Α)

Η παρεμποδιστική ή ανταγωνιστική δοκιμή ELISA διενεργείται σύμφωνα με το ακόλουθο πρωτόκολλο: Η παρεμποδιστική δοκιμή ELISA, με τη χρήση του μονοκλωνικού αντισώματος 3-17-A3, είναι ικανή να ανιχνεύσει αντισώματα όλων των γνωστών οροτύπων του ιού του καταρροϊκού πυρετού του προβάτου (BTV). Η αρχή της μεθόδου είναι η διακοπή της αντίδρασης μεταξύ του αντιγόνου του BTV και ενός κατά ομάδα ειδικού μονοκλωνικού αντισώματος (3-17-Α3) με την προσθήκη δοκιμαστικού ορού. Τα αντισώματα του BTV που υπάρχουν στο δοκιμαστικό ορό παρεμποδίζουν την ικανότητα αντίδρασης του μονοκλωνικού αντισώματος (Mab) και προκαλούν μια μείωση στην αναμενόμενη ανάπτυξη χρώματος μετά την προσθήκη σεσημασμένων με ένζυμο αντισωμάτων αντιορού ποντικού και χρωμογόνου/υποστρώματος. Οι οροί μπορεί να δοκιμαστούν σε λόγο αραίωσης 1/5 (μέθοδος δοκιμής της κηλίδας - Προσάρτημα 1) ή να τιτλοδοτηθούν (μέθοδος της τιτλοδότησης του ορού - Προσάρτημα 2) ώστε να ληφθούν τελικά σημεία αραίωσης. Οι τιμές αναστολής που είναι υψηλότερες από 50 % μπορούν να θεωρηθούν θετικές. Υλικά και αντιδραστήρια: 1. Ενδεδειγμένα τρυβλία μικροτιτλοδότησης ELISA. 2. Αντιγόνο: υπό μορφή συμπυκνώματος εκχυλίσματος κυττάρων, παρασκευαζόμενο όπως περιγράφεται κατωτέρω, και διατηρημένο στους –20 °C ή στους –70 °C. 3. Παρεμποδιστικό ρυθμιστικό διάλυμα: ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικών ιόντων (PBS), που περιέχει αρνητικό ορό BTV ενήλικου βοοειδούς σε αναλογία 0,3 % και Tween-20 σε αναλογία 0,1 % (ο/ο) (υπό μορφή σιροπίου του πολυοξυαιθυλενοσορβιτόνιου του μονολαυρικού οξέος) σε PBS. 4. Μονοκλωνικό αντίσωμα: 3-17-A3 (υπό μορφή υπερκειμένου ιστοκαλλιέργειας υβριδώματος) κατά της ομάδας ειδικού πολυπεπτιδίου VP7, διατηρημένο στους –20 °C ή λυοφιλιμένο, αραιωμένο κατά 1/100 με παρεμποδιστικό ρυθμιστικό διάλυμα πριν από τη χρήση. 5. Συζευκτικό: αντιγλοβουλίνη ποντικού από κόνικλο (απορροφηθείσα και εκχυλισθείσα) συνεζευγμένη με υπεροξειδάση αγριοραπανιού και διατηρούμενη στο σκοτάδι στους 4 °C. 6. Υπόστρωμα και χρωμογόνο: Ορθοφαινυλενοδιαμίνης (χρωμογόνο OPD) σε τελική συγκέντρωση 0,4mg/ml σε αποστειρωμένο απεσταγμένο νερό. Ακριβώς πριν από τη χρήση, προστίθεται υπεροξείδιο του υδρογόνου (υπόστρωμα 30 % β/ο) σε αναλογία 0,05 % ο/ο (5μl H2 O2 ανά 10ml OPD). (Να χειρίζεστε προσεκτικά το OPD - Να φορούνται πλαστικά γάντια - πιθανό μεταλλαξιογόνο). 7. Ένα γραμμομόριο θειικού οξέος: 26,6 ml οξέος προστίθενται σε 473,4 ml απεσταγμένου νερού. (Υπενθύμιση: πάντα πρέπει να προστίθεται οξύ σε νερό, ποτέ νερό σε οξύ). 8. Περιστροφικά παλινδρομούμενος αναδευτήρας. 9. Τρυβλίο ανάγνωσης για Elisa (η δοκιμή μπορεί να αναγνωριστεί οπτικά). Σχέδιο δοκιμής Cc: μάρτυρας συζευτικού (χωρίς ορό/χωρίς μονοκλωνικό αντίσωμα)· C++: ισχυρός θετικός έλεγχος ορού· C+: ασθενής θετικός έλεγχος ορού· C-: αρνητικός θετικός έλεγχος ορού· Cm: έλεγχος μονοκλωνικού αντισώματος (χωρίς ορό).



ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ 1 Μέθοδος δοκιμής της κηλίδας (1/5) (40 οροί/τρυβλίο) Έλεγχοι Δοκιμαστικός ορός 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 A Cc C- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Β Cc C- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Γ C++ C++ Δ C++ C++ E C+ C+ ΣΤ C+ C+ Ζ Cm Cm 40 H Cm Cm 40



ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ 2 Μέθοδος της τιτλοδότησης του ορού (10 οροί/τρυβλίο) Έλεγχοι Δοκιμαστικός ορός 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 A Cc C- 1:5 1:5 Β Cc C- 1:10 1:10 Γ C++ C++ 1:20 1:20 Δ C++ C++ 1:40 1:40 E C+ C+ 1:80 1:80 ΣΤ C+ C+ 1:160 1:160 Ζ Cm Cm 1:320 1:320 H Cm Cm 1:640 1:640 Πρωτόκολλο δοκιμής: Μάρτυρας συζευτικού (Cc) : οι στήλες 1A και 1B συνιστούν τον μάρτυρα αναφοράς που αποτελείται από αντιγόνο BTV και συζευτικό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ουδετεροποιήσει το τρυβλίο ανάγνωσης ELISA. Έλεγχος Mab (Cm) : οι στήλες 1 και 2, γραμμές Ζ και Η, είναι ο έλεγχος του μονοκλωνικού αντισώματος και περιέχουν αντιγόνο BTV, μονοκλωνικό αντίσωμα και συζευτικό. Οι στήλες αυτές αντοπροσωπεύουν το μέγιστο χρώμα. Ο μέσος όρος των τιμών οπτικής πυκνότητας από τον έλεγχο αυτό αποτελεί 0 % της τιμής αναστολής. Θετικός έλεγχος (C++, C+) : οι στήλες 1 και 2, γραμμές Γ-Δ-Ε-ΣΤ περιέχουν αντιγόνο BTV, ισχυρό και ασθενή θετικό αντιορό BTV αντίστοιχα, Mab και συζευτικό. Αρνητικος έλεγχος (C-) : οι στήλες 2Α και 2Β είναι οι αρνητικοί έλεγχοι που περιέχουν αντιγόνο BTV, αρνητικό αντιορό BTV, Mab και συζευκτικό. Δοκιμαστικός ορός : Για ορολογικές μελέτες μεγάλης κλίμακας και γρήγορο διαχωρισμό, ο ορός θα μπορούσε να εξετασθεί σε μία μόνον αραίωση 1/5 (προσάρτημα 1). Εναλλακτικά, μπορούν να εξετασθούν 10 οροί σε λόγους αραίωσης από 1/5 έως 1/640 (προσάρτημα 2). Αυτό θα δώσει κάποια ένδειξη του τίτλου του αντισώματος στο δοκιμαστικό ορό. Διαδικασία: 1. Αραιώνεται αντιγόνο BTV σε προτιτλοδοτημένη συγκέντρωση σε PBS, υπερηχείται σύντομα για να διασπαρούν συσπειρωμένα σωματίδια ιού (εάν δεν υπάρχει υπερηχητής, γίνεται ζωηρός σιφωνισμός) και προστίθενται 50 μl σε όλες τις κοιλότητες του τρυβλίου ELISA. Οι πλευρές του τρυβλίου κτυπούνται ελαφρά για να διασκορπιστεί το αντιγόνο. 2. Επώαση στους 37 °C επί 60 λεπτά πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. Τα τρυβλία πλένονται τρεις φορές υπερχειλίζοντας και αδειάζοντας τις κοιλότητες με μη αποστειρωμένο PBS και αποστύπτονται σε απορροφητικό χαρτί. 3. Κοιλότητες ελέγχου: Προστίθενται 100 μl παρεμποδιστικού ρυθμιστικού διαλύματος σε κοιλότητες Cc. Προστίθενται 50 μl ορού θετικού και αρνητικού ελέγχου, σε αραίωση 1/5 (10 μl ορού +40 μl παρεμποδιστικού ρυθμιστικού διαλύματος), στις αντίστοιχες κοιλότητες C-, C+ και C++. Προστίθενται 50 μl παρεμποδιστικού ρυθμιστικού διαλύματος σε κοιλότητες ελέγχου Mab. Μέθοδος δοκιμής της κηλίδας: Σε διπλή σειρά κοιλοτήτων των στηλών 3 έως 12, προστίθενται 50 μl από κάθε ορό δοκιμής αραιωμένο 1 προς 5 με παρεμποδιστικό ρυθμιστικό διάλυμα (10 μl ορού +40 μl παρεμποδιστικού ρυθμιστικού διαλύματος), ή Μέθοδος τιτλοδότησης του ορού: Από κάθε δείγμα δοκιμής παρασκευάζεται σειρά αραιώσεων στο διπλάσιο (1 προς 5 έως 1 προς 640) με παρεμποδιστικό ρυθμιστικό διάλυμα, μέσα σε οκτώ κοιλότητες χωριστών στηλών 3 έως 12. 4. Αμέσως μετά την προσθήκη του δοκιμαστικού ορού, αραιώνεται 1:100 Mab σε παρεμποδιστικό ρυθμιστικό διάλυμα και προστίθενται 50 μl σε όλες τις κοιλότητες του τρυβλίου εκτός από το μάρτυρα αναφοράς. 5. Επώαση στους 37 °C επί 60 λεπτά πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. Έκπλυση τρεις φορές με PBS και απόστυψη. 6. Αραίωση συμπυκνώματος αντιποντικού από κόνικλο σε 1/5000 σε ρυθμιστικό διάλυμα παρεμπόδισης και προσθήκη 50 μl σε όλες τις κοιλότητες του τρυβλίου. 7. Επώαση στους 37 °C επί 60 λεπτά πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. Έκπλυση τρεις φορές με PBS και απόστυψη. 8. Το OPD αποψύχεται και αμέσως πριν από τη χρήση προστίθενται 5 μl 30 % υπεροξειδίου του υδρογόνου σε κάθε 10 ml OPD. Προστίθενται 50 μl σε όλες τις κοιλότητες του τρυβλίου. Αφήνεται να αναπτυχθεί το χρώμα επί 10 περίπου λεπτά και η αντίδραση διακόπτεται με ένα γραμμομόριο θειικού οξέος (50 μl ανά κοιλότητα). Το χρώμα πρέπει να αναπτυχθεί στις κοιλότητες ελέγχου Mab και σε αυτές τις κοιλότητες που περιέχουν ορό χωρίς κανένα αντίσωμα του BTV. 9. Εξετάζονται τα τρυβλία και μετρούνται τα αποτελέσματα είτε οπτικά είτε χρησιμοποιώντας φασματοφωτομετρικό αναγνωστήρα. Ανάλυση των αποτελεσμάτων: Με τη βοήθεια λογισμικού, εκτυπώνονται οι τιμές οπτικής πυκνότητας (OD) καθώς και ποσοστό αναστολής (PI) για τους ορούς δοκιμής και τους ορούς μάρτυρες, με βάση τη μέση τιμή που έχει καταγραφεί για τις κοιλότητες που αντιστοιχούν στους μάρτυρες αντιγόνου. Τα εκφραζόμενα σε τιμές OD και PI δεδομένα χρησιμοποιούνται για να προσδιοριστεί εάν τα αποτελέσματα της δοκιμής περικλείονται εντός αποδεκτών ορίων. Τα ανώτατα όρια ελέγχου (UCL) και τα κατώτατα όρια μάρτυρα (LCL) για το μάρτυρα Mab (αντιγόνο συν Mab, ελλείψει δοκιμαστικού ορού) βρίσκονται μεταξύ των τιμών OD 0,4 και 1,4. Οποιαδήποτε πλάκα δεν πληροί τα κριτήρια αυτά, πρέπει να απορρίπτεται. Εάν δεν υπάρχει λογισμικό, εκτυπώνονται οι τιμές OD με τη βοήθεια εκτυπωτή ELISA. Υπολογίζεται ο μέσος όρος των μετρήσεων OD για τις κοιλότητες ελέγχου αντιγόνου, ο οποίος ισοδυναμεί με 100 % της τιμής. Καθορίζεται το 50 % της τιμής OD και υπολογίζεται διά χειρός η θετικότητα και η αρνητικότητα κάθε δείγματος. Ποσοστό τιμής παρεμπόδισης = 100 - (OD κάθε ελέγχου δοκιμής/μέσος όρος OD του Cm) × 100. Οι δύο κοιλότητες που περιέχουν αρνητικό ορό μάρτυρα και οι δύο κοιλότητες που περιέχουν το τυφλό διάλυμα θα πρέπει να δίδουν τιμές PI μεταξύ +25 % και –25 % και μεταξύ +95 και +105 %, αντίστοιχα. Η λήψη τιμών εκτός αυτών των ορίων δεν ακυρώνει την πλάκα, αλλά αποτελεί ένδειξη ανάπτυξης προϋπάρχοντος χρώματος. Ο ισχυρός και ο ασθενής θετικός ορός ελέγχου πρέπει να δίδουν τιμές PI μεταξύ +81 % και +100 % και μεταξύ +51 % και +80 %, αντίστοιχα. Το όριο διάγνωσης για τους ορούς δοκιμής είναι 50 % (PI 50 % ή OD 50 %). Τα δείγμα που εμφανίζουν τιμές > 50 % καταγράφονται ως αρνητικά. Τα δείγματα που εμφανίζουν τιμές PI μεγαλύτερες ή μικρότερες από το όριο για τις διπλές κοιλότητες θεωρούνται αμφίβολα. Τα εν λόγω δείγματα μπορούν να υποβάλλονται σε νέα δοκιμή κηλίδας και δοκιμή τιτλοδότησης. Τα θετικά δείγματα μπορούν επίσης να τιτλοδοτηθούν, για να παράσχουν μια ένδειξη του βαθμού θετικότητας. Οπτική ανάγνωση: Τα θετικά και αρνητικά δείγματα διακρίνονται εύκολα με γυμνό μάτι· τα ασθενή θετικά ή τα ισχυρά αρνητικά δείγματα ενδέχεται να διακρίνονται δυσκολότερα με γυμνό μάτι. Παρασκευή αντιγόνου για δοκιμή ELISA BTV: 1. Εκπλύονται 40-60 σειρές συνενωμένων κυττάρων ΒΗΚ-21 τρεις φορές με μέσο Eagle ελεύθερο ορού και μολύνονται με ορότυπο 1 του ιού της κυανής γλώσσας με μέσο Eagle ελεύθερο ορού. 2. Επωάζονται στους 37 °C και εξετάζονται καθημερινά για κυτοπαθολογικό σύμπτωμα (ΚΠΣ). 3. Όταν το ΚΠΣ έχει φανεί στο 90 μέχρι 100 % της κυτταρικής στρώσης κάθε σειράς, ο ιός συλλέγεται με δόνηση κάθε ακινητοποιημένου κύτταρου από το γυαλί. 4. Φυγοκέντρηση στις 2 000 - 3 000 rpm προς ιζηματοποίηση των κυττάρων. 5. Το υπερκείμενο απορρίπτεται και τα κύτταρα επαναιωρούνται σε περίπου 30 ml PBS που περιέχει 1 % «Sarkosyl» και 2 ml φαινυλομεθυλοσουλφονυλοφθορίδιο (ρυθμιστικό διάλυμα λύσης). Αυτό μπορεί να κάνει τα κύτταρα να σχηματίζουν ένα πήγμα και περισσότερο ρυθμιστικό διάλυμα λύσης μπορεί να προστεθεί για να μειώσει το φαινόμενο αυτό. (Σημείωση: το φαινυλομεθυλοσουλφονυλοφθορίδιο είναι επικίνδυνο - να χρησιμοποιείται με εξαιρετική προσοχή.) 6. Τα κύτταρα αποκόπτονται επί 60 δευτερόλεπτα χρησιμοποιώντας στέλεχος υπερηχητή με πλάτος 30 μικρών. 7. Φυγοκέντρηση στις 10 000 rpm επί 10 λεπτά. 8. Το υπερκείμενο αποθηκεύεται στους +4 °C και το εναπομείναν κυτταρικό ίζημα επαναιωρείται σε 10 μέχρι 20 ml ρυθμιστικού διαλύματος λύσης. 9. Υπερήχηση και διαύγαση, διατηρώντας το υπερκείμενο σε κάθε στάδιο, τρεις φορές συνολικά. 10. Τα υπερκείμενα συγκεντρώνονται και φυγοκεντρούνται στις 24 000 rpm (100,000 g) επί 120 λεπτά στους +4 °C πάνω από ένα στρώμα 5 ml 40 % σουκρόζης (β/ο σε PBS) χρησιμοποιώντας σωλήνες φυγόκεντρου Becχλμ.ann των 30 ml και κινητήρα SW 28. 11. Το υπερκείμενο απορρίπτεται, οι σωλήνες στεγνώνονται εντελώς και το ίζημα επαναιωρείται σε PBS με υπερήχηση. Το αντιγόνο διατηρείται σε επιμέρους δόσεις στους –20 °C. Τιτλοδότηση του αντιγόνου BTV για Elisa: Αντιγόνο καταρροϊκού πυρετού του προβάτου για Elisa τιτλοδοτείται με την έμμεση Elisa. Διπλασιαζόμενες αραιώσεις του αντιγόνου τιτλοδοτούνται εναντίον μιας σταθερής αραίωσης (1/100) του μονοκλωνικού αντισώματος 3-17-Α3. Ο κανόνας εκτέλεσης είναι ο ακόλουθος: 1. Τιτλοδοτείται αραίωση 1/20 αντιγόνου BTV σε PBS κατά μήκος του τρυβλίου μικροτιτλοδότησης σε σειρά διπλασιαζόμενης αραίωσης (50 μl/κοιλότητα) χρησιμοποιώντας σιφώνιο πολλών διαύλων. 2. Επώαση επί μία ώρα στους 37 °C πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. 3. Τα τρυβλία εκπλύονται τρεις φορές με PBS. 4. Προστίθενται 50 μl μονοκλωνικού αντισώματος 3-17-Α3 (αραιωμένου κατά 1/100) σε κάθε κοιλότητα του τρυβλίου μικροτιτλοδότησης. 5. Επώαση επί μία ώρα στους 37 °C πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. 6. Τα τρυβλία εκπλύονται τρεις φορές με PBS. 7. Προστίθενται 50 μl αντιγλοβουλίνης ποντικού από κόνικλο συνεζευγμένη με υπεροξειδάση αγριοραπανιού, αραιωμένη σε μία προτιτλοδοτημένη βέλτιστη συγκέντρωση, σε κάθε κοιλότητα του τρυβλίου μικροτιτλοδότησης. 8. Επώαση επί μία ώρα στους 37 °C πάνω σε περιστροφικό αναδευτήρα. 9. Προστίθεται χρωμογόνο και υπόστρωμα όπως περιγράφηκε προηγούμενα. Η αντίδραση διακόπτεται μετά από 10 λεπτά με την προσθήκη ενός γραμμομορίου θειικού οξέος (50 μl/κοιλότητα). Κατά την ανταγωνιστική μέθοδο, το μονοκλωνικό αντίσωμα πρέπει να βρίσκεται σε περίσσεια, για αυτό επιλέγεται μια αραίωση του αντιγόνου που βρίσκεται πάνω στην καμπύλη τιτλοδότησης (όχι στην περιοχή οριζοντιοποίησης) που δίνει περίπου 0,8 OD από 10 λεπτά.