1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ►M2 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1764/86 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 27ης Μαΐου 1986
για τον καθορισµό των ελαχίστων απαιτήσεων ποιότητας για τα µεταποιηµένα προϊόντα µε βάση
τη ντοµάτα στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεως στην παραγωγή ◄
(ΕΕL153 της 7.6.1986, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1Κανονισµός (Ε OΚ) αριθ. 2318/89 της Επιτροπής της 28ης Ιουλίου
1989 L220 49 29.7.1989
►M2Κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 1593/98 της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου
1998 L208 17 24.7.1998
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 2
▼B
▼M2
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1764/86 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 27ης Μαΐου 1986
για τον καθορισµό των ελαχίστων απαιτήσεων ποιότητας για τα
µεταποιηµένα προϊόντα µε βάση τη ντοµάτα στο πλαίσιο του
καθεστώτος ενισχύσεως στην παραγωγή
▼B
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής Κοι-
νότητας,
τον κανονισµό (ΕΟΚ) αριθ. 426/86 του Συµβουλίου της 24ης
Φεβρουαρίου 1986 για την κοινή οργάνωση αγοράς στον τοµέατωνµεταποιηµέν ωνοπωροκηπευτικών(
1), και ιδίως το άρθρο 6
παράγραφος 4,
Εκτιµώντας:ότι το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 426/86
προβλέπει καθεστώς ενίσχυσης στην παραγωγή για ορισµένα
προϊόντα· ότι το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του εν λόγωκανονισµού ορίζει ότι η ενίσχυση καταβάλλεται µόνο για ταπροϊόντα τα οποία ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ποιότηταςπου πρέπει να καθορισθούν·
ότι στόχος των εν λόγω απαιτήσεων ποιότητας είναι να αποφευ-
χθεί η παραγωγή προϊόντων για τα οποία δεν υπάρχει ζήτηση ήπροϊόντων τα οποία θα µπορούσαν να προ καλέσουνδιαταραχή
της αγοράς· ότι οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να βασίζονται σεπαραδοσιακές θεµιτές διαδικασίες παρασκευής·
ότι, προκειµένου να υλοποιηθεί το καθεστώς ενίσχυσης στην
παραγωγή, ο παρών κανονισµός πρέπει να εφαρµοσθεί σε συν-δυασµό µε τον κανονισµό (ΕΟΚ) αριθ. 1599/84 της Επιτροπής της5ης Ιουνίου 1984 περί λεπτοµερειών κανόνων για την εφαρµογήτου συστήµατος ενίσχυσης στην παραγωγή προϊόντων που έχουνµεταποιηθεί από οπωροκηπευτικά (
2), όπως τροποποιήθηκε από
τον κανονισµό (ΕΟΚ) αριθ. 1155/86 (3), ιδίως όσοναφορά τον
έλεγχο των µεταποιηµένων προϊόντων·
ότι οι ποιοτικές προδιαγραφές που καθορίζονται στον κανονισµό
αυτό είναι µέτρα για την εφαρµογή του συστήµατος ενίσχυσηςστηνπαραγωγή· ότι δενέχουνκαθορισθεί ακόµα στηνΚοιν ότηταποιοτικές προδιαγραφές για την εµπορία των προϊόντων· ότι γιατο σκοπό αυτό µπ ορούνν α ε ξακολουθούν να εφαρµόζονται από τα
κράτη µέλη οι εθνικές προδιαγραφές µε την προϋπόθεση ότισυµβιβάζονται µε τις διατάξεις της συνθήκης για την ελεύθερηκυκλοφορία τωνεµπορευµάτων ·
ότι η Επιτροπή ∆ιαχείρισης Μεταποιηµένων Προϊόντων µε Βάση
τα Οπωροκηπευτικά δενδιετύπωσε γν ώµη στηνπροθεσµία πουόρισε ο πρόεδρός της,
(1)ΕΕ αριθ.L49 της 27. 2. 1986, σ. 1.
(2)ΕΕ αριθ.L152 της 8. 6. 1984, σ. 16.
(3)ΕΕ αριθ.L105 της 22. 4. 1986, σ. 24.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 3
▼B
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
▼M2
Άρθρο 1
Ο παρών κανονισµός καθορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότη-
τας στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνονται τα προϊόντα µε βάσητηντοµάτα, όπως καθορίζον ται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 τουκανονισµού (ΕΚ) αριθ. 504/97 της Επιτροπής (
1) για:
α) τα προϊόντα µε ποσόστωση που δικαιούνται της ενισχύσεως
στηνπαραγωγή που προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2201/96·
β) για τα προϊόντα µε βάση την τοµάτα, εντός π οσοστώσεως, που
παραδίδεται στο πλαίσιο τωνσυµβάσεωνµεταποιήσεως πουαναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισµού (ΕΚ)αριθ. 504/97 και για τις οποίες έχει τηρηθεί η ελάχιστη τιµή.
▼
B
Άρθρο 2
Για τη βιοµηχανική παρασκευή των προϊόντων που αναφέρονται
στο άρθρο 1 χρησιµοποιούνται µόνο νωπές, κόκκινες, υγιείς, ώρι-µες, γερές και καθαρές τοµάτες (καρποί του φυτού lycopersicum
esculentum P .Mill) κατάλληλες για µεταποίηση και µόνο ποικι-
λίες που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 ►
M2του
κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 504/97 ◄, σε περίπτωση εφαρµογής του.
▼M1
ΤΙΤΛΟΣI
Απαιτήσεις που αφορούν τις αποφλοιωµένες και µη αποφλοιωµένες
τοµάτες
Άρθρο 3
Κατά την έννοια του παρόντος κανονισµού νοούνται ως:
«αποφλοιωµένες τοµάτες»:—βαθύψηκτες αποφλοιωµένες τοµάτες ολόκληρες και µη
ολόκληρες
και
—διατηρηµένες αποφλοιωµένες τοµάτες, ολόκληρες ή και µη
ολόκληρες, έτσι όπως ορίζονται ►
M2στο άρθρο 1 παράγρα-
φος 2 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 504/97 ◄,
«µη αποφλοιωµένες τοµάτες»: τοµάτες»:διατηρηµένες µη αποφλοιωµένες τοµάτες, ολόκληρες ή σε τεµά-
χια έτσι όπως ορίζονται στο άρθρο 1 του ανωτέρω κανονισµού.
Άρθρο 4
1. Μόνο τα ακόλουθα συστατικά µπ ορούνν α προστεθούνστις
αποφλοιωµένες και µη αποφλοιωµένες τοµάτες:
—νερό,
—χωµός τοµάτας,
—τοµατοπολτός,
—κοινό αλάτι (χλωριούχο νάτριο),
—φυσικά καρυκεύµατα, αρωµατικά βότανα και τα εκχυλίσµατά
τους, φυσικές αρωµατικές ουσίες.
Στηνπαρασκευή αποφλοιωµένων και µη αποφλοιωµένων τοµατών
µπορούνν α χρησιµοπο ιηθούνως π ρόσθετα αποκλεισ τικά το
κιτρικό οξύ (Ε 330) και το χλωριούχο ασβέστιο (509).
(1)ΕΕL78 της 20. 3. 1997, σ. 14.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 4
▼M1
2. Η ποσότητα κοινού αλατιού που π ροστίθεται δενπρέπει ν α
υ π ε ρ β α ί νε ιτ ο3%τ ο υ καθαρού βάρους, ενώ εφ όσονπροσ τίθεται
χλωριούχο ασβέστιο, η συνολική περιεκτικότητα σε ιόντα ασβε-στίου δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,045 % για τια τοµάτες πουπαρουσιάζονται ολόκληρες και το 0,080 % για τις τοµάτες πουδεν είναι ολόκληρες. Για να π ροσδιοριστεί η ποσότητα κοινού
αλατιού που π ροστίθεται, η φυσική περιεκτικότητα σε χλωριούχα
άλατα θεωρείται ως ίση προς 2 % της περιεκτικότητας σε ξηράουσία.
3. Ο χυµός τοµάτας και ο τοµατοπολτός που π ροστίθεται πρέ-
πει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που καθορίζονται στοντίτλοII.
Άρθρο 5
1. Οι αποφλοιωµένες και µη αποφλοιωµένες τοµάτες πρέπει να
είναι απαλλαγµένες από γεύση ή οσµή ξένες προς το προϊόν· τοχρώµα τους πρέπει να είναι χαρακτηριστικό της χρησιµοποιού-µενης ποικιλίας, που υπέστη κατάλληλη µεταποίηση.
2. Οι αποφλοιωµένες τοµάτες πρέπει να είναι πρακτικά απαλ-
λαγµένες από φλοιούς. Οι µη αποφλοιωµένες τοµάτες πρέπει ναφέρουν τον φλοιό τους. Οι αποφλοιωµένες και µη αποφλοιωµένεςολόκληρες τοµάτες πρέπει επίσης να είναι πρακτικά απαλλαγµέ-νες από τοµάτες που έχουν υποστεί ζηµίες.
3. Ο αριθµός τωνµυκήτωνστις τοµάτες σε κον σέρβα (τοµάτες
και υγρό επικάλυψης) δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50 % τωνθετικώνπεδίωνκαι το pHδεν πρέπει να υπερβαίνει το 4,5.
Άρθρο 6
1. Τα προϊόντα θεωρούνται σύµφωνα προς το άρθρο 5 παράγρα-
φος 2, όταντα ελαττώµατα που παρουσιάζουνδενυπερβαίν ουντιςακόλουθες ανοχές:
ελαττώµατα: 35 cm
2ολικής επιφανείας,
—παρουσία φλοιών(αποφλοιωµέν ες τοµάτες):
—τοµάτες που παρουσιάζονται ολόκληρες: 300 cm2ολικής
επιφανείας,
—τοµάτες που παρουσιάζονται όχι ολόκληρες: 1 250 cm2
ολικής επιφανείας.
—µη παρουσία φλοιών(µη αποφλοιωµέν ες τοµάτες):
—τοµάτες που παρουσιάζονται ολόκληρες: 300 cm2ολικής
επιφανείας,
—τοµάτες που παρουσιάζονται µη ολόκληρες 1 250 cm2
ολικής επιφανείας.
Οι καθοριζόµενες ανοχές αναφέρονται σε 10 χιλιόγραµµα καθα-
ρού βάρους.
2. Προς το σκοπό της παραγράφου 1 νοούνται ως:
α) «ελαττώµατα», οι περιοχές στις οποίες επιφανειακές αλλοιώ-
σεις έχουνπροσβάλει τη σάρκα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να
δηµιουργούνσαφή αν τίθεση λόγω του χρώµατός τους ή τηςυφής τους προς τονφυσιολογικό ιστό της τοµάτας και θαέπρεπε κατά συνέπεια να έχουν αφαιρεθεί κατά τη διάρκειατης µεταποίησης·
β) «φλοιοί», τόσο οι φλοιοί που είναι π ροσφυείς στη σάρκα της
τοµάτας όσο και αυτοί που δενείν αι, καθώς και οι φλοιοί πουέχουναποσπασθεί και βρίσκον ται µέσα στονπεριέκτη.
Άρθρο 7
1. Όσον αφορά τις αποφλοιωµένες και τις µη αποφλοιωµένες
τοµάτες σε κονσέρβα, οι τοµάτες και το υγρό επικάλυψης πουπεριέχονται σε ένα περιέκτη πρέπει να καταλαµβάνουν τουλάχι-στον90 % της χωρητικότητας σε ν ερό του περιέκτη.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 5
▼M1
2. Το στραγγισµένο βάρος τωνολόκληρων αποφλοιωµένων και
µη αποφλοιωµένων τοµατών σε κονσέρβα πρέπει να είναι τουλά-χιστονίσο, κατά µέσο όρο, µε 56 % της χωρ ητικότητας σε νερό
του περιέκτη, η οποία εκφράζεται σε γραµµάρια.
3. Όταν οι διατηρηµένες αποφλοιωµένες και µη αποφλοιωµέ-
νες τοµάτες είναι συσκευασµένες σε γυάλινους περιέκτες, ηχωρητικότητά τους σε νερό µειώνεται κατά 20 mlπριναπό τον
υπολογισµό των ποσοστών που αναφέρονται στις παραγράφους 1και 2.
▼
B
ΤΙΤΛΟΣII
Απαιτήσεις για το χυµό τοµάτας και τον τοµατοπολτό.
Άρθρο 8
Για του σκοπούς του παρόντος τίτλου νοούνται ως «χυµός τοµά-
τας» και «τοµατοπολτός», τα προϊόντα που ορίζονται ►M2στα
στοιχεία κ) και λ) του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισµού(ΕΚ) αριθ. 504/97 ◄.
Άρθρο 9
1. Επιτρέπεται να π ροστεθούνστο χυµό τοµάτας και τοντοµα-
τοπολτό µόνο τα ακόλουθα συστατικά:
—κοινό αλάτι (χλωριούχο νάτριο),
—φυσικά καρυκεύµατα, φυσικά αρωµατικά φυτά και τα εκχυλί-
σµατά τους καθώς και φυσικές αρωµατικές ύλες.
2. Στηνπαρασκευή χυµού τοµάτας και τοµατοπολτού επιτρέπε-
ται να χρησιµοποιείται σαν π ρόσθετο µόνο το κιτρικό οξύ (Ε
330). Επιπλέονµπορεί ν α χρησιµοποιηθεί:
—ασκορβικό οξύ (Ε 300) στηνπαρασκευή χυµού τοµάτας περιε-
κτικότητας σε ξηρό βάρος τουλάχιστον7 %. Ωστ όσο, η περιε-
κτικότητα σε ασκ ορβικό οξύ δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,03
% κατά βάρος του τελικού προϊόντος,
—διοξείδιο του πυριτίου (551) στηνπαρασκευή σκόν ης τοµατο-
πολτού. Ωστόσο, η περιε κτικότητα σε διοξείδιο του πυριτίου
δεν πρέπει να υπερβαίνει το 1 % κατά βάρος του τελικούπροϊόντος.
3. Η ποσότητα του κοινού αλατιού που π ροστίθεται δενπρέπει
να υπερβαίνει:
α) το 15 % κατά βάρος της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος, στην
περίπτωση τοµατοπολτού µε περιεκτικότητα σε ξηρό βάροςµεγαλύτερη από 20 %· και
β )τ ο3%τ ο υ καθαρού βάρους στηνπερίπτωση άλλωντοµατο-
πολτώνκαι του χυµού τοµάτας.
Κατά τονπροσδιορισµό της ποσότητας του κοιν ού αλατιού που
έχει προστεθεί, η φυσική περιε κτικότητα σε χλωριούχα άλατα
θεωρείται ίση µ ε 2 % της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος.
Άρθρο 10
1. Ο χυµός τοµάτας και ο τοµατοπολτός έχουν:
α) χαρακτηριστικό κόκκινο χρώµα· καιβ) καλή γεύση, χαρακτηριστική ενός κατάλληλα µεταποιηµένου
προϊόντος.
Τα προϊόντα είναι απαλλαγµένα από οποιαδήποτε ξένη γεύση,
ιδίως τη γεύση καµµένου ή καραµελοποιηµένου προϊόντος.
2. Ο χυµός τοµάτας και ο τοµατοπολτός είναι:
α) απαλλαγµένοι από εµφανείς ξένες φυτικές ύλες, στις οποίες
συµπεριλαµβάνονται ο φλοιός, οι σπ όροι και άλλα τραχιά
µέρη της τοµάτας·
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 6
▼B
β) πρακτικά απαλλαγµένοι από ανόργανες ακαθαρσίες.
3. Θεωρείται ότι οι απαιτήσεις που π ροβλέπονται στην παρά-
γραφο 2 έχουντηρηθεί όταν :
▼M2α) οι τυχόν ξένες φυτικές ύλες εντοπίζονται µόνο µε εντατική
εξέταση µε γυµνό µάτι: ωστ όσο, ορισµένα παρασκευάσ µατα
χυµού και τοµατοπολτού µπ ορούνν α παρουσ ιάζουνφλοιό και
σπόρους, εντός των ανωτάτων ορίων που π ροβλέπονται στα
στοιχεία κ) και λ) του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισµού(ΕΚ) αριθ. 504/97·
▼
B
β) η περιεκτικότητα σε ανόργανες ακαθαρσίες δεν υπερβαίνει το
0,1 % της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος, αφού αφαιρεθεί τοεπιτραπέζιο αλάτι που έχει π ροστεθεί και, στηνπερίπτωση
της σκόνης τοµατοπολτού, το διοξείδιο του πυριτίου που έχειπροστεθεί.
4. Ο χυµός τοµάτας και ο τοµατοπολτός έχουν:
α) οµοιοµερή σύσταση και πυκνότητα πράγµα που δείχνει ότι
χρησιµοποιήθηκανοι κατάλληλες πρακτικές µεταποίησης·
β) περιεκτικότητα σε ζάχαρη, εκφρασµένη σε ιµβερτοσάκχαρο,
τουλάχιστον42 % κατά βάρος της περιεκτικότητας σε ξηρόβάρος, αφού αφαιρεθεί το επιτραπέζιο αλάτι που έχει προ-στεθεί·
γ) ολική ογκοµετρούµενη οξύτητα, εκφρασµένη σε κρυσταλλικό
ένυδρο κιτρικό οξύ, όχι µεγαλύτερη από 10 % κατά βάρος τηςπεριεκτικότητας σε ξηρό βάρος, αφού αφαιρεθεί το επιτραπέ-ζιο αλάτι που π ροστεθεί·
δ) πτητική οξύτητα, εκφρασµένη σε οξικό οξύ, όχι µεγαλύτερη
από 0,4 % κατά βάρος της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος,αφού αφαιρεθεί το επιτραπέζιο αλάτι που έχει π ροστεθεί·
ε)pHόχι ανώτερο από 4,5·
▼
M2
ζ) ολική περιεκτικότητα σε γαλακτικό οξύ όχι ανώτερη από 1 %
του ξηρού εκχυλίσµατος, µετά από αφαίρεση οποιασδήποτεποσότητας κοινού αλατιού, στην περίπτωση του χυµού τοµά-τας.
▼
B
5. Ο αριθµός τωνµυκήτωντου χυµού τοµάτας και του τοµατο-
πολτού, όταν αραιώνονται µε νερό για να αποκτήσουν 8 % περιε-κτικότητα σε ξηρό βάρος, δενυπερβαίν ει τα 70 % θετικά πεδία.Για τονχυµό τοµάτας περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος κάτω του 8%, το ποσοστό τωνθε τικώνπεδίωνµειών εται αν άλογα µε την
περιεκτικότητα σε ξηρό βάρος.
ΤΙΤΛΟΣIII
Απαιτήσεις για τις νιφάδες τοµάτας
Άρθρο 11
Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου ως «νιφάδες τοµάτας»
νοείται το προϊόν που ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2►
M2στοιχείο ι) του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 504/97 ◄.
Άρθρο 12
1. Οι νιφάδες τοµάτας:
α) έχουνχαρακτηριστικό κόκκιν ο χρώµα καιβ) καλή γεύση, χαρακτηριστική ενός κατάλληλα µεταποιηµένου
προϊόντος,
γ) είναι απαλλαγµένες από ξένες προς το προϊόν γεύσεις και
οσµές.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 7
▼B
2. Η περιεκτικότητα τωννιφάδωντοµάτας σε ξηρό βάρος είναιτουλάχιστον93 %.
3. Η περιεκτικότητα ανοργάνων και φυτικών ακαθαρσιών µαζί
δεν υπερβαίνει το 1 % κατά βάρος του προϊόντος. Για το σκοπόαυτό ως«φυτικές ακαθαρσίες» νοούνται οι φυτικές ύλες που είναιορατές µε γυµνό µάτι και που είτε δεν ανήκουν στην ίδια τηντοµάτα ή είχανπ ροσκολληθεί στην νωπή τοµάτα αλλά έπρεπε να
είχαναφαιρεθεί κατά τη µεταποίηση, ιδίως φύλλα τοµάτας, ποδί-σκοι, βράκτεια κάλυκος.
4. Για την παρασκευή νιφάδων τοµάτας επιτρέπεται να χρησι-
µοποιείται σανπ ρόσθετο µόνο διοξε ίδιο του πυριτίου (551).
Ωστόσο, η περιε κτικότητα διοξειδίου του πυριτίου δενυπερβαί-
νει το 1 % κατά βάρος.
5. Ο αριθµός µυκήτωντωνν ιφάδωντοµάτας, ότανοµογεν ο-
ποιούνται µε νερό για να αποκτήσουν 8 % περιεκτικότητα σεξηρό βάρος, δενυπερβαίν ει τα 70 % θετικά πεδία.
ΤΙΤΛΟΣIV
Απαιτήσεις σχετικά µε τους περιέκτες και έλεγχος
Άρθρο 13
1. Οι περιέκτες κονσερβοπο ιηµένων ►M1τωναποφλοιω-
µένων και µη αποφλοιωµένων τοµατών ◄, ολόκληρωνκαι µη
ολόκληρων, και τοµατοχυµού φέρουν σήµα που αναφέρει τηνηµεροµηνία και το έτος συσκευασίας καθώς και τον µεταποιητή.Σεπερίπτωση που ο τοµατοχυµός που έχει µεταποιηθεί σε διαφο-ρετικές ηµεροµηνίες είναι αποθηκευµένος στον ίδιο περιέκτηπριν συσκευασθεί, το σήµα περιλαµβάνει όλες τις ηµεροµηνίεςπαραγωγής.
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ισχύουνεπίσης για άλλα
προϊόντα µε βάση την τοµάτα εφ όσοντα προϊόν τα αυτά, κατά τη
στιγµή της µεταποίησης, συσκευάζονται στον περιέκτη µέσαστονοποίο πρόκειται ν α µεταφερθούναπό τις εγκαταστάσεις τουµεταποιητή. Σε περίπτωση που τα προϊόντα αυτά αποθηκεύονταισε δεξαµενές ή παρόµοιους περιέκτες για να συσκευασθούν ή ναεπαναµεταποιηθούν στη συνέχεια, η ηµεροµηνία ή οι ηµεροµη-νίες παραγωγής αναφέρονται στους περιέκτες. Όταν τα προϊόντααυτά συσκευάζονται στους τελικούς περιέκτες τους, οι τελευταίοιφέρουν ένδειξη που αναφέρει την ηµεροµηνία ή τις ηµεροµηνίεςπαραγωγής και τονµεταποιητή.
3. Η σήµανση που αναφέρεται στο παρόν άρθρο και που µπο-
ρεί να είναι κωδικοποιηµένη, εγκρίνεται από τις αρµόδιες αρχέςτου κράτους µέλους όπου πραγµατοποιήθηκε η παραγωγή. Οι ενλόγω αρχές µπορούν να εγκρίνουν σ υµπληρωµατικές διατάξεις σε
θέµατα σήµανσης.
Άρθρο 14
Κάθε ηµέρα και σε τακτικά διαστήµατα κατά τη διάρκεια της
περιόδου µεταποίησης, ο µεταποιητής ελέγχει αντα προϊόν ταπληρούν τις απαιτήσεις, για να τύχουν ενίσχυσης. Το αποτέλε-σµα του ελέγχου καταγράφεται.
Άρθρο 15
1. Οι µέθοδοι ανάλυσης για τον π ροσδιορισµό:
α) της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος,β) τωνφυσικώνδιαλυτώνστερεώνυλών ,γ) της περιεκτικότητας σε αλάτι,δ) της περιεκτικότητας σε ζάχαρα,ε) της ολικής οξύτητας,στ) της πτητικής οξύτητας,
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 8
▼B
ζ) της περιεκτικότητας σε ανόργανες ακαθαρσίες,
η) τουpH,
θ) της περιεκτικότητας σε ιόντα ασβεστίου,ι) της περιεκτικότητας σε διοξείδιο του πυριτίου,καθορίζονται στο παράρτηµα.
2. Ο αριθµός τωνµυκήτωνπ ροσδιορίζονται σύµφωνα µε τη
µέθοδο τηςAOAC(ένωση αναγνωρισµένων αναλυτικών χηµικών)
(µέτρηση µυκήτωνκατά Howard).
3. Οι µέθοδοι που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2
χρησιµοποιούνται για τον τελικό καθορισµό των προϊόντων πουµπορούνν α τύχουνεν ίσχυσης στηνπαραγωγή. Για τις αν αλύσεις
καθηµερινής πρακτικής µπ ορούν να χρησιµοποιούνται άλλες
µέθοδοι.
Άρθρο 16
Ο παρών κανονισµός αρχίζει να ισχύει την 1 η Ιουλίου 1986.
Ο παρών κανονισµός είναι δεσµευτικός ως προς όλα τα µέρη του
και ισχύει άµεσα σε κάθε κράτος µέλος.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 9
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΞΗΡΟ ΒΑΡΟΣ
1.Αρχή
Περιεκτικότητα σε ξηρό βάρος είναι η περιεκτικότητα σε ολικές
φυσικές στερεές ύλες ( natural total solids /NTS).
Η ολική περιεκτικότητα τωνφυσικώνστερεών υλών , διαλυτώνκαι
αδιαλύτων, π ροσδιορίζεται µε σταθµική ανάλυση µετά από
ξήρανση στους 70 °Cυπό κενό.
2.Συσκευές και όργανα
2.1. Κλίβανος κενού, καλής ποιότητας, µε οµοιόµορφη κατανοµή της
θερµότητας (70 °C±1°C), στο οποίο το κενό να µπορεί να διατη-
ρείται για πολλές ώρες αφού σταµατήσει η αντλία.
2.2. Εργαστηριακή αντλία κενού που να µπορεί να διατηρεί µέσα στον
κλίβανο κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του πίεση χαµηλότερηαπό 25mmστήληςHgανχρειάζεται.
2.3. Συνδεσµολογία ξήρανσης µε αέρα.
Μία συσκευή καθαρισµού αερίων, που περιέχει θειικό οξύ, στε-
ρεώνεται στο σηµείο εισόδου του αέρα µέσα στον κλίβανο.
2.4. Υδατόλουτρο.2.5. Κάψες µε επίπεδο πυθµένα, µε πώµατα που κλείνουν αε ροστεγώς
και µε διάµετρο 6 cmκατά προτίµηση.
2.6. Αναλυτικός ζυγός µε ακρίβεια 0,1 mg.
2.7. Ξηραντήρας µε δείκτη Silicagel.
2.8.Kieselguhr που έχει εκπλυθεί µε οξύ.
2.9. Κλίβανος µε κυκλοφορία αέρα, των 110 °C.
3.Τρόπος εργασίας
3.1. Σε κάθε κάψα τοποθετούνται περίπου 15 mgKieselguhr /cm
2(περίπου
0,4gανά κάψα διαµέτρου 6 cm).
3.2. Οι κάψες ξηραίνονται, χωρίς το πώµα τους, µέσα σε κλίβανο µε
κυκλοφορία αέρα στους 110 °Cγια 30 λεπτά τουλάχιστον.
3.3. Οι κάψες πωµατίζονται, ψύχονται σε ξηραντήρα και ζυγίζονται.3.4. Αφαιρούνται τα πώµατα από τις κάψες και µέσα σ’ αυτές µεταφέρε-
ται γρήγορα κατάλληλη π οσότητα δείγµατος που έχει αναµειχθεί
καλά. Οι κάψες επαναπωµατίζονται και ζυγίζονται το συντοµότεροδυνατό. Το βάρος του δείγµατος πρέπει να κυµαίνεται µεταξύ 9 mg
και 20mgολικώνστερεώνυλώναν ά cm
2επιφάνειας του πυθµένα
της κάψας.
3.5. Αφαιρείται το πώµα, αναµειγνύεται το δείγµα µε το Kieselguhr µε
ένα γυάλινο ραβδάκι και π ροστίθεται απεσταγµένο νερό µέχρι ότου
ένας οµογενής πολτός κατανεµηθεί οµοιόµορφα στον πυθµένα κάθεκάψας. Το γυάλινο ραβδάκι πλένεται µε αποσταγµένο νερό.
3.6. Το δείγµα φέρεται σε φαινόµενη ξηρότητα (κατάλοιπα υγρασίας
κατώτερα από το 50 % της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος) µε µίααπό τις ακόλουθες µεθόδους:
3.6.1. Οι κάψες τοποθετούνται σε υδατόλουτρο ζέοντος ύδατος µέχρι να
στερεοποιηθεί το υπόλειµµα, να χρωµατιστεί ελαφρά ρόδινο και νααρχίσει να αποκτά φαινόµενη ξηρότητα.
3.6.2. Οι κάψες τοποθετούνται σε κλίβανο εξαναγκασµένης κυκλοφορίας
στους 70 °C. Στον κλίβανο, ο αέρας πρέπει να κυκλοφορεί γρήγορα
και να γίνεται αρκετή ανταλλαγή µε τον εξωτερικό αέρα ώστε ηυγρασία να αποµακρύνεται γρήγορα. Οι κάψες εξετάζονται σε χρο-νικά διαστήµατα ίσα ή µικρότερα από 30 λεπτά και αποµακρύνονταιµόλις αποκτήσουν φαινόµενη ξηρότητα.
3.6.3. Οι κάψες τοποθετούνται σε κλίβανο κενού στους 70 °C,ε νώη
στρόφιγγα ρύθµισης είναι εν µέρει ανοιχτή µε τρόπο που να επι-τρέπει τη γρήγορη διέλευση του αέρα µέσα από τονκλίβαν ο υπόπίεση ίση ή µεγαλύτερη από 310 mmHg. Οι κάψες εξετάζονται ανά
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 10
▼B
30 λεπτά και αποµακρύνονται µόλις αποκτήσουν φαινόµενη
ξηρότητα.
3.7. Τα δείγµατα που έχουν εν µέρει ξηρανθεί τοποθετούνται σε κλί-
βανο κενού µε τρόπο ώστε ο πυθµένας των καψών να βρίσκεται σεάµεση επαφή µε τα ράφια. Στονκλίβαν ο διοχετεύεται ξηρός αέραςµε παροχή 2 έως 4 φυσαλίδωναν ά δευτερόλεπτο, µέσω τηςσυσκευής καθαρισµού µε H
2SO4.
Τα δείγµατα ξηραίνονται για 4 ώρες στους 70 °Cυπό πίεση µικρό-
τερη ή ίση µε 50 mm Hg.
Στην αρχή της διαδικασίας ξήρανσης η θερµοκρασία του κλιβάνου
µπορεί να είναι χαµηλότερη (µέχρι 65 °C) αλλά πρέπει να φτάσει
στους 69 °Cµέχρι 71 °Cπριναπό το τέλος της πρώτης ώρας.
3.8. Οι κάψες αποµακρύνονται από τον κλίβανο, πωµατίζονται γρήγορα
και ψύχονται σε ξηραντήρα.
3.9. Οι κάψες ζυγίζονται αµέσως µόλις αποκτήσουν τη θερµοκρασία του
περιβάλλοντος (περίπου 20 λεπτά).
4.Έκφραση των αποτελεσµάτων
Εκατοστιαία αν αλογία φυσικώνολικώνστερεώνυλών
%NTS=βάρος του υπολείµµατος
βάρος του δείγµατος×100
5.Ολικές φυσικές στερεές ύλες
Οι ολικές φυσικές στερεές ύλες π ροσδιορίζονται µετά τον προσδιο-
ρισµό τωνχλωριούχωναλάτωνκαι αφού συν αχθεί το αλάτι πουέχει προστεθεί. Η περιε κτικότητα σε προϋπάρχονφυσικό αλάτι
έχει ορισθεί αυθαίρετα σε 2 % της περιεκτικότητας σε ολικέςστερεές ύλες.
ΦΥΣΙΚΕΣ ∆ΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΕΡΕΕΣ ΥΛΕΣ
1.Ορισµός
οι φυσικές διαλυτές στερεές ύλες ( natural total soluble solids /NTSS)
προσδιορίζονται µε διαθλασιοµετρική µέθοδο: συγκέντωση σακχα-ρόζης σε υδατικό διάλυµα που έχει τονίδιο δείκτη διαθλάσεως µετο ελεγχόµενο προϊόν, σε καθορισµένες συνθήκες προετοιµασίαςκαι θερµοκρασίας. Η συγκέντρωση αυτή εκφράζεται σε εκατο-στιαία αναλογία κατά µάζα.
2.Αρχή
Μέτρηση µε τη βοήθεια διαθλασιµέτρου, του δείκτη διαθλάσεως
ενός δοκιµαστικού διαλύµατος σε θερµοκρασία 20 °Cκαι µετα-
τροπή, µε τη βοήθεια πίνακα, του δείκτη διαθλάσεως σε φυσικέςδιαλυτές στερεές ύλες (εκφρασµένες σε σακχαρόζη). Εναλλακτικόςτρόπος είναι η απευθείας ανάγνωση των φυσικών διαλυτών υλώνστο διαθλασίµετρο.
3.Συσκευές και όργανα
Συνηθισµένος εργαστηριακός εξοπλισµός και κυρίως:
3.1. ∆ιαθλασίµετρο εφοδιασµένο µε βαθµολογηµένη κλίµακα δεικτών
διαθλάσεως, µε ευαισθησία 0,0005. Το διαθλασίµετρο πρέπει ναέχει ρυθµιστεί ώστε να δείχνει δείκτη διαθλάσεως 1,3330 για τοαποσταγµένο νερό σε θερµοκρασία 20 °C. Πρέπει επίσης να έχει
ρυθµιστεί σ’ ένα δείκτη διαθλάσεως π.χ. 1,3920 µε τη βοήθειαπρισµάτωνή προτύπου διαλύµατος.
Εναλλακτικά
3.2. ∆ιαθλασίµετρο εφοδιασµένο µε βαθµολογηµένη κλίµακα που να
δείχνει την κατά µάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης, µε ευαι-σθησία 0,1 %. Το διαθλασίµετρο πρέπει να έχει ρυθµιστεί ώστε ναδείχνει, για το αποσταγµένο νερό σε θερµοκρασία 20 °C, περιεκτι-
κότητα σε διαλυτό στερεό υπόλειµµα (σακχαρόζη) ίση µε το µηδέν.Πρέπει επίσης να έχει ρυθµιστεί µε τη βοήθεια πρισµάτων ή προ-τύπου διαλύµατος σε µία ένδειξη της τάξης του 36 % σε διαλυτέςστερεές ύλες εκφρασµένες σε σακχαρόζη.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 11
▼B
3.3. Κυκλοφορητής νερού που να επιτρέπει να διατηρούνται τα πρί-
σµατα του διαθλασίµετρου (3.1 ή 3.2) σε σταθερή θερµοκρασία (µεπροσέγγιση 0,5 °C), στηνπεριοχή των20 °Cπου είναι η θερµοκρα-
σία αναφοράς (βλέπε 5.1).
3.4. Ποτήρι ζέσεως κατάλληλης χωρητικότητας.
4.Τρόπος εργασίας
4.1.Παρασκευή του δοκιµαστικού διαλύµατος (
1)
Το εργαστηριακό δείγµα αναµειγνύεται καλά. ένα µέρος του δείγ-
µατος εκθλίβεται µέσα από µη απ ορροφητική γάζα (ή ανάλογο
υλικό) διπλωµένη στα τέσσερα. Οι πρώτες σταγόνες υγρού απ ορρί-
πτονται και το υπόλοιπο χρησιµοποιείται για τον π ροσδιορισµό.
4.2.Προσδιορισµός
Ρυθµίζεται η κυκλοφορία του νερού στον κυκλοφορητή (3.3) έτσι
ώστε να επιτευχθεί η απαιτούµενη θερµοκρασία (µεταξύ 15 και 25°C) και η διάταξη τίθεται σε λειτουργία ώστε τα πρίσµατα του
διαθλασιµέτρου (3.1 ή 3.2) να αποκτήσουν την ίδια θερµοκρασία, ηοποία πρέπει να παραµείνει σταθερή µε π ροσέγγιση 0,5 °Cκατά τη
διάρκεια του π ροσδιορισµού.
Το δοκιµαστικό διάλυµα (4.1) φέρεται σε θερµοκρασία γειτονική µε
τη θερµοκρασία µέτρησης. Τοποθετείται π οσότητα του δοκιµαστι-
κού διαλύµατος ( 2ή3σταγόνες είναι αρκετές) πάνω στο σταθερό
πρίσµα του διαθλασιµέτρου (3.1 ή 3.2) και αµέσως ρυθµίζεται τοκινητό πρίσµα. Φωτίζεται κατάλληλα το οπτικό πεδίο. Η χρησιµο-ποίηση λυχνίας ατµών νατρίου επιτρέπει να ληφθούν αποτελέ-σµατα µεγαλύτερης ακρίβειας (ιδίως στηνπερίπτωση χρωµατιστώνκαι σκοτεινόχρωµων προϊόντων).
Η γραµµή που χωρίζει τη φωτεινή από τη σκοτεινή ζώνη του
οπτικού πεδίου φέρεται στο σηµείο τοµής τωνν ηµάτωντου σταυ-ρονήµατος και σηµειώνεται η τιµή του δείκτη διαθλάσεως ή η κατάµάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης, ανάλογα µε τη συσκευήπου χρησιµοποιείται (3.1 ή 3.2).
4.3.Αριθµός προσδιορισµών
∆ιεξάγονται δύο π ροσδιορισµοί στο ίδιο δείγµα.
5.Έκφραση των αποτελεσµάτων
5.1.∆ιορθώσεις
Ανο προσδιορισµός έχει διεξαχθεί σε θερµοκρασία διαφορετική
από 20 °C±0,5°C, απαιτούνται οι ακόλουθες διορθώσεις:
α) για τηνκλίµακα δεικτώνδιαθλάσεως (βλέπε 3.1) εφαρµόζεται ο
τύπος:
n
20D=nt
D= 0,00013 (t−20)
β) για τηνκλίµακα που δείχν ει τηνκατά µάζα εκατοστιαία αν αλο-
γία σακχαρόζης (3.2) το αποτέλεσµα διορθώνεται σύµφωνα µετονπίν ακα 1.
5.2.Τρόπος υπολογισµού της περιεκτικότητας σε διαλυτές στερεές ύλες
Οι διαλυτές στερεές ύλες, εκφρασµένες σε εκατοστιαία αναλογία
κατά µάζα, υπολογίζονται µε τον ακόλουθο τρόπο:
5.2.1.∆ιαθλασίµετρο εφοδιασµένο µε βαθµολογηµένη κλί-
µακα δεικτώνδιαθλάσεως
Λαµβάνεται, από τον πίνακ α 2 η κατά µάζα εκατοστιαία αναλογία
σακχαρόζης που αντιστοιχεί στην τιµή που έχει ληφθεί σύµφωναµε το 4.2 και έχει διορθωθεί, ανχρειάζεται, σύµφων α µε το 5.1στοιχείο α). Οι διαλυτές στερεές ύλες είναι ίσες µε τον αριθµό τουπίνακα. Θεωρείται ως αποτέλεσµα ο αριθµητικός µέσος όρος των
δύο προσδιορισµών, εφόσον πληρούνται οι συνθήκες επαναληπτι-
κότητας (βλέπε 5.3). Το αποτέλεσµα εκφράζεται µε ένα δεκαδικόψηφίο.
(1)Αν το προϊόν είναι πυκνόρευστο ή πολύ συµπυκνωµένο, δεν θα είναι ίσως
δυνατόν να ληφθούν οι σταγόνες υγρού που απαιτούνται για την διαθλασιµε-τρική αν άλυση. Στηνπερίπτωση αυτή δενεκτελείται ο προσδιορισµός. Σεκαµµία περίπτωση δεν θα πρέπει να αραιώνεται το δείγµα µε νερό.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 12
▼B
Θερµοκρασία∆ιαλυτές στερεές ύλες που δείχνονται στην κλίµακα %(m/m)
°C51015203040505.2.2.∆ιαθλασίµετρο εφοδιασµένο µε βαθµολογηµένη κλί-
µακα που δείχνει την κατά µάζα εκατοστιαία αναλογίασακχαρόζης
Οι διαλυτές στερεές ύλες, εκφρασµένες σε κατά µάζα εκατοστιαία
αναλογία σακχαρόζης, είναι ίσες µε τον αριθµό που έχει ληφθείσύµφωνα µε το 4.2 και έχει διορθωθεί, αν χρειάζεται, σύµφωνα µετο 5.1 στοιχείο β). Θεωρείται ως αποτέλεσµα ο αριθµητικός µέσοςόρος τωνδύο προσδιορισµών εφόσον πληρούνται οι συνθήκες επα-
ναληπτικότητας (βλέπε 5.3). Το αποτέλεσµα εκφράζεται µε έναδεκαδικό ψηφίο.
5.3.Επαναληπτικότητα
Η διαφορά ανάµεσα στα αποτελέσµατα δύο π ροσδιορισµών, που
πραγµατοποιούνται γρήγορα ο ένας µετά τον άλλο από τον ίδιοαναλυτή, δεν πρέπει να είναι µεγαλύτερη από 0,2 gδιαλυτώνστε-
ρεώνυλώναν ά 100 gπροϊόντος.
6.∆ιαλυτές φυσικές στερεές ύλες
Οι ολικές διαλυτές φυσικές στερεές ύλες π ροσδιορίζονται µετά τον
προσδιορισµό τωνχλωριούχωναλάτωνκαι αφού συν αχθεί το αλάτιπου έχει προστεθεί. Για κάθε 1 % χλωριούχου άλατος πρέπει να
αφαιρείται (στους 20 °C) 1 σηµείο 13 βαθµός Brixή 0,0157 δείκτης
διαθλάσεως. Για τις διορθώσεις αυτές λαµβάνεται υπόψη η περιε-κτικότητα σε προϋπάρχονφυσικό αλάτι, η οποία έχει ορισθείαυθαίρετα σε 2 % της περιεκτικότητας σε ολικές στερεές ύλες.
ΠΙΝΑΚΑΣ1
∆ιόρθωση των αναγνώσεων στην περίπτωση διαθλασιµέτρου εφοδασµένου
µε κλίµακα που δείχνει την περιεκτικότητα σε σακχαρόζη, για θερµοκρασία
διαφορετική από 20 ±0,5°C
∆ιορθωτικοί συντελεστές που αφαιρούνται
150,250,270,310,310,340,350,36
160,210,230,270,270,290,310,31
170,160,180,200,200,220,230,23
180,110,120,140,150,160,160,15
190,060,070,080,080,080,090,09
∆ιορθωτικοί συντελεστές που π ροστίθενται
210,060,070,070,070,070,070,07
220,120,140,140,140,140,140,14
230,180,200,200,210,210,210,21
240,240,260,260,270,280,280,28
250,300,320,320,340,360,360,36
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 13
▼B
∆είκτης διαθλάσεως∆ιαλυτές στερεές ύλες (εκφασµένες σε
σακχαρόζη)
n20
D %(m/m)ΠΙΝΑΚΑΣ2
Εκατοστιαία αναλογία διαλυτών στερεών υλών κατά µάζα (εκφρασµένων
σε σακχαρόζη) σε συνάρτηση µε το δείκτη διαθλάσεως
1,3330 0
1,3344 1
1,3359 2
1,3373 3
1,3388 4
1,3404 5
1,3418 6
1,3433 7
1,3448 8
1,3463 9
1,3478 10
1,3494 11
1,3509 12
1,3525 13
1,3541 14
1,3557 15
1,3573 16
1,3589 17
1,3605 18
1,3622 19
1,3638 20
1,3655 21
1,3672 22
1,3689 23
1,3706 24
1,3723 25
1,3740 26
1,3758 27
1,3775 28
1,3793 29
1,3811 30
1,3829 31
1,3847 32
1,3865 33
1,3902 35
1,3920 36
1,3939 37
1,3958 38
1,3978 39
1,3997 40
1,4016 41
1,4036 42
1,4056 43
1,4076 44
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 14
▼B
∆είκτης διαθλάσεως∆ιαλυτές στερεές ύλες (εκφασµένες σε
σακχαρόζη)
n20
D %(m/m)
1,4096 45
1,4117 46
1,4137 47
1,4158 48
1,4179 49
1,4201 50
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΛΑΤΙ
1.Αρχή
Το δείγµα του προϊόντος, αφού αραιωθεί, αναµειγνύεται µε περίσ-
σεια τιτλοδοτηµένου διαλύµατος νιτρικού αργύρου. Η περίσσειααυτή ογκοµετρείται µε τιτλοδοτηµένο διάλυµα θειοκυανικού καλίουπαρουσία στυπτηρίας σιδήρου-αµµωνίας.
2.Προετοιµασία του δείγµατος
2.1. Ζυγίζεται π οσότητα του προϊόντος ίση µε
300
RgόπουRαντιστοι
χεί στηνπεριεκτικότητα σε ολικές διαλυτές στερεές ύλες.
2.2. Το δείγµα µεταφέρεται µε τη βοήθεια αποσταγµένου νερού, που
έχει πρόσφατα βρασθεί και ψυχθεί, µέσα σε ογκοµετρική φιάλητων200ml. Το φιαλίδιο ζυγίσεως εκπλύνεται µε αποσταγµένο νερό
και τα υγρά εκπλύσεως µεταφέρονται στην ογκοµετρική φιάλη. Οόγκος συµπληρώνεται µε αποσταγµένο νερό µέχρι τη χαραγή.
2.3. Το διάλυµα ανακινείται καλά και διηθείται µε χάρτινο πτυχωτό
ηθµό.
2.4. Μεταφέρονται 20 mlτου διηθήµατος σε κωνική φιάλη των 250 ml
και αραιώνονται µε 40 mlµέχρι 50mlαποσταγµένου νερού.
3.Μέθοδος Charpentier -Volhard
3.1.Αντιδραστήρια
3.1.1. Πρότυπο διάλυµα νιτρικού αργύρου 0,1 Ν.3.1.2. Καθαρό νιτρικό οξύ D= 1,4.
3.1.3. Κεκορεσµένο διάλυµα εναµµωνίου θειικού σιδήρου
(Nh
4Fe(SO4)2-12Η2Ο).
3.1.4. Πρότυπο διάλυµα θειοκυανικού καλίου 0,1 Ν.3.2.Συσκευές και όργανα
3.2.1. Αναλυτικός ζυγός.3.2.2. Κωνική φιάλη των 200 ml.
3.2.3. Βαθµολογηµένο σιφώνιο, των 10 mlκατηγορίας «Α».
3.2.4. Βαθµολογηµένο σιφώνιο των 20 mlκατηγορίας «Α».
3.2.5. Προχοΐδα των25 mlκατηγορίας «Α», σύµφωνα µε το σχέδιο
σύστασηςISO.
3.3.Τρόπος εργασίας
Προστίθενται 2 mlπερίπου από το αντιδραστήριο 2 και 10 ml
(µετρηµένα µε βαθµολογηµένο σιφώνιο) από το διάλυµα 1.
Βράζονται για 5 λεπτά και ψύχονται. Το διάλυµα ογκοµετρείται µε
τη βοήθεια του διαλύµατος 4 µέχρι να εµφανιστεί σταθερό ρόδινοχρώµα, αφού π ροστεθούνµερικές σ ταγόνες από το διάλυµα 3. ∆ιε-
ξάγεται πρώτα π ροσδιορισµός µε απεσταγµένο νερό (τυφλός προ-
σδιορισµός).
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 15
▼B
3.4.Έκφραση των αποτελεσµάτων
Η διαφορά µεταξύ τωνχρησιµοποιηθέντων όγκωναπό τα διαλύµατα
1 και 4 παριστάνει τον όγκο διαλύµατος νιτρικού αργύρου πουκαταναλώθηκε για να καταβυθιστούν τα χλωριούχα άλατα τα οποίαυπήρχανστο δείγµα, αφού αφαιρεθεί ο όγκος που χρησιµοποιήθηκεγια τοντυφλό π ροσδιορισµό. Ένα mlδιαλύµατος νιτρικού αργύρου
0,1 Ν ισοδυναµεί µε 0,00585 gχλωριούχου νατρίου. Τα αποτελέ-
σµατα εκφράζονται σε gχλωριούχου νατρίου ανά 100 gπροϊόντος.
Πρέπει να σηµειωθεί ότι η περιεκτικότητα σε προϋπάρχον φυσικόαλάτι έχει οριστεί αυθαίρετα σε 2 % της περιεκτικότητας σε ολικέςστερεές ύλες.
Cl
NTS(φυσικά χλωριούχα άλατα) =2(NTS—ClT)
100
όπου
NTS=περιεκτικότητα σε ξηρό βάρος
ClT=ολικά χλωριούχα άλατα
Προστεθέντα χρωριούχα άλατα=ClT−C lnat.
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΖΑΧΑΡΑ
1.Αρχή
Κατά κανόνα, 40 % έως 60 % της περιεκτικότητας των παραγώγων
της τοµάτας σε ξηρό βάρος είναι αναγωγικά ζάχαρα, κυρίως γλυ-κόζη και φρουκτόζη σε ίσες περίπου αναλογίες. Η περιεκτικότηταφυσικής σακχαρόζης στις τοµάτες είναι αµελητέα. Η περιεκτι-κότητα σε φυσικά ζάχαρα π ροσδιορίζεται µε τη µέθοδο Lane-Eynon
χωρίς αντιστροφή. Η µέθοδος Lane-Eynonχρησιµοποιεί το διάλυµα
Fehling(φελίγγειο υγρό).
2.Αντιδραστήρια
2.1.∆ιάλυµα θειικού χαλκού
∆ιαλύονται σε αποσταγµένο νερό 34,639 g CuSO
4.5H2O, αραιώνο-
νται έως τα 500 mlκαι διηθούνται µε υαλοβάµβακα ή διηθητικό
χαρτί.
2.2.Αλκαλικό διάλυµα τρυγικού καλιονατρίου
∆ιαλύονται 173 gτρυγικού καλιονατρίου µε 4Η2O(άλαςRochelle)
και 50g NaOH σε νερό και αραιώνονται έως τα 5002ml. Αφού
αφεθεί σε ηρεµία για 2 ηµέρες, το διάλυµα διηθείται µε αµίαντο.
2.3. Κεκορεσµένο διάλυµα οξικού µολύβδου2.4.∆ιάλυµα Carrez
I. Υδατικό διάλυµα σιδηροκυανιούχου καλίου 15 %.
II. Υδατικό διάλυµα οξικού ψευδαργύρου 30 %.
2.5. Υδατικό διάλυµα κυανού του µεθυλενίου 1 %.2.6. Κεκορεσµένο διάλυµα Na
2SO4(θειικό νατρίου) ή οξαλικού νατρίου.
2.7. Αλκοολικό διάλυµα φαινολοφθαλεΐνης 1 %.2.8. ∆ιάλυµα NaOH0,1n(4g NaOH σε 1000mlνερού).
3.Συσκευές και όργανα
3.1. Αναλυτικός ζυγός.3.2. ∆ιηθητικό χαρτί ταχείας διήθησης.3.3. Προχοϊδα των25 ml.
3.4. Κωνική φιάλη Erlermeyer .
3.5. Σιφώνιο των 10 ml.
3.6. Ογκοµετρική φιάλη τύπου Kolrausch των200ml.
4.Τρόπος εργασίας
4.1. Για τονπ ροσδιορισµό τωνζαχάρωνστα παράγωγα της τοµάτας µε
τη µέθοδοLane-Eynon, η ποσότητα του δείγµατος του υπό έλεγχο
προϊόντος πρέπει να είναι τέτοια ώστε, µετά από διαύγαση καικαθαρισµό, το διάλυµα ζαχάρου που αναλύεται να περιέχει την
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 16
▼B
απαιτούµενη π οσότητα ζαχάρου για τηνπλήρη αν αγωγή 10 ml
φελιγγείου υγρού από 25 έως 50 mlδιαλύµατος ζαχάρου. Κατά
συνέπεια, το διάλυµα ζαχάρου πρέπει να περιέχει 105 έως 205 mg
ιµβερτοσακχάρου ανά 100 ml, όπως φαίνεται στον πίνακα.
Κατά τη διάρκεια του π ροσδιορισµού, ρυθµίζεται η αραίωση του
διαλύµατος ζαχάρου που αναλύεται µε τρόπο ώστε, για τηναναγωγή 10 mlφελιγγείου υγρού, να πρέπει να καταναλωθούν περί-
που 32mlδιαλύµατος ζαχάρου: µε τον τρόπο αυτό λαµβάνονται
τιµές στο µέσο του πίνακα. Στην περίπτωση αυτή, το διάλυµα ζαχά-ρου περιέχει περίπου 160 mgιµβερτοσακχάρου ανά 100 ml.
4.2. Ζυγίζεται π οσότητα παραγώγου της τοµάτας ίση περίπου µε
150
R
όπουRαντιστοιχεί στην τιµή των NTSS(φυσικές διαλυτές στερεές
ύλες).
4.3. Το δείγµα µεταφέρεται σε σφαιρική φιάλη των200 ml. Το φιαλίδιο
ζυγίσεως εκπλύνεται µε νερό και τα υγρά εκπλύσεως µεταφέρονταιστη φιάλη, της οποίας ο όγκος συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µεαποσταγµένο νερό.
4.4. Λαµβάνονται µε σιφώνιο 100 mlτου διαλύµατος αυτού και µεταφέ-
ρονται σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml.
4.5. Προστίθενται µε σιφώνιο 4 mlέως 5mlκεκορεσµένου διαλύµατος
οξικού µολύβδου. Στη συνέχεια, π ροστίθενται µε π ροσοχή 2 σ ταγό-
νες κάθε φορά µέχρι να διαυγασθεί το υγρό.
4.6. Η διαύγαση θα πρέπει ωστ όσο, να ε πιτυγχάνεται κατά προτίµηση
µε τηνπροσθήκη 5 mlδιαλύµατος Carrez I και 5mlδιαλύµατος
Carrez II .
4.7. Μετά τη διαύγαση, η φιάλη αφήνεται σε ηρεµία για 15 λεπτά.
Προστίθεται κατόπινµια π οσότητα κεκορεσµένου διαλύµατος
θειικό θειικού ή οξαλικού νατρίου για να αποµακρυνθεί η ενδεχό-µενη περίσσεια οξικού µολύβδου. Σε περίπτωση περίσσειας οξικούµολύβδου, η προσθήκη διαλύµατος θειικού ή οξαλικού νατρίουπροκαλεί τηνεµφάν ιση λευκού ιζήµατος.
4.8. Η φιάλη αφήνεται σε ηρεµία για 15 λεπτά και κατόπιν συµπληρώ-
νεται ο όγκος της µε αποσταγµένο νερό µέχρι τη χαραγή. Το υγρόανακινείται καλά και διηθείται µε πτυχωτό χάρτινο ηθµό. Έναµέρος του καθαρού διηθήµατος τοποθετείται σε προχοΐδα των100ml. Το διάλυµα αυτό είναι για τον π ροσδιορισµό.
4.9. Για τηνπ οσοτική ανάλυση του ζαχάρου απαιτούνται δύο π ροσδιο-
ρισµοί:
α)∆οκιµαστικός προσδιορισµός
Σε κωνική φιάλη Erlenmeyer των200mlµέχρι 250mlτοποθετη-
µένη πάνω σε µεταλλικό πλέγµα, µεταφέρονται 10 mlαπό ένα
µείγµα τωνδιαλυµάτων Fehlingσε ίσα µέρη. (Τα ίσα µέρη των
διαλυµάτων FehlingΑ και Β αναµειγνύονται µερικά λεπτά πριν
από τονπροσδιορισµό). Με τη βοήθεια της προχοΐδας π ροστίθε-
νται 25mlπερίπου από το ζαχαρούχο διάλυµα. Το σύνολο φέρε-
ται σε βρασµό που διατηρείται για 15 δευτερόλεπτα.
Προστίθεται ζαχαρούχο διάλυµα κατά διαστήµατα των10 δευτε-
ρολέπτων µέχρι να εξασθενήσει το µπλε χρώµα.
Προστίθενται µία ή δύο σταγόνες από το δείκτη κυανούν του
µεθυλενίου και συνεχίζεται η π ροσθήκη του ζαχαρούχου διαλύ-
µατος µέχρι πλήρους αλλαγής του χρώµατος του δείκτη. Τουγρό που βράζει αποκτά καστανοκόκκινο χρώµα.
β)Τελικός προσδιορισµός
Σε κωνική φιάλη Erlenmeyer των200mlµέχρι 250mlπου περιέ-
χει 10mlµείγµατος τωνδιαλυµάτων Fehlingσε ίσα µέρη, προ-
στίθεται απευθείας η π οσότητα του ζαχαρούχου διαλύµατος που
καταναλώθηκε κατά τη δοκιµαστική ογκοµέτρηση µείον 0,5 ml.
Το µείγµα φέρεται σε βρασµό και διατηρείται σε ήπιο βρασµό
για 2 λεπτά ακριβώς.
Προστίθενται 1ή2σταγόνες κυανού του µεθυλενίου και κατό-
πινπροστίθεται το υπόλοιπο διάλυµα ζαχάρου, 2 έως 3 σταγόν εςκάθε φορά, ανά 10 δευτερόλεπτα επί 1 λεπτό περίπου, µέχριςότου το µπλε χρώµα του δείκτη γίνει καστανοκόκκινο.
Έστω Α ο όγκος του ζαχαρούχου διαλύµατος που καταναλ-
ώθηκε, εκφρασµένος σε 0,1 ml.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 17
▼B
Α
mlζαχαρούχου διαλύ -
µατος που καταναλώθηκεΒ
Συντελεστές ιµβερτοσακ -
χάρουΓ
mgιµβερτοσακχάρου ανά
100mlδιαλύµατοςΚαθώς η µέθοδος αυτή είναι εµπειρική, όλες οι παραπάνω οδη-
γίες πρέπει να τηρούνται σχολαστικά.
5.Έκφραση των αποτελεσµάτων
Ο πίνακας που ακολουθεί επιτρέπει να υπολογιστεί, από τα mlτου
ζαχαρούχου διαλύµατος που καταναλώνονται, η περιεκτικότηταιµβερτοσακχάρου στο διάλυµα αυτό και στηνπ οσότητα παραγώγου
της τοµάτας που περιέχεται στο δείγµα ελέγχου.
Εφαρµόζεται ο ακόλουθος τύπος:Ολικά ζάχαρα, σε gανά 100gπροϊόντος =C×0.5
βάρος του δείγµατος
όπουC(τιµή της 3ης στήλης του πίνακα) αντιστοιχεί στον όγκο Α
του ζαχαρούχου διαλύµατος που καταναλώθηκε (πρώτη στήλη τουπίνακα).
Ανη περιεκτικότητα σε ιµβερτοσάκχαρο (εκφρασµέν η σε % κατά
βάρος του παραγώγου της τοµάτας) διαιρεθεί µε τηνπεριεκτικότητασε φυσικές διαλυτές στερεές ύλες ( NTSS), λαµβάνεται η περιεκτι-
κότητα σε ιµβερτοχάκχαρο ανά 100 γραµµάρια διαλυτών στερεώνυλών.
ΠΙΝΑΚΑΣ
Μάζα ιµβερτοσακχάρου σε για 10 mlδιαλύµατος Fehling
25,0 51,2 204,8
2 203,4
4 201,9
6 200,4
8 198,9
26,0 51,3 197,4
2 196,0
4 194,6
6 193,2
8 191,8
27,0 51,4 190,4
2 189,1
4 187,7
6 186,4
8 185,0
28,0 51,4 183,7
2 182,5
4 181,2
6 180,0
8 178,7
29,0 51,5 177,5
2 176,3
4 175,2
6 174,0
8 172,9
30,0 51,5 171,7
2 170,6
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 18
▼B
Α
mlζαχαρούχου διαλύ -
µατος που καταναλώθηκεΒ
Συντελεστές ιµβερτοσακ -
χάρουΓ
mgιµβερτοσακχάρου ανά
100mlδιαλύµατος
4 169,5
6 168,5
8 167,4
31,0 51,6 166,3
2 165,3
4 164,3
6 163,2
8 162,2
32,0 51,6 161,2
2 160,3
4 159,4
6 158,4
8 157,5
33,0 51,7 156,6
2 155,7
4 154,8
6 154,0
8 153,1
34,0 51,7 152,2
2 151,3
4 150,5
6 149,6
8 148,8
35,0 51,8 147,9
2 147,1
4 146,3
6 145,5
8 144,7
36,0 51,8 143,9
2 143,2
4 142,4
6 141,7
8 140,9
37,0 51,9 140,2
2 139,5
4 138,8
6 138,0
8 137,3
38,0 51,9 136,6
2 135,9
4 135,3
6 134,6
8 134,0
39,0 52,0 133,3
2 132,7
4 132,0
6 131,4
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 19
▼B
Α
mlζαχαρούχου διαλύ -
µατος που καταναλώθηκεΒ
Συντελεστές ιµβερτοσακ -
χάρουΓ
mgιµβερτοσακχάρου ανά
100mlδιαλύµατος
8 130,7
40,0 52,0 130,1
2 129,5
4 128,9
6 128,3
8 127,7
41,0 52,1 127,1
2 126,5
4 125,9
6 125,4
8 124,8
42,0 52,1 124,2
2 123,6
4 123,1
6 122,5
8 122,0
43,0 52,2 121,4
2 120,9
4 120,3
6 119,8
8 119,2
44,0 52,2 118,7
2 118,2
4 117,7
6 117,1
8 116,6
45,0 52,3 116,1
2 115,6
4 115,1
6 114,7
8 114,2
46,0 52,3 113,7
2 113,2
4 112,8
6 112,3
8 111,9
47,0 52,4 111,4
2 111,0
4 110,5
6 110,5
8 109,6
48,0 52,4 109,2
2 108,8
4 108,4
6 107,9
8 147,5
49,0 52,5 107,1
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 20
▼B
Α
mlζαχαρούχου διαλύ -
µατος που καταναλώθηκεΒ
Συντελεστές ιµβερτοσακ -
χάρουΓ
mgιµβερτοσακχάρου ανά
100mlδιαλύµατος
2 106,7
4 106,3
6 105,9
8 105,5
50,0 52,5 105,1
2
4
6
8
ΟΛΙΚΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΟΥΜΕΝΗ ΟΞΥΤΗΤΑ
1.Αρχή
Μέτρηση της περιεκτικότητας του προϊόντος σε ολικά φυσικά οξέα
µε ποτενσιοµετρική ογκοµέτρηση µε τη βοήθεια διαλύµατος υδρο-ξειδίου του νατρίου.
2.Αντιδραστήρια
2.1. Τιτλοδοτηµένο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Ν απαλλαγ-
µένο από διοξείδιο του άνθρακα.
2.2. Ρυθµιστικά διαλύµατα γνωστού pH, στηνπεριοχή 8.0.
2.3. Αλκοολικό διάλυµα φαινολοφθαλεΐνης 1 %.
3.Συσκευές και όργανα
Συνηθισµένος εργαστηριακός εξοπλισµός και κυρίως:
—Ποτενσιόµετρο µε ηλεκτρόδιο υάλου
—Μηχανικός ή ηλεκτροµαγνητικός αναδευτήρας
—Αναλυτικός ζυγός
—Ποτήρι ζέσεως των50 ml
—Ογκοµετρική φιάλη των200 ml
—Βαθµολογηµένο σιφώνιο των 50 ml
—Προχοΐδα των25 ml- κατηγορία «Α» κατά το σχέδιο σύστασης
ISO.
4.Τρόπος εργασίας
Ζυγίζεται, µε ακρίβεια 0,01 gµέσα σε ποτήρι ζέσεως των50 ml,
ποσότητα προϊόντος ίση µε300
R, όπουRαντιστοιχεί στην περιε
κτικότητα σε NTSS(φυσικές διαλυτές στερεές ύλες).
Το δείγµα µεταγγίζεται σε ογκοµετρική φιάλη των200 ml. Ο όγκος
συµπληρώνεται µε βρασµένο αποσταγµένο νερό. Το διάλυµα ανακι-νείται καλά και διηθείται. Λαµβάνονται 50 mlδιηθήµατος και
τοποθετούνται σε ποτήρι ζέσεως χαµηλού σχήµατος (των 400 ml
τουλάχιστον). Π ροστίθενται 150 mlέως 200mlβρασµένου αποσταγ-
µένου νερού.
Ελέγχεται η σωστή λειτουργία του ποτενσιοµέτρου µε τη βοήθεια
ρυθµιστικώνδιαλυµάτωνµε pHγύρω στο 8,0. Με τη βοήθεια της
προχοίδας και υπό συνεχή ανάδευση χύνεται στο ποτήρι αρκετάγρήγορα το διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου (2.1) µέχρι pH= 6,0
περίπου. Στη συνέχεια το διάλυµα αυτό π ροστίθεται αργά µέχρι pH
= 7,0. Κατόπιν, το διάλυµα π ροστίθεται κατά σταγόνες, ενώ
σηµειώνεται µετά από κάθε π ροσθήκη ο όγκος του διαλύµατος
υδροξειδίου του νατρίου (2.1) καθώς και η τιµή του pHµέχρι να
ληφθείpH8,1±0,2. Συνάγεται, µε παρεµβολή, ο ακριβής όγκος
διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου που αντιστοιχεί σε pH= 8,1.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 21
▼B
∆ιεξάγονται δύο τουλάχιστον π ροσδιορισµοί στο ίδιο προετοιµα-
σµένο δείγµα.
5.Έκφραση των αποτελεσµάτων
Η ογκοµετρούµενη οξύτητα εκφράζεται σαν ένυδρο κιτρικό οξύ σε
% της περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος. Ένα mlδιαλύµατος υδροξει-
δίου του νατρίου (2.1) ισοδυναµεί µε 0,007 gενύδρου κιτρικού
οξέος.
ΠΤΗΤΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ
1.Αρχή
Τα πτητικά οξέα αποστάζουνσε ρεύµα υδρατµώνκαι ογκοµετρού-
νται στο απόσταγµα παρουσία φαινολοφθαλεΐνης ή µε τη βοήθειαπεχαµέτρου.
2.Αντιδραστήρια
2.1. Τιτλοδοτηµένο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου n/50 (0,02n)π ο υ
έχει πρόσφατα παρασκευαστεί από διάλυµα n/10.
2.2. Αλκοολικό διάλυµα φαινολοφθαλεΐνης 0,50 %.2.3. Κρυσταλλικό τρυγικό οξύ.2.4. Τιτλοδοτηµένο διάλυµα υδροχλωρικού οξέος 0,1 n
3.Συσκευές και όργανα
3.1. Ειδική συσκευή αποστάξεως µε υδρατµούς.3.2. Αναλυτικός ζυγός.3.3. Προχοΐδα των10 mlµε υποδιαιρέσεις 1/20.
3.4. Κωνική φιάλη των 200 ml.
4.Τρόπος εργασίας
Γεµίζεται η σφαιρική φιάλη της συσκευής µε 1,5 λίτρο περίπου
αποσταγµένου νερού, π ρόσφατα βρασµένου. Π ροστίθενται µερικά
θραύσµατα ελαφρόπετρας. Ζυγίζεται, µε ακρίβεια 0,01 g, ποσότητα
προϊόντος ίσης µε
600
R, όπουRαντιστοιχεί στην περιεκτικότητα
σεNTSS(φυσικές διαλυτές στερεές ύλες. Μετά από ενδεχόµενη
αραίωση, το δείγµα µεταφέρεται στονεσωτερικό σωλήν α τηςσυσκευής. Π ροστίθενται 100 mgπερίπου από το αντιδραστήριο 2.3.
Η φιάλη συνδεέται µε τον ψυκτήρα. Αποστάζονται 150 mlσε 30
λεπτά περίπου ενώ το απόσταγµα συλλέγεται σε κωνική φιάλη των200ml. Το άκρο του ψυκτήρα βυθίζεται σε µικρή π οσότητα απο-
σταγµένου νερού π ρόσφατα βρασµένου. Η απόσταξη σταµατάει.
Στην κωνική φιάλη ρίχνονται µερικές σταγόνες φαινολοφθαλεΐνης(2.2) και η οξύτητα ογκοµετρείται µε το διάλυµα καυστικού νατρίουn/50 (2.1) µέχρι αλλαγής του χρώµατος του δείκτη σε σταθερό
ρόδινο.
Επειδή το διάλυµα καυστικής σόδας n/50 είναι ασταθές, πριν από τη
χρήση ελέγχεται ο τίτλος του µε διάλυµα υδροχλωρικού οξέος n/10
(2.4). Η ογκοµέτρηση µπορεί επίσης να συντελεσθεί µε τη βοήθειαπεχαµέτρου.
5.Έκφραση των αποτελεσµάτων
Η πτητική οξύτητα εκφράζεται σε οξικό οξύ επί τοις εκατό της
περιεκτικότητας σε ξηρό βάρος. Ένα mlδιαλύµατος υδροξειδίου
του νατρίου n/50 (2.1) ισοδυναµεί µε 0,0012 gοξικού οξέος.
ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΑΚΑΘΑΡΣΙΕΣ
1.Αρχή
∆ιαχωρισµός βάσει πυκνότητας των βαριών ακαθαρσιών, κατά
κανόνα γαιώδους προέλευσης (άµµος) που µπ ορούνόµως επίσης ν α
είναι µεταλλικά κατάλοιπα ή ορυκτά µεγάλης πυκνότητας. Κατα-
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 22
▼B
στροφή τωνοργαν ικώνυλώνµε αποτέφρωση στους 500 °Cµέχρι
600 °Cκαι ζύγιση του λαµβανοµένου υπολείµµατος.
2.Συσκευές και όργανα
Συνηθισµένος εργαστηριακός εξοπλισµός και κυρίως:
2.1. Ποτήρια ζέσεως των250 mlέως1 000ml.
2.2. Χωνευτήρια από πυριτύαλο, π ορσελάνη ή λευκόχρυσο.
2.3. Ηθµοί χωρίς τέφρα.2.4. Απιοειδής διαχωριστική χοάνη των 2 λίτρων, εφοδιασµένη µε
στρόφιγγα µεγάλης διαµέτρου (βλέπε σχήµα).
2.5. Κλίβανος π ορσελάνης ρ υθµισµένος στους 500 °Cµέχρι 600 °C.
2.6. Ξηραντήρας.2.7. Αναλυτικός ζυγός.
3.Τρόπος εργασίας
Ζυγίζεται µε ακρίβεια 0,01 gµέσα σε ποτήρι ζέσεως, ποσότητα
προϊόντος ίση µε
300
R, όπουRαντιστοιχεί στην περιεκτικότητα σε
NTSS(φυσικές διαλυτές στερεές ύλες). Π ροστίθενται 100 mlέως
150mlνερού. Το υγρό αναµειγνύεται καλά και µεταγγίζεται στη
διαχωριστική χοάνη των2 λίτρων, που είναι κατά ένα µέρος γεµάτηµε νερό. Ο ρυθµιζόµενος σωλήνας ρυθµίζεται µε τρόπο ώστε τοκατώτερο άκρο του να φτάνει τουλάχιστον στο µισό του ύψους τηςχοάνης. ∆ιοχετεύεται ρεύµα νερού ρυθµισµένο µε τρόπο ώστε ναπροκαλείται στ ρόβιλος, που επιτρέπει το διαχωρισµό τωναν ορ-
γάνων υλών από τον πολτό.
Ο αιωρούµενος πολτός αποµακρύνεται χωρίς να συµπαρασυρθεί η
άµµος. Για το σκοπό αυτό, χαµηλώνεται ο ρυθµιζόµενος σωλήναςπρος τον πυθµένα της διαχωριστικής χοάνης.
Η διαδικασία συνεχίζεται µέχρις ότου αποµείνουν µόνο οι ανόργα-
νες ακαθαρσίες στον πυθµένα της χοάνης. Μερικές φορές το υπό-λειµµα µπορεί επίσης να περιέχει βαριά οργανικά κατάλοιπα (π.χ.πυρήνες).
Η διαχωριστική χοάνη τοποθετείται πάνω από άλλη χοάνη εφοδια-
σµένη µε ηθµό χωρίς τέφρα. Το σύνολο του υπολείµµατος διοχε-τεύεται στονηθµό µε τηναν αγκαία π οσότητα νερού, αφού ανοιχτεί
η στρόφιγγα της διαχωριστικής χοάνης. Ο ηθµός εκπλύνεται µεαποσταγµένο νερό, κατόπιν ο ηθµός και το υπόλειµµα τοποθετού-νται στο χωνευτήριο. Το σύνολο —χωνευτήριο, υπόλειµµα και
ηθµός—ξηραίνεται, στη συνέχεια πυρώνεται πάνω από ασθενή
φλόγα και τέλος αποτεφρώνεται στον κλίβανο π ορσελάνης στους
500 °Cµέχρι 600 °Cγια 30 λεπτά.
Το χωνευτήριο αφήνεται να ψυχθεί στον ξηραντήρα και ζυγίζεται
µε ακρίβεια 0,0002 g. ∆ιεξάγονται δύο τουλάχιστον π ροσδιορισµοί
στο ίδιο δείγµα. Η κατά µάζα εκατοστιαία αναλογία ανοργάνωνακαθαρσιώνείν αι ίση µε
(M
1—Mo)×100
E,
όπου:
Μ0είναι η µάζα του χωνευτηρίου σε γραµµάρια
Μ1είναι η µάζα του χωνευτηρίου µε την τέφρα, σε γραµµάρια
Ε παριστάνει την περιεκτικότητα του δείγµατος σε ξηρό βάρος.
Σχηµατική παράσταση της συσκευής που χρησιµοποιείται για το συνεχή
διαχωρισµό των ανοργάνων ακαθαρσιών που δεν διαλύονται στο νερό
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 23
▼B
pH
1.Αρχή
ΤοpHτωνπαραγώγωντης τοµάτας π ροσδιορίζεται ηλεκτροµετρικά
µε τη βοήθεια πεχαµέτρου.
2.Συσκευές και όργανα
2.1. Πεχάµετρο2.2. Ηλεκτρόδια αναφοράς και µετρήσεως pHή συνδυασµένο ηλεκτρό-
διο.
2.3. Ρυθµιστικά διαλύµατα pH= 4,0 καιpH= 7,0.
3.Τρόπος εργασίας
3.1. Το πεχάµετρο βαθµονοµείται µε τη βοήθεια των ρυθµιστικών δια-
λυµάτων.
3.2. Μετριέται η θερµοκρασία του προϊόντος µε θερµόµετρο και το
όργανο ρυθµίζεται στη θερµοκρασία αυτή.
3.3. Βυθίζονται τα ηλεκτρόδια ή το συνδυασµένο ηλεκτρόδιο στο
προϊόντοµάτας χωρίς αραίωση.
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 24
▼B
4.Έκφραση των αποτελεσµάτων
ΤοpHδείχνεται απευθείας από το όργανο.
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΙΟΝΤΑ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ
1.Αρχή
Το ασβέστιο προσδιορίζεται µε φασµατοφωτοµετρία ατοµικής
απορρόφησης σε δε ίγµα που έχει προηγουµένως προετοιµαστεί.
Για να αποτραπεί ο µερικός ιονισµός των στοιχείων στη φλόγα,
κατά τονπ ροσδιορισµό της αναλογίας του ασβεστίου π ροστίθεται
λανθάνιο.
2.Αντιδραστήρια
2.1. Νιτρικό οξύ 65 % αναλυτικής καθαρότητας.2.1. ∆ιάλυµα αναφοράς σε συγκέντρωση ασβεστίου 1 mg/ml.
2.3. ∆ιάλυµα λανθανίου 5 %.
∆ιαλύονται σε δισαπεσταγµένο νερό 134 gχλωριούχου λανθανίου
(La Cl
3·7H2Ο) και ο όγκος συµπληρώνεται µέχρι τα 1 000 ml.
2.4. Πυκνό θειϊκό οξύ ( D= 1,84) αναλυτικής καθαρότητας.
3.Συσκευές και όργανα
3.1. Φασµατοφωτόµετρο ατοµικής απ ορρόφησης.
3.2. Κάψες και λευκόχρυσο µε επίπεδο πυθµένα, διαµέτρου 10 cmκαι
ύψους 3cm.
3.3. Κλίβανος π ορσελάνης και θερµαν τική πλάκα.
3.4. Λυχνία υπερύθρου.3.5. Καθαρά γυάλινα σκεύη (απαλλαγµένα από ασβέστιο).
4.Τρόπος εργασίας
4.1.Προεισαγωγικές παρατηρήσεις
Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη π ροσοχή στην καθαριότητα των
δοχείων που χρησιµοποιούνται. Τα γυάλινα σκεύη πρέπει να έχουνπρώτα εκπληθεί µε δισαπεσταγµένο νερό.
Όλα τα διαλύµατα και όλες οι αραιώσεις πρέπει να παρασκευάζο-
νται µε δισαπεσταγµένο νερό.
Για τις αραιώσεις, τα δείγµατα πρέπει να έχουν ελάχιστο όγκο 1
ml.
Σε κάθε σειρά µετρήσεων, π ροσδιορίζονται οι τιµές αναφοράς µε
τη βοήθεια τωνκατάλληλωνδιαλυµάτων .
Για τους προσδιορισµούς που διεξάγονται µε φασµατοµετρία απορ-
ρόφησης, το όργανο ρυθµίζεται µε π ροσοχή στο βέ λτιστο µήκος
κύµατος.
Αντα διάφορα στάδια της µεθόδου εκτελούν ται σε διαφορετικά
εργαστήρια (π.χ. εργαστήριο παρασκευής και εργαστήριοµέτρησης), πρέπει απαραίτητα να χρησιµοποιείται η ίδια παρτίδαδισαπεσταγµένου νερού για την αραίωση τόσο των διαλυµάτωνελέγχου όσο και τωνπροτύπωνδιαλυµάτων .
4.2.Καταστροφή των οργανικών υλών του δείγµατος
4.2.1. Κατεργασία σε υγρή φάση
Ζυγίζονται 1 έως 2 gοµογενοποιηµένου δείγµατος, ανάλογα µε την
αναµενόµενη ποσότητα ασβεστίου, µέσα σε σφαιρική φιάλη Kjel-
dahl.
Σε περίπτωση υγρών προϊόντων, ζυγίζονται 10 gπου συµπυκνώνο-
νται σε µικρό όγκο (2 έως 3 ml).
Προστίθενται 10 mlπυκνού νιτρικού οξέος (2.1) και 2,5 mlθειϊκού
οξέος (2.4)
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 25
▼B
Η φιάλη θερµαίνεται ήπια µέχρι να εµφανιστούν λευκοί ατµοί.
Τη στιγµή αυτή το διάλυµα πρέπει να είναι διαυγές και άχρωµο.Σε αντίθετη περίπτωση, π ροστίθενται µε π ροσοχή µερικές σ ταγό-
νες νιτρικού οξέος (2.1) και συνεχίζεται η θέρµανση µέχρι ναεµφανιστούν λευκοί ατµοί.
Όταν ολοκληρωθεί η καταστροφή των οργανικών υλών, το διάλυµα
(του οποίου ο όγκος έχει ελαττωθεί σε 2 - ml) µεταγγίζεται σε
ογκοµετρική φιάλη των25 mlκαι ο όγκος συµπληρώνεται µε δισα-
πεσταγµένο νερό.
Τα δείγµατα που παρασκευάζονται µε τον τρόπο αυτό αναλύονται
µε σύγκριση µε τα πρότυπα διαλύµατα θειικού οξέος (2.4).
4.2.2. Αποτέφρωση ενξηρώ
Ζυγίζονται 5 gέως 10gδείγµατος, ανάλογα µε την αναµενόµενη
ποσότητα ασβεστίου, µέσα σε κάψα από λευκόχρυσο (3.2).
Το σύνολο ξηραίνεται στον κλίβανο π ορσελάνης ή σε θερµαν τική
πλάκα ή κάτω από λυχνία υπερύθρου, πάντοτε µε ήπια και βαθµιαίαθέρµανση ώστε να αποφευχθούν οι απώλειες που οφείλονται στηνεκτόξευση απανθρακωµένου υλικού. Το υπόλειµµα τοποθετείταστονκλίβαν ο π ορσελάνης, που έχει ήδη απο κτήσει τη θερµοκρα-
σία των400 °Cκαι αποτεφρώνεται για 6 ώρες τουλάχιστον.
Σε περίπτωση παρουσίας Cd, χρήσιµο είναι να προστεθούν µερικές
σταγόνες φωσφορικού ή θειικού οξέος.
Όταν η τέφρα δεν είναι τελείως λευκή, θα πρέπει να υγρανθεί µε
µερικές σταγόνες νιτρικού οξέος, να ξηρανθεί τελείως το προϊόνκάτω από τη λυχνία υπερύθρου µέχρι να εξαφανιστούν οι λευκοίατµοί και να επαναληφθεί η κατεργασία στον κλίβανο π ορσελάνης
για 4 τουλάχιστονώρες.
Η τέφρα παραλαµβάνεται µε 1 mlνιτρικού οξέος και µεταφέρεται
σε ογκοµετρική φιάλη των50 ml, της οποίας συµπληρώνεται ο
όγκος.
4.3.Άµεσος προσδιορισµός
Οι προσδιορισµοί µπορούνν α πρ αγµατοποιηθούναπευθείας χωρίς
καταστροφή τωνοργαν ικώνυλώντου δείγµατος.
Ο προσδιορισµός διεξάγεται παρουσία λανθανίου σε συγκέντρωση
0,5 %, που επιτυγχάνεται µε αραίωση του µητρικού διαλύµατος(2.3).
4.4.Προσδιορισµός
Τα διαλύµατα ελέγχου αραιώνονται µε τρόπο ώστε η συγκέντρωση
του προς ανάλυση ασβεστίου να περιλαµβάνεται µεταξύ τωνσυγκεντρώσεων της καµπύλης αναφοράς.
Ασβέστιο:λ= 422,7 mm
φλόγα:αέρας/ακετυλένιο
διορθωτικό σύστηµα για τηνακτιν οβολία υποστρώ -
µατος
4.5.Χάραξη της καµπύλης αναφοράς
Λαµβάνονται 4 ογκοµετρικές φιάλες των 10 mlστις οποίες φέρο-
νται 1mlπυκνού νιτρικού οξέος και 1 mlδιαλύµατος λανθανίου 5 %
(2.3).
Σε κάθε φιάλη π ροστίθενται κατόπιν 0,1 ml,3ml,5ml, αντίστοιχα
από ένα διάλυµα ασβεστίου 10 ppmκαι ο όγκος συµπληρώνεται µε
δισαπεσταγµένο νερό.
Προσδιορίζεται η απορρόφηση για κάθε διάλυµα και χαράσσεται
καµπύλη αναφοράς, αφού αφαιρεθεί η τιµή που αντιστοιχεί στοντυφλό προσδιορισµό από τηντιµή που αν τιστοιχεί στα διαλύµατα
αναφοράς.
5.Υπολογισµός
Η περιεκτικότητα σε ασβέστιο υπολογίζεται µε τη βοήθεια των
αντίστοιχων τιµών αναφοράς, που έχουν π ροσδιοριστεί σε κάθε
1986R1764 — EL — 27.07.1998 — 002.001 — 26
▼B
σειρά µετρήσεωνκαι αφού ληφθούνυπόψη οι συν τελεστές
αραίωσης.
6.Ακρίβεια της µεθόδου
Επαναληπτικότητα ( r):
Ασβέστιο:r= 1,1 + 0,029 ximg/l·
Αναπαραγωγιµότητα ( R):
Ασβέστιο:R= 2,2 + 0,116 ximg/l·
xi= µετρούµενη συγκέντρωση.
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΞΕΙ∆ΙΟ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ
1.Τρόπος εργασίας
Σε ποτήρι ζέσεως των300 mlζυγίζονται 10 gσκόνης ή νιφάδων
τοµάτας µε ακρίβεια εκατοστού του γραµµαρίου. Π ροστίθενται 200
mlνερού. Αναµειγνύονται καλά. Το διάλυµα αφήνεται να κατακαθί-
σει για 10 λεπτά. Το υπερκείµενο αποµακρύνεται µε π ροσοχή. Η
διαδικασία επαναλαµβάνεται για δεύτερη φορά. Το στερεό υπό-λειµµα συλλέγεται σε ηθµό ταχείας διήθησης χωρίς τέφρα καικαίγεται µέσα σε κάψα από π ορσελάνη µέχρι να αποτεφρωθεί. Αν
είναι ανάγκη παραλαµβάνεται ακόµα µια φορά µε λίγο απεσταγ-µένο νερό και τοποθετείται πάλι στον κλίβανο µέχρι να ληφθείλευκή τέφρα.
Η τέφρα παραλαµβάνεται µε 10 cm
3νιτρικού οξέος ( d= 1,4) αραιω-
µένου στο . Θερµαίνεται πολύ ελαφρά και το ίζηµα συλλέγεται σεπτυχωτόηθµό χωρίς τέφρα, ξηραίνεται και καίγεται µέσα σε προζυ-γισµένο χωνευτήριο ( m°). Η τέφρα αυτή παραλαµβάνεται ενδεχο-
µένως ακόµα µια φορά µε λίγο απεσταγµένο νερό, όπως προηγου-µένως, και καίγεται πάλι αν δεν είναι λευκή. Το χωνευτήριο ζυγίζε-ται (m).
2.Υπολογισµός
(m−m °)×10 = εκατοστιαία αναλογία οξειδίου του πυριτίου στη
σκόνη.