1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ∆ΕΥΤΕΡΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 30ής ∆εκεµβρίου 1983
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών των σχετικών µε την ασφάλιση της
αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχηµάτων
(84/5/ ΕΟΚ)
(ΕΕL8της 11.1.1984,σ. 17)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1 Τρίτη Οδηγία 90 /232/ ΕΟΚ του Συµβουλίου της 14ης Μαΐου 1990 L 129 33 19.5.1990
Τροποποιείται από:
►A1 Πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας L 302 23 15.11.1985
Σηµείωση: Αυτή η κωδικοποιηµένη έκδοση περιέχει αναφορές στην ευρωπαϊκή λογιστική µονάδα ή/και στο Ecu,οι
οποίες,από την 1η Ιανουαρίου 1999,πρέπει να θεωρούνται ως αναφορές στο ευρώ —κανονισµός (ΕΟΚ)
αριθ. 3308/80 του Συµβουλίου (ΕΕ L 345 της 20.12.1980,σ. 1) και κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του
Συµβουλίου (ΕΕ L 162 της 19.6.1997,σ. 1) ·διορθωτικό στην ΕΕ L 313 της 21.11.1998,σ. 29.
▼B
∆ΕΥΤΕΡΗ Ο∆ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 30ής ∆εκεµβρίου 1983
για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών µελών των
σχετικών µε την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει
από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχηµάτων
(84/5/ ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής
Κοινότητας,και ιδίως το άρθρο 100,
την πρόταση της Επιτροπής (1),
τη γνώµη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),
τη γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),
Εκτιµώντας:ότι το Συµβούλιο,µε την οδηγία 72 /166/ ΕΟΚ(
4),όπως τροπο-
ποιήθηκε από την οδηγία 72 /430/ ΕΟΚ(5),προσέγγισε τις
νοµοθεσίες των κρατών µελών τις σχετικές µε την ασφάλιση
της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκι-νήτων οχηµάτων και µε τον έλεγχο της υποχρέωσης προςασφάλιση της ευθύνης αυτής ·
ότι η οδηγία 72 /166/ ΕΟΚ,στο άρθρο 3,επιβάλλει σε κάθε
κράτος µέλος να λαµβάνει όλα τα απαραίτητα µέτρα ώστε η
αστική ευθύνη η σχετική µε την κυκλοφορία οχηµάτων µεσυνήθη στάθµευση στο έδαφός του να καλύπτεται από ασφάλιση ·
ότι οι καλυπτόµενες ζηµίες καθώς και οι όροι της ασφάλισηςαυτής καθορίζονται στα πλαίσια των µέτρων αυτών ·
ότι µεγάλες αποκλίσεις εξακολουθούν ωστόσο να υφίστανται
όσον αφορά την έκταση αυτής της υποχρέωσης ασφάλισης
µεταξύ των νοµοθεσιών των διαφόρων κρατών µελών ·ότι οι
αποκλίσεις αυτές έχουν άµεση επίπτωση στην εγκαθίδρυση καιτη λειτουργία της κοινής αγοράς ·
ότι δικαιολογείται ιδιαίτερα να διευρυνθεί η υποχρέωση
ασφάλισης και στην ευθύνη που γεννάται στην περίπτωση
υλικών ζηµιών ·
ότι τα ποσά µέχρι τα οποία είναι υποχρεωτική η ασφάλιση
πρέπει να διασφαλίζουν οπωσδήποτε στα θύµατα ικανοποιητικήαποζηµίωση όποιο κι αν είναι το κράτος µέλος στο οποίο έγινε
το ατύχηµα ·
ότι είναι ανάγκη να προβλεφθεί ένας οργανισµός που θα εξασφα-
λίζει ότι το θύµα δεν θα παραµένει χωρίς αποζηµίωση στηνπερίπτωση που το όχηµα που προξένησε το ατύχηµα δεν είναιασφαλισµένο ή είναι αγνώστων στοιχείων ·ότι είναι σηµαντικό,
χωρίς να τροποποιηθούν οι διατάξεις που εφαρµόζονται από τα
κράτη µέλη,όσον αφορά τον επικουρικό ή µη χαρακτήρα τηςπαρέµβασης του οργανισµού αυτού,καθώς και οι εφαµοστέοικανόνες σε θέµατα υποκατάστασης,να προβλεφθεί ότι το θύµαενός τέτοιου ατυχήµατος µπορεί να στραφεί απευθείας στονοργανισµό αυτό,ως πρώτο σηµείο επαφής ·ότι είναι σκόπιµο,
πάντως,να δοθεί στα κράτη µέλη η δυνατότητα να εφαρµόσουν
ορισµένες εξαιρέσεις περιορισµένης έκτασης όσον αφορά τηνπαρέµβαση του οργανισµού αυτού και να προβλέψουν,σε1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 2
(1)ΕΕ αριθ. C 214 της 21. 8. 1980,σ. 9 ·και
ΕΕ αριθ. C7 8 της 30. 3. 1982,σ. 17 .
(2)ΕΕ αριθ. C 287 της 9. 11. 1981,σ. 44 .
(3)ΕΕ αριθ. C 138 της 9. 6. 1981,σ. 15 .
(4)ΕΕ αριθ. L 103 της 2. 5. 1972,σ. 2 .
(5)ΕΕ αριθ. L 291 της 28. 12. 1972,σ. 162 .
▼B
περίπτωση υλικών ζηµιών που προκάλεσε όχηµα αγνώστων στοι-
χείων,δεδοµένων των κινδύνων απάτης,ότι η αποζηµίωσηπαροµοίων ζηµιών µπορεί να περιοριστεί ή να αποκλειστεί ·
ότι είναι προς το συµφέρον των θυµάτων τα αποτελέσµατα
ορισµένων ρητρών απαλλαγής να περιορίζονται στις σχέσειςµεταξύ του ασφαλιστή και του υπευθύνου για το ατύχηµα ·ότι,
οπωσδήποτε,σε περιπτώσεις οχηµάτων που έχουν κλαπεί ή
αποκτηθεί µε χρήση βίας,τα κράτη µέλη µπορούν να προβέψουνότι ο προαναφερθείς οργανισµός παρεµβαίνει για να αποζη-µιώσει το θύµα ·
ότι,για την ελάφρυνση της οικονοµικής επιβάρυνσης του οργα-
νισµού αυτού,τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέπουν τηνεφαρµογή ορισµένων απαλλαγών σε περίπτωση παρέµβασής τουγια την αποζηµίωση των υλικών ζηµιών που προκλήθηκαν απόοχήµατα που δεν είναι ασφαλισµένα,ή,ενδεχοµένως,που έχουν
κλαπεί ή αποκτήθηκαν µε χρήση βίας ·
ότι είναι σκόπιµο να παρασχεθεί στα µέλη της οικογενείας του
ασφαλισµένου,του οδηγού ή του οποιουδήποτε άλλου υπεύθυνου
προσώπου,προστασία ανάλογη προς αυτή των τρίτων θυµάτων,
οπωσδήποτε όσον αφορά τις σωµατικές βλάβες που υπέστησαν ·
ότι η κατάργηση του ελέγχου της ασφάλισης υπόκειται στη
χορήγηση,από το εθνικό γραφείο ασφάλισης της χώρας
υποδοχής,µιας εγγύησης αποζηµίωσης των ζηµιών πουπροκλήθηκαν από αυτοκίνητα που σταθµεύουν συνήθως σε άλλοκράτος µέλος ·ότι,για να καθοριστεί εάν ένα όχηµα σταθµεύει
συνήθως σε ένα ορισµένο κράτος µέλος,το απλούστερο κριτήριοεξακολουθεί να είναι η εξακρίβωση τού εάν το όχηµα φέρει
πινακίδα κυκλοφορίας του κράτους αυτού ·ότι,συνεπώς,σκόπιµο
είναι να τροποποιηθεί ανάλογα το άρθρο 1 παράγραφος 4 πρώτηπερίπτωση της οδηγίας 72 /166/ ΕΟΚ·
ότι,λαµβανοµένης υπόψη της κατάστασης από την οποία εκκι-
νούν ορισµένα κράτη µέλη,όσον αφορά,αφενός,τα ελάχισταποσά και,αφετέρου,την κάλυψη και τις απαλλαγές που εφαρµό-ζονται από τον προαναφερόµενο οργανισµό σε θέµατα υλικώνζηµιών,είναι σκόπιµο να προβλεφθούν µεταβατικά µέτρααναφορικά µε την προοδευτική θέση σε εφαρµογή στα κράτη
µέλη αυτά των διατάξεων της παρούσας οδηγίας που αφορούν τα
ελάχιστα ποσά και την αποζηµίωση των υλικών ζηµιών από τονοργανισµό αυτόν,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ Ο∆ΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
1. Η ασφάλιση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της
οδηγίας 72 /166/ ΕΟΚ καλύπτει υποχρεωτικά τις υλικές ζηµίες και
τις σωµατικές βλάβες.
2. Με την επιφύλαξη µεγαλύτερων ποσών εγγύησης,που ενδε-
χοµένως απαιτούνται από τα κράτη µέλη,κάθε κράτος µέλοςαπαιτεί τα ποσά υποχρεωτικής ασφάλισης να ανέρχονται τουλά-χιστο σε:
— 350000 ECU για τις σωµατικές βλάβες όταν υπάρχει ένα µόνο
θύµα·όταν υπάρχουν περισσότερα θύµατα,στο ίδιο ατύχηµα,
το ποσό αυτό πολλαπλασιάζεται επί τον αριθµό των θυµάτων,
— 100000 ECU κατά ατύχηµα για τις υλικές ζηµίες ανεξάρτητα
από τον αριθµό των θυµάτων.
Τα κράτη µέλη µπορούν να προβλέψουν αντί των προηγούµενων
ελάχιστων ποσών ένα ελάχιστο ποσό 500000 ECU για τις σωµα-
τικές βλάβες,όταν υπάρχουν πολλά θύµατα στο ίδιο ατύχηµα,ήένα ελάχιστο συνολικό ποσό 600000 ECU κατά ατύχηµα,για
σωµατικές βλάβες ή υλικές ζηµίες,ανεξάρτητα από τον αριθµότων θυµάτων ή τη φύση των ζηµιών.1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 3
▼B
3. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας ως ECU νοείται η
λογιστική µονάδα όπως ορίζεται στο άρθρο 1 τον κανονισµού(ΕΟΚ) αριθ. 3180 /78(
1).Η ισοτιµία σε εθνικό νόµισµα που πρέπει
να λαµβάνεται υπόψη για διαδοχικές περιόδους τεσσάρων ετών,
που θα αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου του πρώτου έτους κάθεπεριόδου,είναι εκείνη της τελευταίας ηµέρας του προηγούµενουΣεπτεµβρίου κατά την οποία είναι διαθέσιµες οι ισοτιµίες τηςECU σε όλα τα νοµίσµατα της Κοινότητας. Η πρώτη περίοδος
αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 1984.
4. Κάθε κράτος µέλος ιδρύει ή εγκρίνει οργανισµό,αποστολή
του οποίου είναι να αποκαθιστά,τουλάχιστον εντός των ορίωντης υποχρέωσης ασφάλισης,τις υλικές ζηµίες ή τις σωµατικές
βλάβες που προκαλούνται από όχηµα αγνώστων στοιχείων ή για
το οποίο δεν έχει εκπληρωθεί η υποχρέωση ασφάλισης τηςπαραγράφου 1. Η διάταξη αυτή δεν θίγει το δικαίωµα των κρατώνµελών να προσδώσουν ή όχι στην παρέµβαση του οργανισµούαυτού επικουρικό χαρακτήρα,ούτε το δικαίωµα να ρυθµίζουν τιςπροσφυγές µεταξύ του οργανισµού αυτού και του υπεύθυνου ή
των υπεύθυνων του ατύχήµατος και των άλλων ασφαλιστών ή
οργανισµών κοινωνικής ασφάλισης που υποχρεόυνται να αποζη-µιώσουν το θύµα για το ίδιο ατύχηµα. ►
M1Ωστόσο,τα κράτη
µέλη δεν επιτρέπουν στον οργανισµό να απαιτεί,προκειµένουνα καταβάλει την αποζηµίωση,να αποδείξει το θύµα καθ 'οιονδή-
ποτε τρόπο ότι το υπεύθυνο για το ατύχηµα µέρος δεν είναι σε
θέση ή αρνείται να πληρώσει. ◄
Το θύµα µπορεί σε κάθε περίπτωση να απευθυνθεί απευθείας
στον οργανισµό,ο οποίος µε βάση τις πληροφορίες που του
παρέχει το θύµα,έπειτα από αίτησή του,είναι υποχρεωµένος να
του δώσει αιτιολογηµένη απάντηση σχετικά µε την παρέµβασήτου.
Ωστόσο,τα κράτη µέλη µπορούν να αποκλείσουν από την παρέµ-
βαση του οργανισµού αυτού τα πρόσωπα τα οποία επιβιβάστηκαν
µε τη θέλησή τους στο όχηµα που προκάλεσε τη ζηµία,στηνπερίπτωση που ο οργανισµός µπορεί να αποδείξει ότι γνώριζανότι το όχηµα δεν ήταν ασφαλισµένο.
Τα κράτη µέλη µπορούν να περιορίσουν ή να αποκλείσουν την
παρέµβαση του οργανισµού αυτού σε περίπτωση που οι υλικέςζηµίες προκλήθηκαν από όχηµα αγνώστων στοιχείων.
Μπορούν επίσης να επιτρέψουν µία απαλλαγή,για τις υλικές
ζηµίες που προκαλούνται από ανασφάλιστο όχηµα,αντιτάξιµη
στο θύµα,όχι ανώτερη από 500 ECU.
Εξάλλου,κατά την παρέµβαση του οργανισµού αυτού,κάθε
κράτος µέλος εφαρµόζει τις νοµοθετικές,κανονιστικές και
διοικητικές διατάξεις του,µε την επιφύλαξη κάθε άλλης
πρακτικής ευνοϊκότερης για τα θύµατα.
Άρθρο 2
1. Κάθε κράτος µέλος λαµβάνει τα απαραίτητα µέτρα προκει-
µένου κάθε διάταξη του νόµου ή συµβατική ρήτρα που
περιλαµβάνεται σε ασφαλιστήριο συµβόλαιο εκδιδόµενοσύµφωνα µε το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 72 /166/ ΕΟΚ
και αποκλείει την ασφάλιση της χρήσης ή της οδήγησηςοχηµάτων από πρόσωπα:
—στα οποία δεν έχει επιτραπεί ρητά ή σιωπηρά η χρήση ή η
οδήγηση,ή
—τα οποία δεν διαθέτουν άδεια οδηγήσεως του σχετικού
οχήµατος,ή
—τα οποία δεν έχουν συµµορφωθεί µε τις εκ του νόµου υποχ-
ρεώσεις τεχνικού χαρακτήρα που αφορούν την κατάστασηκαι την ασφάλεια του εν λόγω οχήµατος,1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 4
(1)ΕΕ αριθ. L 319 της 30. 12. 1918,σ. l.
▼B
να θεωρείται,για την εφαρµογή του άρθρου 3 παράγραφος 1 της
οδηγίας 72 /166/EOK, ανίσχυρη όσον αφορά την προσφυγή τρίτων
θυµάτων ατυχήµατος.
Πάντως η διάταξη ή η ρήτρα πον αναφέρονται στην πρώτη
περίπτωση µπορούν να αντιταχτούν σε πρόσωπα πουεπιβιβάστηκαν µε τη θέλησή τους στο όχηµα που προκάλεσε τηζηµία,εφόσον ο ασφαλιστής µπορεί να αποδείξει ότι γνώριζαν
ότι το όχηµα είχε κλαπεί.
Τα κράτη µέλη έχουν την ευχέρεια —όσον αφορά τα ατυχήµατα
που συµβαίνουν στο έδαφός τους —να µην εφαρµόζουν τη
διάταξη του πρώτου εδαφίου,εάν και εφόσον το θύµα µπορεί νααποζηµιωθεί για τη ζηµία από οργανισµό κοινωνικής ασφάλισης.
2. Στην περίπτωση οχηµάτων που έχουν κλαπεί ή
αποκτήθηκαν µε άσκηση βίας,τα κράτη µέλη µπορούν ναπροβλέψουν ότι,αντί του ασφαλιστή,θα παρεµβαίνει ο οργανι-σµός που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 υπό τους
όρους που προβλέπονται στην παράγραφο 1 του παρόντος
άρθρου. Στην περίπτωση πού το όχηµα σταθµεύει συνήθως σεένα άλλο κράτος µέλος,ο οργανισµός αυτός δεν θα έχει δυνα-τότητα προσφυγής εναντίον οποιουδήποτε οργανισµού στοκράτος µέλος αυτό.
Τα κράτη µέλη τα οποία,για την περίπτωση οχηµάτων που έχουν
κλαπεί ή αποκτηθεί µε χρήση βίας,προβλέπουν την παρέµβασητου οργανισµού που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4,µπορούν να καθορίσουν,όσον αφορά τις υλικές ζηµίες,µια απαλ-λαγή,αντιτάξιµη στο θύµα,όχι ανώτερη από 250 ECU.
Άρθρο 3
Τα µέλη της οικογενείας του ασφαλισµένου,του οδηγού ή κάθε
άλλου προσώπου το οποίο φέρει σε περίπτωση ατυχήµατος τηναστική ευθύνη η οποία καλύπτεται από την ασφάλιση του άρθρου1 παράγραφος l,δεν µπορούν να αποκλειστούν,λόγω του δεσµού
συγγένειας,από το δικαίωµα ασφάλισης για τις σωµατικές
βλάβες τους.
Άρθρο 4
Στο άρθρο 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 72 /166/ ΕΟΚ,η πρώτη
περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείµενο:
«—το έδαφος του κράτους του οποίου το όχηµα φέρει πινακίδα
κυκλοφορίας,ή ».
Άρθρο 5
1. Τα κράτη µέλη τροποποιούν τις εθνικές τους διατάξεις για
να συµµορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο στις31 ∆εκεµβρίου 1981. Ενηµερώνουν περί τούτου αµέσως την
Επιτροπή.
2. Οι διατάξεις που τροποποιούνται κατ 'αυτό τον τρόπο εφαρ-
µόζονται το αργότερο στις 31 ∆εκεµβρίου 1988.
3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2:
α) Το Βασίλειο της Ισπανίας,η Ελληνική ∆ηµοκρατία και η
Πορτογαλική ∆ηµοκρατία διαθέτουν προθεσµία µέχρι τις 31
∆εκεµβρίου 1995 για να αυξήσουν τα ποσά εγγύησης µέχρι
τα ποσά που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2. Εάνκάνουν χρήση του δικαιώµατος αυτού,τα ποσά εγγύησηςπρέπει να φθάνουν τα εξής ποσοστά,σε σχέση µε τα ποσάπου προβλέπονται στο προαναφερόµενο άρθρο:
—ποσοστό µεγαλύτερο από 16 %,το αργότερο στις 31
∆εκεµβρίου 1988,
—ποσοστό 31 %,το αργότερο στις 31 ∆εκεµβρίου 1992 ·1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 5
▼A1
▼B
β) τα άλλα κράτη µέλη διαθέτουν χρονικό διάστηµα µέχρι τις 31
∆εκεµβρίου 1990 για να αυξήσουν τα ποσά εγγύησης µέχρι ταποσά που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2. Τα κράτη
µέλη που κάνουν χρήση του δικαιώµατος αυτού οφείλουν,
µέσα στο χρονικό διάστηµα που προβλέπεται στην παράγραφοl,να αυξήσουν τις εγγυήσεις τουλάχιστον κατά το ήµισυ της
διαφοράς µεταξύ των ποσών εγγύησης που ισχύουν την 1ηΙανουαρίου 1984 και στα ποσά που ορίζει το άρθρο 1
παράγραφος 2.
4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο Ζ:
α) η Ιταλική ∆ηµοκρατία. µπορεί να προβλέψει ότι η απαλλαγή
που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 πέµπτο εδάφιοανέρχεται σε 1 000 ECU µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1990 ·
β) το Βασίλειο της Ισπανίας,η Ελληνική ∆ηµοκρατία,η
Ιρλανδία και η Πορτογαλική ∆ηµοκρατία µπορούν να προβλέ-ψουν ότι:
—η παρέµβαση του οργανισµού που αναφέρεται στο άρθρο 1
παράγραφος 4 για την αποκατάσταση των υλικών ζηµιών
αποκλείεται µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1992,
—η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4
πέµπτο εδάφιο και η απαλλαγή που προβλέπεται στο
άρθρο 2 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο ανέρχονται σε1 500 ECU µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1995.
Άρθρο 6
1. Η Επιτροπή παρουσιάζει στο Συµβούλιο,το αργότερο στις
31 ∆εκεµβρίου 1989,έκθεση σχετικά µε την κατάσταση στακράτη µέλη στα οποία εφαρµόζονται τα µεταβατικά µέτρα τουάρθρου 5 παράγραφος 3 στοιχείο α) και παράγραφος 4 στοιχείοβ) και υποβάλλει,ενδεχ oµένως,προτάσεις για την αναθεώρηση
αυτών των µέτρων ανάλογα µε την εξέλιξη της κατάστασης.
2. Η Επιτροπή παρουσιάζει στο Συµβούλιο,µέσα σε χρονικό
διάστηµα µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1993,έκθεση σχετικά µε τορυθµό εφαρµογής της παρούσας οδηγίας και υποβάλλει,ενδεχο-µένως,προτάσεις,κυρίως όσον αφορά την αναπροσαρµογή τωνποσών που προβλέπ oνται στο άρθρο 1 παράγραφοι 2 και 4.
Άρθρο 7
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη.1984L0005 — EL — 18.05.1990 — 002.001 — 6
▼A1
▼B