 20ής Ιουλίου 1970 περί
εισαγωγής κοινοτικών τρόπων λήψεως δειγµάτων και µεθόδων
αναλύσεως για τον επίσηµο έλεγχο των ζωτροφών (1),και ιδίως
το άρθρο 2,
Εκτιµώντας:
ότι η ανωτέρω οδηγία προβλέπει,ότι οι επίσηµοι έλεγχοι των
ζωοτροφών,για να διαπιστωθεί αν οι όροι οι οποίοι έχουν καθο-
ρισθεί δυνάµει των νοµοθετικών κανονιστικών και διοικητικώνδιατάξεων σχετικά µε την ποιότητα και τη σύνθεση τωνζωοτροφών τηρούνται και διενεργούνται κατά τους κοινοτικούςτρόπους λήψεως των δειγµάτων και µεθόδους αναλύσεως ·
ότι αρµόζει να καθορισθούν το συντοµότερο δυνατό όλες οι
αναγκαίες µέθοδοι αναλύσεως και ότι ο καθορισµός των µεθόδωνπροσδιορισµού του υδροκυανίου,του ασβεστίου,των ανθρακικών
αλάτων,της ακατέργαστης τέφρας,της αδιαλύτου εντός HCl
τέφρας,του χλωρίου εκ χλωριούχων αλάτων,του σιναπελαίου,της λακτόζης,του καλίου,του νατρίου,των σακχάρων,τηςθεοβρωµίνης και της ουρίας,του προσδιορισµού των αλκα-λοειδών των λουπίνων καθώς και της ουρεασικής δραστικότηταςτων προϊόντων σόγιας συνιστούν εν πρώτον στάδιον ·
ότι τα µέτρα που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία είναι
σύµφωνα µε τη γνώµη της Μόνιµης Επιτροπής Ζωοτροφών,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Τα Κράτη µέλη καθορίζουν,ότι οι αναλύσεις για τον επίσηµο
έλεγχο των ζωοτροφών σε ό,τι αφορά τις περιεκτικότητες αυτών
σε υδροκυάνιο,ασβέστιο,ανθρακικά άλατα,ακατέργαστη τέφρα,αδιάλυτη εντός HCl τέφρα,χλώριο εκ χλωριούχων αλάτων
►
M3 ◄,λακτόζη,κάλιο,νάτριο,σάκχαρα
►M3 ◄και ουρία, ►M2 ◄καθώς και
η ουρεασική δραστηριότητα των προϊόντων σόγιας διενερ-
γούνται κατά τις µεθόδους οι οποίες περιγράφονται στο
παράρτηµα της οδηγίας αυτής.
Οι γενικές διατάξεις που αναφέρονται στο µέρος 1 του παραρτή-
µατος εφαρµόζονται στις µεθόδους αναλύσεως οι οποίες
θεσπίζονται σύµφωνα µε την οδηγία 70 /373/ ΕΟΚ του Συµβουλίου.
Άρθρο 2
Τα Κράτη µέλη θέτουν σε ισχύ την 1ην Ιουλίου 1972 το αργό-
τερο τις αναγκαίες νοµοθετικές κανονιστικές και διοικητικέςδιατάξεις προς συµµόρφωση στις διατάξεις της οδηγίας αυτής.Τα Κράτη µέλη ενηµερώνουν αµέσως την Επιτροπή περί τούτου.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 2
(1)ΕΕ αριθ.N 170 της 3.8.70. σ. 2 .▼M1
▼B
▼B
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη µέλη.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 3
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΜΕΘΟ∆ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ
1.ΓΕΝΙΚΕΣ ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΜΕΘΟ∆ΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΤΩΝ
ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ
Α. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΩΝ ∆ΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
1.Αντικείµενο
Οι τρόποι που περιγράφονται κατωτέρω αφορούν την παρασκευή
προς ανάλυση των τελικών δειγµάτων,τα οποία έχουν διαβιβαστεί
στο εργαστήριο ελέγχου,αφού προηγουµένως έχουν ληφθεί
σύµφωνα µε τις διατάξεις της πρώτης οδηγίας 76 /371/ ΕΟΚ της
Επιτροπής της 1ης Μαρτίου 1976 περί καθορισµού κοινοτικών
τρόπων λήψεως δειγµάτων για τον επίσηµο έλεγχο των
ζωοτροφών (1).
Η παρασκευή των εν λόγω δειγµάτων πρέπει να εξασφαλίζει ότι τα
δοκίµια,που προβλέπονται στις µεθόθους αναλύσεως,είναι οµοιο-
γενή και αντιπροσωπευτικά των τελικών δειγµάτων.
2.Ληπτέες προφυλάξεις
Όλες οι εργασίες επιτελούνται κατά τρόπο που να αποφεύγεται,κατά
το δυνατό,µόλυνση του δείγµατος ή αλλαγή της συστάσεώς του. Οι
κονιοποιήσεις,µείξεις και τα κοσκινίσµατα πραγµατοποιούνται όσο
το δυνατό ταχύτερα,εκθέτοντας ελάχιστα το δείγµα στον αέρα και
στο φως. Αποφεύγεται η χρήση µύλων και τριβείων,τα οποία ενδέ-
χεται να προκαλέσουν σηµαντική θέρµανση του δείγµατος. Η δια
χειρός κονιοποίηση συνιστάται για τις τροφές οι οποίες είναι ιδιαί-
τερα ευαίσθητες στη θερµότητα. Λαµβάνεται,εξάλλου,φροντίδα,
ώστε οι ίδιες οι συσκευές να µην αποτελούν πηγή µολύνσεως µε
ιχνοστοιχεία.
Αν το δείγµα δεν δύναται να παρασκευασθεί χωρίς αισθητή µετα-
βολή της περιεκτικότητάς του σε υγρασία,προσδιορίζεται η εν
λόγω περιεκτικότητα προ και µετά την παρασκευή,µε τη µέθοδο
που καθορίζεται στο τµήµα 1 του παραρτήµατος της δεύτερης
οδηγίας 71/393/ ΕΟΚ της Επιτροπής της 18ης Νοεµβρίου 1971 περί
καθορισµού κοινοτικών µεθόδων αναλύσεως για τον επίσηµο έλεγχο
των ζωοτροφών (2),όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 73 /47/ΕΟΚ
της Επιτροπής της 5ης ∆εκεµβρίου 1972 (3).
3.Τρόπος εργασίας
Το τελικό δείγµα αναµιγνύεται πολύ καλά,είτε µηχανικά είτε δια
χειρός. Γίνεται καταµερισµός σε δύο ίσα τµήµατα (αν είναι δυνατό,
δια της µεθόδου των τεταρτηµορίων). Το ένα τµήµα φυλάσσεται σε
κατάλληλο υποδοχέα,καθαρό και ξηρό. εφοδιασµένο µε ερµητικό
κλείσιµο,και το άλλο τµήµα,ή αντιπροσωπευτικό µέρος αυτού,
τουλάχιστο 100 gr,προετοιµάζεται όπως περιγράφεται κατωτέρω.
3.1.Τροφές δυνάµενες να αλεσθούν στην κατάσταση που βρίσκονται
Εκτός ειδικής ενδείξεως των µεθόδων αναλύσεως,το σύνολο του
δείγµατος διέρχεται δια µέσου κοσκίνου µε τετράγωνες βροχίδες,
πλευράς 1 mm ( συµφώνως προς τη σύσταση ISO R565), αφού έχει
κονιοποιηθεί,αν υπάρχει ανάγκη. Αποφεύγεται κάθε περιττή κονιο-
ποίηση.
Το κοσκινισµένο δείγµα αναµιγνύεται και τοποθετείται σε
κατάλληλο υποδοχέα,καθαρό και ξηρό,εφοδιασµένο µε ερµητικό
κλείσιµο. Αµέσως πριν πραγµατοποιηθεί η λήψη του δοκιµίου,το
δείγµα αναµιγνύεται εκ νέου.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 4
(1)ΕΕ αριθ.L 102 της 15. 4. 1976,σ. 1 .
(2)ΕΕ αριθ.L 279 της 20. 12. 1971,σ. 7 .
(3)ΕΕ αριθ.L8 3 της 30. 3. 1973,σ. 35 .▼M1
▼M1
3.2.Τροφές δυνάµενες να αλεσθούν µετά από ξήρανση
Εκτός ειδικής ενδείξεως των µεθόδων αναλύσεως,ξηραίνεται το
δείγµα έως ότου η περιεκτικότητα σε υγρασία κατέλθει σε 8 -12 %,
εφαρµόζοντας τη διαδικασία προκαταρτικής ξηράνσεως,η οποία
αναφέρεται στο σηµείο 4.3 της µεθόδου προσδιορισµού της υγρα-
σίας,που µνηµονεύεται στο σηµείο 2 ανωτέρω. Για τη συνέχεια των
εργασιών ακολουθείται το σηµείο 3.1.
3.3.Ρευστές ή ηµίρευστες τροφές
Το δείγµα τοποθετείται σε κατάλληλο υποδοχέα,καθαρό και ξηρό,
εφοδιασµένο µε ερµητικό κλείσιµο. Αµέσως πριν πραγµατοποιηθεί
η λήψη του δοκιµίου,το δείγµα αναµιγνύεται πολύ καλά.
3.4.Λοιπές τροφές
Αν το δείγµα δεν δύναται να παρασκευασθεί σύµφωνα µε τους
τρόπους που περιγράφονται ανωτέρω,τότε εφαρµόζεται κάθε άλλη
κατάλληλη µέθοδος παρασκευής,που επιτρέπει να είναι τα δοκίµια
οµοιογενή και αντιπροσωπευτικά των τελικών δειγµάτων.
4.∆ιατήρηση των δειγµάτων
Τα δείγµατα διατηρούνται σε θερµοκρασία η οποία δεν δύναται να
µεταβάλλει τη σύστασή τους. Για τα δείγµατα που προορίζονται για
ανάλυση βιταµινών ή ουσιών ιδιαίτερα ευαίσθητων στο φως,χρησι-
µοποιούνται γυάλινοι υποδοχείς χρώµατος καστανού.
Β. ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΑ ΑΝΤΙ∆ΡΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ
ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟ∆ΟΥΣ
ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ
1.Εκτός ειδικής ενδείξεως των µεθόδων αναλύσεως,όλα τα αντιδρα-
στήρια πρέπει να είναι ποιότητας «pro analysis» (p.a.) Για την
ανάλυση των ιχνοστοιχείων,η καθαρότητα των αντιδραστηρίων
πρέπει να ελέγχεται µε τυφλή δοκιµή. Σύµφωνα µε το λαµβανόµενο
αποτέλεσµα,δύναται να απαιτείται ένας συµπληρωµατικός καθαρι-
σµός.
2.Οι εργασίες διαλύσεως,αραιώσεως,εκπλύσεως ή πλύσεως,που
µνηµονεύονται στις µεθόδους αναλύσεως χωρίς να αναφέρεται η
φύση του διαλύτη ή αραιωτικού,σηµαίνει ότι πρέπει να πραγµατο-
ποιούνται µε νερό. Κατά γενικό κανόνα,το νερό πρέπει να είναι
αφαλατωµένο ή απεσταγµένο. Σε ειδικές περιπτώσεις,που επισηµαί-
νονται στις µεθόδους αναλύσεως,το νερό πρέπει να υποβάλλεται σε
ειδικές µεθόδους καθαρισµού.
3.Λαµβανοµένου υπόψη του συνήθους εξοπλισµού των εργαστηρίων
ελέγχου,στις µεθόδους αναλύσεως µνηµονεύονται µόνο τα ειδικά
όργανα και οι ειδικές συσκευές ή τα όργανα και οι συσκευές που
πρέπει να εκπληρούν ειδικούς όρους. Ο εξοπλισµός αυτός πρέπει
να καθορίζεται καλά,ιδιαίτερα για τους προσδιορισµούς πολύ
µικρών ποσοτήτων ουσιών.
Γ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟ∆ΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
1.Εν γένει,καθορίζεται µια µόνο µέθοδος για τον προσδιορισµό
ουσίας στις ζωοτροφές. Όταν παρέχονται περισσότερες της µιας
µέθοδοι,η εφαρµοζόµενη από το εργαστήριο ελέγχου µέθοδος
πρέπει να αναφέρεται στο δελτίο αναλύσεως.
2.Το αποτέλεσµα που εµφαίνεται στο δελτίο αναλύσεως αποτελεί τη
µέση τιµή που λαµβάνεται τουλάχιστο από δύο προσδιορισµούς,που
διενεργούνται σε ξεχωριστά δοκίµια και των οποίων η επαναληψι-
µότητα είναι ικανοποιητική.
Το εν λόγω αποτέλεσµα πρέπει να εκφράζεται σύµφωνα µε τις ενδεί-
ξεις που παρέχονται στη µέθοδο αναλύσεως,µε κατάλληλο αριθµό
σηµαντικών ψηφίων,και να έχει διορθωθεί,εφ 'όσον είναι ανάγκη,
συναρτήσει της περιεκτικότητας σε υγρασία του τελικού δείγµατος,
προ της παρασκευής.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 5
▼B
2.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ Υ∆ΡΟΚΥΑΝΙΟΥ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε
ελεύθερο και δεσµευµένο,υπό µορφή γλυκοζιτών,υδροκυάνιο των
ζωοτροφών και κυρίως των προϊόντων λινοσπόρου,αλεύρου µανιόκας
και ορισµένων ειδών φασιόλων.
2.Αρχή
Το δείγµα φέρεται εν αιωρήσει εντός ύδατος. Το υδροκυάνιο
απελευθερούται εκ της δράσεως ενζύµων,παρασύρεται δι 'αποστάξεως
µεθ'υδρατµών και συλλέγεται εντός καθορισµένου όγκου οξινισµένου
νιτρικού αργύρου. Ο κυανιούχος άργυρος διαχωρίζεται δια διηθήσεως
και η περίσσεια νιτρικού αργύρου τιτλοδοτείται δια διαλύµατος θειο-
κυανιούχου αµµωνίου.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Αιώρηµα γλυκέων αµυγδάλων: Συνθλίβονται 20 καθαρισµένα
γλυκά αµύγδαλα εντός 100 mlύδατος 37 έως 40 ºC.Ελέγχεται η
απουσία υδροκυανίου σε 10 mlτου αιωρήµατος,µε τη χρήση
χάρτου εµπλουτισµένου σε πικρικό νάτριο ή µε την πραγµατο-
ποίηση τυφλού πειράµατος όπως υποδεικνύεται στο 5 τελευταία
παράγραφο.
3.2.∆ιάλυµα 10 % (p/v) οξικού νατρίου,ουδετέρου σε φαινοφθαλεΐνη.
3.3.Αντιαφριστικό γαλάκτωµα (σιλικόνη,επί παραδείγµατι).
3.4.Νιτρικό οξύ, d: 1,40.
3.5.∆ιάλυµα νιτρικού αργύρου: 0,02 N.
3.6.∆ιάλυµα θειοκυανιούχου αµµωνίου: 0,02 N.
3.7.Κεκορεσµένο διάλυµα θειϊκού σιδηροαµµωνίου.
3.8.Αµµωνία,d: 0,958.
4.Συσκευές
4.1.Επωαστικός κλίβανος εφοδιασµένος δια θερµοστάτου ρυθµι-
σθέντος εις 38 ºC.
4.2.Συσκευή αποστάξεως µεθ 'υδρατµών εφοδιασµένη δια ψυκτήρος
µετά κυρτής επιµηκύνσεως.
4.3.Φιάλες επιπέδου πυθµένος,των 1000 mlµετά εσµυρισµένου
πώµατος.
4.4.Ελαιόλουτρον.
4.5.Προχοΐς διαβαθµισµένη σε 1 /20 ml.
5.Τρόπος εργασίας
Ζυγίζονται 20 γραµ. δείγµατος µε ακρίβεια 5 mg, εισάγονται εντός
φιάλης επιπέδου πυθµένος του ενός λίτρου και προστίθενται 50 ml
ύδατος και 10 mlαιωρήµατος γλυκέων αµυγδάλων (3.1). Πωµατίζεται
η φιάλη και παραµένει επί δέκα εξ ώρας εντός του κλιβάνου
επωάσεως εις θερµοκρασίαν 38 ºC.Ψύχεται ακολούθως εις θερµοκρα-
σίαν δωµατίου και προστίθενται 80 mlύδατος,10 mlδιαλύµατος
οξικού νατρίου (3.2) και µια σταγόνα αντιαφριστικού γαλακτώµατος
(3.3).
Συνδέεται η φιάλη µετά της συσκευής αποστάξεως µεθ 'υδρατµών και
τοποθετείται εντός ελαιόλουτρου,που έχει πριν θερµανθεί σε θερµο-
κρασία ελαφρώς υψηλότερη των 100 ºC.Αποστάζονται 200 έως 300 ml
υγρού αφήνοντας να διέλθει δια της φιάλης ισχυρό ρεύµα ατµού και
θερµαίνοντας ελαφρώς το ελαιόλουτρο. Συλλέγεται το απόσταγµα
εντός κωνικής φιάλης προφυλαγµένης εκ του φωτός και περιεχούσης
50mlακριβώς,διαλύµατος νιτρικού αργύρου 0, 02 N (3.5) και 1ml
νιτρικού οξέος (3.4). Εξασφαλίζεται η εµβάπτιση της επιµηκύνσεως
του ψυκτήρος εντός του διαλύµατος νιτρικού αργύρου.
Μεταγγίζεται το περιεχόµενο της κωνικής φιάλης εντός ογκοµετρικής
φιάλης των 500 ml,συµπληρούται ο όγκος δι 'ύδατος,ανακινείται και
διηθείται. Λαµβάνονται 250 mlτου διηθήµατος,προστίθεται 1 ml
περίπου διαλύµατος θειϊκού σιδηροαµµωνίου (3.7) και επανατιτλοδο-
τείται η περίσσεια νιτρικού αργύρου δια του διαλύµατος1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 6
▼B
θειοκυανιούχου αµµωνίου 0,02 N(3.6) διαβιβαζοµένου εκ της διαβαθµι-
σµένης εις 1 /20προχοΐδος.
∆ιενεργείται ενδεχοµένως τυφλό πείραµα,εφαρµόζοντας τον αυτό
τρόπο εργασίας εις 10 mlαιωρήµατος γλυκέων αµυγδάλων (3.1) εν
απουσία του προς ανάλυση δείγµατος.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Αν το τυφλό πείραµα δείξει κατανάλωση διαλύµατος νιτρικού αργύρου
0,02N,αφαιρείται η τιµή αυτή εκ του καταναλωθέντος υπό του
αποστάγµατος του δείγµατος όγκου.
1 ml AgNO30,02 N αναλογεί εις 0,54 mg HCN. Το αποτέλεσµα εκφρά-
ζεται επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
Αν το δείγµα περιέχει σηµαντική ποσότητα θειούχων αλάτων
(φασίολοι,επί παραδείγµατι),σχηµατίζεται µέλαν ίζηµα θειούχου
αργύρου το οποίο διηθείται µαζί µε την υποστάθµη κυανιούχου
αργύρου. Ο σχηµατισµός του ιζήµατος αυτού προκαλεί µια απώλεια
διαλύµατος νιτρικού αργύρου 0,02 N,ο όγκος της οποίας πρέπει ν '
αφαιρεθεί εκ του όγκου,ο οποίος χρησιµοποιήθηκε για τον υπολο-
γισµό της περιεκτικότητας σε HCN. Στην περίπτωση αυτή
ακολουθείται η διαδικασία,η οποία υποδεικνύεται κατωτέρω:
Γίνεται κατεργασία της υποστάθµης η οποία συγκρατήθηκε επί του
ηθµού δια 50 mlαµµωνίας (3.8) προς διάλυση του κυανιούχου αργύρου.
Εκπλύνεται το ίζηµα δι 'αραιάς αµµωνίας και διενεργείται ο προσδιο-
ρισµός της περιεκτικότητας αυτής σε άργυρο. Μετατρέπεται η
ληφθείσα τιµή σε mlδιαλύµατος νιτρικού αργύρου 0,02 N.
Η περιεκτικότητα του δείγµατος σε HCN δύναται οµοίως να προσδιο-
ρισθεί δια τιτλοδοτήσεως του οξινισµένου αµµωνιακού διηθήµατος δια
νιτρικού οξέος.
3.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε ολικό
ασβέστιο των ζωοτροφών.
2.Αρχή
Το δείγµα αποτεφρούται,γίνεται η κατεργασία της τέφρας δι '
υδροχλωρικού οξέος και το ασβέστιο καταβυθίζεται υπό µορφή
οξαλικού ασβεστίου. Κατόπιν διαλύσεως του ιζήµατος εντός θειϊκού
οξέος,το σχηµατιζόµενο οξαλικό οξύ τιτλοδοτείται δια διαλύµατος
υπερµαγγανικού καλίου.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ p.a., d: 1,14
3.2.Νιτρικό οξύ p.a., d: 1,40
3.3.Θειϊκό οξύ p.a d: 1,13
3.4.Αµµωνίαp.a., d: 0,98
3.5.Εν ψυχρώ κεκορεσµένο διάλυµα οξαλικού αµµωνίου p.a.
3.6.∆ιάλυµα 30 % (p/v) κιτρικού οξέος p.a.
3.7.∆ιάλυµα 5% (p/v) χλωριούχου αµµωνίου p.a.
3.8.∆ιάλυµα 0,04 % (p/v) πρασίνου βρωµοκρεζόλης
3.9.∆ιάλυµα υπερµαγγανικού καλίου 0,1 N
4.Συσκευές
4.1.Ηλεκτρική κάµινος µε κυκλοφορία αέρος και µε θερµοστάτη
4.2.Κάψαι αποτεφρώσεως εκ πλατίνης,χαλαζίου ή πορσελάνης
4.3.Υάλινα χωνευτήρια διηθήσεως G4.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 7
▼B
5.Τρόπος εργασίας
Ζυγίζονται 5 περίπου γραµµάρια δείγµατος (ή περισσότερα εφ 'όσον
παρίσταται ανάγκη),µε ακρίβεια 1 mg,αποτεφρούνται εις 550 ºCκαι
µεταφέρεται η τέφρα εντός υαλίνου ποτηρίου ζέσεως των 250 ml.
Προστίθενται 40 mlυδροχλωρικού οξέος (3.1),60 mlύδατος και
µερικές σταγόνες νιτρικού οξέος (3.2).
Φέρεται σε βρασµό και διατηρείται αυτός επί τριάντα πρώτα λεπτά.
Ψύχεται,µεταφέρεται το διάλυµα εντός ογκοµετρικής φιάλης των
250ml.Εκπλύνατε,συµπληρώσατε τον όγκο έως την χαραγή δι '
ύδατος,οµοιογενοποιήσατε και διηθήσατε.
Λαµβάνεται δια σιφωνίου,αναλόγως της υποτιθέµενης περιεκτι-
κότητας σε ασβέστιο,µέρος της ποσότητας περιέχουν 10 έως 40 mg
ασβεστίου και εισάγεται εντός υαλίνου ποτηρίου ζέσεως των 250 ml.
Προστίθεται 1 mlδιαλύµατος κιτρικού οξέος (3.6) και 5 mlδιαλύµατος
χλωριούχου αµµωνίου (3.7). Συµπληρούται ο όγκος έως 100 mlπερίπου
δι'ύδατος. Φέρεται σε βρασµό,προστίθενται 8 έως 10 σταγόνες διαλύ-
µατος πρασίνου βρωµοκρεζόλης (3.8) και 30 mlθερµού διαλύµατος
οξαλικού αµµωνίου (3.5). Εάν σχηµατισθεί ίζηµα,διαλύεται τούτο δια
προσθήκης µερικών σταγόνων υδροχλωρικού οξέος (3.1).
Ουδετεροποιείται ακολούθως πολύ βραδέως δι 'αµµωνίας (3.4) ανακι-
νώντας σταθερώς,µέχρις επιτεύξεως pHτης τάξεως των 4,4 έως 4,6
(δια της αλλαγής του χρώµατος του δείκτου). Τοποθετείται το υάλινο
ποτήρι ζέσεως εντός ζέοντος υδρόλουτρου,διατηρείται επί τριάντα
πρώτα λεπτά για την καθίζηση του ιζήµατος το οποίο έχει σχηµατι-
σθεί. Εξάγεται το υάλινο ποτήρι ζέσεως εκ του υδρόλουτρου.
Αφήνεται εν ηρεµία επί µια ώρα και διηθείται δια υαλίνου χωνευτη-
ρίου διηθήσεως G4.
Εκπλύνεται το υάλινο ποτήρι ζέσεως και το χωνευτήριο δι 'ύδατος
µέχρις αποµακρύνσεως της περίσσειας οξαλικού αµµωνίου (η απουσία
χλωρίου εντός των υδάτων πλύσεως δεικνύει ότι η έκπλυση είναι
επαρκής).
∆ιαλύεται το ίζηµα επί του ηθµού (χωνευτηρίου) δια 50 mlθερµού
θειϊκού οξέος (3.3). Εκπλύνεται το χωνευτήριο δια θερµού ύδατος και
φέρεται το διήθηµα στα 100 mlπερίπου. Φέρεται σε θερµοκρασία 70 -
80ºC και τιτλοδοτείται σταγόνα προς σταγόνα δια διαλύµατος υπερµαγ-
γανικού καλίου (3.9) µέχρις επιτεύξεως ροδίνου χρώσεως η οποία
διατηρείται για ένα πρώτο λεπτό.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Έναmlυπερµαγγανικού καλίου 0,1 Nαναλογεί µε 2,004 mgασβεστίου.
Το λαµβανόµενο αποτέλεσµα εκφράζεται επί τοις εκατό του
δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Για πολύ χαµηλές περιεκτικότητες σε ασβέστιο ακολουθείται η
διαδικασία η οποία υποδεικνύεται κατωτέρω: ∆ιηθείται το ίζηµα
οξαλικού ασβεστίου δια διηθητικού χάρτου απηλαγµένου τέφρας.
Κατόπιν εκπλύσεως,ξηραίνεται ο ηθµός και αποτεφρούται εις
500ºC,εντός κάψης εκ πλατίνης. Παραλαµβάνεται εκ νέου το
υπόλειµµα δια µερικών σταγόνων θειϊκού οξέος (3.3),εξατµίζεται
µέχρι ξηρού,αποτεφρούται εκ νέου εις 550 ºCκαι ζυγίζεται. Αν το
βάρος του ληφθέντος θειϊκού ασβεστίου είναι p,η περιεκτικότης
σε ασβέστιο του µέρους της ποσότητας που ελήφθη = p × 0,2944.
7.2.Αν το δείγµα αποτελείται αποκλειστικά από ανόργανες ύλες
διενεργείται η διάλυση δι 'υδροχλωρικού οξέος χωρίς προηγού-
µενη αποτέφρωση. Για τα προϊόντα,όπως τα αργιλιοασβεστιο -
φωσφορικά,τα οποία δυσκόλως διαλύονται εντός των οξέων,
διενεργείται ως ακολούθως αλκαλική τήξις προ της διαλύσεως: Η
ποσότητα του δείγµατος αναµιγνύεται πλήρως εντός κάψης εκ
πλατίνης µετά πενταπλασίου βάρους µίγµατος,συνιστωµένου εξίσων ποσοτήτων ανθρακικού καλίου και ανθρακικού νατρίου.
Θερµαίνεται προσεκτικά µέχρι πλήρους τήξεως του µίγµατος.
Κατόπιν ψύξεως,διαλύεται δι 'υδροχλωρικού οξέος.
7.3.Αν η περιεκτικότητα του δείγµατος σε µαγνήσιο είναι υψηλή
διενεργείται δευτέρα κατακρήµνιση του οξαλικού ασβεστίου.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 8
▼B
4.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ ΑΛΑΤΩΝ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό των ανθρακικών αλάτων,
συµβατικώς εκπεφρασµένων σε ανθρακικό ασβέστιο,εντός των περισ-
σοτέρων εκ των ζωοτροφών. Επί ορισµένων περιπτώσεων όµως
(ανθρακικός σίδηρος,επί παραδείγµατι),πρέπει να χρησιµοποιείται
ιδιαιτέρα µέθοδος.
2.Αρχή
Τα ανθρακικά άλατα διασπώνται δι 'υδροχλωρικού οξέος. Το
απελευθερούµενο διοξείδιο του άνθρακος συλλέγεται εντός βαθµο-
λογηµένου σωλήνα και ο όγκος του συγκρίνεται µε αυτόν που
εκλύεται µε τις αυτές συνθήκες,από γνωστή ποσότητα ανθρακικού
ασβεστίουp.a.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ, d: 1,10
3.2.Ανθρακικό ασβέστιο p.a.
3.3.Θειϊκό οξύ 0,1 Nπερίπου,κεχρωσµένο δι 'ερυθρού του µεθυλίου.
4.Συσκευές
ΣυσκευήScheibler-Dietrich ( ιδέ σχήµα) ή ισοδύναµη συσκευή.
5.Τρόπος εργασίας
Αναλόγως της περιεκτικότητας του δείγµατος σε ανθρακικά άλατα,
ζυγίζεται ποσότητα δείγµατος όπως υποδεικνύεται κατωτέρω:
0,5 g για προϊόντα περιέχοντα 50 έως 100 %ανθρακικά άλατα,
εκπεφρασµένα σε ανθρακικό ασβέστιο.
1g για προϊόντα περιέχοντα 10 έως 50 %ανθρακικά άλατα,εκπεφ-
ρασµένα σε ανθρακικό ασβέστιο.
2g έως 3gγια τα υπόλοιπα προϊόντα.
Εισάγεται η ποσότητα του δείγµατος εντός της ειδικής φιάλης (4) της
συσκευής,εφοδιασµένης δια µικρού σωλήνος εξ αθραύστου ύλης
περιέχοντος 10 mlυδροχλωρικού οξέος (3.1) και συνδέεται η φιάλη
µετά της συσκευής. Στρέφεται ο κρουνός τριπλής κατευθύνσεως (5)
κατά τρόπον ώστε ο σωλήν (1) να επικοινωνεί µετά του εξωτερικού
περιβάλλοντος. ∆ια της χρήσεως του κινητού σωλήνος (2) ο οποίος
είναι πληρωµένος δια κεχρωσµένου θειϊκού οξέος (3.3) και είναι
συνδεδεµένος µετά του βαθµολογηµένου σωλήνος (1),φέρεται το
επίπεδο του υγρού στη διαβάθµιση µηδέν. Στρέφεται ο κρουνός (5)
κατά τρόπον φέροντα σε επικοινωνία τους σωλήνες (1) και (2) και
ελέγχεται το επίπεδο µηδέν.
Αφήνεται να ρεύσει βραδέως το υδροχλωρικό οξύ (3.1) επί της
ποσότητας του δείγµατος δια κλίσεως της φιάλης (4),εξισορροπείται
η πίεση δια κλίσεως του σωλήνος (2). Ανακινείται η φιάλη (4) µέχρι
πλήρους παύσεως εκλύσεως διοξειδίου του άνθρακος.
Αποκαθίσταται η πίεση δια της επαναφοράς του υγρού στο αυτό ύψος
εντός των σωλήνων (1) και (2). Αναγιγνώσκεται η ένδειξη αφού
περάσουν µερικά πρώτα λεπτά οπότε ο όγκος του αερίου έχει κατα-
στεί σταθερός.
∆ιενεργείται υπό τας αυτάς συνθήκας πείραµα αναφοράς επί 0,5 g
ανθρακικού ασβεστίου (3.2).1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 9
▼B
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Η περιεκτικότητα σε γραµµάρια ανθρακικών αλάτων,εκπεφρασµένων
σε ανθρακικό ασβέστιο,επί τοις εκατό του δείγµατος δίδεται υπό της
σχέσεως:
V/C2100
T/C22P
όπου:
V = ml CO2απελευθερωµένων υπό της ποσότητας του
δείγµατος.
T = ml CO2απελευθερωµένων υπό 0,5 γραµ. CaCO3p.a.
P= βάρος της ποσότητας του δείγµατος σε γραµµάρια.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Όταν η ποσότητα του δείγµατος υπερβαίνει τα 2 gεισάγονται
προηγουµένως εντός της φιάλης (4) 15 mlαπεσταγµένου ύδατος
και αναµιγνύεται προ της ενάρξεως του πειράµατος. Χρησιµο-
ποιείται ο αυτός όγκος ύδατος για το πείραµα αναφοράς.
7.2.Αν χρησιµοποιείται συσκευή διαφορετικού όγκου εκείνης των
Scheibler-Dietrich, πρέπει να προσαρµόζεται η λαµβανόµενη
ποσότητα δείγµατος και ουσίας αναφοράς ως και ο υπολογισµός
των αποτελεσµάτων.
(Μετρήσεις σε mm)1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 10
▼B
5.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΤΕΦΡΑΣ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητος σε
ακατέργαστη τέφρα των ζωοτροφών.
2.Αρχή
Το δείγµα αποτεφρούται στους 550 ºC.Το υπόλειµµα ζυγίζεται.
3.Αντιδραστήρια
∆ιάλυµα 20 % (p/v) νιτρικού αµµωνίου.
4.Συσκευές
4.1.Θερµαντική πλάκα
4.2.Ηλεκτρική κάµινος µετά θερµοστάτου
4.3.Κάψες αποτεφρώσεως εκ πλατίνης ή εκ κράµατος πλατίνης και
χρυσού (10% Pt, 90% Au), παραλληλεπίπεδες (60 × 40 × 25 mm) ή
στρογγύλαι (διαµέτρου 60 έως 75 mm, ύψους: 20 έως 25 mm).
5.Τρόπος εργασίας
Ζυγίζονται 5 gπερίπου δείγµατος µε ακρίβεια 1 mg(2,5g για προϊόντα
έχοντα τάση διογκώσεως) εντός κάψας αποτεφρώσεως πρότερον
πυρωθείσης και προζυγισθείσης. Τοποθετείται η κάψα επί θερµαν-
τικής πλακός και θερµαίνεται προοδευτικώς µέχρις ανθρακοποιήσεως
της ύλης. Εισάγεται η κάψα εντός της ηλεκτρικής καµίνου ρυθµι-
σθείσης σε 550 ºC ± 5ºC. ∆ιατηρείται στη θερµοκρασία αυτή µέχρι
λήψεως λευκής,ανοικτού γκρίζου ή ροδόχρου τέφρας,καταφανώς
απηλλαγµένης ανθρακωδών σωµατιδίων. Φέρεται η κάψα εντός ξηραν-
τήρος,αφήνεται να ψυχθεί και ζυγίζεται αµέσως.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Υπολογίζεται το βάρος του υπολείµµατος δια αφαιρέσεως του
αποβάρου. Το αποτέλεσµα εκφράζεται επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Η τέφρα των δυσκόλως αποτεφρωµένων υλών δέον όπως υπόκειται
σε πρώτη αποτέφρωση επί τρεις ώρας τουλάχιστον,ψύχεται και
προστίθενται σε αυτή µερικές σταγόνες διαλύµατος 20 %νιτρικού
αµµωνίου (προσεκτικώς,προς αποφυγή διασποράς ή συγκολλή-
σεως των σωµατιδίων της τέφρας). Συνεχίζεται η αποτέφρωση
κατόπιν ξηράνσεως σε κλίβανο.
Επαναλαµβάνεται ενδεχοµένως η εργασία µέχρι πλήρους αποτεφ-
ρώσεως.
7.2.∆ι'ύλας ανθεκτικάς στην κατεργασία η οποία υποδεικνύεται στο
7.1,διενεργούνται τα κάτωθι: κατόπιν αποτεφρώσεως επί τρεις
ώρας παραλαµβάνεται η τέφρα δια θερµού ύδατος και διηθείται
δια µικρού ηθµού ελευθέρου τέφρας. Αποτεφρούται ο ηθµός και
το περιεχόµενο αυτού εντός της αρχικής κάψας. Φέρεται το
διήθηµα εντός της ψυχθείσης κάψας,εξατµίζεται µέχρι ξηρού,
αποτεφρούται και ζυγίζεται.
7.3.Στην περίπτωση των ελαίων και των λιπών ,ζυγίζεται µετ 'ακρι-
βείας ποσότητα δείγµατος της τάξεως των 25 gεντός κάψας
ενδεδειγµένης χωρητικότητας. Ανθρακοποιείται δι 'αναφλέξεως
της ύλης µέσω ταινίας διηθητικού χάρτου ελευθέρου τέφρας.
Κατόπιν καύσεως,υγραίνεται δια της µικροτέρας απαραιτήτου
ποσότητας ύδατος. Ξηραίνεται και αποτεφρούται όπως υποδει-
κνύεται στο 5.
6.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΕΦΡΑΣ Α∆ΙΑΛΥΤΗΣ ΣΤΟ Υ∆ΡΟΧΛΩΡΙΚΟ
ΟΞΥ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό σε ανόργανες ύλες,αδιάλυτες
στο υδροχλωρικό οξύ,των ζωοτροφών. ∆ύο µέθοδοι προβλέπονται
ανάλογα µε την φύση του δείγµατος.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 11
▼B
1.1.Μέθοδος Α: εφαρµόσιµη στις απλές οργανικές ζωοτροφές και στις
περισσότερες από τις σύνθετες ζωοτροφές ·
1.2.Μέθοδος Β: εφαρµόσιµη στα σύνθετα και µίγµατα ανόργανα καθώς
και στις σύνθετες ζωοτροφές των οποίων η περιεκτικότητα σε
αδιάλυτα στο υδροχλωρικό οξύ,προσδιοριζόµενη κατά την
µέθοδο Α,είναι ανώτερη από 1 τοις εκατό.
2.Αρχή
2.1.Μέθοδος Α: το δείγµα απανθρακούται,γίνεται κατεργασία της
τέφρας εν βρασµώ δια υδροχλωρικού οξέος και το αδιάλυτο
υπόλειµµα διηθείται και ζυγίζεται ·
2.2.Μέθοδος Β: γίνεται κατεργασία του δείγµατος µε υδροχλωρικό
οξύ. Το διάλυµα διηθείται,το υπόλειµµα απανθρακούται και
γίνεται κατεργασία της λαµβανοµένης τέφρας όπως στη µέθοδο Α.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ 3 N
3.2.∆ιάλυµα 20 τοις εκατό ( p/v)τριχλωροξικού οξέος
3.3.∆ιάλυµα 1 τοις εκατό ( p/v)τριχλωροξικού οξέος
4.Συσκευές
4.1.Θερµαινόµενη πλάκα
4.2.Φούρνος µε σπείρωµα ηλεκτρικό και θερµοστάτη
4.3.Κάψες αποτεφρώσεως από πλατίνα ή από κράµα πλατίνας και
χρυσού (10% Pt, 90% Au), παραλληλεπίπεδες (60 × 40 × 25 mm) ή
κυκλικές (διαµέτρου 60 έως 75 mm, ύψους 20 έως 25 mm).
5.Τρόπος εργασίας
5.1.Μέθοδος Α
Αποτεφρώσατε την ποσότητα δοκιµής σύµφωνα µε τον τρόπο
εργασίας που περιγράφεται για τον προσδιορισµό της ακατέρ-
γαστης τέφρας. Επίσης µπορείτε να χρησιµοποιήσετε την τέφρα
που πήρατε από αυτόν τον προσδιορισµό.
Φέρατε την τέφρα µέσα σε ποτήριο των 250 έως 400 mlµε την
βοήθεια 75 mlυδροχλωρικού οξέος 3 N (3.1). Φέρατε προσεκτικά
το υγρό σε ήπιο βρασµό και διατηρήσατέ τον επί 15 λεπτά.
∆ιηθήσατε το θερµό διάλυµα πάνω σε διηθητικό χαρτί απηλλα-
γµένο τέφρας και πλύνατε το υπόλειµµα µε θερµό ύδωρ µέχρις
εξαφανίσεως της οξίνου αντιδράσεως. Ξηράνατε τον ηθµό που
περιέχει το υπόλειµµα και αποτεφρώσατε σε προεζυγισµένη
κάψα σε θερµοκρασία 550 ºCτουλάχιστον και 700 ºCκατ'ανώτατον
όριον. Αφήσατε προς ψύξη σε ξηραντήρα και ζυγίσατε.
5.2.Μέθοδος Β
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg,5g δείγµατος και φέρατέ τα σε ποτήρι
των 250 έως 400 ml.Προσθέσατε διαδοχικά 25 mlύδατος και 25 ml
υδροχλωρικού οξέος 3 N (3.1), αναµίξατε και αναµείνατε να
τελειώσει ο αναβρασµός. Προσθέσατε ακόµη 50 mlυδροχλωρικού
οξέος 3N (3.1). Αναµείνατε το τέλος µιας ενδεχόµενης εκλύσεως
αερίου,τοποθετήσατε εν συνεχεία το ποτήρι µέσα σε ζέον υδατό-
λουτρο και διατηρήσατέ το εκεί επί 30 λεπτά ή περισσότερο,αν
χρειάζεται,προκειµένου να υδρολυθεί πλήρως το άµυλο που ενδε-
χοµένως υπάρχει.
∆ιηθήσατε εν θερµώ επί ηθµού απηλλαγµένου τέφρας και πλύνατε
τον ηθµό τη βοηθεία 50 mlθερµού ύδατος (ίδατε παρατήρηση 7).
Τοποθετήσατε τον ηθµό που περιέχει το υπόλειµµα µέσα σε κάψα
αποτεφρώσεως,ξηράνατε και αποτεφρώσατε σε µια θερµοκρασία
550ºCτουλάχιστον και 700 ºCκατ'ανώτατο όριο. Φέρατε εν συνε-
χεία την τέφρα σε ποτήρι των 250 έως 400 mlµε την βοήθεια 75 ml
υδροχλωρικού οξέος 3 N (3.1)· ακολουθήσατε τα υποδεικνυόµενα
στο 5.1,δευτέρα περίοδο.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Υπολογίσατε το βάρος του υπολείµµατος αφαιρώντας το απόβαρο.
Εκφράσατε το αποτέλεσµα επί τοις εκατό του δείγµατος.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 12
▼B
7.Παρατήρηση
Εάν η διήθηση αποδεικνύεται δύσκολη,επαναλάβατε τον προσδιο-
ρισµό αντικαθιστώντας τα 50 mlυδροχλωρικού οξέος 3 Nµε 50ml
τριχλωροξικού οξέος 20 % (3.2) και εκπλένοντας τον ηθµό τη βοηθεία
θερµού διαλύµατος τριχλωροξικού οξέος 1 % (3.3).
7.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΙΟΥ ΤΩΝ ΧΛΩΡΙΟΥΧΩΝ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό του χλωρίου των χλωριούχων
των διαλυτών στο ύδωρ,συµβατικά εκπεφρασµένου σε χλωριούχο
νάτριο. Είναι εφαρµόσιµη σε όλες τις ζωοτροφές.
2.Αρχή
Τα χλωριούχα διαλυτοποιούνται σε ύδωρ. Εάν το προϊόν περιέχει
οργανικές ουσίες προβήτε σε αποστράγγιση. Το διάλυµα οξυνίζεται
ελαφρά µε νιτρικό οξύ και τα χλωριούχα καταβυθίζονται ως
χλωριούχος άργυρος τη βοηθεία διαλύµατος νιτρικού αργύρου. Η
περίσσεια νιτρικού αργύρου ογκοµετρείται µε ένα διάλυµα θειοκυα-
νιούχου αµµωνίου,κατά τη µέθοδο Volhard.
3.Αντιδραστήρια
3.1.∆ιάλυµα θειοκυανιούχου αµµωνίου 0,1 N.
3.2.∆ιάλυµα νιτρικού αργύρου 0,1 N.
3.3.Κεκορεσµένο διάλυµα θειϊκού σιδηρο -αµµωνίου.
3.4.Νιτρικό οξύ, d: 1,38.
3.5.∆ιαιθυλικός αιθέρας p.a.
3.6.Ακετόνηp.a.
3.7.∆ιάλυµαCarrez I: διαλύσατε στο νερό 24 gοξικού ψευδαργύρου,
Zn (CH3COO)2·2H2Oκαι 3gοξικού οξέος glacial. Συµπληρώσατε
στα 100mlµε νερό.
3.8.∆ιάλυµαCarrez II: διαλύσατε στο νερό 10,6 gσιδηροκυανιούχο
κάλιοK4[Fe (CN6)] · 3 H2O.Συµπληρώσατε στα 100 mlµε νερό.
3.9.Ενεργός άνθραξ p.a. απηλλαγµένος χλωριούχων και µη επιδε-
κτικός προσροφήσεως αυτών.
4.Συσκευές
Αναµίκτης (παλινδροµητής): περίπου 35 έως 40 αναστροφές ανά λεπτό.
5.Τρόπος εργασίας
5.1.Ετοιµασία του διαλύµατος
Ανάλογα µε τη φύση του δείγµατος,ετοιµάσατε ένα διάλυµα όπως
υποδεικνύεται στο 5.1.1,5.1.2 ή 5.1.3.
Πραγµατοποιήσατε,παράλληλα,λευκό προσδιορισµό απηλλα-
γµένο του προς ανάλυση δείγµατος.
5.1.1.∆είγµατα απηλλαγµένα οργανικής ύλης
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg, µια ποσότητα δοκιµής (όχι
µεγαλύτερη των 10 g),µη περιέχουσα περισσότερο από 3 g
χλωρίου µε µορφή χλωριούχων και φέρατέ την σε µια ογκο-
µετρική φιάλη των 500 mlµε 400mlύδατος θερµοκρασίας
20ºCπερίπου. Αναµίξατε επί 30 λεπτά στον παλινδροµητή,
συµπληρώσατε µέχρι της χαραγής,οµογενοποιήσατε και
διηθήσατε.
5.1.2.∆είγµατα περιέχοντα οργανικές ύλες, εξαιρέσει των προϊόντων
που µνηµονεύονται στο 5.1.3
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg, 5 g περίπου δείγµατος και
φέρατέ τα µαζί µε 1 gενεργού άνθρακα σε ογκοµετρική
φιάλη των 500 ml.Προσθέσατε 400 mlύδατος θερµοκρασίας
20ºCπερίπου και 5 mlδιαλύµατος Carrez I (3.7), ανακινή-
σατε και προσθέσατε κατόπιν 5 mlδιαλύµατος Carrez II
(3.8). Αναµίξατε επί 30 λεπτά στον παλινδροµητή,συµπλη-1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 13
▼B
ρώσατε µέχρι της χαραγής,οµογενοποιήσατε και διηθή-
σατε.
5.1.3.Ζωοτροφές εψηµένες, πίττες και άλευρο λιναριού, προϊόντα
πλούσια σε άλευρο λιναριού και άλλα προϊόντα πλούσια σε µυκυ-
λιώµατα ή σε ουσίες κολλοειδείς (π.χ. άµυλο σε µορφή
δεξτρίνης)
Ετοιµάσατε το διάλυµα όπως υποδεικνύεται στο 5.1.2 αλλά
µη διηθείτε. Αφήσατε προς καταστάλαξη (εάν είναι
απαραίτητο,φυγοκεντρήσατε),παραλάβατε 100 mlαπό το
υγρό που επιπλέει και εισαγάγετέ τα σε ογκοµετρική
φιάλη των 200 ml.Αναµίξατε µε ακετόνη (3.6) και συπληρώ-
σατε µέχρι της χαραγής µε τον διαλύτη αυτόν,
οµογενοποιήσατε και διηθήσατε.
5.2.Ογκοµέτρηση
Εισαγάγετε µε προχοΐδα µέσα σε κωνική φιάλη 25 έως 100 mlαπό
το διήθηµα (ανάλογα µε την αναµενόµενη περιεκτικότητα σε
χλώριο) που πάρθηκε κατά τα 5.1.1,5.1.2 ή 5.1.3. Η ποσότητα
αυτή δεν πρέπει να περιέχει περισσότερο από 150 mgχλωρίου
(Cl).Αραιώσατε,αν είναι απαραίτητο,στα 50 mlτουλάχιστον µε
νερό,προσθέσατε 5 mlνιτρικού οξέος (3.4),20 mlκεκορεσµένου
διαλύµατος θειϊκού σιδηροαµµωνίου (3.3) και 2 σταγόνες διαλύ-
µατος θειοκυανιούχου αµµωνίου (3.1),διαβιβαζοµένου δια
προχοΐδος πλήρους µέχρι της χαραγής µηδέν. ∆ιαβιβάσατε εν
συνεχεία δια προχοΐδος το διάλυµα νιτρικού αργύρου (3.2) κατά
τρόπον ώστε να δηµιουργηθεί µια περίσσεια από 5 ml.Προσθέ-
σατε 5mlδιαιθυλικό αιθέρα (3.5) και ανακινήσατε δυνατά για να
συσσωµατωθεί το ίζηµα.
Ογκοµετρήσατε την περίσσεια του νιτρικού αργύρου µε το
διάλυµα του θειοκυανιούχου αµµωνίου (3.1) µέχρις ότου η αλλαγή
του χρώµατος στο ερυθροκαστανό επιµένει επί ένα λεπτό.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Η ποσότητα του χλωρίου ( p),εκφρασµένη σε χλωριούχο νάτριο,η
υπάρχουσα µέσα στον όγκο του διηθήµατος που παρελήφθη για την
ογκοµέτρηση,δίδεται από τον ακόλουθο τύπο:
p = 5,845 (V1−V2)m g
όπου:V1=m l διαλύµατος νιτρικού αργύρου 0,1 Nπου προστέθηκαν
V2=m l διαλύµατος θειοκυανιούχου αµµωνίου 0,1 Nπου χρησι-
µοποιήθηκαν κατά την τιτλοδότηση.
Εάν ο λευκός προσδιορισµός δεικνύει µια κατανάλωση διαλύµατος
νιτρικού αργύρου 0,1 N,αφαιρέσατε αυτόν τον όγκο από τον όγκο ( V1−V2).
Εκφράσατε το αποτέλεσµα σε επί τοις εκατόν του δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Η τιτλοδότηση µπορεί επίσης να γίνει ποτενσιοµετρικώς.
7.2.Για προϊόντα πολύ πλούσια σε λιπαρές ύλες,χωρήσατε σε
προηγούµενη απολίπανση µε διαιθυλικό αιθέρα ή πετρελαϊκό
αιθέρα.
7.3.Για ιχθυάλευρα,η τιτλοδότηση µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τη
µέθοδοMohr.
9.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΛΑΚΤΟΖΗΣ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε
λακτόζη ζωοτροφών που περιέχουν από αυτή περισσότερο από 0,5
τοις εκατόν.
2.Αρχή
Τα σάκχαρα διαλύονται σε νερό. Το διάλυµα υποβάλλεται σε ζύµωση
µε µύκητες Saccharomyces cerevisiae οι οποίοι αφήνουν την λακτόζη1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 14
▼M3
▼B
▼B
απρόσβλητη. Έπειτα από αποστράγγιση και διήθηση,η περιεκτι-
κότητα σε λακτόζη του διηθήµατος προσδιορίζεται µε τη µέθοδο
Luff-Schoorl.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Αιώρηµα µυκήτων Saccharomyces cerevisiae :φέρατε εν αιωρήσει
25gνωπής µαγιάς σε 100 mlνερού. Το αιωρηµα διατηρείται το
πολύ µια εβδοµάδα σε ψυγείο.
3.2.∆ιάλυµαCarrez I:
∆ιαλύσατε στο νερό 24 gοξικού ψευδαργύρου Zn (CH3COO)2·
2H2Oκαι 3gοξικού οξέος glacial. Συµπληρώσατε στα 100 mlµε
νερό.
3.3.∆ιάλυµαCarrez II:
∆ιαλύσατε στο νερό 10,6 gσιδηροκυανιούχου καλίου K4[Fe(CN)6]
·3H2O.Συµπληρώσατε στα 100 mlµε νερό.
3.4.Αντιδραστήριο κατά Luff-Schoorl:
Φέρατε,ανακινώντας προσεκτικά,το διάλυµα του κιτρικού οξέος
(3.4.2) µέσα στο διάλυµα του ανθρακικού νατρίου (3.4.3). Προσθέ-
σατε στη συνέχεια το διάλυµα του θειϊκού χαλκού (3.4.1) και
συπληρώσατε στο 1 lµε νερό. Αφήσατε σε ηρεµία µια νύκτα και
διηθήσατε. Ελέγξατε την καυστικότητα του ληφθέντος διαλύµατος
(Cu 0,1 N· Na2CO32 N). ΤοpHτου διαλύµατος πρέπει να είναι 9,4
περίπου.
3.4.1. ∆ιάλυµα θειϊκού χαλκού: ∆ιαλύσατε 25 gθειϊκού χαλκού
p.a. Cu SO4·5H2O,απηλλαγµένου σιδήρου,σε 100 mlνερό.
3.4.2. ∆ιάλυµα κιτρικού οξέος: ∆ιαλύσατε 50 gκιτρικού οξέος p.a.
C6H8O7·H2Oσε 50mlνερού.
3.4.3. ∆ιάλυµα ανθρακικού νατρίου: ∆ιαλύσατε 143,8 gανθρακικού
νατρίου ανύδρου p.a. σε 300mlπερίπου θερµού ύδατος.
Αφήσατε να ψυχθεί.
3.5.Κόκκοι ελαφρόπετρας κατεργασµένοι δια βρασµού σε υδροχλω-
ρικό οξύ,πλυµένοι και ξηραµένοι.
3.6.∆ιάλυµα 30 % (p/v) ιωδιούχου καλίου.
3.7.Θειϊκό οξύ 6 N.
3.8.∆ιάλυµα θειοθειϊκού νατρίου 0,1 N.
3.9.∆ιάλυµα αµύλου: Προσθέσατε ένα µίγµα από 5 gδιαλυτού αµύλου
και 30mlνερού σε 1 lζέοντος νερού. Ζέει επί 3 λεπτά,αφήνεται
να ψυχθεί,προστίθενται ενδεχοµένως 10 mgιωδιούχου υδραρ-
γύρου ως συντηρητικό.
4.Συσκευές
Υδατόλουτρο εφοδιασµένο µε θερµοστάτη ρυθµισµένο στους 38 έως
40ºC.
5.Τρόπος εργασίας
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg, 1 g δείγµατος και φέρατε αυτή την
ποσότητα δοκιµής µέσα σε ογκοµετρική φιάλη των 100 ml,προσθέ-
σατε 25 έως 30 mlύδατος. Τοποθετήσατε τη φιάλη επί τριάντα λεπτά
σε ζέον υδρόλουτρο και ψύξατε κατόπιν στους 35 ºCπερίπου. Προσθέ-
σατε 5mlαιωρήµατος µαγιάς (3.1) και οµογενοποιήσατε. Αφήσατε τη
φιάλη σε ηρεµία επί δύο ώρες µέσα σε υδατόλουτρο σε θερµοκρασία
38 έως 40ºC.Ψύξατε κατόπιν µέχρι 20 ºCπερίπου.
Προσθέσατε 2,5 mlδιαλύµατος Carrez I (3.2) και ανακινήσατε επί
τριάντα δευτερόλεπτα,προσθέσατε κατόπιν 2, 5 mlδιαλύµατος Carrez
II (3.3) και ανακινήσατε εκ νέου,επί τριάντα δευτερόλεπτα. Συµπλη-
ρώσατε στα 100 mlµε νερό,αναµίξατε και διηθήσατε. Παραλάβατε
µε σιφώνιο µια ποσότηταδιηθήµατος όχι µεγαλύτερη από 25 mlκαι
περιέχουσα κατά προτίµηση 40 έως 80 mgλακτόζης και φέρατέ την
σε κωνική φιάλη των 300 ml.Αν χρειάζεται,συµπληρώσατε στα 25 ml
µε νερό.
Προβείτε κατά τον ίδιο τρόπο σε λευκό προσδιορισµό µε 5mlαιωρή-
µατος µαγιάς (3.1).1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 15
▼B
Προσδιορίσατε ως κατωτέρω την περιεκτικότητα σε λακτόζη κατά
Luff-Schoorl. Προσθέσατε 25 mlακριβώς αντιδραστηρίου κατά Luff-
Schoorl (3.4) και δύο τεµάχια ελαφρόπετρας (3.5). Θερµάνατε ανακι-
νώντας µε το χέρι,πάνω από ελεύθερη φλόγα µέσου ύψους και
φέρατε το υγρό σε βρασµό εντός δύο λεπτών περίπου. Τοποθετήσατε
αµέσως την κωνική φιάλη πάνω σε µεταλλικό πλέγµα εφοδιασµένο µε
οθόνη αµιάντου και φέρον οπή διαµέτρου περίπου 6 cm,κάτω από το
οποίο έχει αναφθεί προηγουµένως µια φλόγα. Η φλόγα ρυθµίζεται σε
τρόπο ώστε µόνο ο πυθµήν της φιάλης να θερµαίνεται. Προσαρµόσατε
κατόπιν ένα ψυκτήρα επαναφοράς στην κωνική φιάλη. Από του
σηµείου αυτού ζέετε επί 10 λεπτά ακριβώς. Ψύξατε αµέσως σε ψυχρό
νερό και έπειτα από 5 λεπτά περίπου,τιτλοδοτήσατε ως ακολούθως:
Προσθέσατε 10 mlδιαλύµατος ιωδιούχου καλίου (3.6) και,αµέσως
µετά και µε προσοχή (λόγω κινδύνου σχηµατισµού µεγάλης ποσότητας
αφρού),25 mlθειϊκού οξέος 6 N (3.7). Τιτλοδοτήσατε κατόπιν µε το
διάλυµα του θειοθειϊκού νατρίου 0,1 N(3.8) µέχρις εµφανίσεως χρωµα-
τισµού ελαφρώς κιτρίνου,προσθέσατε τον δείκτη αµύλου (3.9) και
τελειώσατε την τιτλοδότηση.
Πραγµατοποιήσατε την ίδια τιτλοδότηση σε επακριβώς µετρηθέν
µίγµα από 25 mlαντιδραστηρίου κατά Luff-Schoorl (3.4) και 25ml
νερού,αφού έχετε προσθέσει 10 mlδιαλύµατος ιωδιούχου καλίου
(3.6) και 25 mlθειϊκού οξέος 6 N (3.7), χωρίς να φέρετε σε βρασµό.
6.Υπολογισµός αποτελεσµάτων
Υπολογίσατε τη βοηθεία του διδόµενου πίνακα την ποσότητα της
λακτόζης σε mgπου αντιστοιχεί στη διαφορά µεταξύ των αποτε-
λεσµάτων των δύο τιτλοδοτήσεων,εκφράσατε σε mlθειοθειϊκού
νατρίου 0,1 N.
Εκφράσατε το αποτέλεσµα σε µέρη άνυδρης λακτόζης επί τοις εκατό
του δείγµατος.
7.Παρατήρηση
Για τα προϊόντα που περιέχουν περισσότερο από 40 %ζυµώσιµα
σάκχαρα χρησιµοποιήσατε περισσότερο από 5 mlαιωρήµατος µαγιάς
(3.1).
Πίνακας τιµών για 25 mlαντιδραστηρίου κατά Luff-Schoorl
ml Na2S2O30,1 N, δύο λεπτά θέρµανση,10 λεπτά βρασµός
Na2S2O30,1 NΓλυκόζη,φρουκτόζη
Ιµβερτοσάκχαρο
C6H12O6Λακτόζη
C12H22O11Μαλτόζη
C12H22O11Na2S2O30,1 N
ml mg διαφορά mg διαφορά mg διαφορά ml
1 2,4 2,4 3,6 3,7 3,9 3,9 1
2 4,8 2,4 7,3 3,7 7,8 3,9 2
3 7,2 2,5 11,0 3,7 11,7 3,9 3
4 9,7 2,5 14,7 3,7 15,6 4,0 45 12,2 2,5 18,4 3,7 19,6 3,9 5
6 14,7 2,5 22,1 3,7 23,5 4,0 6
7 17,2 2,6 25,8 3,7 27,5 4,0 78 19,8 2,6 29,5 3,7 31,5 4,0 8
9 22,4 2,6 33,2 3,8 35,5 4,0 9
10 25,0 2,6 37,0 3,8 39,5 4,0 1011 27,6 2,7 40,8 3,8 43,5 4,0 1112 30,3 2,7 44,6 3,8 47,5 4,1 12
13 33,0 2,7 48,4 3,8 51,6 4,1 13
14 35,7 2,8 52,2 3,8 55,7 4,1 1415 38,5 2,8 56,0 3,9 59,8 4,1 15
16 41,3 2,9 59,9 3,9 63,9 4,1 16
17 44,2 2,9 63,8 3,9 68,0 4,2 1718 47,1 2,9 67,7 4,0 72,2 4,3 18
19 50,0 3,0 71,7 4,0 76,5 4,4 19
20 53,0 3,0 75,7 4,1 80,9 4,5 2021 56,0 3,1 79,8 4,1 85,4 4,6 2122 59,1 3,1 83,9 4,1 90,0 4,6 22
23 62,2 88,0 94,6 231971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 16
▼B
10.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΙΟΥ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε κάλιο
των ζωοτροφών.
2.Αρχή
Το δείγµα απανθρακούται και η τέφρα διαλύεται σε υδροχλωρικό οξύ.
Η περιεκτικότητα σε κάλιο του διαλύµατος προσδιορίζεται δια φωτο-
µετρίας φλογός παρουσία χλωριούχου καισίου και νιτρικού αργιλίου.
Η προσθήκη αυτών των ουσιών απαλείφει,κατά µέγιστο ποσοστό,
την παρεµβολή διαταρακτικών στοιχείων.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ p.a., d: 1,12.
3.2.Χλωριούχο καίσιο, p.a.
3.3.Νιτρικό αργίλιο Al (NO3)3·9H2O,χηµικώς καθαρό.
3.4.Χλωριούχο κάλιο p.a., άνυδρο.
3.5.Ρυθµιστικό διάλυµα: διαλύσατε σε νερό 50 gχλωριούχου καισίου
(3.2) και 250 gνιτρικού αργιλίου (3.3),συµπληρώσατε σε 1 lµε
νερό και οµογενοποιήσατε. ∆ιατηρήσατε σε φιάλες από πλαστική
ύλη.
3.6.Πρότυπο διάλυµα καλίου: διαλύσατε στο νερό 1,907 gχλωριούχου
καλίου (3.4) προσθέτοντας 5 mlυδροχωρικού οξέος (3.1),συµπλη-
ρώσατε σε 1 lµε νερό και οµογενοποιήσατε. ∆ιατηρήσατε σε
φιάλες από πλαστική ύλη. 1 mlαυτού του διαλύµατος περιέχει
1,00mgκαλίου.
4.Συσκευές
4.1.Χωνευτήρια αποτεφρώσεως από πλατίνα,χαλαζία ή πορσελάνη,
ενδεχοµένως εφοδιασµένα µε σκεπάσµατα.
4.2.Ηλεκτρική κάµινος µε θερµοστάτη.
4.3.Φλογοφωτόµετρο.
5.Τρόπος εργασίας
5.1.Ανάλυση του δείγµατος.
Ζυγίσατε,κατά γενικό κανόνα,10 gδείγµατος,µε ακρίβεια 10 mg,
µέσα σε κάψα αποτεφρώσεως και αποτεφρώσατε την ουσία στους
450ºCεπί τρεις ώρες. Έπειτα από ψύξη,µεταφέρατε ποσοτικά το
υπόλειµµα της αποτεφρώσεως µε τη βοήθεια 250 έως 300 ml
νερού,κατόπιν µε 50 mlυδροχλωρικού οξέος (3.1) µέσα σε ογκο-
µετρική φιάλη των 500 ml.Έπειτα από την κατάπαυση της
ενδεχόµενης εκλύσεως διοξειδίου του άνθρακα,θερµάνατε το
διάλυµα και διατηρήσατέ το επί 2 ώρες σε θερµοκρασία γειτονική
του 90ºC,ανακινώντας από καιρού εις καιρόν. Αφήσατε να ψυχθεί
στη θερµοκρασία περιβάλλοντος,φέρατε µέχρι της χαραγής µε
νερό,ανακινήσατε και διηθήσατε. Φέρατε µέσα σε ογκοµετρική
φιάλη των 100 mlµια ποσότητα από το διήθηµα περιέχουσα κατ '
ανώτατο όριο 1,0 mgκαλίου,προσθέσατε 10, 0 mlρυθµιστικού
διαλύµατος (3.5),φέρατε µέχρι της χαραγής µε νερό και οµογενο-
ποιήσατε. Για παρουσία µεγαλυτέρων περιεκτικοτήτων σε κάλιο,
διαλύσατε το προς ανάλυση διάλυµα σε κατάλληλες αναλογίες,
πριν την προσθήκη του ρυθµιστικού διαλύµατος. Ο κατωτέρω
πίναξ δίδεται ενδεικτικά για ποσότητα δοκιµής 10 gπερίπου.
Αναµενοµένη περιεκτικότητα
του δείγµατος σε κάλιο
(% K)Συντελεστής διαλύσεωςΠοσότητα δοκιµής σε ml,από το
διάλυµα
µέχρι 0,1 —5 0
0,1έως 0,5 —1 0
0,5έως 1,0 —5
1,0έως 5,0 1: 10 10
5,0έως 10,0 1: 10 5
10,0 έως 20,0 1: 20 51971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 17
▼B
Πραγµατοποιήσατε τη µέτρηση µε φλογοφωτοµετρία σε µήκος
κύµατος 768 nm.
Υπολογίσατε το αποτέλεσµα τη βοηθεία της προτύπου καµπύλης.
5.2.Πρότυπος καµπύλη
Φέρατε 10 mlακριβώς του προτύπου διαλύµατος (3.6) µέσα σε
ογκοµετρική φιάλη των 250 ml,φέρατε στη χαραγή µε νερό και
οµογενοποιήσατε. Φέρατε σε ογκοµετρικές φιάλες των 100 ml,
ακριβώς 5,10,15,20 και 25 mlαπό αυτό το διάλυµα,αντιστοι-
χούντα αντίστοιχα σε ποσότητες καλίου 0,2, 0,4, 0,6, 0,8 και
1,0mg.Συµπληρώσατε τη σειρά από φιάλη µάρτυρα απηλλαγµένη
προτύπου διαλύµατος. Προσθέσατε σε κάθε φιάλη 10,0 mlρυθµι-
στικού διαλύµατος (3.5) φέρατε στη χαραγή µε νερό καιοµογενοποιήσατε. Πραγµατοποιήσατε τις µετρήσεις όπως υποδει-
κνύεται στο 5.1. Η πρότυπος καµπύλη είναι γενικώς ευθεία µέχρι
µια συγκέντρωση σε κάλιο από 1 mgσε 100mlδιαλύµατος.
6.Υπολογισµός
Εκφράσατε το αποτέλεσµα σε επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Παρατήρηση
Η προσθήκη του ρυθµιστικού διαλύµατος (3.5) για την απαλειφή της
παρεµβολής διαταρακτικών στοιχείων δεν είναι απαραίτητη.
11.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΝΑΤΡΙΟΥ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε νάτριο
των ζωοτροφών.
2.Αρχή
Το δείγµα αποτεφρούται και η τέφρα φέρεται εν διαλύσει σε υδροχλω-
ρικό οξύ. Η περιεκτικότητα σε νάτριο του διαλύµατος προσδιορίζεται
µε φλογοφωτοµετρία παρουσία χλωριούχου καισίου και νιτρικού αργι-
λίου. Η προσθήκη αυτών των ουσιών απαλείφει,κατά µεγάλο
ποσοστό,την παρεµβολή διαταρακτικών στοιχείων.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ, p.a., d: 1,12.
3.2.Χλωριούχο καίσιο, p.a.
3.3.Νιτρικό αργίλιο Al (NO
3)3·9H2Oχηµικώς καθαρό.
3.4.Χλωριούχο νάτριο, p.a., άνυδρο.
3.5.Ρυθµιστικό διάλυµα: διαλύσατε µέσα σε νερό 50 gχλωριούχο
καίσιο (3.2) και 250 gνιτρικό αργίλιο (3.3),συµπληρώσατε σε 1 l
µε νερό και οµογενοποιήσατε. ∆ιατηρήσατε σε φιάλες από
πλαστική ύλη.
3.6.Πρότυπο διάλυµα νατρίου: ∆ιαλύσατε στο νερό 2,542 gχλωριούχο
νάτριο (3.4) προσθέτοντας 5 mlυδροχλωρικού οξέος (3.1) ·
συµπληρώσατε σε 1 lµε νερό και οµογενοποιήσατε. ∆ιατηρήσατε
σε φιάλες από πλαστική ύλη. 1 mlαυτού του διαλύµατος περιέχει
1.00mgνατρίου.
4.Συσκευές
4.1.Κάψες αποτεφρώσεως από πλατίνα,χαλαζία ή πορσελάνη,
εφοδιασµένες ενδεχοµένως µε σκεπάσµατα.
4.2.Ηλεκτρική κάµινος µε θερµοστάτη.
4.3.Φλογοφωτόµετρο.
5.Τρόπος εργασίας
5.1.Ανάλυσητου δείγµατος
Ζυγίσατε,κατά κανόνα,10 gδείγµατος µε ακρίβεια 10 mgµέσα σε
κάψα αποτεφρώσεως και αποτεφρώσατε την ουσία στους 450 ºC
επί τρεις ώρες. Αποφύγετε την ανάφλεξη. Έπειτα από ψύξη µετα-1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 18
▼B
φέρατε ποσοτικά το υπόλειµµα της αποτεφρώσεως µε τη βοήθεια
250 έως 300 mlνερού,κατόπιν µε 50 mlυδροχλωρικού οξέος (3.1)
µέσα σε ογκοµετρική φιάλη των 500 ml.Έπειτα από κατάπαυση
ενδεχόµενης εκλύσεως διοξειδίου του άνθρακος,θερµάνατε το
διάλυµα και διατηρήσατέ το επί 2 ώρες σε µια θερµοκρασία γειτο-
νική του 90 ºC,ανακινώντας από καιρού εις καιρόν. Αφήσατε να
ψυχθεί σε θερµοκρασία περιβάλλοντος,φέρατε µέχρι της
χαραγής µε νερό,ανακινήσατε και διηθήσατε. Φέρατε σε ογκοµε-
τρική φιάλη των 100 mlποσότητα του διηθήµατος περιέχουσα κατ '
ανώτατο όριο 1,0 mgνατρίου,προσθέσατε 10, 0 mlρυθµιστικού
διαλύµατος (3.5),φέρατε µέχρι της χαραγής µε νερό και οµογενο-
ποιήσατε. Για παρουσία µεγαλυτέρων περιεκτικοτήτων νατρίου,
διαλύσατε το προς ανάλυση διάλυµα σε αναλογίες κατάλληλες,
πριν την προσθήκη του ρυθµιστικού διαλύµατος. Ο κατωτέρω
πίναξ δίδεται ενδεικτικά για ποσότητα δοκιµής 10 gπερίπου.
Αναµενόµενη περιεκτικότητα
του δείγµατος σε κάλιο
(% K)Συντελεστής διαλύσεωςΠοσότητα δοκιµής σε mlαπό το
διάλυµα
µέχρι 0,1 —5 0
0,1έως 0,5 —1 0
0,5έως 1,0 —5
1,0έως 5,0 1: 10 10
5,0έως 10,0 1: 10 5
10,0 έως 20,0 1: 20 5
Πραγµατοποιήσατε τη µέτρηση µε φλογοφωτοµετρία σε µήκος
κύµατος 589 nm.
Υπολογίσατε το αποτέλεσµα µε τη βοήθεια της προτύπου
καµπύλης.
5.2.Πρότυπος καµπύλη
Φέρατε 10 mlακριβώς του προτύπου διαλύµατος (3.6) µέσα σε
ογκοµετρική φιάλη των 250 ml,φέρατε µέχρι της χαραγής µε
νερό και οµογενοποιήσατε. Φέρατε σε ογκοµετρικές φιάλες των
100ml,ακριβώς 5,10,15,20 και 25 mlαυτού του διαλύµατος,αντι-
στοιχούντα αντίστοιχα σε ποσότητες νατρίου από 0,2, 0,4, 0,6, 0,8
και 1,0mg.Συµπληρώσατε τη σειρά µε φιάλη µάρτυρα απηλλα-
γµένη προτύπου διαλύµατος. Προσθέσατε σε κάθε φιάλη 10,0 ml
ρυθµιστικού διαλύµατος (3.5),φέρατε µέχρι της χαραγής µε νερό
και οµογενοποιήσατε. Πραγµατοποιήσατε τις µετρήσεις όπως
υποδεικνύεται στο 5.1. Η πρότυπος καµπύλη είναι γενικά ευθεία
µέχρι συγκεντρώσεως σε νάτριο 1 mgσε 100mlδιαλύµατος.
6.Υπολογισµός αποτελεσµάτων
Εκφράσατε τα αποτελέσµατα σε επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Για προϊόντα στα οποία η περιεκτικότητα σε νάτριο είναι µεγαλύ-
τερη από 4 %είναι προτιµότερο να αποτεφρώσετε την ουσία επί
δύο ώρες µέσα σε κάψα εφοδιασµένη µε σκέπασµα. Έπειτα από
ψύξη,προσθέσατε νερό,φέρατε το υπόλειµµα εν αιωρήσει µε τη
βοήθεια σύρµατος από λευκόχρυσο,στεγνώσατε και αποτεφρώ-
σατε εκ νέου επί δύο ώρες µέσα στην κάψα σκεπασµένη µε το
κάλυµµά της.
7.2.Εάν το δείγµα συνίσταται αποκλειστικά από ανόργανες ουσίες,
προβείτε στη διάλυση χωρίς προηγούµενη αποτέφρωση.
12.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό των αναγόντων σακχάρων και
των ολικών σακχάρων έπειτα από ιµβερτοποίηση,εκφρασµένων σε
γλυκόζη ή,κατά περίπτωση,σε σακχαρόζη δια µετατροπής τη βοηθεία
του συντελεστού 0,95. Είναι εφαρµόσιµη στις σύνθετες ζωοτροφές.
Ιδιαίτερες διαδικασίες προβλέπονται για άλλες ζωοτροφές. Σε µερικές
περιπτώσεις χρειάζεται να προσδιορισθεί κεχωρισµένως η λακτόζη
και τούτο να ληφθεί υπόψη στον υπολογισµό των αποτελεσµάτων.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 19
▼B
2.Αρχή
Τα σάκχαρα διαλύονται σε αραιά αιθανόλη ·το διάλυµα αποστραγγί-
ζεται τη βοηθεία των αντιδραστηρίων Carrez I καιII.Έπειτα από
αποµάκρυνση της αιθανόλης,οι προσδιορισµοί πραγµατοποιούνται
πριν και µετά από ιµβερτοποίηση,κατά τη µέθοδο Luff-Schoorl.
3.Αντιδραστήρια
3.1. Αιθανόλη 40 % (v/v), d: 0,948 σε θερµοκρασία 20 ºCκαι στο
σηµείο αλλαγής της φαινολοφθαλεΐνης.
3.2. ∆ιάλυµαCarrez I:
∆ιαλύσατε σε νερό 24 gοξικού ψευδαργύρου ZnCH3COO)2·2H2O
και 3gοξικού οξέος glacial. Συµπληρώσατε στα 100 mlµε νερό.
3.3. ∆ιάλυµαCarrez II:
∆ιαλύσατε στο νερό 10,6 gθειοκυανιούχου καλίου K4[Fe(CN)6]·
3H2O.Συµπληρώσατε στα 100 mlµε νερό.
3.4. ∆ιάλυµα 0,1 % (p/v) πορτοκαλιοχρόου του µεθυλίου.
3.5. Υδροχλωρικό οξύ 4 N.
3.6. Υδροχλωρικό οξύ 0,1 N.
3.7. ∆ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 N.
3.8. Αντιδραστήριο κατά Luff-Schoorl:
Φέρατε,ανακινώντας προσεκτικά το διάλυµα κιτρικού οξέος
(3.8.2) µέσα στο διάλυµα ανθρακικού νατρίου (3.8.3). Κατόπιν
προσθέσατε το διάλυµα του θειϊκού χαλκού (3.8.1) και συµπλη-
ρώσατε στο 1 lµε νερό. Αφήσατε εν ηρεµία µια νύχτα και
διηθήσατε. Ελέγξατε την κανονικότητα του ληφθέντος αντι-
δραστηρίου ( Cu 0.1 N· Na2CO32 N). ΤοpHτου διαλύµατος πρέπει
να είναι 9,4 περίπου.
3.8.1. ∆ιάλυµα θειϊκού χαλκού: ∆ιαλύσατε 25 gθειϊκού χαλκού
p.a., CuSO4·5H2O,απηλλαγµένου σιδήρου,σε 100 ml
νερό.
3.8.2. ∆ιάλυµα κιτρικού οξέος: διαλύσατε 50 gκιτρικού οξέος
p.a., C6H8O7·H2O,σε 50mlνερό.
3.8.3. ∆ιάλυµα ανθρακικού νατρίου: διαλύσατε 143,8 gανθρα-
κικού νατρίου ανύδρου p.a. σε 300mlπερίπου θερµού
νερού. Αφήσατε να ψυχθεί.
3.9. ∆ιάλυµα θειοθειϊκού νατρίου 0,1 N.
3.10. ∆ιάλυµα αµύλου: Προσθέσατε ένα µίγµα από 5 gαµύλου
διαλυτού και 30 mlύδατος σε 1 lζέοντος ύδατος. Ζέετε επί 3
λεπτά,αφήνετε προς ψύξη,προσθέτετε ενδεχοµένως 10 mg
ιωδιούχο υδράργυρο σαν συντηρητικό.
3.11. Θειϊκό οξύ 6 N.
3.12. ∆ιάλυµα 30 % (p/v) ιωδιούχου καλίου.
3.13. Τεµάχια ελαφρόπετρας κατεργασµένα δια βρασµού µέσα σε
υδροχλωρικό οξύ,πλυµένα µε νερό και στεγνωµένα.
3.14. Ισοπεντανόλη.
4.Συσκευές
Αναµίκτης (παλινδροµητής): περίπου 35 έως 40 παλινδροµήσεις στο
λεπτό.
5.Τρόπος εργασίας
5.1.∆ιαλυτοποίηση
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg, 2,5 g δείγµατος,και φέρατέ τα µέσα
σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml.Προσθέσατε 200 mlαιθανόλης
(3.1) και αναµίξατε επί µια ώρα στον παλινδροµητή. Προσθέσατε
5mlδιαλύµατος Carrez I (3.2) και ανακινήσατε επί 1 λεπτό.
Προσθέσατε κατόπιν 5 mlδιαλύµατος Carrez II (3.3) και ανακινή-
σατε πάλι επί ένα λεπτό. Συµπληρώσατε µέχρι της χαραγής µε
αιθανόλη (3.1),οµογενοποιήσατε και διηθήσατε. Παραλάβετε
200mlαπό το διήθηµα και εξατµίσατε περίπου στο µισό όγκο,1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 20
▼B
προκειµένου να αποµακρυνθεί το µεγαλύτερο µέρος της αιθα-
νόλης. Μεταφέρατε ποσοτικά το υπόλειµµα της εξατµίσεως µε
τη βοήθεια θερµού νερού,σε ογκοµετρική φιάλη των 200 ml,
ψύξατε,φέρατε µέχρι της χαραγής µε νερό,οµογενοποιήσατε
και διηθήσατε αν χρειάζεται. Το διάλυµα αυτό θα χρησιµοποιηθεί
για τον προσδιορισµό των αναγόντων σακχάρων και,έπειτα από
ιµβερτοποίηση,τον προσδιορισµό των ολικών σακχάρων.
5.2.Προσδιορισµός των αναγόντων σακχάρων
Παραλάβατε µε σιφώνιο µια ποσότητα από το διάλυµα µη υπερ-
βαίνουσα τα 25 mlκαι περιέχουσα λιγότερο από 6 mgανάγοντα
σάκχαρα,εκφρασµένα σε γλυκόζη. Αν χρειάζεται,συµπληρώσατε
στα 25mlµε νερό απεσταγµένο και προσδιορίσατε την περιεκτι-
κότητα σε ανάγοντα σάκχαρα κατά Luff-Schoorl. Το αποτέλεσµα
εκφράζεται σε γλυκόζη επί τοις εκατό.
5.3.Προσδιορισµός των ολικών σακχάρων έπειτα από ιµβερτοποίηση
Παραλάβατε µε σιφώνιο 50 mlδιαλύµατος και φέρατέ τα σε ογκο-
µετρική φιάλη των 100 ml. Προσθέσατε µερικές σταγόνες
διαλύµατος πορτοκαλοχρόου του µεθυλίου (3.4) κατόπιν,προσε-
κτικά και ανακινώντας,υδροχλωρικό οξύ 4 N (3.5) µέχρι σαφούς
αλλαγής στο κόκκινο. Προσθέσατε 15 mlυδροχλωρικού οξέος
0,1N (3.6), βυθίσατε την φιάλη σε εντόνως ζέον υδατόλουτρο και
αφήσατέ την εκεί επί 30 λεπτά. Ψύξατε ταχέως στους 20 ºC
περίπου και προσθέσατε 15 mlδιαλύµατος υδροξειδίου του
νατρίου 0,1 N (3.7). Συµπληρώσατε στα 100 mlµε νερό και οµογε-
νοποιήσατε. Παραλάβατε µια ποσότητα µη υπερβαίνουσα τα 25 ml
και περιέχουσα λιγότερο από 60 mgανάγοντα σάκχαρα,εκφρα-
σµένα σε γλυκόζη. Αν χρειάζεται,συµπληρώσατε στα 25 mlµε
νερό απεσταγµένο και προσδιορίσατε την περιεκτικότητα σε
ανάγοντα σάκχαρα κατά Luff-Schoorl. Το αποτέλεσµα εκφράζεται
σε γλυκόζη επί τοις εκατό ή,όπου χρειάζεται,σε σακχαρόζη
κατόπιν πολλαπλασιασµού µε το συντελεστή 0,95.
5.4.Ογκοµέτρηση κατά Luff-Schoorl
Παραλάβατε µε σιφώνιο 25 mlαντιδραστηρίου κατά Luff-Schoorl
(3.8) και φέρατέ τα σε κωνική φιάλη των 300 ml·προσθέσατε
25ml,επακριβώς µετρηθέντα,του εστραγγισµένου διαλύµατος
των σακχάρων. Προσθέσατε δύο τεµάχια ελαφρόπετρας (3.13),
θερµάνατε,ανακινώντας δια της χειρός,επάνω από ελεύθερη
φλόγα µέσου ύψους και φέρατε το υγρό σε βρασµό σε δύο λεπτά
περίπου. Τοποθετήσατε αµέσως την κωνική φιάλη πάνω σε µεταλ-
λικό πλέγµα εφοδιασµένο µε οθόνη αµιάντου,φέρον οπή
διαµέτρου περίπου 6 cm,κάτω από την οποία έχει αναφθεί φλόγα.
Η φλόγα είναι ρυθµισµένη κατά τρόπο ώστε µόνο ο πυθµένας της
φιάλης να θερµαίνεται. Προσαρµόσατε κατόπιν ένα ψυκτήρα
επαναφοράς στην κωνική φιάλη. Από τη στιγµή αυτή ζέει επί 10
λεπτά ακριβώς. Ψύξατε αµέσως σε ψυχρό νερό και,µετά από 5
λεπτά περίπου,ογκοµετρήσατε ως ακολούθως: Προσθέσατε 10 ml
διαλύµατος ιωδιούχου καλίου (3.12) και,αµέσως µετά και µε
προσοχή (λόγω κινδύνου σχηµατισµού µεγάλης ποσότητας
αφρού),25 mlθειϊκού οξέος 6 N (3.11). Ογκοµετρήσατε κατόπιν
µε το διάλυµα θειοκυανιούχου νατρίου 0,1 N (3.9) µέχρις εµφανί-
σεως ελαφράς κιτρίνης χροιάς,προσθέσατε τον δείκτη αµύλου
(3.10) και τελειώσατε την ογκοµέτρηση. Πραγµατοποιήσατε την
ίδια ογκοµέτρηση σε ένα µίγµα επακριβώς µετρηθέν από 25 ml
αντιδραστηρίου κατά Luff-Schoorl (3.8) και 25mlνερού,αφού
προσθέσετε 10 mlδιαλύµατος ιωδιούχου καλίου (3.12) και 25 ml
θειϊκού οξέος 6 N (3.11), χωρίς να φέρετε σε βρασµό.
6.Υπολογισµός αποτελεσµάτων
Υπολογίσατε τη βοηθεία του διδόµενου πίνακα την ποσότητα της
γλυκόζης σε mgπου αντιστοιχεί στη διαφορά µεταξύ των τιµών των
δύο ογκοµετρήσεων,εκφρασµένων σε mlθειοθειϊκού νατρίου 0,1 N.
Εκφράσατε το αποτέλεσµα σε επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Ιδιαίτεροι τρόποι εργασίας
7.1.Για ζωοτροφές πολύ πλούσιες σε µελάσσα και άλλες ολίγον
οµοιογενείς,ζυγίσατε 20 gκαι εισαγάγετέ τα σε ογκοµετρική
φιάλη του 1 lµε 500mlνερό. Αναµίξατε επί µια ώρα στον παλιν-
δροµητή. Αποστραγγίσατε µε τη βοήθεια των αντιδραστηρίων
Carrez I (3.2) καιII (3.3) όπως περιγράφεται στο 5.1 χρησιµο-
ποιώντας όµως µια ποσότητα 4 φορές υψηλότερη για κάθε
αντιδραστήριο. Συµπληρώσατε µέχρι της χαραγής µε αιθανόλη1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 21
▼B
80% (v/v). Οµογενοποιήσατε και διηθήσατε. Αποµακρύνατε την
αιθανόλη όπως περιγράφεται στο 5.1. Επί απουσίας δεξτρινοποιη-
µένου αµύλου,συµπληρώσατε µέχρι της χαραγής µε απεσταγµένο
νερό.
7.2.Για µελάσσες και απλές ζωοτροφές,πλούσιες σε σάκχαρα και
πρακτικά απηλλαγµένες αµύλου (χαρούπια,ξηρά υπολείµµατα
τεύτλων κ.ά.) ζυγίσατε 5 g,φέρατε σε ογκοµετρική φιάλη των
250ml,προσθέσατε 200 mlνερού απεσταγµένου και αναµίξατε
επί µια ώρα ή περισσότερο,αν χρειάζεται,στον παλινδροµητή.
Αποστραγγίσατε κατόπιν µε την βοήθεια των αντιδραστηρίων
Carrez I (3.2) καιII (3.3) όπως περιγράφεται στο 5.1. Συµπληρώ-
σατε µέχρι της χαραγής µε νερό,οµογενοποιήσατε και
διηθήσατε. Για τον προσδιορισµό των ολικών σακχάρων
ακολουθήσατε όπως περιγράφεται στο 5.3.
8.Παρατηρήσεις
8.1.Συνιστάται να προστεθεί περίπου 1 mlισοπεντανόλης (3.14)
(χωρίς να ληφθεί υπόψη ο όγκος),πριν το βρασµό µε το αντιδρα-
στήριοLuff-Schoorl, προκειµένου να αποφευχθεί ο σχηµατισµός
αφρού.
8.2.Η διαφορά µεταξύ της περιεκτικότητας σε ολικά σάκχαρα µετά
την ιµβερτοποίηση,εκφρασµένα σε γλυκόζη,και της περιεκτι-
κότητας σε ανάγοντα σάκχαρα,εκφρασµένα σε γλυκόζη,
πολλαπλασιασµένη µε 0,95, δίνει την περιεκτικότητα σε σακχα-
ρόζη επί τοις εκατό.
8.3.Για τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε ανάγοντα σάκχαρα,
µε εξαίρεση τη λακτόζη,δύο οδοί µπορούν να ακολουθηθούν:
8.3.1. Για έναν κατά προσέγγιση υπολογισµό,πολλαπλασιάζουµε
µε 0,675 την περιεκτικότητα σε λακτόζη προσδιορισµένη
µε ξεχωριστό προσδιορισµό και αφαιρούµε το αποτέλεσµα
που λαµβάνουµε από την περιεκτικότητα σε ανάγοντα
σάκχαρα.
8.3.2. Για έναν ακριβή υπολογισµό των αναγόντων σακχάρων,µε
εξαίρεση τη λακτόζη,είναι απαραίτητο να ξεκινήσουµε από
την ίδια ποσότητα δοκιµής για τους δυο τελικούς προσδιο-
ρισµούς. Η µια από τις αναλύσεις πραγµατοποιείται επί
ενός τµήµατος του διαλύµατος που λαµβάνεται κατά το 5.1.,
η άλλη επί ενός τµήµατος του διαλύµατος που λαµβάνεται
κατά τον προσδιορισµό της λακτόζης κατά τη µέθοδο που
προβλέπεται προς τούτο (έπειτα από ζύµωση των άλλων
ειδών σακχάρων και αποστράγγιση).
Και στις δύο περιπτώσεις,η ποσότητα του υπάρχοντος σακχάρου
προσδιορίζεται κατά την µέθοδο Luff-Schoorl και υπολογίζεται σε
mgγλυκόζης. Οι δύο τιµές αφαιρούνται η µια από την άλλη και η
διαφορά εκφράζεται σε επί τοις εκατόν του δείγµατος.
ΠαράδειγµαΟι δύο παραληφθέντες όγκοι αντιστοιχούν για κάθε προσδιο-
ρισµό,σε ποσότητα δοκιµής 250 mg.
Στην πρώτη περίπτωση,καταναλώνονται 17 mlδιαλύµατος
θειοθειϊκού νατρίου 0,1 Nπράγµα που αντιστοιχεί σε 44,2 mg
γλυκόζης,στη δεύτερη περίπτωση 11 ml,πράγµα που αντιστοιχεί
σε 27,6mgγλυκόζης.
Η διαφορά συνίσταται σε 16,6 mgγλυκόζης.
Η περιεκτικότητα σε ανάγοντα σάκχαρα (µε εξαίρεση τη
λακτόζη),υπολογισµένη σε γλυκόζη,είναι εποµένως:
4/C216;6
10¼6;64επί τοις εκατ ´ο1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 22
▼B
Πίνακας τιµών για 25 mlαντιδραστηρίου κατά Luff-Schoorl
ml Na2S2O30,1 N, δύο λεπτά θέρµανση,10 λεπτά βρασµός
Na2S2O30,1 NΓλυκόζη,φρουκτόζη
Ιµβερτοσάκχαρο
C6H12O6Λακτόζη
C12H22O11Μαλτόζη
C12H22O11Na2S2O30,1 N
ml mg διαφορά mg διαφορά mg διαφορά ml
1 2,4 2,4 3,6 3,7 3,9 3,9 1
2 4,8 2,4 7,3 3,7 7,8 3,9 2
3 7,2 2,5 11,0 3,7 11,7 3,9 3
4 9,7 2,5 14,7 3,7 15,6 4,0 45 12,2 2,5 18,4 3,7 19,6 3,9 56 14,7 2,5 22,1 3,7 23,5 4,0 6
7 17,2 2,6 25,8 3,7 27,5 4,0 7
8 19,8 2,6 29,5 3,7 31,5 4,0 89 22,4 2,6 33,2 3,8 35,5 4,0 9
10 25,0 2,6 37,0 3,8 39,5 4,0 10
11 27,6 2,7 40,8 3,8 43,5 4,0 1112 30,3 2,7 44,6 3,8 47,5 4,1 12
13 33,0 2,7 48,4 3,8 51,6 4,1 13
14 35,7 2,8 52,2 3,8 55,7 4,1 1415 38,5 2,8 56,0 3,9 59,8 4,1 1516 41,3 2,9 59,9 3,9 63,9 4,1 16
17 44,2 2,9 63,8 3,9 68,0 4,2 17
18 47,1 2,9 67,7 4,0 72,2 4,3 1819 50,0 3,0 71,7 4,0 76,5 4,4 19
20 53,0 3,0 75,7 4,1 80,9 4,5 20
21 56,0 3,1 79,8 4,1 85,4 4,6 2122 59,1 3,1 83,9 4,1 90,0 4,6 22
23 62,2 88,0 94,6 23
14.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΙΑΣ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η µέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισµό της περιεκτικότητας σε ουρία
των ζωοτροφών.
2.Αρχή
Το δείγµα φέρεται εν αιωρήσει σε νερό παρουσία ενός βοηθητικού
της στραγγίσεως. Το αιώρηµα διηθείται. Η περιεκτικότητα σε ουρία
του διηθήµατος προσδιορίζεται έπειτα από προσθήκη 4 -διµεθυλαµινο-
βενζαλδεΰδης (4 -DMAB) δια µετρήσεως της οπτικής πυκνότητας σε
µήκος κύµατος 420 mm.
3.Αντιδραστήρια
3.1.∆ιάλυµα 4-διµεθυλαµινοβενζαλδεΰδης: διαλύονται 1,6 g 4-DMAB
p.a.σε 100mlαιθανόλης 96 %και προστίθενται 10 mlυδροχλω-
ρικού οξέος p.a. (D: 1,19). Αυτό το αντιδραστήριο διατηρείται
κατ'ανώτατο όριο δύο εβδοµάδες.
3.2.∆ιάλυµαCarrez I:
∆ιαλύονται σε νερό 24 gοξεικού ψευδαργύρου, Zn (CH3COO)2·
H2Oκαι 3gοξεικού οξέος glacial. Φέρεται στα 100 mlµε νερό.
3.3.∆ιάλυµαCarrez II: διαλύονται σε νερό 10,6 gθειοκυανιούχου
καλίου,K4[Fe(CN)6]·3 H2O.Φέρεται στα 100 mlµε νερό.
3.4.Ενεργός άνθραξ p.a., µη προσροφών την ουρία (ελέγξιµο).
3.5.∆ιάλυµα 0,1 % (p/v) ουρίαςp.a.
4.Συσκευές
4.1.Αναµίκτης (παλινδροµητής): περίπου 35 έως 40 επαναφορές στο
λεπτό.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 23
▼M3
▼B
▼B
4.2.∆οκιµαστικοί σωλήνες: 160 ×1 6m m µε εσµυρισµένα πώµατα.
4.3.Σπεκτροφωτόµετρο.
5.Τρόπος εργασίας
5.1.Ανάλυσητου δείγµατος
Ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg, 2 g δείγµατος και φέρατέ τα µαζί µε
έναgενεργού άνθρακα (3.4) σε ογκοµετρική φιάλη των 500 ml.
Προσθέσατε 400 mlνερό και 5 mlαπό τα διαλύµατα Carrez I (3.2)
καιII (3.3). Αναµίξατε επί 30 λεπτά στον παλινδροµητή. Συµπλη-
ρώσατε µέχρι της χαραγής µε νερό,ανακινήσατε και διηθήσατε.
Παραλάβατε 5 mlαπό το διαυγές και άχρουν διήθηµα,φέρατέ τα
εντός των δοκιµαστικών σωλήνων µε εσµυρισµένα πώµατα,
προσθέσατε 5 mlδιαλύµατος 4 -DMAB (3.1) και αναµίξατε.
Τοποθετήσατε τους σωλήνες µέσα σε υδατόλουτρο σε 20 ºC.
Έπειτα από 15 λεπτά,µετρήσατε την οπτική πυκνότητα του διαλύ-
µατος του δείγµατος στο σπεκτροφωτόµετρο στα 420 nmσε
σύγκριση µε λευκό προσδιορισµό.
5.2.Πρότυπος καµπύλη
Παραλάβατε όγκους 1,2,4,5 και 10 mlαπό το διάλυµα ουρίας (3.5),
φέρατέ τους σε ογκοµετρικές φιάλες των 100 mlκαι συµπληρώ-
σατε µέχρι της χαραγής µε νερό. Λάβατε 5 mlαπό κάθε διάλυµα,
προσθέσατε από 5 mlδιαλύµατος 4 -DMAB(3.1), οµογενοποιήσατε
και µετρήσατε την οπτική πυκνότητα όπως υποδεικνύεται
ανωτέρω σε σύγκριση µε διάλυµα µάρτυρα περιέχον 5 ml 4-
DMAB και 5mlνερό,απηλλαγµένο ουρίας. Χαράξατε την
πρότυπο καµπύλη.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Υπολογίσατε την ποσότητα της ουρίας της ποσότητας δείγµατος που
χρησιµοποιήθηκε αναφερόµενοι στην πρότυπο καµπύλη.
Εκφράσατε το αποτέλεσµα επί τοις εκατό του δείγµατος.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Για περιεκτικότητες σε ουρία ανώτερες από 3 %µειώσατε την
ποσότητα δοκιµής σε 1 gή αραιώσατε το αρχικό διάλυµα για να
µην έχετε περισσότερο από 50 mgουρίας στα 500 ml.
7.2.Για χαµηλές περιεκτικότητες σε ουρία,αυξήσατε την ποσότητα
δοκιµής,αρκεί το διήθηµα να παραµείνει διαυγές και άχρουν.
7.3.Αν το δείγµα περιέχει απλά αζωτούχα παράγωγα,όπως αµινοξέα,
ενδείκνυται να πραγµατοποιηθεί η µέτρηση της οπτικής
πυκνότητας στα 435 nm.
16.ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΕΑΣΙΚΗΣ ∆ΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΟΓΙΑ
1.Αντικείµενο και πεδίο εφαρµογής
Η δοκιµή επιτρέπει τον προσδιορισµό της δραστικότητας της
ουρεάσης των προϊόντων που προέρχονται από σόγια και την
αποκάλυψη ανεπαρκούς εψήσεως των προϊόντων αυτών.
2.Αρχή
Η ουρεασική δραστικότητα προσδιορίζεται από την ποσότητα αµµω-
νιακού αζώτου που ελευθερώνεται από 1 gπροϊόντος µέσα σε ένα
λεπτό,στους 30 ºC,από ένα διάλυµα ουρίας.
3.Αντιδραστήρια
3.1.Υδροχλωρικό οξύ 0,1 N.
3.2.∆ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 N.
3.3.Ρυθµιστικό διάλυµα φωσφορικών 0,05 Mπεριέχον στα 1000 ml
4,45 g µονόξινου φωσφορικού νατρίου ( Na2HPO4·2H2Ο) και
3.40gδισόξινου φωσφορικού καλίου ( KH2PO4).1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 24
▼M2
▼B
▼B
3.4.Σταθεροποιηµένο διάλυµα ουρίας,πρόσφατα παρασκευασµένο,
περιέχον 30,0 gουρίας στα 1000 mlρυθµιστικού διαλύµατος (3.3)
pH 6,9 — 7,0.
4.Συσκευές
4.1.Συσκευή για ποτενσιοµετρική ογκοµέτρηση ή pH — µετρο πολύ
ευαίσθητο (0,02 pH), µε µαγνητικό αναδευτήρα.
4.2.Υδατόλουτρο εφοδιασµένο µε θερµοστάτη ρυθµισµένο στους 30 º
Cακριβώς.
4.3.∆οκιµαστικοί σωλήνες: 150 × 18 mm, µε εσµυρισµένα πώµατα.
5.Τρόπος εργασίας
Συνθλίψατε (π.χ. σε µύλο καφέ) 10 gπερίπου δείγµατος κατά τρόπο
ώστε να διέρχεται δια κοσκίνου µε βροχίδες 0,2 mm. Εντός δοκιµα-
στικού σωλήνα µε εσµυρισµένο πώµα,ζυγίσατε,µε ακρίβεια 1 mg
0,2 g από το κατά τα ανωτέρω λειοτριβηθέν δείγµα και προσθέσατε
10mlσταθεροποιηµένου διαλύµατος ουρίας (3.4). Πωµατίσατε αµέσως
και ανακινήσατε ισχυρά. Φέρατε τον σωλήνα στο υδατόλουτρο,ρυθµι-
σµένο ακριβώς στους 30 ºC,και αφήσατέ το εκεί ακριβώς 30 λεπτά.
Αµέσως µετά,προσθέσατε 10 mlυδροχλωρικού οξέος 0,1 N (3.1),
ψύξατε ταχέως στους 20 ºCκαι µεταφέρατε ποσοτικά το περιεχόµενο
του σωλήνα σε δοχείο για ογκοµέτρηση εκπλύνοντας δύοφορές µε
5mlνερό. Ογκοµετρήσατε αµέσως και ταχέως µε το διάλυµα υδροξει-
δίου του νατρίου 0,1 N (3.2) ηλεκτροµετρικώς µε ηλεκτρόδιο εξ υάλου
µέχριpH 4,7.
Πραγµατοποιήσατε λευκό προσδιορισµό ως κατωτέρω.
Φέρατε ταχέως και διαδοχικώς µέσα σε δοκιµαστικό σωλήνα µε εσµυ-
ρισµένο πώµα µια ποσότητα δοκιµής από 0,2 g,ζυγισµένα µε ακρίβεια
1mg, 10 ml υδροχλωρικού οξέος 0,1 N (3.1) και 10mlσταθεροποιη-
µένου διαλύµατος ουρίας (3.4). Ψύξατε αµέσως τον σωλήνα σε
παγωµένο νερό και αφήσατέ τον εκεί 30 λεπτά. Μεταφέρατε κατόπιν
όπως υποδεικνύεται ανωτέρω,το περιεχόµενο του δοκιµαστικού
σωλήνα στο δοχείο ογκοµετρήσεως. Ογκοµετρήσατε αµέσως και
ταχέως µε το διάλυµα του υδροξειδίου του νατρίου 0,1 N(3.2) ηλεκτρο-
µετρικώς µε ηλεκτρόδιο εξ υάλου µέχρι pH 4,7.
6.Υπολογισµός των αποτελεσµάτων
Η ουρεασική δραστικότητα δίδεται από τον τύπο:
mg N
gmin :στους30ºC ¼1;4b/C0a ðÞ
30/C1E
Στον οποίο, a=m l διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Nκατα-
ναλωθέντα από την ποσότητα δοκιµής
b=m l διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Nκατα-
ναλωθέντα κατά τον λευκό προσδιορισµό.
E= ποσότητα δοκιµής σε γραµµάρια.
7.Παρατηρήσεις
7.1.Η µέθοδος ενδείκνυται για µια ουρεασική δραστικότητα που
µπορεί να φθάσει 1 mgτουN/g min. στους 30ºC . Για προϊόντα
πιο δραστικά,η ποσότητα δοκιµής µπορεί να µειωθεί µέχρι 50 mg.
7.2.Τα προϊόντα των οποίων η περιεκτικότητα σε ακατέργαστες
λιπαρές ύλες ξεπερνά το 10 %πρέπει προηγουµένως να απολιπα-
νθούν εν ψυχρώ.1971L0250 — EL — 26.05.1999 — 003.001 — 25