1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►BΟ∆ΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 19ης Μαΐου 1998
περίτωναγωγώνπαραλείψεωςστοντοµέατηςπροστασίαςτωνσυµφερόντωντωνκαταναλωτών
(ΕΕ L166 της 11.6.1998, σ. 51)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµ-
βουλίου της 25ης Μαΐου 1999 L171 12 7.7.1999
►M2Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµ-
βουλίου της 8ης Ιουνίου 2000 L178 1 17.7.2000
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 2
▼B
Ο∆ΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 19ης Μαΐου 1998
περί των αγωγών παραλείψεως στον τοµέα της προστασίας των
συµφερόντων των καταναλωτών
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και
ιδίως το άρθρο 100 Α,
την πρόταση της Επιτροπής (1),
τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Αποφασίζοντας σύµφωνα µε τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της
συνθήκης (3),
Εκτιµώντας:
(1)ότι ορισµένες οδηγίες περιλαµβανόµενες στον κατάλογο ο
οποίος προσαρ τάται στην παρούσα οδηγία ορίζουν κανόνες
περί προστασίας των συµφερόντων των καταναλωτών·
(2)ότι οι µηχανισµοί που υπάρχουν σήµερα, τόσο σε εθνικόόσο και κοινοτικό επίπεδο, για την εξασφάλιση τηςτήρησης αυτών των οδηγιών, δεν επιτρέπουν πάντοτε τονέγκαιρο τερµατισµό των παραβάσεων που θίγουν τα συλλο-γικά συµφέροντα τωνκαταναλωτών·ότι ωςσυλλογικά νοού-νται τα συµφέροντα που δεν περιλαµβάνουν την απλήσώρευση των συµφερόντων των ατόµων που εθίγησαν απόσυγκεκριµένη παράβαση· ότι τα ανωτέρω δεν θίγουν τηνάσκηση επιµέρους αγωγών από άτοµα που έχουν θιγεί απόσυγκεκριµένη παράβαση·
(3)ότι, όσον αφορά την ε πιδιωκόµενη παύση πρακτικών αθε-
µίτων δυνάµει των εφαρµοστέων εθνικών διατάξεων, η απο-τελεσµατικότητα των εθνικών µέτρων που µεταφέρουν τιςανωτέρω οδηγίες συµπεριλαµβανοµένων και των π ροστα-
τευτικών µέτρων τα οποία υπερβαίνουν αυτά που απαιτούνοι εν λόγω οδηγίες, εφόσον σ υµβαδίζουν µε τη συνθήκη και
επιτρέπονται από τις οδηγίες αυτές, µπορεί να εξουδετερώ-νεται όταν οι πρακτικές αυτές παράγουν αποτελέσµατα σεκράτος µέλος διάφορο της προελεύσεώς τους·
(4)ότι οι δυσκολίες αυτές µπ ορούν να θίξουν την εύρυθµη
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, επειδή αρκεί να µετα-τεθεί η πηγή µιας παράνοµης πρακτικής σε άλλη χώρα γιανα εκφύγει οιουδήποτε νοµικού καταναγκασµού· ότι τογεγονός αυτό συνιστά στρέβλωση του ανταγωνισµού·
(5)ότι οι δυσκολίες αυτές µπορεί να κλονίσουν την εµπιστο-σύνη των καταναλωτών στην εσωτερική αγορά και ναπεριορίσουν το πεδίο δράσεως των οργανώσεωνεκπροσώπησης των σ υλλογικών συµφερόντων των κατα-
ναλωτών ή των ανεξάρτητων δηµόσιων οργανισµών τωναρµόδιων για την προστασία των συλλογικών συµφερόντων
(1)ΕΕC107 της 13. 4. 1996, σ. 3 και
ΕΕC80 της 13. 3. 1997, σ. 10.
(2)ΕΕC30 της 30. 1. 1997, σ. 112.
(3)Γνώµη του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου της 14ης Νοεµβρίου 1996 (ΕΕ
C362 της 2. 12. 1996, σ. 236), κοινή θέση του Συµβουλίου της 30ής
Οκτωβρίου 1997 (ΕΕ C389 της 22. 12. 1997, σ. 51) και απόφαση του
Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου της 12ης Μαρτίου 1998 (ΕΕ C104 της 6.
4. 1998). Απόφαση του Συµβουλίου της 23ης Απριλίου 1998.
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 3
▼B
των καταναλωτών, οι οποίοι βλάπτονται από µια πρακτική
παραβιάζουσα το κοινοτικό δίκαιο·
(6)ότι οι εν λόγω πρακτικές συχνά εκτείνονται και πέραν τωνσυνόρων µεταξύ των κρατών µελών· ότι, συνεπώς, είναιεπείγον να προσεγγίσουν σε ορισµένο βαθµό οι εθνικές
διατάξεις που επιτρέπουν να διαταχθεί ο τερµατισµός τωνπροαναφερθεισών παράνοµων πρακτικών ανεξάρτητα απότην χώρα όπου η παράνοµη πρακτική παράγει τα αποτελέ-σµατά της· ότι, όσον αφορά τη δικαιοδοσία, δεν θίγονται οι
κανόνες του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και των συµβάσεωνπου ισχύουν µεταξύ των κρατών µελών ούτε η τήρηση τωνεκ της συνθήκης γενικών υποχρεώσεων των κρατών µελώνκαι δη των συνδεοµένων µε την οµαλή λειτουργία της εσω-τερικής αγοράς·
(7)ότι ο στόχος της προτεινόµενης δράσης µπορεί να επιτευ-χθεί µόνο από την Κοινότητα· ότι εναπόκειται συνεπώς σ’αυτήν να ενεργήσει·
(8)ότι το άρθρο 3 Β τρίτο εδάφιο της συνθήκης επιβάλλειστην Κοινότητα να µην υπερβαίνει τα αναγκαία όρια γιατην επίτευξη των στόχων της συνθήκης· ότι, κατ’ εφαρ-µογήν του άρθρου αυτού, πρέπει να λαµβάνονται κατά τοδυνατόν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εθνικώννοµικών συστηµάτων, παρεχοµένης στα κράτη µέλη τηςδυνατότητας να επιλέγουν µεταξύ διαφορετικών λύσεωνπου δίνουν ισοδύναµα αποτελέσµατα· ότι τα δικαστήρια ήοι διοικητικές αρχές που είναι αρµόδια επί των διαδικα-σιών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας οδηγίαςθα πρέπει να δικαιούνται να εξετάζουν τα αποτελέσµαταπροηγούµενων αποφάσεων·
(9)ότι µια από τις εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να ενέχειτην απαίτηση να ασκούνται τα δικαιώµατα που ορίζονταιστην παρούσα οδηγία από έναν ή περισσότερους ανεξάρτη-τους δηµόσιους οργανισµούς, ειδικά επιφορτισµένους µετην προστασία των συλλογικών συµφερόντων των κατα-ναλωτών·ότι µια άλλη επιλογή θα πρέπει να προβλέπει τηνάσκηση αυτών των δικαιωµάτωναπό οργανώσεις που έχουνστόχο την προστασία των συλλογικών συµφερόντων τωνκαταναλωτών, σύµφωνα µε τα κριτήρια που καθορίζει ηεθνική νοµοθεσία·
(10)ότι τα κράτη µέλη θα πρέπει να µπορούν να ε πιλέγουν
µεταξύ των εναλλακτικών λύσεων ή να τις συνδυάζουν,καθορίζοντας σε εθνικό επίπεδο τους οργανισµούς ή/και τιςοργανώσεις που θα είναι αρµόδιοι για τους σκοπούς τηςπαρούσας οδηγίας·
(11)ότι, για την αντιµετώπιση των ενδοκοινοτικών παραβά-σεων, θα πρέπει να ισχύσει η αρχή της αµοιβαίας αναγνώ-ρισης των εν λόγω οργανισµών ή/και οργανώσεων· ότι τακράτη µέλη, κατ’ αίτηση των εθνικών φορέων, θα πρέπει ναγνωστοποιούν στην Επιτροπή το όνοµα και το σκοπό τωνεθνικών φορέων που νοµιµοποιούνται να εγείρουν αγωγήστη χώρα τους σύµφωνα µε τις διατάξεις της παρούσαςοδηγίας·
(12)ότι η Επιτροπή είναι αρµόδια για τη δηµοσίευση καταλό-γου αυτών των νοµιµοποιουµένων φορέων στην Επίσηµη
Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Κοινοτήτων· ότι,
έως ότου δηµοσιευθεί δήλωση περί του αντιθέτου, τεκµαί-ρεται ότι ο νοµιµοποιούµενος φορέας έχει νοµική ικα-νότητα εφ όσον το όνοµά του περ ιλαµβάνεται στον κατά-
λογο αυτό·
(13)ότι τα κράτη µέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα νααπαιτούν από τον σκοπεύοντα να ασκήσει αγωγή παραλεί-ψεως την προηγούµενη διεξαγωγή διαβούλευσης, προκει-µένου να δοθεί στον εναγόµενο η δυνατότητα να θέσειτέρµα στη σχετική παράβαση· ότι τα κράτη µέλη θα πρέπεινα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν να γίνεται η προηγού-
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 4
▼B
µενη διαβούλευση σε συνεργασία µε ανεξάρτητο δηµόσιοοργανισµό οριζόµενο υπ’ αυτών·
(14)ότι όσα κράτη µέλη ορίσουν προηγούµενη διαβούλευση θαπρέπει να τάσσουν προθεσµία δύο εβδο µάδων αφότου
ληφθεί η αίτηση διεξαγωγής διαβούλευσης, προβλέπονταςότι, εάν εντός αυτής δεν παύσει η παράβαση, ο αιτώνδικαιούται να ασκήσει, χωρίς άλλη καθυστέρηση, αγωγήστο αρµόδιο δικαστήριο ή διοικητική αρχή·
(15)ότι η Επιτροπή είναι σκόπιµο να υποβάλλει εκθέσεις σχε-τικά µε τη λειτουργία της παρούσας οδηγίας, και ιδίωςόσον αφορά το πεδίο εφαρµογής της και τη διεξαγωγήπροηγούµενης διαβούλευσης·
(16)ότι η εφαρµογή της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει ναθίγει την εφαρµογή των κοινοτικών κανόνων περί ανταγω-νισµού,
ΕΞΕ∆ΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρµογής
1. Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η π ροσέγγιση των
νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων τωνκρατών µελών σχετικά µε τις αγωγές παραλείψεως που αναφέρο-νται στο άρθρο 2 και αποσκοπούν στην π ροστασία των συλλο-
γικών συµφερόντων των καταναλωτών που περιλαµβάνονται στιςοδηγίες οι οποίες απαριθµούνται στο παράρτηµα, προκειµένου ναεξασφαλισθεί η εύρυθµη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως παράβαση νοεί-
ται κάθε ενέργεια αντίθετη προς τις οδηγίες που απαριθµούνταιστο παράρτηµα, όπως έχουν µεταφερθεί στην εσωτερική έννοµητάξη των κρατών µελών, η οποία θίγει τα συλλογικά συµφέρονταπου αναφέρονται στην παράγραφο 1.
Άρθρο 2
Αγωγές παραλείψεως
1. Τα κράτη µέλη ορίζουν τα δικαστήρια ή τις διοικητικές
αρχές που είναι αρµόδιες επί διαδικασιών κινουµένων από νοµι-µοποιούµενους φορείς, κατά την έννοια του άρθρου 3, µε τιςοποίες επιδιώκεται:
α) να διαταχθεί, µε την δέουσα ταχύτητα και, όταν ενδείκνυται,
µε τη διαδικασία των ασφαλιστικών µέτρων, η παύση ή ηαπαγόρευση οποιασδήποτε παράβασης·
β) όταν αυτό ενδείκνυται, η λήψη µέτρων, όπως η κατάλληλη
δηµοσίευση του συνόλου ή µέρους της απόφασης, ή/και ηδηµοσίευση επανορθωτικής δήλωσης ώστε να εκλείψουν τασυνεχιζόµενα αποτελέσµατα της παράβασης·
γ) εφόσον ε πιτρέπεται από το νοµικό σύστηµα του συγκεκριµέ-
νου κράτους µέλους, να διαταχθεί ο ηττηθείς εναγόµενος νακαταβάλει προς το ∆ηµόσιο Ταµείο ή οιονδήποτε οριζόµενοως δικαιούχο από την εθνική νοµοθεσία, σε περίπτωση µητήρησης της απόφασης µετά τη λήξη της προθεσµίας πουέχουν τάξει τα δικαστήρια ή οι αρµόδιες διοικητικές αρχές,συγκεκριµένο ποσό ανά ηµέρα καθυστέρησης ή κάθε άλλοποσό που προβλέπεται από την εθνική νοµοθεσία για τηνεξασφάλιση της τήρησης των αποφάσεων.
2. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τους κανόνες του ιδιωτικού
διεθνούς δικαίου περί του εφαρµοστέου δικαίου, κατά τουςοποίους εφαρµόζεται είτε το δίκαιο του κράτους µέλους προέ-λευσης της παράβασης, είτε το δίκαιο του κράτους µέλους όπουεπήλθαν τα αποτελέσµατά της.
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 5
▼B
Άρθρο 3
Φορείς νοµιµοποιούµενοι προς έγερση αγωγής
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως «νοµιµοποιούµενοι
φορείς» νοούνται οι οργανισµοί ή οργανώσεις που έχουν δεόντωςσυσταθεί σύµφωνα µε τη νοµοθεσία κράτους µέλους και έχουνέννοµο συµφέρον να επιβάλλουν την τήρηση των διατάξεων πουαναφέρονται στο άρθρο 1, και συγκεκριµένα:
α) ένας ή περισσσότεροι ανεξάρ τητοι δηµόσιοι οργανισµοί, επι-
φορτισµένοι ειδικά µε την π ροστασία των συµφερόντων που
αναφέρονται στο άρθρο 1, στα κράτη µέλη όπου υπάρχουντέτοιοι οργανισµοί και/ή
β) οι οργανώσεις των οποίων ο σκοπός συνίσταται στην π ροστα-
σία των συµφερόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, σύµφωναµε τα κριτήρια που θεσπίζει η εθνική νοµοθεσία.
Άρθρο 4
Ενδοκοινοτικές παραβάσεις
1. Κάθε κράτος µέλος λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα ώστε, σε
περίπτωση παραβάσεως που διαπράχθηκε στην επικράτειά του,κάθε νοµιµοποιούµενος φορέας από άλλο κράτος µέλος, ότανθίγονται τα συµφέροντα τα οποία π ροστατεύει, να µπορεί να
προσφεύγει στο δικαστήριο ή τη διοικητική αρχή που προβλέπε-
ται στο άρθρο 2, επιδεικνύοντας τον κατάλογο που προβλέπεταιστην παράγραφο 3. Τα δικαστήρια ή οι διοικητικές αρχές δέχο-νται τον κατάλογο αυτό ως απόδειξη της νοµικής ικανότητας τουνοµιµοποιούµενου φορέα, επιφυλαττόµενες του δικαιώµατός τουςνα εξετάσουν κατά π όσον ο σκοπός του φορέα δικαιολογεί την
έγερση αγωγής στη συγκεκριµένη περίπτωση.
2. Για τους σκοπούς της αντιµετώπισης των ενδοκοινοτικών
παραβάσεων και µε την επιφύλαξη των δικαιωµάτωνπου αναγνω-ρίζει η εθνική νοµοθεσία σε άλλους φορείς, τα κράτη µέλη, κατ’αίτηση των οικείων νοµιµοποιούµενων φορέων, γνωστοποιούνστην Επιτροπή ότι οι εν λόγω φορείς νοµιµοποιούνται να εγεί-ρουν αγωγή σύµφωνα µε το άρθρο 2. Τα κράτη µέλη γνωστο-ποιούν επίσης στην Επιτροπή το όνοµα και το σκοπό αυτών τωνφορέων.
3. Η Επιτροπή καταρτίζει κατάλογο των νοµιµοποιούµενων
φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 2, π ροσδιορίζοντας το
σκοπό τους. Ο κατάλογος αυτός, δηµοσιεύεται στην Επίσηµη Εφη-
µερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων · οι τροποποιήσεις αυτού του
καταλόγου δηµοσιεύονται αµελλητί, ενώ ο ενηµερωµένος κατά-λογος δηµοσιεύεται ανά εξάµηνο.
Άρθρο 5
Προηγούµενη διαβούλευση
1. Τα κράτη µέλη µπορούν να εισάγουν ή να διατηρούν εν
ισχύι διατάξεις σύµφωνα µε τις οποίες ο διάδικος που σκοπεύεινα ασκήσει αγωγή παραλείψεως, πριν κινήσει τη διαδικασίααυτή, πρέπει οπωσδήποτε να επιδιώξει την παύση της παραβά-σεως κατόπιν διαβουλεύσεως είτε µε τον εναγόµενο, είτε µε τονεναγόµενο και µε κάποιον νοµιµοποιούµενο φορέα, κατά τηνέννοια του άρθρου 3 στοιχείο α), του κράτους µέλους στο οποίοθα ασκηθεί η αγωγή. Εναπόκειται στο κράτος µέλος να αποφασί-σει κατά π όσον ο επισπεύδων διάδικος πρέπει να προβεί σε
διαβούλευση µε τον νοµιµοποιούµενο φορέα. Εάν η παύση τηςπαράβασης δεν επιτευχθεί εντός δύο εβδοµάδων µετά την υπο-βολή του αιτήµατος προς διαβούλευση, ο ενδιαφερόµενος µπορείάνευ ετέρου να ασκήσει αγωγή παραλείψεως.
2. Οι ρυθµίσεις για την προηγούµενη διαβούλευση που θεσπί-
ζονται από τα κράτη µέλη κοινοποιούνται στην Επιτροπή καιδηµοσιεύονται στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοι-
νοτήτων.
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 6
▼B
Άρθρο 6
Εκθέσεις
1. Ανά τριετία και για πρώτη φορά πέντε έτη µετά την έναρξη
ισχύος της παρούσας οδηγίας, το αργότερο, η Επιτροπή υποβάλ-λει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο έκθεση σχε-τικά µε την εφαρµογή της παρούσας οδηγίας.
2. Στην πρώτη έκθεσή της η Επιτροπή εξετάζει ιδίως:
—το πεδίο εφαρµογής της παρούσας οδηγίας όσον αφορά την
προστασία των συλλογικών συµφερόντων π ροσώπων που
ασκούν εµπορική, βιοµηχανική, βιοτεχνική ή ελεύθερη επαγ-γελµατική δραστηριότητα,
—το πεδίο εφαρµογής της παρούσας οδηγίας, όπως καθορίζεται
από τις οδηγίες που απαριθµούνται στο παράρτηµα,
—εάν η προηγούµενη διαβούλευση του άρθρου 5 συνέβαλε στην
αποτελεσµατική π ροστασία των καταναλωτών.
Όταν ενδείκνυται, η έκθεση αυτή συνοδεύεται από προτάσεις για
την τροποποίηση της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 7
∆υνατότητα ευρύτερης δράσης
Η παρούσα οδηγία δεν εµποδίζει τα κράτη µέλη να εισάγουν ή να
διατηρήσουν διατάξεις που αποσκοπούν να εξασφαλίσουν ευρύ-τερα δικαιώµατα για την έγερση αγωγής σε εθνικό επίπεδο,στους νοµιµοποιούµενους φορείς καθώς και σε πάντα ενδιαφερό-µενο.
Άρθρο 8
Εφαρµογή
1. Τα κράτη µέλη θεσπίζουν τις νοµοθετικές, κανονιστικές και
διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συµµορφωθούνπρος την παρούσα οδηγία το αργότερο 30 µήνες µετά την έναρξηισχύος της. Αµέσως ενηµερώνουν την Επιτροπή σχετικά.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη µέλη, αναφέ-
ρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόµοια ανα-φορά κατά την επίσηµη δηµοσίευσή τους. Οι λεπτοµέρειες τηςαναφοράς αυτής καθορίζονται από τα κράτη µέλη.
2. Τα κράτη µέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τις διατάξεις
εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τοµέα που διέπε-ται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 9
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ηµέρα από τη
δηµοσίευσή της στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοι-
νοτήτων.
Άρθρο 10
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.
1998L0027 — EL — 17.07.2000 — 002.001 — 7
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ Ο∆ΗΓΙΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ
ΑΡΘΡΟ 1(*)
1. Οδηγία 84/450/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 10ης Σεπτεµβρίου 1984, για
την προσέγγιση των νοµοθε τικών, κανονιστικών και διοικητικών δια-
τάξεων των κρατών µελών σχετικά µε την παραπλανητική διαφήµιση(ΕΕ L250 της 19. 9. 1984, σ. 17).
2. Οδηγία 85/577/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 20ής ∆εκεµβρίου 1985, για
την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συµβάσεων εκτόςεµπορικού καταστήµατος (ΕΕ L372 της 31. 12. 1985, σ. 31).
3. Οδηγία 87/102/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 22ας ∆εκεµβρίου 1986, για
την προσέγγιση των νοµοθε τικών, κανονιστικών και διοικητικών δια-
τάξεων των κρατών µελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη, (ΕΕL42 της 12. 2. 1987, σ. 48), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την
οδηγία 98/7/ΕΚ (ΕΕ L101 της 1. 4. 1998, σ. 17).
4. Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 3ης Οκτωβρίου 1989, για το
συντονισµό ορισµένων νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικώνδιατάξεων των κρατών µελών σχετικά µε την άσκηση τηλεοπτικώνδραστηριοτήτων: άρθρα 10 έως 21 (ΕΕ L298 της 17. 10. 1989, σ. 23,
όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/36/ΕΚ (ΕΕ L202 της 30. 7.
1997, σ. 60).
5. Οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1990, για τα
οργανωµένα ταξίδια και οργανωµένες διακοπές και περιηγήσεις (ΕΕL158 της 23. 6. 1990, σ. 59).
6. Οδηγία 92/28/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1992, για τη
διαφήµιση των φαρµάκων που π ροορίζονται για ανθρώπους (ΕΕ L113
της 30. 4. 1992, σ. 13).
7. Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 5ης Απριλίου 1993, σχετικά
µε τις καταχρηστικές ρήτρες των συµβάσεων που συνάπτονται µεκαταναλωτές (ΕΕ L95 της 21. 4. 1993, σ. 29).
8. Οδηγία 94/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου και του Συµβουλίου,
της 26ης Οκτωβρίου 1994, περί της π ροστασίας των αγοραστών ως
προς ορισµένες πλευρές των συµβάσεων που αφορούν την από κτηση
δικαιώµατος χρήσης ακινήτων υπό καθεστώς χρονοµεριστικήςµίσθωσης (ΕΕ L280 της 29. 10. 1994, σ. 83).
9. Οδηγία 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου και του Συµβουλίου,
της 20ής Μαΐου 1997, για την π ροστασία των καταναλωτών κατά τις
εξ αποστάσεως συµβάσεις (ΕΕ L144 της 4. 6. 1997, σ. 19).
▼
M1
10. Οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου και του Συµβου-
λίου, της 25ης Μαΐου 1999 σχετικά µε ορισµένες πτυχές της πώλησηςκαι των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών (ΕΕ L171 της 7.7.1999, σ.
12).
▼
M2
11. Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλίου και του Συµβου-
λίου, της 8ης Ιουνίου 2000, σχετικά µε ορισµένες νοµικές πτυχές τωνυπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικούεµπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εµπό-ριο») ( EE L178 της 17.7.2000, σ. 1).
(*)Οι οδηγίες αριθ. 1, 6, 7 και 9 περιέχουν ειδικές διατάξεις για τις αγωγές
παραλείψεως