1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B Ο∆ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 2ας Αυγούστου 1972
περίπροσεγγίσεωςτωννοµοθεσιώντωνΚρατώνµελώντωναναφεροµένωνσταµέτραπουπρέπει
να ληφθούν κατά των εκποµπών µολυνόντων αερίων που προέρχονται από πετρελαιοκινητήρες
προοριζόµενους για την προώθηση των οχηµάτων
(72/306/ΕΟΚ)
(ΕΕL190 της 20.8.1972, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Οδηγία 89/491/ΕΟΚ της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 1989 L238 43 15.8.1989
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 2
▼B
Ο∆ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 2ας Αυγούστου 1972
περίπροσεγγίσεωςτωννοµοθεσιώντωνΚρατώνµελώντωναναφε-
ροµένων στα µέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά των εκποµπώνµολυνόντων αερίων που προέρχονται από πετρελαιοκινητήρες
προοριζόµενους για την προώθηση των οχηµάτων
(72/306/ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής Κοι-
νότητος, και ιδίως το άρθρο 100,
την πρόταση της Επιτροπής,τη γνώµη της Συνελεύσεως,τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής,Εκτιµώντας:ότι οι τεχνικές προδιαγραφές των εθνικών νοµοθεσιών που πρέ-
πει να πληρούν τα οχήµατα µε κινητήρα αφ ορούν µεταξύ άλλων
τις εκποµπές µολυνόντων αερίων που προέρχονται από πετρε-λαιοκινητήρες π ροοριζόµενους για την προώθηση των ο χηµάτων·
ότι οι προδιαγραφές αυτές διαφέρουν από το ένα Κράτος µέλος
στο άλλο, και ως εκ τούτου είναι ανάγκη να θεσπισθούν οι ίδιεςπροδιαγραφές από όλα τα Κράτη µέλη είτε συµπληρωµατικά είτεσε αντικατάσταση των υφισταµένων ρυθµίσεων, ιδίως για νακαταστεί δυνατή η εφαρµογή για κάθε τύπο οχήµατος της διαδι-κασίας εγκρίσεως ΕΟΚ, που αποτελεί αντικείµενο της οδηγίαςτου Συµβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1970 περί π ροσεγγίσεως
των νοµοθεσιών των Κρατών µελών των αναφεροµένων στηνέγκριση των οχηµάτων µε κινητήρα και των ρυµουλκουµένωντους(
1)·
ότι όσον αφορά τις τε χνικές προδιαγραφές, είναι σκόπιµο να
ληφθούν υπόψη αυτές οι οποίες εθεσπίσθησαν από την Οικονο-µική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Ευρώπη στον κανονισµό τηςαριθ. 24 (Οµοιόµορφες προδιαγραφές αναφερόµενες στην επι-κύρωση των οχηµάτων των εφοδιασµένων µε πετρελαιοκινητήραόσον αφορά την εκποµπή µο λυνόντων αερίων από τον κινητήρα),
ο οποίος προσαρ τάται στη συµφωνία της 20ής Μαρτίου 1958 περί
της θεσπίσεως ενιαίων προϋποθέσεων επικυρώσεως και αµοι-βαίας αναγνωρίσεως της επικυρώσεως των εξοπλισµών και τωνεξαρτηµάτων των οχηµάτων µε κινητήρα(
2),
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Ως «όχηµα» κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας νοείται κάθε
όχηµα που προωθείται µε πετρελαιοκινητήρα, που π ροορίζεται
να κυκλοφορεί επί οδού, µε ή χωρίς αµάξωµα, που έχει τουλάχι-στον τέσσερις τροχούς και εκ κατασκευής µεγίστη ταχύτηταµεγαλύτερη των 25 χµ/ω, εξαιρουµένων των οχηµάτων που µετα-κινούνται επί σιδηροτροχιών, των ελκυστήρων, των γεωργικώνµηχανών καθώς και των µηχανηµάτων δηµοσίων έργων.
(1)ΕΕ αριθ. Ν 42 της 23. 2. 1970, σ. 1.
(2)Έγγραφα Ε/ ECE/324-Ε/ECE/TRANS/505, Αναθεώρηση 1/Π ροσθ. 23
της 23. 8. 1971.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 3
▼B
Άρθρο 2
ΤαΚράτη µέλη δεν δύνανταινααρνηθούν τηνέγκριση ΕΟΚούτε
την έγκριση από εθνικής πλευράς ενός οχήµατος για λόγους πουαφορούν τις εκποµπές µο λυνόντων αερίων που προέρχονται από
πετρελαιοκινητήρα π ροοριζόµενον για την προώθηση του ωςάνω
οχήµατος, αν αυτό ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που αναφέ-ρονται στα παραρτήµατα I,II,III,IVκαιVI.
Άρθρο 3
Το Κράτος µέλος που χορήγησε την έγκριση ΕΟΚ λαµβάνει τα
αναγκαία µέτρα για να πληροφορείται κάθε τροποποίηση ενόςαπό τα στοιχεία ή ενός από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονταιστο παράρτηµα Iσηµείο 2.2. Οι αρµόδιες αρχές αυτού του Κρά-
τους εκτιµούν αν πρέπει να προβούν επί του τροποποιηµένουοχήµατος σε νέες δοκιµές συνοδευόµενες από νέο πρακτικό.Στην περίπτωση που εξάγεται εκ των δοκιµών ότι οι προδιαγρα-φές της παρούσας οδηγίας δεν τηρήθηκαν, η τροποποίηση δενεπιτρέπεται.
Άρθρο 4
Οι τροποποιήσεις οι οποίες είναι αναγκαίες για να π ροσαρµο-
σθούν στην τεχνολογική π ρόοδο οι προ διαγραφές των παραρτη-
µάτωνθεσπίζονται σύµφωνα µε τη διαδικασία την προβλεπόµενηστο άρθρο 13 της οδηγίας του Συµβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου1970 περί π ροσεγγίσεως τωννοµοθεσιών τωνΚρατών µελών των
αναφεροµένων στην έγκριση τωνοχηµάτων µε κινητήρα και τωνρυµουλκουµένων τους.
Άρθρο 5
1. Τα Κράτη µέλη θέτουν σε ισχύ τις διατάξεις που είναι ανα-
γκαίες για να συµµορφωθούν προς την παρούσα οδηγία εντόςπροθεσµίας δεκαοκτώ µηνώναπότηςκοινοποιήσεώς τηςκαιενη-µερώνουν αµέσως περί αυτού την Επιτροπή.
2. Από της κοινοποιήσεως της παρούσας οδηγίας, τα Κράτη
µέλη µεριµνούν εξάλλου για την έγκαιρη ενηµέρωση της Επι-τροπής, ώστε να δυνηθεί να υποβάλει τις παρατηρήσεις της γιακάθε µεταγενέστερο σχέδιο ουσιωδών νοµοθετικών, κανονι-στικών ή διοικητικών διατάξεων που σκοπεύουν αυτά να θεσπί-σουν στον τοµέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 6
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη µέλη.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 4
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I(1)
ΟΡΙΣΜΟΙ, ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΕΩΣ ΕΟΚ, ΣΥΜΒΟΛΟ ΕΠΙ ΤΗΣ ∆ΙΟ-
ΡΘΩΜΕΝΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΩΣ,
ΕΞΕΙ∆ΙΚΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ∆ΟΚΙΜΕΣ ΚΑΙΠΙΣΤΟΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
(1.)2. ΟΡΙΣΜΟΙ
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται:
(2.1.)2.2. Ως «τύπος οχήµατος όσον αφορά τον περιορισµό των εκπο µπών
των µολυνόντων αερίων που προέρχονται από τον κινητήρα», ταοχήµατα µε κινητήρα που δεν παρουσιάζουν µεταξύ τους βασικέςδιαφορές, των διαφορών αυτών δυναµένων να αφ ορούνιδίως τα
χαρακτηριστικά του οχήµατος καιτου κινητήρα που π ροσδιορίζο-
νται στο παράρτηµα II.
2.3. Ως «πετρελαιοκινητήρας», ένας κινητήρας που λειτουργεί βάσει
της αρχής της αναφλέξεως διά συµπιέσεως.
2.4. Ως «µηχανισµός εκκινήσεως εν ψυχρώ», ένας µηχανισµός ο
οποίος, όταν λειτουργεί, αυξάνει π ροσκαίρως την π οσότητα του
παρεχόµενου καυσίµου στον κινητήρα και ο οποίος έχει π ροβλε-
φθεί για να διευκολύνει την εκκίνηση του κινητήρα.
2.5. Ως «νεφελόµετρο», µία συσκευή π ροοριζόµενη να µετρά κατά
συνεχή τρόπο τους συντελεστές απ ορροφήσεως του φωτός των
καυσαερίων που εκπέµπονται από τα οχήµατα.
3. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΕΩΣ ΕΟΚ
3.1. Η αίτηση εγκρίσεως πρέπει να υποβληθεί από τον κατασκευαστή
του οχήµατος ή τον εντολοδόχο του.
3.2. Πρέπει να συνοδεύεται από τα κατωτέρω αναφερόµενα στοιχεία
είς τριπλούν και από τις ακόλουθες ενδείξεις:
3.2.1. περιγραφή του τύπου του κινητήρα που περιέχει όλες τις ενδεί-
ξεις τις αναφερόµενες στο παράρτηµα II·
3.2.2. σχέδια του θαλάµου συµπιέσεως και της άνω όψεως του εµβόλου.3.3. Ένας κινητήρας µε τους π ροβλεπόµενους στο παράρ τηµαIIεξο-
πλισµούς, για την π ροσαρµογή του επί του ο χήµατος προς
έγκριση, πρέπει να παρουσιασθεί στην αρµόδια διοικητική υπη-ρεσία την επιφορτισµένη µε τις δοκιµές εγκρίσεως που αναφέρο-νται στο σηµείο 5. Πάντως,αν ο κατασκευαστής το ζητήσει και ηαρµόδια διοικητική υπηρεσία η επιφορτισµένη µε τις δοκιµέςεγκρίσεως το αποδεχθεί είναι δυνατό να πραγµατοποιηθεί δοκιµήεπί οχήµατος αντιπ ροσωπευτικού του τύπου του οχήµατος προς
έγκριση.
3α ΕΓΚΡΙΣΗ ΕΟΚ
Κατάλληλο δελτίο εµφαινόµενο στο παράρτηµα Xεπισυνάπτεται
στο δελτίο εγκρίσεως ΕΟΚ.
4. ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ∆ΙΟΡΘΩΜΕΝΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕ-
ΣΤΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΩΣ
(4.1.)(4.2.)(4.3.)
(1)Το κείµενο των παραρτηµάτων είναι ανάλογο εκείνου του κανονισµού αριθ. 24
της Οικονοµικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Ευρώπη. Ειδικότερα, οι υποδιαι-ρέσεις σε σηµεία είναι οι ίδιες. Γι’ αυτό, αν ένα σηµείο του κανονισµού αριθ.24 δεν έχει αντίστοιχο στην παρούσα οδηγία, ο αριθµός του υποδεικνύεταιεντός παρενθέσεως για υπενθύµιση.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 5
▼B
4.4. Κατ’ εφαρµογή της παρούσας οδηγίας, σε κάθε όχηµα σύµφωνο
προς έναν τύποεγκεκριµένου οχήµατος πρέπει ναεναποτεθεί στοπαράρτηµα του δελτίου εγκρίσεως που απεικονίζεται στοπαράρτηµα X, ευκρινώς και σε θέση ευπ ρόσιτη, σύµβολο που
παριστά ένα ορθογώνιο στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ηδιορθωµένη τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως που λαµβάνε-
ται κατά την έγκριση, κατά τη διάρκεια της δοκιµής σε ελεύθερηεπιτάχυνση εκφραζόµενη σε m
−1και προσδιοριζόµενη κατά την
έγκριση µε τη διαδικασία που περιγράφεται στο σηµείο 3.2 τουπαραρτήµατος IV.
4.5. Το σύµβολο αυτό πρέπει να είναι ευανάγνωστο και ανεξίτηλο.4.6. Το παράρτηµα IXδίδει ένα παράδειγµα του σχήµατος του συµβό-
λου αυτού.
5. ΕΞΕΙ∆ΙΚΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ∆ΟΚΙΜΕΣ5.1.Γενικότητες
Ταστοιχεία που είναι πιθανόν ναεπηρεάσουν τιςεκποµπές µολυ-
νόντων αερίων πρέπει να έχουν σχεδιασθεί, κατασκευασθεί καιτοποθετηθεί κατά τρόπον ώστε, υπό κανονικές συνθήκες χρησι-µοποιήσεως και παρ’ όλες τις δονήσεις στις οποίες είναι δυνατόννα υποβληθεί το όχηµα, να είναι δυνατόν να τηρηθούν για τοόχηµα αυτό οι τεχνικές προδιαγραφές της παρούσας οδηγίας.
5.2.Εξειδικεύσειςσχετικέςµετουςµηχανισµούςεκκινήσεωςενψυχρώ
5.2.1. Ο µηχανισµός εκκινήσεως εν ψυχρώ πρέπει να έχει σχεδιασθεί
και πραγµατοποιηθεί κατά τρόπον ώστε να µη δύναται ούτε νατεθεί σε κίνηση ούτε να διατηρηθεί σε κίνηση όταν ο κινητήραςευρίσκεται υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας.
5.2.2. Οι προδιαγραφές του σηµείου 5.2.1 δεν εφαρµόζονται αν πληρού-
ται µία τουλάχιστον από τις κάτωθι συνθήκες:
5.2.2.1. Του µηχανισµού εκκινήσεως εν ψυχρώ, ευρισκοµένου σε λει-
τουργία, ο συντελεστής απ ορροφήσεως του φωτός των εκπεµπο-
µένων αερίων από τον κινητήρα σε σταθεροποιηµένο ρυθµό λει-τουργίας, µετρούµενος σύµφωνα µε τη διαδικασία που π ροβλέπε-
ται στο παράρτηµα III, δεν υπερβαίνει τα π ροβλεπόµενα από το
παράρτηµα VIόρια·
5.2.2.2. Η διατήρηση σε λειτουργία του µηχανισµού εκκινήσεως εν
ψυχρώ προκαλεί τη διακοπή λειτουργίας του κινητήρα εντόςευλόγου προθεσµίας.
5.3.Εξειδικεύσεις σχετικές µε τις εκποµπές µολυνόντων αερίων
5.3.1. Η µέτρηση των εκποµπών µολυνόντων αερίων επί του τύπου του
παρουσιαζοµένου οχήµατος προς έγκριση ΕΟΚ πρέπει να πραγ-µατοποιηθεί σύµφωνα µε τις δύο περιγραφόµενες µεθόδους σταπαραρτήµατα IIIκαιIVπου αφορούν η µεν µία τις δο κιµές σε
σταθεροποιηµένο ρυθµό λειτουργίας, η δε άλλη τις δοκιµές υπόελευθέρα επιτάχυνση (
1).
5.3.2. Η τιµή των εκποµπών µολυνόντων αερίων, µετρούµενη σύµφωνα
µε την περιγραφοµένη µέθοδο στο παράρτηµα III, δεν πρέπει να
υπερβαίνει τα προδιαγραφόµενα όρια στο παράρτηµα VI.
5.3.3. Για τους κινητήρες τους εφοδιασµένους µε υπερτροφοδότη αέρος
επί του συστήµατος εξατµίσεως, η τιµή του συντελεστού απορ-ροφήσεως, µετρούµενη υπό ελευθέρα επιτάχυνση, δύναται ναείναι το πολύ ίση µε την οριακή τιµή την π ροβλεποµένη στο
παράρτηµα VIγιατηντιµήτηςονοµαστικής ροής που αντιστοιχεί
στο µέγιστο συντελεστή απ ορροφήσεως που µετρε ίται κατά τη
διάρκεια των δοκιµών υπό σταθεροποιηµένους ρυθµούς λειτουρ-γίας αυξηµένη κατά 0,5 m
−1.
5.4. Ισοδύναµα όργανα µετρήσεως είναι αποδεκτά. Αν χρησιµοποιεί-
ται όργανο διαφορετικό από αυτά που περιγράφονται στο
(1)Πραγµατοποιείται µία δοκιµή υπό ελευθέρα επιτάχυνση, ιδίως για να παρέ-
χεται µία τιµή αναφοράς στις διοικητικές υπηρεσίες που χρησιµοποιούν τηµέθοδο αυτή για τον έλεγχο των οχηµάτων το οποία είναι εν χρήσει.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 6
▼B
παράρτηµα VIIπρέπει να αποδειχθεί η ισοδυναµία του για τον
υπό εξέταση κινητήρα.
(6.)7. ΠΙΣΤΟΤΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
7.1. Κάθε όχηµα της σειράς πρέπει να είναι σύµφωνο προς τον εγκε-
κριµένο τύπο του οχήµατος ως προς τα στοιχεία που επηρεάζουντην εκποµπή µολυνόντων αερίων από τον κινητήρα.
(7.2.)(7.3.) Κατά γενικόν κανόνα, η πιστότης παραγωγής όσον αφορά τον
περιορισµό των εκποµπών µολυνόντων αερίων που προέρχονταιαπό τον πετρελαιοκινητήρα επαληθεύεται βάσει της περιγραφήςπου δίδεται στο παράρτηµα στο δελτίο εγκρίσεως ΕΟΚ το παρα-τιθέµενο στο παράρτηµα X. Εξάλλου:
7.3.1. κατά τη διάρκεια ενός πραγµατοποιουµένου ελέγχου επί ενός
οχήµατος δειγµατοληπτικά λαµβανοµένου από τη σειρά, οι δοκι-µές πραγµατοποιούνται υπό τις ακόλουθες συνθήκες:
7.3.1.1. Ένα όχηµα µη «ρονταρισµένο» υποβάλλεται στη δοκιµή υπό
ελευθέρα επιτάχυνση, η οποία π ροβλέπεται στο παράρ τηµαIV.
Το όχηµα θεωρείται σύµφωνο προς τον εγκεκριµένο τύπο, αν ηλαµβανόµενη τιµή για το συντελεστή απ ορροφήσεως δεν υπερ-
βαίνει πλέον του 0,5 m
−2τη δεικνυόµενη τιµή στο σύµβολο επί
της διορθωµένης τιµής του συντελεστού αυτού.
7.3.1.2. Στην περίπτωση κατά την οποία η λαµβανόµενη τιµή κατά τη
διάρκεια της δοκιµής που αναφέρεται στο σηµείο 7.3.1.1 υπερβαί-νει πλέον του 0,5 m
−1τη δεικνυόµενη τιµή στο σύµβολο, όχηµα
του υπό εξέταση τύπου ή ο κινητήρας του πρέπει να υποβληθείστη δοκιµή σε σταθεροποιηµένους βαθµούς λειτουργίας επί τηςκαµπύλης πλήρους φορτίου, που π ροβλέπεται στο παράρ τηµαIII.
Η τιµή τωνεκποµπών δεν πρέπει να υπερβαίνει τα προδιαγραφό-µενα όρια στο παράρτηµα VI.
(8.)(9.)
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 7
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 8
▼B

1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 9
▼B

1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 10
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
∆ΟΚΙΜΗ ΣΕ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣΠΛΗΡΟΥΣ ΦΟΡΤΙΟΥ
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.1. Το παρόν παράρτηµα περιγράφει τη µέθοδο που επιτρέπει τον προ-
σδιορισµό των εκποµπών των µολυνόντων αερίων σε διάφ ορους
σταθεροποιηµένους ρυθµούς λειτουργίας επί της καµπύληςπλήρους φορτίου.
1.2. Η δοκιµή δύναται να πραγµατοποιηθεί είτε επί ενός κινητήρα είτε
επί ενός οχήµατος.
2. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΡΗΣΕΩΣ
2.1. Πραγµατοποιείται µέτρηση της αδιαφανείας των καυσαερίων που
παράγονται από τον κινητήρα, που λειτουργεί υπό πλήρες φορτίοκαι σε σταθεροποιηµένο ρυθµό λειτουργίας. Πραγµατοποιούνταιέξι µετρήσεις κατανεµηµένες κατά οµοιόµορφον τρόπο µεταξύ τουρυθµού λειτουργίας που αντιστοιχεί στη µέγιστη ισχύ του κινητήρακαι του µεγαλύτερου από τους δύο ακόλουθους ρυθµούς περι-στροφής του κινητήρα:
—45 % του ρυθµού περιστροφής που αντιστοιχεί στη µεγίστη
ισχύ,
—1000 στροφές ανά λεπτό.
Τα ακρότατα σηµεία µετρήσεως πρέπει να κείνται στα άκρα του
ορισθέντος ανωτέρω διαστήµατος.
2.2. Για τους πετρελαιοκινητήρες τους εφοδιασµένους µε ένα µηχανι-
σµό υπερτροφοδοτήσεως σε αέρα, ο οποίος δύναται να τεθεί σελειτουργία κατά βούληση, και για τους οποίους η έναρξη λειτουρ-γίας του µηχανισµού υπερτροφοδοτήσεως σε αέρα συνεπάγεταιαυτόµατα αύξηση της π οσότητος του εγχυνόµενου καυσίµου, οι
µετρήσεις πραγµατοποιούνται µετά ή άνευ υπερτροφοδοτήσεως.
Για κάθε ρυθµό περιστροφής, ως αποτέλεσµα της µετρήσεως θεω-
ρείται η µεγαλύτερη από τις δύο τιµές που ελήφθησαν.
3. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ∆ΟΚΙΜΗΣ3.1.Όχηµα ή κινητήρας
3.1.1. Το όχηµα ή ο κινητήρας παρουσιάζεται σε καλή µηχανική κατά-
σταση. Ο κινητήρας πρέπει να είναι «ρονταρισµένος».
3.1.2. Ο κινητήρας πρέπει να δοκιµάζεται µε τους εξοπλισµούς που προ-
βλέπονται στο παράτηµα II.
3.1.3. Οι ρυθµίσεις του κινητήρα είναι αυτές που π ροβλέπονται από τον
κατασκευαστή και που αναφέρονται στο παράρτηµα II.
3.1.4. Ο µηχανισµός εξατµίσεως δεν πρέπει να έχει καµιά οπή ικανή να
επιφέρει διάλυση των εκπεµπόµενων αερίων από τον κινητήρα.
3.1.5. Ο κινητήρας πρέπει να ευρίσκεται υπό τις κανονικές συνθήκες
λειτουργίας που π ροβλέπονται απότον κατασκευαστή. Όσον αφορά
ιδιαιτέρως το ύδωρψύξεως και το έλαιο, το καθένα πρέπει να είναιστην κανονική θερµοκρασία που π ροβλέπεται από τον κατα-
σκευαστή.
3.2.Καύσιµο
Το καύσιµο είναι το καύσιµο αναφοράς του οποίου τα χαρακτηρι-
στικά καθορίζονται στο παράρτηµα V.
3.3.Εργαστήριο δοκιµών
3.3.1. Η απόλυτη θερµοκρασία του εργαστηρίου Τ, εκφραζόµενη σε βαθ-
µούς Κέλβιν, και η ατµοσφαιρική πίεση Η, εκφραζόµενη σε Τορρι-κέλλι, µετρούνται και πραγµατοποιείται η µέτρηση του συντελε-στούFπου ορίζεται µε τη σχέση:
F=
(750
H)0,65
×(T
298)0,5
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 11
▼B
3.3.2. Για να αναγνωρισθεί µία δοκιµή σαν έγκυρη, ο συντελεστής F
πρέπει να είναι τέτοιος ώστε 0,98 ≤F≤1,02.
3.4.Όργανα δειγµατοληψίας και µετρήσεως
Ο συντελεστής απ ορροφήσεως του φωτός των καυσαερίων πρέπει
να µετρηθεί µε ένα νεφελόµετρο, το οποίο πληροί τις προϋποθέ-σεις του παραρτήµατος VIIκαι είναι εγκατεστηµένο σύµφωνα προς
το παράρτηµα VIII.
4. ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ
4.1. Για κάθε έναν από τους έξι ρυθµούς περιστροφής στους οποίους
πραγµατοποιήθηκαν οι µετρήσεις του συντελεστού απ ορροφήσεως
του φωτός σε εφαρµογή του σηµείου 2.1, υπολογίζεται η ονοµα-στική ροή αερίου Gεκφραζόµενη σε λίτρα ανά δευτερόλεπτο και
οριζόµενη από τις ακόλουθες σχέσεις:
—για τους δίχρονους κινητήρες G=Vn
60
—για τους τετράχρονους κινητήρες G=Vn
120
όπου:
V: κυλινδρισµός του κινητήρα εκφραζόµενος σε λίτρα
n: ρυθµός περιστροφής εκφραζόµενος σε στροφές ανά λεπτό.
4.2. Για κάθε ρυθµό περιστροφής, ο συντελεστής απ ορροφήσεως του
φωτός των καυσαερίων δεν πρέπει να υπερβαίνει την οριακή τιµήπου αναφέρεται στον πίνακατου παραρτήµατος VI.Ότανητιµήτης
ονοµαστικής ροής δεν είναι από εκείνες που αναφέρονται στονπίνακα αυτόν, η προς συγκράτηση οριακή τιµή επιτυγχάνεται µε τηµέθοδο της παρεµβολής ( interpolation ) κατ’ ανάλογα µέρη.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 12
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
∆ΟΚΙΜΗ ΥΠΟ ΕΛΕΥΘΕΡΑΕΠΙΤΑ ΧΥΝΣΗ
1.1. Η δοκιµή πραγµατοποιείται επί του οχήµατος ή του κινητήρα που
έχει υποστεί τη δοκιµή που περιγράφεται στο παράρτηµα IIIυπό
σταθεροποιηµένους ρυθµούς λειτουργίας.
1.1.1. Όταν η δοκιµή πραγµατοποιείται επί ενός κινητήρα επί πάγκου,
πρέπει να πραγµατοποιηθεί το ταχύτερο δυνατό µετά τον έλεχο τηςαδιαφανείας υπό πλήρες φορτίο σε σταθεροποιηµένο ρυθµό λει-τουργίας. Ειδικότερα το ύδωρψύξεως και το έλαιο πρέπει να έχουντις κανονικές θερµοκρασίες που υποδεικνύονται από τον κατα-σκευαστή.
1.1.2. Όταν η δοκιµή πραγµατοποιείται επί ενός οχήµατος σε στάση, ο
κινητήρας πρέπει να έχει τεθεί εκ τωνπροτέρων, κατά τη διάρκειαµιάς διαδροµής σε οδό, υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας. Ηδοκιµή πρέπει να πραγµατοποιηθεί το ταχύτερο δυνατό µετά τοπέρας της διαδροµής σε οδό.
1.2. Ο θάλαµος καύσεως δεν πρέπει να ψυχθεί ή να λερωθεί από παρα-
τεταµένη περίοδο λειτουργίας σε κατάσταση ρελαντί που προηγεί-ται της δοκιµής.
1.3. Εφαρµόζονται οι όροι της δο κιµής οι οποίοι καθορίστηκαν στα
σηµεία 3.1, 3.2, και 3.3 του παραρτήµατος III.
1.4. Εφαρµόζονται οι όροι οι σχε τικοί προς τα όργανα δειγµατοληψίας
και µετρήσεως οι οποίοι καθορίστηκαν στο σηµείο 3.4 τουπαραρτήµατος III.
2. ΟΡΟΙ ∆ΟΚΙΜΗΣ
2.1. Ότανη δοκιµή πραγµατοποιείται στον πάγκο, ο κινητήρας αποσυν-
δέεται από την πέδη, και αυτή αντικαθίσταται είτε από τα όργαναπου τίθενται σε περιστροφή όταν το κιβώτιο των ταχυτήτων ευρί-σκεται στο νεκρό σηµείο είτε από µιά αδράνεια αισθητώς ισοδύ-ναµη προς αυτή των οργάνων.
2.2. Όταν η δοκιµή πραγµατοποιείται επί οχήµατος, το κιβώτιο των
ταχυτήτων είναι τοποθετηµένο στη θέση νεκρό σηµείο και οκινητήρας είναι συµπεπλεγµένος.
2.3. Όταν ο κινητήρας λειτουργεί σε κατάσταση ρελαντί, ασκείται
ταχεία δράση, αλλά χωρίς βιαιότητα, επί του επιταχυντήρα, κατάτρόπον ώστε να επιτευχθεί η µέγιστη παροχή της αντλίας εγχύ-σεως. Η θέση αυτή διατηρείται µέχρις ότου επιτευχθεί η µέγιστηγωνιακή ταχύτης του κινητήρα, και µέχρις της επεµβάσεως τουρυθµιστήρα. Μόλις η ταχύτης αυτή επιτευχθεί, παύει να ασκείταιδράση επί του επιταχυντήρα µέχρις ότου ο κινητήρας επανακτήσειτην ταχύτητα της καταστάσεως ρελαντί και το νεφελόµετρο επα-νευρεθεί υπό τις αντίστοιχες συνθήκες.
2.4. Η διαδικασία που περιγράφεται στο σηµείο 2.3 επαναλαµβάνεται
τουλάχιστον έξι φορές, για να καθαρισθεί το σύστηµα εξατµίσεωςκαι ενδεχοµένως για να πραγµατοποιηθεί ρύθµιση των οργάνων.Σηµειώνονται οι µέγιστες τιµές των αδιαφανειών που επιτυγχάνο-νται κατά τη διάρκεια των επόµενων επιταχύνσεων µέχρις ότουεπιτευχθούν σταθεροποιηµένες τιµές. ∆εν λαµβάνονται υπόψητιµές που επιτυγχάνονται εύκολα κατά την περίοδο επιβραδύνσεωςτου κινητήρος, η οποία ακολουθεί κάθε επιτάχυνση. Οι αναγνώσι-µες τιµές θεωρούνται σταθεροποιηµένες όταν τέσσερις συνεχείςτιµές ευρίσκονται εντός µιάς ζώνης της οποίας το πλάτος είναι ίσοπρος 25 mm
−1και δεν σχηµατίζουν φθίνουσα σειρά. Ο συντελεστής
απορροφήσεως Xmπου λαµβάνεται υπόψη είναι η µέση αριθµητική
τιµή αυτών των τεσσάρων τιµών.
2.5. Οι κινητήρες οι εφοδιασµένοι µε υπερτροφοδότη αέρα υποβάλλο-
νται κατά περίπτωση στις ακόλουθες ειδικές προδιαγραφές:
2.5.1. Για τους κινητήρες µε υπερτροφοδότη αέρα συνεζευγµένον ή
µηχανικά παρασυρόµενον υπό του κινητήρα και δυνάµενον να απο-συµπλεχθεί, πραγµατοποιούνται δύο πλήρεις διαδικασίες µετρή-σεως µε προκαταρκτικές επιταχύνσεις του υπερτροφοδότη, στη µιάπερίπτωση συµπεπλεγµένου και στην άλλη αποσυµπεπλεγµένου.Το αποτέλεσµα της µετρήσεως που λαµβάνεται υπόψη είναι τουψηλότερο των δύο λαµβανόµενων αποτελεσµάτων.
2.5.2. Για τους κινητήρες µε υπερτροφοδότη αέρα που δύναται να τεθεί
εκτός κυκλώµατος µε τη χρήση ενός « by pass» του οποίου ο χειρι-
σµός ευρίσκεται στη διάθεση του οδηγού, η δοκιµή πρέπει να
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 13
▼B
πραγµατοποιηθεί µε και χωρίς « by pass». Το αποτέλεσµα της
µετρήσεως που λαµβάνεται υπόψη είναι το υψηλότερο των λαµβα-νόµενων αποτελεσµάτων.
3. ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ∆ΙΟΡΘΩΜΕΝΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕ-
ΛΕΣΤΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΩΣ
3.1.Συµβολισµοί
Ορίζονται µε τα σύµβολα:
X
M: η τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως σε ελεύθερη ε πιτά-
χυνση µετρούµενη όπως π ροβλέπεται στο σηµείο 2.4·
XL: η διορθωµένη τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως σε
ελεύθερη επιτάχυνση·
SM: η τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως µετρούµενη σε σ ταθε-
ροποιηµένη κατάσταση λειτουργίας (σηµείο 2.1 του παραρτή-µατοςIII) η οποία είναι πλησιέστερη της προδιαγραφόµενης
οριακής τιµής που αντιστοιχεί στην ίδια ονοµαστική ροή·
S
L: η τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως (σηµείο 4.2 του
παραρτήµατος II) για την ονοµαστική ροή που αντιστοιχεί στο
σηµείο µετρήσεως που οδήγησε στην τιµή SM·
L: το πραγµατικό µήκος της φωτεινής ακτίνας εντός του νεφελο-
µέτρου.
3.2. Των συντελεστών απ ορροφήσεως εκπεφρασµένων σε µ−1και του
πραγµατικού µήκους της φωτεινής ακτίνας εκπεφρασµένου σεµέτρα, η διορθωµένη τιµή X
Lδίδεται από το µικρότερο εκ τωνδύο
εποµένων τύπων:
X/prime1L=SL
SM·XMou X/primedbl1L=XM+ 0,5
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 14
▼B
Όριακαιµονάδες Μέθοδος ASTMΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
▼M1
ΤΕΧΝΙΚΑΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑΤΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥΑΝΑΦΟΡΑΣΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΓΙΑ
ΤΙΣ ∆ΟΚΙΜΕΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗ ΠΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
Καύσιµο αναφοράς CEC RF-03-A-84(1)(3)(7)
Αριθµός κετανίων(4) ελάχιστο 49 D 613
µέγιστο 53
Πυκνότητα στους 15°C (kg/l) ελάχιστο 0,835 D 1298
µέγιστο 0,845
Απόσταξη (2) 50 % ελάχιστο 245 °C D8 6
90 % ελάχιστο 320 °C
µέγιστο 340 °C
Τελικό σηµείο ζέσης µέγιστο 370 °C
Σηµείο ανάφλεξης ελάχιστο 55°C D9 3
Σηµείο έµφραξης φίλτρου εν ψυχρώ ελάχιστο — EN 116 (CEN)
µέγιστο −5 °C
Ιξώδες στους 40°C ελάχιστο 2,5 mm2/S D 445
µέγιστο 3,5 mm2/S
Περιεκτικότητα σε θείο (ελάχιστο )νααναφέ -
ρεταιD 1266/D 262
D 2785
µέγιστο 0,3 %κατά
µάζα
∆ιάβρωση χαλκού µέγιστο 1 D 130
Κατάλοιπα άνθρακα κατά Conradson (10 %
DR)µέγιστο 0,2 %κατά
µάζαD 189
Περιεκτικότητα σε τέφρα µέγιστο 0,01 %κατά
µάζαD 482
Περιεκτικότητα σε νερό µέγιστο 0,05 %κατά
µάζαD 95/D 1744
∆είκτης εξουδετέρωσης (ισχυρό οξύ )µέγιστο 0,2 mg KPH/g
Σταθερότητα έναντι οξείδωσης (6) µέγιστο 2,5 mg/100 m D 2274
Πρόσθετα (5) νααναφέρεται
(1)Για όλες τις ιδιότητες που αναφέρονται ανωτέρω ,οι αντίστοιχες µέθοδοι ISOθα υιοθετηθούν όταν
εκδοθούν .
(2)Οι αναγραφόµενες τιµές αφορούν τις εξατµιζόµενες ποσότητες (ανακατωµένη %+απώλειες %).
(3)Οι τιµές που αναφέρονται στις προδιαγραφές είναι «αληθείς τιµές ».Κατά τον καθορισµό των οριακών
τιµών εφαρµόστηκαν οι όροι του ASTM D 3244 « Καθορισµός βάσης για περιπτώσεις αµφισβήτησης
όσον αφορά την ποσότητα στην παραγωγή πετρελαίου »,ενώ κατά τον καθορισµό της ελάχιστης τιµής
λήφθηκε υπόψη ελάχιστη διαφορά 2Rπάνω από το µηδέν .Κατά τον καθορισµό µέγιστης και ελάχιστης
τιµής,η ελάχιστη διαφορά είναι AR (R =αναπαραγωγιµότητα ).
Παρά τη µέτρηση αυτή ,που είναι απαραίτητη για λόγους στατιστικής ,ο παραγωγός του καυσίµου
πρέπειναεπιδιώκειτιµήµηδενικήστηνπερίπτωσηπουηµέγιστηοριζόµενητιµήείναι 2Rκαιτηµέση
τιµή σε περίπτωση που τίθενται µέγιστο και ελάχιστο όριο .Σε περίπτωση που είναι αναγκαίο να
διεκρινιστεί σε ποιο βαθµό κάποιο καύσιµο τηρεί τις απαιτήσεις των προδιαγραφών ,εφαρµόζονται οι
όροι του ASTM D 3244.
(4)Η περιοχή τιµών για τα κετάνια δεν συµφωνεί µε την απαίτηση που προβλέπει ελάχιστο εύρος τιµών
4R.Εντούτοις σε περιπτώσεις διαφωνίας µεταξύ προµηθευτή και χρήστη καυσίµου ,µπορεί να εφαρµο -
στούν οι όροι του ASTM D 3244 για την επίλυσή της ,µε την προϋπόθεση ότι πραγµατοποιούνται
επανειληµµένες µετρήσεις και αρκετές σε αριθµό ώστε να επιτευχθεί η αναγκαία ακρίβεια ,πράγµα που
είναι προτιµότερο από έναν και µόνο προσδιορισµό .
(5)Το καύσιµο αυτό πρέπει να βασίζεται µόνο σε άµεσα κλάσµατα απόσταξης υδρογονανθράκων και σε
κλάσµατα πυρόλυσης .Επιτρέπεται η αποθείωση .∆εν πρέπει να περιέχει µεταλλικά πρόσθετα για τη
βελτίωση των κετανίων .
(6)Ακόµη και αν η σταθερότητα στην οξείδωση είναι υπό έλεγχο ,είναι πιθανό ότι η διάρκεια ζωής του
προϊόντος είναι περιορισµένη .Πρέπει να ζητείται η γνώµη του προµηθευτή όσον αφορά τις συνθήκες
αποθήκευσης και τη διάρκεια ζωής .
(7)Σε περίπτωση που είναι αναγκαίο να πραγµατοποιηθεί υπολογισµός της θερµικής απόδοσης ενός
κινητήρα οχήµατος ,η θερµογόνος δύναµη του καυσίµου µπορεί να υπολογιστεί µε τον τύπο :
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 15
▼M1
Ειδική ενέργεια (θερµογόνος δύναµη )(καθαρή) MJ/Kg =
(46,423 − 8,792d2+ 3,170d) [1 − (x+y+s)] + 9,420s − 2,499x)
όπου:d=πυκνότητα στους 15 °C
x=περιεκτικότητα σε νερό κατά µάζα (%)
y=περιεκτικότητα σε τέφρα κατά µάζα (%)
s=περιεκτικότητα σε θείο κατά µάζα (%).
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 16
Ονοµαστική ροή G
ΛίτραανάδευτερόλεπτοΣυντελεστήςαπορροφήσεως k
µ−1▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI
ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑΤΗ ∆ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ∆ΟΚΙΜΩΝ ΣΕ
ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
—≤42 2,26
45 2,19
50 2,08
55 1,985
60 1,9065 1,84
70 1,775
75 1,72
80 1,665
85 1,62
90 1,575
95 1,535
100 1,495
105 1,465
110 1,425
115 1,395
120 1,37
125 1,345
130 1,32
135 1,30
140 1,27
145 1,25
150 1,225
155 1,205
160 1,19
165 1,17
170 1,155
175 1,14
180 1,125
185 1,11
190 1,095
195 1,08
—≥200 1,065
Σηµείωση :Μολονότι οι ανωτέρω τιµές στρογγυλοποιούνται στο 0,01ήτ ο0,005ως έγγιστα ,τούτο δεν
σηµαίνει ότι οι µετρήσεις πρέπει να πραγµατοποιηθούν µε την ακρίβεια αυτή .
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 17
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑΤΩΝ ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΩΝ
1. ΠΕ∆ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Το παρόν παράρτηµα π ροσδιορίζει τις συνθήκες που πρέπει να
πληρούνται υπότωννεφελοµέτρων που π ροορίζονται ναχρησιµο-
ποιηθούν στις περιγραφόµενες στα παραρτήµατα IIIκαιIVδοκι-
µές.
2. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΑ
2.1. Τοπρος µέτρηση αέριο περιέχεται εντός ενός δοχείου του οποίου
η εσωτερική επιφάνεια δεν είναι ανακλώσα.
2.2. Το πραγµατικό µήκος της διαδροµής των φωτεινών ακτίνων διά
µέσου του προς µέτρηση αερίου προσδιορίζεται λαµβανοµένηςυπόψη της πιθανής επιδράσεως των µηχανισµών προφυλάξεωςτης φωτεινής πηγής και του φωτοηλεκτρικού κυττάρου. Το πραγ-µατικό µήκος αυτό πρέπει να αναφέρεται επί του οργάνου.
2.3. Ο δείκτης µετρήσεως του νεφελοµέτρου πρέπει να έχει δύο κλί-
µακες µετρήσεως, τη µία σε απόλυτες µονάδες φωτεινής απορ-ροφήσεως από 0 έως (µ −
1) και την άλλη γραµµική από 0 —100. Οι
δύο κλίµακες µετρήσεως εκτείνονται από το 0 για την ολικήφωτεινή ροή έως το µέγιστο της κλίµακος για το πλήρες σκότος.
3.1. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ3.1.Γενικότητες
Το νεφελόµετρο πρέπει να είναι τέτοιο ώστε, υπό συνθήκες λει-
τουργίας σε σταθεροποιηµένους ρυθµούς λειτουργίας, ο θάλαµοςκαπνού να πληρούται µε καπνό οµογενούς αδιαφανείας.
3.2.Θάλαµος καπνού και σωλήν του νεφελοµέτρου
3.2.1. Οι π ροσπτώσεις επί του φωτοηλεκτρικού κυττάρου παρασιτικού
φωτός οφειλοµένου στις εσωτερικές ανακλάσεις ή στα φαινόµεναδιαχύσεως πρέπει να περιορισθούν στο ελάχιστο (επί παραδείγ-µατι, διά της επενδύσεως των εσωτερικών επιφανειών µε µαύροµάτ και µε µία κατάλληλη γενική διάταξη).
3.2.2. Τα οπτικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι τέτοια ώστε το συν-
δυασµένο φαινόµενο της διαχύσεως και της ανακλάσεως να µήνυπερβαίνει µία µονάδα της γραµµικής κλίµακος, όταν ο θάλαµοςκαπνού είναι πλήρης καπνού έχοντας συντελεστή απ ορροφήσεως
προσεγγίζοντα το 1,7 µ −
1.
3.3.Φωτεινή πηγή
Πρέπει να αποτελείται από ένα λαµπτήρα πυρακτώσεως του
οποίου η θερµοκρασία χρώµατος περιέχεται µεταξύ 2800 και3250 °Κ.
3.4.Λήψη
3.4.1. Ο δέκτης αποτελείται από ένα φωτοηλεκτρικό κύτταρο που έχει
µία καµπύλη αποκρίσεως φάσµατος οµοιάζουσα προς, την φωτοο-πτικήκαµπύλητου ανθρώπινου οφθαλµού (τοµέγιστο τηςαποκρί-σεως αυτής ευρίσκεται εντός της ζώνης 550/570 nm, ολιγόµερο
του 4 % αυτής της µεγίστης αποκρίσεως ευρίσκεται κάτω των430nmκαι άνω των 680 nm).
3.4.2. Η κατασκευή του ηλεκτρικού κυκλώµατος που περιέχει το δείκτη
µετρήσεως πρέπει να είναι τέτοια ώστε το ρεύµα εξόδου τουφωτοηλεκτρικού κυττάρου να είναι µία γραµµική συνάρτηση τηςεντάσεως του π ροσπίπτοντος φωτός εντός της περιοχής των θερ-
µοκρασιών λειτουργίας του φωτοηλεκτρικού κυττάρου.
3.5.Κλίµακες µετρήσεως
3.5.1. Ο συντελεστής απ ορροφήσεως του φωτός kυπολογίζεται από τον
τ ύ π οΦ=Φ
o·e−kL, όπουLείναι το πραγµατικό µήκος της δια-
δροµής των φωτεινών ακτίνων διά µέσου του προς µέτρησηαερίου, Φ
οη προσπίπτουσα ροή κα ιΦηε ξ ε ρ χ ό µ ε ν ηρ ο ή .Ό τ α ν
το πραγµατικό µήκος Lενός τύπου νεφελοµέτρου δεν δύναται να
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 18
▼B
εκτιµηθεί αµέσως εκ της γεωµετρίας του, το πραγµατικό µήκος L
πρέπει να προσδιορισθεί:
—είτε διά της περιγραφοµένης µεθόδου στο σηµείο 4,
—είτε διά συγκρίσεως µε έναν άλλο τύπο νεφελοµέτρου του
οποίου είναι γνωστό το πραγµατικό µήκος.
3.5.2. Η σχέση µεταξύ της γραµµικής κλίµακος από 0 έως 100 και του
συντελεστού απ ορροφήσεως kδίδεται από τον τύπο
k=−1
Lloge(1−N
100)
όπου το Ν παριστά µία ανάγνωση της γραµµικής κλίµακος και k
την αντίστοιχη τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως.
3.5.3. Ο δείκτης µετρήσεως του νεφελοµέτρου πρέπει να επιτρέπει την
ανάγνωση ενός συντελεστού απ ορροφήσεως 1,7 µ−1µε µία ακρί-
βεια 0,025 µ−1.
3.6.Ρύθµιση και εξακρίβωση του οργάνου µετρήσεως
3.6.1. Το ηλεκτρικό κύκλωµα του φωτοηλεκτρικού κυττάρου και του
δείκτου πρέπει να είναι ρυθµιζόµενο για να δύναται να επαναφέ-ρει τηβελόνη στο µηδέν όταν ηφωτεινήροή διασχίζει τοθάλαµοκαπνού που είναι πλήρης καθαρού αέρος ή ένα θάλαµο µε ταυ-τόσηµα χαρακτηριστικά.
3.6.2. Με το λαµπτήρα σβηστόν και το ηλεκτρικό κύκλωµα µετρήσεως
ανοικτό ή βραχυκυκλωµένο, η ανάγνωση επί της κλίµακος τωνσυντελεστών απ ορροφήσεως ε ίναι , και µε το κύκλωµα µετρή-
σεως επανασυνδεδεµένο, ηαναγνώσιµη τιµήπρέπει ναπαραµένειστο .
3.6.3. Ένας ενδιάµεσος έλεγχος πρέπει να πραγµατοποιηθεί µε την εισ-
αγωγή εντός του θαλάµου καπνού ενός φίλτρου που αντιπ ροσω-
πεύει ένα αέριο του οποίου ο γνωστός συντελεστής απ ορροφή-
σεωςk, µετρούµενος όπως αναφέρεται στο σηµείο 3.5.1, περιέχε-
ται µεταξύ 1,6 µ
−1και 1,8 µ−1. Η τιµή kπρέπει να είναι γνωστή µε
προσέγγιση 0,025 µ−1. Ο έλεγχος συνίσταται στο να εξακριβωθεί
ότι η τιµή αυτή δεν διαφέρει περι σσότερο του 0,05 µ−1αυτής που
αναγιγνώσκεται επί του δείκτου µετρήσεως όταν το φίλτρο εισ-άγεται µεταξύ της φωτεινής πηγής και του φωτοηλεκτρικού κυτ-τάρου.
3.7.Απόκριση του νεφελοµέτρου
3.7.1. Ο χρόνος αποκρίσεως του ηλεκτρικού κυκλώµατος µετρήσεως,
που αντιστοιχεί στον απαραίτητο χρόνο για την επίτευξη υπό τουδείκτου µιάςαποκλίσεως 90%τηςπλήρους κλίµακος όταν αποσύ-ρεται ένα διάφραγµα που συσκοτίζει πλήρως το φωτοηλεκτρικόκύτταρο, πρέπει να είναι από 0,9 έως 1,1 δευτερόλεπτα.
3.7.2. Η απ όσβεση του ηλεκτρικού κυκλώµατος µετρήσεως πρέπει να
είναι τέτοια ώστε η αρχική υπέρβαση υπεράνω της τελικήςσταθερής τιµής µετά από κάθε στιγµιαία διακύµανση της τιµήςεισόδου (επί παραδείγµατι, τοφίλτρο ελέγχου) ναµηνυπερβαίνειτο 4 % της τιµής αυτής σε µονάδες της γραµµικής κλίµακος.
3.7.3. Ο χρόνος αποκρίσεως του νεφελοµέτρου που οφείλεται στα
φυσικά φαινόµενα εντός του θαλάµου καπνού είναι αυτός πουπαρέρχεται από της ενάρξεως εισόδου των αερίων εντός τουοργάνου µετρήσεως µέχρι της ολοσχερούς πληρώσεως του θαλά-µου καπνού. ∆εν πρέπει να υπερβαίνει το 0,4 του δευτερολέπτου.
3.7.4. Οι διατάξεις αυτές εφαρµόζονται µόνο στα νεφελόµετρα που
χρησιµοποιούνται για τις µετρήσεις αδιαφανείας σε ελεύθερηεπιτάχυνση.
3.8.Πίεση του προς µέτρηση αερίου και πίεση του αέρος σαρώσεως
3.8.1. Η πίεση των καυσαερίων εντός του θαλάµου καπνού δεν πρέπει
να διαφέρει αυτής του περιβάλλοντος αέρος περι σσότερο των 75
µµ στήλης ύδατος.
3.8.2. Οι διακυµάνσεις πιέσεως του προς µέτρηση αερίου και του αέρος
σαρώσεως δεν πρέπει ναπροκαλούν διακύµανση του συντελεστούαπορροφήσεως ανώτερη του 0,05 µ
−1για ένα προς µέτρηση αέριο
που αντιστοιχεί σε ένα συντελεστή απ ορροφήσεως 1,7 µ−1.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 19
▼B
3.8.3. Το νεφελόµετρο πρέπει να είναι εφοδιασµένο µε τους κατάλλη-
λους µηχανισµούς για τη µέτρηση πιέσεως εντός του θαλάµουκαπνού.
3.8.4. Τα όρια διακυµάνσεως της πιέσεως του αερίου και του αέρος
σαρώσεως εντός του θαλάµου καπνού υποδεικνύονται από τονκατασκευαστή του οργάνου.
3.9.Θερµοκρασία προς µέτρηση αερίου
3.9.1. Σε κάθε σηµείο του θαλάµου καπνού, η θερµοκρασία του αερίου
τη στιγµή της µετρήσεως πρέπει να είναι µεταξύ 70 °Cκαι µιάς
µέγιστης θερµοκρασίας που καθορίζεται από τον κατασκευαστήτου νεφελοµέτρου, κατά τέτοιον τρόπο ώστε οι αναγνώσεις εντόςτης περιοχής αυτής τωνθερµοκρασιών να µην παρουσιάζουν δια-κύµανση πλέον του 0,1 µ
−1όταν ο θάλαµος είναι πλήρης ενός
αερίου που έχει συντελεστή απ ορροφήσεως 1,7 µ−1.
3.9.2. Το νεφελόµετρο πρέπει να είναι εφοδιασµένο µε τους κατάλλη-
λους µηχανισµούς για τη µέτρηση της θερµοκρασίας εντός τουθαλάµου καπνού.
4. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΜΗΚΟΣ « L» ΤΟΥ ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΟΥ
4.1.Γενικότητες
4.1.1. Σε ορισµένους τύπους νεφελοµέτρων, τα αέρια µεταξύ της
φωτεινής πηγής και του φωτοηλεκτρικού κυττάρου, ή µεταξύ τωνδιαφανώντµηµάτωνπου προφυλά σσουν την φωτεινή πηγήκαιτου
φωτοηλεκτρικού κυττάρου, δεν έχουν µίασταθερή αδιαφάνεια. Σετέτοιες περιπτώσεις, το πραγµατικό µήκος Lταυτίζεται µε το
µήκος µιάς στήλης αερίου οµογενούς αδιαφανείας που οδηγείστην ίδια απ ορρόφηση φωτός µε αυτή που παρατηρείται όταν το
αέριο διασχίζει κανονικά το νεφελόµετρο.
4.1.2. Το πραγµατικό µήκος της διαδροµής των φωτεινών ακτίνων λαµ-
βάνεται διά συγκρίσεως της αναγνώσεως Nεπί του νεφελοµέτρου
που λειτουργεί κανονικά µε την ανάγνωση Noπου λαµβάνεται µε
το τροποποιηµένο νεφελόµετρο κατά τέτοιον τρόπο ώστε αέριοδοκιµής να πληροί ένα µήκος Loκαλώς καθορισµένο.
4.1.3. Πρέπει να πραγµατοποιηθούν συγκριτικές µετρήσεις διαδεχόµε-
νες ταχέως η µία την άλλη, για να π ροσδιορισθεί η διόρθωση
µετατοπίσεως του µηδενός.
4.2.Μέθοδος εκτιµήσεως του L
4.2.1. Τα αέρια δοκιµής πρέπει να είναι καυσαέρια σταθεράς αδιαφά-
νειας ή απορροφ ώντα αέρια που έχουν πυκνότητα της ίδιας
τάξεως µεγέθους µε αυτή των καυσαερίων.
4.2.2. Προσδιορίζεται µε ακρίβεια µία στήλη µήκους Loτου νεφελοµέ-
τρου που δύναται να πληρωθεί οµοιογενώς µε αέρια δοκιµής καιτης οποίας οι βάσεις είναι αισθητά κάθετες στη διεύθυνση τωνφωτεινών ακτίνων. Το µήκος αυτό Loπρέπει να προσε γγίζει το
υποτιθέµενο για το νεφελόµετρο πραγµατικό µήκος.
4.2.3. Πραγµατοποιείται η µέτρηση της µέσης θερµοκρασίας των
αερίων δοκιµής εντός του θαλάµου καπνού.
4.2.4. Αν κριθεί απαραίτητο, ένα δοχείο εξαπλώσεως ικανής χωρητι-
κότητος, για να απ οσβέσει τις δονήσεις και σ υµπαγούς σχήµατος,
πρέπει να ενσωµατωθεί στο σύστηµα σωληνώσεως δειγµατολη-ψίας, όσο το δυνατό πλησιέστερα προς το δειγµατολήπτη. Είναιδυνατόν επίσης να εγκατασταθεί ένας ψύκτης. Η π ροσθήκη του
δοχείου εξαπλώσεως και του ψύκτου δεν πρέπει να διαταράξειακαταλλήλως τη σύνθεση των καυσαερίων.
4.2.5. Ηδοκιµή π ροσδιορισµού του πραγµατικού µήκους συνίσταται στο
να πραγµατοποιείται διέλευση ενός δείγµατος των αερίωνδοκιµής εναλλάξ διά µέσου του νεφελοµέτρου που λειτουργείκανονικά και διά µέσου του ίδιου οργάνου τροποποιηµένου όπωςυποδεικνύεται στο σηµείο 4.1.2.
4.2.5.1. Οι ενδείξεις που δίδονται υπό του νεφελοµέτρου πρέπει να κατα-
γραφούν κατά τρόπο συνεχή κατά τη δοκιµή µε ένα καταγραφικόµηχάνηµα του οποίου ο χρόνος αποκρίσεως είναι το πολύ ίσοςπρος αυτόν του νεφελοµέτρου.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 20
▼B
4.2.5.2. Με το νεφελόµετρο σε κανονική λειτουργία, η ανάγνωση της
γραµµικής κλίµακος είναι Ν και της µέσης θερµοκρασίας τωναερίων που εκφράζεται µε βαθµούς Κέλβιν είναι Τ.
4.2.5.3. Με το γνωστό µήκος Loπλήρες µε το ίδιο αέριο δοκιµής, η
ανάγνωσητηςγραµµικής κλίµακος είναι Noκαιτηςµέσης θερµο-
κρασίας τωναερίων που εκφράζεται σε βαθµούς Κέλβιν είναι Tο.
4.2.6. Το πραγµατικό µήκος είναι:
4.2.7. Η δοκιµή πρέπει να επαναληφθεί µε τέσσερα αέρια δοκιµής του-
λάχιστον, τα οποία οδηγούν σε ενδείξεις κατανεµηµένες κανο-νικά επί της γραµµικής κλίµακος από 20 έως 80.
4.2.8. Το πραγµατικό µήκος Lτου νεφελοµέτρου είναι ο µέσος αριθµη-
τικόςόρος τωνεξευρισκοµένων πρ αγµατικών µηκών,ωςαναφέρε-
ται στο σηµείο 4.2.6 µε κάθε ένα από τα αέρια δοκιµής.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 21
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΟΥ
1. ΠΕ∆ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Το παρόν παράρτηµα π ροσδιορίζει την εγκατάσταση και τη χρησι-
µοποίηση των νεφελοµέτρων που προορίζο νται να χρησιµοποι-
ηθούν στις δοκιµές που περιγράφονται στα παραρτήµατα IIIκαιIV.
2. ∆ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟ ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΟ2.1.Εγκατάσταση για τις δοκιµές σε σταθεροποιηµένους ρυθµούς λει-
τουργίας
2.1.1. Ολόγος τηςεπιφανείας τηςδιατοµής του δειγµατολήπου προς αύτη
του σωλήνος εξατµίσεως στο σωλήνα εξατµίσεως στην είσοδο τουδειγµατολήπτου δεν πρέπει ναυπερβαίνει τα75 mmστήλης ύδατος.
2.1.2. Ο δειγµατολήπτης είναι ένας σωλήνας που έχει ένα άκρο ανοικτό
προς τα εµπρός εντός του άξονος του σωλήνα εξατµίσεως ή τηςενδεχοµένως απαραίτητης επιµηκύνσεως. Πρέπει να ευρίσκεταιεντός µιάςτοµής όπου ηκατανοµή του καπνού είναι περίπου οµοιο-γενής. Για να πραγµατοποιηθεί αυτός ο όρος, ο δε ιγµατολήπτης
πρέπει να τοποθετηθεί όσο το δυνατό πλησιέστερα προς το στόµιοεξόδου του σωλήνα εξατµίσεως ή αν είναι απαραίτητο, επί ενόςεπιµηκυντικού σωλήνα, κατά τέτοιον τρόπο ώστε, όταν Dείναι η
διάµετρος του σωλήνα εξατµίσεως στην έξοδο, το άκρο του δειγµα-τολήπτου να κείται επί ενός ευθυγράµµου τµήµατος που έχει µήκοςτουλάχιστον 6 Dπριν από το σηµείο δειγµατοληψίας και τουλάχι-
στον 3Dµετά από το σηµείο τούτο. Εάν χρησιµοποιείται ένας
επιµηκυντικός σωλήνας, πρέπει να αποφευχθούν οι είσοδοι αέροςστην ένωση.
2.1.3. Η πίεση εντός του σωλήνα εξατµίσεως και τα χαρακτηριστικά
πτώσεως πιέσεως στη σωλήνωση δειγµατοληψίας πρέπει να είναιτέτοια ώστε ο δειγµατολήπτης να συλλέγει ένα δείγµα αισθητάισοδύναµο αυτού που θα επετυγχάνετο µε ισοκινητική δειγµατολη-ψία.
2.1.4. Ανείναι αναγκαίοδύναταιναενσωµατωθεί ένα δοχείο εξαπλώσεως
συµπαγούς σχήµατος και µιάς χωρητικότητος ικανής για την από-σβεση των δονήσεων στη σωλήνωση δειγµατοληψίας όσο τοδυνατό πλησιέστερα προς τον δειγµατολήπτη. Είναι δυνατόνεπίσης να εγκατασταθεί ένας ψύκτης. Το δοχείο εξαπλώσεως και οψύκτηςπρέπει ναέχουν σχεδιασθεί έτσι ώστε ναµηδιαταράσσεταικατ’ απρόσφορον τρόπο η σ ύνθεση των καυσαερίων.
2.1.5. Μία στραγγαλιστική βαλβίδα, ή ένα άλλο µέσο αυξήσεως της πιέ-
σεως της δειγµατοληψίας δύναται να τοποθετηθεί εντός τουσωλήνα εξατµίσεως σε απόσταση τουλάχιστον 3 Dµετά από το
δειγµατολήπτη.
2.1.6. Οι σωληνώσεις µεταξύ του δειγµατολήπτου, του µηχανισµού
ψύξεως, του δοχείου εξαπλώσεως (αν είναι απαραίτητο) και τουνεφελοµέτρου πρέπει να είναι κατά το δυνατό βραχύτερες πληρού-σες πάντως τις απαιτήσεις πιέσεως και θερµοκρασίας που π ροβλέ-
πονται στα σηµεία 3.8 και 3.9 του παραρτήµατος VII. Η σωλήνωση
πρέπει να παρουσιάζει µία ανοδική κλίση από το σηµείο δειγµα-τοληψίας µέχρι του νεφελοµέτρου, πρέπει δε να αποφεύγονται οιοξείες γωνίεςόπου δύναταινασυσσωρευθεί ηαιθάλη.Μίαβαλβίδα«by pass» θα πρέπει να προβλέπεται πριν από το δε ιγµατολήπτη, αν
δεν είναι ενσωµατωµένη στο νεφελόµετρο.
2.1.7. Κατά τη διάρκεια της δοκιµής, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τηρού-
νται οι προδιαγραφές του σηµείου 3.8 του παραρτήµατος VII,ο ι
σχετικές µε την πίεση, και αυτές του σηµείου 3.9 του αναφεροµέ-νου παραρτήµατος, οι σχετικές µε τη θερµοκρασία στο θάλαµοµετρήσεως.
2.2.Εγκατάσταση για τις δοκιµές σε ελεύθερη επιτάχυνση
2.2.1. Ο λόγος της επιφανείας της διατοµής του δειγµατολήπτου προς
αύτη του σωλήνα εξατµίσεως πρέπει να είναι τουλάχιστον 0,05. Ηµετρούµενη πίεση αντισταθµίσεως στο σωλήνα εξατµίσεως στηνείσοδο του δειγµατολήπτου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 15 mm
στήλης ύδατος.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 22
▼B
2.2.2. Ο δειγµατολήπτης είναι ένας σωλήνας που έχει ένα άκρο ανοικτό
προς τα εµπρός εντός του άξονος του σωλήνα εξατµίσεως ή τηςενδεχοµένως αναγκαίαςεπιµηκύνσεως. Πρέπει ναευρίσκεται εντόςµιάς τοµής οπού η κατανοµή του καπνού είναι περίπου οµοιογενής.Για να πραγµατοποιηθεί αυτός ο όρος, ο δειγµατολήπτης πρέπει να
τοποθετηθεί κατά το δυνατό προς την έξοδο του σωλήνα εξατµί-σεως ή, αν είναι απαραίτητο, επί ενός επιµηκυντικού σωλήνα κατάτέτοιον τρόπο ώστε, όταν Dείναι η διάµετρος του σωλήνα εξατµί-
σεως στην έξοδο, το άκρο του δειγµατολήπτου να κείται επί ενόςευθυγράµµου τµήµατος που έχει µήκος τουλάχιστον 6 Dπριν από
το σηµείο της δειγµατοληψίας και τουλάχιστον 3 Dµετά από το
σηµείο τούτο. Αν χρησιµοποιείται ένας επιµηκυντικός σωλήνας, οιείσοδοι αέρος στην ένωση πρέπει να αποφευχθούν.
2.2.3. Το σύστηµα δειγµατοληψίας πρέπει να είναι τέτοιο ώστε σε όλες
τις ταχύτητες του κινητήρα η πίεση του δείγµατος στο νεφελόµε-τρο να είναι εντός των ορίων που εξειδικεύονται στο σηµείο 3.8.2του παραστήµατος VII. Τούτο δύναται να ελεγχθεί σηµειουµένης
της πιέσεως του δείγµατος σε κατάσταση ρελαντί και στη µέγιστηταχύτητα άνευ φορτίου. Αναλόγως προς τα χαρακτηριστικά τουνεφελοµέτρου, ο έλεγχος της πιέσεως του δείγµατος δύναται ναεπιτευχθεί µε µία σταθερή στένωση ή µε µία στραγγαλιστική βαλ-βίδα στο σωλήνα εξατµίσεως ή στον επιµηκυντικό σωλήνα. Ανε-ξαρτήτως της χρησιµοποιουµένης µεθόδου, η µετρούµενη πίεσηαντισταθµίσεως στο σωλήνα εξατµίσεως στην είσοδο του δειγµα-τολήπτου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 75 mmστήλης ύδατος.
2.2.4 Οι σωλήνες συνδέσεως στο νεφελόµετρο πρέπει να είναι κατά το
δυνατό βραχύτεροι. Ο σωλήνας πρέπει να παρουσιάζει µία ανοδικήκλήση από του σηµείου δειγµατοληψίας µέχρι του νεφελοµέτρου,πρέπει δε να αποφεύγεται κάθε οξεία γωνία όπου δύναται νασυσσωρευθεί η αιθάλη. Μία βαλβίδα « by pass» δύναται να π ροβλε-
φθεί έµπροσθεν του νεφελοµέτρου για να το αποµονώσει από τηροή των καυσαερίων, έκτος της περιπτώσεως κατά την οποία διε-νεργείται µέτρηση.
3. ΝΕΦΕΛΟΜΕΤΡΟ ΟΛΙΚΗΣ ΡΟΗΣ
Οι µόνες γενικές προφυλάξεις που πρέπει να ληφθούν κατά τις
δοκιµές σε σταθεροποιηµένους ρυθµούς λειτουργίας και σεελεύθερη επιτάχυνση είναι οι ακόλουθες:
3.1. Οι συνδέσεις τωνσωλήνωνµεταξύ του σωλήνα εξατµίσεως και του
νεφελοµέτρου δεν πρέπει να επιτρέπουν την είσοδο εξωτερικούαέρος.
3.2. Οι σωλήνες συνδέσεως µε το νεφελόµετρο πρέπει να είναι κατά το
δυνατό βραχύτεροι, όπως π ροβλέπεται για τα δε ιγµατοληπτικά
νεφελόµετρα. Το σύστηµα σωληνώσεων πρέπει να παρουσιάζει µίαανοδική κλίση από της σωληνώσεως εξατµίσεως µέχρι του νεφελο-µέτρου, πρέπει δε να αποφεύεται κάθε οξεία γωνίαόπου δύναται νασυσσωρευθεί η αιθάλη. Μία βαλβίδα « by pass» δύναται να έχει
προβλεφθεί έµπροσθεν του νεφελοµέτρου για να το αποµονώσειαπό τη ροή των καυσαερίων, έκτος της περιπτώσεως κατά τηνοποία διενεργείται µέτρηση.
3.3. Ένα σύστηµα ψύξεως πριν από το νεφελόµετρο δύναται επίσης να
είναι αναγκαίο.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 23
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX
ΠΑΡΑ∆ΕΙΓΜΑ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ∆ΙΟΡΘΩΜΕΝΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΩΣ
Το ανωτέρω σύµβολο δεικνύει ότι η διορθωµένη τιµή του συντελεστού απ ορροφήσεως ε ίναι
1,30 µ−1.
1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 24
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ X

1972L0306 — EL — 25.07.1989 — 001.001 — 25
▼B