2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ►C2Κατευθυντήρια γραµµή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
της 31ης Αυγούστου 2000
σχετικά µε τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος ◄
(ΕΚΤ /2000/7)
►C1(2000/776/ ΕΚ)◄
(ΕΕL 310της 11.12.2000, σ. 1)
∆ιορθώνεται από:
►C1∆ιορθωτικό ΕΕ L 123της 4.5.2001, σ. 35 (776 /2000)
►C2∆ιορθωτικό ΕΕ L9 2της 9.4.2002, σ. 36(776 /2000/ΕΚ)
▼B
►C2Κατευθυντήρια γραµµή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
της 31ης Αυγούστου 2000
σχετικάµεταµέσακαιτιςδιαδικασίεςνοµισµατικήςπολιτικής του
Ευρωσυστήµατος ◄
(ΕΚΤ /2000/7)
►C1(2000/776/ ΕΚ)◄
ΤΟ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ
ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας (εφεξής καλούµενη «συνθήκη »),και ιδίως το άρθρο
105 παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, καθώς και τα άρθρα 12.1 και14.3 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήµατος ΚεντρικώνΤραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)
(εφεξής καλούµενου «καταστατικό »),σε συνδυασµό µε το άρθρο
3.1, πρώτη περίπτωση, το άρθρο 18.2 και το άρθρο 20 πρώτηπαράγραφος του εν λόγω καταστατικού,
Εκτιµώντας τα ακόλουθα:
(1)Η επίτευξη µιας ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής συνεπά-
γεται την ανάγκη καθορισµού των µέσων που θα
χρησιµοποιήσουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των
κρατών µελών που έχουν υιοθετήσει το ευρώ ( «ΕθνΚΤ»
και«συµµετέχοντα κράτη µέλη »,αντίστοιχα), σύµφωνα µε
τη συνθήκη, και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ευρω-σύστηµα) στην εφαρµογή της εν λόγω πολιτικής κατά τρόποοµοιόµορφο σε όλα τα συµµετέχοντα κράτη µέλη.
(2)Παρέχεται στην ΕΚΤ η εξουσία έκδοσης των απαραίτητων
κατευθυντήριων γραµµών για την εφαρµογή της ενιαίας
νοµισµατικής πολιτικής, οι δε ΕθνΚΤ υποχρεούνται ναενεργούν σύµφωνα µε τις εν λόγω κατευθυντήριες γραµµές.
(3)Σύµφωνα µε τα άρθρα 12.1 και 14.3 του καταστατικού, οικατευθυντήριες γραµµές της ΕΚΤ αποτελούν αναπόσπαστοµέρος του κοινοτικού δικαίου,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ:
Άρθρο 1
Αρχές, µέσα, διαδικασίες και κριτήρια για την εφαρµογή της
ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Η ενιαία νοµισµατική πολιτική εφαρµόζεται σύµφωνα µε τις
αρχές, τα µέσα, τις διαδικασίες και τα κριτήρια που καθορίζονταιστα παραρτήµατα IκαιIIτης παρούσας κατευθυντήριας γραµµής.
Οι ΕθνΚΤ λαµβάνουν τα κατάλληλα µέτρα για την εκτέλεση τωνπράξεων νοµισµατικής πολιτικής σύµφωνα µε τις αρχές, τα µέσα,
τις διαδικασίες και τα κριτήρια που καθορίζονται στα παραρτή-
µαταIκαιIIτης παρούσας κατευθυντήριας γραµµής.
Άρθρο 2
Επαλήθευση
Οι ΕθνΚΤ διαβιβάζουν στην ΕΚΤ, το αργότερο στις 15
Οκτωβρίου 2000, λεπτοµερείς πληροφορίες σχετικά µε τα κείµενακαι τα µέσα, βάσει των οποίων προτίθενται να συµµορφωθούνπρος την παρούσα κατευθυντήρια γραµµή.
Άρθρο 3
Τελικές διατάξεις
1.Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή απευθύνεται στις ΕθνΚΤ
των συµµετεχόντων κρατών µελών.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 2
▼B
2.Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή αρχίζει να ισχύει την 1η
Ιανουαρίου 2001.
3.Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή δηµοσιεύεται στην
Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων .2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 3
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
Η ΕΝΙΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΤΡΙΤΟ ΣΤΑ∆ΙΟ
Γενική τεκµηρίωση για τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Νοέµβριος 20002000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 4
▼B
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή 7
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
1.Επισκόπηση του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής 8
1.1.Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών 8
1.2.Σκοποί του Ευρωσυστήµατος 8
1.3.Τα µέσα άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος 8
1.3.1.Πράξεις ανοικτής αγοράς 8
1.3.2.Πάγιες διευκολύνσεις 9
1.3.3.Ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά 9
1.4.Αντισυµβαλλόµενοι 9
1.5.Περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια 10
1.6.Τροποποιήσεις του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής 10
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
2.Αποδεκτοί αντισυµβαλλόµενοι 11
2.1.Γενικά κριτήρια καταλληλότητας 11
2.2.Επιλογή αντισυµβαλλοµένων για τις έκτακτες δηµοπρασίες και τις διµερείς
πράξεις 11
2.3.Κυρώσεις σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων προς τις
υποχρεώσεις τους 12
2.4.Αναστολή ή αποκλεισµός για προληπτικούς λόγους 12
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
3.Πράξεις ανοικτής αγοράς 13
3.1.Αντιστρεπτέες πράξεις 13
3.1.1.Γενικά 13
3.1.2.Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης 13
3.1.3.Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης 14
3.1.4.Αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας 14
3.1.5.∆ιαρθρωτικές αντιστρεπτέες πράξεις 15
3.2.Οριστικές πράξεις 15
3.3.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ 16
3.4.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων 17
3.5.Αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας 18
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
4.Πάγιες διευκολύνσεις 18
4.1.Η διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης 18
4.2.Η διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων 19
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
5.∆ιαδικασίες 20
5.1.∆ιαδικασίες δηµοπρασίας 202000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 5
▼B
5.1.1.Γενικά 20
5.1.2.Ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρασιών 22
5.1.3.Ανακοίνωση των δηµοπρασιών 23
5.1.4.Κατάρτιση και υποβολή προσφορών εκ µέρους των αντισυµβαλλοµένων 24
5.1.5.∆ιαδικασίες κατανοµής 25
5.1.6.Ανακοίνωση αποτελέσµατος δηµοπρασίας 28
5.2.∆ιαδικασίες για τις διµερείς πράξεις 29
5.3.∆ιαδικασίες διακανονισµού 30
5.3.1.Γενικά 30
5.3.2.∆ιακανονισµός πράξεων ανοικτής αγοράς 30
5.3.3.∆ιαδικασίες τέλους ηµέρας 31
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
6.Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία 31
6.1.Γενικά 31
6.2.Περιουσιακά στοιχεία πρώτης βαθµίδας 32
6.3.Περιουσιακά στοιχεία δεύτερης βαθµίδας 34
6.4.Μέτρα ελέγχου κινδύνων 36
6.4.1.Αρχικά περιθώρια 37
6.4.2Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας 37
6.4.3Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας 39
6.5.Αρχές αποτίµησης των περιουσιακών στοιχείων που παρέχονται ως ασφάλεια 41
6.6.∆ιασυνοριακή χρήση των αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων 42
6.6.1.Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών 42
6.6.2.∆ιασυνοριακές συνδέσεις 43
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
7.Ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά 44
7.1.Γενικά 44
7.2.Ιδρύµατα που υπόκεινται στα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά 45
7.3.Καθορισµός ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών 45
7.4.Τήρηση υποχρεωτικών αποθεµατικών 47
7.5.Υποβολή πληροφοριών και επαλήθευση της βάσης υπολογισµού των ελάχιστων
υποχρεωτικών αποθεµατικών 48
7.6.Μη συµµόρφωση µε τις υποχρεώσεις τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών 48
Παραρτήµατα
1.Παραδείγµατα πράξεων και διαδικασιών νοµισµατικής πολιτικής 49
2.Γλωσσάριο 60
3.Επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην αγορά συναλλάγµατος
και τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής 67
4.Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και τραπεζικές στατιστικές
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας 68
5.Οι ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος 75
6.∆ιαδικασίες και κυρώσεις που εφαρµόζονται σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των
αντισυµβαλλοµένων προς τις υποχρεώσεις τους 762000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 6
▼B
∆ιαγράµµατα, πίνακες και πλαίσια
∆ιαγράµµατα
1.Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τα λειτουργικά στάδια των τακτικών δηµοπρασιών 21
2.Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τα λειτουργικά στάδια των έκτακτων δηµοπρασιών 22
3.Το σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών 42
4.Συνδέσεις µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού χρεογράφων 43
Πίνακες
1.Πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος 10
2.Συνήθεις ηµέρες συναλλαγών για τις πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης 23
3.Συνήθεις ηµεροµηνίες διακανονισµού των πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρωσυ-
στήµατος 31
4.Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος 34
Πλαίσια
1.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ 16
2.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων 17
3.Λειτουργικά στάδια των διαδικασιών δηµοπρασίας 21
4.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου 25
5.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου σε ευρώ 26
6.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου 27
7.Μέτρα ελέγχου κινδύνων 36
8.Επίπεδα περικοπών αποτίµησης που εφαρµόζονται στους αποδεκτούς τίτλους της
πρώτης βαθµίδας 37
9.Υπολογισµός αρχικών περιθωρίων και περικοπών αποτίµησης 38
10.Επίπεδα περικοπών αποτίµησης που εφαρµόζονται στους αποδεκτούς τίτλους της
δεύτερης βαθµίδας 39
11.Βάση υπολογισµού και συντελεστές των ελάχιστων αποθεµατικών 46
12.Υπολογισµός των τόκων επί των λογαριασµών ελάχιστων αποθεµατικών 472000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 7
▼B
Συντοµογραφίες
Χώρες
ΒΕΛ Βέλγιο
∆ΑΝ ∆ανίαΓΕΡ Γερµανία
ΕΛΛ Ελλάδα
ΙΣΠ ΙσπανίαΓΑΛ Γαλλία
ΙΡΛ Ιρλανδία
ΙΤΑ ΙταλίαΛΟΥ Λουξεµβούργο
ΟΛΛ Ολλανδία
ΑΥΣ ΑυστρίαΠΟΡ Πορτογαλία
ΦΙΝ Φινλανδία
ΣΟΥ ΣουηδίαΗΒ Ηνωµένο Βασίλειο
ΙΑΠ Ιαπωνία
ΗΠΑ Ηνωµένες Πολιτείες
Άλλες συντοµογραφίες
ΑΕΠ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν
ΒΡΜ 4 Εγχειρίδιο Ισοζυγίου Πληρωµών του ∆ΝΤ (4η έκδοση)ΒΡΜ 5 Εγχειρίδιο Ισοζυγίου Πληρωµών του ∆ΝΤ (5η έκδοση)
c.i.f Κόστος, ασφάλεια, ναύλος στα σύνορα του εισαγωγέα
∆ΝΤ ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο∆ΟΥ ∆ιεθνής Οργάνωση Εργασίας
∆ΤΚ ∆είκτης Τιµών Καταναλωτή
ECU Ευρωπαϊκή Λογιστική Μονάδα
ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕθνΚΤ Εθνικές κεντρικές τράπεζες
ΕΚΤ Ευρωπαϊκή Κεντρική ΤράπεζαΕν∆ΤΚ Εναρµονισµένος ∆είκτης Τιµών Καταναλωτή
ΕΝΙ Ευρωπαϊκό Νοµισµατικό Ίδρυµα
ΕΣΚΤ Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών ΤραπεζώνΕΣΛ 95 Ευρωπαϊκό Σύστηµα Λογαριασµών του 1995
EUR/ € Ευρώ
f.o.b. Ελεύθερο στα σύνορα του εξαγωγέα
ΝΧΙ Νοµισµατικά Χρηµατοδοτικά Ιδρύµατα
ΟΟΣΑ Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης
ΠΚ Πιστοποιητικά καταθέσεωνRepos Πράξεις αγοράς /χρεογράφων µε συµφωνία επαναγοράς
επαναπώλησης
Τ∆∆ Τράπεζα ∆ιεθνών ∆ιακανονισµώνTT∆E
(Aναθ. 3)Τυποποιηµένη Ταξινόµηση ∆ιεθνούς Εµπορίου
(αναθεώρηση 3)2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 8
▼B
Σύµφωνα µε την πρακτική της Κοινότητας, οι χώρες της ΕΕ αναφέρονται
στο παρόν εγχειρίδιο µε την αλφαβητική σειρά του ονόµατός τους στην
αντίστοιχη εθνική γλώσσα.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 9
▼B
Εισαγωγή
Στο παρόν εγχειρίδιο παρουσιάζεται το λειτουργικό πλαίσιο το οποίο
επελέγη από το Ευρωσύστηµα (1)για την ενιαία νοµισµατική πολιτική στο
τρίτο στάδιο της Οικονοµικής και Νοµισµατικής Ένωσης. Σκοπός του
παρόντος, που αποτελεί τµήµα του νοµικού πλαισίου του Ευρωσυστήµατος
που διέπει τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολιτικής, είναι να
χρησιµεύσει ως «Γενική τεκµηρίωση »για τα µέσα και τις διαδικασίες
νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος, µε ειδικότερο στόχο να
δώσει στους αντισυµβαλλοµένους τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά
µε το πλαίσιο άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Η«Γενική τεκµηρίωση »αυτή καθεαυτή δεν δηµιουργεί δικαιώµατα υπέρ
των αντισυµβαλλοµένων ούτε επιβάλλει υποχρεώσεις. Η έννοµη σχέση
µεταξύ του Ευρωσυστήµατος και των αντισυµβαλλοµένων του διέπεται
από τις σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις.
Το εγχειρίδιο διαιρείται σε επτά κεφάλαια: στο κεφάλαιο 1 γίνεται
επισκόπηση του λειτουργικού πλαισίου της νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος. Στο κεφάλαιο 2 καθορίζονται τα κριτήρια επιλογής των
αντισυµβαλλοµένων που λαµβάνουν µέρος στις πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Στο κεφάλαιο 3 περιγράφονται οι πράξεις
ανοικτής αγοράς, ενώ στο κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται οι πάγιες
διευκολύνσεις που προσφέρονται στους αντισυµβαλλοµένους. Στο
κεφάλαιο 5 καθορίζονται οι διαδικασίες που εφαρµόζονται κατά την
εκτέλεση των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, ενώ στο κεφάλαιο 6
καθορίζονται τα κριτήρια καταλληλότητας των περιουσιακών στοιχείων
που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής.
Στο κεφάλαιο 7 παρουσιάζεται το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος.
Τα παραρτήµατα του παρόντος εγχειριδίου περιέχουν παραδείγµατα
πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, γλωσσάριο, τα κριτήρια επιλογής των
αντισυµβαλλοµένων στις παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά
συναλλάγµατος, παρουσίαση του πλαισίου υποβολής πληροφοριών για τις
νοµισµατικές και τραπεζικές στατιστικές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, κατάλογο των ιστοσελίδων της ΕΚΤ και των εθνικών
κεντρικών τραπεζών, καθώς και περιγραφή των διαδικασιών και των
κυρώσεων που επιβάλλονται στους αντισυµβαλλοµένους σε περίπτωση µη
συµµόρφωσης προς τις υποχρεώσεις τους.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 10
(1)Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας συµφώνησε να
χρησιµοποιεί τον όρο «Ευρωσύστηµα »για να υποδηλώσει τη σύνθεση µε την
οποία το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών εκτελεί τα βασικά τουκαθήκοντα, δηλαδή τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών που έχουνυιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
▼B
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑ-
ΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
1.1.Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών
Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) αποτε-
λείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών της ΕΕ (1).Οι
δραστηριότητες του ΕΣΚΤ ασκούνται σύµφωνα µε τη συνθήκη
ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (συνθήκη) και το καταστα-
τικό του Ευρωπαϊκού Συστήµατος Κεντρικών Τραπεζών και της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (καταστατικό του ΕΣΚΤ). Το
ΕΣΚΤ διοικείται από τα όργανα λήψεως αποφάσεων της ΕΚΤ. Σε
αυτό το πλαίσιο, το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ είναι αρµόδιο
για τη χάραξη της νοµισµατικής πολιτικής, ενώ η Εκτελεστική
Επιτροπή είναι εξουσιοδοτηµένη να εφαρµόζει τη νοµισµατική
πολιτική σύµφωνα µε τις αποφάσεις και τις κατευθυντήριες
γραµµές του ∆ιοικητικού Συµβουλίου.
Στο βαθµό που κρίνεται εφικτό και σκόπιµο και προκειµένου να
διασφαλιστεί η αποτελεσµατική λειτουργία, η ΕΚΤ προσφεύγει
στις εθνικές κεντρικές τράπεζες (2)για την εκτέλεση των πράξεων
που εντάσσονται στα καθήκοντα του Ευρωσυστήµατος. Οι
πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος εκτε-λούνται µε οµοιόµορφους όρους και προϋποθέσεις σε όλα τα
κράτη µέλη (
3).
1.2.Σκοποί του Ευρωσυστήµατος
Ο πρωταρχικός σκοπός του Ευρωσυστήµατος είναι η διατήρηση
της σταθερότητας των τιµών, όπως ορίζεται στο άρθρο 105 της
συνθήκης. Με επιφύλαξη του πρωταρχικού σκοπού της
διατήρησης της σταθερότητας των τιµών, το Ευρωσύστηµα
οφείλει να στηρίζει τις γενικές οικονοµικές πολιτικές της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Κατά την επιδίωξη των σκοπών του,
το Ευρωσύστηµα οφείλει να ενεργεί σύµφωνα µε τις αρχές της
οικονοµίας της ανοικτής αγοράς µε ελεύθερο ανταγωνισµό, που
ευνοεί την αποτελεσµατική κατανοµή των πόρων.
1.3.Τα µέσα άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστή-
µατος
Για να επιτύχει τους σκοπούς του, το Ευρωσύστηµα διαθέτει µία
σειρά από µέσα νοµισµατικής πολιτικής. ∆ιενεργεί πράξεις
ανοικτής αγοράς, παρέχει πάγιες διευκολύνσεις και απαιτεί από
τα πιστωτικά ιδρύµατα να τηρούν ελάχιστα υποχρεωτικά αποθε-
µατικά σε λογαριασµούς στο Ευρωσύστηµα.
1.3.1.Πράξεις ανοικτής αγοράς
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς παίζουν σηµαντικό ρόλο στη
νοµισµατική πολιτική του Ευρωσυστήµατος και οι σκοποί τους
είναι ο επηρεασµός των επιτοκίων, η διαχείριση της κατάστασης
της ρευστότητας στην αγορά και η σηµατοδότηση της
κατεύθυνσης της νοµισµατικής πολιτικής. Το Ευρωσύστηµα
διαθέτει πέντε είδη µέσων για τη διενέργεια πράξεων ανοικτής
αγοράς. Το σπουδαιότερο µέσο είναι οι αντιστρεπτέες πράξεις (οιοποίες εφαρµόζονται βάσει συµφωνιών επαναγοράς ή δανείων
έναντι ασφάλειας). Το Ευρωσύστηµα δύναται ακόµη να χρησιµο-
ποιεί οριστικές πράξεις, την έκδοση πιστοποιητικών χρέους,
πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων και την αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας. Οι πράξεις ανοικτής αγοράς διενερ-
γούνται µε πρωτοβουλία της ΕΚΤ, η οποία αποφασίζει και µε
ποιο µέσο και υπό ποιους όρους και προϋποθέσεις θα εκτελε-
στούν. Μπορούν να εκτελούνται µε τακτικές δηµοπρασίες, µε2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 11
(1)Σηµειώνεται ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών που δεν έχουν
υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη ίδρυσης της ΕυρωπαϊκήςΚοινότητας (συνθήκη) διατηρούν τις αρµοδιότητές τους στον τοµέα τηςνοµισµατικής πολιτικής σύµφωνα µε το οικείο εθνικό δίκαιο και ως εκ τούτου
δεν συµµετέχουν στην άσκηση της ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής.
(
2)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «εθνικές κεντρικές τράπεζες »νοούνται οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο
νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη.
(3)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «κράτος µέλος »νοείται το κράτος µέλος που
έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη.
▼B
έκτακτες δηµοπρασίες ή µε διµερείς διαδικασίες (4).Με βάση το
σκοπό τους, το αν διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή
εκτάκτως και τις διαδικασίες τους, οι πράξεις ανοικτής αγοράς
του Ευρωσυστήµατος διακρίνονται στις εξής τέσσερις κατηγορίες
(βλέπε και πίνακα 1):
—Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης είναι τακτικές αντι-
στρεπτέες πράξεις για την παροχή ρευστότητας, µε συχνότητα
µία φορά την εβδοµάδα και διάρκεια δύο εβδοµάδων. Οι
πράξεις αυτές διενεργούνται από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες µέσω τακτικών δηµοπρασιών. Οι πράξεις κύριας
αναχρηµατοδότησης παίζουν κεντρικό ρόλο στην επιδίωξη
των σκοπών των πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστή-
µατος και παρέχουν το µεγαλύτερο µέρος της
αναχρηµατοδότησης του χρηµατοπιστωτικού τοµέα.
—Οι πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης είναι
αντιστρεπτέες πράξεις για την παροχή ρευστότητας, µε
συχνότητα µια φορά το µήνα και διάρκεια τριών µηνών.
Σκοπός των πράξεων αυτών, που διενεργούνται από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες µέσω τακτικών δηµοπρασιών, είναι να
παρέχουν στους αντισυµβαλλοµένους πρόσθετη πιο µακρο-
πρόθεσµη αναχρηµατοδότηση. Με τις πράξεις αυτές, το
Ευρωσύστηµα δεν έχει πρόθεση, κατά κανόνα, να αποστείλει
µηνύµατα στην αγορά και ως εκ τούτου ενεργεί ως αποδέκτης
επιτοκίου.
—Οι πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας διενεργούνται εκτάκτως µε σκοπό τη διαχείριση
της κατάστασης της ρευστότητας στην αγορά και τον
επηρεασµό των επιτοκίων, ιδίως για να εξοµαλυνθούν οι
επιπτώσεις στα επιτόκια που οφείλονται σε απροσδόκητες
διακυµάνσεις της ρευστότητας στην αγορά. Οι πράξεις αυτές
διενεργούνται κυρίως ως αντιστρεπτέες πράξεις, αλλά
µπορούν να λάβουν τη µορφή οριστικών πράξεων, πράξεων
ανταλλαγής νοµισµάτων και αποδοχής καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας. Τα µέσα και οι διαδικασίες που
εφαρµόζονται κατά τη διενέργεια των πράξεων εξοµάλυνσης
των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας προσαρµό-
ζονται ανάλογα µε το είδος της συναλλαγής και το
συγκεκριµένο σκοπό που επιδιώκεται µε τις πράξεις. ∆ιενερ-
γούνται συνήθως από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες µε
έκτακτες δηµοπρασίες ή µε διµερείς διαδικασίες. Το ∆ιοικη-
τικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές
περιπτώσεις, θα µπορεί η ίδια η ΕΚΤ να διενεργεί διµερείς
πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας.
—Ακόµη, το Ευρωσύστηµα µπορεί να διενεργεί διαρθρωτικές
πράξεις µέσω της έκδοσης πιστοποιητικών χρέους, µέσωαντιστρεπτέων πράξεων και µέσω οριστικών πράξεων. Οι
πράξεις αυτές διενεργούνται όποτε η ΕΚΤ επιθυµεί να
προσαρµόσει τη διαρθρωτική θέση του Ευρωσυστήµατος
έναντι του χρηµατοπιστωτικού τοµέα (είτε σε τακτά χρονικά
διαστήµατα είτε εκτάκτως). Οι διαρθρωτικές πράξεις µε τη
µορφή αντιστρεπτέων πράξεων ή µέσω της έκδοσης
χρεογράφων διενεργούνται από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες µέσω τακτικών δηµοπρασιών. Οι διαρθρωτικές
πράξεις µε τη µορφή οριστικών πράξεων διενεργούνται
µέσω διµερών διαδικασιών.
1.3.2.Πάγιες διευκολύνσεις
Σκοπός των πάγιων διευκολύνσεων είναι η παροχή και απορ-
ρόφηση ρευστότητας µέχρι την επόµενη εργάσιµη ηµέρα (µίας
ηµέρας), η σηµατοδότηση της γενικής κατεύθυνσης της νοµι-2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 12
(4)Οι διάφορες διαδικασίες για τη διενέργεια πράξεων ανοικτής αγοράς του
Ευρωσυστήµατος, δηλαδή οι τακτικές δηµοπρασίες, οι έκτακτες δηµοπρασίεςκαι οι διµερείς διαδικασίες, παρουσιάζονται αναλυτικότερα στο κεφάλαιο 5. Οι
τακτικές δηµοπρασίες διενεργούνται εντός 24 ωρών από την ανακοίνωση της
δηµοπρασίας µέχρις ότου πιστοποιηθεί το αποτέλεσµα της κατανοµής. ∆ικαίωµασυµµετοχής στις τακτικές δηµοπρασίες έχουν όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι πουπληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας, όπως αναφέρονται στην ενότητα2.1. Οι έκτακτες δηµοπρασίες εκτελούνται εντός µιας ώρας. Το Ευρωσύστηµα
δύναται να επιλέξει περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων για να συµµετάσ-
χουν στις έκτακτες δηµοπρασίες. Ως «διµερείς διαδικασίες »νοούνται όλες οι
περιπτώσεις κατά τις οποίες το Ευρωσύστηµα διενεργεί συναλλαγή µε έναν ήορισµένους αντισυµβαλλοµένους χωρίς να προσφεύγει σε δηµοπρασία. Οιδιµερείς διαδικασίες περιλαµβάνουν πράξεις που εκτελούνται µέσω χρηµατιστη-
ρίων ή µεσολαβητών της αγοράς.
▼B
σµατικής πολιτικής και ο επηρεασµός των επιτοκίων της αγοράς
για τοποθετήσεις διάρκειας µίας ηµέρας. Στους αποδεκτούς
αντισυµβαλλοµένους παρέχονται, µε δική τους πρωτοβουλία,
δύο πάγιες διευκολύνσεις, εφόσον πληρούν ορισµένες λειτουρ-
γικές προϋποθέσεις πρόσβασης (βλέπε και πίνακα 1):
—Οι αντισυµβαλλόµενοι έχουν τη δυνατότητα να χρησιµο-
ποιούν τη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης για να
αποκτούν ρευστότητα µίας ηµέρας από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες έναντι ασφάλειας µε τη µορφή αποδεκτών περιου-
σιακών στοιχείων. Υπό κανονικές συνθήκες, η πρόσβαση των
αντισυµβαλλοµένων στη διευκόλυνση δεν υπόκειται σε
πιστωτικά όρια ή σε άλλους περιορισµούς, εκτός από την
υποχρέωση να παρέχουν ως ασφάλεια επαρκή περιουσιακά
στοιχεία. Το επιτόκιο της πάγιας διευκόλυνσης οριακής
χρηµατοδότησης συνήθως θέτει το ανώτατο όριο του επιτο-
κίου της αγοράς για τοποθετήσεις διάρκειας µίας ηµέρας.
—Οι αντισυµβαλλόµενοι έχουν τη δυνατότητα να χρησιµο-
ποιούν τη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων προκειµένου
να πραγµατοποιούν καταθέσεις διάρκειας µίας ηµέρας στις
εθνικές κεντρικές τράπεζες. Υπό κανονικές συνθήκες, η
πρόσβαση των αντισυµβαλλοµένων στη διευκόλυνση δεν
υπόκειται σε όρια ως προς τα ποσά των καταθέσεων ή σε
άλλους περιορισµούς. Το επιτόκιο της διευκόλυνσης
αποδοχής καταθέσεων συνήθως θέτει το κατώτατο όριο του
επιτοκίου τηςαγοράς για τοποθετήσεις διάρκειαςµίας ηµέρας.
Οι πάγιες διευκολύνσεις παρέχονται σε αποκεντρωµένη βάση
από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες.
1.3.3.Ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά
Το σύστηµα ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών του Ευρω-
συστήµατος ισχύει για τα πιστωτικά ιδρύµατα της ζώνης του ευρώ
και αποσκοπεί κυρίως στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της
χρηµαταγοράς και στη δηµιουργία (ή διεύρυνση) ενός διαρθρω-
τικού ελλείµµατος ρευστότητας. Τα υποχρεωτικά αποθεµατικά
κάθε ιδρύµατος καθορίζονται µε βάση ορισµένα στοιχεία του
ισολογισµού του. Προκειµένου να επιτύχει τη σταθεροποίηση
των επιτοκίων, το σύστηµα ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµα-
τικών του Ευρωσυστήµατος παρέχει στα ιδρύµατα τη δυνατότητα
να τηρούν τα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά τους σε µέσα
µηνιαία επίπεδα. Η συµµόρφωση µε την υποχρέωση τήρησης
ελάχιστων αποθεµατικών διαπιστώνεται µε βάση το µέσο όρο των
ποσών που τηρούνται ηµερησίως κατά τη διάρκεια κάθε µηνιαίας
περιόδου τήρησης. Επί των υποχρεωτικών αποθεµατικών τα οποία
τηρούν τα ιδρύµατα καταβάλλεται τόκος, µε το επιτόκιο των
πράξεων κύριας αναχρηµατοδότησης του Ευρωσυστήµατος.
1.4.Αντισυµβαλλόµενοι
Το πλαίσιο άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυ-
στήµατος διαµορφώνεται µε σκοπό να διασφαλίσει τη συµµετοχή
ενός ευρέος φάσµατος από αντισυµβαλλοµένους. Τα ιδρύµατα που
υπόκεινται στην υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών
σύµφωνα µε το άρθρο 19.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ έχουν τη
δυνατότητα πρόσβασης στις πάγιες διευκολύνσεις και συµµε-
τοχής σε πράξεις ανοικτής αγοράς µέσω τακτικών δηµοπρασιών.
Το Ευρωσύστηµα δύναται να επιλέξει έναν περιορισµένο αριθµό
αντισυµβαλλοµένων για να συµµετάσχουν στις πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας. Για
τις οριστικές πράξεις δεν υπάρχουν apr iοriπεριορισµοί του
φάσµατος των αντισυµβαλλοµένων. Προκειµένου για πράξεις
ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για τους σκοπούς της
νοµισµατικής πολιτικής, χρησιµοποιούνται φορείς που δραστη-
ριοποιούνται στην αγορά συναλλάγµατος. Η οµάδα των
αντισυµβαλλοµένων για τις πράξεις αυτές περιορίζεται στα
ιδρύµατα εκείνα της ζώνης του ευρώ που επιλέγονται από το
Ευρωσύστηµα για τις παρεµβάσεις του στην αγορά συναλλά-
γµατος.
1.5.Περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια
Σύµφωνα µε το άρθρο 18.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ, όλες οι
πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος (δηλαδή οι πράξεις
παροχής ρευστότητας) πρέπει να βασίζονται σε επαρκή
ασφάλεια. Το Ευρωσύστηµα δέχεται ευρύ φάσµα περιουσιακών
στοιχείων ως µέσα εξασφαλιστικά των πληρωµών στις πράξεις
που διενεργεί. Για εσωτερικούς κυρίως σκοπούς του Ευρωσυ-
στήµατος, τα περιουσιακά στοιχεία που µπορούν να γίνουν δεκτά2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 13
▼B
στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής διακρίνονται σε δύο
κατηγορίες: σε περιουσιακά στοιχεία «πρώτης βαθµίδας »και σε
αυτά της «δεύτερης βαθµίδας ».Η πρώτη βαθµίδα αποτελείται από
εµπορεύσιµα χρεόγραφα που πληρούν τα κοινά για όλη τη ζώνη
του ευρώ κριτήρια καταλληλότητας τα οποία έχει καθορίσει η
ΕΚΤ. Η δεύτερη βαθµίδα αποτελείται από πρόσθετα περιουσιακά
στοιχεία, εµπορεύσιµα και µη, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σηµασία
για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και τα εθνικά
τραπεζικά συστήµατα και τα κριτήρια καταλληλότητας των
οποίων καθορίζονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, υπό
τον όρο της έγκρισής τους από την ΕΚΤ. ∆εν γίνεται διάκριση
µεταξύ των δύο βαθµίδων όσον αφορά την ποιότητα των
περιουσιακών στοιχείων ή την καταλληλότητά τους για τα
διάφορα είδη πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστή-
µατος (µε τη µόνη διαφορά ότι τα περιουσιακά στοιχεία της
δεύτερης βαθµίδας δεν χρησιµοποιούνται συνήθως από το
Ευρωσύστηµα σε οριστικές πράξεις). Τα αποδεκτά περιουσιακά
στοιχεία µπορούν να χρησιµοποιηθούν και σε διασυνοριακή
βάση, µέσω του συστήµατος ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
(ΣΑΚΤ) ή µέσω αποδεκτών συνδέσεων µεταξύ των συστηµάτων
διακανονισµού χρεογράφων (Σ∆Χ) της ΕΕ, ως ασφάλεια για
πάσης φύσεωςπιστώσεις που χορηγεί το Ευρωσύστηµα (5).Όλα τα
περιουσιακά στοιχεία που είναι κατάλληλα για τις πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος µπορούν να χρησι-
µοποιηθούν και ως ασφάλεια για τη χορήγηση ενδοηµερήσιας
πίστωσης.
1.6.Τροποποιήσεις του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής
Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ έχει τη δυνατότητα, ανά πάσα
στιγµή, να µεταβάλει τα µέσα, τις προϋποθέσεις, τα κριτήρια και
τις διαδικασίες για τη διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 14
(5)Βλέπε ενότητες 6.6.1 και 6.6.2.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Πράξεις νοµισµατικής πολιτικήςΕίδη συναλλαγών
∆ίαρκεια Συχνότητα ∆ιαδικασία
Παροχή ρευστότητας Απορρόφηση ρευστότητας
Πράξεις ανοικτής αγοράς
Πράξεις κύριας αναχρηµατο-
δότησηςΑντιστρεπτέες πράξεις — ∆ύο εβδοµάδες Εβδοµαδιαία Τακτικές δηµοπρασίες
Πράξεις πιο µακροχρόνιας
αναχρηµατοδότησηςΑντιστρεπτέες πράξεις — Τρεις µήνες Μηνιαία Τακτικές δηµοπρασίες
Πράξεις ρύθµισης των
βραχυχρόνιων διακυµάνσεων
της ρευστότητας—Αντιστρεπτέες πράξεις
—Πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων—Πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων
—Αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας
—Αντιστρεπτές πράξειςΜη τυποποιηµένη Μη καθορισµένη —Έκτακτες δηµοπρασίες
—∆ιµερείς διαδικασίες
Οριστικές αγορές Οριστικές πωλήσεις — Μη καθορισµένη ∆ιµερείς διαδικασίες
∆ιαρθρωτικές πράξεις Αντιστρεπτέες πράξεις Έκδοση πιστοποιητικών
χρέουςΤυποποιηµένη /µη τυπο-
ποιηµένηΚαθορισµένη και µη καθο-
ρισµένηΤακτικές δηµοπρασίες
Οριστικές αγορές Άµεσες πωλήσεις — Μη καθορισµένη ∆ιµερείες διαδικασίες
Πάγιες διευκολύνσεις
∆ιευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησηςΑντιστρεπτέες πράξεις — Μίας ηµέρας Πρόσβαση κατά τη διακριτική ευχέρεια των αντισυµβαλ-
λοµένων
∆ιευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων— Καταθέσεις Μίας ηµέρας Πρόσβαση κατά τη διακριτική ευχέρεια των αντισυµβαλ-
λοµένων▼B2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 15
▼B
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
2.Αποδεκτοί αντισυµβαλλόµενοι
2.1.Γενικά κριτήρια καταλληλότητας
Οι αντισυµβαλλόµενοι στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος πρέπει να πληρούν ορισµένα κριτήρια καταλλη-
λότητας(6).Τα κριτήρια αυτά ορίζονται προκειµένου να δοθεί σε
ένα ευρύ φάσµα ιδρυµάτων πρόσβαση στις πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος, να ενισχυθεί η ίση µεταχείριση
των ιδρυµάτων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και να
διασφαλιστεί ότι οι αντισυµβαλλόµενοι πληρούν ορισµένες
λειτουργικές και εποπτικές προϋποθέσεις:
—Μόνο τα ιδρύµατα που υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος, σύµφωνα µε το άρθρο
19.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ, µπορούν να επιλεγούν ως
αντισυµβαλλόµενοι. Τα ιδρύµατα που απαλλάσσονται από τις
υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος (βλέπε ενότητα 7.2) δεν
µπορούν να επιλεγούν ως αντισυµβαλλόµενοι στις πάγιες
διευκολύνσεις και τις πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυ-
στήµατος.
—Οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπει να είναι οικονοµικώς εύρωστοι.
Πρέπει να υπόκεινται σε µία τουλάχιστον µορφή εναρµονι-
σµένης σε επίπεδο ΕΕ /ΕΟΧ εποπτείας εκ µέρους εθνικών
αρχών(7).Μπορούν όµως να γίνουν δεκτά ως αντισυµβαλλό-
µενοι και οικονοµικώς εύρωστα ιδρύµατα που υπόκεινται σε
µη εναρµονισµένη αλλά συγκρίσιµου επιπέδου εθνική
εποπτεία, π.χ. εγκατεστηµένα στη ζώνη του ευρώ υποκατα-
στήµατα πιστωτικών ιδρυµάτων που εδρεύουν εκτός του
Ευρωπαϊκού Οικονοµικού Χώρου.
—Οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπει να πληρούν όλα τα λειτουργικά
κριτήρια τα προβλεπόµενα στις σχετικές συµβατικές ή
κανονιστικές διατάξεις που εφαρµόζει η οικεία εθνική
κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ), έτσι ώστε να διασφαλίζεται η
αποτελεσµατική διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος.
Αυτά τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας είναι κοινά για
ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Τα ιδρύµατα που πληρούν αυτά τα
κριτήρια µπορούν:
—να έχουν πρόσβαση στις πάγιες διευκολύνσεις του Ευρωσυ-
στήµατος και
—να συµµετέχουν στις πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυ-
στήµατος µε βάση τακτικές δηµοπρασίες.
Τα ιδρύµατα µπορούν να έχουν πρόσβαση στις πάγιες διευκο-
λύνσεις και τις πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος µε
βάση τακτικές δηµοπρασίες µόνο µέσω της εθνικής κεντρικής
τράπεζας του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένα. Εάν ένα
ίδρυµα έχει καταστήµατα (συµπεριλαµβανοµένου του κεντρικού
του) σε περισσότερα κράτη µέλη, καθένα από αυτά έχει
πρόσβαση στις εν λόγω πράξεις µέσω της εθνικής κεντρικής
τράπεζας του κράτους µέλους όπου βρίσκεται, µολονότι το ίδρυµα
µπορεί να υποβάλει προσφορές µέσω ενός µόνο καταστήµατος
(είτε του κεντρικούείτεκατονοµαζόµενου καταστήµατος)σε κάθε
κράτος µέλος.
2.2.Επιλογή αντισυµβαλλοµένων για τις έκτακτες δηµοπρασίες και τις
διµερείς πράξεις
Για τις οριστικές πράξεις δεν τίθενται apr iοriπεριορισµοί ως
προς το φάσµα των αντισυµβαλλοµένων.
Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για τους
σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής, οι αντισυµβαλλόµενοι
πρέπει να είναι σε θέση να διενεργούν αποτελεσµατικά πράξεις2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 16
(6)Για τις οριστικές πράξεις δεν τίθενται apr iοriπεριορισµοί ως προς το φάσµα των
αντισυµβαλλοµένων.
(7)Η εναρµονισµένη εποπτεία των πιστωτικών ιδρυµάτων βασίζεται στην οδηγία
2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής
Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας
πιστωτικών ιδρυµάτων (ΕΕ L 126της 26.5.2000, σ. 1 ).
▼B
συναλλάγµατος µεγάλου ύψους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες στην
αγορά. Το φάσµα των αντισυµβαλλοµένων στις πράξεις ανταλ-
λαγής νοµισµάτων αντιστοιχεί στους αντισυµβαλλοµένους που
βρίσκονται στη ζώνη του ευρώ και οι οποίοι επιλέγονται για τις
παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά συναλλάγµατος.
Τα κριτήρια και οι διαδικασίες επιλογής των αντισυµβαλλοµένων
για τις πράξεις παρέµβασης στην αγορά συναλλάγµατος παρου-
σιάζονται στο παράρτηµα 3.
Για άλλες πράξεις που βασίζονται σε έκτακτες δηµοπρασίες και
σε διµερείς διαδικασίες (αντιστρεπτέες πράξεις για τη ρύθµιση
βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας και αποδοχή
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας), κάθε εθνική κεντρική
τράπεζα επιλέγει µεταξύ των ιδρυµάτων που εδρεύουν στο οικείο
κράτος µέλος µία οµάδα αντισυµβαλλοµένων που πληρούν τα
γενικά κριτήρια καταλληλότητας. Για το σκοπό αυτό, πρωτεύον
κριτήριο επιλογής αποτελεί η δραστηριότητα του ιδρύµατος στη
χρηµαταγορά. Άλλα κριτήρια που µπορεί να ληφθούν υπόψη είναι
π.χ. η αποτελεσµατικότητα της υπηρεσίας διαπραγµάτευσης και
το ύψος των προσφορών που µπορούν να υποβάλουν τα ιδρύµατα.
Στις έκτακτες δηµοπρασίες και τις διµερείς πράξεις, οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες συναλλάσσονται αποκλειστικά µε όσους
αντισυµβαλλοµένους έχουν προεπιλεγεί για συµµετοχή σε
πράξεις για τη ρύθµιση βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας. Εάν, για λειτουργικούς λόγους, µια εθνική κεντρική
τράπεζα δενµπορεί να συναλλαγείσε κάθετέτοια πράξη µε όλους
τους αντισυµβαλλοµένους που έχει επιλέξει για τις πράξεις
ρύθµισης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας, τότε
η επιλογή των αντισυµβαλλοµένων στο εν λόγω κράτος µέλος θα
πρέπει να γίνεται εκ περιτροπής, ώστε να παρέχονται σε όλους
ίσες ευκαιρίες πρόσβασης.
Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε
εξαιρετικές περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις ρύθµισης βραχυχ-
ρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας θα µπορούν να
διενεργούνται από την ίδια την ΕΚΤ. Εάν αποφασιστεί ότι η
ΕΚΤ θα διενεργεί διµερείς πράξεις, η επιλογή των αντισυµβαλ-
λοµένων θα γίνεται από την ΕΚΤ µε βάση την εκ περιτροπής
συµµετοχή των ιδρυµάτων της ζώνης του ευρώ που γίνονται
αποδεκτά ως αντισυµβαλλόµενοι στις έκτακτες δηµοπρασίες και
τις διµερείς πράξεις, ώστε να παρέχονται σε όλους ίσες ευκαιρίες
πρόσβασης.
2.3.Κυρώσεις σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων
προς τις υποχρεώσεις τους
Η ΕΚΤ επιβάλλει κυρώσεις, σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ)
αριθ. 2532 /98του Συµβουλίου, της 23ης Νοεµβρίου 1998, σχετικά
µε την εξουσία της ΕΚΤ να επιβάλλει κυρώσεις (ΕΕ L 318της
27.11.1998, σ. 4 ),τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2157 /1999της ΕΚΤ,
της 23ης Σεπτεµβρίου 1999, για τις εξουσίες της ΕΚΤ να
επιβάλλει κυρώσεις (ΕΚΤ /1999/4) ( ΕΕL 264της 12.10.1999, σ.
21),τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2531 /98του Συµβουλίου, της 23ης
Νοεµβρίου 1998, για την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από
την ΕΚΤ (ΕΕ L 318της 27.11.1998, σ. 1 )και τον κανονισµό (ΕΚ)
αριθ. 2818 /98της ΕΚΤ, της 1ης ∆εκεµβρίου 1998, για την
εφαρµογή ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών (ΕΚΤ /1998/
15) (ΕΕL 356της 30.12.1998, σ. 1 )στα ιδρύµατα που δεν
εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους οι οποίες απορρέουν από τους
κανονισµούς και τις αποφάσεις της ΕΚΤ όσον αφορά την
εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών. Οι σχετικές κυρώσεις και
οι διαδικαστικοί κανόνες επιβολής τους ορίζονται στους ανωτέρω
κανονισµούς. Επιπλέον, σε περίπτωση σοβαρών παραβάσεων του
συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών, το Ευρωσύστηµα δύναται
να αναστείλει τη συµµετοχή των αντισυµβαλλοµένων στις
πράξεις ανοικτής αγοράς.
Σύµφωνα µε συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις που εφαρµόζει
η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ), το Ευρω-
σύστηµα επιβάλλει χρηµατικές ποινές στους
αντισυµβαλλοµένους ή αναστέλλει τη συµµετοχή τους στις
πράξεις ανοικτής αγοράς εάν δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις
τους που απορρέουν από συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις τις
οποίες εφαρµόζουνοι εθνικέςκεντρικέςτράπεζες (ήη ΕΚΤ)όπως
ορίζεται κατωτέρω.
Αυτό αφορά περιπτώσεις παραβάσεων των κανόνων δηµοπρασίας
(εάν ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να µεταβιβάσει επαρκή
ποσότητα αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων ως ασφάλεια2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 17
▼B
προκειµένου να διακανονίσει το ποσό της ρευστότητας που του
κατανεµήθηκε µε πράξη παροχής ρευστότητας ή αδυνατεί να
καταβάλει επαρκές ποσό µετρητών για να διακανονίσει το ποσό
που του κατανεµήθηκε µε πράξη απορρόφησης ρευστότητας) ή
των διµερών συναλλαγών (εάν ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να
παραδώσει επαρκή ποσότητα αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
ως ασφάλεια ή αδυνατεί να καταβάλει επαρκές ποσό µετρητών
προκειµένου να διακανονίσει το συµφωνηθέν ποσόν στις διµερείς
συναλλαγές).
Το ίδιο ισχύει και για περιπτώσεις µη συµµόρφωσης του
αντισυµβαλλοµένου προς τους κανόνες για τη χρήση ασφαλειών
(εάν ο αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία
που δεν ήταν ή δεν είναι πλέον αποδεκτά π.χ. λόγω στενών
δεσµών ή ταύτισης µεταξύ του εκδότη και του αντισυµβαλλο-
µένου), καθώς και για περιπτώσεις µη συµµόρφωσης προς τους
κανόνες που διέπουν τις διαδικασίες τέλους ηµέρας και τις
προϋποθέσεις πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης (εάν ένας αντισυµβαλλόµενος εµφανίζει στο τέλος της
ηµέρας αρνητικό υπόλοιπο στο λογαριασµό διακανονισµού του
και δεν πληροί τις προϋποθέσεις πρόσβασης στη διευκόλυνση
οριακής χρηµατοδότησης).
Επιπλέον, το µέτρο της αναστολής της συµµετοχής του µη
συµµορφούµενου αντισυµβαλλοµένου µπορεί να επιβληθεί και
σε υποκαταστήµατα του ίδιου πιστωτικού ιδρύµατος που ευρί-
σκονται σε άλλα κράτη µέλη. Όταν απαιτείται η εφαρµογή
τέτοιου εξαιρετικού µέτρου, ενόψει της σοβαρότητας της
παράβασης, όπως αυτή αποδεικνύεται π.χ. από τη συχνότητα ή
τη διάρκεια της παράβασης, µπορεί να ανασταλεί το δικαίωµα
πρόσβασης του αντισυµβαλλοµένου σε όλες τις µελλοντικές
πράξεις νοµισµατικής πολιτικής επί ορισµένο χρονικό διάστηµα.
Οι χρηµατικές ποινές που επιβάλλουν οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες σε περίπτωση παράβασης των κανόνων που αφορούν
τις δηµοπρασίες, τις διµερείς συναλλαγές, την παροχή ασφα-
λειών, τις διαδικασίες τέλους ηµέρας ή τις προϋποθέσεις
πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης υπολογί-
ζονται µε βάση ένα προκαθορισµένο επιτόκιο ποινής (όπως
ορίζεται στο παράρτηµα 6).
2.4.Αναστολή ή αποκλεισµός για προληπτικούς λόγους
Σύµφωνα µε τις συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις που
εφαρµόζει η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ), το
Ευρωσύστηµα δύναται να αναστείλει ή να αποκλείσει την
πρόσβαση των αντισυµβαλλοµένων στα µέσα νοµισµατικής
πολιτικής για προληπτικούς λόγους.
Επιπλέον, η αναστολή ή ο αποκλεισµός των αντισυµβαλλοµένων
ενδεχοµένως να απαιτείται σε ορισµένες περιπτώσεις που
συνιστούν υπερηµερία του αντισυµβαλλοµένου, κατά την έννοια
των συµβατικών ή κανονιστικών διατάξεων που εφαρµόζουν οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
3.ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς παίζουν σηµαντικό ρόλο στη
νοµισµατική πολιτική του Ευρωσυστήµατος και αποσκοπούν
στον επηρεασµό των επιτοκίων, τη διαχείριση των συνθηκών
ρευστότητας στην αγορά και τη σηµατοδότηση της κατεύθυνσης
της νοµισµατικής πολιτικής. Με βάση τους σκοπούς τους, το αν
διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή εκτάκτως και τις
διαδικασίες τους, οι πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστή-
µατος διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες: τις πράξεις κύριας
αναχρηµατοδότησης, τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρη-µατοδότησης, τις πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας και τις διαρθρωτικές πράξεις.
Όσον αφορά τα µέσα που χρησιµοποιούνται, οι αντιστρεπτέες
πράξεις αποτελούν το βασικό µέσο ανοικτής αγοράς του
Ευρωσυστήµατος και µπορούν να χρησιµοποιηθούν και στις
τέσσερις κατηγορίες πράξεων ανοικτής αγοράς, ενώ τα πιστο-
ποιητικά χρέους µπορούν να χρησιµοποιούνται για διαρθρωτικές
πράξεις µε σκοπό την απορρόφηση ρευστότητας. Επιπλέον, το
Ευρωσύστηµα διαθέτει άλλα τρία µέσα για την εξοµάλυνση των
βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας: τις οριστικές
πράξεις, τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων και την αποδοχή2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 18
▼B
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας. Στις ενότητες που
ακολουθούν παρουσιάζονται λεπτοµερώς τα ιδιαίτερα χαρακτηρι-
στικά των διαφόρων µέσων ανοικτής αγοράς που χρησιµοποιεί το
Ευρωσύστηµα.
3.1.Αντιστρεπτέες πράξεις
3.1.1.Γενικά
α) Είδος µέσου
Ως αντιστρεπτέες πράξεις νοούνται συναλλαγές µέσω των
οποίων το Ευρωσύστηµα αγοράζει ή πωλεί αποδεκτά περιου-
σιακά στοιχεία µε συµφωνία επαναγοράς ή διενεργεί
πιστωτικές πράξεις έναντι ασφάλειας υπό µορφή αποδεκτών
περιουσιακών στοιχείων. Οι αντιστρεπτέες πράξεις χρησιµο-
ποιούνται για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης και τις
πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης. Επιπλέον,
το Ευρωσύστηµα µπορεί να χρησιµοποιεί τις αντιστρεπτέες
πράξεις για διαρθρωτικές πράξεις, καθώς και για πράξεις
εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας.
β) Νοµική φύση
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να διενεργούν
αντιστρεπτέες πράξεις είτε µε τη µορφή συµφωνιών επανα-
γοράς (δηλαδή η κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου
µεταβιβάζεται στον πιστωτή, ενώ οι συµβαλλόµενοι συµφω-
νούν να αντιστρέψουν τη συναλλαγή µε την αναµεταβίβαση
των περιουσιακών στοιχείων στον οφειλέτη σε κάποια
µελλοντική χρονική στιγµή) είτε µε τη µορφή δανείων έναντι
ενεχύρου (δηλαδή παρέχεται εκτελεστός τίτλος εµπράγµατης
ασφάλειας επί των περιουσιακών στοιχείων, αλλά, υπό την
αίρεση της εκπλήρωσης της ενοχικής υποχρέωσης, η
κυριότητα των περιουσιακών στοιχείων παρεµένει στον
οφειλέτη). Περαιτέρω διατάξεις σχετικά µε τις αντιστρεπτέες
πράξεις που βασίζονται σε συµφωνίες επαναγοράς προβλέ-
πονται στις συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει η οικεία
εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ). Οι ρυθµίσεις για τις
αντιστρεπτέες πράξεις που βασίζονται σε δάνεια έναντι
ενεχύρου λαµβάνουν υπόψη τις διάφορες διαδικασίες και
διατυπώσεις που απαιτούνται για τη σύσταση και την εν
συνεχεία εκποίηση της σχετικής εµπράγµατης ασφάλειας (π.χ.
ενεχύρου), όπως ισχύουν σύµφωνα µε το δίκαιο κάθε χώρας.
γ) Υπολογισµός τόκου
Η διαφορά µεταξύ της τιµής αγοράς και της τιµής επαναγοράς
σε µια συµφωνία επαναγοράς αντιστοιχεί στον τόκο που
οφείλεται επί του χρηµατικού ποσού του δανείου για τη
διάρκεια της πράξης, δηλαδή η τιµή επαναγοράς περιλαµβάνει
τον αντίστοιχο τόκο που θα καταβληθεί. Για τον προσδιορισµό
του επιτοκίου σε µία αντιστρεπτέα πράξη µε τη µορφή δανείου
έναντι ενεχύρου εφαρµόζεται καθορισµένο επιτόκιο επί του
ποσού της πίστωσης για τη διάρκεια της πράξης. Το επιτόκιο
που εφαρµόζεται στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς
του Ευρωσυστήµατος είναι το απλό επιτόκιο µε βάση τις
πραγµατικές ηµέρες και έτος 360 ηµερών ( actual/360).
3.1.2.Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης
Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης είναι οι σηµαντικότερες
πράξεις ανοικτής αγοράς που διενεργεί το Ευρωσύστηµα και
αποτελούν βασικό άξονα για την επιδίωξη σκοπών όπως ο
επηρεασµός των επιτοκίων, η διαχείριση της κατάστασης
ρευστότητας στην αγορά και η σηµατοδότηση της κατεύθυνσης
της νοµισµατικής πολιτικής. Παρέχουν επίσης το µεγαλύτερο
µέρος της αναχρηµατοδότησης του χρηµατοπιστωτικού τοµέα. Τα
λειτουργικά χαρακτηριστικά των πράξεων κύριας αναχρηµατο-
δότησης συνοψίζονται ως εξής:
—Είναι πράξεις παροχής ρευστότητας.
—∆ιενεργούνται τακτικά κάθε εβδοµάδα (8).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 19
(8)Οι πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται
σύµφωνα µε το προαναγγελλόµενο χρονοδιάγραµµα δηµοπρασιών του Ευρωσυ-στήµατος, το οποίο δηµοσιεύεται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int, βλέπε
και ενότητα 5.1.2). Σχετικές πληροφορίες υπάρχουν και στις ιστοσελίδες των
εθνικών κεντρικών τραπεζών (βλέπε παράρτηµα 5).
▼B
—Συνήθως έχουν διάρκεια δύο εβδοµάδων (9).
—∆ιενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες.
—∆ιενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως αναφέρεται
αναλυτικότερα στην ενότητα 5.1).
—Όλοι οι αντισυµβαλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1) µπορούν
να υποβάλλουν προσφορές για τις πράξεις κύριας αναχρηµα-τοδότησης.
—Τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της
δεύτερης βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται
δεκτά ως ασφάλεια για τις πράξεις κύριας αναχρηµατο-
δότησης.
3.1.3.Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
Το Ευρωσύστηµα διενεργεί επίσης τακτικές πράξεις αναχρηµα-
τοδότησης διάρκειας τριών µηνών, µε σκοπό την πρόσθετη
µακροπρόθεσµη αναχρηµατοδότηση του χρηµατοπιστωτικού
τοµέα. Οι πράξεις αυτές αντιπροσωπεύουν περιορισµένο µόνο
µέρος του συνολικού όγκου της αναχρηµατοδότησης. Κατά τις εν
λόγω πράξεις, το Ευρωσύστηµα, κατά κανόνα, δεν έχει την
πρόθεση να αποστείλει µηνύµατα προς την αγορά και έτσι
συνήθως ενεργεί ως αποδέκτης επιτοκίου. Γι 'αυτό το λόγο, οι
πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται
συνήθωςµε τη µορφήδηµοπρασιώνανταγωνιστικού επιτοκίουκαι
ορισµένες φορές η ΕΚΤ δηλώνει τον όγκο των πράξεων που θα
κατανεµηθούν σε προσεχείς δηµοπρασίες. Σε εξαιρετικές περι-
πτώσεις, το Ευρωσύστηµαµπορεί επίσης να διενεργεί πράξειςπιο
µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης µέσω δηµοπρασιών
σταθερού επιτοκίου.
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των πράξεων πιο µακρο-
πρόθεσµης αναχρηµατοδότησης συνοψίζονται ως εξής:
—Είναι πράξεις παροχής ρευστότητας.
—∆ιενεργούνται τακτικά κάθε µήνα (
10).
—Συνήθως έχουν διάρκεια τριών µηνών (11)
—∆ιενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες.
—∆ιενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως αναφέρεται
αναλυτικότερα στην ενότητα 5.1).
—Όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1) µπορούν
να υποβάλλουν προσφορές για τις πράξεις πιο µακρο-
πρόθεσµης αναχρηµατοδότησης.
—Τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της
δεύτερης βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται
δεκτά ως ασφάλεια για τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης.
3.1.4.Αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων
της ρευστότητας
Το Ευρωσύστηµα δύναται να διενεργεί πράξεις εξοµάλυνσης των
βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας µε τη µορφή
αντιστρεπτέων πράξεων ανοικτής αγοράς. Οι πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας
αποσκοπούν στη διαχείριση της κατάστασης ρευστότητας στην
αγορά και στον επηρεασµό των επιτοκίων, ιδίως προκειµένου να
εξοµαλύνουν τις επιπτώσεις στα επιτόκια που οφείλονται σε
απροσδόκητες διακυµάνσεις της ρευστότητας στην αγορά. Λόγω
της δυνητικής ανάγκης για άµεση αντίδραση σε περίπτωση
απροσδόκητων εξελίξεων της αγοράς, το Ευρωσύστηµα είναι
επιθυµητό να διατηρεί υψηλό βαθµό ευελιξίας κατά την επιλογή
των διαδικασιών και των λειτουργικών χαρακτηριστικών για τη
διενέργεια των εν λόγω πράξεων:
—Μπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής ή απορ-
ρόφησης ρευστότητας.
—Η συχνότητά τους δεν είναι καθορισµένη.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 20
(9)Η διάρκεια των πράξεων κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
ενδέχεται ενίοτε να ποικίλλει, µεταξύ άλλων και λόγω των επίσηµων αργιών τωνκρατών µελών.
(
10)Βλέπε υποσηµείωση 8.
(11)Βλέπε υποσηµείωση 9.
▼B
—Η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη.
—Οι αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας που διενεργούνται µε σκοπό
την παροχή ρευστότητας εκτελούνται συνήθως µε έκτακτες
δηµοπρασίες, αν και δεν αποκλείεται η χρήση διµερών
διαδικασιών (βλέπε κεφάλαιο 5).
—Οι αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας που αποβλέπουν στην απορ-
ρόφηση ρευστότητας διενεργούνται, κατά κανόνα, µέσω
διµερών διαδικασιών (όπως αναφέρεται αναλυτικότερα στην
ενότητα 5.2).
—Συνήθως διενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της
ΕΚΤ θα αποφασίσει αν οι διµερείς αντιστρεπτέες πράξεις
εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας µπορούν σε εξαιρετικές περιπτώσεις να διενερ-
γούνται από την ΕΚΤ).
—Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέγει, σύµφωνα µε τα κριτήρια
που ορίζονται στην ενότητα 2.2, έναν περιορισµένο αριθµό
αντισυµβαλλοµένων για να συµµετάσχουν στις αντιστρεπτέες
πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας.
—Τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της
δεύτερης βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται
δεκτά ως ασφάλεια για τις αντιστρεπτέες πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας.
3.1.5.∆ιαρθρωτικές αντιστρεπτέες πράξεις
Το Ευρωσύστηµα δύναται να διενεργεί διαρθρωτικές πράξεις µε
τη µορφή αντιστρεπτέων πράξεων ανοικτής αγοράς και µε σκοπό
την προσαρµογή της διαρθρωτικής θέσης του Ευρωσυστήµατος
έναντι του χρηµατοπιστωτικού τοµέα. Τα λειτουργικά χαρακτηρι-
στικά των εν λόγω πράξεων συνοψίζονται ως εξής:
—Είναι πράξεις παροχής ρευστότητας.
—Μπορούν να διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή
εκτάκτως.
—Η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη a priori.
—∆ιενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως ορίζεται
στην ενότητα 5.1).
—∆ιενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες.
—Όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα 5.1) µπορούν
να υποβάλλουν προσφορές για διαρθρωτικές αντιστρεπτέες
πράξεις.
—Τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της
δεύτερης βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται
δεκτά ως ασφάλεια για τις διαρθρωτικές αντιστρεπτέες
πράξεις.
3.2.Οριστικές πράξεις
α) Είδος µέσου
Ωςοριστικές πράξειςανοικτής αγοράς νοούνται οι συναλλαγές
κατά τις οποίες το Ευρωσύστηµα αγοράζει η πωλεί στην αγορά
αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία µέχρι τη λήξη τους. Οι
οριστικές πράξεις ανοικτής αγοράς διενεργούνται µόνο για
διαρθρωτικούς λόγους και για την εξοµάλυνση των βραχυ-
πρόθεσµων διακυµάνσεων της ρευστότητας.
β) Νοµική φύση
Η οριστική πράξη συνεπάγεται την πλήρη µεταβίβαση της
κυριότητας από τον πωλητή στον αγοραστή, χωρίς να
συνδέεται µε αντίστροφη µεταβίβαση κυριότητας. Οι πράξεις
διενεργούνται σύµφωνα µε το συµβατικό τρόπο που
ακολουθείται στην αγορά σε σχέση µε τα χρεόγραφα τα οποία
χρησιµοποιούνται στη συναλλαγή.
γ) Τιµολόγηση
Για τον υπολογισµό των τιµών, το Ευρωσύστηµα ενεργεί
σύµφωνα µε την επικρατέστερη πρακτική της αγοράς για τα
χρεόγραφα που χρησιµοποιούνται στη συναλλαγή.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 21
▼B
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των οριστικών πράξεων του
Ευρωσυστήµατος συνοψίζονται ως εξής:
—Μπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής
ρευστότητας (οριστική αγορά) ή πράξεων απορρόφησης
ρευστότητας (οριστική πώληση).
—Η συχνότητά τους δεν είναι καθορισµένη.
—∆ιενεργούνται µέσω διµερών διαδικασιών (όπως ορίζεται
στην ενότητα 5.2).
—∆ιενεργούνται συνήθως σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της
ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις,
οριστικές πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυπρόθεσµων
διακυµάνσεων της ρευστότητας θα µπορούν να διενερ-
γούνται από την ΕΚΤ).
—∆εν τίθενται apr iοriπεριορισµοί όσον αφορά το φάσµα των
αντισυµβαλλοµένων στις οριστικές πράξεις.
—Μόνο τίτλοι της πρώτης βαθµίδας (όπως ορίζονται στην
ενότητα 6.1) χρησιµοποιούνται συνήθως ως ασφάλεια στις
οριστικές πράξεις.
3.3.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ
α) Είδος µέσου
Η ΕΚΤ δύναται να εκδίδει πιστοποιητικά χρέους µε σκοπό την
προσαρµογή της διαρθρωτικής θέσης του Ευρωσυστήµατος
έναντιτου χρηµατοπιστωτικούτοµέα ώστε να δηµιουργεί (ή να
διευρύνει) έλλειµµα ρευστότητας στην αγορά.
β) Νοµική φύση
Τα πιστοποιητικά χρέους συνιστούν ενοχική υποχρέωση της
ΕΚΤ έναντι του κοµιστή τους. Τα πιστοποιητικά εκδίδονται
και τηρούνται σε άυλη µορφή σε αποθετήρια τίτλων στη ζώνη
του ευρώ. Η ΕΚΤ δεν επιβάλλει περιορισµούς όσον αφορά τη
δυνατότητα µεταβίβασης των πιστοποιητικών. Περαιτέρω
διατάξεις σχετικές µε τα πιστοποιητικά θα περιέχονται στους
όρους και τις προϋποθέσεις που θα διέπουν τα πιστοποιητικά
χρέους της ΕΚΤ.
γ) Υπολογισµός τόκου
Τα πιστοποιητικά εκδίδονται υπό το άρτιο, δηλαδή πωλούνται
σε τιµή χαµηλότερη της ονοµαστικής τους αξίας και κατά τη
λήξη τους εξοφλούνται στην ονοµαστική αξία τους. Η διαφορά
µεταξύ της τιµής έκδοσης και της τιµής εξόφλησης ισούται
προς τους δεδουλευµένους τόκους επί της τιµής έκδοσης, όπως
υπολογίζονται µε βάση το συµφωνηµένο επιτόκιο για τη
διάρκεια του πιστοποιητικού. Το εφαρµοζόµενο επιτόκιο είναι
το απλό επιτόκιο µε βάση τις πραγµατικές ηµέρες και έτος 360
ηµερών ( actual/360). Ο υπολογισµός της τιµής έκδοσης
περιγράφεται στο πλαίσιο 1.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 22
▼B
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της έκδοσης πιστοποιητικών
χρέους της ΕΚΤ συνοψίζονται ως εξής:
—Τα πιστοποιητικά εκδίδονται µε σκοπό την απορρόφηση
ρευστότητας από την αγορά.
—Τα πιστοποιητικά µπορούν να εκδίδονται είτε σε τακτά
χρονικά διαστήµατα είτε εκτάκτως.
—Τα πιστοποιητικά έχουν διάρκεια µικρότερη των 12 µηνών.
—Τα πιστοποιητικά εκδίδονται µέσω τακτικών δηµοπρασιών
(όπως ορίζεται στην ενότητα 5.1).
—Τα πιστοποιητικά δηµοπρατούνται και διακανονίζονται σε
αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες.
—Όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά
κριτήρια καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα
2.1) µπορούν να υποβάλλουν προσφορές για να εγγραφούν
προκειµένου να αγοράσουν πιστοποιητικά χρέους της
ΕΚΤ.
3.4.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων
α) Είδος µέσου
Οι πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για
τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής αποτελούνται από
δύο ταυτόχρονες συναλλαγές, µία άµεση ( spot)και µία
προθεσµιακή ( forward), όπου ανταλλάσσεται το ευρώ µε ξένο
νόµισµα. Χρησιµοποιούνται για λόγους εξοµάλυνσης των
βραχυπρόθεσµων διακυµάνσεων της ρευστότητας, κυρίως µε
σκοπό τη διαχείριση της κατάστασης ρευστότητας στην αγορά
και τον επηρεασµό των επιτοκίων.
β) Νοµική φύση
Ως πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για
τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής νοούνται πράξεις
µέσω των οποίων το Ευρωσύστηµα αγοράζει (ή πωλεί) ευρώ
έναντι ξένου νοµίσµατος µε άµεση συναλλαγή και ταυτόχρονα
το επαναπωλεί (ή το επαναγοράζει) µε προθεσµιακή συναλ-
λαγή σε κάποια καθορισµένη ηµεροµηνία επαναγοράς.
Περαιτέρω διατάξεις σχετικά µε τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων προβλέπονται στη συµβατική ρύθµιση που εφαρ-
µόζει η οικεία εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ).
γ) Νοµίσµατα και συναλλαγµατικές ισοτιµίες
Κατά κανόνα, το Ευρωσύστηµα συναλλάσσεται µόνο σε
νοµίσµατα που αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε
ευρεία κλίµακα και σύµφωνα µε την καθιερωµένη πρακτική
της αγοράς. Σε κάθε πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων, το
Ευρωσύστηµα και οι αντισυµβαλλόµενοι συµφωνούν σχετικά
µε τις µονάδες βάσης swapπου θα εφαρµοστούν στη
συναλλαγή. Οι µονάδες βάσης swapείναι η διαφορά µεταξύ2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 23
▼B
τηςσυναλλαγµατικήςισοτιµίας του προθεσµιακού σκέλους της
συναλλαγής και της τρέχουσας συναλλαγµατικής ισοτιµίας. Οι
µονάδες βάσης swapτου ευρώ έναντι του ξένου νοµίσµατος
διαµορφώνονταισύµφωνα µε τιςγενικές πρακτικές τηςαγοράς.
Οι όροι σχετικά µε τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες στις
πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων διευκρινίζονται στο πλαίσιο
2.
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων συνοψίζονται ως εξής:
—Μπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής ή
απορρόφησης ρευστότητας.
—Η συχνότητά τους δεν είναι καθορισµένη.
—Η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη.
—∆ιενεργούνται µε έκτακτες δηµοπρασίες ή µέσω διµερών
διαδικασιών (βλέπε κεφάλαιο 5).
—∆ιενεργούνται συνήθως σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της
ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι
διµερείς πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων µπορούν να
διενεργούνται από την ΕΚΤ).
—Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέξει, σύµφωνα µε τα
κριτήρια που ορίζονται στην ενότητα 2.2 και στο
παράρτηµα 3, ένα περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλο-
µένων για να συµµετάσχουν σε πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων.
3.5.Αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας
α) Είδος µέσου
Το Ευρωσύστηµα δύναται να προσκαλέσει τους αντισυµβαλ-
λοµένους να προβούν σε έντοκες καταθέσεις καθορισµένης
διάρκειας στην εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους µέλους
όπου είναι εγκατεστηµένοι. Η αποδοχή καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας προβλέπεται µόνο για λόγους εξοµάλυνσης
των βραχυπρόθεσµων διακυµάνσεων της ρευστότητας µε
σκοπό την απορρόφηση ρευστότητας από την αγορά.
β) Νοµική φύση
Οι καταθέσεις των αντισυµβαλλοµένων έχουν καθορισµένη
διάρκεια και καθορισµένο επιτόκιο. Οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες δεν παρέχουν ασφάλεια έναντι των καταθέσεων.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 24
▼B
γ) Υπολογισµός τόκου
Το επιτόκιο που ισχύει για τις καταθέσεις είναι το απλό
επιτόκιο µε βάση τις πραγµατικές ηµέρες και έτος 360 ηµερών
(actual/360). Οι τόκοι καταβάλλονται µε τη λήξη της
κατάθεσης.
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της αποδοχής καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας συνοψίζονται ως εξής:
—Η αποδοχή καταθέσεων αποσκοπεί στην απορρόφηση
ρευστότητας.
—Η συχνότητα της αποδοχής καταθέσεων δεν είναι καθορι-
σµένη.
—Η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη.
—Η αποδοχή καταθέσεων διενεργείται συνήθως µε έκτακτες
δηµοπρασίες, αν και δεν αποκλείεται η χρήση διµερών
διαδικασιών (βλέπε κεφάλαιο 5).
—Η αποδοχή καταθέσεων γίνεται συνήθως σε αποκεντρω-
µένη βάση από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες (το
∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε
εξαιρετικές περιπτώσεις, η διµερής αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας µπορεί να διενεργείται από την
ΕΚΤ)(12).
—Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέξει, σύµφωνα µε τα
κριτήρια που ορίζονται στην ενότητα 2.2, ένα περιορι-
σµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων για την αποδοχή
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
4.ΠΑΓΙΕΣ ∆ΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΙΣ
4.1.Η διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης
α) Είδος µέσου
Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να χρησιµοποιούν τη διευκό-
λυνση οριακής χρηµατοδότησης για την απόκτηση
ρευστότητας διάρκειας µίας ηµέρας από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζεςµε προκαθορισµένοεπιτόκιο, έναντι ασφάλειαςµε τη
µορφή αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων (όπως ορίζονται
στο κεφάλαιο 6). Σκοπός της διευκόλυνσης είναι να επιτρέπει
στους αντισυµβαλλοµένους να καλύπτουν τις προσωρινές
ανάγκες τους σε ρευστότητα. Υπό κανονικές συνθήκες, το
επιτόκιο της διευκόλυνσης συνήθως οριοθετεί προς τα άνω το
επιτόκιο της αγοράς για τοποθετήσεις µίας ηµέρας. Οι όροι
που διέπουν τη διευκόλυνση είναι πανοµοιότυποι σε
ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.
β) Νοµική φύση
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να
παρέχουν ρευστότητα µέσω της διευκόλυνσης οριακής χρηµα-
τοδότησης είτε µε τη µορφή συµφωνιών επαναγοράς διάρκειας
µίας ηµέρας (δηλαδή η κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου
µεταβιβάζεται στον πιστωτή, ενώ οι συµβαλλόµενοι συµφω-
νούν να αντιστρέψουν τη συναλλαγή µε την αναµεταβίβαση
του περιουσιακού στοιχείου στον οφειλέτη κατά την επόµενη
εργάσιµη ηµέρα) είτε ως δάνεια διάρκειας µίας ηµέρας έναντι
ασφάλειας (δηλαδή παρέχεται εκτελεστός τίτλος εµπράγµατης
ασφάλειας επί των περιουσιακών στοιχείων, αλλά, υπό την
αίρεση ότι θα εκπληρωθεί η ενοχική υποχρέωση, στονοφει-
λέτη παραµένει η κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου).
Περαιτέρω διατάξεις σχετικά µε τις συµφωνίες επαναγοράς
προβλέπονται στις συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει η
οικεία εθνική κεντρική τράπεζα. Κατά τις ρυθµίσεις για την
παροχή ρευστότητας µε τη µορφή δανείων που καλύπτονται
από ασφάλεια λαµβάνονται υπόψη οι διάφορες διαδικασίες και
διατυπώσεις που απαιτούνται για τη σύσταση και την εν2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 25
(12)Οι καταθέσεις καθορισµένης διάρκειας τηρούνται σε λογαριασµούς στις εθνικές
κεντρικές τράπεζες. Αυτό θα ισχύει ακόµη και αν αποφασιστεί η διενέργεια
πράξεων αυτού του είδους σε κεντρικό επίπεδο από την ΕΚΤ.
▼B
συνεχεία εκποίηση της σχετικής εµπράγµατης ασφάλειας
(ενεχύρου), σύµφωνα µε το δίκαιο κάθε χώρας.
γ) Προϋποθέσεις πρόσβασης
Τα ιδρύµατα που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας
των αντισυµβαλλοµένων, όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1,
έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης. Η πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης παρέχεται µέσω της εθνικής κεντρικής
τράπεζας του κράτους µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένο
το ίδρυµα. Πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης παρέχεται µόνο τις ηµέρες κατά τις οποίες
λειτουργούν το αντίστοιχο εθνικό σύστηµα ∆ΣΧ και τα
αντίστοιχα συστήµατα διακανονισµού χρεογράφων (13).
Στο τέλος της ηµέρας, τα ενδοηµερήσια χρεωστικά υπόλοιπα
των λογαριασµών διακανονισµού που τηρούν οι αντισυµβαλ-
λόµενοι στην αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα θεωρούνται
αυτοδικαίως αίτηση προσφυγής στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης. Οι διαδικασίες για πρόσβαση στη διευκό-
λυνση οριακής χρηµατοδότησης στο τέλος της ηµέρας
ορίζονται στην ενότητα 5.3.3.
Στον αντισυµβαλλόµενο είναι επίσης δυνατόν να επιτραπεί η
πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης µετά
από αίτησή του προς την εθνική κεντρικήτράπεζα του κράτους
µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένος. Η εθνική κεντρική
τράπεζα διεκπεραιώνει την αίτηση αυθηµερόν, εφόσον περιέ-
λθει σ'αυτήν το αργότερο 30 λεπτά µετά από την πραγµατική
ώρα κλεισίµατος του συστήµατος TARGET(14).Κατά κανόνα,
το σύστηµα TARGET κλείνει στις 18:00 ώρα ΕΚΤ (ώρα
Κεντρικής Ευρώπης). Η προθεσµία για την αίτηση πρόσβασης
στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης παρατείνεται επί
30 ακόµη λεπτά την τελευταία εργάσιµη για το Ευρωσύστηµα
ηµέρα της περιόδου τήρησης αποθεµατικών (15).Στην αίτηση
πρέπει να δηλώνεται το ποσό της χρηµατοδότησης και να
αναγράφονται τα περιουσιακά στοιχεία που θα διατεθούν για
τη συναλλαγή, εφόσον αυτά δεν έχουν ήδη προκατατεθεί στην
εθνική κεντρική τράπεζα.
Πέρα από την υποχρέωση για υποβολή επαρκών αποδεκτών
περιουσιακών στοιχείων, τα κεφάλαια που χορηγούνται µέσω
της διευκόλυνσης οριακής χρηµατοδότησης δεν υπόκεινται σε
ποσοτικό περιορισµό.
δ) ∆ιάρκεια χρηµατοδότησης και υπολογισµός τόκου
Η χρηµατοδότηση που παρέχεται µέσω της διευκόλυνσης έχει
διάρκεια µίας ηµέρας. Προκειµένου για αντισυµβαλλοµένους
που είναι άµεσα συµµετέχοντες στο TARGET, η χρηµατο-
δότησηεξοφλείταιτην αµέσωςπροσεχή ηµέρα κατάτην οποία
το αντίστοιχο εθνικό σύστηµα ∆ΣΧ και τα αντίστοιχα
συστήµατα διακανονισµού χρεογράφων λειτουργούν, και
µάλιστα την ώρα έναρξης της λειτουργίας των εν λόγω
συστηµάτων.
Το επιτόκιο ανακοινώνεται εκ των προτέρων από το Ευρω-
σύστηµα και υπολογίζεται ως απλό επιτόκιο µε βάση τον
πραγµατικό αριθµό ηµερών και έτος 360 ηµερών ( actual/360). Η
ΕΚΤ διατηρεί ανά πάσα στιγµή το δικαίωµα µεταβολής του2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 26
(13)Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των οποίων το σύστηµα ∆ΣΧ λειτουργεί όταν ο
µηχανισµός διασύνδεσης του TARGET είναι κλειστός θα παρέχουν πρόσβαση
στις πάγιες διευκολύνσεις. Η προθεσµία προσφυγής στις πάγιες διευκολύνσειςσ'αυτή την περίπτωση θα είναι 30 λεπτά µετά την ώρα κλεισίµατος του
αντίστοιχου συστήµατος ∆ΣΧ.
(
14)Σε ορισµένα κράτη µέλη, ορισµένες εργάσιµες ηµέρες του Ευρωσυστήµατος, η
εθνική κεντρική τράπεζα (ή κάποια από τα υποκαταστήµατά της) ενδέχεται ναµη λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής λόγω εθνικήςή περιφερειακής αργίας. Σ 'αυτή την περίπτωση, η αντίστοιχη εθνική κεντρική
τράπεζα φέρει την ευθύνη να ενηµερώσει εκ των προτέρων τους αντισυµβαλλο-
µένους σχετικά µε τις ρυθµίσεις που θα ισχύσουν για την πρόσβαση στηδιευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης στο πλαίσιο της αργίας.
(
15)Οι ηµέρες αργίας του TARGET ανακοινώνονται µέσω της ιστοσελίδας της ΕΚΤ
(www.ecb.int). Πληροφορίες παρέχουν επίσης οι ιστοσελίδες των εθνικών
κεντρικών τραπεζών (βλέπε παράρτηµα 5).
▼B
επιτοκίου, η µεταβολή αυτή όµως τίθεται σε ισχύ από την
επόµενη εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος (16).Ο τόκος
καταβάλλεται µε την αποπληρωµή της χρηµατοδότησης.
ε) Αναστολή της διευκόλυνσης
Η πρόσβαση στη διευκόλυνση παρέχεται µόνο µε γνώµονα
τους σκοπούς και τις γενικές επιδιώξεις της νοµισµατικής
πολιτικής της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ διατηρεί το δικαίωµα να
προσαρµόσει τους όρους υπό τους οποίους παρέχεται η
διευκόλυνση ή και να την αναστείλει οποτεδήποτε.
4.2.Η διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων
α) Είδος µέσου
Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να χρησιµοποιούν τη διευκό-
λυνση αποδοχής καταθέσεων για να πραγµατοποιούν
καταθέσεις διάρκειας µίας ηµέρας στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες. Επί των καταθέσεων καταβάλλεται τόκος µε
προκαθορισµένο επιτόκιο. Υπό κανονικές συνθήκες, το
επιτόκιο της διευκόλυνσης οριοθετεί προς τα κάτω το επιτόκιο
της αγοράς για τοποθετήσεις µίας ηµέρας. Οι όροι που διέπουν
τη διευκόλυνση είναι πανοµοιότυποισε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ(17).
β) Νοµική φύση
Επί των καταθέσεων διάρκειας µίας ηµέρας που πραγµατο-
ποιούν οι αντισυµβαλλόµενοι καταβάλλεται τόκος µε
καθορισµένο επιτόκιο. Στον αντισυµβαλλόµενο δεν παρέχεται
ασφάλεια έναντι των καταθέσεων.
γ) Προϋποθέσεις πρόσβασης (18)
Τα ιδρύµατα που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας
των αντισυµβαλλοµένων, όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1,
µπορούν να έχουν πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων. Η πρόσβαση στη διευκόλυνση της αποδοχής
καταθέσεων παρέχεται µέσω της εθνικής κεντρικής τράπεζας
του κράτους µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένο το ίδρυµα.
Πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων παρέχεται
µόνο κατά τις ηµέρες λειτουργίας των αντίστοιχων εθνικών
συστηµάτων ∆ΣΧ.
Για τη χορήγηση πρόσβασης στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων απαιτείται αίτηση του αντισυµβαλλοµένου προς
την εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους µέλους στο οποίο
είναι εγκατεστηµένος. Για να διεκπεραιωθεί αυθηµερόν η
αίτηση από την εθνική κεντρική τράπεζα, πρέπει να περιέλθει
στην εθνική κεντρική τράπεζα το αργότερο 30 λεπτά µετά την
πραγµατική ώρα κλεισίµατος του TARGET, η οποία είναι κατά
κανόνα η 18:00 ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) (19).Η
προθεσµία για αίτηση πρόσβασης στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων παρατείνεται επί 30 ακόµη λεπτά κατά την
τελευταία εργάσιµη για το Ευρωσύστηµα ηµέρα µιας περιόδου
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών (20).Στην αίτηση πρέπει να2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 27
(16)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος »
νοείται οποιαδήποτε ηµέρα κατά την οποία η ΕΚΤ και µία τουλάχιστον εθνικήκεντρική τράπεζα λειτουργούν για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
(
17)Μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ ενδέχεται να υπάρχουν λειτουργικές
διαφορές, οφειλόµενες στα διαφορετικά λογιστικά συστήµατα των εθνικώνκεντρικών τραπεζών.
(
18)Λόγω των διαφορετικών λογιστικών συστηµάτων µεταξύ των εθνικών κεντρικών
τραπεζών, η ΕΚΤ µπορεί να επιτρέψει προσωρινά στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες να εφαρµόσουν ελαφρώς διαφορετικές προϋποθέσεις πρόσβασης απόαυτές που αναφέρονται παραπάνω. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα παρέχουνπληροφορίες για οποιεσδήποτε σχετικές αποκλίσεις από τις προϋποθέσειςπρόσβασης που περιγράφονται στο παρόν εγχειρίδιο.
(
19)Σε ορισµένα κράτη µέλη η εθνική κεντρική τράπεζα (ή κάποια υποκαταστήµατά
της) είναι δυνατόν να µη λειτουργούν ορισµένες εργάσιµες ηµέρες τουΕυρωσυστήµατος για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής τουΕυρωσυστήµατος, λόγω εθνικής ή περιφερειακής αργίας. Σ 'αυτές τις περιπτώ-
σεις, η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα έχει την ευθύνη να ενηµερώσει
τους αντισυµβαλλόµενους εκ των προτέρων σχετικά µε τις ρυθµίσεις που θα
ισχύσουν για την πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων στοπλαίσιο της αργίας.
(
20)Οι ηµέρες αργίας του TARGET ανακοινώνονται µέσω της ιστοσελίδας της ΕΚΤ
(www.ecb.int). Πληροφορίες παρέχουν επίσης οι ιστοσελίδες των εθνικών
κεντρικών τραπεζών (βλέπε παράρτηµα 5).
▼B
δηλώνεται το ποσό που θα κατατεθεί στο πλαίσιο της
διευκόλυνσης.
∆ενυπάρχει περιορισµόςόσον αφορά το ποσό που επιτρέπεται
να καταθέσει ο αντισυµβαλλόµενος στο πλαίσιο της διευκό-
λυνσης αποδοχής καταθέσεων.
δ) ∆ιάρκεια και υπολογισµός τόκου
Η διάρκεια των καταθέσεων που πραγµατοποιούνται στο
πλαίσιο της διευκόλυνσης είναι µία ηµέρα. Προκειµένου για
αντισυµβαλλοµένους που είναι άµεσα συµµετέχοντες στο
TARGET, οι καταθέσεις λήγουν την επόµενη ηµέρα κατά την
οποία λειτουργεί το αντίστοιχο εθνικό σύστηµα ∆ΣΧ και
µάλιστα κατά το άνοιγµα του συστήµατος.
Το επιτόκιο ανακοινώνεται εκ των προτέρων από το Ευρω-
σύστηµα και υπολογίζεται ως απλό επιτόκιο µε βάση τον
πραγµατικό αριθµό ηµερών και το έτος 360 ηµερών ( actual/
360).Η ΕΚΤ διατηρεί ανά πάσα στιγµή το δικαίωµα µεταβολής
του επιτοκίου, η µεταβολή αυτή όµως τίθεται σε ισχύ από την
επόµενη εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος. Ο τόκος
καταβάλλεται µε τη λήξη της κατάθεσης.
ε) Αναστολή της διευκόλυνσης
Η πρόσβαση στη διευκόλυνση παρέχεται µε γνώµονα τους
σκοπούς και τις γενικές επιδιώξεις της νοµισµατικής πολι-
τικής της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ µπορεί να προσαρµόσει τις
προϋποθέσεις τις διευκόλυνσης ή και να την αναστείλει
οποτεδήποτε.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
5.∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ
5.1.∆ιαδικασίες δηµοπρασίας
5.1.1.Γενικά
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος εκτελούνται
συνήθως µε τη µορφή δηµοπρασιών. Οι δηµοπρασίες του
Ευρωσυστήµατος διενεργούνται σε έξι λειτουργικά στάδια όπως
περιγράφονται στο πλαίσιο 3.
Το Ευρωσύστηµα διακρίνει τις δηµοπρασίες σε δύο διαφορετικές
κατηγορίες: τις τακτικές και τις έκτακτες. Οι διαδικασίες για τις
τακτικές και τις έκτακτες δηµοπρασίες είναι πανοµοιότυπες, µε
εξαίρεση το χρονοδιάγραµµα και το φάσµα των αντισυµβαλλο-
µένων.
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 28
▼B
α) Τακτικές δηµοπρασίες
Οι τακτικές δηµοπρασίες εκτελούνται εντός 24 ωρών από την
ανακοίνωση της δηµοπρασίας µέχρι την πιστοποίηση του
αποτελέσµατος της κατανοµής (και το χρονικό διάστηµα που
µεσολαβεί από τη λήξη της προθεσµίας υποβολής προσφορών
µέχρι την ανακοίνωση του αποτελέσµατος της κατανοµής
είναι περίπου δύο ώρες). Το διάγραµµα 1 περιγράφει το
σύνηθες χρονικό πλαίσιο για τα λειτουργικά στάδια των
τακτικών δηµοπρασιών. Η ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της να
προσαρµόζει το χρονικό πλαίσιο για επιµέρους πράξεις, εάν
κριθεί απαραίτητο.
Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, οι πράξεις πιο
µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης και οι διαρθρωτικές
πράξεις (πλην των οριστικών πράξεων) διενεργούνται πάντοτε
µε τη µορφή τακτικών δηµοπρασιών. Στις τακτικές δηµοπρα-
σίες µπορούν να συµµετάσχουν οι αντισυµβαλλόµενοι που
πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας, όπως ορίζονται
στην ενότητα 2.1.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1
Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τα λειτουργικά στάδια των
τακτικών δηµοπρασιών
[ώρα ΕΚΤ (Κεντρικής Ευρώπης)]
Σηµείωση: Οι αριθµοί αντιστοιχούν στα λειτουργικά στάδια όπως
ορίζονται στο πλαίσιο 3.
β) Έκτακτες δηµοπρασίες
Οι έκτακτες δηµοπρασίες εκτελούνται συνήθως εντός µίας
ώρας από την ανακοίνωση της δηµοπρασίας µέχρι την
πιστοποίηση του αποτελέσµατος της κατανοµής. Το σύνηθες
χρονοδιάγραµµα για τα λειτουργικά στάδια των έκτακτων
δηµοπρασιών ορίζεται στο διάγραµµα 2. Η ΕΚΤ µπορεί µε
απόφασή της να προσαρµόσει το χρονοδιάγραµµα για επιµέ-
ρους πράξεις, εάν κριθεί απαραίτητο. Οι έκτακτες
δηµοπρασίες χρησιµοποιούνται µόνο για τη διενέργεια
πράξεων εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας. Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέξει, σύµφωνα
µε τα κριτήρια και τις διαδικασίες που ορίζονται στην ενότητα
2.2, ένα περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων για να
συµµετάσχουν σε έκτακτες δηµοπρασίες.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 29
▼B
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 2
Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τα λειτουργικά στάδια των
έκτακτων δηµοπρασιών
Σηµείωση: Οι αριθµοί αντιστοιχούν στα λειτουργικά στάδια όπως
ορίζονται στο πλαίσιο 3.
γ) ∆ηµοπρασίες σταθερού και ανταγωνιστικού επιτο-
κίου
Το Ευρωσύστηµα έχει την ευχέρεια να διενεργεί δηµοπρασίες
είτε σταθερού επιτοκίου (δηµοπρασίες ποσού) είτε ανταγωνι-
στικού επιτοκίου (δηµοπρασίες επιτοκίου). Στις δηµοπρασίες
σταθερού επιτοκίου, η ΕΚΤ καθορίζει το επιτόκιο εκ των
προτέρων και οι συµµετέχοντες αντισυµβαλλόµενοι υποβάλ-
λουν προσφορές για το ποσό των χρηµάτων µε το οποίο
επιθυµούν να συνάψουν συναλλαγή µε το καθορισµένο
επιτόκιο (21).Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι
αντισυµβαλλόµενοι υποβάλλουν προσφορές για το ποσό των
χρηµάτων και το επιτόκιο µε το οποίο επιθυµούν να
συµµετάσχουν στις συναλλαγές µε την εθνική κεντρική
τράπεζα(22).
5.1.2.Ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρασιών
α) Πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµα-
τοδότησης
Οι πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατο-
δότησης εκτελούνται σύµφωνα µε το ενδεικτικό
ηµερολογιακό πρόγραµµα που δηµοσιεύει το Ευρω-
σύστηµα (23).Το ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοσιεύεται
τουλάχιστον τρεις µήνες πριν από την έναρξη του έτους για
το οποίο ισχύει. Οι συνήθεις ηµέρες συναλλαγών για τις
πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
ορίζονται στον πίνακα 2. Η ΕΚΤ επιδιώκει να εξασφαλίσει τη
δυνατότητα συµµετοχής αντισυµβαλλοµένων από όλα τα κράτη
µέλη στις πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµα-
τοδότησης. Γι 'αυτό, κατά την κατάρτιση του ηµερολογιακού
προγράµµατος των εν λόγω πράξεων, η ΕΚΤ προσαρµόζει2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 30
(21)Κατά τις δηµοπρασίες επιτοκίου που αφορούν πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων,
η ΕΚΤ καθορίζει τις µονάδες βάσης swapτης πράξης και οι αντισυµβαλλόµενοι
προσφέρουν το ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται σταθερό, το οποίοεπιθυµούν να πωλήσουν (και να επαναγοράσουν) ή να αγοράσουν (και ναεπαναγράσουν) ή να αγοράστουν (και να επαναπωλήσουν) µε το επιτόκιο αυτό.
(
22)Κατά τις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου που αφορούν πράξεις
ανταλλαγής νοµισµάτων, οι αντισυµβαλλόµενοι προσφέρουν το ποσό του
νοµίσµατος που διατηρείται σταθερό καθώς και τις µονάδες βάσης swapµε τις
οποίες επιθυµούν να συµµετάσχουν στην πράξη.
(23)Το ηµερολογιακό πρόγραµµα των δηµοπρασιών του Ευρωσυστήµατος δηµο-
σιεύεται µέσω της ιστοσελίδας της ΕΚΤ ( www.ecb.int). Πληροφορίες υπάρχουν
επίσης στις ιστοσελίδες των εθνικών κεντρικών τραπεζών (βλέπε παράρτηµα 5).
▼B
κατάλληλα το κανονικό πρόγραµµα, ώστε να λαµβάνονται
υπόψη οι επίσηµες αργίες στα επιµέρους κράτη µέλη.
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Συνήθεις ηµέρες συναλλαγών για τις πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσης
αναχρηµατοδότησης
Είδος πράξης Συνήθης ηµέρα συναλλαγών (Τ)
Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης Κάθε Τρίτη
Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρη-
µατοδότησηςΗ πρώτη Τετάρτη κάθε κάθε περιόδου
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών
β) ∆ιαρθρωτικές πράξεις
Οι διαρθρωτικές πράξεις µέσω τακτικών δηµοπρασιών δεν
εκτελούνται σύµφωνα µε κάποιο προκαθορισµένο ηµερολο-
γιακό πρόγραµµα. Ωστόσο, οι διαρθρωτικές πράξεις συνήθως
διενεργούνται και διακανονίζονται µόνο κατά τις ηµέρες οι
οποίες είναι εργάσιµες (24)για τις ΕθνΚΤ όλων των κρατών
µελών.
γ) Πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας
Οι πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας δεν εκτελούνται σύµφωνα µε κάποιο προκαθορι-
σµένο ηµερολογιακό πρόγραµµα. Η ΕΚΤ µπορεί να
αποφασίσει τη διενέργεια πράξεων εξοµάλυνσης των βραχυχ-
ρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας οποιαδήποτε εργάσιµη
ηµέρα του Ευρωσυστήµατος. Στις εν λόγω πράξεις µπορούν να
συµµετάσχουν µόνο οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών
µελών στα οποία η ηµεροµηνία συναλλαγής, η ηµεροµηνία
διακανονισµού και η ηµεροµηνία εξόφλησης είναι εργάσιµες
ηµέρες για την ΕθνΚΤ.
5.1.3.Ανακοίνωση των δηµοπρασιών
Οι τακτικές δηµοπρασίες του Ευρωσυστήµατος ανακοινώνονται
στο κοινό µέσω ηλεκτρονικών πληροφοριακών δικτύων.
Επιπλέον, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες είναι δυνατόν να
ανακοινώσουν την πράξη δηµοπρασίας απευθείας στους αντισυµ-
βαλλοµένους που δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά
πληροφοριακά δίκτυα. Η ανακοίνωση της δηµοπρασίας περιέχει
συνήθως τα εξής στοιχεία:
—τον ενδεικτικό αριθµό της δηµοπρασίας,
—την ηµεροµηνία της δηµοπρασίας,
—το είδος της πράξης (παροχή ή απορρόφηση ρευστότητας και
το είδος του µέσου νοµισµατικής πολιτικής που θα χρησιµο-
ποιηθεί),
—τη διάρκεια της πράξης,
—το είδος της δηµοπρασίας (σταθερού ή ανταγωνιστικού
επιτοκίου),
—τη µέθοδο κατανοµής (δηµοπρασία «ολλανδικού »ή«αµερικα-
νικού»τύπου, όπως ορίζεται στην ενότητα 5.1.5. δ),
—τον επιδιωκόµενο όγκο της πράξης (συνήθως µόνο στην
περίπτωση των πράξεων πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατο-
δότησης),
—το σταθερό επιτόκιο /τη σταθερή τιµή /τη σταθερή µονάδα
βάσηςswapτης δηµοπρασίας (στην περίπτωση των δηµοπρα-
σιών σταθερού επιτοκίου),2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 31
(24)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, µε τον όρο «εργάσιµη ηµέρα της ΕθνΚΤ »νοείται
οποιαδήποτε ηµέρα κατά την οποία η εθνική κεντρική τράπεζα ενόςσυγκεκριµένου κράτους µέλους λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµι-σµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Σε ορισµένα κράτη µέλη, κάποια
υποκαταστήµατα της εθνικής κεντρικής τράπεζας ενδέχεται να µη λειτουργούν
τις εργάσιµες ηµέρες της ΕθνΚΤ, λόγω τοπικής ή περιφερειακής αργίας. Σ '
αυτές τις περιπτώσεις, η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα έχει την ευθύνηνα ενηµερώσει τους αντισυµβαλλοµένους εκ των προτέρων σχετικά µε τιςρυθµίσεις που θα γίνουν για τις συναλλαγές στις οποίες εµπλέκονται τα εν λόγω
υποκαταστήµατα.
▼B
—το ελάχιστο /µέγιστο αποδεκτό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης
swap(εάν εφαρµόζεται),
—την ηµεροµηνία έναρξης και την ηµεροµηνία λήξεως της
πράξης (εάν εφαρµόζεται) ή την ηµεροµηνία αξίας ( valeur)και
την ηµεροµηνία λήξεως του τίτλου (στην περίπτωση έκδοσης
πιστοποιητικών χρέους),
—τα νοµίσµατα που αφορά η δηµοπρασία και το νόµισµα του
οποίου η ποσότητα παραµένει καθορισµένη (στην περίπτωση
πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων),
—την τρέχουσα ( spot)συναλλαγµατική ισοτιµία αναφοράς που
θα χρησιµοποιηθεί για τον υπολογισµό των προσφορών (στην
περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων),
—το ανώτατο όριο προσφοράς (εάν υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσό κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο (εάν
υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσοστό κατανοµής (εάν υπάρχει),
—το χρονοδιάγραµµα για την υποβολή προσφορών,
—την ονοµαστική αξία των πιστοποιητικών (στην περίπτωση
της έκδοσης πιστοποιητικών χρέους),
—τον κωδικό ISINτης έκδοσης (στην περίπτωση της έκδοσης
πιστοποιητικών χρέους).
Προκειµένου να ενισχύσει τη διαφάνεια στις πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας, το
Ευρωσύστηµα ανακοινώνει συνήθως εκ των προτέρων τις έκτα-
κτες δηµοπρασίες στο κοινό. Ωστόσο, σε εξαιρετικές
περιπτώσεις, η ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της να µην ανακοινώσει
τις έκτακτες δηµοπρασίες στο κοινό εκ των προτέρων. Η
ανακοίνωση των έκτακτων δηµοπρασιών ακολουθεί τις ίδιες
διαδικασίες όπως και για τις τακτικές δηµοπρασίες. Στις έκτακτες
δηµοπρασίες, ανεξαρτήτως αν ανακοινωθούν δηµόσια ή όχι, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες επικοινωνούν απευθείας µε τους
επιλεγµένους αντισυµβαλλοµένους.
5.1.4.Κατάρτιση και υποβολή προσφορών εκ µέρους των αντισυµβαλλο-
µένων
Οι προσφορές των αντισυµβαλλοµένων πρέπει να υποβάλλονται
στη µορφή την οποία έχουν καθορίσει µε υπόδειγµα οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες για την αντίστοιχη πράξη. Οι προσφορές
πρέπει να υποβάλλονται στην εθνική κεντρική τράπεζα του
κράτους µέλους όπου το ίδρυµα έχει κατάστηµα (κεντρικό ή
υποκατάστηµα). Οι προσφορές ενός ιδρύµατος επιτρέπεται να
υποβληθούν µόνον από ένα κατάστηµα (είτε το κεντρικό είτε
κατονοµαζόµενο υποκατάστηµα) σε κάθε κράτος µέλος.
Στις δηµοπρασίες καθορισµένου επιτοκίου, οι αντισυµβαλλόµενοι
δηλώνουν στις προσφορές τους το ποσό για το οποίο επιθυµούν να
συναλλαγούν µε τις εθνικές κεντρικές τράπεζες (25).
Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι αντισυµβαλλό-
µενοι µπορούν να υποβάλλουν προσφορές για έως και δέκα
διαφορετικά επιτόκια /τιµές/µονάδες βάσης swap.Σε κάθε
προσφορά δηλώνουν το ποσό για το οποίο επιθυµούν να
συναλλαγούν µε τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και το αντίστοιχο
επιτόκιο (26)(27).Οι προσφορές επιτοκίων πρέπει να εκφράζονται
σε πολλαπλάσια του 0,01 της εκατοστιαίας µονάδας. Στην
περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων µέσω δηµοπρασίας
ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι µονάδες βάσης swapθα δηλώνονται
σύµφωνα µε την καθιερωµένη πρακτική της αγοράς και οι
προσφορές πρέπει να είναι εκφρασµένες σε πολλαπλάσια του
0,01 της µονάδας βάσης swap.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 32
(25)Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων µέσω δηµοπρασίας σταθερού επιτοκίου, ο
αντισυµβαλλόµενος δηλώνει το ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται σταθερόγια το οποίο επιθυµεί να συναλλαγεί µε το Ευρωσύστηµα.
(
26)Όσον αφορά την έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ, η ΕΚΤ µπορεί να
αποφασίσει ότι οι προσφορές θα πρέπει να εκφράζονται υπό µορφή τιµών και
όχι υπό µορφή επιτοκίων. Σ 'αυτές τις περιπτώσεις, οι τιµές θα αναφέρονται ως
ποσοστό της ονοµαστικής αξίας των τίτλων.
(27)Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων µέσω δηµοπρασίας ανταγωνιστικού
επιτοκίου, ο αντισυµβαλλόµενος δηλώνει το ποσό του νοµίσµατος πουδιατηρείται σταθερό για το οποίο επιθυµεί να συναλλαγεί µε το Ευρωσύστηµα
και το αντίστοιχο επίπεδο µονάδων βάσης swap.
▼B
Για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, το ελάχιστο ποσό
προσφοράς είναι 1 000000 ευρώ. Οι προσφορές που υπερβαίνουν
το ελάχιστο ποσό πρέπει να εκφράζονται σε ακέραια
πολλαπλάσια των 100000 ευρώ. Τα ίδια ελάχιστα ποσά και
πολλαπλάσια ισχύουν στις πράξεις βραχυχρόνιας ρύθµισης των
διακυµάνσεων τηςρευστότητας και στις διαρθρωτικές πράξεις. Το
ελάχιστο όριο ισχύει για κάθε µεµονωµένο επίπεδο επιτοκίου /
τιµής/µονάδων βάσης swap.
Για τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης, κάθε
εθνική κεντρική τράπεζα ορίζει το ελάχιστο ύψος προσφορών
µεταξύ 10000ευρώ και 1000 000 ευρώ. Ο προσφορές που
υπερβαίνουν το ελάχιστο ύψος πρέπει να είναι εκφρασµένες σε
ακέραια πολλαπλάσια των 10000ευρώ. Το ελάχιστο όριο ισχύει
για κάθε µεµονωµένο επίπεδο επιτοκίου.
Η ΕΚΤ δύναται να επιβάλει ανώτατο όριο προσφορών ώστε να
αποτραπούν δυσανάλογα µεγάλες προσφορές. Το τυχόν ανώτατο
όριο αναφέρεται πάντοτε στη δηµόσια ανακοίνωση της δηµο-
πρασίας.
Οι αντισυµβαλλόµενοι αναµένεται ότι θα είναι πάντοτε σε θέση
να καλύψουν τα ποσά τα οποία τους κατανέµονται µε επαρκή
ποσότητα αποδεκτών τίτλων (28).Οι συµβατικές ή κανονιστικές
ρυθµίσεις που εφαρµόζει η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα
επιτρέπουν την επιβολή ποινών εάν ο αντισυµβαλλόµενος
αδυνατεί να µεταβιβάσει επαρκή ποσότητα τίτλων ή µετρητών
για το διακανονισµό του ποσού της ρευστότητας που του έχει
κατανεµηθεί στη δηµοπρασία.
Οι προσφορές µπορούν να ανακληθούν µέχρι τη λήξη της
προθεσµίας υποβολής προσφορών. Προσφορές που υποβάλλονται
µετά τη λήξη της προθεσµίας η οποία ορίζεται στην ανακοίνωση
της δηµοπρασίας είναι άκυρες. Το εµπρόθεσµο της υποβολής
κρίνεται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες απορρίπτουν όλες τις προσφορές ενός
αντισυµβαλλοµένου εάν το αθροιστικό ποσό της προσφοράς
υπερβαίνει το τυχόν ανώτατο όριο που έχει θέσει η ΕΚΤ. Οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες απορρίπτουν επίσης κάθε προσφορά
που υπολείπεται του ελάχιστου ποσού ή που υπολείπεται του
ελάχιστου επιτοκίου /τιµής/µονάδας βάσης swapή που υπερβαίνει
το ανώτατο επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap.Επιπλέον, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να απορρίψουν προσφορές
που είναι ελλιπείς ή δεν ακολουθούν το υπόδειγµα. Εάν µια
συγκεκριµένη προσφορά απορριφθεί, η οικεία εθνική κεντρική
τράπεζα γνωστοποιεί στον αντισυµβαλλόµενο την απορριπτική
της απόφαση πριν από την κατανοµή του ποσού της δηµοπρασίας.
5.1.5.∆ιαδικασίες κατανοµής
α) ∆ηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου
Για την κατανοµή του ποσού της δηµοπρασίας σταθερού
επιτοκίου, αθροίζονται οι υποβληθείσες από τους αντισυµβαλ-
λοµένους προσφορές. Εάν το άθροισµα των προσφορών
υπερβαίνει το συνολικό ποσό ρευστότητας που θα κατανεµ-
ηθεί, οι προσφορές ικανοποιούνται συµµέτρως, µε βάση το
λόγο του ποσού που θα κατανεµηθεί προς το αθροιστικό ποσό
των προσφορών (βλέπε πλαίσιο 4). Το κατανεµόµενο ανά
αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο
ακέραιο ποσό ευρώ. Ωστόσο, η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει να
κατανείµει ένα ελάχιστο ποσό /ποσοστό σε κάθε συµµετέχοντα
στις δηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 33
(28)Ή να διακανονίσουν σε µετρητά στην περίπτωση πράξεων απορρόφησης
ρευστότητας.
▼B
β) ∆ηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου σε ευρώ
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών παροχής
ρευστότητας σε ευρώ µε τη µέθοδο ανταγωνιστικών
προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές κατατάσσονται κατά
φθίνουσα τάξη των προσφερόµενων επιτοκίων. Οι προσφορές
µε το υψηλότερο επιτόκιο ικανοποιούνται κατά προτεραιότητα
και στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε το
διαδοχικά χαµηλότερο επιτόκιο µέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικό ποσό που πρόκειται να κατανεµηθεί. Eάν, στο
χαµηλότερο επιτόκιο το οποίο έχει γίνει αποδεκτό (δηλαδή
στο οριακό επιτόκιο), το αθροιστικό ποσό προσφορών
υπερβαίνει το εναποµένον προς κατανοµή ποσό, το εναπο-
µένον ποσό κατανέµεται συµµέτρως µεταξύ των προσφορών,
µε βάση το λόγο του εναποµένοντος προς κατανοµή ποσού
προς το συνολικό ποσό προσφορών στο οριακό επιτόκιο
(βλέπε πλαίσιο 5). Το κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο
ποσό στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 34
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 35
▼B
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών απορρόφησης
ρευστότητας µε τη µέθοδο ανταγωνιστικών προσφορών επιτο-
κίου (οι οποίες µπορεί να χρησιµοποιηθούν για την έκδοση
πιστοποιητικών χρέους και την αποδοχή καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας), οι προσφορές κατατάσσονται κατ 'αύξουσα
τάξη των προσφερόµενων επιτοκίων (ή φθίνουσα τάξη των
προσφερόµενων τιµών). Οι προσφορές µε το χαµηλότερο
επιτόκιο (την υψηλότερη τιµή) ικανοποιούνται κατά προτε-
ραιότητα και στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε το
διαδοχικάυψηλότερο επιτόκιο (χαµηλότερη τιµή) µέχρις ότου
εξαντληθεί το συνολικό ποσό που πρόκειται να απορροφηθεί.
Eάν, στο υψηλότερο επιτόκιο (στη χαµηλότερη τιµή) το οποίο
έχει γίνει αποδεκτό (δηλαδή στο οριακό επιτόκιο /στην οριακή
τιµή), το αθροιστικό ποσό προσφορών υπερβαίνει το εναπο-
µένον προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέµεται
συµµέτρως µεταξύ των προσφορών, µε βάση το λόγο του
εναποµένοντος προς κατανοµή ποσού προς το συνολικό ποσό
προσφορών στο οριακό επιτόκιο /στην οριακή τιµή (βλέπε
πλαίσιο 5). Προκειµένου για έκδοση πιστοποιητικών χρέους,
το κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλο-
ποιείται στο πλησιέστερο πολλαπλάσιο της ονοµαστικής
αξίας των πιστοποιητικών χρέους. Στις λοιπές πράξεις
απορρόφησης ρευστότητας, το κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλ-
λόµενο ποσό στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο ακέραιο
ποσό ευρώ.
Η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει την εφαρµογή ελάχιστου
ποσού κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο στις δηµοπρασίες
ανταγωνιστικού επιτοκίου.
γ) ∆ηµοπρασίες ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών παροχής
ρευστότητας µέσω ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές
κατατάσσονται κατ 'αύξουσα τάξη των προσφερόµενων
µονάδων βάσης swap(29).Οι προσφορές µε τις χαµηλότερες
µονάδες βάσης swapικανοποιούνται κατά προτεραιότητα και
στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε τις διαδοχικά
υψηλότερες µονάδες βάσης swapµέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικόπρος κατανοµή ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται
σταθερό. Eάν, στην υψηλότερη µονάδα βάσης swapη οποία
έχει γίνει αποδεκτή (δηλαδή στην οριακή µονάδα βάσης swap),
το αθροιστικό ποσό προσφορών υπερβαίνει το εναποµένον
προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέµεται
συµµέτρως µεταξύ των προσφορών, µε βάση το λόγο του
εναποµένοντος ποσού προς το συνολικό ποσό προσφορών
στην οριακή µονάδα βάσης swap(βλέπε πλαίσιο 6). Το
κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται
στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 36
(29)Οι µονάδες βάσης swapκατατάσσονται κατ 'αύξουσα τάξη µε βάση το πρόσηµό
τους, το οποίο εξαρτάται από το πρόσηµο του διαφορικού επιτοκίου µεταξύ τουξένου νοµίσµατος και του ευρώ. Εάν, για τη διάρκεια της πράξης, το επιτόκιοτου ξένου νοµίσµατος είναι µεγαλύτερο από το αντίστοιχο επιτόκιο του ευρώ, το
πρόσηµο των µονάδων βάσης swapείναι θετικό (γίνεται διαπραγµάτευση του
ευρώ υπέρ το άρτιο — at premium — έναντι του ξένου νοµίσµατος). Και
αντίστροφα, όταν το επιτόκιο του ξένου νοµίσµατος είναι µικρότερο από τοαντίστοιχο επιτόκιο του ευρώ, το πρόσηµο των µονάδων βάσης swapείναι
αρνητικό (γίνεται διαπραγµάτευση του ευρώ υπό το άρτιο — at discount — έναντι
του ξένου νοµίσµατος).
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 37
▼B
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών απορρόφησης
ρευστότητας µέσω ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές
κατατάσσονται κατά φθίνουσα τάξη των προσφερόµενων
µονάδων βάσης swap.Οι προσφορές µε τις υψηλότερες
µονάδες βάσης swapικανοποιούνται κατά προτεραιότητα και
στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε τις διαδοχικά
χαµηλότερες µονάδες βάσης swapµέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικόπρος κατανοµή ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται
σταθερό. Eάν, στη χαµηλότερη µονάδα βάσης swapη οποία
έχει γίνει αποδεκτή (δηλαδή στην οριακή µονάδα βάσης swap),
το αθροιστικό ποσό προσφορών υπερβαίνει το εναποµένον
προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέµεται
συµµέτρως µεταξύ των προσφορών σύµφωνα µε το λόγο του
εναποµένοντος ποσού προς το συνολικό ποσό προσφορών
στην οριακή µονάδα βάσης swap(βλέπε πλαίσιο 6). Το
κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται
στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.
δ) Τύπος δηµοπρασίας
Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, το Ευρωσύστηµα
µπορεί να εφαρµόσει διαδικασίες είτε ενιαίου είτε πολλαπλού
επιτοκίου. Στη δηµοπρασία ενιαίου επιτοκίου ( «δηµοπρασία
ολλανδικού τύπου »),το επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap
κατανοµής που εφαρµόζεται σε όλες τις επιτυχείς προσφορές
ισούται µε το οριακό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap
(δηλαδή το επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swapστο οποίο
εξαντληθηκε το σύνολο του προς κατανοµή ποσού). Στη
δηµοπρασία πολλαπλού επιτοκίου ( «δηµοπρασία αµερικανικού
τύπου»)το επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swapκατανοµής
ισούται µε το προσφερόµενο ανά µεµονωµένη προσφορά
επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap.
5.1.6.Ανακοίνωση αποτελέσµατος δηµοπρασίας
Τα αποτελέσµατα των τακτικών και των έκτακτων δηµοπρασιών
γνωστοποιούνται στο κοινό µέσω ηλεκτρονικών πληροφοριακών
δικτύων. Επιπλέον, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να
ανακοινώνουν το αποτέλεσµα της κατανοµής απευθείας σε
αντισυµβαλλοµένους οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκ-
τρονικά πληροφοριακά δίκτυα. Η ανακοίνωση του αποτελέσµατος
της δηµοπρασίας κανονικά περιλαµβάνει τα εξής στοιχεία:
—τον ενδεικτικό αριθµό της δηµοπρασίας,
—την ηµεροµηνία της δηµοπρασίας,
—το είδος της πράξης,
—τη διάρκεια της πράξης,
—το συνολικό ποσό των προσφορών που υπέβαλαν οι αντισυµ-
βαλλόµενοι του Ευρωσυστήµατος,
—τον αριθµό των αντισυµβαλλοµένων που υπέβαλαν προσφορές,
—τα νοµίσµατα που αφορά η πράξη (στην περίπτωση πράξεων
ανταλλαγής νοµισµάτων),
—το συνολικά κατανεµόµενο ποσό,
—το ποσοστό κατανοµής (στην περίπτωση δηµοπρασιών
σταθερού επιτοκίου),
—την τρέχουσα ισοτιµία (στην περίπτωση πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων),
—το οριακό αποδεκτό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swapκαι το
ποσοστό κατανοµής στο οριακό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης
swap(στην περίπτωση δηµοπρασιών ανταγωνιστικού επιτο-
κίου),
—το ελάχιστο και µέγιστο επιτόκιο προσφοράς και το µέσο
σταθµικό επιτόκιο της κατανοµής (στην περίπτωση δηµοπρα-
σιών πολλαπλού επιτοκίου),
—την ηµεροµηνία έναρξης και λήξεως της πράξης (εάν
εφαρµόζεται) ή ηµεροµηνία αξίας και ηµεροµηνία λήξεως
του τίτλου (στην περίπτωση της έκδοσης πιστοποιητικών
χρέους),
—το ελάχιστο ποσό κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο (εάν
υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσοστό κατανοµής (εάν υπάρχει),
—την ονοµαστική αξία των πιστοποιητικών χρέους (στην
περίπτωση έκδοσης πιστοποιητικών χρέους),
—τον κωδικό ISINτης έκδοσης (στην περίπτωση έκδοσης
πιστοποιητικών χρέους).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 38
▼B
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα επιβεβαιώνουν το κατανεµό-
µενο ποσό απευθείας σε κάθε αντισυµβαλλόµενο που υπέβαλε
επιτυχή προσφορά.
5.2.∆ιαδικασίες για τις διµερείς πράξεις
α) Γενικά
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να διενεργούν πράξεις
µέσω διµερών διαδικασιών (30).Οι διµερείς διαδικασίες
µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε πράξεις ανοικτής αγοράς
για τη βραχυχρόνια ρύθµιση των διακυµάνσεων της
ρευστότητας και σε διαρθρωτικές οριστικές πράξεις. Οι
διµερείς διαδικασίες ορίζονται µε ευρεία έννοια ως οποι-
εσδήποτε διαδικασίες µέσω των οποίων το Ευρωσύστηµα
διενεργεί συναλλαγές µε έναν αντισυµβαλλόµενο ή µε λίγουςαντισυµβαλλοµένους χωρίς δηµοπρασία. Οι διµερείς διαδικα-
σίες διακρίνονται σε δύο διαφορετικά είδη: σε εκείνες στις
οποίες το Ευρωσύστηµα έρχεται απευθείας σε επαφή µε τους
αντισυµβαλλοµένους και σε εκείνες που εκτελούνται µέσω
χρηµατιστηρίου και µεσολαβητών της αγοράς.
β) Απευθείας επαφή µε τους αντισυµβαλλοµένους
Σ'αυτή τη διαδικασία, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες έρχονται
απευθείας σε επαφή µε έναν ή λίγους εγχώριους αντισυµβαλ-
λοµένους, οι οποίοι επιλέγονται σύµφωνα µε τα κριτήρια που
καθορίζονται στην ενότητα 2.2. Σύµφωνα µε τις ακριβείς
οδηγίες της ΕΚΤ, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες αποφασίζουν
αν θα συνάψουν συναλλαγή µε τους αντισυµβαλλοµένους. Οι
συναλλαγές διακανονίζονται µέσω των εθνικών κεντρικών
τραπεζών.
Εάν και εφόσον το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ αποφα-
σίσει ότι, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις
µπορούν να εκτελούνται από την ίδια την ΕΚΤ (ή από µία ή
λίγες εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες αποτελούν
εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ), οι διαδικασίες γι 'αυτές τις
πράξεις θα προσαρµοστούν αναλόγως. Σ 'αυτή την περίπτωση,
η ΕΚΤ (ή οι εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες αποτελούν
εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ) θα έρχονται απευθείας σε
επαφή µε έναν ή λίγους αντισυµβαλλοµένους στη ζώνη του
ευρώ, οι οποίοι θα επιλέγονται σύµφωνα µε τα κριτήρια που
καθορίζονταιστηνενότητα 2.2. ΗΕΚΤ(ή οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες οι οποίες αποτελούν εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ)
θα αποφασίζουν αν θα συνάψουν συναλλαγή µε τους αντισυµ-
βαλλοµένους. Και πάλι όµως οι συναλλαγές θα
διακανονίζονται µε αποκεντρωµένο τρόπο µέσω των εθνικών
κεντρικών τραπεζών.
Οι διµερείς πράξεις µέσω απευθείας επαφής µε τους αντισυµ-
βαλλοµένους µπορούν να εφαρµοστούν για τις αντιστρεπτέες
πράξεις, τις οριστικές πράξεις, τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων και την αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης
διάρκειας.
γ) Πράξεις που εκτελούνται µέσω χρηµατιστηρίου και
µεσολαβητών της αγοράς
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εκτελούν οριστικές
πράξεις µέσω χρηµατιστηρίου και µεσολαβητών της αγοράς.
Γι'αυτές τις πράξεις το φάσµα των αντισυµβαλλοµένων δεν
περιορίζεται εκ των προτέρων και οι διαδικασίες προσαρµό-
ζονται στην καθιερωµένη πρακτική της αγοράς για τα
χρεόγραφα που θα χρησιµοποιηθούν.Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο
της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η ίδια
η ΕΚΤ (ή µία ή λίγες εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες
αποτελούν εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ) µπορεί να εκτελεί
οριστικές πράξεις για τη βραχυχρόνια ρύθµιση των διακυµάν-
σεωντης ρευστότηταςµέσωχρηµατιστηρίου και µεσολαβητών
της αγοράς.
δ) Ανακοίνωση των διµερών πράξεων
Οι διµερείς πράξεις συνήθως δεν ανακοινώνονται στο κοινό εκ
των προτέρων. Επιπλέον, η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει να2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 39
(30)Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές
περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις για τη βραχυχρόνια ρύθµιση των διακυµάν-
σεων της ρευστότητας µπορούν να εκτελούνται και από την ίδια την ΕΚΤ.
▼B
µην ανακοινώσει στο κοινό τα αποτελέσµατα των διµερών
πράξεων.
ε) Ηµέρες διενέργειας
ΗΕΚΤµπορείνα αποφασίσει να διενεργήσειδιµερείς πράξεις
για τη βραχυχρόνια ρύθµιση των διακυµάνσεων της
ρευστότητας οποιαδήποτε εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστή-
µατος. Σ 'αυτές τις πράξεις συµµετέχουν µόνον οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών στα οποία η
ηµεροµηνία συναλλαγής, η ηµεροµηνία διακανονισµού και η
ηµεροµηνία εξόφλησης είναι εργάσιµες ηµέρες για την
ΕθνΚΤ.
Οι διµερείς οριστικές πράξεις για διαρθρωτικούς σκοπούς
κανονικά διενεργούνται και διακανονίζονται µόνον ηµέρες
που είναι εργάσιµες για τις ΕθνΚΤ όλων των κρατών µελών.
5.3.∆ιαδικασίες διακανονισµού
5.3.1.Γενικά
Οι χρηµατικές συναλλαγές που συνδέονται µε τη χρήση των
πάγιων διευκολύνσεων του Ευρωσυστήµατος ή µε τη συµµετοχή
σε πράξεις ανοικτής αγοράς διακανονίζονται µέσω των λογαρια-
σµών που τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες (ή σε λογαριασµούς τραπεζών διακανονισµού που
συµµετέχουν στο TARGET). Οι χρηµατικές συναλλαγές διακανο-
νίζονται µόνον εφόσον έχει ήδη γίνει (ή γίνεται ταυτόχρονα) η
οριστική µεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων που χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια για την πράξη. Αυτό σηµαίνει ότι τα
περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια πρέπει
είτε να έχουν κατατεθεί εκ των προτέρων σε λογαριασµό
ασφαλούς φύλαξης στις εθνικές κεντρικές τράπεζες είτε να
διακανονιστούν µέσω ενδοηµερήσιας παράδοσης έναντι
πληρωµής ( delivery versus payment) µε τις εν λόγω κεντρικές
τράπεζες. Η µεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων που
χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια πραγµατοποιείται µέσω των
λογαριασµών διακανονισµού τίτλων που τηρούν οι αντισυµβαλ-
λόµενοι σε συστήµατα διακανονισµού χρεογράφων που πληρούν
τις ελάχιστες προδιαγραφές της ΕΚΤ (31).Οι αντισυµβαλλόµενοι
που δεν διαθέτουν λογαριασµό ασφαλούς φύλαξης σε εθνική
κεντρική τράπεζα ή λογαριασµό διακανονισµού τίτλων σε κάποιο
σύστηµα διακανονισµού χρεογράφων που να πληροί τις ελάχιστες
προδιαγραφές της ΕΚΤ µπορούν να διακανονίζουν τις συναλλαγές
επί των τίτλων που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια µέσω του
λογαριασµού διακανονισµού τίτλων ή του λογαριασµού ασφαλούςφύλαξης ενός πιστωτικού ιδρύµατος -ανταποκριτού.
Περαιτέρω διατάξεις που αφορούν τις διαδικασίες διακανονισµού
προβλέπονται στις συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζουν οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες (ή η ΕΚΤ) για τα συγκεκριµένα
µέσα νοµισµατικής πολιτικής. Οι διαδικασίες διακανονισµού
ενδέχεται να διαφέρουν ελαφρά µεταξύ των εθνικών κεντρικών
τραπεζών λόγω διαφορών ως προς το εθνικό δίκαιο ή ως προς την
πρακτική των συναλλαγών.
5.3.2.∆ιακανονισµός πράξεων ανοικτής αγοράς
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς που βασίζονται σε τακτικές
δηµοπρασίες (οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, οι πράξεις
πιο µακροχρόνιας αναχρηµατοδότησης και οι διαρθρωτικές
πράξεις) διακανονίζονται κανονικά την πρώτη από τις επόµενες
της ηµεροµηνίας συναλλαγής ηµέρες, κατά την οποία λειτουρ-
γούν όλα τα αντίστοιχα εθνικά συστήµατα πληρωµών σε συνεχή
χρόνο και όλα τα αντίστοιχα συστήµατα διακανονισµού
χρεογράφων. Το Ευρωσύστηµα για λόγους αρχής επιδιώκει να
διακανονίζονται οι συναλλαγές που σχετίζονται µε τις πράξεις
ανοικτής αγοράς του ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη µέλη µε όλους
τους αντισυµβαλλοµένους που έχουν προσφέρει επαρκή περιου-
σιακά στοιχεία ως ασφάλεια. Ωστόσο, εξαιτίας λειτουργικών
περιορισµών και λόγω των τεχνικών χαρακτηριστικών των
συστηµάτων διακανονισµού χρεογράφων, η ακριβής ώρα της
ηµέρας κατά την οποία διακανονίζονται οι πράξεις ανοικτής2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 40
(31)Περιγραφή των προδιαγραφών για τη χρήση των αποδεκτών συστηµάτων
διακανονισµού χρεογράφων (Σ∆Χ) στη ζώνη του ευρώ και ενηµερωµένοςκατάλογος των αποδεκτών συνδέσεων µεταξύ αυτών των συστηµάτων δηµο-
σιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
▼B
αγοράς ενδέχεται να µη συµπίπτει σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ. Ο χρόνος διακανονισµού των πράξεων κύριας αναχρηµα-
τοδότησης και πιο µακροχρόνιας αναχρηµατοδότησης συµπίπτει
κανονικά µε το χρόνο εξόφλησης µιας προηγούµενης πράξης µε
αντίστοιχη διάρκεια.
Το Ευρωσύστηµα επιδιώκει να διακανονίζονται αυθηµερόν οι
πράξεις ανοικτής αγοράς που βασίζονται σε έκτακτες δηµοπρα-
σίες και σε διµερείς διαδικασίες. Ωστόσο, το Ευρωσύστηµα
µπορεί για λειτουργικούς λόγους να εφαρµόζει κατά καιρούς
άλλες ηµέρες διακανονισµού γι 'αυτές τις πράξεις, ιδίως για τις
οριστικές πράξεις (που διενεργούνται για σκοπούς βραχυχρόνιας
ρύθµισης των διακυµάνσεων της ρευστότητας καθώς και για
διαρθρωτικούς σκοπούς) και για τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων (βλέπε πίνακα 3).
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Συνήθεις ηµεροµηνίες διακανονισµού των πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστή-
µατος(1)
Μέσο νοµισµατικής πολι-
τικήςΗµεροµηνία διακανονισµού
των πράξεων που βασίζονται
σε τακτικές δηµοπρασίεςΗµεροµηνία διακανονισµού
των πράξεων που βασίζονται
σε τακτικές δηµοπρασίες ή
διµερείς διαδικασίες
Αντιστρεπτέες πράξεις T+1 (2)T
Οριστικές πράξεις — Σύµφωνα µε την
καθιερωµένη πρακτική
της αγοράς για τους
τίτλους
Έκδοση πιστοποιητικών
χρέουςT+1 —
Πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων— T, T+1 ήT+2
Αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας—T
(1)Τ είναι η ηµεροµηνία συναλλαγής. Ως ηµεροµηνία διακανονισµού νοείται εργάσιµη ηµέρα
του Ευρωσυστήµατος.
(2)Εάν η κανονική ηµέρα διακανονισµού για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης ή τις
πράξεις πιο µακροχρόνιας αναχρηµατοδότησης συµπίπτει µε επίσηµη αργία, η ΕΚΤ δύναταιµε απόφασή της να εφαρµόσει διαφορετική ηµεροµηνία διακανονισµού, ακόµη και αυθηµερόνδιακανονισµό. Οι ηµεροµηνίες διακανονισµού για τις πράξεις κύριας και πιο µακροχρόνιας
αναχρηµατοδότησης καθορίζονται εκ των προτέρων στο ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρα-
σιών του Ευρωσυστήµατος (βλέπε ενότητα 5.1.2).
5.3.3.∆ιαδικασίες τέλους ηµέρας
Οι διαδικασίεςτέλους ηµέρας καθορίζονταιστην τεκµηρίωση που
αφορά τα εθνικά συστήµατα ∆ΣΧ και το σύστηµα TARGET. Κατά
γενικό κανόνα, το σύστηµα TARGET κλείνει στις 18:00 ώρα ΕΚΤ
(ώρα Κεντρικής Ευρώπης). Μετά την ώρα κλεισίµατος δεν
γίνονται δεκτές εντολές πληρωµής για επεξεργασία στα εθνικά
συστήµατα ∆ΣΧ, παρότι συνεχίζεται η επεξεργασία των εντολών
πληρωµής που έχουν παραληφθεί πριν από την ώρα κλεισίµατος.
Οι αιτήσεις των αντισυµβαλλοµένων για πρόσβαση στην πάγια
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης ή στη διευκόλυνση
αποδοχής καταθέσεων πρέπει να υποβληθούν στην οικεία εθνική
κεντρική τράπεζα το αργότερο 30 λεπτά µετά την πραγµατική ώρα
κλεισίµατος του TARGET(32)(33).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 41
(32)Η προθεσµία για την αίτηση πρόσβασης στις πάγιες διευκολύνσεις του
Ευρωσυστήµατος παρατείνεται επί 30 ακόµη λεπτά την τελευταία εργάσιµηηµέρα του Ευρωσυστήµατος κάθε περιόδου τήρησης των ελάχιστων αποθεµα-τικών.
(
33)Βλέπε και υποσηµείωση 13 για τις περιπτώσεις που τα εθνικά συστήµατα ∆ΣΧ
των ΕθνΚΤ είναι ανοικτά όταν η διασύνδεση του TARGET είναι κλειστή.
▼B
Τυχόν αρνητικά υπόλοιπα που παραµένουν στους λογαριασµούς
διακανονισµού (στα εθνικά συστήµατα ∆ΣΧ) των αποδεκτών
αντισυµβαλλοµένων µετά την οριστικοποίηση των διαδικασιών
ελέγχου τέλους ηµέρας λογίζονται αυτοδικαίως ως αίτηση
προσφυγής στην πάγια διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης
(βλέπε ενότητα 4.1).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
6.ΑΠΟΕΚΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
6.1.Γενικά
Το άρθρο 18.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ επιτρέπει στην ΕΚΤ
και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να συναλλάσσονται στις
χρηµατοπιστωτικές αγορές αγοράζοντας και πωλώντας περιου-
σιακά στοιχεία είτε µε οριστικές πράξεις είτε µε σύµφωνο
επαναγοράς και ορίζει ότι όλες οι πιστοδοτικές πράξεις του
Ευρωσυστήµατος πρέπει να καλύπτονται από επαρκή ασφάλεια.
Ως εκ τούτου, όλες οι πράξεις παροχής ρευστότητας του
Ευρωσυστήµατος βασίζονται σε περιουσιακά στοιχεία τα οποία
παρέχουν ως ασφάλεια οι αντισυµβαλλόµενοι είτε µε τη µορφή
µεταβίβασης της κυριότητας των στοιχείων αυτών (στην
περίπτωση των οριστικών πράξεων και των συµφωνιών επανα-
γοράς) είτε µε την µορφή ενεχύρου επί σχετικών περιουσιακώνστοιχείων (όπως στην περίπτωση των δανείων έναντι
ενεχύρου) (
34).
Προκειµένου να προστατευθεί το Ευρωσύστηµα από ζηµίες κατά
τη διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του, να
εξασφαλιστεί η ίση µεταχείριση των αντισυµβαλλοµένων και να
ενισχυθεί η αποτελεσµατική λειτουργία, πρέπει τα περιουσιακά
στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια να πληρούν ορισµένα
κριτήρια ώστε να είναι αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
Αναγνωρίζεται ότι η εναρµόνιση των κριτηρίων καταλληλότητας
σε όλη τη ζώνη του ευρώ θα συνέβαλε ώστε να εξασφαλιστεί ίση
µεταχείριση και αποτελεσµατική λειτουργία.Ταυτόχρονα, πρέπει
να δοθεί η δέουσα προσοχή στις διαφορές που υπάρχουν µεταξύ
των κρατών µελών της ζώνης του ευρώ ως προς τη δοµή των
χρηµατοπιστωτικών τους συστηµάτων. Για εσωτερικούς κυρίως
σκοπούς του Ευρωσυστήµατος, γίνεται λοιπόν διάκριση µεταξύ
δύο κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων που είναι κατάλληλα
για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Οι
δύο αυτές κατηγορίες είναι γνωστές ως «πρώτη βαθµίδα »και
«δεύτερη βαθµίδα »:
—Η πρώτη βαθµίδα αποτελείται από εµπορεύσιµα χρεόγραφα
που πληρούν κοινά για όλη τη ζώνη του ευρώ κριτήρια
καταλληλότητας, τα οποία ορίζει η ΕΚΤ.
—Η δεύτερη βαθµίδα αποτελείται από πρόσθετα περιουσιακά
στοιχεία, εµπορεύσιµα και µη, τα οποία έχουν ιδιαίτερη
σηµασία για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και τα
εθνικά τραπεζικά συστήµατα και τα κριτήρια καταλληλότητας
τα οποία καθορίζονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες,
υπό τον όρο ότι πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια καταλλη-
λότητας που ορίζει η ΕΚΤ. Τα συγκεκριµένα κριτήρια
καταλληλότητας της δεύτερης βαθµίδας που εφαρµόζονται
από τις αντίστοιχες εθνικές κεντρικές τράπεζες υπόκεινται
στην έγκριση της ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 42
(34)Οι οριστικές και οι αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς για την
απορρόφηση ρευστότητας βασίζονται επίσης σε περιουσιακά στοιχεία που
παρέχονται ως ασφάλεια. Στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς για
απορρόφηση ρευστότητας, ισχύουν τα ίδια κριτήρια καταλληλότητας για ταχρησιµοποιούµενα περιουσιακά στοιχεία όπως και για τα περιουσιακά στοιχείαπου χρησιµοποιούνται στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς για παροχήρευστότητας. ∆εν εφαρµόζονται όµως ούτε αρχικά περιθώρια ούτε περικοπές
αποτίµησης στις πράξεις απορρόφησης ρευστότητας.
▼B
∆εν γίνεται διάκριση µεταξύ των δύο βαθµίδων όσον αφορά την
ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων ή την καταλληλότητά τους
για τα διάφορα είδη πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος (µε τη µόνη διαφορά ότι τα περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας δεν χρησιµοποιούνται συνήθως
από το Ευρωσύστηµα σε οριστικές πράξεις). Τα περιουσιακά
στοιχεία που γίνονται αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος µπορούν επίσης να χρησιµοποι-
ηθούν και ως ασφάλεια για την παροχή ενδοηµερήσιας
πίστωσης (35).
Τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης και δεύτερης βαθµίδας
υπόκεινται στα µέτρα ελέγχου κινδύνων που διευκρινίζονται στην
ενότητα 6.4.
Οι αντισυµβαλλόµενοι του Ευρωσυστήµατος µπορούν να χρησι-
µοποιήσουν τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία σε διασυνοριακή
βάση, δηλαδή για να χρηµατοδοτηθούν από την εθνική κεντρική
τράπεζα του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένοι, προσφέ-
ροντας ως ασφάλεια περιουσιακά στοιχεία ευρισκόµενα σε άλλο
κράτος µέλος (βλέπε ενότητα 6.6).
6.2.Περιουσιακά στοιχεία πρώτης βαθµίδας
Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο µε τα περιουσιακά
στοιχεία της πρώτης βαθµίδας. Ο κατάλογος αυτός διατίθεται
στο κοινό (36).
Τα πιστοποιητικά χρέους που εκδίδει η ΕΚΤ ταξινοµούνται ως
περιουσιακά στοιχεία πρώτης βαθµίδας. Πιστοποιητικά χρέους
εκδοθέντα από εθνικές κεντρικές τράπεζες πριν υιοθετηθεί το
ευρώ στα αντίστοιχα κράτη µέλη επίσης υπάγονται στα περιου-
σιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας.
Στα λοιπά περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας εφαρµό-
ζονται τα ακόλουθα κριτήρια καταλληλότητας (βλέπε και πίνακα
4):
—Πρέπει να είναι χρεόγραφα (37)
—Πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας. Κατά την αξιολόγηση της
ποιότητας των χρεογράφων, η ΕΚΤ λαµβάνει υπόψη, µεταξύ
άλλων, τη διαβάθµιση του εκδότη ή της έκδοσης από τους
οίκους αξιολόγησης καθώς και ορισµένα θεσµικά κριτήρια
που διασφαλίζουν ιδιαίτερα αυξηµένη προστασία των κοµι-
στών(38).
—Πρέπει να ευρίσκονται στη ζώνη του ευρώ (ώστε η εκποίησή
τους να υπόκειται στο δίκαιο κράτους µέλους της ζώνης του
ευρώ), να µπορούν να µεταβιβαστούν σε άυλη µορφή και να
έχουν κατατεθεί σε εθνική κεντρική τράπεζα ή σε κεντρικό
αποθετήριο τίτλων που να πληροί τις ελάχιστες προδιαγραφές
της ΕΚΤ (39).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 43
(35)Επιπλέον, η ΕΚΤ µπορεί να επιτρέψει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες να
θεωρήσουν ορισµένα είδη περιουσιακών στοιχείων τα οποία δεν είναι αποδεκτά
για πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος ως κατάλληλα γιαπράξεις ενδοηµερήσιας πίστωσης (βλέπε υποσηµείωση 47).
(
36)Ο κατάλογος αυτός δηµοσιεύεται και ενηµερώνεται σε εβδοµαδιαία βάση στην
ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
(37)Τα χρεόγραφα που είναι µετατρέψιµα σε µετοχές (ή µε παρόµοια χαρακτηρι-
στικά) καθώς και τα χρεόγραφα που παρέχουν δικαιώµατα εξαρτώµενα από τιςαπαιτήσεις των κοµιστών άλλων χρεωστικών τίτλων εξαιρούνται της πρώτηςβαθµίδας.
(
38)Τα χρεόγραφα που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα και δεν πληρούν
αυστηρώς τα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4 της οδηγίας για τους
ΟΣΕΚΑ [Οδηγία 88 /220/ΕΟΚ του Συµβουλίου (ΕΕ L 100της 19.4.1988, σ. 31 ),
τροποποιητική της οδηγίας 85 /611/ΕΟΚ του Συµβουλίου (ΕΕ L 375της
31.12.1985, σ. 3 )]γίνονται αποδεκτά στην πρώτη βαθµίδα, µόνο εφόσον για
κάθε έκδοση έχει δοθεί διαβάθµιση (από οίκους αξιολόγησης) από την οποία
προκύπτει, κατά την άποψη του Ευρωσυστήµατος, ότι τα χρεόγραφα είναι
υψηλής ποιότητας.
(39)Περιγραφή των προδιαγραφών για τη χρήση των αποδεκτών συστηµάτων
διακανονισµού χρεογράφων Σ∆Χ στη ζώνη του ευρώ καθώς και ενηµερωµένοςκατάλογος των αποδεκτών συνδέσεων µεταξύ αυτών των συστηµάτων δηµο-
σιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
▼B
—Η ονοµαστική τους αξία πρέπει να είναι διατυπωµένη σε
ευρώ(40).
—Πρέπει να έχουν εκδοθεί (ή να είναι εγγυηµένα) από πρόσωπα
εγκατεστηµένα στον ΕΟΧ (41).
—Πρέπει να είναι τουλάχιστον εισηγµένα ή να αποτελούν
αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε οργανωµένη αγορά, όπως
αυτή ορίζεται στην οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (42),ή
να είναι εισηγµένα ή να υφίστανται διαπραγµάτευση σε
ορισµένες µη οργανωµένες αγορές που καθορίζει η ΕΚΤ (43).
Εξάλλου, η ΕΚΤ µπορεί να λάβει υπόψη τη ρευστότητα της
αγοράς προκειµένου να αποφανθεί για την καταλληλότητα των
επιµέρους χρεογράφων.
Αν και περιλαµβάνονται στον κατάλογο της πρώτης βαθµίδας, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες δεν επιτρέπεται να δέχονται ως
ασφάλεια χρεόγραφα που έχει εκδώσει ή εγγυάται ο αντισυµ-
βαλλόµενος ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο µε το οποίο διατηρεί
στενούς δεσµούς ο αντισυµβαλλόµενος, κατά την έννοια της
οδηγίας 2000 /12/ΕΚ σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (44)(45)
Μολονότι περιλαµβάνονται στον κατάλογο της πρώτης βαθµίδας,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν µε απόφασή τους να µη
δέχονται ως ασφάλεια τα παρακάτω χρεόγραφα:
—Χρεόγραφα που καθίστανται ληξιπρόθεσµα πριν από την
ηµεροµηνία λήξεως της πράξης νοµισµατικής πολιτικής για
την οποία χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια (46).
—Χρεόγραφα που αποφέρουν εισόδηµα (δηλαδή πληρωµή
τοκοµεριδίου) κατά το διάστηµα έως την ηµεροµηνία λήξεωςτης πράξης νοµισµατικής πολιτικής για την οποία χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 44
(40)Απευθείας σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.
(41)Η προϋπόθεση να είναι εγκατεστηµένος στον ΕΟΧ ο εκδότης δεν ισχύει
προκειµένου για διεθνή και υπερεθνικά ιδρύµατα.
(42)Οδηγία 93 /22/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά µε τις
επενδυτικές υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών, ΕΕ L 141της 11.6.1993,
σ. 27.
(43)Χρεόγραφα εκδιδόµενα από πιστωτικά ιδρύµατα που δεν ανταποκρίνονται
αυστηρώς στα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4 της οδηγίας για τουςΟΣΕΚΑ (οδηγία 88 /220/ΕOΚ τροποποιητική της οδηγίας 85 /611/ΕOΚ) γίνονται
δεκτοί στην πρώτη βαθµίδα µόνο εφόσον είναι εισηγµένοι σε οργανωµένη
αγορά όπως ορίζεται στην οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (οδηγία 93 /22/
ΕOΚ) και πληρούν τις προϋποθέσεις της οδηγίας 89 /298/ΕOΚ του Συµβουλίου
(ΕΕL 124της 5.5.1989, σ. 8 )για το συντονισµό των όρων κατάρτισης, ελέγχου
και κυκλοφορίας του ενηµερωτικού δελτίου που πρέπει να δηµοσιεύεται όταν
απευθύνεται στο κοινό πρόσκληση για κινητές αξίες.
(
44)Το άρθρο 1 παράγραφος 26της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά µε τηνανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων, αναφέρει επίλέξει τα εξής:«“Στενοί δεσµοί ”:η κατάσταση κατά την οποία δύο ή περισσότερα φυσικά ή
νοµικά πρόσωπα συνδέονται µέσω:
α) συµµετοχής,δηλαδήτηςάµεσηςήδι 'ενόςδεσµούελέγχου,κατοχήςτου20 %
ή άνω των δικαιωµάτων ψήφου ή του κεφαλαίου µιας επιχείρησης ή
β) δεσµού ελέγχου, δηλαδή µέσω του δεσµού που υπάρχει µεταξύ µιας µητρικής
επιχείρησης και µιας θυγατρικής, σε όλες τις περιπτώσεις που αναφέρουν οι
παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 1 της οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ ή µέσω µιας
σχέσης της ίδιας φύσεως, µεταξύ οποιουδήποτε φυσικού ή νοµικούπροσώπου και µιας επιχείρησης. Κάθε θυγατρική επιχείρηση µιας άλληςθυγατρικής επιχείρησης θεωρείται και αυτή ως θυγατρική της µητρικής
επιχείρησης που είναι επικεφαλής των εν λόγω επιχειρήσεων. Θεωρείται
επίσης ότι δηµιουργεί στενούς δεσµούς µεταξύ δύο ή περισσοτέρωνπροσώπων φυσικών ή νοµικών µια κατάσταση κατά την οποία τα πρόσωπααυτά συνδέονται σταθερά µε το αυτό πρόσωπο διά δεσµού ελέγχου. »
(
45)Η διάταξη αυτή δεν ισχύει για τους στενούς δεσµούς µεταξύ του αντισυµβαλλο-
µένου και των δηµόσιων αρχών των χωρών του ΕΟΧ. ∆εν εµπίπτουν επίσης στον
ορισµό των στενών δεσµών οι περιπτώσεις κατά τις οποίες τα εν λόγωχρεόγραφα καλύπτονται από συγκεκριµένες νοµικές διασφαλίσεις δηλαδήόσοι τίτλοι ικανοποιούν αυστηρώς τα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4της οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (οδηγία 88 /220/ΕOΚ τροποποιητική της οδηγίας
85/611/ΕΟΚ).
(
46)Εάν τυχόν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες επιτρέψουν τη χρήση τίτλων µε
διάρκεια µικρότερη των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής για τις οποίες θαχρησιµοποιούνται ως ασφάλεια, τότε οι αντισυµβαλλόµενοι θα πρέπει νααντικαθιστούν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία κατά τη λήξη τους ή και πριν
από τη λήξη τους.
▼B
Όλα τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας µπορούν να
χρησιµοποιηθούν σε διασυνοριακή βάση, πράγµα που σηµαίνει
ότι ένας αντισυµβαλλόµενος µπορεί να λάβει πίστωση από την
εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους µέλους όπου είναι
εγκατεστηµένος χρησιµοποιώντας περιουσιακά στοιχεία πρώτης
βαθµίδας ευρισκόµενα σε άλλο κράτος µέλος (βλέπε ενότητα 6.6).
Τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας γίνονται αποδεκτά
για όλες τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής που βασίζονται σε
ασφάλεια, δηλαδή για αντιστρεπτέες και οριστικές πράξεις
ανοικτής αγοράς και στο πλαίσιο της διευκόλυνσης οριακής
χρηµατοδότησης.
6.3.Περιουσιακά στοιχεία δεύτερης βαθµίδας (47)
Εκτός από τα χρεόγραφα που πληρούν τα κριτήρια καταλλη-
λότητας της πρώτης βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
µπορούν να θεωρήσουν αποδεκτά και άλλα περιουσιακά στοιχεία,
αυτά της δεύτερης βαθµίδας, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σπου-
δαιότητα για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και τα εθνικά
τραπεζικά συστήµατα. Τα κριτήρια καταλληλότητας για τα
περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας καθορίζονται από
τις εθνικές κεντρικές τράπεζες σύµφωνα µε τα ελάχιστα κριτήρια
καταλληλότητας που αναφέρονται παρακάτω. Τα συγκεκριµένα
εθνικά κριτήρια καταλληλότητας για τα περιουσιακά στοιχεία
της δεύτερης βαθµίδας υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ. Οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες καταρτίζουν και τηρούν εθνικούς
καταλόγους αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης
βαθµίδας. Οι κατάλογοι αυτοί διατίθενται στο κοινό (48).
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας πρέπει να
πληρούν τα ακόλουθα ελάχιστα κριτήρια καταλληλότητας (βλέπε
και πίνακα 4):
—Πρέπει να είναι είτε χρεόγραφα (εµπορεύσιµα ή µη) είτε
µετοχές [που να αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε
οργανωµένη αγορά όπως ορίζεται σύµφωνα µε την οδηγία περί
Επενδυτικών Υπηρεσιών (49)].Οι µετοχές που εκδίδονται από
πιστωτικά ιδρύµατα και τα χρεόγραφα που εκδίδονται από
πιστωτικά ιδρύµατα τα οποία δεν ανταποκρίνονται αυστηρώς
στα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4 της οδηγίας για
τους ΟΣΕΚΑ συνήθως δεν είναι επιλέξιµα ώστε να συµπε-
ριληφθούν στους καταλόγους της δεύτερης βαθµίδας. Ωστόσο,
η ΕΚΤ µπορεί να εξουσιοδοτήσει τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες να συµπεριλάβουν τέτοιου είδους περιουσιακά
στοιχεία στους καταλόγους της δεύτερης βαθµίδας υπό
ορισµένες προϋποθέσεις και υπό κάποιους περιορισµούς.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 45
(47)Εκτός από τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας που γίνονται
αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος, η ΕΚΤµπορεί να εξουσιοδοτήσει τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να παρέχουν
ενδοηµερήσια πίστωση έναντι χρεογράφων τα οποία κεντρικές τράπεζες κρατών
µελών της ΕΕ εκτός της ζώνης του ευρώ θεωρούν αποδεκτά ως ασφάλεια για τηνπαροχή ενδοηµερήσιας πίστωσης και τα οποία: 1) βρίσκονται σε εκτός τηςζώνης του ευρώ χώρες του ΕΟΧ, 2) έχουν εκδοθεί από πρόσωπα εγκατεστηµένασε εκτός της ζώνης του ευρώ χώρες τουΕΟΧ, 3) είναι εκφρασµένα σε νοµίσµατα
του ΕΟΧ (ή σε άλλα νοµίσµατα που τυγχάνουν ευρείας διαπραγµάτευσης). Η
έγκριση της ΕΚΤ παρέχεται υπό τον όρο ότι δεν θίγεται η αποτελεσµατικήλειτουργία και η άσκηση κατάλληλου ελέγχου όσον αφορά τους ειδικούςνοµικούς κινδύνους που συνδέονται µε τέτοιου είδους χρεόγραφα. Εντός τηςζώνης του ευρώ, τα χρεόγραφα αυτά δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε
διασυνοριακή βάση (δηλαδή οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να χρησιµοποιή-
σουν αυτά τα χρεόγραφα µόνο για να χρηµατοδοτηθούν απευθείας από τηνεθνική κεντρική τράπεζα στην οποία έχει επιτρέψει η ΕΚΤ να παρέχειενδοηµερήσια πίστωση έναντι των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων).
(
48)Οι κατάλογοι αυτοί δηµοσιεύονται και ενηµερώνονται σε εβδοµαδιαία βάση
στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int). Για τα µη εµπορεύσιµα περιουσιακά
στοιχεία και τα χρεόγραφα µε περιορισµένη ρευστότητα και ειδικά χαρακτηρι-στικά, της δεύτερης βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν νααποφασίσουν να µη αποκαλύπτουν πληροφορίες για µεµονωµένες εκδόσεις,εκδότες/οφειλέτες ή εγγυητές κατά τη δηµοσίευση των εθνικών καταλόγων των
περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας, θα πρέπει όµως να παρέχουν
εναλλακτικές πληροφορίες ώστε να διασφαλιστεί ότι οι αντισυµβαλλόµενοι σεόλη τη ζώνη του ευρώ µπορούν εύκολα να εξακριβώσουν την καταλληλότηταενός συγκεκριµένου περιουσιακού στοιχείου.
(
49)Οδηγία 93 /22/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά µε τις
επενδυτικές υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών.
▼B
ΠΙΝΑΚΑΣ 4
Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος
Κριτήρια Πρώτη βαθµίδα ∆εύτερη βαθµίδα
Είδος περιουσιακού στοι-
χείου—Πιστοποιητικά
χρέους της ΕΚΤ
—Λοιπά εµπορεύσιµα
χρεόγραφα (1)—Εµπορεύσιµα χρεό-
γραφα
—Μη εµπορεύσιµα
χρεόγραφα
—Μετοχές που είναι
αντικείµενο
διαπραγµάτευσης σε
οργανωµένη αγορά
∆ιαδικασίες διακανονι-
σµούΟι τίτλοι πρέπει να
τηρούνται κεντρικά µε
λογιστική µορφή στις
εθνικές κεντρικές
τράπεζες ή σε Σ∆Χ
που πληροί τις ελάχι-
στες προδιαγραφές της
ΕΚΤΠρέπει να έχει ευχερή
πρόσβαση στα περιου-
σιακά στοιχεία η εθνική
κεντρική τράπεζα που τα
έχει συµπεριλάβει στον
κατάλογο της δεύτερες
βαθµίδας
Κατηγορία εκδότη —Ευρωσύστηµα
—∆ηµόσιος τοµέας
—Ιδιωτικός τοµέας (2)
—∆ιεθνή και
υπερθενικά ιδρύ-
µατα—∆ηµόσιος τοµέας
—Ιδιωτικός τοµέας (3)
Πιστοληπτική ικανότητα Ο εκδότης (εγγυητής)
πρέπει να κρίνεται από
την ΕΚΤ οικονοµικά
εύρωστοςΟ εκδότης /οφειλέτης
(εγγυητής) πρέπει να
κρίνεται εύρωστος από
την εθνική κεντρική
τράπεζα που έχει συµπε-
ριλάβει το περιουσιακό
στοιχείο στον κατάλογο
της δεύτερης βαθµίδας
Τόπος εγκατάστασης του
εκδότη (ή του εγγυητή)ΕΟΧ(4) Ζώνη του ευρώ
Τόπος όπου ευρίσκεται ο
τίτλοςΖώνη του ευρώ (5) Ζώνη του ευρώ (5)
Νόµισµα Ευρώ (6) Ευρώ(6)
Προς υπόµνηση: ∆ιασυ-
νοριακή χρήσηΝαι Ναι
(1)Χρεόγραφα µετατρέψιµα σε µετοχές (ή µε παρόµοια χαρακτηριστικά) και χρεόγραφα που
παρέχουν δικαιώµατα εξαρτώµενα από απαιτήσεις κατόχων άλλων χρεογράφων τουεκδότη αποκλείονται από την πρώτη βαθµίδα.
(
2)Χρεόγραφα που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πληρούν αυστηρώς τα
κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4, της οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (οδηγία 88 /220/ΕΟΚ,
τροποποιητική της οδηγίας 85 /611/ΕΟΚ) γίνονται δεκτά στην πρώτη βαθµίδα υπό τις εξής
προϋποθέσεις: Πρώτον, κάθε συγκεκριµένη έκδοση πρέπει να έχει λάβει διαβάθµισηπιστοληπτικής ικανότητας (από οίκο αξιολόγησης) η οποία να συνεπάγεται, κατά τηγνώµη του Ευρωσυστήµατος, υψηλή πιστοληπτική διαβάθµιση του χρεογράφου. ∆εύτερον,
τα χρεόγραφα πρέπει να είναι εισηγµένα ή να αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε
οργανωµένη αγορά, όπως αυτή ορίζεται στην οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών(οδηγία 93 /22/ΕΟΚ). Τρίτον, τα χρεόγραφα πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις της
οδηγίας περί Ενηµερωτικών ∆ελτίων (οδηγία 89 /298/ΕΟΚ).
(
3)Οι µετοχές που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα και τα χρεόγραφα που εκδίδονται από
πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πληρούν αυστηρώς τα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4
της οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ δεν µπορούν κατά κανόνα να συµπεριληφθούν στουςκαταλόγους της δεύτερης βαθµίδας. Ωστόσο η ΕΚΤ δύναται να επιτρέπει στις εθνικέςκεντρικές τράπεζες να περιλαµβάνουν τέτοιους τίτλους στη δεύτερη βαθµίδα τους υπόορισµένες προϋποθέσεις και περιορισµούς.
(
4)Η προϋπόθεση ότι ο εκδότης πρέπει να είναι εγκατεστηµένος στον Ε OΧ δεν ισχύει
προκειµένου για διεθνή και υπερεθνικά ιδρύµατα.
(5)Ούτως ώστε η εκποίηση να υπόκειται στο δίκαιο ενός κράτους µέλους της ζώνης του ευρώ.
(6)Εκφραζόµενο σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 46
▼B
—Πρέπει να παριστούν ενοχικές υποχρεώσεις ή να είναι
µετοχές (ή υπό την εγγύηση) φορέων που θεωρούνται
οικονοµικά εύρωστοι από την εθνική κεντρική τράπεζα η
οποία περιέλαβε τα περιουσιακά στοιχεία στον κατάλογο της
δεύτερης βαθµίδας.
—Η εθνική κεντρική τράπεζα που τα συµπεριέλαβε στους
καταλόγους των περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης
βαθµίδας πρέπει να έχει εύκολη πρόσβαση σ 'αυτά.
—Πρέπει να βρίσκονται στη ζώνη του ευρώ (ώστε η εκποίησή
τους να υπόκειται στο δίκαιο ενός κράτους µέλους της ζώνης
του ευρώ).
—Πρέπει η ονοµαστική τους αξία να είναι διατυπωµένη σε
ευρώ(50).
Μολονότι περιλαµβάνονται στον κατάλογο της πρώτης βαθµίδας,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες δεν θα αποδέχονται ως ασφάλεια
ενοχικές υποχρεώσεις έναντι του αντισυµβαλλοµένου ή µετοχές
αυτού ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου µε το οποίο διατηρεί
στενούς δεσµούς ο αντισυµβαλλόµενος, κατά την έννοια του
άρθρου 1 παράγραφος 26της οδηγίας 2000 /12/ΕKσχετικά µε την
ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας των πιστωτικών
ιδρυµάτων (51)(52).
Αν και περιλαµβάνονται στον κατάλογο της δεύτερης βαθµίδας,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν µε απόφασή τους να µη
δέχονται ως ασφάλεια τα εξής περιουσιακά στοιχεία:
—Χρεόγραφα που καθίστανται ληξιπρόθεσµα πριν από την
ηµεροµηνία λήξεως της πράξης νοµισµατικής πολιτικής για
την οποία χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια (53).
—Χρεόγραφα που αποφέρουν εισόδηµα (δηλαδή πληρωµή
τοκοµεριδίου) κατά το διάστηµα έως την ηµεροµηνία λήξεως
της πράξης νοµισµατικής πολιτικής για την οποία χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια.
—Μετοχές που ενσωµατώνουν δικαίωµα πληρωµής πάσης
φύσεως (και εις είδος) ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωµα το οποίο
µπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητά τους για να
χρησιµοποιηθούν ως ασφάλεια για το χρονικό διάστηµα έως
την ηµεροµηνία λήξεως της πράξης νοµισµατικής πολιτικής
για την οποία χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια.
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας που γίνονται
αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστή-
µατος µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε διασυνοριακή βάση,
πράγµα που σηµαίνει ότι ένας αντισυµβαλλόµενος µπορεί ναλάβει κεφάλαια από την εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους
µέλους όπου είναι εγκατεστηµένος, χρησιµοποιώντας περιου-
σιακά στοιχεία ευρισκόµενα σε άλλο κράτος µέλος (βλέπε
ενότητα 6.6).
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας γίνονται
αποδεκτά στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς καθώς
και στο πλαίσιο της διευκόλυνσης οριακής χρηµατοδότησης. Τα
περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας κατά κανόνα δεν
χρησιµοποιούνται στις οριστικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος.
6.4.Μέτρα ελέγχου κινδύνων
Στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια
στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
εφαρµόζονται µέτρα ελέγχου κινδύνων, ώστε να προστατεύεται
το Ευρωσύστηµααπό τονκίνδυνο να υποστεί οικονοµικήζηµίασε2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 47
(50)Απευθείας σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.
(51)Βλέπε υποσηµείωση 44.
(52)Η διάταξη αυτή δεν ισχύει για i)τους στενούς δεσµούς µεταξύ του
αντισυµβαλλοµένου και των δηµόσιων αρχών των χωρών του ΕΟΧ και ii)
εµπορικά γραµµάτια όπου την ενοχική ευθύνη φέρει, εκτός του αντισυµβαλλο-
µένου, τουλάχιστον άλλο ένα πρόσωπο (όχι πιστωτικό ίδρυµα), iii)χρεόγραφα
που ικανοποιούν αυστηρώς τα κριτήρια του άρθρου 22 παράγραφος 4 τηςοδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (οδηγία 88 /220/ΕOΚ τροποποιητική της οδηγίας 85 /
611/ΕOΚ) ήiv)περιπτώσεις κατά τις οποίες τα χρεόγραφα καλύπτονται από
συγκεκριµένες νοµικές διασφαλίσεις συγκρίσιµες µε εκείνες της περίπτωσης
iii).
(
53)Εάν τυχόν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες επιτρέψουν τη χρήση τίτλων µε
διάρκεια µικρότερη των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής για τις οποίεςχρησιµοποιούνται ως ασφάλεια, οι αντισυµβαλλόµενοι θα πρέπει να αντικατα-στήσουν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία κατά τη λήξη τους ή και πριν από τη
λήξη.
▼B
περίπτωση κατά την οποία, επειδή ένας αντισυµβαλλόµενος δεν
εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του, θα παραστεί ανάγκη να
εκποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως
ασφάλεια. Τα µέτρα ελέγχου κινδύνων που έχει στη διάθεσή
του το Ευρωσύστηµα περιγράφονται στο πλαίσιο 7.
6.4.1.Αρχικά περιθώρια
Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει αρχικά περιθώρια, που αντιστοιχούν
σε ορισµένο ποσοστό του ποσού της παρεχόµενης ρευστότητας
το οποίο προστίθεται στην απαιτούµενη αξία των προσφερόµενων
περιουσιακών στοιχείων. Eφαρµόζονται δύο διαφορετικά αρχικά
περιθώρια, µε βάση τη χρονική διάρκεια του χρηµατοδοτικού
ανοίγµατος του Ευρωσυστήµατος:
—περιθώριο 1 %για συναλλαγές ενδοηµερήσιες και διάρκειας
µίας ηµέρας
—περιθώριο 2 %για συναλλαγές µε αρχική διάρκεια που
υπερβαίνει τη µία εργάσιµη ηµέρα.
Στις πράξεις απορρόφησηςρευστότητας δεν εφαρµόζονταιαρχικά
περιθώρια.
6.4.2.Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης
βαθµίδας
Εκτός των αρχικών περιθωρίων που εφαρµόζονται στο ποσό της
παρεχόµενης ρευστότητας, το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει ειδικά
µέτρα ελέγχου κινδύνων ανάλογα µε το είδος των περιουσιακών
στοιχείων που προσφέρει ο αντισυµβαλλόµενος ως ασφάλεια. Τα
κατάλληλα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία
της πρώτης βαθµίδας προσδιορίζονται από την ΕΚΤ, λαµβανο-
µένων υπόψη των διαφορών στα νοµικά συστήµατα των κρατών
µελών. Τα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 48
▼B
της πρώτης βαθµίδας είναι σε γενικές γραµµές εναρµονισµένα
στη ζώνη του ευρώ (54).Το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων για τα
περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας περιλαµβάνει τα εξής
κύρια στοιχεία:
—Τα επιµέρους χρεόγραφα υπόκεινται σε ειδικές «περικοπές
αποτίµησης ».Για την εφαρµογή των περικοπών, αφαιρείται
ένα ορισµένο ποσοστό από την τρέχουσα τιµή του περιου-
σιακού στοιχείου στην αγορά. Οι περικοπές ποικίλλουν
ανάλογα µε την εναποµένουσα διάρκεια και τη διάρθρωση
των τοκοµεριδίων των χρεογράφων, όπως περιγράφεται στο
πλαίσιο 8.
—Στις πράξεις απορρόφησης ρευστότητας δεν εφαρµόζονται
περικοπές αποτίµησης.
—Ανάλογα µε το ισχύον δίκαιο και τις εφαρµοζόµενες λειτουρ-
γικές πρακτικές κάθε χώρας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
προβλέπουν τη συγκέντρωση ( pooling) των περιουσιακών
στοιχείων που προσφέρονται ως ασφάλεια ή /και απαιτούν
την εξειδίκευση ( earmarking) αυτών προς κάθε επιµέρους
συναλλαγή. Στα συγκεντρωτικά συστήµατα ο αντισυµβαλλό-
µενος δηµιουργεί µια «δεξαµενή »επαρκών περιουσιακών
στοιχείων τα οποία θέτει στη διάθεση της κεντρικής τράπεζας
για να καλύπτει τις σχετικές πιστώσεις που του παρέχει η
κεντρική τράπεζα, και ως εκ τούτου τα επιµέρους περιουσιακά
στοιχεία δεν συνδέονται µε συγκεκριµένες πιστωτικές
πράξεις. Αντίθετα, στα συστήµατα εξειδίκευσης, κάθε πιστω-
τική πράξη συνδέεται µε συγκεκριµένους ταυτοποιήσιµους
τίτλους.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 49
(54)Λόγω λειτουργικών διαφορών µεταξύ των κρατών µελών ως προς τις διαδικασίες
παράδοσης των περιουσιακών στοιχείων από τους αντισυµβαλλοµένους προς τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (µε τη µορφή σύστασης «δεξαµενής »ασφαλειών
υπέρ της εθνικής κεντρικής τράπεζας ή µε τη µορφή µεταβίβασης επιµέρουςτίτλων, καθορισµένων για κάθε συναλλαγή, µε βάση συµφωνίες επαναγοράς),ενδέχεται να υπάρχουν ήσσονος σηµασίας διαφορές ως προς το χρόνοαποτίµησης και ως προς άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά του πλαισίου
εφαρµογής των περιθωρίων.
▼B
—Τα περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε καθηµερινή
αποτίµηση. Καθηµερινά οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
υπολογίζουν την απαιτούµενη αξία περιουσιακών στοιχείων
λαµβάνοντας υπόψη τις µεταβολές του ύψους των υπολοίπων
των πιστώσεων, τις αρχές αποτίµησης που περιγράφονται
στην ενότητα 6.5 και τα απαιτούµενα αρχικά περιθώρια και τις
περικοπές αποτίµησης.
—Εάν, µετά την αποτίµηση, τα περιουσιακά στοιχεία δεν
ανταποκρίνονται στην αξία των απαιτούµενων ασφαλειών,
όπως υπολογίζονται εκείνη την ηµέρα, γίνονται συµµετρικές
καταβολές συµπληρωµατικού περιθωρίου. Για να περιοριστεί
η συχνότητα των καταβολών συµπληρωµατικού περιθωρίου, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόζουν ένα
σηµείο ενεργοποίησης. Στην περίπτωση αυτή, το σηµείο
ενεργοποίησης αντιστοιχεί στο 1 %του ποσού της παρεχό-
µενης ρευστότητας. Ανάλογα µε το ισχύον δίκαιο κάθε χώρας,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες δύνανται να ορίσουν ότι οι
καταβολές συµπληρωµατικού περιθωρίου πραγµατοποιούνται
είτε µέσω της παροχής πρόσθετων περιουσιακών στοιχείων
είτε µε καταβολή µετρητών. Αυτό σηµαίνει ότι, εάν η αγοραία
αξία των περιουσιακών στοιχείων µειωθεί τόσο ώστε να
υπολείπεται του κατώτερου σηµείου ενεργοποίησης, οι
αντισυµβαλλόµενοι οφείλουν να προσκοµίσουν πρόσθετα
περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά). Αντίστοιχα, εάν η αγοραία
αξία των περιουσιακών στοιχείων, µετά τη νέα αποτίµησή
τους, υπερβαίνει το ανώτερο σηµείο ενεργοποίησης, η εθνική
κεντρική τράπεζα επιστρέφει τα πλεονάζοντα περιουσιακά
στοιχεία (ή τα µετρητά) στον αντισυµβαλλόµενο (βλέπε
πλαίσιο 9).
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 50
▼B
—Στα συγκεντρωτικά συστήµατα, εξ ορισµού, οι αντισυµβαλλό-
µενοι δύνανται να αντικαθιστούν τα περιουσιακά στοιχεία σε
καθηµερινή βάση.
—Στα συστήµατα εξειδίκευσης, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
µπορούν να επιτρέψουν την αντικατάσταση των περιουσιακών
στοιχείων.
—Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα στιγµή µε απόφασή της να
διαγράφει επιµέρους χρεόγραφα από τον κατάλογο αποδεκτών
τίτλων πρώτης βαθµίδας (55).
6.4.3.Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης
βαθµίδας
Τα κατάλληλα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας συγκροτούνται από την εθνική
κεντρική τράπεζα η οποία έχει συµπεριλάβει τα εν λόγω
περιουσιακά στοιχεία στον κατάλογο της δεύτερης βαθµίδας. Η
εφαρµογή µέτρων ελέγχου κινδύνων από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες υπόκειται στην έγκριση της ΕΚΤ. Κατά τη θέσπιση των
ενδεδειγµένων µέτρων ελέγχου κινδύνων, το Ευρωσύστηµα
επιδιώκει να εξασφαλίζει ίση µεταχείριση για τα περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας σε όλη τη ζώνη του ευρώ. Στο
πλαίσιο αυτό, οι περικοπές αποτίµησης που εφαρµόζονται στα
περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας αντανακλούν τους
ειδικούς κινδύνους που συνδέονται µε αυτούς τους τίτλους και
είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρές µε εκείνες που εφαρµόζονται
στα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας. Τα περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας υπάγονται σε τέσσερις διαφορε-
τικές κατηγορίες περικοπών που αντανακλούν τις διαφορές ως
προς τα εγγενή χαρακτηριστικά και τη ρευστότητά τους (βλέπε
πλαίσιο 10). Τα µέτρα ελέγχου κινδύνων βασίζονται στη
µεταβλητότητα και το ύψος των επιτοκίων, σε έναν, καθ 'υπόθεση,
ορίζοντα ρευστοποίησης και στη συναφή διάρκεια του τίτλου.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 51
(55)Εάν ένα χρεόγραφο, κατά το χρόνο της διαγραφής του από τον κατάλογο της
πρώτης βαθµίδας, χρησιµοποιείται σε πιστωτική πράξη του Ευρωσυστήµατος,
θα πρέπει να αποσυρθεί εντός 20 εργάσιµων ηµερών από τη διαγραφή του.
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 52
▼B
1.Μετοχές
2.Εµπορεύσιµα χρεόγραφα µε περιορισµένη
ρευστότητα
Η πλειονότητα των περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης
βαθµίδας εµπίπτει σ 'αυτή την κατηγορία. Παρά κάποιες
πιθανές διαφορές στο βαθµό ρευστότητας, κοινά χαρακτηρι-
στικά αυτών των περιουσιακών στοιχείων είναι ότι η
δευτερογενής τους αγορά είναι µικρή, ότι ενδέχεται να µην
υπάρχουν καθηµερινές τιµές γι 'αυτά και ότι η τιµή τους µπορεί
να επηρεαστεί από πράξεις που δεν υπερβαίνουν τη συνήθη
αξία.
3.Χρεόγραφα µε περιορισµένη ρευστότητα και µε
ειδικά χαρακτηριστικά
Οι τίτλοι αυτοί, αν και χαρακτηρίζονται από κάποια σχετική
εµπορευσιµότητα, απαιτούν πρόσθετο χρόνο για τη ρευστο-
ποίησή τους στην αγορά. Αυτό ισχύει για τα περιουσιακά
στοιχεία που είναι γενικά µη εµπορεύσιµα αλλά διαθέτουν
ειδικά χαρακτηριστικά που τους προσδίδουν κάποια εµπορευ-
σιµότητα, όπως δυνατότητα διάθεσης στην αγορά µέσω
δηµοπρασίας (εφόσον παραστεί ανάγκη ρευστοποίησής τους)
και καθηµερινή αποτίµηση.
4.Μη εµπορεύσιµα χρεόγραφα
Οι τίτλοι αυτοί είναι στην πράξη µη εµπορεύσιµοι και συνεπώς
έχουν χαµηλή ή µηδενική ρευστότητα.
Η ένταξη περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας σε
µία από τις παραπάνω κατηγορίες προτείνεται από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες και υπόκειται στην έγκριση της ΕΚΤ.
Στην περίπτωση περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης
βαθµίδας µε χαρακτηριστικά επαναπροσδιορισµού επιτοκίων,
όπου ο επαναπροσδιορισµός γίνεται κατά τρόπο αδιαµφι-
σβήτητο και σαφή σύµφωνα µε την πρακτική της αγοράς και
υπόκειται στην έγκριση της ΕΚΤ, η συναφής διάρκεια των
περιουσιακών στοιχείων είναι εκείνη που προκύπτει από τον
επαναπροσδιορισµό, ανεξαρτήτως της κατηγορίας στην οποία
υπάγονται οι τίτλοι µε βάση τη ρευστότητά τους.
Για τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες εφαρµόζουν το ίδιο σηµείο ενεργοποίησης
(εάν υπάρχει) του µηχανισµού κάλυψης διαφορών αποτίµησης
όπως και για τους τίτλους της πρώτης βαθµίδας. Επιπλέον, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόσουν όρια στην
αποδοχή περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας, να
απαιτήσουν πρόσθετες εγγυήσεις και να αποφασίσουν τη
διαγραφή επιµέρους περιουσιακών στοιχείων από τους τηρού-
µενους από αυτές καταλόγους περιουσιακών στοιχείων της
δεύτερης βαθµίδας.
6.5.Αρχέςαποτίµησηςτωνπεριουσιακώνστοιχείωνπουπαρέχονταιως
ασφάλεια
Κατά τον υπολογισµό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που
χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις αντιστρεπτέες πράξεις, το
Ευρωσύστηµα εφαρµόζει τις εξής αρχές:
—Για κάθε εµπορεύσιµο περιουσιακό στοιχείο, αποδεκτό στους
καταλόγους της πρώτης και της δεύτερης βαθµίδας, το
Ευρωσύστηµα καθορίζει µία και µοναδική αγορά αναφοράς,
η οποία χρησιµοποιείται ως πηγή για τις τιµές των εν λόγω
περιουσιακών στοιχείων. Αυτό συνεπάγεται και ότι, προκει-
µένου για περιουσιακά στοιχεία που είναι εισηγµένα ή
αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε περισσότερες
αγορές, µόνο µία από αυτές χρησιµοποιείται ως πηγή για τις
τιµές των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων.
—Για κάθε αγορά αναφοράς, το Ευρωσύστηµα καθορίζει την
πλέον αντιπροσωπευτική τιµή η οποία θα χρησιµοποιείται για
να υπολογίζονται οι τρέχουσες τιµές της αγοράς. Αν εκδί-
δονται περισσότερες τιµές, χρησιµοποιείται η χαµηλότερη
από αυτές (συνήθως η τιµή ζήτησης ( bid)).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 53
▼B
—Η αξία των εµπορεύσιµων περιουσιακών στοιχείων υπολογί-
ζεται µε βάση την πλέον αντιπροσωπευτική τιµή της
τελευταίας εργάσιµης ηµέρας πριν από την ηµεροµηνία
αποτίµησης.
—Ελλείψει αντιπροσωπευτικής τιµής της τελευταίας εργάσιµης
ηµέρας πριν από την ηµεροµηνία αποτίµησης, χρησιµο-
ποιείται η τελευταία τιµή διαπραγµάτευσης. Εάν δεν υπάρχει
ούτε τιµή διαπραγµάτευσης, η εθνική κεντρική τράπεζα θα
καθορίσει µία τιµή λαµβάνοντας υπόψη την τελευταία
διαθέσιµη τιµή για τα συγκεκριµένα περιουσιακά στοιχεία
στην αγορά αναφοράς.
—Κατά τον υπολογισµό της τρέχουσας τιµής ενός χρεογράφου
στην αγορά συµπεριλαµβάνονται οι δεδουλευµένοι τόκοι.
—Λόγω διαφορών που παρατηρούνται από χώρα σε χώρα ως
προς το νοµικό σύστηµα και την πρακτική των συναλλαγών, ο
χειρισµός του εισοδήµατος (π.χ. των πληρωµών τοκοµεριδίων)
που αποφέρει ένα συγκεκριµένο περιουσιακό στοιχείο κατά
τη διάρκεια µιας αντιστρεπτέας πράξης ενδέχεται να διαφέρει
µεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Εάν το εισόδηµα
µεταβιβάζεται στον αντισυµβαλλόµενο, οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες µεριµνούν ώστε οι συναφείς πράξεις να καλύπτονται
και πάλι πλήρως από επαρκή περιουσιακά στοιχεία προτού
πραγµατοποιηθεί η µεταβίβαση. Οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες αποβλέπουν στο να διασφαλίσουν ότι ο χειρισµός
του εν λόγω εισοδήµατος έχει ισοδύναµες οικονοµικές
συνέπειες µε τη µεταβίβασή του στον αντισυµβαλλόµενο
κατά την ηµεροµηνία πληρωµής (56).
—Για τα µη εµπορεύσιµα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης
βαθµίδας, η εθνική κεντρική τράπεζα που τα έχει συµπε-
ριλάβει στο σχετικό κατάλογό της καθορίζει χωριστές αρχές
αποτίµησης.
6.6.∆ιασυνοριακή χρήση των αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
Οι αντισυµβαλλόµενοι του Ευρωσυστήµατος µπορούν να χρησι-
µοποιούν αποδεκτούς τίτλους σε διασυνοριακή βάση, δηλαδή να
λαµβάνουν χρηµατοδότηση από την εθνική κεντρική τράπεζα του
κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένοι χρησιµοποιώντας
τίτλους ευρισκόµενους σε άλλο κράτος µέλος. Τα περιουσιακά
στοιχεία µπορούν να χρησιµοποιούνται σε διασυνοριακή βάση
κατά το διακανονισµό πάσης φύσεως πράξεων µε τις οποίες το
Ευρωσύστηµα παρέχει ρευστότητα έναντι ασφάλειας µε τη µορφή
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων. Οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες (και η ΕΚΤ) έχουν αναπτύξει έναν µηχανισµό που
εξασφαλίζει ότι όλοι οι αποδεκτοί τίτλοι µπορούν να χρησιµο-
ποιηθούν σε διασυνοριακή βάση. Πρόκειται για το Σύστηµα
Ανταποκριτριών Κεντρικών Τραπεζών (ΣΑΚΤ) σύµφωνα µε το
οποίο οι εθνικές κεντρικές τράπεζες λειτουργούν ως θεµατοφύ-
λακες («ανταποκρίτριες »)η µία της άλλης (και για λογαριασµό
της ΕΚΤ) για τα περιουσιακά στοιχεία που γίνονται δεκτά στο
τοπικό αποθετήριο ή σύστηµα διακανονισµού χρεογράφων. Το
σύστηµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί για όλα τα αποδεκτά
περιουσιακά στοιχεία. Ειδική αντιµετώπιση έχουνοι περιπτώσεις
µη εµπορεύσιµων περιουσιακών στοιχείων ή περιουσιακών
στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας µε περιορισµένη ρευστότητα2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 54
(56)Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να αποφασίσουν να µην αποδέχονται ως
ασφάλεια σε αντιστρεπτέες πράξεις χρεόγραφα που αποφέρουν εισόδηµα (π.χ.
πληρωµή τοκοµεριδίου) ή µετοχές µε πληρωµή οποιουδήποτε είδους (ή µεοποιοδήποτε άλλο δικαίωµα προσαρτηµένο σ 'αυτές, το οποίο µπορεί να
επηρεάσει την καταλληλότητά τους ως ασφαλειών) εντός του χρονικούδιαστήµατος που αποµένει έως την ηµεροµηνία λήξεως της διασφαλιζόµενης
πράξης νοµισµατικής πολιτικής (βλέπε ενότητες 6.2 και 6.3).
▼B
και ειδικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν µπορούν να µεταβιβα-
στούν µέσω συστήµατος διακανονισµού χρεογράφων (57).Το
ΣΑΚΤ µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να καλύπτονται µε
ασφάλεια οι πάσης φύσεως πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστή-
µατος(58).Παράλληλα µε το ΣΑΚΤ, για τη διασυνοριακή
µεταβίβαση τίτλων είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν και
αποδεκτοί σύνδεσµοι µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού
χρεογράφων (59).
6.6.1.Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
Το Σύστηµα Ανταποκριτριών Κεντρικών Τραπεζών (ΣΑΚΤ)
απεικονίζεται στο διάγραµµα 3.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 3
Tο σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
Όλες οι εθνικές κεντρικές τράπεζες τηρούν λογαριασµούς
διαχείρισης τίτλων η µία στην άλλη µε σκοπό τη διασυνοριακή
χρήση αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων. Η ακριβής διαδι-
κασία του ΣΑΚΤ εξαρτάται από το αν τα αποδεκτά περιουσιακά
στοιχεία αντιστοιχίζονται προς κάθε µεµονωµένη πράξη ή
τηρούνται σε µία «δεξαµενή »αποδεκτών περιουσιακών στοι-
χείων(60).
—Στο σύστηµα εξειδίκευσης, ο αντισυµβαλλόµενος, µόλις η
προσφορά του γίνει αποδεκτή από την εθνική κεντρική
τράπεζα του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένος
(δηλαδή την «κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής »),δίδει
εντολή (µέσω του δικού του θεµατοφύλακα, αν χρειάζεται) στο
σύστηµα διακανονισµού χρεογράφων της χώρας όπου είναι
κατατεθειµένοι οι τίτλοι να τους µεταβιβάσει στην κεντρική
τράπεζα της εν λόγω χώρας για λογαριασµό της κεντρικής2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 55
(57)Λεπτοµέρειες δίδονται στο «Ενηµερωτικό φυλλάδιο για το ΣΑΚΤ »,που
δηµοσιεύεται στη ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
(58)Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µπορεί να επιτρέψει στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες να παρέχουν ενδοηµερήσια πίστωση έναντι ορισµένων ειδών «ξένων»
χρεογράφων (βλέπε υποσηµείωση 47). Εντός της ζώνης του ευρώ όµως, τέτοιου
είδους χρεόγραφα δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε διασυνοριακή βάση.
(59)Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία µπορούν να χρησιµοποιηθούν µέσω ενός
λογαριασµού µιας εθνικής κεντρικής τράπεζας σε ένα σύστηµα διακανονισµούχρεογράφων που εδρεύει σε άλλη χώρα, αν το Ευρωσύστηµα έχει εγκρίνει τηχρήση παρόµοιου λογαριασµού. Από τον Αύγουστο του2000 επετράπη στην
Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας να ανοίξει τέτοιου είδους λογαριασµό στη
Euroclear, ο οποίος µπορεί να χρησιµοποιηθεί για όλα τα αποδεκτά περιουσιακά
στοιχεία που είναι κατατεθειµένα στη Euroclear, συµπεριλαµβανοµένων και
εκείνων που έχουν µεταφερθεί σε αυτή µέσω αποδεκτών συνδέσµων.
(
60)Περισσότερες επεξηγήσεις βλέπε στην ενότητα 6.4.1 και στο «Ενηµερωτικό
φυλλάδιο για το ΣΑΚΤ ».
▼B
τράπεζας της χώρας καταγωγής. Μόλις η τελευταία ενηµερ-
ωθεί από την ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα για τη λήψη
του ενεχύρου, παρέχει τη χρηµατοδότηση στον αντισυµβαλ-
λόµενο. Οι κεντρικές τράπεζες δεν παρέχουν χρηµατοδότηση
αν δεν βεβαιωθούν πρώτα ότι η ανταποκρίτρια τράπεζα έχει
λάβει τους τίτλους του αντισυµβαλλοµένου. Σε περιπτώσεις
που πρέπει να τηρηθούν κάποιες προθεσµίες για το διακανο-
νισµό, µπορεί να προβλέπεται η δυνατότητα των
αντισυµβαλλοµένων να προκαταθέτουν περιουσιακά στοιχεία
στις ανταποκρίτριες κεντρικές τράπεζες για λογαριασµό της
εθνικής κεντρικής τράπεζας της χώρας καταγωγής τους
χρησιµοποιώντας τις διαδικασίες του ΣΑΚΤ.
—Στο συγκεντρωτικό σύστηµα, ο αντισυµβαλλόµενος µπορεί
ανά πάσα στιγµή να παραδώσει στην ανταποκρίτρια κεντρική
τράπεζα τίτλους για λογαριασµό της εθνικής κεντρικής
τράπεζας της χώρας καταγωγής. Μόλις η τελευταία ενηµερ-
ωθεί από την ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα για τη λήψη
των τίτλων, θα τους προσθέσει στη «δεξαµενή »τίτλων του
αντισυµβαλλοµένου.
Το ΣΑΚΤ είναι διαθέσιµο στους αντισυµβαλλοµένους από τις
09:00 ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) κάθε εργάσιµη ηµέρα
του Ευρωσυστήµατος. Όποιος αντισυµβαλλόµενος επιθυµεί να
χρησιµοποιήσει το ΣΑΚΤ πρέπει να ενηµερώσει την εθνική
κεντρική τράπεζα από την οποία επιθυµεί να χρηµατοδοτηθεί
—την κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής του —πριν από τις
16:00 ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης). Εκτός αυτού, ο
αντισυµβαλλόµενος πρέπει να µεριµνήσει ώστε οι προς ενεχύ-
ραση τίτλοι να παραδοθούν στο λογαριασµό της ανταποκρίτριας
κεντρικής τράπεζας το αργότερο έως τις 16:45 (ώρα Κεντρικής
Ευρώπης). Οδηγίες ή παραδόσεις που δεν τηρούν τις παραπάνω
προθεσµίες θα µπορούν να ληφθούν υπόψη µόνο για παροχή
ρευστότητας κατά την επόµενη εργάσιµη ηµέρα. Όταν οι
αντισυµβαλλόµενοι προβλέπουν ότι θα χρειαστεί να χρησιµο-
ποιήσουν το ΣΑΚΤ προς το τέλος της ηµέρας, πρέπει, ει δυνατόν,
να παραδίδουν εκ των προτέρων τα περιουσιακά στοιχεία (δηλαδή
να τα προκαταθέτουν). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ή όταν λόγοι
νοµισµατικής πολιτικής το επιβάλλουν, η ΕΚΤ µπορεί µε
απόφασή της να παρατείνει το χρόνο λειτουργίας του ΣΑΚΤ
µέχρι το κλείσιµο του TARGET.
6.6.2.∆ιασυνοριακές συνδέσεις
Εκτός από το Σύστηµα Ανταποκριτριών Κεντρικών Τραπεζών
(ΣΑΚΤ), για τη διασυνοριακή µεταβίβαση τίτλων µπορούν να
χρησιµοποιηθούν και αποδεκτές συνδέσεις µεταξύ των Σ∆Χ της
ΕΕ.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 4
Συνδέσεις µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού χρεογράφων
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 56
▼B
Η σύνδεση µεταξύ δύο Σ∆Χ επιτρέπει στους συµµετέχοντες σε
ένα Σ∆Χ να τηρούν τίτλους σε άλλο Σ∆Χ χωρίς να συµµετέχουν
σ'αυτό. Προκειµένου να χρησιµοποιηθούν αυτές οι συνδέσεις για
τη µεταβίβαση τίτλων που παρέχονται ως ασφάλεια για τις
πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος, πρέπει πρώτα να
αξιολογηθούν και να εγκριθούν µε βάση τις προδιαγραφές που
ισχύουν για τη χρήση των Σ∆Χ της ΕΕ (61)(62).
Από τη σκοπιά του Ευρωσυστήµατος, το ΣΑΚΤ και οι διασυνο-
ριακές συνδέσεις µεταξύ των Σ∆Χ της ΕΕ έχουν τον ίδιο ρόλο:
επιτρέπουν στους αντισυµβαλλοµένους να χρησιµοποιούν σε
διασυνοριακή βάση τίτλους ως ασφάλεια. ∆ηλαδή και οι δύο
µηχανισµοί επιτρέπουν στους αντισυµβαλλοµένους να χρησιµο-
ποιούν τίτλους ως ασφάλεια για να λάβουν πίστωση από την
κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής τους, ακόµη και αν οι
τίτλοι αυτοί έχουν εκδοθεί σε ένα Σ∆Χ άλλης χώρας. Το ΣΑΚΤ
και οι διασυνοριακές συνδέσεις επιτελούν αυτή τη λειτουργία µε
διαφορετικό τρόπο. Στο ΣΑΚΤ η διασυνοριακή σχέση είναι
µεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Αυτές ενεργούν ως
θεµατοφύλακες η µία για λογαριασµό της άλλης. Με τη χρήση
των συνδέσεων, η διασυνοριακή σχέση είναι µεταξύ των Σ∆Χ.Αυτά ανοίγουν συγκεντρωτικούς ( omnibus) λογαριασµούς το ένα
για λογαριασµό του άλλου. Τα περιουσιακά στοιχεία που
κατατίθενται σε µια ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα µπορούν
να χρησιµοποιηθούν ως ασφάλεια µόνο για τις πιστωτικές
πράξεις του Ευρωσυστήµατος. Τα περιουσιακά στοιχεία που
τηρούνται µέσω συνδέσεων µπορούν να χρησιµοποιηθούν τόσο
για τις πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος όσο και για
οποιαδήποτε άλλο σκοπό που επιλέγει ο αντισυµβαλλόµενος. Με
τη χρήση των διασυνοριακών συνδέσεων, οι αντισυµβαλλόµενοι
τηρούν τους τίτλους στο λογαριασµό τους στο Σ∆Χ της χώρας
καταγωγής τους και δεν χρειάζονται θεµατοφύλακα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
7.ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ (
63)
7.1.Γενικά
Η ΕΚΤ απαιτεί από όλα τα πιστωτικά ιδρύµατα να τηρούν
ελάχιστα αποθεµατικά σε λογαριασµούς στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών
του Ευρωσυστήµατος. Το νοµικό πλαίσιο που διέπει το σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος προβλέπεται στο
άρθρο 19 του καταστατικού του ΕΣΚΤ, στον κανονισµό του
Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµα-
τικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στον κανονισµό
της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά. Η εφαρµογή του
κανονισµού της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά διασφαλίζει
ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις του συστήµατος ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος είναι κοινά σε ολόκληρη τη
ζώνη του ευρώ.
Το ύψος των ελάχιστων αποθεµατικών που πρέπει να τηρεί κάθε
πιστωτικό ίδρυµα καθορίζεται σε σχέση µε τη βάση υπολογισµού
των αποθεµατικών του. Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος παρέχει στους αντισυµβαλλοµένους τη δυνα-
τότητα να εκπληρώνουν τη σχετική υποχρέωση µε βάση το µέσο
όρο των ηµερήσιων υπολοίπων των λογαριασµών αποθεµατικών
τους κατά τη διάρκεια µιας µηνιαίας περιόδου τήρησης. Επί των
υποχρεωτικών αποθεµατικών που τηρούν τα πιστωτικά ιδρύµατα
καταβάλλεται τόκος µε το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρη-
µατοδότησης του Ευρωσυστήµατος.
Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος κατά
βάση επιτελεί τις εξής νοµισµατικές λειτουργίες:
—Σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµαταγοράς2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 57
(61)Ο ενηµερωµένος κατάλογος των αποδεκτιών συνδέσεων δηµοσεύεται στην
ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ech.int).
(62)Βλέπε της «Προδιαγραφές για τη χρήση των συστηµάτων διακανονισµού
χρεογράφων της ΕΕ στις πιστωτικές πράξεις του ΕΣΚΤ »,Ιανουάριος 1998.
(63)Το νοµικό πλαίσιο σύµφωνα µε το οποίο η ΕΚΤ εφαρµόζει ελάχιστα
αποθεµατικά ευρίσκεται στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2531 /98και στον κανονισµό
(ΕΚ) αριθ. 2819 /98σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών (ΕΚΤ /
1998/15). Το περιεχόµενο του παρόντος κεφαλαίου είναι απλώς ενηµερωτικό.
▼B
Η δυνατότητα τήρησης των ελάχιστων αποθεµατικών σε µέσα
επίπεδα που προβλέπεται στο πλαίσιο του συστήµατος
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος έχει ως στόχο
να συµβάλλει στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµα-
ταγοράς, παρέχοντας στα ιδρύµατα κίνητρο να εξοµαλύνουν
τις επιδράσεις των προσωρινών διακυµάνσεων της
ρευστότητας.
—∆ηµιουργία ή επαύξηση διαρθρωτικού ελλείµµατος ρευστότητας
Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος
συµβάλει στη δηµιουργία ή στην επαύξηση διαρθρωτικού
ελλείµµατος ρευστότητας. Αυτό µπορεί να είναι χρήσιµο
προκειµένου να µπορεί καλύτερα το Ευρωσύστηµα να
λειτουργεί αποτελεσµατικά ως παροχέας ρευστότητας.
Κατά την εφαρµογή των ελάχιστων αποθεµατικών, η ΕΚΤ
ενεργεί µε γνώµονα τους σκοπούς του Ευρωσυστήµατος, όπως
αυτοί ορίζονται στο άρθρο 105 παράγραφος 1 της συνθήκης και το
άρθρο 2 του καταστατικού του ΕΣΚΤ, πράγµα που συνεπάγεται,
µεταξύάλλων,την αρχήότι δενπρέπει ναπροκαλείταισηµαντική
ανεπιθύµητη µετατόπιση λειτουργιών ή αποδιαµεσολάβηση.
7.2.Ιδρύµατα που υπόκεινται στα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά
Σύµφωνα µε το άρθρο 19.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ, η ΕΚΤ
απαιτεί από όλα τα πιστωτικά ιδρύµατα που είναι εγκατεστηµενα
στα κράτη µέλη να τηρούν ελάχιστα αποθεµατικά. Αυτό σηµαίνει
ότι στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος
υπόκεινται και τα εντός της ζώνης του ευρώ υποκαταστήµατα
οργανισµών που δεν εδρεύουν στη ζώνη του ευρώ, ενώ τα εκτός
της ζώνης του ευρώ υποκαταστήµατα πιστωτικών ιδρυµάτων που
εδρεύουν στη ζώνη του ευρώ δεν υπόκεινται στο σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος.
Η ΕΚΤ δύναται να απαλλάξει τα ιδρύµατα που τελούν υπό
εκκαθάριση ή αναδιοργάνωση από την υποχρέωση τήρησης
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος. Σύµφωνα µε τον
κανονισµό του Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
και µε τον κανονισµό της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά, η
ΕΚΤ δύναται επίσης να απαλλάξει και ορισµένες κατηγορίες
άλλων ιδρυµάτων από τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του
συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος σε µη
µεροληπτική βάση, εφόσον οι σκοποί του συστήµατος ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος δεν θα εκπληρώνονταν µε
την εφαρµογή τους στα συγκεκριµένα πιστωτικά ιδρύµατα.
Προκειµένου να αποφασίσει µια τέτοια απαλλαγή, η ΕΚΤ
λαµβάνει υπόψη ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω κριτήρια:
—το ίδρυµα επιτελεί λειτουργίες µε ειδικό σκοπό,
—το ίδρυµα δεν ασκεί ενεργά τραπεζικές λειτουργίες ανταγωνι-
στικά προς άλλα πιστωτικά ιδρύµατα,
—όλες οι καταθέσεις που συγκεντρώνει το ίδρυµα διατίθενται
για σκοπούς που συνδέονται µε την ενίσχυση της περιφε-
ρειακής ή /και διεθνούς ανάπτυξης.
Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο των ιδρυµάτων που
υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυ-
στήµατος. Η ΕΚΤ επίσης δηµοσιεύει κατάλογο των ιδρυµάτων
που απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του
συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος για
οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός του ότι τελούν υπό
αναδιοργάνωση (64).Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να βασί-
ζονται στους καταλόγους αυτούς προκειµένου να αποφανθούν αν
τα στοιχεία του παθητικού τους αντιπροσωπεύουν υποχρεώσεις
έναντι άλλου ιδρύµατος που υπάγεται και αυτό στο σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών.Οι κατάλογοιδιατίθενται στοκοινότην
τελευταία εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος κάθε ηµερολο-
γιακού µήνα και ισχύουν για τον υπολογισµό της βάσης των
αποθεµατικών για την επόµενη περίοδο τήρησης.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 58
(64)Οι κατάλογοι διατίθενται στο κοινό από την ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
▼B
7.3.Καθορισµός των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών
α) Βάση υπολογισµού και συντελεστές των ελάχιστων
υποχρεωτικών αποθεµατικών
Η βάση υπολογισµού των ελάχιστων αποθεµατικών ενός
ιδρύµατος ορίζεται σε σχέση µε ορισµένα στοιχεία του
ισολογισµού του. Τα δεδοµένα του ισολογισµού γνωστο-
ποιούνται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες στο γενικό
πλαίσιο της νοµισµατικής και τραπεζικής στατιστικής της
ΕΚΤ (βλέπε ενότητα 7.5) (65).Για τα ιδρύµατα που υπόκεινται
σε πλήρη υποχρέωση υποβολής πληροφοριών, τα στοιχεία του
ισολογισµού που ανάγονται στο τέλος ενός συγκεκριµένου
ηµερολογιακού µήνα χρησιµοποιούνται για τον καθορισµό της
βάσης των ελάχιστων αποθεµατικών για την περίοδο τήρησης
που αρχίζει από τον επόµενο ηµερολογιακό µήνα.
Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και
τραπεζικές στατιστικές της ΕΚΤ περιλαµβάνει τη δυνατότητα
των µικρών ιδρυµάτων να απαλλαγούν κατά ένα µέρος από την
υποχρέωση υποβολής πληροφοριών. Τα ιδρύµατα για τα οποία
ισχύει αυτή η διάταξη υποχρεούνται να υποβάλλουν µόνο ένα
περιορισµένο σύνολο στοιχείων του ισολογισµού τους σε
τριµηνιαία βάση (στοιχεία τέλους τριµήνου) και µε προθεσµία
που είναι µακρότερη από ό,τι για τα µεγαλύτερα ιδρύµατα. Για
τα ιδρύµατα αυτά, τα στοιχεία του ισολογισµού που υποβάλ-
λονται για ένα συγκεκριµένο τρίµηνο χρησιµοποιούνται για να
καθοριστεί, µε χρονική υστέρηση ενός µηνός, η βάση των
ελάχιστων αποθεµατικών για τις επόµενες τρεις µηνιαίες
περιόδους τήρησης.
Σύµφωνα µε τον κανονισµό του Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε
την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα, η ΕΚΤ δικαιούται να περιλάβει στη βάση
των ελάχιστων αποθεµατικών των ιδρυµάτων και υποχρεώσεις
που απορρέουν από την αποδοχή κεφαλαίων καθώς και
υποχρεώσεις που απορρέουν από στοιχεία εκτός ισολογισµού.
Στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος,
η βάση των ελάχιστων αποθεµατικών περιλαµβάνει µόνο τρεις
κατηγορίες του παθητικού, δηλαδή τις «καταθέσεις »,τα
«εκδοθέντα χρεόγραφα »και τους «τίτλους της χρηµαταγοράς »
(βλέπε πλαίσιο 11).
Οι υποχρεώσεις έναντι άλλων ιδρυµάτων τα οποία συγκατα-
λέγονται µεταξύ των ιδρυµάτων που υπόκεινται στο σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος και οι υποχ-
ρεώσεις έναντι της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών
δεν περιλαµβάνονται στη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών.
Από αυτήν την άποψη, για τις κατηγορίες «εκδοθέντα
χρεόγραφα »και«τίτλοι της χρηµαταγοράς »,ο εκδότης πρέπει
να είναι σε θέση να αποδείξει το πραγµατικό ύψος αυτών των
χρηµατοδοτικών µέσων που ευρίσκεται εις χείρας άλλων
ιδρυµάτων τα οποία υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος, ώστε να δικαιούται
έκπτωση του αντίστοιχου ποσού από τη βάση των ελάχιστων
αποθεµατικών του. Εάν η προσκόµιση αποδεικτικών στοιχείων
δεν είναι δυνατή, οι εκδότες µπορούν να εφαρµόσουν µια
πάγια µείωση µε τη µορφή καθορισµένου ποσοστού (66)σε
καθένα από αυτά τα στοιχεία του ισολογισµού.
Οι συντελεστές των ελάχιστων αποθεµατικών καθορίζονται
από την ΕΚΤ, στο πλαίσιο του ανώτατου ορίου που προβλέπει
ο κανονισµός του Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα. Στα περισσότερα στοιχεία που περιλαµβάνονται
στη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών η ΕΚΤ εφαρµόζει
ενιαίο συντελεστή, διάφορο του µηδενός. Ο συντελεστής
αυτός προβλέπεται στον κανονισµό της ΕΚΤ για τα ελάχιστα
αποθεµατικά. Η ΕΚΤ καθορίζει µηδενικό συντελεστή στις
εξής κατηγορίες υποχρεώσεων: «καταθέσεις µε συµφωνηµένη
διάρκεια άνω των δύο ετών », «καταθέσεις υπό προειδοποίηση2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 59
(65)Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και τραπεζικές
στατιστικές της ΕΚΤ παρουσιάζεται στο παράρτηµα 4.
(66)Βλέπε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/15) για την εφαρµογή των
ελάχιστων αποθεµατικών. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε το ποσοστότης πάγιας έκπτωσης δηµοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
Πληροφορίες επίσης διατίθενται στις ιστοσελίδες των εθνικών κεντρικών
τραπεζών (βλέπε παράρτηµα 5).
▼B
άνω των δύο ετών », «συµφωνίες επαναγοράς »και«χρεόγραφα
µε συµφωνηµένη διάρκεια άνω των δύο ετών »(βλέπε πλαίσιο
11). Η ΕΚΤ µπορεί ανά πάσα στιγµή να µεταβάλει τους
συντελεστές των ελάχιστων αποθεµατικών. Οι µεταβολές των
συντελεστών ανακοινώνονται από την ΕΚΤ πριν από την
πρώτη περίοδο τήρησης κατά την οποία θα ισχύσει η
µεταβολή.
β) Υπολογισµός των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθε-
µατικών
Για τον υπολογισµό των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµα-
τικών κάθε ιδρύµατος εφαρµόζονται, επί του ποσού των
στοιχείων του παθητικού, οι συντελεστές που ισχύουν για τις
αντίστοιχες κατηγορίες υποχρεώσεων.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 60
▼B
Κάθε ίδρυµα αφαιρεί από τα ελάχιστα αποθεµατικά του σε
κάθε κράτος µέλος όπου έχει εγκατάσταση µια ενιαία εφάπαξ
απαλλαγή. Το ύψος αυτής της απαλλαγής ορίζεται στον
κανονισµό της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά. Η
χορήγηση αυτής της απαλλαγής δεν θίγει τις νοµικές
υποχρεώσεις των ιδρυµάτων που υπόκεινται στο σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος (67).
Τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά για κάθε περίοδο
τήρησης στρογγυλοποιούνται στο πλησιέστερο ακέραιο
ποσό ευρώ.
7.4.Τήρηση υποχρεωτικών αποθεµατικών
α) Περίοδος τήρησης
Η περίοδος τήρησης διαρκεί ένα µήνα, από τις 24 κάθε µηνός
έως τις 23 του εποµένου.
β) Τηρούµενα αποθεµατικά
Κάθε ίδρυµα πρέπει να τηρεί τα ελάχιστα αποθεµατικά του σε
έναν ή περισσότερους λογαριασµούς αποθεµατικών στην
εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους µέλους όπου είναι
εγκατεστηµένο. Για τα ιδρύµατα που διατηρούν περισσότερα
καταστήµατα σε ένα κράτος µέλος, το κεντρικό κατάστηµα
έχει την ευθύνη να εκπληρώνει τη συνολική υποχρέωση σε
ελάχιστα αποθεµατικά όλων των εγχώριων καταστηµάτων του
ιδρύµατος (68).Εάν ένα ίδρυµα έχει εγκατάσταση σε περισσό-
τερα κράτη µέλη, υποχρεούται να τηρεί ελάχιστα αποθεµατικά
στην εθνική κεντρική τράπεζα κάθε κράτους µέλους στο οποίο
έχει εγκατάσταση, σύµφωνα µε τη βάση ελάχιστων αποθεµα-
τικών του στο εν λόγω κράτος µέλος.
Οι λογαριασµοί διακανονισµού που τηρούν τα ιδρύµατα στις
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως
λογαριασµοί αποθεµατικών. Τα ποσά που τηρούνται στους
λογαριασµούς αποθεµατικών µπορούν να χρησιµοποιηθούν για
διακανονισµό εντός της ηµέρας. Το ηµερήσιο ύψος των
τηρούµενων αποθεµατικών ενός ιδρύµατος υπολογίζεται ως
το υπόλοιπο, όπως διαµορφώνεται στο τέλος της ηµέρας, του
λογαριασµού αποθεµατικών.
Ένα ίδρυµα µπορεί να ζητήσει από την εθνική κεντρική
τράπεζα του κράτους µέλους στο οποίο είναι κάτοικος να του
επιτρέψει να τηρεί έµµεσα τα ελάχιστα αποθεµατικά του,
µέσω ενδιάµεσου φορέα. Η δυνατότητα τήρησης των
ελάχιστων αποθεµατικών µέσω ενδιάµεσου φορέα κατά
κανόνα περιορίζεται σε ιδρύµατα που η δοµή τους είναι τέτοια
ώστε τµήµα της διαχείρισης (π.χ. διαχείριση διαθεσίµων)
συνήθως ασκείται από ενδιάµεσο φορέα (π.χ. τα δίκτυα
τραπεζών αποταµιεύσεων και οι συνεταιριστικές τράπεζες
µπορούν να τηρούν λογαριασµούς ελάχιστων αποθεµατικών σε
κεντρικό επίπεδο). Η τήρηση αποθεµατικών µέσω ενδιάµεσου
φορέα υπόκειται στις διατάξεις του κανονισµού της ΕΚΤ για
τα ελάχιστα αποθεµατικά.
γ)Tόκοι επί των τηρούµενων αποθεµατικών
Επί των τηρούµενων αποθεµατικών καταβάλλονται τόκοι µε το
µέσο όρο, στη διάρκεια της περιόδου τήρησης, του επιτοκίου
των πράξεων κύριας αναχρηµατοδότησης της ΕΚΤ (σταθµι-
σµένο ανάλογα µε τον αριθµό των ηµερολογιακών ηµερών),
σύµφωνα µε τον τύπο που ορίζεται στο πλαίσιο 12. Ποσά
πέραν των απαιτούµενων αποθεµατικών είναι άτοκα. Οι τόκοι
καταβάλλονται τη µεθεπόµενη εργάσιµη ηµέρα της ΕθνΚΤ
µετά τη λήξη της περιόδου τήρησης την οποία αφορούν.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 61
(67)Για τα ιδρύµατα που επιτρέπεται να υποβάλλουν οµαδοποιηµένα στατιστικά
στοιχεία, σε ενοποιηµένη βάση, σύµφωνα µε τις διατάξεις του πλαισίου
υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και τραπεζικές στατιστικές της
ΕΚΤ (βλέπε παράρτηµα 4), θα χορηγείται µία µόνο τέτοια απαλλαγή γιαολόκληρο τον όµιλο, εκτός εάν τα ιδρύµατα παρέχουν λεπτοµερή στοιχεία γιατη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών και τα τηρούµενα αποθεµατικά ώστε ναµπορεί το Ευρωσύστηµα να εξακριβώσει την ορθότητα και την ποιότητά τους
και να καθορίσει τα ελάχιστα αποθεµατικά για κάθε ένα από τα πιστωτικά
ιδρύµατα που ανήκουν στον όµιλο.
(
68)Εάν ένα ίδρυµα δεν έχει κεντρικό κατάστηµα σε ένα κράτος µέλος στο οποίο
βρίσκεται, πρέπει να καθορίσει ένα κεντρικό υποκατάστηµα το οποίο θα είναιυπεύθυνο για τη συγκέντρωση των ελάχιστων αποθεµατικών όλων των
καταστηµάτων του ιδρύµατος στο εν λόγω κράτος µέλος.
▼B
7.5.Υποβολή πληροφοριών και επαλήθευση της βάσης υπολογισµού
των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών
Οι υποχρεώσεις που περιλαµβάνονται στη βάση των ελάχιστων
αποθεµατικών υπολογίζονται από τα ιδρύµατα που υπόκεινται
στην υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών και υποβάλ-
λονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες στο γενικό πλαίσιο της
νοµισµατικής και τραπεζικής στατιστικής της ΕΚΤ (βλέπε
παράρτηµα 4). Το άρθρο 5 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98
(ΕΚΤ/1998/15) ορίζει τις διαδικασίες για την επιβεβαίωση και, σε
εξαιρετικές περιπτώσεις, την αναθεώρηση της βάσης των
αποθεµατικών και της υποχρέωσης του ιδρύµατος σε ελάχιστα
αποθεµατικά.
Για τα ιδρύµατα που επιτρέπεται να ενεργούν ως ενδιάµεσοι
φορείς για την έµµεση τήρηση αποθεµατικών άλλων ιδρυµάτων, ο
κανονισµός της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά προβλέπει
ειδικές υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών. Η τήρηση αποθε-
µατικών µέσω ενδιάµεσου φορέα δεν µεταβάλλει τις υποχρεώσεις
υποβολής στατιστικών στοιχείων εκ µέρους των ιδρυµάτων που
τηρούν τα αποθεµατικά τους µέσω ενδιάµεσου φορέα.
Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες δικαιούνται, στο
πλαίσιο του κανονισµού του Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε την
εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα, να επαληθεύουν την ακρίβεια και την
ποιότητα των πληροφοριών που συλλέγουν.
7.6.Μη συµµόρφωση µε τις υποχρεώσεις τήρησης ελάχιστων αποθε-
µατικών
Συντρέχει περίπτωση µη συµµόρφωσης µε τις υποχρεώσεις
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών εάν το µέσο υπόλοιπο τέλους
της ηµέρας στο λογαριασµό (ή στους λογαριασµούς) αποθεµα-
τικών ενός ιδρύµατος κατά τη διάρκεια της περιόδου τήρησης
υπολείπεται των υποχρεωτικών αποθεµατικών του για την
αντίστοιχη περίοδο τήρησης.
Σε περίπτωση κατά την οποία ένα ίδρυµα δεν εκπληρώνει εν
µέρει ή εν όλω τις υποχρεώσεις του, η ΕΚΤ δύναται, σύµφωνα µε
τον κανονισµό του Συµβουλίου (ΕΚ) σχετικά µε την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,
να επιβάλει διαζευκτικώς τις ακόλουθες κυρώσεις:
—χρηµατική ποινή, υπολογιζόµενη ως ποσοστό ίσο µε το
επιτόκιο οριακής χρηµατοδότησης προσαυξηµένο κατά έως
και 5 εκατοστιαίες µονάδες επί του ποσού που υπολείπεται
των υποχρεωτικών αποθεµατικών του εν λόγω πιστωτικού
ιδρύµατος
—χρηµατική ποινή, υπολογιζόµενη ως ποσοστό έως και
διπλάσιο του επιτοκίου οριακής χρηµατοδότησης επί του2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 62
▼B
ποσού που υπολείπεται των υποχρεωτικών αποθεµατικών του
εν λόγω πιστωτικού ιδρύµατος,
—να υποχρεώσει το εν λόγω ίδρυµα να προβεί σε άτοκη
κατάθεση στην ΕΚΤ ή στην εθνική κεντρική τράπεζα ποσού
έως και το τριπλάσιο του ποσού των υποχρεωτικών αποθεµα-
τικών που υπολείπεται. Η διάρκεια της κατάθεσης δεν δύναται
να υπερβαίνει την περίοδο κατά την οποίο το ίδρυµα δεν
συµµορφώνεται µε την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων
αποθεµατικών.
Σε περίπτωση που ένα ίδρυµα δεν συµµορφώνεται µε άλλες
υποχρεώσεις που απορρέουν από κανονισµούς και αποφάσεις της
ΕΚΤ σχετικά µε το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος (π.χ. εάν τα σχετικά στοιχεία δεν διαβιβαστούν
εγκαίρως ή είναι ανακριβή), η ΕΚΤ δικαιούται να επιβάλει
κυρώσεις σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2532 /98σχετικά
µε την εξουσία της ΕΚΤ να επιβάλλει κυρώσεις (ΕΚΤ /1999/4)και
τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2157 /1999σχετικά µε τις εξουσίες της
ΕΚΤ να επιβάλλει κυρώσεις. Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ
δύναται να ορίσει και να δηµοσιεύσει τα κριτήρια σύµφωνα µε τα
οποία θα επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 7 παράγραφος 1
του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2531 /98σχετικά µε την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (69).
Επιπλέον, σε περίπτωση σοβαρών παραβάσεων των υποχρεώσεων
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών, το Ευρωσύστηµα δύναται να
αναστείλει το δικαίωµα συµµετοχής των αντισυµβαλλοµένων στις
πράξεις ανοικτής αγοράς.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 63
(69)Αυτά τα κριτήρια δηµοσιεύθηκαν σε ανακοίνωση στην Επίσηµη Εφηµερίδα των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 11 Φεβρουαρίου 2000, µε τίτλο «Ανακοίνωση της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σχετικά µε την επιβολή κυρώσεων για
παραβάσεις της υποχρέωσης τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών »
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
Παράρτηµα I
Παραδείγµατα πράξεων και διαδικασιών νοµισµατικής πολιτικής
Κατάλογος παραδειγµάτων
1.Αντιστρεπτέα πράξη για παροχή ρευστότητας µέσω δηµοπρασίας
σταθερού επιτοκίου
2.Αντιστρεπτέα πράξη για παροχή ρευστότητας µέσω δηµοπρασίας
ανταγωνιστικού επιτοκίου
3.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ µέσω δηµοπρασίας ανταγω-
νιστικού επιτοκίου
4.Ανταλλαγή νοµισµάτων για απορρόφηση ρευστότητας µέσω δηµοπρα-
σίας ανταγωνιστικού επιτοκίου
5.Ανταλλαγή νοµισµάτων για παροχή ρευστότητας µέσω δηµοπρασίας
ανταγωνιστικού επιτοκίου
6.Μέτρα ελέγχου κινδύνων
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 64
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 65
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 66
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 67
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 68
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 69
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 70
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 71
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 72
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 73
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 74
▼B
Παράρτηµα 2
Γλωσσάριο
Αντιστρεπτέα πράξη (reverse transaction): συναλλαγή µέσω της οποίας η
εθνική κεντρική τράπεζα αγοράζει ή πωλεί περιουσιακά στοιχεία µε
συµφωνία επαναγοράς ή διενεργεί πιστωτικές πράξεις έναντι ενεχύρου
τίτλων.
Αντισυµβαλλόµενος (counterparty): ο άλλος συµβαλλόµενος σε µια
χρηµατοοικονοµική συναλλαγή (π.χ. σε µια συναλλαγή µε την κεντρική
τράπεζα).
Ανώτατο επιτόκιο προσφοράς (maximum bid rate): το ανώτατο επιτόκιο το
οποίο µπορούν να αναγράφουν στις προσφορές τους οι αντισυµβαλλόµενοι
στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου. Όσες προσφορές αναγρά-
φουν επιτόκιο υψηλότερο του ανώτατου επιτοκίου προσφοράς που
ανακοινώνει η ΕΚΤ απορρίπτονται.
Ανώτατο όριο προσφοράς (maximum bid limit): το ανώτατο ποσό
προσφοράς που µπορεί να υποβάλει κάθε µεµονωµένος αντισυµβαλλό-
µενος σε µια δηµοπρασία. Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιβάλει ανώτατα
όρια προσφοράς προκειµένου να αποτρέψει την υποβολή δυσανάλογα
υψηλών προσφορών από µεµονωµένους αντισυµβαλλοµένους.
Αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας (collection of fixed-term
deposits): µέσο νοµισµατικής πολιτικής που µπορεί να χρησιµοποιηθεί από
το Ευρωσύστηµα µε σκοπό την εξοµάλυνση των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας, όπου το Ευρωσύστηµα παρέχει τόκο επί
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας που τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι
σε λογαριασµούς στις εθνικές κεντρικές τράπεζες, προκειµένου να
απορροφήσει ρευστότητα από την αγορά.
Αποθετήριο (depository): φορέας του οποίου ο πρωταρχικός ρόλος
συνίσταται στην καταχώρηση τίτλων µε φυσική ή ηλεκτρονική µορφή
και στην παρακολούθηση της κυριότητας των τίτλων.
Αποτίµηση µε την τρέχουσα τιµή της αγοράς (marking to market): βλέπε
περιθώριο διαφορών αποτίµησης.
Aποϋλοποίηση (bilateral procedure): η κατάργηση των παραστατικών ή
άλλων εγγράφων που ενσωµατώνουν δικαίωµα κυριότητας επί χρηµατοοι-
κονοµικών περιουσιακών στοιχείων, έτσι ώστε τα χρηµατοοικονοµικά
περιουσιακά στοιχεία να υφίστανται µόνον ως λογιστικές εγγραφές.
Αρχικό περιθώριο (initial margin): µέτρο ελέγχου κινδύνων που εφαρµό-
ζεται στις αντιστρεπτέες πράξεις και συνεπάγεται ότι η ασφάλεια που
απαιτείται για µια συναλλαγή πρέπει να ισούται µε την παρεχόµενη προς
τον αντισυµβαλλόµενο πίστωση πλέον την αξία του αρχικού περιθωρίου.
Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει αρχικά περιθώρια που διαφοροποιούνται
ανάλογα µε τη διάρκεια του χρηµατοδοτικού ανοίγµατος του Ευρωσυ-
στήµατος έναντι του αντισυµβαλλοµένου για µια δεδοµένη πράξη.
Βάση υπολογισµού των υποχρεωτικών αποθεµατικών ή βάση των
αποθεµατικών (reserve base): το άθροισµα των στοιχείων του ισολογισµού
(και συγκεκριµένα στοιχείων του παθητικού) µε βάση το οποίο υπολογί-
ζεται η υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών ενός ιδρύµατος.
∆ηµοπρασία αµερικανικού τύπου (American auction): βλέπε δηµοπρασία
πολλαπλού επιτοκίου.
∆ηµοπρασία ανταγωνιστικού επιτοκίου (variable rate tender): διαδικασία
δηµοπρασίας σύµφωνα µε την οποία οι αντισυµβαλλόµενοι αναγράφουν
στις προσφορές τους τόσο το χρηµατικό ποσό της συναλλαγής τους µε την
κεντρική τράπεζα όσο και το επιτόκιο µε το οποίο επιθυµούν να
συµµετάσχουν στη συναλλαγή.
∆ηµοπρασία ενιαίου επιτοκίου (δηµοπρασία ολλανδικού τύπου) (single rate
auction): δηµοπρασία όπου το επιτόκιο κατανοµής (ή η τιµή ή, στην
περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων, οι µονάδες βάσης swap)που
εφαρµόζεται για όλες τις επιτυχείς προσφορές ισούται µε το οριακό
επιτόκιο.
∆ηµοπρασία ολλανδικού τύπου (Dutch auction): βλέπε δηµοπρασία ενιαίου
επιτοκίου.
∆ηµοπρασία πολλαπλού επιτοκίου (δηµοπρασία αµερικανικού τύπου)
(multiple rate auction): δηµοπρασία κατά την οποία το επιτόκιο κατανοµής
(ή η τιµή ή, στην περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων, οι µονάδες
βάσηςswap)ισούται µε το επιτόκιο που αναγράφεται σε κάθε επιµέρους
προσφορά
∆ηµοπρασία ποσού (volume tender): βλέπε δηµοπρασία σταθερού επιτο-
κίου.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 75
▼B
∆ηµοπρασία σταθερού επιτοκίου (fixed rate tender): διαδικασία δηµοπρα-
σίας όπου το επιτόκιο προκαθορίζεται από την κεντρική τράπεζα και οι
συµµετέχοντες αντισυµβαλλόµενοι αναγράφουν στις προσφορές τους το
ποσό µε το οποίο επιθυµούν να συνάψουν συναλλαγή µε το καθορισµένο
αυτό επιτόκιο.
∆ιαδικασία δηµοπρασίας (tender procedure): διαδικασία κατά την οποία η
κεντρική τράπεζα παρέχει ρευστότητα στην αγορά ή απορροφά
ρευστότητα από την αγορά µε βάση ανταγωνιστικές προσφορές που
υποβάλλουν οι αντισυµβαλλόµενοι. Οι πλέον ανταγωνιστικές προσφορές
ικανοποιούνται κατά σειρά προτεραιότητας µέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικό ποσό ρευστότητας που πρόκειται να παρασχεθεί ή να
απορροφηθεί από την κεντρική τράπεζα.
∆ιαρθρωτική πράξη (structural operation): πράξη ανοικτής αγοράς την οποία
διενεργεί το Ευρωσύστηµα µε κύριο σκοπό να προσαρµόζει τη θέση
διαρθρωτικής ρευστότητας του χρηµατοπιστωτικού τοµέα έναντι του
Ευρωσυστήµατος.
∆ιεθνής Αριθµός Αναγνώρισης Τίτλων (ISIN) (International Securities
Identification Number): διεθνής κωδικός αναγνώρισης που δίδεται στους
τίτλους οι οποίοι εκδίδονται στις χρηµατοπιστωτικές αγορές.
∆ιευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων (deposit facility): πάγια διευκόλυνση
του Ευρωσυστήµατος, την οποία µπορούν να χρησιµοποιούν οι αντισυµ-
βαλλόµενοι για να πραγµατοποιούν καταθέσεις µίας ηµέρας
εκτοκιζόµενες µε προκαθορισµένο επιτόκιο.
∆ιευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (marginal lending facility): πάγια
διευκόλυνση του Ευρωσυστήµατος, την οποία µπορούν να χρησιµοποιούν
οι αντισυµβαλλόµενοι για να λαµβάνουν πίστωση διάρκειας µίας ηµέρας
µε προκαθορισµένο επιτόκιο.
∆ιµερής διαδικασία (bilateral procedure): διαδικασία µέσω της οποίας η
κεντρική τράπεζα συναλλάσσεται απευθείας µε έναν αντισυµβαλλόµενο ή
µε περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων, χωρίς να προσφεύγει στη
διαδικασία της δηµοπρασίας. Οι διµερείς διαδικασίες περιλαµβάνουν
πράξεις που εκτελούνται µέσω χρηµατιστηρίου ή µεσολαβητών της
αγοράς.
∆υνατότητα τήρησης των ελάχιστων αποθεµατικών σε µέσα επίπεδα
(averaging provision): ρύθµιση που επιτρέπει στους αντισυµβαλλοµένους να
εκπληρώνουν την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών σε µέσο
επίπεδο καθ 'όλη τη διάρκεια της περιόδου τήρησης. Η δυνατότητα αυτή
συµβάλλει στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµαταγοράς, καθώς
παρέχει στα ιδρύµατα κίνητρο να εξοµαλύνουν τις επιπτώσεις των
προσωρινών διακυµάνσεων της ρευστότητας. Το σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος προβλέπει δυνατότητα τήρησης των
ελάχιστων αποθεµατικών σε µέσα επίπεδα.
Εθνική κεντρική τράπεζα (ΕθνΚΤ) (National central bank - NCB): στο παρόν
εγχειρίδιο, µε τον όρο αυτό νοείται κεντρική τράπεζα κράτους µέλους της
ΕΕ που έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη.
Εκδότης (issuer):ο φορέας ooποίος αναλαµβάνει την ενοχική υποχρέωση
που απορρέει από ένα χρεόγραφο ή άλλο χρηµατοδοτικό µέσο.
Έκτακτη δηµοπρασία (quick tender): η διαδικασία δηµοπρασίας την οποία
χρησιµοποιεί το Ευρωσύστηµα στις πράξεις εξοµάλυνσης βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας. Οι έκτακτες δηµοπρασίες εκτελούνται
εντός µιας ώρας και σ 'αυτές συµµετέχει ένας περιορισµένος αριθµός
αντισυµβαλλοµένων.
Εκ των προτέρων καθοριζόµενο τοκοµερίδιο (pre-fixed coupon): τοκοµε-
ρίδιο τίτλων κυµαινόµενου επιτοκίου, το οποίο καθορίζεται µε βάση τις
τιµές που λαµβάνει ο δείκτης αναφοράς σε ορισµένη ηµεροµηνία ή
ορισµένες ηµεροµηνίες πριν από την έναρξη της τοκοφόρου περιόδου.
Εκ των υστέρων καθοριζόµενο τοκοµερίδιο (post-fixed coupon): τοκοµε-
ρίδιο τίτλων κυµαινόµενου επιτοκίου, το οποίο καθορίζεται µε βάση τις
τιµές που λαµβάνει ο δείκτης αναφοράς σε ορισµένη ηµεροµηνία ή
ορισµένες ηµεροµηνίες εντός της τοκοφόρου περιόδου.
Ελάχιστα υποχρεωτικάαποθεµατικά (minimum reserves): βλέπευποχρέωση
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών.
Ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς (minimum bid rate): το κατώτατο όριο των
επιτοκίων µε τα οποία οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να υποβάλουν
προσφορές στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου. Όσες προσφορές
αναγράφουν επιτόκιο µικρότερο του ελάχιστου επιτοκίου που ανακοι-
νώνει η ΕΚΤ απορρίπτονται.
Ελάχιστο ποσό κατανοµής (minimum allotment amount): το κατώτατο όριο
του ποσού που θα κατανεµηθεί σε κάθε µεµονωµένο αντισυµβαλλόµενο σε
µια δηµοπρασία. Το Ευρωσύστηµα µπορεί µε απόφασή του να κατανείµει
στις δηµοπρασίες του ένα ελάχιστο ποσό σε κάθε αντισυµβαλλόµενο.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 76
▼B
Eλάχιστο ποσοστό κατανοµής (minimum allotment ratio): το κατώτατο όριο,
εκφραζόµενο ως ποσοστό, της αναλογίας των προσφορών στο οριακό
επιτόκιο που θα γίνουν αποδεκτές σε µια δηµοπρασία. Το Ευρωσύστηµα
µπορεί µε απόφασή του να εφαρµόσει ελάχιστο ποσοστό κατανοµής στις
δηµοπρασίες του.
Ενδοηµερήσια πίστωση (intraday credit): η πίστωση που παρέχεται και
εξοφλείται σε διάστηµα µικρότερο της µιας εργάσιµης ηµέρας. Το ΕΣΚΤ
παρέχει ενδοηµερήσια πίστωση (µε βάση περιουσιακά στοιχεία που
κατατίθενται ως ασφάλεια) στους αποδεκτούς αντισυµβαλλοµένους για
τους σκοπούς των συστηµάτων πληρωµών.
Εργάσιµη ηµέρα της ΕθνΚΤ (NCB business day): οποιαδήποτε ηµέρα κατά
την οποία η εθνική κεντρική τράπεζα ενός συγκεκριµένου κράτους µέλους
λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος. Σε ορισµένα κράτη µέλη τα υποκαταστήµατα των
εθνικών κεντρικών τραπεζών ενδέχεται να είναι κλειστά τις εργάσιµες
ηµέρες της ΕθνΚΤ λόγω τοπικής ή περιφερειακής αργίας. Στις περιπτώ-
σεις αυτές, η οικεία εθνική κεντρική τράπεζα έχει την ευθύνη να
γνωστοποιήσει εκ των προτέρων στους αντισυµβαλλοµένους τις ρυθµίσεις
που θα γίνουν για τις συναλλαγές στις οποίες εµπλέκονται τα εν λόγω
υποκαταστήµατα.
Εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος (Eurosystem business day): οποι-
αδήποτε ηµέρα κατά την οποία η ΕΚΤ και τουλάχιστον µία εθνική
κεντρική τράπεζα λειτουργούν για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) (European System of
Central Banks - ESCB): αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
(ΕΚΤ) και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών της ΕΕ.
(Επισηµαίνεται ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών που
δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη
διατηρούν τις αρµοδιότητές τους στον τοµέα της νοµισµατικής πολιτικής
µε βάση το εθνικό τους δίκαιο και ως εκ τούτου δεν συµµετέχουν στην
άσκηση της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος).
Ευρωσύστηµα (Εurosystem): οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών
µελών που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη
και η ΕΚΤ.
Eφάπαξ απαλλαγή (lump-sum allowance): καθορισµένο ποσό το οποίο ένα
ίδρυµα αφαιρεί κατά τον υπολογισµό των ελάχιστων υποχρεωτικών
αποθεµατικών του στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών
του Ευρωσυστήµατος.
Ζώνη του ευρώ (euro area): η περιοχή η οποία περιλαµβάνει τα κράτη µέλη
που έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη
συνθήκη.
Ηµεροµηνία αγοράς (purchase date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
πραγµατοποιείται η πώληση των αγοραζόµενων περιουσιακών στοιχείων
από τον πωλητή προς τον αγοραστή.
Ηµεροµηνία αποτίµησης (valuation date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
αποτιµώνται τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια στις
πιστωτικές πράξεις.
Ηµεροµηνία διακανονισµού (settlement date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
διακανονίζεται µία συναλλαγή. Ο διακανονισµός µπορεί να πραγµατοποι-
ηθεί είτε κατά την ηµεροµηνία που συµφωνείται η συναλλαγή (αυθηµερόν
διακανονισµός) είτε µία ή περισσότερες ηµέρες µετά τη συµφωνία (η
ηµεροµηνία διακανονισµού ορίζεται ως η ηµεροµηνία συναλλαγής (Τ)
πλέον τις ηµέρες που µεσολαβούν µέχρι το διακανονισµό ( settlement lag).
Ηµεροµηνία έναρξης (start date): η ηµεροµηνία κατά την οποία διακανο-
νίζεται το πρώτο σκέλος µιας πράξης νοµισµατικής πολιτικής. Η
ηµεροµηνία έναρξης αντιστοιχεί στην ηµεροµηνία αγοράς για τις πράξεις
που βασίζονται σε συµφωνίες επαναγοράς και για τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων.
Ηµεροµηνία επαναγοράς (repurchase date): η ηµεροµηνία κατά την οποία ο
αγοραστής υποχρεούται να επαναπωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία στον
πωλητή στο πλαίσιο µιας πράξης µε συµφωνία επαναγοράς.
Ηµεροµηνία λήξεως (maturity date): η ηµεροµηνία κατά την οποία λήγει
µια πράξη νοµισµατικής πολιτικής. Στην περίπτωση των πράξεων µε
συµφωνία επαναγοράς ή των πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων, η
ηµεροµηνία λήξεως αντιστοιχεί στην ηµεροµηνία επαναγοράς.
Ηµεροµηνία συναλλαγής (Τ) (trade date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
συµφωνείται µια συναλλαγή (δηλαδή δύο αντισυµβαλλόµενοι συνοµολο-
γούν µια χρηµατοοικονοµική συναλλαγή). Η ηµεροµηνία συναλλαγής
µπορεί να συµπίπτει µε την ηµεροµηνία διακανονισµού της συναλλαγής
(αυθηµερόν διακανονισµός) ή να προηγείται της ηµεροµηνίας διακανονι-2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 77
▼B
σµού κατά ένα ορισµένο αριθµό εργάσιµων ηµερών [η ηµεροµηνία
διακανονισµού ορίζεται ως Τ πλέον τις ηµέρες που µεσολαβούν µέχρι
το διακανονισµό ( settlement lag)].
Θεµατοφύλακας (custodian): φορέας που αναλαµβάνει την ασφαλή φύλαξη
και διαχείριση χρεογράφων και λοιπών χρηµατοδοτικών µέσων για
λογαριασµό άλλων.
Κεντρικό αποθετήριο τίτλων (ΚΑΤ) (central securities depository - CSD):
φορέας όπου κατατίθενται τίτλοι επί των οποίων οι συναλλαγές γίνονται
µε τη µορφή λογιστικών εγγραφών. Οι τίτλοι µε υλική µορφή µπορούν
είτε να«ακινητοποιηθούν »από τα αποθετήρια είτε να αποϋλοποιηθούν
(δηλαδή να υφίστανται µόνο ως ηλεκτρονικές εγγραφές). Εκτός από τις
υπηρεσίες θεµατοφύλακα, το κεντρικό αποθετήριο χρεογράφων µπορεί να
περιλαµβάνει και λειτουργίες σύγκρισης, συµψηφισµού και διακανονι-
σµού.
Κίνδυνος τιµής µετοχής (equity price risk): ο κίνδυνος πρόκλησης ζηµίας
λόγω µεταβολών των τιµών των µετοχών. Το Ευρωσύστηµα εκτίθεται σε
κίνδυνο τιµής µετοχής στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής που
διενεργεί, στο βαθµό που οι µετοχές θεωρούνται αποδεκτά περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας.
Κίνδυνος φερεγγυότητας (solvency risk): ο κίνδυνος πρόκλησης ζηµίας που
οφείλεται στην αδυναµία πληρωµής (πτώχευση) εκ µέρους του εκδότη
χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου ή στην αφερεγγυότητα του
αντισυµβαλλοµένου.
Κράτος µέλος (Member State): στο παρόν εγχειρίδιο µε τον όρο αυτό
νοείται κράτος µέλος της ΕΕ που έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα
σύµφωνα µε τη συνθήκη.
Λογαριασµός ασφαλούς φύλαξης (safe custody account): λογαριασµός
τίτλων τον οποίο διαχειρίζεται η κεντρική τράπεζα και στον οποίο τα
πιστωτικά ιδρύµατα µπορούν να τοποθετούν τίτλους που θεωρούνται
κατάλληλοι ως ασφάλεια για τις συναλλαγές τους µε την κεντρική
τράπεζα.
Λογαριασµός διακανονισµού (settlement account): λογαριασµός που τηρεί
στην κεντρική τράπεζα ένας άµεσα συµµετέχων στο εθνικό σύστηµα ∆ΣΧ
µε σκοπό την επεξεργασία πληρωµών.
Λογαριασµός ελάχιστων αποθεµατικών (reserve account): λογαριασµός
στην εθνική κεντρική τράπεζα στον οποίο τηρούνται τα ελάχιστα
υποχρεωτικά αποθεµατικά ενός αντισυµβαλλοµένου. Οι λογαριασµοί
διακανονισµού που τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες µπορούν να χρησιµοποιούνται ως λογαριασµοί ελάχιστων
αποθεµατικών.
Μηχανισµός κάλυψης διαφορών αποτίµησης (margin call): διαδικασία που
συνδέεται µε την εφαρµογή των περιθωρίων διαφορών αποτίµησης,
σύµφωνα µε την οποία, αν η αξία, όπως υπολογίζεται σε τακτά χρονικά
διαστήµατα, του περιουσιακού στοιχείου µειωθεί κάτω από ένα ορισµένο
επίπεδο, οι κεντρικές τράπεζες µπορούν να ζητήσουν από τους αντισυµ-
βαλλοµένους να παράσχουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά).
Αντίστοιχα, αν η αξία των περιουσιακών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό
που οφείλουν οι αντισυµβαλλόµενοι πλέον το περιθώριο διαφορών
αποτίµησης, η κεντρική τράπεζα επιστρέφει στον αντισυµβαλλόµενο τα
πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά).
Moνάδα βάσης swap(swapp oint): η διαφορά µεταξύ της συναλλαγµατικής
ισοτιµίας του προθεσµιακού σκέλους µιας συναλλαγής και της τρέχουσας
συναλλαγµατικής ισοτιµίας σε µια πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων.
Νοµισµατικό Χρηµατοδοτικό Ίδρυµα (ΝΧΙ) (Monetary Financial Institution -
MFI):πιστωτικό ίδρυµα ή άλλο χρηµατοδοτικό ίδρυµα, του οποίου η
δραστηριότητα συνίσταται στο να δέχεται καταθέσεις ή /και στενά
υποκατάστατα καταθέσεων από το κοινό και το οποίο για δικό του
λογαριασµό (τουλάχιστον από οικονοµική άποψη) χορηγεί πιστώσεις ή /
και πραγµατοποιεί επενδύσεις σε τίτλους.
Οµόλογο µε αποκοµµένο τοκοµερίδιο [ strip-χωριστή διαπραγµάτευση
τόκων και κεφαλαίου (separate trading of interest and principal)]: οµόλογο
µηδενικού τοκοµεριδίου που δηµιουργείται ώστε η διαπραγµάτευση των
απαιτήσεων επί συγκεκριµένων ταµειακών ροών ενός χρεογράφου να
γίνεται χωριστά από τη διαπραγµάτευση του κεφαλαίου του ίδιου τίτλου.
Οµόλογο µηδενικού τοκοµεριδίου (zero coupon bond): χρεόγραφο που
αποδίδει µόνο µία ταµειακή ροή κατά τη διάρκεια ζωής του. Για τους
σκοπούς του παρόντος, στα οµόλογα µηδενικού τοκοµεριδίου περιλαµβά-
νονται και τα χρεόγραφα που εκδίδονται υπό το άρτιο και τα χρεόγραφα
που φέρουν ένα µοναδικό τοκοµερίδιο, πληρωτέο κατά τη λήξη τους.
Ειδική κατηγορία οµολόγων µηδενικού τοκοµεριδίου είναι τα οµόλογα µε
αποκοµµένο τοκοµερίδιο ( strip).2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 78
▼B
Οριακή µονάδα βάσης swap(marginal swapp oint quotation): η µονάδα βάσης
swapµε την οποία εξαντλείται ολοσχερώςτο ποσό που κατανέµεται σε µια
δηµοπρασία.
Οριακό επιτόκιο (marginal interest rate): το επιτόκιο µε το οποίο
εξαντλείται ολοσχερώς το ποσό που κατανέµεται σε µια δηµοπρασία.
Οριστική µεταβίβαση (final transfer): ανέκκλητη και άνευ αιρέσεων
µεταβίβαση, µε την οποία αποσβένεται η ενοχική υποχρέωση που
αφορά την πραγµατοποίηση της µεταβίβασης.
Οριστική πράξη (outright transaction): συναλλαγή µέσω της οποίας η
κεντρική τράπεζα αγοράζει ή πωλεί στην αγορά περιουσιακά στοιχεία
µέχρι τη λήξη τους (µε άµεση ή προθεσµιακή παράδοση).
Πάγια διευκόλυνση (standing facility): διευκόλυνση που παρέχει η
κεντρική τράπεζα στους αντισυµβαλλοµένους και την οποία χρησιµο-
ποιούν µε δική τους πρωτοβουλία. Το Ευρωσύστηµα προσφέρει δύο πάγιες
διευκολύνσεις διάρκειας µίας ηµέρας: τη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης και τη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων.
Πάγια έκπτωση (standardised deduction): το καθορισµένο ποσοστό επί του
ανεξόφλητου υπολοίπου των χρεογράφων µε συµφωνηµένη διάρκεια έως
δύο ετών και των τίτλων της χρηµαταγοράς, το οποίο οι εκδότες τους
επιτρέπεται να αφαιρέσουν από τη βάση υπολογισµού των ελάχιστων
αποθεµατικών τους όταν δεν µπορούν να προσκοµίσουν αποδεικτικά
στοιχεία ότι το εν λόγω ανεξόφλητο υπόλοιπο διακρατείται από άλλα
ιδρύµατα που υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος, από την ΕΚΤ ή από µια εθνική κεντρική τράπεζα.
Περιθώριο διαφορών αποτίµησης ή αποτίµηση µε την τρέχουσα τιµή της
αγοράς(variation margin or marking to market): το Ευρωσύστηµα απαιτεί να
τηρείται ένα καθορισµένο περιθώριο στα περιουσιακά στοιχεία που
χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις αντιστρεπτέες πράξεις του για την
παροχή ρευστότητας. Αυτό συνεπάγεται ότι, εάν η αγοραία αξία των
περιουσιακών στοιχείων, όπως υπολογίζεται σε τακτά χρονικά διαστή-
µατα, µειωθεί κάτω από ένα ορισµένο επίπεδο, οι αντισυµβαλλόµενοι
υποχρεούνται να παράσχουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά).
Αντίστοιχα, εάν η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων, µετά τη νέα
αποτίµησή τους, υπερβαίνει το ποσό που οφείλει ο αντισυµβαλλόµενος
πλέον το περιθώριο διαφορών αποτίµησης, η κεντρική τράπεζα δύναται να
επιστρέψει τα πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά) στον
αντισυµβαλλόµενο.
Περικοπή (haircut): βλέπε περικοπή αποτίµησης.
Περικοπή αποτίµησης (valuation haircut): µέτρο ελέγχουκινδύνωντο οποίο
εφαρµόζεται στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως
ασφάλεια στις αντιστρεπτέες συναλλαγές. Σύµφωνα µε αυτό, η κεντρική
τράπεζα υπολογίζει την αξία των περιουσιακών στοιχείων µε βάση την
αντίστοιχη τρέχουσα τιµή της αγοράς, µείον ένα ορισµένο ποσοστό
(περικοπή). Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει περικοπές αποτίµησης ανάλογα
µε τα χαρακτηριστικά των εκάστοτε περιουσιακών στοιχείων (όπως η
εναποµένουσα διάρκειά τους).
Περίοδος τήρησης (maintainance period): το χρονικό διάστηµα κατά το
οποίο υπολογίζεται η συµµόρφωση µε την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων
αποθεµατικών. Η περίοδος τήρησης για τα ελάχιστα αποθεµατικά του
Ευρωσυστήµατος διαρκεί κανονικά ένα µήνα αρχίζοντας από µια
ορισµένη ηµέρα κάθε µήνα (π.χ. από τις 24 του µηνός µέχρι και τις 23
του εποµένου).
Περιουσιακό στοιχείο δεύτερης βαθµίδας (tier two asset): εµπορεύσιµο
περιουσιακό στοιχείο για το οποίο έχουν θεσπιστεί ειδικά κριτήρια
καταλληλότητας από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, µε την έγκριση της
ΕΚΤ.
Περιουσιακό στοιχείο πρώτης βαθµίδας (tier one asset): εµπορεύσιµο
περιουσιακό στοιχείο που πληροί ορισµένα κριτήρια καταλληλότητας
κοινά για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ που καθορίζονται από την ΕΚΤ.
Σύµφωνα µε τα κριτήρια αυτά, τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει, µεταξύ
άλλων, να είναι εκφρασµένα σε ευρώ, να έχουν εκδοθεί ή να είναι
εγγυηµένα από πρόσωπα που εδρεύουν στις χώρες του ΕΟΧ και να είναι
κατατεθειµένα σε εθνική κεντρική τράπεζα ή σε κεντρικό αποθετήριο
τίτλων της ζώνης του ευρώ.
Πιστωτικό ίδρυµα (credit institution): στο παρόν εγχειρίδιο, ως πιστωτικό
ίδρυµα νοείται ίδρυµα που εµπίπτει στον ορισµό του άρθρου 1 παράγραφος
1 της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συµβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την
άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων, δηλαδή «επιχείρηση η
δραστηριότητα της οποίας συνίσταται στο να δέχεται καταθέσεις από το
κοινό ή άλλα επιστρεπτέα κεφάλαια και να χορηγεί πιστώσεις για
λογαριασµό της ».2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 79
▼B
Πραγµατικός αριθµός ηµερών /360 (actual/360): ο συµβατικός τρόπος
µέτρησης των ηµερών που εφαρµόζεται για τον εκτοκισµό µιας πίστωσης,
σύµφωνα µε τον οποίο λογίζονται τόκοι για τον πραγµατικό αριθµό των
ηµερολογιακών ηµερών κατά τις οποίες παρέχεται η πίστωση, µε βάση το
έτος των 360 ηµερών. Αυτός ο συµβατικός τρόπος µέτρησης των ηµερών
εφαρµόζεται στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
Πράξη ανοικτής αγοράς (open market operation): πρωτοβουλία της
κεντρικής τράπεζας στις χρηµατοπιστωτικές αγορές και περιλαµβάνει
µία από τις εξής συναλλαγές: 1) οριστική αγορά ή πώληση περιουσιακών
στοιχείων (µε άµεση ή µελλοντική παράδοση), 2) αγορά ή πώληση
περιουσιακών στοιχείων µε βάση συµφωνία επαναγοράς, 3) παροχή ή
λήψη δανείου έναντι ασφάλειας επί περιουσιακών στοιχείων, 4) έκδοση
πιστοποιητικών χρέους από την κεντρική τράπεζα και 5) αποδοχή
καταθέσεων.
Πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων (foreign exchange swap): πράξη που
περιλαµβάνει δύο ταυτόχρονες συναλλαγές, µία άµεση ( spot)και µία
προθεσµιακή ( forward), όπου ανταλλάσσεται ένα νόµισµα µε άλλο. Το
Ευρωσύστηµα διενεργεί πράξεις ανοικτής αγοράς µε τη µορφή ανταλ-
λαγής νοµισµάτων, όπου οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ή η ΕΚΤ)
αγοράζουν (ή πωλούν) ευρώµε άµεση συναλλαγήέναντιξένου νοµίσµατος
και ταυτόχρονα τα επαναπωλούν (ή τα επαναγοράζουν) µε προθεσµιακή
συναλλαγή.
Πράξη εξοµάλυνσης βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας (fine-
tuning operation): πράξη ανοικτής αγοράς την οποία διενεργεί εκτάκτως το
Ευρωσύστηµα, µε σκοπό κυρίως να αντιµετωπίσει αιφνίδιες διακυµάνσεις
της ρευστότητας στην αγορά.
Πράξη κύριας αναχρηµατοδότησης (main refinancing operation): τακτική
πράξη ανοικτής αγοράς που διενεργείται από το Ευρωσύστηµα µε τη
µορφή αντιστρεπτέας πράξης. Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης
διενεργούνται µέσω εβδοµαδιαίων τακτικών δηµοπρασιών και έχουν
διάρκεια δύο εβδοµάδων.
Πράξη µε συµφωνία επαναγοράς (repo operation): αντιστρεπτέα πράξη
παροχής ρευστότητας βάσει συµφωνίας επαναγοράς.
Πράξη πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (longer-term refinancing
operation): τακτική πράξη ανοικτής αγοράς που διενεργείται από το
Ευρωσύστηµα µε τη µορφή αντιστρεπτέας πράξης. Οι πράξεις πιο
µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται µέσω µηνιαίων
τακτικών δηµοπρασιών και έχουν διάρκεια τριών µηνών.
Σηµείο ενεργοποίησης (trigger point): προκαθορισµένο επίπεδο της αξίας
της παρασχθείσας ρευστότητας στο οποίο ενεργοποιείται ο µηχανισµός
κάλυψης διαφορών αποτίµησης.
Στενoί δεσµοί (close links): Το άρθρο 1 παράγραφος 26τηςοδηγίας 2000 /12/
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής Μαρτίου
2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας
πιστωτικών ιδρυµάτων ορίζει τα εξής: «Στενoί δεσµοί: η κατάσταση
κατά την οποία δύο ή περισσότερα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα συνδέονται
µέσω: α) συµµετοχής, δηλαδή της άµεσης ή δι 'ενός δεσµού ελέγχου,
κατοχής του 20 %ή άνω των δικαιωµάτων ψήφου ή του κεφαλαίου µιας
επιχείρησης ή β) δεσµού ελέγχου, δηλαδή µέσω του δεσµού που υπάρχει
µεταξύ µιας µητρικής επιχείρησης και µιας θυγατρικής, σε όλες τις
περιπτώσεις που αναφέρουν οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 1 της
οδηγίας 83 /349/ΕΟΚ του Συµβουλιου (ΕΕ L 193της 18.7.1983, σ. 1) ή µέσω
µιας σχέσης της ίδιας φύσεως, µεταξύ οποιουδήποτε φυσικού ή νοµικού
προσώπου και µιας επιχείρησης. κάθε θυγατρική επιχείρηση µιας άλλης
θυγατρικής επιχείρησης θεωρείται και αυτή ως θυγατρική της µητρικής
επιχείρησης που είναι επικεφαλής των εν λόγω επιχειρήσεων. Θεωρείται
επίσης ότι δηµιουργεί στενούς δεσµούς µεταξύ δύο ή περισσότερων
προσώπων, φυσικών ή νοµικών, µια κατάσταση κατά την οποία τα
πρόσωπα αυτά συνδέονται σταθερά µε το αυτό πρόσωπο διά δεσµού
ελέγχου. »
Συγκεντρωτικό σύστηµα (pooling system): σύστηµα µε το οποίο οι
κεντρικές τράπεζες διαχειρίζονται τις παρεχόµενες ασφάλειες και
σύµφωνα µε το οποίο οι αντισυµβαλλόµενοι παρέχουν µια «δεξαµενή »
περιουσιακών στοιχείων που χρησιµεύουν ως ασφάλεια στις συναλλαγές
τους µε την κεντρική τράπεζα. Αντίθετα µε ό,τι συµβαίνει στο σύστηµα
εξειδίκευσης, στο συγκεντρωτικό σύστηµα τα περιουσιακά στοιχεία δεν
εξειδικεύονται για επιµέρους συναλλαγές.
Συµβατικός τρόπος υπολογισµού ηµερών (day-count convention): ο συµβα-
τικός τρόπος µε τον οποίο καθορίζονται οι ηµέρες για τις οποίες
λογίζονται τόκοι σε µια πίστωση. Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει τον τύπο
«πραγµατικός αριθµός ηµερών /360»στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής
που διενεργεί.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 80
▼B
Συµφωνία επαναγοράς (repurchase agreement): συµφωνία µε την οποία
πωλείται ένα περιουσιακό στοιχείο, ενώ ταυτόχρονα ο πωλητής αποκτά το
δικαίωµα και αναλαµβάνει την υποχρέωση να το επαναγοράσει µε
καθορισµένη τιµή σε κάποια µελλοντική ηµεροµηνία ή όταν του ζητηθεί.
Η συµφωνία αυτή είναι παρόµοια µε το δανεισµό έναντι ενεχύρου, µε τη
διαφορά ότι ο πωλητής δεν παρακρατεί την κυριότητα των τίτλων. Το
Ευρωσύστηµα χρησιµοποιεί τις συµφωνίες επαναγοράς µε καθορισµένη
διάρκεια στις αντιστρεπτέες πράξεις του.
Σύνδεση (link):η σύνδεση αποτελείται από όλες τις διαδικασίες και
συµφωνίες µεταξύ δύο συστηµάτων διακανονισµού χρεογράφων (Σ∆Χ) για
τη µεταφορά τίτλων µεταξύ των εν λόγω Σ∆Χ µέσω λογιστικών εγγραφών.
Συνθήκη (Treaty): η συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ή
συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας). Αποτελείται από την αρχική
συνθήκη της ΕΟΚ (συνθήκες της Ρώµης) και από τις µεταγενέστερες
τροποποιήσεις της.
Συντελεστής ελάχιστων αποθεµατικών (reserve ratio): συντελεστής που
καθορίζει η κεντρική τράπεζα για κάθε κατηγορία των στοιχείων του
ισολογισµού που περιλαµβάνονται στη βάση υπολογισµού των υποχρεω-
τικών αποθεµατικών. Οι συντελεστές αυτοί χρησιµοποιούνται για τον
υπολογισµό των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών.
Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών (ΣΑΚΤ) (correspondent
central banking model - CCBM): σύστηµα που καθιέρωσε το ΕΣΚΤ ώστε
να επιτρέπει τη σύσταση ασφαλειών από τους αντισυµβαλλοµένους επί
περιουσιακών στοιχείων σε διασυνοριακή βάση. Στο πλαίσιο του ΣΑΚΤ,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες ενεργούν ως θεµατοφύλακες η µία για
λογαριασµό της άλλης. Αυτό σηµαίνει ότι κάθε εθνική κεντρική τράπεζα
τηρεί ένα λογαριασµό διαχείρισης τίτλων για καθεµιά από τις λοιπές
εθνικές κεντρικές τράπεζες (και για την ΕΚΤ). Το Ευρωσύστηµα µπορεί
να εφαρµόζειειδικές λύσεις για τη διασυνοριακή χρήση µη εµπορεύσιµων
περιουσιακών στοιχείων.
Σύστηµα άυλων τίτλων (book-entry system): λογιστικό σύστηµα που
επιτρέπει τη µεταβίβαση απαιτήσεων (π.χ. χρεογράφων και άλλων
χρηµατοοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων) χωρίς τη µετακίνηση
του σώµατος των σχετικών εγγράφων ή παραστατικών που ενσωµατώνουν
δικαίωµα κυριότητας. Βλέπε και αποϋλοποίηση.
Σύστηµα ∆ΣΧ (διακανονισµού σε συνεχή χρόνο) (RTGS - real time gross
settlement system): σύστηµα διακανονισµού το οποίο επεξεργάζεται και
διακανονίζει εντολές µία προς µία (χωρίς συµψηφισµό) σε πραγµατικό
χρόνο (συνεχώς). Βλέπε και σύστηµα TARGET.
Σύστηµα εξειδίκευσης (earmarking system): σύστηµα µε το οποίο οι
κεντρικές τράπεζες διαχειρίζονται τις παρεχόµενες ασφάλειες και
σύµφωνα µε το οποίο η ρευστότητα παρέχεται έναντι περιουσιακών
στοιχείων που εξειδικεύονται για κάθε επιµέρους συναλλαγή.
Σύστηµα TARGET ( ∆ιευρωπαϊκό Αυτοµατοποιηµένο Σύστηµα Ταχείας
Μεταφοράς Κεφαλαίων σε Συνεχή Χρόνο) (TARGET - Trans-European
Automated Real-time Gross settlement Express Transfer system): σύστηµα
πληρωµών που αποτελείται από τα αντίστοιχα συστήµατα ∆ΣΧ των
κρατών µελών που συµµετέχουν στη ζώνη του ευρώ κατά την έναρξη
του τρίτου σταδίου της Οικονοµικής και Νοµισµατικής Ένωσης. Τα
εθνικά συστήµατα ∆ΣΧ θα συνδέονται µεταξύ τους µέσω του µηχανισµού
διασύνδεσης, έτσι ώστε να πραγµατοποιούνται αυθηµερόν διασυνοριακές
µεταφορές κεφαλαίων σε όλη τη ζώνη του ευρώ. Τα συστήµατα ∆ΣΧ των
εκτός ζώνης του ευρώ κρατών µελών µπορούν επίσης να συνδεθούν µε το
TARGET, αρκεί να µπορούν να επεξεργάζονται συναλλαγές σε ευρώ.
Σύστηµα ταυτόχρονης παράδοσης και πληρωµής (DVP - delivery versus
payment system): µηχανισµός στο πλαίσιο συστήµατος διακανονισµού το
οποίο λειτουργεί µε βάση την αρχή της πληρωµής του αντιτίµου µε
ταυτόχρονη παράδοση της αξίας ( exchange for value), που εξασφαλίζει ότι
η οριστική µεταβίβαση ενός περιουσιακού στοιχείου επέρχεται εάν, και
µόνον εάν, γίνει η οριστική µεταβίβαση ενός ή περισσότερων άλλων
περιουσιακών στοιχείων.
Τακτική δηµοπρασία (standard tender): διαδικασία δηµοπρασίας την οποία
χρησιµοποιείτο Ευρωσύστηµαστιςτακτικές πράξειςανοικτήςαγοράς που
διενεργεί. Οι τακτικές δηµοπρασίες διεξάγονται µέσα σε 24 ώρες.
∆ικαίωµα υποβολής προσφορών στις τακτικές δηµοπρασίες έχουν όλοι
οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας.
Τέλος ηµέρας (end-of-day): η ώρα της εργάσιµης ηµέρας (µετά το κλείσιµο
του συστήµατος TARGET) κατά την οποία οι πληρωµές που διακανονί-
ζονται µέσω του συστήµατος TARGET καθίστανται οριστικές για τη
συγκεκριµένη ηµέρα.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 81
▼B
Τηρούµενα αποθεµατικά (reserve holdings): τα ποσά που τηρούν οι
αντισυµβαλλόµενοι στους αντίστοιχους λογαριασµούς ελάχιστων αποθε-
µατικών τους για να καλύψουν τα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά.
Τιµή αγοράς (purchase price): η τιµή µε την οποία πωλούνται ή πρόκειται
να πωληθούν τα περιουσιακά από τον πωλητή προς τον αγοραστή.
Τιµή επαναγοράς (repurchase price): η τιµή µε την οποία ο αγοραστής
υποχρεούται να επαναπωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία στον πωλητή στο
πλαίσιο µιας συναλλαγής µε βάση συµφωνία επαναγοράς. Η τιµή
επαναγοράς ισούται µε την τιµή αγοράς πλέον τη διαφορά τιµής που
αντιστοιχεί στον τόκο που καταβάλλεται επί της παρασχεθείσας
ρευστότητας κατά τη διάρκεια της πράξης.
Τίτλος κυµαινόµενου επιτοκίου (floating rate instrument): χρηµατοοικονο-
µικό µέσο του οποίου το τοκοµερίδιο επανακαθορίζεται περιοδικά µε
βάση ένα δείκτη αναφοράς, ώστε να αντανακλά τις µεταβολές των
βραχυπρόθεσµων ή µακροπρόθεσµων επιτοκίων της αγοράς. Οι τίτλοι
κυµαινόµενου επιτοκίου έχουν είτε εκ των προτέρων καθοριζόµενο
τοκοµερίδιο είτε εκ των υστέρων καθοριζόµενο τοκοµερίδιο.
Tίτλος µε αντιστρόφως κυµαινόµενο επιτόκιο (inverse floating rate
instrument): χρηµατοοικονοµικό µέσο του οποίου ο καταβαλλόµενος προς
τον κάτοχο τόκος µεταβάλλεται αντιστρόφως ανάλογα προς τη µεταβολή
ενός ορισµένου επιτοκίου αναφοράς.
Τίτλος σταθερού επιτοκίου (fixed rate instrument): χρηµατοοικονοµικό
µέσο του οποίου το τοκοµερίδιο είναι καθορισµένο για ολόκληρη τη
διάρκεια ζωής του τίτλου.
Τραπεζικές εργασίες µέσω ανταποκριτών (correspondent banking): ρύθµιση
βάσει της οποίας µια τράπεζα παρέχει σε µια άλλη τράπεζα υπηρεσίες
πληρωµών και άλλες υπηρεσίες. Οι πληρωµές µέσω ανταποκριτών συχνά
διενεργούνται µέσω αλληλόχρεων λογαριασµών (λογαριασµών «nostro»
και«loro»),οι οποίοι µπορούν να υπαχθούν σε πάγια πιστωτικά όρια. Οι
τραπεζικές εργασίες µέσω ανταποκριτών παρέχονται κυρίως σε διασυνο-
ριακό επίπεδο.
Υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών (reserve requirement): η
υποχρέωση των ιδρυµάτων να τηρούν ελάχιστα αποθεµατικά στην
κεντρική τράπεζα. Στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών
του Ευρωσυστήµατος, προκειµένου να υπολογιστούν τα ελάχιστα αποθε-
µατικά ενός ιδρύµατος, πολλαπλασιάζεται ο συντελεστής ελάχιστων
αποθεµατικών για κάθε κατηγορία υποχρεώσεων που περιλαµβάνεται
στη βάση υπολογισµού των αποθεµατικών επί τα ποσά των αντίστοιχων
στοιχείων του ισολογισµού του ιδρύµατος. Επιπλέον, τα ιδρύµατα
επιτρέπεται να εφαρµόσουν µια εφάπαξ απαλλαγή, η οποία εκπίπτει από
τα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά τους.
ΧώρεςΕΟΧ (του ΕυρωπαϊκούΟικονοµικού Χώρου) :τα κράτηµέλη της ΕΕ
και η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία.
Ώρα ΕΚΤ (ECB time): η ώρα του τόπου όπου εδρεύει η ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 82
▼B
Παράρτηµα 3
Επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην αγορά
συναλλάγµατος και τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων για τους σκοπούς
της νοµισµατικής πολιτικής
Κατά την επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην
αγορά συναλλάγµατος και για τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που
διενεργούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής, θα
ακολουθείται οµοιόµορφη προσέγγιση, ανεξάρτητα από το ποιο οργανω-τικό σχήµα θα επιλεγεί για τις εξωτερικές συναλλαγές του
Ευρωσυστήµατος. Αυτή η πολιτική δεν θα συνεπάγεται σηµαντική
απόκλιση από την υπάρχουσα πρακτική της αγοράς, εφόσον θα προκύψει
από την εναρµόνιση των βέλτιστων µεθόδων που ακολουθούνται σήµερα
από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Η επιλογή των αντισυµβαλλοµένων
στις παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά συναλλάγµατος θα
βασίζεται κατ 'αρχήν σε δύο οµάδες κριτηρίων.
Η πρώτη οµάδα κριτηρίων είναι εµπνευσµένη από την αρχή της σύνεσης.
Το πρώτο κριτήριο στο πλαίσιο της αρχής αυτής είναι το αξιόχρεο του
αντισυµβαλλοµένου, το οποίο θα αξιολογείται µε συνδυασµό διαφόρων
µεθόδων (π.χ. µε βάση τη διαβάθµιση της πιστοληπτικής του ικανότητας
σύµφωνα µε αρµόδιους οίκους αξιολόγησης σε συνδυασµό µε ανάλυση,
ενεργούµενη εσωτερικά στο Ευρωσύστηµα, του δείκτη κεφαλαιακής
επάρκειας και άλλων δεικτών που αφορούν την επιχείρηση). Ένα δεύτερο
κριτήριο είναι ότι το Ευρωσύστηµα θα απαιτεί από όλους τους
αντισυµβαλλοµένους να υπόκεινται σε εποπτεία από αναγνωρισµένη
εποπτική αρχή. Το τρίτο κριτήριο είναι ότι όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι
του Ευρωσυστήµατος στις παρεµβάσεις στην αγορά συναλλάγµατος θα
πρέπει να τηρούν αυστηρούς δεοντολογικούς κανόνες και να χαίρουν
καλής φήµης.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται τα ελάχιστα κριτήρια που απορρέουν
από την αρχή της σύνεσης, θα εφαρµόζεται η δεύτερη οµάδα κριτηρίων,
τα οποία αφορούν την αποτελεσµατικότητα. Το πρώτο κριτήριο αποτελε-
σµατικότητας συνδέεται µε την ανταγωνιστική τιµολόγηση και µε την
ικανότητα του αντισυµβαλλοµένου να διενεργεί πράξεις µεγάλης αξίας,
ακόµη και σε περιόδους αναταραχής στις αγορές. Στα κριτήρια αποτελε-
σµατικότητας συγκαταλέγονται επίσης η ποιότητα και το εύρος κάλυψης
των πληροφοριών που παρέχουν οι αντισυµβαλλόµενοι.
Το σύνολο των δυνητικών αντισυµβαλλοµένων στις παρεµβάσεις στην
αγορά συναλλάγµατος θα χαρακτηρίζεται από πλήθος και ποικιλία που θα
εγγυώνται την αναγκαία ευελιξία κατά τη διενέργεια των παρεµβάσεων.
Έτσι το Ευρωσύστηµα θα µπορεί να επιλέγει µεταξύ διαφόρων τρόπων
παρέµβασης. Για να µπορεί να παρεµβαίνει αποτελεσµατικά σε διάφορους
γεωγραφικούς τόπους και χρονικές ζώνες, το Ευρωσύστηµα θα µπορεί να
χρησιµοποιεί αντισυµβαλλοµένους σε οποιοδήποτε διεθνές χρηµατο-
πιστωτικό κέντρο. Στην πράξη πάντως, σηµαντική µερίδα θα αποτελούν
οι αντισυµβαλλόµενοι που είναι εγκατεστηµένοι στη ζώνη του ευρώ. Για
τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που θα διενεργούνται για τους
σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής, θα χρησιµοποιούνται µόνο οι
αντισυµβαλλόµενοι που είναι εγκατεστηµένοι στη ζώνη του ευρώ.
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόσουν συστήµατα ορίων,
ώστε να ελέγχουν τα χρηµατοδοτικά ανοίγµατα έναντι των επιµέρους
αντισυµβαλλοµένων στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που θα διενερ-
γούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 83
▼B
Παράρτηµα 4
Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και τραπεζικές
στατιστικές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (1)
1.Εισαγωγή
Ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου, της 23ης Νοεµβρίου
1998, σχετικά µε τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την ΕΚΤ
(ΕΕL 318της 27.11.1998, σ. 8 )ορίζει τα φυσικά και νοµικά πρόσωπα
που έχουν την υποχρέωση να παρέχουν πληροφορίες (τα πρόσωπα αυτά
αποκαλούνται «πληθυσµός αναφοράς παροχής στοιχείων »),το καθε-
στώς απορρήτου και τις κατάλληλες διατάξεις επιβολής κυρώσεων,
σύµφωνα µε το άρθρο 5.4 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστή-
µατος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
(«καταστατικό »).Επιπλέον, δίδει το δικαίωµα στην ΕΚΤ να χρησιµο-
ποιεί την κανονιστική της εξουσία για:
—τον προσδιορισµό του πραγµατικού πληθυσµού παροχής στοιχείων,
—τον καθορισµό και την επιβολή των υποχρεώσεων παροχής
στατιστικών στοιχείων που θέτει στον πραγµατικό πληθυσµό
παροχής στοιχείων των συµµετεχόντων κρατών µελών,
—τον καθορισµό των όρων βάσει των οποίων η ΕΚΤ και οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) δύνανται να ασκούν το δικαίωµα
επαλήθευσης των στατιστικών πληροφοριών ή εκτέλεσης της
υποχρεωτικής συλλογής τους.
2.Γενικά
Ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) έχει ως στόχο να
επιτρέψει στην ΕΚΤ και, σύµφωνα µε το άρθρο 5.2 του καταστατικού,
στις ΕθνΚΤ -οι οποίες εκτελούν, στο βαθµό που είναι δυνατόν, το έργο
αυτό-να συλλέγουν το απαιτούµενο στατιστικό υλικό για την
εκπλήρωση των καθηκόντων του Ευρωπαϊκού Συστήµατος των
Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και ιδίως της υποχρέωσής του να
καθορίζει και να εφαρµόζει τη νοµισµατική πολιτική της Κοινότητας,
σύµφωνα µε το άρθρο 105 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο, της συνθήκης
ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ( «συνθήκη »).Οι στατιστικές
πληροφορίες που συλλέγονται βάσει του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /
98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ χρησιµοποιούνται για την κατάρτιση του
ενοποιηµένου ισολογισµού του τοµέα των ΝΧΙ, µε βασικό στόχο να
παρασχεθεί στην ΕΚΤ µια συνολική στατιστική εικόνα των νοµισµα-
τικών εξελίξεων που καλύπτουν το σύνολο του ενεργητικού και του
παθητικού των ΝΧΙ στα συµµετέχοντα κράτη µέλη, τα οποία
θεωρούνται ως ενιαία οικονοµική επικράτεια.
Για στατιστικούς λόγους, οι απαιτήσεις της ΕΚΤ για την παροχή
στατιστικών πληροφοριών σε σχέση µε τον ενοποιηµένο ισολογισµό
του τοµέα των ΝΧΙ στηρίζονται σε τρεις βασικές αρχές.
Πρώτον, η ΕΚΤ πρέπει να λαµβάνει συγκρίσιµες, αξιόπιστες και
επίκαιρες στατιστικές πληροφορίες οι οποίες να έχουν συλλεχθεί υπό
συγκρίσιµους όρους και προϋποθέσεις σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.
Μολονότι η συλλογή των στοιχείων εκ µέρους των ΕθνΚΤ πραγµατο-
ποιείται σε αποκεντρωµένη βάση σύµφωνα µε τα άρθρα 5.1 και 5.2 του
καταστατικού και, στο βαθµό που κρίνεται αναγκαίο, λαµβάνονται
υπόψη και οι περαιτέρω στατιστικές απαιτήσεις σε κοινοτικό και
εθνικό επίπεδο, απαιτείται επαρκής βαθµός εναρµόνισης και
συµµόρφωσης µε τα ελάχιστα πρότυπα υποβολής πληροφοριών ενόψει
της ανάγκης να καταρτίζεται µια αξιόπιστη στατιστική βάση για τον
καθορισµό και την άσκηση της ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής.
∆εύτερον, οι υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων που
περιγράφονται στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ πρέπει να τηρούν τις αρχές της διαφάνειας και της ασφάλειας
δικαίου. Και τούτο διότι ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/
16)της ΕΚΤ είναι δεσµευτικός στο σύνολό του και άµεσα εφαρµόσιµος
σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Ο κανονισµός αυτός επιβάλλει
υποχρεώσεις απευθείας στα φυσικά και νοµικά πρόσωπα στα οποία η2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 84
(1)Το περιεχόµενο του παρόντος παραρτήµατος είναι απλώς ενηµερωτικό. Οι
σχετικές νοµικές πράξεις που διέπουν την παροχή νοµισµατικών και τραπεζικών
στατιστικών στοιχείων είναι ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2533 /98,της 23ης
Νοεµβρίου 1998, σχετικά µε τη συλλογή στατιστικών πληροφορικών από τηνΕΚΤ, και ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98,της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τραπέζας, της 1ης ∆εκεµβρίου 1998, σχετικά µε τον ενοποιηµένο ισολογισµό
του τοµέα των νοµισµατικών χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων (ΕΚΤ /1998/16).
▼B
ΕΚΤ δύναται να επιβάλλει κυρώσεις, σε περίπτωση µη εκπλήρωσης
των υποχρεώσεώντους για την παροχή στοιχείων προς την ΕΚΤ (βλέπε
άρθρο 7 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου). Οι
υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων είναι λοιπόν σαφώς
καθορισµένες και τυχόν χρήση εκ µέρους της ΕΚΤ της διακριτικής
της ευχέρειας κατά την επαλήθευση ή την υποχρεωτική συλλογή
στατιστικών πληροφοριών βασίζεται σε αναγνωρίσιµες αρχές.
Τρίτον, η ΕΚΤ πρέπει να ελαχιστοποιεί το φόρτο εργασίας που
συνδέεται µε την παροχή στατιστικών στοιχείων (βλέπε άρθρο 3
στοιχείο α) του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου). Γι '
αυτό, το στατιστικό υλικό που συλλέγουν οι ΕθνΚΤ σύµφωνα µε τον
κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) χρησιµοποιείται και για
τον υπολογισµό της βάσης των ελάχιστων αποθεµατικών σύµφωνα µε
τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2818 /98της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, της 1ης ∆εκεµβρίου 1998, σχετικά µε την εφαρµογή
υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών ( EKT/1998/15).
Τα άρθρα του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ
περιορίζονται στο να καθορίσουν γενικά τον πραγµατικό πληθυσµό
παροχής στοιχείων, τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την παροχή
στοιχείων, καθώς και τις αρχές σύµφωνα µε τις οποίες η ΕΚΤ και οι
ΕθνΚΤ ασκούν συνήθως την αρµοδιότητα επαλήθευσης ή υποχρεω-
τικής συλλογής των στατιστικών πληροφοριών. Οι λεπτοµέρειες που
αφορούν τις παρεχόµενες στατιστικές πληροφορίες για την εκπλήρωση
των συναφών υποχρεώσεων που επιβάλλει η ΕΚΤ, καθώς και οι
ελάχιστοι κανόνες που πρέπει να τηρούνται, αναγράφονται ειδικότερα
στα παραρτήµατα IέωςIVτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/
1998/16) της ΕΚΤ.
3.Πραγµατικός πληθυσµός παροχής στοιχείων -Κατάλογος ΝΧΙ για
στατιστικούς σκοπούς
Τα Νοµισµατικά Χρηµατοπιστωτικά Ιδρύµατα περιλαµβάνουν τα
πιστωτικά ιδρύµατα -κατοίκους της ζώνης του ευρώ, όπως ορίζονται
στο κοινοτικό δίκαιο, καθώς και όλα τα λοιπά χρηµατοπιστωτικά
ιδρύµατα -κατοίκους η δραστηριότητα των οποίων είναι να δέχονται
καταθέσεις ή /και στενά υποκατάστατα καταθέσεων από άλλους φορείς
πλην των ΝΧΙ και, για δικό τους λογαριασµό (τουλάχιστον από
οικονοµική άποψη), να χορηγούν πιστώσεις ή /και να επενδύουν σε
χρεόγραφα. Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο των ιδρυµάτων που
εµπίπτουν στον παραπάνω ορισµό, σύµφωνα µε τις αρχές κατάταξης
που περιγράφονται στο παράρτηµα Iτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98
(ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ. Hαρµοδιότητα κατάρτισηςκαι τήρησης του εν
λόγω καταλόγου των Νοµισµατικών ΧρηµατοπιστωτικώνΙδρυµάτων για
στατιστικούς σκοπούς ανήκει στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ.
Τα ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ αποτελούν τον πραγµατικό δηλούντα
πληθυσµό.
Οι ΕθνΚΤ δικαιούνται να επιτρέπουν την εξαίρεση κάποιων µικρών
ΝΧΙ, εφόσον τα ΝΧΙ που συµβάλλουν στην κατάρτιση του µηνιαίου
ενοποιηµένου ισολογισµού αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 95 %του
συνολικού ισολογισµού των ΝΧΙ σε κάθε συµµετέχον κράτος µέλος.
Αυτές οι εξαιρέσεις επιτρέπουν στις ΕθνΚΤ να παραλείπουν τα µικρά
ιδρύµατα.
4.Υποχρεώσεις υποβολής στατιστικών στοιχείων
Για την κατάρτιση του ενοποιηµένου ισολογισµού, οι πραγµατικές
µονάδες παροχής στοιχείων της ζώνης του ευρώ πρέπει σε µηνιαία
βάση να υποβάλλουν στατιστικές πληροφορίες για τον ισολογισµό
τους. Επίσης, πρέπει να δίδουν περαιτέρω πληροφορίες σε τριµηνιαία
βάση. Οι στατιστικές πληροφορίες που πρέπει να υποβάλλονται
παρουσιάζονται αναλυτικότερα στο παράρτηµα Iτου κανονισµού (ΕΚ)
αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ.
Τα σχετικά στατιστικά στοιχεία συλλέγονται από τις ΕθνΚΤ, οι οποίες
πρέπει να καθορίσουν και τις εφαρµοστέες διαδικασίες. Ο κανονισµός
(ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ δεν εµποδίζει τις ΕθνΚΤ να
συλλέγουν από τον πραγµατικό δηλούντα πληθυσµό τις στατιστικές
πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση των στατιστικών
απαιτήσεων της ΕΚΤ, ως µέρος ενός ευρύτερου πλαισίου υποβολής
στατιστικών στοιχείων το οποίο οι ΕθνΚΤ καθορίζουν µε δική τους
ευθύνη σύµφωνα µε το κοινοτικό ή το εθνικό δίκαιο ή τις ισχύουσες
πρακτικές και το οποίο εξυπηρετεί άλλους στατιστικούς σκοπούς. Αυτό
όµως δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την εκπλήρωση των στατιστικών
υποχρεώσεων που καθορίζονται στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2819 /98
(ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ. Σε συγκεκριµένες περιπτώσεις, η ΕΚΤ,2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 85
▼B
προκειµένου να καλύψει τις ανάγκες της, µπορεί να λάβει υπόψη της
στατιστικές πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί για τέτοιους σκοπούς.
Η χορήγηση εξαιρέσεων από τις ΕθνΚΤ σε µικρά ΝΧΙ, όπως ορίζεται
παραπάνω, έχει ως συνέπεια ότι αυτά θα υπόκεινται σε µειωµένες
υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων (γεγονός που σηµαίνει
ότι, µεταξύ άλλων, θα ανακοινώνουν µόνο τριµηνιαία στοιχεία), οι
οποίες επιβάλλονται στο πλαίσιο της τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών και καθορίζονται στο παράρτηµα IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ.
2819/98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ. Οι υποχρεώσεις παροχής στατιστικών
στοιχείων για τα µικρά ΝΧΙ τα οποία δεν είναι πιστωτικά ιδρύµατα
αναγράφονται στο παράρτηµα IIIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98
(ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ. Ωστόσο, τα ΝΧΙ στα οποία έχει χορηγηθεί
εξαίρεση µπορούν να επιλέξουν να καλύψουν πλήρως τις υποχρεώσεις
τους όσον αφορά την παροχή στοιχείων.
5.Χρησιµοποίηση των στατιστικών πληροφοριών βάσει του κανονισµού της
ΕΚΤ σχετικά µε τα ελάχιστα αποθεµατικά
Για να ελαχιστοποιηθεί ο φόρτος εργασίας που συνδέεται µε την
παροχή στοιχείων και για να µη συλλέγονται δύο φορές οι ίδιες
στατιστικές πληροφορίες, οι στατιστικές πληροφορίες που υποβάλ-
λονται από τα ΝΧΙ σχετικά µε το ισολογισµό τους βάσει του
κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ χρησιµο-
ποιούνται και για τον υπολογισµό της βάσης των ελάχιστων
αποθεµατικών σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2818 /98 (ΕΚΤ/
1998/15) της ΕΚΤ.
Πράγµατι, για στατιστικούς σκοπούς, οι µονάδες παροχής στοιχείων
πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία στην ΕθνΚΤ της χώρας τους, σύµφωνα
µε το πλαίσιο που παρουσιάζεται στον πίνακα 1 παρακάτω, ο οποίος
περιέχεται στο παράρτηµα Iτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/
1998/16) της ΕΚΤ. Στον πίνακα 1, τα τετραγωνίδια που σηµειώνονται µε
αστερίσκο χρησιµοποιούνται από τα δηλούντα ιδρύµατα για τον
υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών τους (βλέπε πλαίσιο 11 στο
κεφάλαιο 7 της παρούσας «Γενικής Τεκµηρίωσης »).
Για το σωστό υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών επί της οποίας
εφαρµόζεται θετικός συντελεστής αποθεµατικών, απαιτείται λεπτο-
µερής µηνιαία ανάλυση των καταθέσεων προθεσµίας διάρκειας άνω των
δύο ετών, των καταθέσεων υπό προειδοποίηση διάρκειας άνω των δύο
ετών και των υποχρεώσεων σε συµφωνίες µε όρο επαναγοράς των
πιστωτικών ιδρυµάτων έναντι των τοµέων των «ΝΧΙ»( «εγχωρίων »και
«άλλων κρατών µελών που συµµετέχουν στη Νοµισµατική Ένωση »),
των«ΠΙ που υπόκεινται στην υποχρέωση ελάχιστων αποθεµατικών, της
ΕΚΤ και των ΕθνΚΤ »και της «κεντρικής κυβέρνησης »,καθώς και
έναντι όλου του «υπόλοιπου κόσµου ».2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 86
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 87
▼B
2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 88
▼B
Επιπλέον, ανάλογα µε τα εθνικά συστήµατα συλλογής των πληροφο-
ριών και µε την επιφύλαξη της πλήρους συµµόρφωσης µε τους
ορισµούς και τις αρχές κατάταξης του ισολογισµού των ΝΧΙ, όπως
καθορίζονται στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ, τα πιστωτικά ιδρύµατα που υπόκεινται στην υποχρέωση τήρησης
αποθεµατικών µπορούν, εναλλακτικά, να παρέχουν τις πληροφορίες
που είναι απαραίτητες για τον υπολογισµό της βάσης των αποθεµα-
τικών, εκτός από εκείνες που αφορούν διαπραγµατεύσιµα µέσα,
σύµφωνα µε τον παρακάτω πίνακα, υπό τον όρο ότι δεν επηρεάζονται
θέσεις του παραπάνω πίνακα που εµφανίζονται µε έντονα τυπογραφικά
στοιχεία.
Το παράρτηµα IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ περιλαµβάνει ειδικές και µεταβατικές διατάξεις καθώς και
διατάξεις σχετικά µε συγχωνεύσεις όπου εµπλέκονται πιστωτικά
ιδρύµατα όσον αφορά την εφαρµογή του συστήµατος τήρησης
ελάχιστων αποθεµατικών.
Το παράρτηµα IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ περιλαµβάνει, συγκεκριµένα, ένα σύστηµα ανακοίνωσης στοι-
χείων για τα µικρά πιστωτικά ιδρύµατα. Τα µικρά πιστωτικά ιδρύµατα
υποχρεούνται να υποβάλλουν ένα ελάχιστο τριµηνιαίων πληροφοριών,
απαραίτητων για τον υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών,
σύµφωνα µε τον πίνακα 1Α που ακολουθεί. Τα µικρά πιστωτικά
ιδρύµατα διασφαλίζουν την πλήρη συµβατότητα της διαδικασίας
υποβολής πληροφοριών, σύµφωνα µε τον πίνακα 1Α, µε τους ορισµούς
και τις αρχές κατάταξης του πίνακα 1. Τα στοιχεία για τη βάση των
αποθεµατικών των µικρών ιδρυµάτων για τρεις (µηνιαίες) περιόδους
τήρησης βασίζονται στα στοιχεία του τέλους του τριµήνου που
συλλέγονται από τις ΕθνΚΤ µέσα σε προθεσµία 28 εργάσιµων ηµερών
από το τέλος του τριµήνου στο οποίο ανάγονται.
Το παράρτηµα IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ περιλαµβάνει επίσης διατάξεις σχετικά µε την υποβολή στοι-
χείων σε ενοποιηµένη βάση. Μετά από σχετική άδεια από την
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), τα πιστωτικά ιδρύµατα που
υπόκεινται στην υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών
δύνανται να υποβάλλουν στατιστικές πληροφορίες µε ενοποιηµένο
τρόπο, ως όµιλος πιστωτικών ιδρυµάτων που υπόκεινται στη σχετικήυποχρέωση στο πλαίσιο της αυτής εθνικής επικράτειας, υπό την
προϋπόθεση ότι όλα τα ενδιαφερόµενα ιδρύµατα έχουν αποποιηθεί το
πλεονέκτηµα τυχόν «εφάπαξ»απαλλαγής από τη σχετική υποχρέωση.
Ωστόσο, το πλεονέκτηµα της «εφάπαξ»απαλλαγής εξακολουθεί να
ισχύει για τον όµιλο ως σύνολο. Όλα τα ενδιαφερόµενα ιδρύµατα
περιλαµβάνονται χωριστά στην κατάσταση νοµισµατικών χρηµατο-
πιστωτικών ιδρυµάτων (ΝΧΙ) της ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 89
▼B
Το παράρτηµα IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ περιλαµβάνει επίσης διατάξεις εφαρµοζόµενες σε περιπτώσεις
συγχωνεύσεων που αφορούν πιστωτικά ιδρύµατα. Για τους σκοπούς του
παρόντος παραρτήµατος, οι όροι «συγχώνευση », «ιδρύµατα που
συγχωνεύονται »και«απορροφών ίδρυµα »έχουν την ίδια έννοια µε
την καθοριζόµενη στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2818 /98 (ΕΚΤ/1998/15)
της ΕΚΤ. Για την περίοδο τήρησης εντός της οποίας αρχίζει να ισχύει
µια συγχώνευση, ο υπολογισµός των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθε-
µατικών του απορροφώντος ιδρύµατος και η εκπλήρωση της σχετικής
υποχρέωσης πραγµατοποιούνται όπως ορίζει το άρθρο 13 του κανονι-
σµού (ΕΚ) αριθ. 2818 /98 (ΕΚΤ/1998/15) της ΕΚΤ. Για τις επόµενες
περιόδους τήρησης, ως βάση για τον υπολογισµό των υποχρεωτικών
ελάχιστων αποθεµατικών του απορροφώντος ιδρύµατος λαµβάνεται µία
βάση αποθεµατικών καθώς και στατιστικές πληροφορίες που υποβάλ-
λονται σύµφωνα µε συγκεκριµένους κανόνες [βλέπε τον πίνακα του
παραρτήµατος IIτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98) (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ], εάν εφαρµόζονται. Σε αντίθετη περίπτωση, εφαρµόζονται οι
συνήθεις κανόνες υποβολής στατιστικών πληροφοριών και υπολογι-
σµού των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών, όπως καθορίζονται
στο άρθρο 3 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2818 /98 (ΕΚΤ/1998/15) της
ΕΚΤ. Επιπλέον, η ενδιαφερόµενη ΕθνΚΤ δύναται να εξουσιοδοτεί το
απορροφών ίδρυµα να προβαίνει στην εκπλήρωση της υποχρέωσής του
για υποβολή στατιστικών πληροφοριών µέσω προσωρινών διαδικασιών.
Η παρέκκλιση αυτή από τις συνήθεις διαδικασίες υποβολής πληροφο-
ριών πρέπει να περιορίζεται χρονικά στο ελάχιστο και, πάντως, δεν θα
πρέπει να υπερβαίνει τους έξι µήνες από την έναρξη ισχύος τηςσυγχώνευσης. Η εν λόγω παρέκκλιση δεν θίγει την υποχρέωση του
απορροφώντος ιδρύµατος να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του για την
υποβολή στατιστικών πληροφοριών σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ)
αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, την
υποχρέωσή του να αναλαµβάνει τις υποχρεώσεις υποβολής πληροφο-2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 90
▼B
ριών των ιδρυµάτων που συγχωνεύονται. Το απορροφών ίδρυµα
υποχρεούται να ενηµερώσει την ενδιαφερόµενη ΕθνΚΤ, µόλις δηµο-
σιοποιηθεί η πρόθεση για συγχώνευση και µάλιστα σε εύλογο χρόνο
πριν τεθεί σε ισχύ η συγχώνευση, σχετικά µε τις διαδικασίες που
προτίθεται να εφαρµόσει για την εκπλήρωση της υποχρέωσης
υποβολής στατιστικών πληροφοριών σε σχέση µε τον καθορισµό των
υποχρεωτικών αποθεµατικών.
6.Επαλήθευση και υποχρεωτική συλλογή
Η ίδια η ΕΚΤ και οι ΕθνΚΤ συνήθως ασκούν την αρµοδιότητα
επαλήθευσης και υποχρεωτικής συλλογής στατιστικών πληροφοριών
οσάκις δεν πληρούνται οι ελάχιστες προδιαγραφές ως προς τη
διαβίβαση, την ακρίβεια, την εννοιολογική συµµόρφωση και τις
αναθεωρήσεις. Αυτές οι ελάχιστες προδιαγραφές ορίζονται στο
παράρτηµα IVτου κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της
ΕΚΤ.
7.Μη συµµετέχοντα κράτη µέλη
Ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ ισχύει µόνο
για τα συµµετέχοντα κράτη µέλη, εφόσον ως κανονισµός βάσει του
άρθρου 34.1 του καταστατικού δεν παρέχει δικαιώµατα ούτε επιβάλλει
υποχρεώσεις στα κράτη µέλη µε παρέκκλιση άρθρο 43.1 του
καταστατικού) και στη ∆ανία (άρθρο 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 26
σχετικά µε ορισµένες διατάξεις που αφορούν τη ∆ανία) και δεν
εφαρµόζεται στο Ηνωµένο Βασίλειο (άρθρο 8 του πρωτοκόλλου
σχετικά µε ορισµένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωµένο Βασίλειο
της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας).
Ωστόσο, το άρθρο 5 του καταστατικού σχετικά µε την αρµοδιότητα της
ΕΚΤ και των ΕθνΚΤ στο στατιστικό τοµέα και ο κανονισµός (ΕΚ) αριθ.
2533/98του Συµβουλίου εφαρµόζονται σε όλα τα κράτη µέλη. Αυτό, σε
συνδυασµό µε το άρθρο 10 (πρώην άρθρο 5) της συνθήκης, συνεπάγεται
και υποχρέωση των µη συµµετεχόντων κρατών µελών να σχεδιάσουν
και να εφαρµόσουν σε εθνικό επίπεδο όλα τα µέτρα που θεωρούν
κατάλληλα ώστε να προβαίνουν στη συλλογή των στατιστικών
πληροφοριών που απαιτούνται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης
υποβολής στατιστικών στοιχείων στην ΕΚΤ, καθώς και να αναλάβουν
εγκαίρως προετοιµασίες στον τοµέα της στατιστικής ώστε να γίνουν
συµµετέχοντα κράτη µέλη. Η υποχρέωση αυτή διατυπώθηκε ρητώς στο
άρθρο 4 και στην παράγραφο 17 του σκεπτικού του κανονισµού αριθ.
2533/98του Συµβουλίου. Για λόγους διαφάνειας η εν λόγω ειδική
υποχρέωση επαναλαµβάνεται στο σκεπτικό του κανονισµού (ΕΚ) αριθ.
2819/98 (ΕΚΤ/1998/16) της ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 91
▼B
Παράρτηµα 5
Οι ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος
Κεντρική Τράπεζα Ιστοσελίδα
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα www.ecb.int
Εθνική Τράπεζα του Βελγίου www.bnb.be
Οµοσπονδιακή Τράπεζα της Γερµανίας www.bundesbank.de
Τράπεζα της Ελλάδος (1) www.bankofgreece.gr
Τράπεζα της Ισπανίας www.bde.es
Τράπεζα της Γαλλίας www.banque-france.fr
Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας www.centralbank.ie
Τράπεζα της Ιταλίας www.bancaditalia.it
Κεντρική Τράπεζα του Λουξεµβούργου www.bcl.lu
Τράπεζα της Ολλανδίας www.dnb.nl
Εθνική Τράπεζα της Αυστρίας www.oenb.co.at
Τράπεζα της Πορτογαλίας www.bportugal.pt
Τράπεζα της Φινλανδίας www.bof.fi
(1)Από 1ης Ιανουαρίου 2001.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 92
▼B
Παράρτηµα 6
∆ιαδικασίες και κυρώσεις που εφαρµόζονται σε περίπτωση µη
συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων
1.Χρηµατικές ποινές
Σε περίπτωση που ένας αντισυµβαλλόµενος παραβαίνει τους κανόνες
της δηµοπρασίας, (1)των διµερών συναλλαγών (2),τους κανόνες για τη
χρήση περιουσιακών στοιχείων ως ασφάλειας (3),ή τις διαδικασίες
κλεισίµατος τέλους ηµέρας και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στη
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (4)το Ευρωσύστηµα επιβάλλει
χρηµατικές ποινές, ως εξής:
i)Σε περίπτωση παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις δηµο-
πρασίες, τις διµερείς συναλλαγές και τη χρήση ασφαλειών, για
καθεµία από τις δύο πρώτες παραβάσεις που θα συµβούν µέσα στο
ίδιο δωδεκάµηνο επιβάλλεται χρηµατική ποινή. Οι χρηµατικές
ποινές που µπορούν να επιβληθούν υπολογίζονται µε βάση το
επιτόκιο οριακής χρηµατοδότησης προσαυξηµένο κατά 2,5 εκατο-
στιαίες µονάδες.
—Προκειµένου περί παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις
δηµοπρασίες και τις διµερείς συναλλαγές, οι χρηµατικές ποινές
υπολογίζονται ως το γινόµενο του ύψους των υπολειπόµενων
ασφαλειών ή των µετρητών που δεν ήταν σε θέση να προσφέρει
ο αντισυµβαλλόµενος επί το συντελεστή 7 /360.
—Προκειµένου περί παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τη
χρήση ασφαλειών, οι χρηµατικές ποινές υπολογίζονται ως το
γινόµενο της αξίας των µη αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
(1) που παρέδωσε ο αντισυµβαλλόµενος σε µια εθνική κεντρική
τράπεζα ή στην ΕΚΤ ή (2) που δεν απέσυρε ο αντισυµβαλλό-
µενος µετά από περίοδο χάριτος 20 εργάσιµων ηµερών µετά την
επέλευση του συµβάντος, συνεπεία του οποίου τα αποδεκτά
περιουσιακά στοιχεία κατέστησαν µη αποδεκτά, επί το συντε-
λεστή 1/360.
ii)Κατά την πρώτη παράβαση των κανόνων που αφορούν τις
διαδικασίες κλεισίµατος τέλους ηµέρας ή την πρόσβαση στη
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης, οι χρηµατικές ποινές που
µπορούν να επιβληθούν υπολογίζονται σε 5 εκατοστιαίες µονάδες.
Σε περίπτωση επανειληµµένων παραβάσεων, το επιτόκιο ποινής
προσαυξάνεται κατά 2,5 εκατοστιαίες µονάδες για κάθε νέα
παράβαση που σηµειώνεται µέσα στο ίδιο δωδεκάµηνο και
εφαρµόζεται επί του ποσού της µη εξουσιοδοτηµένης πρόσβασης
στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (5).
2.Μη χρηµατικές ποινές
Το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή του αντισυµβαλλοµένου σε
περίπτωση παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις δηµοπρασίες και
τις διµερείς συναλλαγές, καθώς και των κανόνων σχετικά µε τα
περιουσιακά στοιχεία ως ακολούθως:
α) Αναστολή µετά από παραβάσεις κανόνων που αφορούν τις
δηµοπρασίες και τις διµερείς συναλλαγές
Σε περίπτωση που σηµειώνεται και τρίτη οµοειδής παράβαση µέσα
στο ίδιο δωδεκάµηνο, το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 93
(1)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να µεταβιβάσει επαρκή ποσότητα
περιουσιακών ως ασφάλεια για το διακανονισµό του ποσού της ρευστότητας η
οποία του κατανεµήθηκε επαρκές ποσό µετρητών για το διακανονισµό του
ποσού, το οποίο του κατανεµήθηκε µε πράξη απορρόφησης ρευστότητας.
(2)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να παραδώσει επαρκή ποσότητα
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων ή αδυνατεί να καταβάλει επαρκές ποσόνµετηρτών για το διακανονισµό του ποσού έχει συµφωνηθεί µε διµερείς
συναλλαγές.
(
3)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία τα
οποία είναι ή έχουν γίνει µη αποδεκτά ως ασφάλεια για ανεξόφλητη πίστωση.
(4)Ισχύει εόσον ο αντισυµβαλλόµενος έχει στο τέλος της ηµέρας αρνητικό
υπόλοιπο στο λογαριασµό διακανονισµού του και δεν πληροί τις προϋποθέσεις
πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης.
(5)Χρηµατικές ποινές σε περιπτώσεις µη συµµόρφωσης µε τους κανόνες για τη
χρήση περιουσιακών στοιχείων που θεωρούνται αποδεκτά µόνο για τουςσκοπούς της ενδοηµερήσιας πίστωσης προβλέπονται µόνο στο νοµικό πλαίσιοτου συστήµατος TARGET. Οι εν λόγω περιπτώσεις µη συµµόρφωσης δεν
καλύπτονται από την παρούσα κατευθυντήρα γραµµή.
▼B
του αντισυµβαλλοµένου στις προσεχείς οµοειδείς πράξεις ανοικτής
αγοράς που θα εκτελεστούν µε τις ίδιες διαδικασίες και µε
ηµεροµηνία έναρξης κατά τη διάρκεια ορισµένης χρονικής
περιόδου,πέραν της χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα
µε τους κανόνες που περιγράφονται στην ενότητα 1. Η αναστολή
εφαρµόζεται σύµφωνα µε την εξής κλίµακα:
i)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών
ανέρχεται σε ποσοστό έως και 40 %των συνολικών ασφαλειών
ή των µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την τρίτη
παράβαση, επιβάλλεται αναστολή επί ένα µήνα.
ii)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών
ανέρχεται σε ποσοστό µεταξύ 40 %και 80%των συνολικών
ασφαλειών ή των µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την
τρίτη παράβαση, επιβάλλεται αναστολή επί δύο µήνες.
iii)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών
ανέρχεται σε ποσοστό µεταξύ 80 %και 100 %των συνολικών
ασφαλειών ή των µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την
τρίτη παράβαση, επιβάλλεται αναστολή επί τρεις µήνες.
Οι παραπάνω χρηµατικές ποινές και τα µέτρα αναστολής ισχύουν,
µε επιφύλαξη όσων προβλέπονται στην υποενότητα γ) κατωτέρω,
και για οποιαδήποτε άλλη διαδοχική παράβαση που σηµειώνεται
κατά τη διάρκεια εκάστου δωδεκαµήνου.
β) Αναστολήκατόπιν παραβάσεων των κανόνων που αφορούν
την παροχή ασφαλειών
Εάν σηµειωθεί και τρίτη οµοειδής παράβαση µέσα στο ίδιο
δωδεκάµηνο, το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή του
αντισυµβαλλοµένου στην προσεχή πράξη ανοικτής αγοράς, πέραν
της χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα µε την ενότητα
1 ανωτέρω.
Οι παραπάνω χρηµατικές ποινές και τα µέτρα αναστολής ισχύουν,
µε επιφύλαξη όσων προβλέπονται στην υποενότητα γ) κατωτέρω και
για οποιαδήποτε άλλη διαδοχική παράβαση που σηµειώνεται κατά
τη διάρκεια εκάστου δωδεκαµήνου.
γ) Αναστολή της πρόσβασης σε όλες τις µελλοντικές
πράξεις νοµισµατικής πολιτικής για ορισµένο χρονικό
διάστηµα σε εξαιρετικές περιπτώσεις
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν το απαιτεί η σοβαρότητα της
παράβασης ή των παραβάσεων και λαµβανοµένων ιδίως υπόψη των
ποσών που αφορούν οι παραβάσεις, καθώς και της συχνότητας ή της
διάρκειας των παραβάσεων, είναι δυνατόν να εξεταστεί το ενδεχό-
µενο, πέραν της χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα µε
την ενότητα 1 ανωτέρω, να ανασταλεί και η πρόσβαση του
αντισυµβαλλοµένου σε όλες τις µελλοντικές πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής επί ένα τρίµηνο.
δ) Ιδρύµατα ευρισκόµενα σε άλλα κράτη µέλη
Το Ευρωσύστηµα δύναται επίσης µε απόφασή του να ορίσει αν το
µέτρο της αναστολής που προτείνεται να ληφθεί κατά του παραβάτη
αντισυµβαλλοµένου θα ισχύει και για τα υποκαταστήµατα του ίδιου
ιδρύµατος που ευρίσκονται σε άλλα κράτη µέλη.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 94
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΚΟΙΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
I.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στο σύνολο των ρυθµίσεων που αφορούν πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής
1.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν την εφαρµογή των συνήθων όρων ή
προϋποθέσεων αυτής στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής.
2.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι αυτή είναι σε θέση να υλοποιεί κάθε
τροποποίηση του πλαισίου της νοµισµατικής πολιτικής χωρίς
περιττή καθυστέρηση, ενώ µέριµνα λαµβάνεται για τη γνωστο-
ποίηση των εν λόγω τροποποιήσεων στους αντισυµβαλλοµένους,
µε σαφή αναφορά στη χρονική στιγµή κατά την οποία αυτές
αποκτούν νοµική ισχύ.
3.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ότι όλες οι πληρωµές που αφορούν πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής (εκτός από τις πληρωµές σε ξένο νόµισµα
που αφορούν πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων) γίνονται σε ευρώ.
4.Εφόσον κρίνεται απαραίτητη η υπαγωγή σε ενιαία συµβατική
ρύθµιση του συνόλου των συναλλαγών που συνάπτονται στο
πλαίσιο µιας σύµβασης ή /και η κατάρτιση της εν λόγω σύµβασης
ως σύµβασης -πλαισίου, µε σκοπό την αποτελεσµατικότητα της
εκκαθάρισης και του συµψηφισµού, περιλαµβάνεται πρόβλεψη σε
σχετική διάταξη.
5.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν τη θέσπιση, στη σχέση µεταξύ της
ΕθνΚΤ και των αντισυµβαλλοµένων της, κατάλληλων και σαφών
κανόνων ως προς τη χρήση του έγγραφου τύπου (συµπεριλαµβα-
νοµένης της επιβεβαίωσης των όρων των συναλλαγών), των µέσων
µεταφοράς δεδοµένων, καθώς και των µέσων και λεπτοµερειών
επικοινωνίας.
6.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν, ως ελάχιστο περιεχόµενο, γεγονότα τα
οποία συνιστούν λόγους λύσης της εκάστοτε σύµβασης και τα
οποία δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα ακόλουθα:
α) απόφαση αρµόδιας δικαστικής ή άλλης αρχής για την
υπαγωγή του αντισυµβαλλοµένου σε διαδικασία εκκαθάρισης
ή για τον διορισµό εκκαθαριστή ή προσώπου µε ανάλογη
ιδιότητα ή για την υπαγωγή του αντισυµβαλλοµένου σε
οποιαδήποτε άλλη ανάλογη διαδικασία ·ή
β) απόφαση αρµόδιας δικαστικής ή άλλης αρχής για την
εφαρµογή µέτρων εξυγίανσης ή άλλης ανάλογης διαδικασίας
επί του αντισυµβαλλοµένου, µε σκοπό τη διαφύλαξη ή
ανόρθωση της οικονοµικής του κατάστασης και την αποτροπή
λήψης αποφάσεων του είδους που αναφέρεται παραπάνω, στο
στοιχείο α) ·ή
γ) έγγραφη δήλωση του αντισυµβαλλοµένου περί αδυναµιας του
να εξοφλήσει, εν όλω ή εν µέρει, τις οφειλές του ή να
εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής ή εξώδικος διακανονισµός µε τους
πιστωτές ή ύπαρξη περίπτωσης όπου ο αντισυµβαλλόµενος
είναι ή θεωρείται αφερέγγυος ή θεωρείται ότι δεν είναι σε
θέση να εξοφλήσει τις οφειλές του ·ή
δ) διαδικαστικά βήµατα που αποτελούν προστάδιο απόφασης
λαµβανοµένης στο πλαίσιο των προαναφερθέντων στοιχείων
α) και β) ·ή
ε) εσφαλµένη ή αναληθής δήλωση δεσµευτικού χαρακτήρα ή
άλλη προσυµβατική δήλωση, στην οποία προέβη ο αντισυµ-
βαλλόµενος ή στην οποία θεωρείται ότι αυτός προέβη,
δυνάµει κειµένων νοµικών διατάξεων ·ή
στ) αναστολή ή ανάκληση της άδειας του αντισυµβαλλοµένου να
διεξάγει δραστηριότητες είτε δυνάµει της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής
Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (όπως τροπο-
ποιήθηκε), είτε δυνάµει της οδηγίας 93 /22/ΕΟΚ του
Συµβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά µε τις επενδυτικές2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 95
▼B
υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών (όπως τροπο-
ποιήθηκε), όπως αυτές εφαρµόζονται στα οικεία κράτη µέλη
του Ευρωσυστήµατος ·ή
ζ) αναστολή ή αποκλεισµός της συµµετοχής του αντισυµβαλλο-
µένου σε οποιοδήποτε σύστηµα ή µηχανισµό πληρωµών,
µέσω των οποίων διενεργούνται οι πληρωµές στο πλαίσιο των
πράξεων νοµισµατικής πολιτικής ή (µε εξαίρεση τις πράξεις
ανταλλαγής νοµισµάτων) αναστολή ή αποκλεισµός της
συµµετοχής αυτού σε οποιοδήποτε σύστηµα διακανονισµού
χρεογράφων που χρησιµοποιείται για τον διακανονισµό των
πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος ·ή
η) λήψη, εναντίον του αντισυµβαλλοµένου, µέτρων παρόµοιων
µε τα αναφερόµενα στο άρθρο 22 της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής
Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (όπως τροπο-
ποιήθηκε) ·ή
θ)(σε ό,τι αφορά αντιστρεπτέες συναλλαγές) µη συµµόρφωση
του αντισυµβαλλοµένου προς τις διατάξεις που αφορούν µέτρα
ελέγχου κινδύνων ·ή
ι)(σε ό,τι αφορά πράξεις επαναγοράς) µη καταβολή από τον
αντισυµβαλλόµενο του τιµήµατος αγοράς ή του τιµήµατος
επαναγοράς ή µη παράδοση περιουσιακών στοιχείων που
αποτελούν αντικείµενο αγοράς ή επαναγοράς ή (σε ό,τι αφορά
δάνεια καλυπτόµενα από ασφάλεια) µη παράδοση από τον
αντισυµβαλλόµενο των περιουσιακών στοιχείων ή µη
επιστροφή της πίστωσης κατά τις συµφωνηθείσες ηµεροµη-
νίες για την πραγµατοποίηση των σχετικών παραδόσεων ή
καταβολών ·ή
ια)(σε ό,τι αφορά πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων και καταθέ-
σεις προθεσµίας) µη καταβολή από τον αντισυµβαλλόµενο του
ποσού σε ευρώ ή (σε ό,τι αφορά πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων) του ποσού στο ξένο νόµισµα κατά τις συµφων-
ηθείσες ηµεροµηνίες για την πραγµατοποίηση των σχετικών
καταβολών ·ή
ιβ) επέλευση, στο πρόσωπο του αντισυµβαλλοµένου, γεγονότος
που συνιστά λόγο λύσης (όχι ουσιωδώς διαφορετικού από τα
οριζόµενα στο παρόν σηµείο 6) στο πλαίσιο σύµβασης
συναφθείσας µε µέλος του Ευρωσυστήµατος για τη διαχείριση
των συναλλαγµατικών διαθεσίµων ή των ιδίων κεφαλαίων του
τελευταίου ·ή
ιγ) µη παροχή από τον αντισυµβαλλόµενο συναφών πληροφο-
ριών, µε αποτέλεσµα την πρόκληση σοβαρών συνεπειών στην
ΕθνΚΤ·ή
ιδ) µη εκπλήρωση από τον αντισυµβαλλόµενο οποιασδήποτε
άλλης υποχρέωσής του στο πλαίσιο ρυθµίσεων επί αντιστρε-
πτέων συναλλαγών και πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων και
(εάν είναι δυνατή η επανόρθωση από την πλευρά του) µη
επανόρθωση της κατάστασης εντός 30 το πολύ ηµερών από τη
σχετική πρόσκληση της ΕθνΚΤ προς αυτόν για επανόρθωση,
στην περίπτωση συναλλαγών καλυπτόµενων από ασφάλεια,
και δέκα το πολύ ηµερών, στην περίπτωση πράξεων ανταλ-
λαγής νοµισµάτων ·ή
ιε) επέλευση, στο πρόσωπο του αντισυµβαλλοµένου, γεγονότος
που συνιστά λόγο λύσης στο πλαίσιο σύµβασης συναφθείσας
µε οποιοδήποτε άλλο µέλος του Ευρωσυστήµατος για την
άσκηση πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, συνεπεία του
οποίου το εν λόγω µέλος του Ευρωσυστήµατος άσκησε το
δικαίωµά του για καταγγελία κάθε συναλλαγής συναφθείσας
στο πλαίσιο της παραπάνω σύµβασης.
Τα αποτελέσµατα στο στοιχείο α) επέρχονται πάντα αυτοδικαίως.
Τα αποτελέσµατα στα στοιχεία β) και γ) είναι δυνατόν να
επέρχονται αυτοδικαίως, όχι όµως και στα στοιχεία δ) έως ιε),
οπότε ενεργοποιούνται βάσει διακριτικής ευχέρειας (δηλαδή µόνο
κατόπιν επίδοσης σχετικής κοινοποίησης του γεγονότος που
συνιστά λόγο λύσης). Η κοινοποίηση αυτή του λόγου λύσης
δύναται να προβλέπει µέγιστη περίοδο χάριτος τριών εργάσιµων
ηµερών για την αποκατάσταση του σχετικού γεγονότος που
συνιστά λόγο λύσης. Για γεγονότα που συνιστούν λόγους λύσης
και που κρίνονται στο πλαίσιο διακριτικής ευχέρειας, οι διατάξεις
οι σχετικές µε την άσκηση της εν λόγω διακριτικής ευχέρειας
προσδιορίζουν µε σαφήνεια τα αποτελέσµατα της άσκησής της.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 96
▼B
7.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι σε περίπτωση επέλευσης λόγου
λύσης, η ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να ασκήσει τα ακόλουθα
δικαιώµατα: να αναστείλει την πρόσβαση του αντισυµβαλλοµένου
σε δραστηριότητες της ανοιχτής αγοράς, να λύσει διά καταγγελίας
όλες τις εκκρεµείς συµφωνίες και συναλλαγές ή να αξιώσει
επίσπευση της ικανοποίησης των απαιτήσεων που δεν έχουν
ακόµη καταστεί ληξιπρόθεσµες ή τελούν υπό όρο ή αίρεση.
Επιπλέον, η ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να λάβει τα ακόλουθα µέτρα
αποκατάστασης: να χρησιµοποιήσει τις καταθέσεις του αντισυµ-
βαλλοµένου στην ΕθνΚΤ για το συµψηφισµό απαιτήσεών της
εναντίον αυτού, να αναστείλει την εκπλήρωση υποχρεώσεών της
έναντι του αντισυµβαλλοµένου έως ότου ικανοποιηθεί η απαίτησή
της εναντίον του, να απαιτήσει τόκους υπερηµερίας ή να
απαιτήσει από τον αντισυµβαλλόµενο αποζηµίωση για τυχόν
ζηµίες που επέρχονται συνεπεία της επέλευσης στο πρόσωπό
του λόγων λύσης. Επιπλέον, οι σχετικές συµβατικές ή κανονι-
στικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι σε
περίπτωση επέλευσης γεγονότος που συνιστά λόγο λύσης, η εν
λόγω ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να ρευστοποιήσει χωρίς περιττή
καθυστέρηση όλα τα παρασχεθέντα ως ασφάλεια περιουσιακά
στοιχεία, κατά τρόπο ώστε να ικανοποιηθεί µέχρι το ποσό της
χορηγηθείσας πίστωσης, εάν ο αντισυµβαλλόµενος δεν προβεί σε
άµεσο διακανονισµό του αρνητικού υπολοίπου του.
8.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι αυτή είναι σε θέση να λαµβάνει κάθε
σχετική πληροφορία από τους αντισυµβαλλοµένους σε ό,τι αφορά
τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
9.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι όλες οι κοινοποιήσεις ή λοιπές
ανακοινώσεις λαµβάνουν έγγραφη ή /και ηλεκτρονική µορφή. Οι
σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει µια
ΕθνΚΤ αναφέρουν ρητά τον τρόπο επίδοσης των κοινοποιήσεων ή
λοιπών ανακοινώσεων και τον χρόνο έναρξης της ισχύος τους. Η
περίοδος που µεσολαβεί έως την έναρξη της ισχύος τους δεν θα
πρέπει να είναι τόσο µακρά ώστε να αλλοιώνει το οικονοµικό
αποτέλεσµα των ρυθµίσεων ως συνόλου. Ειδικότερα, η επιβε-
βαίωση παρέχεται και ελέγχεται αµέσως.
10.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ότι τα δικαιώµατα και οι υποχρεώσεις του
αντισυµβαλλοµένου δεν δύνανται να εκχωρούνται, να βαρύνονται
µε δικαιώµατα εµπράγµατης ή άλλου είδους ασφάλειας ή να
διατίθενται µε άλλο τρόπο από τον αντισυµβαλλόµενο, χωρίς τη
γραπτή συγκατάθεση της ΕθνΚΤ.
11.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι µόνο η ΕθνΚΤ και ο συγκεκριµένος
αντισυµβαλλόµενος αντλούν δικαιώµατα και υποχρεώσεις από τη
συναλλαγή (λαµβανοµένων, ωστόσο, υπόψη και των σχέσεων
µεταξύ των ΕθνΚΤ (ή /και της ΕΚΤ) που προκύπτουν από τη
διασυνοριακή χρήση επιλέξιµων περιουσιακών στοιχείων, καθώς
και—όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο —των πράξεων που
εκτελούνται µε αντισυµβαλλοµένους που ασκούν δραστηριότητα
µέσω ενός ιδρύµατος διαµεσολάβησης).
12.Οι σχετικές συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ
ορίζουν ως εφαρµοστέο δίκαιο για τις σχετικές συµβατικές ή
κανονιστικές ρυθµίσεις της ΕθνΚΤ και για όλες τις συναλλαγές
που διενεργούνται στο πλαίσιο των εν λόγω ρυθµίσεων (µε
εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου η διασυνοριακή χρήση επιλέξιµων
περιουσιακών στοιχείων επιβάλλει διαφορετική ρύθµιση) το
δίκαιο του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένη η ΕθνΚΤ,
και ως αρµόδια για την επίλυση των διαφορών τα τακτικά
δικαστήρια του εν λόγω κράτους µέλους, µε την επιφύλαξη της
αρµοδιότητας του ∆ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
13.Οι ρυθµίσεις περί καταθέσεων προβλέπουν ότι ο διακανονισµός
(τόσο η αποδοχή όσο και η επιστροφή) των καταθέσεων
προθεσµίας πραγµατοποιείται κατά τις ηµέρες που ειδικότερα
ορίζονται στην πραγµατοποιούµενη από την ΕθνΚΤ αναγγελία της
πράξης κατάθεσης.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 97
▼B
II.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στις αντιστρεπτέες συναλλαγές
Χαρακτηριστικά κοινά σε όλες τις αντιστρεπτέες συναλλαγές
14.Η ηµεροµηνία του αντιστρεπτέου σκέλους της συναλλαγής
ορίζεται κατά την έναρξη κάθε συναλλαγής.
15.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ως «εργάσιµη ηµέρα »στο πλαίσιο της
υποχρέωσης για εκτέλεση µίας πληρωµής οποιαδήποτε ηµέρα
κατά την οποία όλα τα σχετικά τµήµατα του TARGET βρίσκονται
σε λειτουργική ετοιµότητα για την εκτέλεση της εν λόγω
πληρωµής και, στο πλαίσιο της υποχρέωσης για παράδοση των
περιουσιακών στοιχείων, κάθε ηµέρα κατά την οποία τα συστή-
µατα διακανονισµού τίτλων, µέσω των οποίων πρέπει να γίνει η
παράδοση, βρίσκονται σε λειτουργική ετοιµότητα για τη
διεξαγωγή δραστηριοτήτων, στον τόπο όπου πρόκειται να γίνει
η παράδοση των σχετικών τίτλων.
16.Οι µηχανισµοί µετατροπής σε ευρώ ποσών εκφρασµένων σε άλλο
νόµισµα καθορίζουν ως εφαρµοστέα ισοτιµία µετατροπής την
ηµερήσια συναλλαγµατική ισοτιµία αναφοράς της ΕΚΤ για το
ευρώ ή, ελλείψει αυτής, την άµεση συναλλαγµατική ισοτιµία που
υποδεικνύει η ΕΚΤ για την πώληση ευρώ έναντι αγοράς άλλου
νοµίσµατος, την εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της ηµέρας
διενέργειας της µετατροπής.
Χαρακτηριστικά αποκλειστικά των πράξεων επαναγοράς
17.Η πώληση επιλέξιµων περιουσιακών στοιχείων γίνεται έναντι
καταβολής µετρητών σε ευρώ, µε ταυτόχρονη συµφωνία για
επαναπώληση οµοειδών περιουσιακών στοιχείων έναντι κατα-
βολής µετρητών σε ευρώ, σε καθορισµένη ηµεροµηνία.
18.Στο πλαίσιο της υποχρέωσης επαναπώλησης οµοειδών περιου-
σιακών στοιχείων, ορίζονται ως οµοειδή τα περιουσιακά στοιχεία
του ίδιου εκδότη, που αποτελούν µέρος της ίδιας έκδοσης
(ανεξάρτητα από την ηµεροµηνία έκδοσης) και είναι του ίδιου
τύπου, της ίδιας ονοµαστικής αξίας και περιγραφής, καθώς και του
ίδιου ποσού µε εκείνα προς τα οποία γίνεται η σύγκριση. Εάν τα
περιουσιακά στοιχεία προς τα οποία γίνεται η σύγκριση µετα-
τραπούν σε περιουσιακά στοιχεία διαφορετικής κατηγορίας ή
µεταβληθεί το νόµισµα στο οποίο είναι εκφρασµένα ή ασκηθεί
δικαίωµα αγοράς επ 'αυτών, ο ορισµός των οµοειδών περιουσιακών
στοιχείων πρέπει να προσαρµόζεται αναλόγως, ώστε να περι-
λαµβάνει: σε περίπτωση µετατροπής, τα περιουσιακά εκείνα
στοιχεία στα οποία έχουν µετατραπεί τα αρχικά περιουσιακά
στοιχεία ·σε περίπτωση άσκησης δικαιώµατος αγοράς επί περιου-
σιακών στοιχείων, στοιχεία οµοειδή των καταβεβληµένων
περιουσιακών στοιχείων, εφόσον ο πωλητής έχει καταβάλει
στον αγοραστή ποσό ίσο µε την αξία του ασκηθέντος δικαιώµατος
αγοράς·σε περίπτωση περιουσιακών στοιχείων τα οποία έχουν
εκφραστεί σε άλλο νόµισµα, περιουσιακά στοιχεία οµοειδή
εκείνων που προκύπτουν από την επανέκφραση, πλέον χρηµα-
τικού ποσού ίσου µε τη διαφορά που ενδεχοµένως προκύπτειµεταξύ της αξίας των περιουσιακών στοιχείων πριν και µετά την
επανέκφρασή τους.
19.Τα γεγονότα που συνιστούν λόγους λύσης και που νοµιµοποιούν
την ΕθνΚΤ να λύσει και να εκκαθαρίσει όλες τις εκκρεµείς
συναλλαγές δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα προβλεπόµενα στις
διατάξεις του σηµείου 6γεγονότα.
20.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διατάξεις για τον συµψηφισµό, οι
οποίες αποβλέπουν στην επίτευξη οικονοµικών αποτελεσµάτων
ισοδύναµων µε αυτά που περιγράφονται ακολούθως.
α) Με την επέλευση του γεγονότος που συνιστά λόγο λύσης,
θεωρείται ότι επέρχεται αυτοµάτως η ηµεροµηνία επαναγοράς
για κάθε συναλλαγή, µε την επιφύλαξη δε των ακόλουθων
διατάξεων όλα τα οµοειδή πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία
καθίστανται αµέσως παραδοτέα [και κατά τρόπο ώστε η
εκπλήρωση των αντίστοιχων υποχρεώσεων των συµβαλλο-µένων µερών για παράδοση των περιουσιακών στοιχείων και
καταβολή του τιµήµατος επαναγοράς για κάθε επαναγοραζό-
µενο περιουσιακό στοιχείο να πραγµατοποιείται αποκλειστικά
κατά τα οριζόµενα στο στοιχείο β), ακολούθως] ή, εναλλα-
κτικά, λύεται η πράξη επαναγοράς.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 98
▼B
β)i)Οι σε περίπτωση λύσης αγοραίες αξίες των επαναγορα-
σθέντων περιουσιακών στοιχείων και όλων των οµοειδών
περιουσιακών στοιχείων που πρόκειται να µεταβιβαστούν,
καθώς και το καταβλητέο από κάθε συµβαλλόµενο τίµηµα
επαναγοράς, καθορίζονται από την ΕθνΚΤ για όλες τις
συναλλαγές µε βάση την ηµεροµηνία επαναγοράς.
ii)Με βάση τα ποσά που καθορίζονται µε αυτόν τον τρόπο, η
ΕθνΚΤ (µε βάση την ηµεροµηνία επαναγοράς) υπολογίζει
τα εκατέρωθεν οφειλόµενα ποσά ·τα ποσά που οφείλουν οι
συµβαλλόµενοι από τη µεταξύ τους σχέση συµψηφίζονται
και µόνο το καθαρό υπόλοιπο που προκύπτει καθίσταται
ληξιπρόθεσµο και απαιτητό από το δικαιούχο την εποµένη
ηµέρα κατά την οποία όλα τα σχετικά τµήµατα του TARGET
βρίσκονται σελειτουργική ετοιµότητα για την εκτέλεση
πληρωµής. Για τους σκοπούς αυτού του υπολογισµού, όσα
ποσά δεν είναι εκφρασµένα σε ευρώ µετατρέπονται σε ευρώ
κατά τη σχετική ηµεροµηνία, µε βάση την υπολογιζόµενη
σύµφωνα µε το σηµείο 16ισοτιµία.
γ) Ως«αγοραία αξία σε περίπτωση λύσης »νοείται, σε σχέση µε
οποιαδήποτε περιουσιακά στοιχεία, σε οποιαδήποτε
ηµεροµηνία:
i)η αγοραία αξία των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων κατά
το χρόνο αποτίµησης σε περίπτωση λύσης, που υπολογί-
ζεται µε βάση την πιο αντιπροσωπευτική τιµή κατά την
εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της ηµεροµηνίας
αποτίµησης ή
ii)σε περίπτωση που δεν υφίσταται αντιπροσωπευτική τιµή
επί συγκεκριµένου περιουσιακού στοιχείου κατά την
εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της ηµεροµηνίας
αποτίµησης, η τελευταία τιµή διαπραγµάτευσης. Εάν δεν
υφίσταται τιµή διαπραγµάτευσης, η ΕθνΚΤ καθορίζει µια
τιµή, λαµβάνοντας υπόψη την τελευταία τιµή που είχε
καθοριστεί για το περιουσιακό στοιχείο στην αγορά
αναφοράς ή
iii)σε περίπτωση περιουσιακών στοιχείων για τα οποία δεν
υφίσταται αγοραία αξία, η αξία η οποία εξευρίσκεται βάσει
οποιασδήποτε άλλης πρόσφορης µεθόδου αποτίµησης ή
iv)εάν η ΕθνΚΤ, πριν από το χρόνο αποτίµησης σε περίπτωση
λύσης, έχει πωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία ή τα οµοειδή
περιουσιακά στοιχεία στην αγοραία τιµή, το καθαρό προϊόν
της πώλησης, µετά από αφαίρεση όλων των συνήθων
εξόδων, αµοιβών και δαπανών που η πώληση συνεπάγεται,
ενώ ο υπολογισµός διενεργείται και τα ποσά καθορίζονται
από την ΕθνΚΤ.
21.Εάν οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που
εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν οποιαδήποτε διάταξη για
την αντικατάσταση της ασφάλειας, διασφαλίζουν την εξακο-
λούθηση της συµµόρφωσης προς τα απαιτούµενα µέτρα ελέγχου
κινδύνων.
22.Εάν οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που
εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν οποιαδήποτε διάταξη για
περιθώρια καταβλητέα (ή επιστρεπτέα) σε µετρητά, προβλέπεται
ότι κάθε περαιτέρω υποχρέωση επιστροφής (ή παροχής) περιθω-
ρίων ικανοποιείται πρώτα από τη χρήση µετρητών µέχρι το αυτό
ποσό (πλέον κάθε συναφούς τόκου).
Χαρακτηριστικά αποκλειστικά των ρυθµίσεων δανείων που καλύπτονται
από ασφάλεια
23.Τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια (π.χ. ως
ενέχυρο) στο πλαίσιο µίας ρύθµισης δανείου που καλύπτεται από
ασφάλεια πρέπει, από νοµική άποψη, να είναι ρευστοποιήσιµα,ελεύθερα από προνοµιακές απαιτήσεις επ 'αυτών. ∆εν θα πρέπει
να είναι δυνατή για κανέναν τρίτο (συµπεριλαµβανοµένου του
φορέα ρευστοποίησης σε περίπτωση αφερεγγυότητας) η παρέµ-
βαση και επιτυχής διεκδίκηση των ενεχυρασθέντων περιουσιακών
στοιχείων (σε περίπτωση µη ύπαρξης απάτης) ή οποιουδήποτε
δικαιώµατος που σχετίζεται µε αυτά.
24.Η ΕθνΚΤ, από νοµική άποψη, θα πρέπει να είναι σε θέση να
προβαίνει σε ανάκτηση της οικονοµικής αξίας των ενεχυρα-
σθέντων περιουσιακών στοιχείων, µέσω µίας διαδικασίας παροχής
ρευστότητας υπό προκαθορισµένες περιστάσεις, οι οποίες δεν
διαφέρουν ουσιωδώς από τις προβλεπόµενες στο σηµείο 6και οι
οποίες αντιστοιχούν στις περιστάσεις υπό τις οποίες µια ΕθνΚΤ2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 99
▼B
δύναται να θεωρήσει τον αντισυµβαλλόµενο ως αθετούν µέρος,
στο πρόσωπο του οποίου επέρχεται λόγος λύσης στο πλαίσιο των
ρυθµίσεων επαναγοράς.
25.Οι ρυθµίσεις δανείων που καλύπτονται από ασφάλεια προβλέπουν
τη δυνατότητα παράτασης της διάρκειας των ενδοηµερησίων
πράξεων, κατά τρόπο ώστε αυτές να καθίστανται πράξεις
εικοσιτετραώρου.
III.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στις συµφωνίες ανταλλαγής νοµισµάτων
26.Κάθε συναλλαγή νοείται ως άµεση και ταυτόχρονα προθεσµιακή
αγορά και πώληση ευρώ έναντι ξένου νοµίσµατος.
27.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διάταξη σχετικά µε το χρόνο και τους
µηχανισµούς µεταφοράς πληρωµών. Η ηµεροµηνία της προθε-
σµιακής πώλησης /αγοράς ορίζεται κατά τη συνοµολόγηση κάθε
συναλλαγής.
28.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν το ξένο νόµισµα, την άµεση ισοτιµία, την
προθεσµιακή ισοτιµία, την ηµεροµηνία µεταβίβασης και επανα-
µεταβίβασης ως εξής:
α) ως«ξένο νόµισµα »νοείται κάθε νόµιµο νόµισµα πλην του
ευρώ·
β) ως«άµεση ισοτιµία »στο πλαίσιο κάθε συγκεκριµένης
συναλλαγής νοείται η εφαρµοζόµενη ισοτιµία (όπως υπολο-
γίζεται σύµφωνα µε το σηµείο 16) για τη µετατροπή του
εκφρασµένου σε ευρώ ποσού στο ποσό του ξένου νοµίσµατος
της εν λόγω συναλλαγής ·το τελευταίο είναι το ποσό που
υποχρεούται να µεταβιβάσει ο ένας συµβαλλόµενος στον
άλλο κατά την ηµεροµηνία µεταβίβασης, έναντι καταβολής
του ισοδύναµου ποσού σε ευρώ ·η εν λόγω ισοτιµία
καθορίζεται στην επιβεβαίωση ·
γ) ως«προθεσµιακή ισοτιµία »νοείται η ισοτιµία που υπολογί-
ζεται σύµφωνα µε το σηµείο 16και εφαρµόζεται για τη
µετατροπή του εκφρασµένου σε ευρώ ποσού στο ποσό του
ξένου νοµίσµατος που ένας συµβαλλόµενος υποχρεούται να
µεταβιβάσει στον άλλο κατά την ηµεροµηνία επαναµεταβί-
βασης, έναντι καταβολής του ισοδύναµου ποσού σε ευρώ. Η
εν λόγω ισοτιµία καθορίζεται στην επιβεβαίωση και προσδιο-
ρίζεται στις σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις
που εφαρµόζει η κάθε ΕθνΚΤ ·
δ) ως«ποσό επαναµεταβίβασης σε ξένο νόµισµα »νοείται το
ποσό σε ξένο νόµισµα που απαιτείται για την αγορά του
εκφρασµένου σε ευρώ ποσού κατά την ηµεροµηνία επαναµε-
ταβίβασης ·
ε) ως«ηµεροµηνία µεταβίβασης »στο πλαίσιο κάθε συγκεκρι-
µένης συναλλαγής νοείται η ηµεροµηνία (και, κατά
περίπτωση, η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία
πρόκειται να εκτελεστεί η µεταβίβαση του ποσού σε ευρώ
από τον ένα συµβαλλόµενο στον άλλο, η οποία, προς άρση
των αµφιβολιών, θα είναι η ηµεροµηνία (και, κατά περίπτωση,
η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία τα µέρη
έχουν συµφωνήσει ότι θα πραγµατοποιηθεί ο διακανονισµός
της µεταβίβασης του ποσού σε ευρώ ·
στ) ως«ηµεροµηνία επαναµεταβίβασης »νοείται, στο πλαίσιο
κάθε συγκεκριµένης συναλλαγής, η ηµεροµηνία (και, κατά
περίπτωση, η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία
ο ένας συµβαλλόµενος πρόκειται να επαναµεταβιβάσει στον
αντισυµβαλλόµενο το ποσό σε ευρώ.
29.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι ορισµένα γεγονότα (τα οποία
καθορίζονται παρακάτω, στο σηµείο 30) οδηγούν σε λύση και
εκκαθάριση όλων των εκκρεµών συναλλαγών, πρέπει δε να
προβλέπουν τον τρόπο πραγµατοποίησης της εν λόγω εκκαθά-
ρισης (συµπεριλαµβανοµένου του συµψηφισµού).
30.Τα γεγονότα τα οποία συνιστούν λόγο λύσης και τα οποία
νοµιµοποιούν την ΕθνΚΤ να προβεί στην καταγγελία και
εκκαθάριση όλων των εκκρεµών συναλλαγών δεν διαφέρουν
ουσιωδώς από τα προβλεπόµενα στις διατάξεις του σηµείου 6
γεγονότα.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 100
▼B
31.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διατάξεις για τον συµψηφισµό, οι
οποίες αποβλέπουν στην επίτευξη οικονοµικών αποτελεσµάτων
ισοδύναµων µε αυτά που περιγράφονται ακολούθως.
α) Με την επέλευση του λόγου λύσης, θεωρείται ότι επέρχεται
λύση κάθε συναλλαγής, οι δε τιµές αντικατάστασης των ποσών
σε ευρώ και των επαναµεταβιβαζόµενων ποσών σε ξένο
νόµισµα θα καθορίζονται από την ΕθνΚΤ, βάσει της παραδοχής
ότι οι εν λόγω τιµές αντικατάστασης αντιπροσωπεύουν τα
αναγκαία ποσά για τη διασφάλιση, υπέρ της ΕθνΚΤ, του
οικονοµικού ισοδυνάµου οποιωνδήποτε πληρωµών θα είχαν
απαιτηθεί σε αντίθετη περίπτωση και
β) µε βάση τα καθοριζόµενα µε αυτό τον τρόπο ποσά, η ΕθνΚΤ
(µε βάση την ηµεροµηνία επαναµεταβίβασης) υπολογίζει τα
εκατέρωθεν οφειλόµενα ποσά ·τα ποσά που οφείλουν οι
συµβαλλόµενοι από τη µεταξύ τους σχέση µετατρέπονται,
σύµφωνα µε το σηµείο 16και όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο,
σε ευρώ και συµψηφίζονται, µόνο δε το καθαρό υπόλοιπο που
προκύπτει καθίσταται ληξιπρόσθεσµο και απαιτητό από το
δικαιούχο την εποµένη ηµέρα κατά την οποία όλα τα σχετικά
τµήµατα του TARGET βρίσκονται σε λειτουργική ετοιµότητα
για την εκτέλεση πληρωµής.2000X0776 — EL — 01.01.2001 — 000.002 — 101