1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 26ης Ιουλίου 1971
περί της προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των Κρατών µελών των σχετικών µε τους µετρητές
όγκου αερίων
(71/318/ ΕΟΚ)
(ΕΕL 202 της 6.9.1971,σ. 21)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1 Οδηγία 74 /331/ ΕΟΚ της Επιτροπής της 12ης Ιουνίου 1974 L 189 9 12.7.1974
►M2 Οδηγία 78 /365/ ΕΟΚ της Επιτροπής της 31ης Μαρτίου 1978 L 104 26 18.4.1978
▼B
Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 26ης Ιουλίου 1971
περί της προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των Κρατών µελών των
σχετικών µε τους µετρητές όγκου αερίων
(71/318/ ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής
Κοινότητος,και ιδίως το άρθρο 100,
την πρόταση της Επιτροπής,
τη γνώµη της Συνελεύσεως (1),
τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Εκτιµώντας:ότι στα Κράτη µέλη,η κατασκευή,καθώς και οι µέθοδοι ελέγχου
των µετρητών όγκου αερίων,αποτελούν το αντικείµενο επιτα-κτικών διατάξεων οι οποίες διαφέρουν από το ένα Κράτος µέλοςστο άλλο και εµποδίζουν εκ του γεγονότος αυτού τις συναλλαγέςαυτών των οργάνων ·ότι κατά συνέπεια πρέπει να προβεί στην
προσέγγιση αυτών των διατάξεων ·
ότι η οδηγία του Συµβουλίου της 26ης Ιουλίου 1971 περί της
προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των Κρατών µελών των αναφερο-µένων στις κοινές διατάξεις των οργάνων µετρήσεως και των
µεθόδων µετρολογικού ελέγχου (
3)καθόρισε τις διαδικασίες
εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ και αρχικού ελέγχου ΕΟΚ ·ότι
σύµφωνα µε αυτή την οδηγία είναι σκόπιµο να καθορισθούν,γιατους µετρητές του όγκου αερίου,οι τεχνικές προδιαγραφές κατα-σκευής και λειτουργίας,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η παρούσα οδηγία εφαρµόζεται στους κάτωθι µετρητές όγκου
αερίων:
1.Ογκοµετρικοί µετρητές:
—µετρητές µεταβαλλοµένων τοιχωµάτων,
—µετρητές περιστρεφοµένων εµβόλων.
2.Μετρητές µη ογκοµετρικοί:
—µετρητές στροβίλων.
Άρθρο 2
Οι µετρητές όγκου αερίων οι οποίοι δύνανται να τύχουν σφρα-
γίδων και σηµάτων ΕΟΚ περιγράφονται στο παράρτηµα της
παρούσης οδηγίας. Αποτελούν το αντικείµενο εγκρίσεως
προτύπου ΕΟΚ και υποβάλλονται στον αρχικό έλεγχο ΕΟΚ.
Άρθρο 3
Τα Κράτη µέλη δεν µπορούν να αρνηθούν,να απαγορεύσουν ή
να περιορίσουν την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση τωνµετρητών όγκου αερίων των εφοδιασµένων µε σήµα εγκρίσεωςπροτύπου ΕΟΚ και σφραγίδας αρχικού ελέγχου ΕΟΚ.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 2
(1)ΕΕ αριθ. A6 5 της 5. 6. 1970,σ. 30 .
(2)ΕΕ αριθ. A 131 της 29. 10. 1970,σ. 7 .
(3)ΕΕ αριθ. N 202 της 6. 9. 1971,σ. 1 .
▼B
Άρθρο 4
1. Τα Κράτη µέλη θέτουν σε ισχύ τις νοµοθετικές,κανονι-
στικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να
συµµορφωθούν προς την παρούσα οδηγία εντός 18 µηνών από
της κοινοποιήσεώς της και ενηµερώνουν περί αυτού αµέσως τηνΕπιτροπή.
2. Τα Κράτη µέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή το κείµενο
των ουσιαστικών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίεςθεσπίζουν στον τοµέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 5
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη µέλη.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 3
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Α.ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΟΡΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ
ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ
1.Περιοχή παροχής
Η περιοχή παροχής ενός µετρητού αερίου περιορίζεται από τη
µέγιστη παροχή Qmax και την ελαχίστη παροχή Qmin.
2.Κυκλικός όγκος ενός ογκοµετρικού µετρητού
Ο κυκλικός όγκος Vενός ογκοµετρικού µετρητού είναι ίσος µε τον
όγκο αερίου ο οποίος αντιστοιχεί στον κύκλο λειτουργίας του
µετρητού,δηλαδή στο σύνολο των κινήσεων των κινητών οργάνων
του µετρητού στο τέλος των οποίων όλα αυτά τα όργανα,εκτός της
συσκευής ενδείξεως και των ενδιαµέσων µεταδόσεων,επανέρχονται
για πρώτη φορά στην αρχική θέση.
Προσδιορίζεται δι 'υπολογισµού,πολλαπλασιάζοντας την τιµή του
όγκου ο οποίος αντιπροσωπεύεται από µια πλήρη περιστροφή του
ρυθµιστικού στοιχείου µε τη σχέση µεταδόσεως της διατάξεως µετρή-
σεως στη διάταξη ενδείξεως.
3.Πίεση λειτουργίας και πίεση αναφοράς
3.1.Πίεσηλειτουργίας
Η πίεση λειτουργίας ενός µετρητού αερίου είναι η διαφορά
µεταξύ της πιέσεως στην είσοδο του µετρητού του προς µέτρηση
αερίου και της ατµοσφαιρικής πιέσεως.
3.2.Πίεσηαναφοράς
Η πίεση αναφοράς Prενός µετρητού αερίου είναι η πίεση του
αερίου στην οποία αναφέρεται ο δεικνυόµενος όγκος αερίου.
Η λήψη πιέσεως για την πίεση αναφοράς καθορίζεται στο
κεφάλαιο III.
4.Απορρόφηση πιέσεως
Η απορρόφηση πιέσεως ενός µετρητού αερίου είναι η διαφορά µεταξύ
των µετρουµένων πιέσεων στην είσοδο και στην έξοδο του µετρητού
κατά τη ροή ενός αερίου.
5.Σταθερά των χειριστηρίων εξόδου
Η σταθερά ενός χειριστηρίου εξόδου είναι η τιµή του όγκου ο οποίος
αντιπροσωπεύεται από µια πλήρη περιστροφή του άξονος αυτού του
χειριστηρίου. Αυτή η τιµή προσδιορίζεται δι 'υπολογισµού,πολλαπλα-
σιάζοντας την τιµή του όγκου ο οποίος αντιπροσωπεύεται από µια
πλήρη περιστροφή του ρυθµιστικού στοιχείου µε τη σχέση µεταδό-
σεως της διατάξεως ενδείξεως προς αυτόν τον άξονα.
Β.ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΡΟ∆ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΤΕΣ ΟΓΚΟΥ
ΑΕΡΙΩΝ
1.Γενικότητες
1.1.Το κεφάλαιο Iτου παρόντος παραρτήµατος καθορίζει τις γενικές
προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληρούν όλοι οι µετρητές
όγκου αερίων οι συµπεριλαµβανόµενοι στο πρώτο άρθρο της
παρούσης οδηγίας.
1.2.Τα κεφάλαια IIκαιIIIτου παρόντος παραρτήµατος καθορίζουν
τις ειδικές προδιαγραφές τις σχετικές µε τους εν λόγω µετρητές.
2.Κατασκευή
2.1.Υλικά
Οι µετρητές πρέπει να κατασκευάζονται από στερεά υλικά
έχοντα µικρές εσωτερικές τάσεις,ολίγον αλλοιούµενα δια
γηράνσεως και ικανοποιητικώς ανθεκτικά στη διάβρωση και
στις προσβολές από διάφορα αέρια τα οποία συνήθως διοχε-
τεύονται καθώς και από τις ενδεχόµενες συµπυκνώσεις τους.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 4
▼B
2.2.Στεγανότηςτωνµετρητών
Οι µετρητές οφείλουν να είναι στεγανοί στη µέγιστη πίεση
λειτουργίας.
2.3.Προστασίακατάτωνεξωτερικώνπαρεµβάσεων
Οι µετρητές πρέπει να κατασκευάζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε,
κάθε παρέµβαση ικανή να επηρεάσει την ακρίβεια της µετρή-
σεως,να είναι αδύνατη χωρίς ζηµία των σφραγίδων ελέγχου ή
των σφραγισµάτων ασφαλείας.
2.4.Φοράτηςεκροήςαερίου
Επί των µετρητών των οποίων η διάταξη ενδείξεως δεν κινείται
κατά τη θετική φορά παρά µόνο κατά µια φορά εκροής του
αερίου,αυτή η φορά πρέπει να δεικνύεται δι 'ενός βέλους.
Αυτό το βέλος δεν απαιτείται εάν η φορά εκροής αερίου
επιβάλλεται εκ κατασκευής.
2.5.Μετρολογικέςιδιότητες
Σε µια παροχή ίση µε Qmax ένας µετρητής πρέπει να δύναται να
λειτουργήσει κατά τρόπον συνεχή κατά τη διάρκεια του χρόνου
του προσδιοριζοµένου στα κεφάλαια IIκαιIIIχωρίς οι µετα-
βολές των µετρολογικών ιδιοτήτων του να υπερβαίνουν τα όρια
τα καθοριζόµενα στα κεφάλαια αυτά.
3.Πρόσθετες διατάξεις.
3.1.Οι µετρητές δύνανται να είναι εφοδιασµένοι:
α) µε διατάξεις για προπληρωµή ·
β) µε ενσωµατωµένες παλµογεννήτριες. Η έξοδος αυτών των
παλµογεννητριών οφείλει να φέρει την ένδειξη της τιµής της
αντιστοιχούσης σε µια ώθηση υπό τη µορφή:
«1ώθηση /wedgeq…m3(ήdm3)»,ή
«1 m3/wedgeq…ωθήσεις ».
Οι πρόσθετες αυτές διατάξεις θεωρούνται ως αποτελούσες µέρος
του µετρητή. Πρέπει να είναι συνδεδεµένες στο µετρητή κατά
τον αρχικό έλεγχο ΕΟΚ. ∆εν υπάρχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις
όσον αφορά την επίδρασή τους επί των µετρολογικών ιδιοτήτων
των µετρητών.
3.2.Οι µετρητές δύνανται να είναι εφοδιασµένοι µε κινητήριους
άξονες,δηλ. µε άξονες εξόδου ή άλλων διατάξεων για την
κίνηση κινουµένων προσθέτων διατάξεων.
Η ροπή που πρέπει να αναπτυχθεί από το µετρητή για να κινήσει
τις συνδεδεµένες πρόσθετες διατάξεις δεν πρέπει να προκαλεί
µεταβολές της ενδείξεως του µετρητή ανώτερες από τις τιµές
που δεικνύονται στα σηµεία II.5.2.I καιIII.5.2.I.
3.2.1. Όταν δεν υπάρχει παρά ένας κινητήριος άξονας,αυτός
πρέπει να χαρακτηρίζεται από την ένδειξη της σταθεράς
του υπό τη µορφή «1 tr /wedgeq…m3(ήdm3)»,της µεγίστης
αποδεκτής ροπής του,υπό τη µορφή «Mmax/wedgeq… N.mm»
και της φοράς περιστροφής του.
3.2.2. Όταν υπάρχουν περισσότεροι του ενός κινητήριοι άξονες,
καθένας απ 'αυτούς πρέπει να χαρακτηρίζεται από τη
σταθερά του υπό τη µορφή «1 tr = … m3(ήdm3)»και από
την ένδειξη της φοράς περιστροφής του.
Ο ακόλουθος τύπος θα δεικνύεται επί του µετρητή και
κατά προτίµηση επί της πλάκας σηµάνσεως:
K1.M1+K2.M2…+Kn.Mn≤A N.mm,
όπου Aείναι η αριθµητική τιµή της µεγίστης αποδεκτής
ροπής για τον κινητήριο άξονα µε τη µεγαλύτερη σταθερά
όταν µόνο αυτός ο άξονας είναι φορτισµένος. Ο άξονας
αυτός χαρακτηρίζεται από την ένδειξη M1.
Ki( i=1 ,2 ,… ,n ) είναι η αριθµητική τιµή η προσδιοριζο-
µένη από1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 5
▼M2
▼M2
Ki¼C1
Ci
Mi(i= 1, 2, …, n) είναι η ροπή η εφαρµοζοµένη στον κινη-
τήριο άξονα τον φέροντα την ένδειξη Mi.
Ci( i=1 ,2 ,… ,n ) είναι η σταθερά του κινητήριου άξονα µε
την ένδειξη Mi.
3.2.3. Το άκρον εκάστου κινητήριου άξονα πρέπει να προστα-
τεύεται µέσω ενός σφραγισµένου πώµατος ή ενός
σφραγισµένου συνδέσµου της πρόσθετης διατάξεως στο
µετρητή.
3.2.4. Η σύζευξη µεταξύ της διατάξεως µετρητή και του µηχανι-
σµού µεταφοράς δεν πρέπει να διακόπτεται ούτε να
τροποποιείται δια της εφαρµογής µιας ροπής ίσης µε το
τριπλάσιο της αποδεκτής ροπής της καθοριζοµένης
συµφώνως προς τα σηµεία I.B.3.2.1. καιI.B.3.2.2.
4.Ενδείξεις
4.1.Κάθε µετρητής πρέπει να φέρει τις ακόλουθες ενδείξεις
τοποθετηµένες είτε επί της πλάκας της διατάξεως ενδείξεως
είτε επί µιας ειδικής πλάκας σηµάνσεως ή κατανεµηµένες επί
αυτών των δύο πλακών:
α) το σήµα εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ ·
β) τη σφραγίδα αναγνωρίσεως του κατασκευαστή ή την εµπο-
ρική του επωνυµία ·
γ) τον αριθµό του µετρητή και το έτος κατασκευής του ·
δ) προσδιορισµό κατηγορίας του µετρητή υπό τη µορφή του
κεφαλαίου γράµµατος Gακολουθουµένου από έναν αριθµό
που καθορίζεται στα κεφάλαια IIήIII·
ε) τη µεγίστη παροχή υπό τον τύπο: Qmax…m3/h·
ζ) την ελαχίστη παροχή υπό τον τύπο: Qmin…m3/h (ήdm3/h)·
η) τη µεγίστη πίεση λειτουργίας υπό τον τύπο: pmax… MPa ( ή
KPa ήPaήbarήmbar)·
θ) για τους ογκοµετρικούς µετρητές,την ονοµαστική τιµή του
κυκλικού όγκου υπό τον τύπο: V… m3(ήdm3)·
ι) κατά περίπτωση,τις ενδείξεις που αναφέρονται στα σηµεία
I.Β.3.1. και I.Β.3.2. Οι ενδείξεις αυτές δύνανται εντούτοις να
δεικνύονται πάνω σε άλλες πλάκες ή επί του ιδίου του
µετρητή.
Αυτές οι ενδείξεις πρέπει να είναι απευθείας ορατές,
ευανάγνωστες και ανεξίτηλες υπό τις συνήθεις συνθήκες
χρήσεως των µετρητών.
4.2.Η µετρολογική υπηρεσία η οποία χορηγεί την έγκριση προτύπου
µπορεί να καθορίσει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η φύση του
αερίου πρέπει να εµφαίνεται στις ενδείξεις.
4.3.Ο µετρητής δύναται επί πλέον να φέρει το εµπορικό σήµα,ένα
ειδικό αριθµό σειράς,το όνοµα του διανοµέως αερίου,µια σφρα-
γίδα συµφωνίας προς ένα ευρωπαϊκό πρότυπο και µια ένδειξη
σχετική µε τις πραγµατοποιηθείσες επισκευές. Εκτός ειδικής
εξουσιοδότησης,κάθε άλλη ένδειξη ή αναγραφή απαγορεύεται.
5.∆ιατάξεις ενδείξεων και στοιχείο ελέγχου
5.1.∆ιατάξειςενδείξεων
5.1.1. Οι διατάξεις ενδείξεων πρέπει να αποτελούνται από τροχί-
σκους. Εν τούτοις το τελευταίο στοιχείο µπορεί να
εξαιρεθεί του κανόνος αυτού. Οι τροχίσκοι πρέπει να είναι
αριθµηµένοι σε κυβικά µέτρα ή σε δεκαδικά πολλαπλάσια
ή υποπολλαπλάσια του κυβικού µέτρου. Επί της πλακός
της διατάξεως ενδείξεως πρέπει να εµφαίνεται το σύµβολο
«m3».
5.1.1.1. Οι τροχίσκοι οι προοριζόµενοι να δεικνύουν τα
δεκαδικά υποπολλαπλάσια του κυβικού µέτρου,1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 6
▼B
▼M2
▼B
▼B
εάν υπάρχουν,πρέπει να διακρίνονται καθαρά από
τους άλλους τροχίσκους και να διαχωρίζονται από
αυτούς µε ένα ευδιάκριτο κόµµα.
5.1.1.2. Στην περίπτωση κατά την οποία ο τελευταίος
τροχίσκος είναι αριθµηµένος δι 'ενός δεκαδικού
πολλαπλάσιου του κυβικού µέτρου,επί της πλακός
της διατάξεως ενδείξεως πρέπει να αναγράφεται:
α) είτε ένα (ή δύο,ή τρία κλπ.) σταθερό µηδενικό
µετά τον τελευταίο τροχίσκο ·
β) είτε η ένδειξη «× IO» ( ή«× 100» ή«× 1 000»
κλπ.) κατά τέτοιο τρόπο ώστε η ανάγνωση να
γίνεται πάντα σε m3.
5.1.2. Η διάταξη ενδείξεως πρέπει να έχει αρκετούς αριθµηµέ-
νους τροχίσκους για να δύναται να δεικνύει κατά
προσέγγιση µιας µονάδας του τελευταίου τροχίσκου,τον
όγκο τον παρεχόµενο κατά την διάρκεια λειτουργίας
χιλίων ωρών στη µέγιστη παροχή.
5.2.Στοιχείοελέγχου
5.2.1. Οι µετρητές πρέπει να έχουν σχεδιασθεί κατά τέτοιο
τρόπο ώστε ο έλεγχος να µπορεί να πραγµατοποιείται µε
µια ικανοποιητική ακρίβεια.
Γι'αυτό το σκοπό πρέπει να φέρουν εκ κατασκευής είτε
ένα κατάλληλο στοιχείο ελέγχου,είτε διατάξεις επιτρέ-
πουσες τη προσθήκη ενός κινητού στοιχείου ελέγχου.
5.2.2. Το κατάλληλο στοιχείο ελέγχου στο µετρητή µπορεί να
συνίσταται από το τελευταίο στοιχείο της διατάξεως ενδεί-
ξεως µε ένα εκ των δύο ακολούθων τύπων:
α) έναν τροχίσκο συνεχώς κινούµενον φέρων µια αριθµη-
µένη κλίµακα ·
β) ένα δείκτη µετατοπιζόµενο µπροστά από µια σταθερή
πλάκα που φέρει µια αριθµηµένη κλίµακα ή ένα δίσκο
εφοδιασµένο µε µια αριθµηµένη κλίµακα µετατοπιζο-
µένη µπροστά από ένα σταθερό σηµείο αναφοράς.
5.2.3. Επί των αριθµηµένων κλιµάκων των στοιχείων ελέγχου η
µονάδα αριθµήσεως πρέπει να σηµειώνεται κατά εµφανή
και αναµφίβολο τρόπο σε κυβικά µέτρα ή δεκαδικά
υποπολλαπλάσια του κυβικού µέτρου. Η αρχή της
κλίµακος πρέπει να φέρει τον αριθµό µηδέν.
5.2.3.1. Το διάστηµα εκάστης υποδιαιρέσεως,πρέπει να
είναι σταθερό για όλη την κλίµακα και όχι κατώ-
τερο του 1 χιλιοστοµέτρου.
5.2.3.2. Η τιµή εκάστης υποδιαρέσεως της κλίµακος
πρέπει να είναι του τύπου 1 ×1 0n,2×1 0nή5×1 0n
m3,όπου η είναι ένας ακέραιος αριθµός,θετικός,
αρνητικός ή µηδέν.
5.2.3.3. Οι χαράξεις υποδιαιρέσεων της κλίµακος πρέπει
να είναι λεπτές και οµοιόµορφα χαραγµένες. Στην
περίπτωση κατά την οποία η τιµή της υποδιαιρέ-
σεως της κλίµακος είναι του τύπου 1 ×1 0nή2×1 0n
m3,όλες οι χαράξεις τάξεως πολλαπλασίας του
πέντε και στην περίπτωση κατά την οποία η τιµή
της υποδιαιρέσεως της κλίµακος είναι του τύπου
5×1 0nm3,όλες οι χαράξεις τάξεως πολλαπλασίας
του δύο πρέπει να διακρίνονται δι 'ενός µεγαλυ-
τέρου µήκους.
5.2.4.►M1Ο δείκτης ή το σταθερό σηµείο αναφοράς πρέπει να
είναι επαρκώς λεπτά για να επιτρέπουν ανάγνωση ασφαλή
και εύκολη. Το στοιχείο ελέγχου µπορεί να είναι εφοδια-
σµένο µε ένα σηµείο αναφοράς ευδιάκριτο και επαρκούς
µεγέθους για να επιτρέπει τη φωτοηλεκτρική ανάγνωση.
Το σηµείο αναφοράς δεν πρέπει να επικαλύπτει την
κλίµακα. Μπορεί να λάβει,αν συντρέχει περίπτωση,τη
θέση του αριθµού µηδέν. Το σηµείο αυτό αναφοράς δεν
πρέπει να επηρεάζει την ακρίβεια της αναγνώσεως. ◄
5.3.∆ιάµετροιτωντροχίσκωνκαιτωνπλακών (καντράν)
Η διάµετρος των τροχίσκων πρέπει να είναι τουλάχιστον 16 mm.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 7
▼B
Η διάµετρος των αριθµηµένων κλιµάκων των προβλεποµένων
στο σηµείο IΒ 5.2.2 β) πρέπει να είναι τουλάχιστον 32 mm.
5.4.Ανάγνωσητηςδιατάξεωςενδείξεως
Η διάταξη ενδείξεως πρέπει να έχει γίνει κατά τέτοιο τρόπο
ώστε να τηρείται η αρχή της αναγνώσεως δι 'απλής παραθέσεως.
5.5.∆ιαδοχήτωναριθµών
Η διαδοχή µιας µονάδας,ενός ψηφίου οιασδήποτε τάξεως πρέπει
να γίνεται πλήρως ενώ ο αριθµός της αµέσως κατωτέρας τάξεως
περιγράφει το τελευταίο δέκατο της διαδροµής του.
5.6.Αποσυναρµολόγησητηςδιατάξεωςενδείξεως
Οι µετρητές πρέπει να είναι κατασκευασµένοι κατά τέτοιο
τρόπο,ώστε να είναι δυνατόν η συσκευή ενδείξεως να αποσυ-
ναρµολογείται ευκόλως κατά τον έλεγχο.
6.Μέγιστα ανεκτά σφάλµατα
6.1.Τα σφάλµατα µετρήσεως εκφράζονται δια της διαφοράς µεταξύ
του αναγραφοµένου όγκου και του όγκου ο οποίος έχει πραγµα-
τικώς διέλθει από το µετρητή,αναγοµένης επί τοις εκατόν επί
αυτού του τελευταίου όγκου.
6.2.Αυτά τα σφάλµατα αναφέρονται στη µέτρηση όγκων αέρος οι
οποίοι έχουν πυκνότητα αναφοράς 1,2 kg/m3.Υπό κανονικές
ατµοσφαιρικές συνθήκες δύνανται να θεωρηθεί ότι ο ατµοσφαι-
ρικός αέρας ενός εργαστηρίου ελέγχου πληροί αυτή την
προϋπόθεση.
6.3.Τα µέγιστα ανεκτά σφάλµατα καθορίζονται στα κεφάλαια IIκαι
IIIκαι ισχύουν για τις επιτρεπόµενες φορές εκροής.
7.Απορρόφηση πιέσεως
7.1.Μέγιστεςανεκτέςτιµές
Οι µέγιστες ανεκτές τιµές απορροφήσεως πιέσεως καθορίζονται
στα κεφάλαια IIκαιIII.
8.Εναπόθεση των σφραγίδων ελέγχου και σφραγίσµατος
8.1.Πεδίοεφαρµογής
Η εναπόθεση σφραγίδων ελέγχου και σφραγίσµατος ΕΟΚ επί
ενός µετρητού αερίου πιστοποιεί αποκλειστικώς ότι αυτός ο
µετρητής πληροί τις διατάξεις της παρούσης οδηγίας.
8.2.Θέση
8.2.1. Οι θέσεις των σφραγίδων πρέπει να εκλέγονται κατά
τέτοιο τρόπο ώστε µια αποσυναρµολόγηση του σφραγι-
σµένου µέρους δια µιας εξ αυτών των σφραγίδων να
προξενεί την καταστροφή της σφραγίδας αυτής.
8.2.2. Εφόσον οι επιγραφές οι προβλεπόµενες στο σηµείο IΒ 4.1
εναποτίθενται επί ειδικής πλακός σηµάνσεως,η µια των
σφραγίδων πρέπει να τοποθετείται κατά τέτοιο τρόπο
ώστε να καταστρέφεται εάν η ειδική πλάκα ανασηκώνεται.
Ο σκοπός είναι η παρεµπόδιση της µετακινήσεως αυτής
της πλακός.
8.2.3. Πρέπει να προβλέπονται θέσεις για τις σφραγίδες ελέγχου
ή σφραγίσµατος ·
α) επί όλων των πλακών που φέρουν µια ένδειξη η οποία
προδιαγράφεται στο παρόν παράρτηµα ·
β) επί όλων των µερών του µετρητή που δεν δύνανται να
προστατευθούν µε άλλο τρόπο έναντι χειρισµών,οι
οποίοι πιθανόν:
—να επηρεάσουν ή να τροποποιήσουν την ένδειξη της
διατάξεως ενδείξεως του µετρητή,
—να τροποποιήσουν ή να διακόψουν τη σύνδεση
µεταξύ της διατάξεως µετρήσεως και της διατάξεως
ενδείξεως,
—να προξενήσουν την παύση ή τη µετατόπιση κυρίων
στοιχείων από απόψεως µετρολογικού ελέγχου.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 8
▼M2
▼M2
9.Έγκριση προτύπου ΕΟΚ και αρχικός έλεγχος ΕΟΚ
Η έγκριση προτύπου ΕΟΚ και ο αρχικός έλεγχος ΕΟΚ των µετρητών
του όγκου αερίου πραγµατοποιούνται σύµφωνα µε τις προδιαγραφές
της οδηγίας 71 /316/ ΕΟΚ του Συµβουλίου της 26ης Ιουλίου 1971 περί
προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των Κρατών µελών σχετικά µε τις
κοινές διατάξεις για τα όργανα µετρήσεως και για τις µεθόδους
µετρολογικού ελέγχου.
9.1.ΈγκρισηπροτύπουΕΟΚ
9.1.1. Η αίτηση εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ ενός µετρητή πρέπει
να συνοδεύεται από τα ακόλουθα αποδεικτικά στοιχεία:
—µια περιγραφική σηµείωση αναφέρουσα τα τεχνικά
χαρακτηριστικά του µετρητή και περιγράφουσα την
αρχή λειτουργίας του,
—ένα προοπτικό σχεδιάγραµµα ή µια φωτογραφία,
—µια ονοµατολογία των µερών µε ένδειξη της φύσεως
των υλικών από τα οποία έχουν κατασκευαστεί,
—ένα σχέδιο του συνόλου µε ονοµασία των συστατικών
µερών των περιλαµβανοµένων στην ονοµατολογία,
—ένα σχέδιο πλαγίας όψεως,
—ένα σχέδιο δεικνύον τις θέσεις των σφραγίδων ελέγχου
και σφραγίσµατος,
—ένα σχέδιο της διατάξεως ενδείξεως µε τους µηχανι-
σµούς ρυθµίσεώς της,
—µια πλάγια όψη των κυρίων στοιχείων από της απόψεως
µετρολογικού ελέγχου,
—ένα σχέδιο της πλάκας της διατάξεως ενδείξεως και της
χαράξεως των ενδείξεων,
—κατά περίπτωση,ένα σχέδιο των προσθέτων διατάξεων
των αναφεροµένων στο σηµείο I.Β.3.1,
—κατά περίπτωση,ένας πίνακας των χαρακτηριστικών
των κινητηρίων αξόνων (σηµείο I.Β.3.2.),
—ένα κατάλογο των υποβαλλοµένων εγγράφων,
—µια δήλωση καθορίζουσα ότι οι µετρητές οι κατασκευα-
ζόµενοι σύµφωνα µε το πρότυπο θα ανταποκρίνονται
στους κανονισµούς ασφαλείας,ιδίως σε ό, τι αφορά τη
µεγίστη πίεση λειτουργίας που δεικνύεται επί της
πλάκας σηµάνσεως.
9.1.2. Το πιστοποιητικό εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ περι-
λαµβάνει:
—το όνοµα και την κατοικία του δικαιούχου του πιστο-
ποιητικού εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ,
—την ονοµασία του προτύπου και /ή την εµπορική του
ονοµασία,
—τα κύρια τεχνικά και µετρολογικά χαρακτηριστικά,
όπως ή ελαχίστη παροχή και η µεγίστη παροχή,η
µεγίστη πίεση λειτουργίας,
—την εσωτερική ονοµαστική διάµετρο των τεµαχίων
συναρµογής και στην περίπτωση των ογκοµετρικών
µετρητών την τιµή του κυκλικού όγκου,
—το σήµα εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ,
—τη διάρκεια ισχύος της εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ,
—για τους µετρητές τους εφοδιασµένους µε κινητήριους
άξονες:
α) εάν δεν υπάρχει παρά ένας κινητήριος άξονας,τα
χαρακτηριστικά του άξονος όπως αυτά αναφέρονται
στο σηµείο I.Β.3.2.1 ·
β) εάν υπάρχουν περισσότεροι του ενός κινητήριοι
άξονες,τα χαρακτηριστικά κάθε άξονος και τον
τύπο όπως αυτός αναφέρεται στο σηµείο I.Β.3.2.2 ·
—την ένδειξη της τοποθεσίας για το σήµα εγκρίσεως
προτύπου ΕΟΚ,τις σφραγίδες αρχικού ελέγχου ΕΟΚ
και τις σφραγίδες σφραγίσεως κατά περίπτωση,επίφωτογραφίας ή σχεδιαγράµµατος,
—ευρετήριο των εγγράφων που συνοδεύουν το πιστοποιη-
τικό εγκρίσεως προτύπου ΕΟΚ,
—κάθε ειδική παρατήρηση.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 9
▼M2
9.2.ΑρχικόςέλεγχοςΕΟΚ
9.2.1. Οι µετρητές που εµφανίζονται στον αρχικό έλεγχο ΕΟΚ
πρέπει να είναι σε κατάσταση λειτουργίας. Ο αρχικός
έλεγχος ΕΟΚ δεν εγγυάται ούτε την καλή λειτουργία
ούτε την ακρίβεια των ενδείξεων των σχετικών µε τις
πρόσθετες διατάξεις τις συνδεδεµένες ενδεχοµένως
σύµφωνα µε τα σηµεία I.Β.3.1. και I.Β.3.2. Καµία σφραγίδα
ελέγχου ή σφραγίσµατος ΕΟΚ δεν πρέπει να τοποθετείται
επί αυτών των προσθέτων διατάξεων.
10.Σφραγίδες ελέγχου και σφραγίσµατος
Οι µετρητές οι έχοντες υποστεί µε επιτυχία τις δοκιµασίες του
ελέγχου:
—εφοδιάζονται µε τη σφραγίδα ελέγχου,
—λαµβάνουν τις σφραγίδες σφραγίσµατος στις προβλεπόµενες
θέσεις για να προστατεύσουν ορισµένα όργανα από εξωτερικούς
χειρισµούς οι οποίοι δύνανται να µεταβάλουν τα χαρακτηριστικά
του µετρητού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΤΕΣ ΟΓΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΜΕ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΑ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ
1.Πεδίο εφαρµογής
Το παρόν κεφάλαιο εφαρµόζεται,από συµφώνου µε τις προδιαγραφές
του κεφαλαίου I,στους µετρητές αερίων στους οποίους η µέτρηση
του παρεχοµένου αερίου πραγµατοποιείται µέσω θαλάµων µετρήσεως
µε µεταβλητά τοιχώµατα.
2.Περιοχή του φορτίου και χαρακτηρισµός.
2.1.Οι επιτρεπόµενες τιµές των µεγίστων παροχών και τα ανώτατα
όρια των αντιστοίχων ελαχίστων παροχών,καθώς και οι ελάχι-
στες τιµές των κυκλικών όγκων δίδονται στον κατωτέρω πίνακα
εν συσχετισµώ µε την κατηγορία ( G)των µετρητών:
G Qmax
m3/hQmin
m3/h
(µεγίστη τιµή)V
dm3
(ελαχίστη τιµή)
1,6 2,5 0,016 0,7
2,5 4 0,025 1,2
4 6 0,040 2,0
6 10 0,060 3,5
10 16 0,100 6,5
16 25 0,160 10
25 40 0,250 18
40 65 0,400 30
65 100 0,650 55
100 160 1,000 100
160 250 1,600 200
250 400 2,500 400
400 650 4,000 900650 1 000 6,500 2 000
2.2.Εάν για ένα τύπο µετρητού η τιµή της Qmin είναι κατώτερη από
τον αριθµό τον αναφερόµενο στον πίνακα του σηµείου II 2.1, η
αριθµητική τιµή αυτής της Qmin πρέπει να εκφράζεται δι 'ενός
αριθµού της στήλης 3 αυτού του πίνακος ή δι 'ενός δεκαδικού
υποπολλαπλασίου αυτού του αριθµού.
2.3.Οι µετρητές οι έχοντες ένα κυκλικό όγκο κατώτερο από την τιµή
την αναφεροµένη στον πίνακα του σηµείου II 2.1, µπορούν να
εγκριθούν αρκεί το πρότυπο αυτών των µετρητών να πληροί τις1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 10
▼B
▼B
απαιτήσεις της δοκιµής ανθεκτικότητος της αναφεροµένης για το
λόγο αυτό στο σηµείο II 7.2.5.
3.Λεπτοµέρειες κατασκευής
3.1.Για καθένα από τους µετρητές,η διαφορά µεταξύ της υπολογιζο-
µένης τιµής του κυκλικού όγκου Vκαι της τιµής αυτού του όγκου
της αναφεροµένης επί του µετρητού,δεν δύναται να είναι
ανώτερη από το 5 %αυτής της τελευταίας τιµής.
3.2.Οι µετρητές G 1,6 έως G6 συµπεριλαµβανοµένου,δύνανται να
είναι εφοδιασµένοι µε µια συσκευή εµποδίζουσα τη λειτουργία
της συσκευής µετρήσεως όταν το αέριο εκρέει κατά µια µη
επιτρεποµένη φορά.
4.Στοιχείο ελέγχου
4.1.Για τους µετρητές G 1,6 έωςG6συµπεριλαµβανοµένου,το στοι-
χείον ελέγχου κατασκευάζεται όπως αναφέρεται στο σηµείο IΒ
5.2.2 Για τους µετρητές G1 0 έως G 650 συµπεριλαµβανοµένου,
το στοιχείο ελέγχου είναι:
—είτε κατασκευασµένο όπως αναγράφεταιι στο σηµείο IΒ 5.2.2,
—είτε κινητό.
4.2.Όταν το στοιχείο ελέγχου κατασκευάζεται όπως αναφέρεται στο
σηµείο IΒ 5.2.2 η τιµή της υποδιαιρέσεως του στοιχείου ελέγχου
και η αρίθµηση πρέπει να ανταποκρίνονται στις διατάξεις του
κατωτέρω πίνακος.
Χαρακτηρισµός των µετρητώνΜέγιστες τιµές
της υποδιαιρέ-
σεωςΑρίθµηση ανά
G 1,6 έωςG6
συµπεριλαµβανοµένου0,2 dm31d m3
G1 0 έωςG6 5
συµπεριλαµβανοµένου2d m310 dm3
G 100 έωςG 650
συµπεριλαµβανοµένου20 dm3100 dm3
4.3.Για τους µετρητές των οποίων το στοιχείο ελέγχου έχει κατα-
σκευασθεί όπως αναφέρεται στο σηµείο IΒ 5.2.2 η τυπική
απόκλιση µιας σειράς τουλάχιστον 30 διαδοχικών µετρήσεων,
πραγµατοποιουµένων σε µια παροχή της τάξεως των 0,1 Qmax
και υπό τις ίδιες συνθήκες,ενός όγκου αερίου καθοριζοµένου
κατωτέρω,δεν µπορεί να υπερβαίνει τις τιµές τις αναφερόµενες
στον κατωτέρω πίνακα.
Χαρακτηρισµός των µετρητώνΌγκοι αέρος
προς µέτρησηΜέγιστες
ανεκτές τιµές
της
αποκλίσεως —
Τύπου
G 1,6 έωςG4
συµπεριλαµβανοµένου20 V 0,2 dm3
G 6 10 V 0,2 dm3
G1 0 έωςG6 5
συµπεριλαµβανοµένου10 V 2 dm3
G 100 έωςG 650 5 V 20 dm3
Οι όγκοι του προς µέτρηση αέρος δύνανται να αντικατασταθούν
δια των πλησιεστέρων όγκων των αντιστοιχούντων σε έναν
ακέραιο αριθµό στροφών του στοιχείου ελέγχου ·1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 11
▼M1
▼B
5.Μέγιστα ανεκτά σφάλµατα
5.1.Γενικέςδιατάξεις
5.1.1. Τα µέγιστα ανεκτά σφάλµατα κατά µέγιστον και κατά
ελάχιστον δίδονται στον κατωτέρω πίνακα:
ΠαροχέςΜέγιστα ανεκτά
σφάλµατα κατά τον
αρχικό έλεγχο
ΕΟΚ
Qmin≤Q < 2 Qmin 3 %
2 Qmin≤Q≤Qmax. 2 %
5.1.2. Κατά τον αρχικό έλεγχο ΕΟΚ,τα σφάλµατα ενός µετρητού για
τις παροχές Q,περιεχοµένων µεταξύ του 2 Qmin καιQmax δεν
δύνανται όλα να υπερβαίνουν το 1 %,εάν είναι όλα του ιδίου
σήµατος.
5.2.Ειδικέςδιατάξεις
5.2.1. Εάν στους κινητήριους άξονες εφαρµόζονται οι µέγιστες
ροπές,που αναφέρονται επί του µετρητή,στα σηµεία
I.Β.3.2.1. και I.Β.3.2.2.,η ένδειξη του µετρητή δύναται να
κυµαίνεται το πολύ µέχρι 0,5 %τηςQmin.
6.Απορρόφηση πιέσεως
6.1.Ολικήαπορρόφησηπιέσεως
Η ολική απορρόφηση πιέσεως κατά τη ροή αέρος πυκνότητος
1,2kg/m3σε µια παροχή ίση µε Qmax δεν πρέπει να υπερβαίνει
κατά µέσο όρο:
Χαρακτηρισµός των µετρητώνΜέγιστες ανεκτές τιµές του µέσου
όρου της ολικής απορροφήσεως
της πιέσεως κατά τον αρχικό
έλεγχο ΕΟΚ
N/m2mbar
G 1,6 έωςG1 0
συµπεριλαµβανοµένου200 2
G1 6 έωςG4 0
συµπεριλαµβανοµένου300 3
G6 5 έωςG 650
συµπεριλαµβανοµένου400 4
6.2.Μηχανικήαπορρόφησηπιέσεως
Η µηχανική απορρόφηση πιέσεως,απορρόφηση πιέσεως,κατά
την εκροή αέρος πυκνότητος 1,2 kg/m3σε µια παροχή συµπερι-
λαµβανοµένη µεταξύ της Qmin και 2 Qmin, δεν πρέπει να
υπερβαίνει:
Χαρακτηρισµός των µετρητώνΜέγιστες ανεκτές τιµές της µηχα-
νικής απορροφήσεως της πιέσεως
του αρχικού ελέγχου ΕΟΚ
N/m2mbar
G 1,6 έωςG4 0
συµπεριλαµβανοµένου60 0,6
G6 5 έωςG 650
συµπεριλαµβανοµένου100 1,01971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 12
▼M2
▼B
▼B
Οι ανωτέρω τιµές αναφέρονται στα µέγιστα της µηχανικής απορ-
ροφήσεως πιέσεως.
6.3.Ειδικέςδιατάξεις
6.3.1. Για τους µετρητές των οποίων η πίεση λειτουργίας είναι
ανώτερη από 0,1 MPa (1 bar), εφαρµόζονται οι διατάξεις
του σηµείου II.6.2. οι σχετικές µε τη µηχανική απορρόφηση
πιέσεως,της ολικής απορροφήσεως πιέσεως της προβλεπό-
µενης στο σηµείο II.6.1 αυτών των µετρητών µη
λαµβανοµένης υπόψη.
6.3.2. Η µηχανική απορρόφηση πιέσεως των µετρητών δεν πρέπει
να αυξάνεται περισσότερο από 20 Pa (0,2 mbar) εκ του γεγο-
νότος της συνδέσεως µε πρόσθετες διατάξεις.
7.Έγκριση προτύπου ΕΟΚ
7.1.Επί πλέον του υποδείγµατος του προτύπου,ο αιτών πρέπει να
θέσει αρχικώς στη διάθεση της αρµοδίας υπηρεσίας δύο έως έξι
δείγµατα µετρητών κατασκευασµένων σύµφωνα µε το πρότυπο.
Ο αριθµός διανέµεται κατόπιν αιτήσεως της αρµοδίας υπηρεσίας,
επί περισσοτέρων τιµών Gεάν η αίτηση εγκρίσεως αφορά σε
µετρητές διαφόρου τιµής.
Σύµφωνα µε την εξέλιξη των δοκιµών,δύνανται να απαιτηθούν
συµπληρωµατικά δείγµατα µετρητών.
7.1.1. ∆ύναται να γίνει αποδεκτή παρέκκλιση αυτής της διατάξεως
υπό την έννοια του ότι οι µετρητές -δείγµατα θα δύνανται να
τεθούν µεταγενεστέρως στη διάθεση της αρµοδίας υπηρε-
σίας.
Εν τούτοις,η απόφαση εγκρίσεως προτύπου δεν δίδεται
παρά αφού τα δείγµατα αυτά έχουν πλήρως εξετασθεί.
7.1.2. Οι µετρητές -δείγµατα παραµένουν στην κυριότητα του
αιτούντος και του αποδίδονται,αφού παραχωρηθεί η
έγκριση του προτύπου.
7.2.Εξέταση
7.2.1. Το πρότυπο και οι µετρητές -δείγµατα πρέπει να πληρούν τις
διατάξεις του κεφαλαίου Iκαι των σηµείων 2,3,4,5 και 6
του παρόντος κεφαλαίου.
7.2.2. Εξάλλου,στην περιοχή παροχής η απόκλιση µεταξύ του
µεγίστου και του ελαχίστου των σφαλµάτων ανάλογα µε
την παροχή Qδεν πρέπει να είναι ανώτερη του 3 %για
καθένα από τους µετρητές.
7.2.3. Το πρότυπο και τα δείγµατά του υποβάλλονται σε µια
δοκιµή ανθεκτικότητος. Αυτή η δοκιµή πραγµατοποιείται:
7.2.3.1. Για τους µετρητές G 1,6 έωςG1 0 συµπεριλαµβανο-
µένου: στη µεγίστη παροχή των µετρητών και µε
αέρα. Εν τούτοις,για τους µετρητές επί της πλακός
σηµάνσεως των οποίων δεικνύεται η φύση του προς
µέτρηση αερίου,η δοκιµή δύναται να πραγµατοποι-
ηθεί ολικώς ή µερικώς µε το δεικνυόµενο αέριο.
7.2.3.2. Για τους µετρητές G1 6 έωςG 650 συµπεριλαµβανο-
µένου: όσον είναι δυνατόν στη µεγίστη παροχή των
µετρητών και µε αέρα ή µε αέριο.
7.2.4. Η διάρκεια της δοκιµής ανθεκτικότητος για τους µετρητές
των οποίων ο κυκλικός όγκος είναι ίσος ή ανώτερος από
τις τιµές τις αναφερόµενες στον πίνακα του σηµείου II 2.1
είναι:
7.2.4.1. Για τους µετρητές G 1,6 έωςG1 0 συµπεριλαµβανο-
µένου: 1000 ώρες. Η δοκιµή δύναται να διακοπεί,εντούτοις αυτή πρέπει να τελειώσει εντός εξήκοντα
ηµερών.
7.2.4.2. Για τους µετρητές G1 6 έωςG 650 συµπεριλαµβανο-
µένων: µέχρις ότου κάθε µετρητής µετρά έναν όγκο
αέρος ή αερίου αντιστοιχούντα σε µια λειτουργία
1000 ωρών στη µεγίστη παροχή του µετρητού. Η
δοκιµή πρέπει να τελειώσει εντός έξι µηνών.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 13
▼M2
▼B
▼B
7.2.5. Για τους µετρητές των οποίων ο κυκλικός όγκος είναι κατώ-
τερος από τις τιµές τις αναφερόµενες στον πίνακα του
σηµείου II 2.1 η διάρκεια της δοκιµής ανθεκτικότητος
πρέπει να είναι 2 000 ώρες και να διενεργείται σε ένα
αριθµό συσκευών ανώτερο από εκείνον ο οποίος προβλέ-
πεται στο σηµείο II 7.1, αναλόγως µε την κατηγορία του
εξεταζοµένου µετρητού και µε τα γενικά χαρακτηριστικά
του.
7.2.6. Μετά τη δοκιµή ανθεκτικότητας,οι µετρητές (εκτός το
πολύ ενός εξ αυτών,εάν η δοκιµή γίνεται επί τριών ή
περισσοτέρων µετρητών) οφείλουν να πληρούν στο σύνολο
τις κατωτέρω απαιτήσεις:
α) στην περιοχή της παροχής,η διαφορά µεταξύ του µεγί-
στου και του ελαχίστου των σφαλµάτων συναρτήσει της
παροχής Qδεν πρέπει να είναι ανώτερη για κάθε
µετρητή από 4 %·
β) οι τιµές των σφαλµάτων δεν πρέπει να διαφέρουν περισ-
σότερο από 1,5 %των αντιστοίχων αρχικών τιµών. Για
την παροχή Qmin αυτός ο κανών δεν εφαρµόζεται παρά
για τις µεταβολές του σφάλµατος κατά την αρνητική
φορά ·
γ) η µηχανική απορρόφησις της πιέσεως δεν πρέπει να
έχει αυξηθεί περισσότερο από 20 N/m2(0,2 mbar).
7.2.7. Στην περίπτωση µετρητών εφοδιασµένων µε ένα ή περισσό-
τερους κινητήριους άξονες,τρεις µετρητές τουλάχιστον από
κάθε ονοµασία Gπρέπει να ελέγχονται µε αέρα πυκνότητας
1,2Kg/m3(βλ. και σηµείο I.Β.6.2) ως προς τη συµφωνία τους
µε τις διατάξεις του σηµείου I.Β.3.2.4. και των σηµείων
II.5.2.1. καιII.6.3.2.
Στην περίπτωση µετρητών εφοδιασµένων µε πολλούς κινη-
τήριους άξονες,η δοκιµή πρέπει να πραγµατοποιείται επί
του άξονος ο οποίος παρέχει την πλέον δυσµενή τιµή.
Για τους µετρητές της ιδίας ονοµασίας,υιοθετείται ως τιµή
της µεγίστης αποδεκτής ροπής,η πλέον µικρή από τα
ληφθέντα αποτελέσµατα. Όταν ένα πρότυπο φέρει µετρητές
διαφόρων κατηγοριών,αρκεί να προβούµε στη δοκιµή της
ροπής επί των µετρητών της µικρότερης κατηγορίας,εάν η
ίδια ροπή πρέπει να εφαρµόζεται στους µετρητές της µεγα-
λύτερης κατηγορίας και εάν ο κινητήριος άξονας αυτών των
τελευταίων χαρακτηρίζεται από την ιδία σταθερά ή από µια
ανώτερη σταθερά.
7.3.Τροποποίησηενόςήδηεγκεκριµένουπροτύπου
Εάν η αίτηση εγκρίσεως αφορά τροποποίηση ενός ήδη εγκεκρι-
µένου προτύπου,η µετρολογική υπηρεσία η οποία ενέκρινε το
αρχικό πρότυπο αποφασίζει,ανάλογα µε το χαρακτήρα της τροπο-
ποιήσεως,εάν και εις ποίον µέτρον εφαρµόζονται οι διατάξεις
των σηµείων 7.1,7.2.3,7.2.4 και 7.2.5 του παρόντος κεφαλαίου.
8.Αρχικός έλεγχος ΕΟΚ
8.1.∆οκιµέςακριβείας
Ένας µετρητής θεωρείται ότι πληροί τις απαιτήσεις ως προς τα
µέγιστα ανεκτά σφάλµατα εάν οι απαιτήσεις αυτές πληρούνται
υπό τις κατωτέρω παροχές:
α) στην παροχή Qmin·
β) σε µια παροχή της τάξεως του /onefifthQmax·1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 14
▼M1
▼M2
▼B
▼M1
▼M1
γ) στην παροχή Qmax.
Εάν η δοκιµή πραγµατοποιείται υπό διαφορετικές συνθήκες,αυτές
πρέπει να εγγυώνται ένα αποτέλεσµα ταυτόσηµο µε τους ελέγχους
που αναφέρονται ανωτέρω.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΠΡΟ∆ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΦΟΡΩΣΕΣ ΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΤΕΣ ΑΕΡΙΟΥ ∆ΙΑ
ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΩΝ ΕΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΤΕΣ ΑΕΡΙΟΥ ∆ΙΑ
ΑΕΡΟΣΤΡΟΒΙΛΟΥ
1.Πεδίο εφαρµογής
Το παρόν κεφάλαιο εφαρµόζεται από συµφώνου µε τις προδιαγραφές
του κεφαλαίου I,στους:
1.1.Μετρητέςαερίουδιαπεριστροφικώνεµβόλων
—στους οποίους η µέτρηση του παρεχοµένου αερίου πραγµατο-
ποιείται µέσω θαλάµων µετρήσεως µε περιστροφικά
τοιχώµατα.
1.2.Μετρητέςαερίουδι 'αεροστροβίλων
—στους οποίους η ροή του αερίου θέτει σε κίνηση ένα τροχό
αεροστροβίλου και των οποίων ο αριθµός στροφών του τροχού
αντιπροσωπεύει τον όγκο του παρεχοµένου αερίου.
2.Μέγεθος των φορτίων
2.1.Οι µετρητές αυτοί πρέπει να έχουν µια εκ των περιοχών παροχής
που απορρέουν από τον κατωτέρω πίνακα σε σχέση µε την κατη-
γορία του G:
GΠροσδιο-
ρισµόςQmax(m3/h)Περιοχή παροχής
µικρή µέση µεγάλη
Qmin(m3/h)
16 25 5 2,5 1,3
25 40 8 4 2
40 65 13 6 3
65 100 20 10 5
100 160 32 16 8
160 250 50 25 13
250 400 80 40 20
400 650 130 65 32
650 1 000 200 100 50
1 000 1 600 320 160 80
και τα δεκαδικά πολλαπλάσια των πέντε τελευταίων σειρών.
3.Λεπτοµέρειες κατασκευής
3.1.Μετρητέςδιαπεριστροφικώνεµβόλων
3.1.1. Οι µετρητές πρέπει να φέρουν στην αρχή και στο τέλος της
διαδροµής του αερίου µια υποδοχή στατικής πιέσεως διαµέ-
τρου από 3 έως 5 χιλιοστά επιτρεπούσης τη µέτρηση της
απωλείας της πιέσεως. Η µετρουµένη πίεση στην αρχή της
διαδροµής αποτελεί την πίεση αναφοράς.
3.1.2. Οι µετρητές δύνανται να φέρουν µια χειροκίνητη διάταξη
επιτρέπουσα την περιστροφή των εµβόλων κατά τέτοιο
τρόπο ώστε να µη µπορεί αυτή να χρησιµοποιηθεί καταχρη-
στικά για να εµποδίσει τη σωστή λειτουργία του µετρητού.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 15
▼B
▼M2
▼B
▼B
3.1.3. Οι τριβείς (κουζινέτα) των αξόνων των περιστροφικών
εµβόλων των µετρητών κατηγορίας G 160 και πέρα δύνανται
να κατασκευάζονται κατά τρόπο ώστε να δύνανται να είναι
προσιτοί χωρίς να αλλοιώνονται οι σφραγίδες προστασίας.
3.2.Μετρητέςδιααεροστροβίλου
3.2.1. Οι µετρητές πρέπει να φέρουν υποδοχή στατικής πιέσεως
επιτρέπουσα να προσδιορισθεί,εφόσον συντρέχει
περίπτωση κατ 'έµµεσο τρόπο,η πίεση αµέσως στην αρχή
διαδροµής του τροχού του αεροστροβίλου ως πίεση
αναφοράς.
3.2.1.1. Εάν υπάρχει διάταξη στραγγαλισµού του αερίου
εκροής στην αρχή της διαδροµής εκ του τροχού
του αεροστροβίλου,οι µετρητές δύνανται να
φέρουν,εκτός της υποδοχής πιέσεως της απαιτου-
µένης στο σηµείο III 3.2.1, µια άλλη υποδοχή
πιέσεως,αµέσως πριν από αυτό το στραγγαλιστήρα,
επιτρέπουσα να µετρηθεί µε την υποδοχή της
πιέσεως τη σύµφωνο προς το σηµείο III 3.2.1, η
διαφορά της πιέσεως στην διάταξη στραγγαλισµού.
3.3.Υποδοχέςπιέσεως
3.3.1. Οι υποδοχές πιέσεως πρέπει να είναι εφοδιασµένες µε
διάταξη κλεισίµατος.
3.3.2. Η υποδοχή πιέσεως για την πίεση αναφοράς πρέπει να
φέρει κατά τρόπο ορατό και ανεξίτηλο την ένδειξη «pr»η
δε άλλη υποδοχή πιέσεως την ένδειξη «p».
4.Στοιχείο ελέγχου
4.1.Κατ'εφαρµογή των διατάξεων του σηµείου I.Β.5.2.2. α) και β) η
µεγίστη τιµή της υποδιαιρέσεως της κλίµακας του στοιχείου
ελέγχου πρέπει να είναι:
0,002 m3για τις κατηγορίες που περιλαµβάνονται µεταξύ των
τιµών G1 6 καιG6 5 συµπεριλαµβανοµένης
0,02 για τις κατηγορίες που περιλαµβάνονται µεταξύ των τιµών G
100καιG 650 συµπεριλαµβανοµένης
0,2για τις κατηγορίες που περιλαµβάνονται µεταξύ των τιµών G
1 000 καιG 6 500 συµπεριλαµβανοµένης
2,0για τις κατηγορίες G 10 000 και πέρα
4.2.Η κλίµακα του στοιχείου ελέγχου πρέπει τουλάχιστον να αριθ-
µείται:
για τις κατηγορίες που περιλαµβάνονται µεταξύ των τιµών:
G1 6 καιG6 5 συµπεριλαµβανοµένης µετά από
κάθε 0,01 m3
G 100 καιG 650 συµπεριλαµβανοµένης µετά
από κάθε 0,1 m3
G 1 000 καιG 6 500 συµπεριλαµβανοµένης µετά
από κάθε ,0 m3
για τις κατηγορίες G 10 000 και εκείθεν µετά
κάθε 10,0 m3
5.Μέγιστα ανεκτά σφάλµατα
5.1.Γενικέςδιατάξεις
5.1.1. Τα µέγιστα ανεκτά σφάλµατα πλέον ή έλαττον δίδονται
στον ακόλουθο πίνακα:
Παροχαί QΜέγιστα ανεκτά
σφάλµατα κατά τον
αρχικό έλεγχο ΕΟΚ.
Qmin≤Q < 0,2 Qmax2%
0,2 Qmax≤Q≤Qmax1%1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 16
▼M2
▼M2
5.1.2. Όλα τα σφάλµατα πρέπει να µην υπερβαίνουν το ήµισυ των
µεγίστων ανεκτών σφαλµάτων εάν έχουν όλα το ίδιο
σηµείο.
5.2.Ειδικέςδιατάξεις
5.2.1. Εάν στους κινητήριους άξονες εφαρµόζονται οι µέγιστες
ροπές που αναφέρονται στο µετρητή σύµφωνα µε τα σηµεία
I.Β.3.2.1 και I.Β.3.2.2.,οι αποκλίσεις της ενδείξεως του
µετρητή δεν πρέπει να υπερβαίνουν ως προς την Qminτις
τιµές που δεικνύονται στον επόµενο πίνακα.
Qmin∆ιακυµάνσεις της ενδεί-
ξεως εις Qmin
0,05 Qmax1%
0,1 Qmax0,5 %
0,2 Qmax0,25%
6.Έγκριση προτύπου ΕΟΚ
6.1. Εκτός του υποδείγµατος του προτύπου,ο αιτών πρέπει να θέσει
αρχικώς στη διάθεση της αρµοδίας υπηρεσίας δύο έως έξι
δείγµατα µετρητών κατασκευασµένα συµφώνως µε τα πρότυπα.
Αυτός ο αριθµός διανέµεται κατόπιν αιτήσεως της αρµοδίας
υπηρεσίας,επί περισσοτέρων τιµών του Gεάν η αίτηση εγκρί-
σεως αφορά µετρητές διαφόρου τιµής. Αναλόγως µε την
εξέλιξη των δοκιµών µπορούν να απαιτηθούν συµπληρωµατικά
δείγµατα µετρητών.
6.1.1. Μια παρέκκλιση αυτής της διατάξεως δύναται να
επιτραπεί υπό την έννοια του ότι οι µετρητές δείγµατα θα
δύνανται να τεθούν µεταγενεστέρως στη διάθεση της
αρµοδίας υπηρεσίας. Εν τούτοις η απόφαση εγκρίσεως
του προτύπου δεν δίδεται παρά αφού τα δείγµατα αυτά
έχουν πλήρως εξετασθεί.
6.1.2. Οι µετρητές δείγµατα παραµένουν στην κυριότητα του
αιτούντος και του αποδίδονται,αφού παραχωρηθεί η
έγκριση του προτύπου.
6.2.Εξέταση
6.2.1. Η εξέταση περιλαµβάνει ιδιαιτέρως την επισήµανση των
σφαλµάτων κάθε µετρητού δια µιας δοκιµής µε αέρα
πυκνότητος 1,2 kg/m3.Κάθε αποτέλεσµα δοκιµής θα
λαµβάνεται υπόψη χωριστά.
6.2.1.1. Η καµπύλη των σφαλµάτων καθενός εξ αυτών των
µετρητών πρέπει να παραµένει στην περιοχή την
προσδιοριζοµένη από τα όρια των µεγίστων
ανεκτών σφαλµάτων κατά τον αρχικό έλεγχο
ΕΟΚ στην έκταση του πεδίου της παροχής της
οποίας έχει ζητηθεί η έγκριση.
6.2.1.2. Η διαφορά µεταξύ της µεγίστης τιµής και της
ελαχίστης τιµής των σφαλµάτων για καθένα εξ
αυτών των µετρητών δεν πρέπει να υπερβαίνει το
1%στην περιοχή της παροχής από ½ Qmax έως
Qmax.
6.2.2. Οι µετρητές υποβάλλονται εν συνεχεία σε µια δοκιµή
αντοχής µε αέρα ή αέριο.
6.2.2.1. Στο µέτρο του δυνατού η δοκιµή αντοχής πρέπει
να πραγµατοποιείται στη µεγίστη παροχή των
µετρητών. Η διάρκεια λειτουργίας πρέπει να είναι
τόση ώστε κάθε µετρητής να µετρά έναν όγκο
αέρος ή αερίου ο οποίος να αντιστοιχεί σε
λειτουργία 1 000 ωρών στη µεγίστη παροχή,χωρίς
η ολική αυτή διάρκεια της δοκιµής να υπερβαίνει
τους έξι µήνες.
6.2.2.2. Μετά τη δοκιµή αντοχής,οι µετρητές εξετάζονται
εκ νέου µε αέρα πυκνότητος 1,2 kg/m3χρησιµο-1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 17
▼B
▼B
ποιώντας τα ίδια πρότυπα όπως και κατά τη δοκιµή
την αναφεροµένη στο σηµείο III 6.2.1.
Υπό αυτές τις συνθήκες δοκιµής:α) Οι τιµές των σφαλµάτων δεικνυόµενες δια τις
παροχές τις αναφερόµενες στο σηµείο III 7.1
για κάθε µετρητή (εκτός το πολύ για τον ένα
µεταξύ αυτών) δεν πρέπει να διαφέρουν περισ-
σότερο από 1 %των σφαλµάτων των
δεικνυοµένων κατά τη δοκιµή την προβλεπο-
µένη στο σηµείο III 6.2.1·
β) η διαφορά µεταξύ της µεγίστης τιµής και της
ελαχίστης τιµής της καµπύλης σφαλµάτων δεν
πρέπει να υπερβαίνει το 1,5 %για καθένα των
µετρητών (εκτός το πολύ για ένα εξ αυτών)
στην περιοχή παροχής από ½ Qmax έωςQmax.
6.2.3. Μετρητές µε κινητήριους άξονες
6.2.3.1. Στην περίπτωση µετρητών εφοδιασµένων µε ένα ή
περισσότερους κινητήριους άξονες πρέπει να ελέγ-
χονται τρεις µετρητές τουλάχιστον από κάθε κατηγορία
Gµε αέρα πυκνότητος 1,2 kg/m
3(βλ.I.Β.6.2.) ως προς τη
συµφωνία τους µε τις διατάξεις του σηµείου I.Β.3.2.4. και
του σηµείου III.5.2.1.
Στην περίπτωση µετρητών εφοδιασµένων µε περισσότε-
ρους κινητήριους άξονες,η δοκιµή πρέπει να
πραγµατοποιείται επί του άξονος ο οποίος παρέχει την
πλέον δυσµενή τιµή.
Για τους µετρητές της ιδίας κατηγορίας,υιοθετείται ως
τιµή της µεγίστης αποδεκτής ροπής,το µικρότερο από
τα λαµβανόµενα αποτελέσµατα.
Όταν ένα πρότυπο φέρει µετρητές διαφόρων κατηγο-
ριών,αρκεί να προβούµε στη δοκιµή ροπών επί των
µετρητών της µικρότερης κατηγορίας,εάν η ίδια ροπή
πρέπει να εφαρµόζεται στους µετρητές της µεγαλύτερης
κατηγορίας και εάν ο κινητήριος άξονας αυτών των
τελευταίων χαρακτηρίζεται από την ίδια σταθερά ή από
µια µεγαλύτερη σταθερά.
6.2.3.2. Στην περίπτωση µετρητών που έχουν πολλές τιµές για
Qminαρκεί να πραγµατοποιείται η δοκιµή που προβλέ-
πεται στο σηµείο III 6.2.3.1. για την µικρότερη τιµή του
Qmin.
Οι αποδεκτές ροπές για τις άλλες περιοχές παροχής
δύνανται να υπολογίζονται από το αποτέλεσµα της
δοκιµής αυτής.
Για τη µετατροπή σε άλλες τιµές του Qminθα εφαρµό-
ζονται οι ακόλουθοι κανόνες:
α) σε σταθερά παροχή,η διακύµανση του σφάλµατος
είναι ανάλογη της ροπής.
β) σε σταθερά ροπή,η διακύµανση του σφάλµατος στην
περίπτωση των µετρητών δια περιστροφικών
εµβόλων είναι αντιστρόφως ανάλογη της παροχής
και στην περίπτωση µετρητών µε τουρµπίνα είναι
αντιστρόφως ανάλογη του τετραγώνου της παροχής.
7.Αρχικός έλεγχος ΕΟΚ
7.1.∆οκιµήακριβείας
Ένας µετρητής θεωρείται ότι πληροί τις προδιαγραφές τις
αφορώσες τα µέγιστα ανεκτά σφάλµατα,εάν αυτές συµφωνούν µε
τις κατωτέρω παροχές:
α) για τους µετρητές,δια περιστρεφοµένων εµβόλων:
Qmin, 1,5 Qmin, 0,25 Qmax, 1,5 Qmax καιQmax·1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 18
▼M2
▼B
▼M1
β) για τους µετρητές µε στρόβιλο:
Qmin, 1,5 Qmin, 2,5 Qmin, 0,25 Qmax, 0,5 Qmax καιQmax.
Εάν η δοκιµή παραγµατοποιείται υπό άλλες συνθήκες,αυτές
πρέπει να εγγυώνται ένα όµοιο αποτέλεσµα µε τους ελέγχουςτους αναφεροµένους ανωτέρω.
7.2.Οι τιµές των παροχών οι αναφερόµενες στο σηµείο III 7.1
δύνανται να τροποποιηθούν κατά 5 %περισσότερο ή λιγότερο.1971L0318 — EL — 11.04.1978 — 002.001 — 19
▼B