2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 1
Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα
►B ►C2ΚατευθυντήριαγραµµήτηςΕυρωπαϊκήςΚεντρικήςΤράπεζας
της 31ης Αυγούστου 2000
σχετικά µε τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος ◄
(ΕΚΤ /2000/7)
►C1(2000/776/ ΕΚ)◄
(ΕΕL 310 της 11.12.2000, σ. 1)
Τροποποιείται από:
Επίσηµη Εφηµερίδα
αριθ. σελίδα ηµεροµηνία
►M1 Κατευθυντήρια γραµµή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας της
7ης Μαρτίου 2002 (ΕΚΤ /2002/2)L 185 1 15.7.2002
∆ιορθώνεται από:
►C1 ∆ιορθωτικό ΕΕ L 123 της 4.5.2001, σ. 35 (ΕΚΤ /776/2000)
►C2 ∆ιορθωτικό ΕΕ L9 2 της 9.4.2002, σ. 36 (2000 /776/ ΕΚ)
▼B
►C2ΚατευθυντήριαγραµµήτηςΕυρωπαϊκήςΚεντρικήςΤράπεζας
της 31ης Αυγούστου 2000
σχετικά µε τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολιτικής
του Ευρωσυστήµατος ◄
(ΕΚΤ /2000/7)
►C1(2000/776/ ΕΚ)◄
ΤΟ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ
ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας (εφεξής καλούµενη «συνθήκη »),και ιδίως το άρθρο
105 παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, καθώς και τα άρθρα 12.1
και 14.3 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού ΣυστήµατοςΚεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας(ΕΚΤ) (εφεξής καλούµενου «καταστατικό »),σε συνδυασµό µε το
άρθρο 3.1, πρώτη περίπτωση, το άρθρο 18.2 και το άρθρο 20
πρώτη παράγραφος του εν λόγω καταστατικού,
Εκτιµώντας τα ακόλουθα:
(1) Η επίτευξη µιας ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής συνεπά-
γεται την ανάγκη καθορισµού των µέσων που θα
χρησιµοποιήσουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των
κρατών µελών που έχουν υιοθετήσει το ευρώ ( «ΕθνΚΤ»
και«συµµετέχοντα κράτη µέλη »,αντίστοιχα), σύµφωνα µε
τη συνθήκη, και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ευρω-σύστηµα) στην εφαρµογή της εν λόγω πολιτικής κατά
τρόπο οµοιόµορφο σε όλα τα συµµετέχοντα κράτη µέλη.
(2) Παρέχεται στην ΕΚΤ η εξουσία έκδοσης των απαραίτητων
κατευθυντήριων γραµµών για την εφαρµογή της ενιαίαςνοµισµατικής πολιτικής, οι δε ΕθνΚΤ υποχρεούνται ναενεργούν σύµφωνα µε τις εν λόγω κατευθυντήριες γραµµές.
(3) Σύµφωνα µε τα άρθρα 12.1 και 14.3 του καταστατικού, οι
κατευθυντήριες γραµµές της ΕΚΤ αποτελούν αναπόσπαστο
µέρος του κοινοτικού δικαίου,
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ:
Άρθρο 1
Αρχές, µέσα, διαδικασίες και κριτήρια για την εφαρµογή της
ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Η ενιαία νοµισµατική πολιτική εφαρµόζεται σύµφωνα µε τις
αρχές, τα µέσα, τις διαδικασίες και τα κριτήρια που καθορίζονται
στα παραρτήµατα IκαιIIτης παρούσας κατευθυντήριας γραµµής.
Οι ΕθνΚΤ λαµβάνουν τα κατάλληλα µέτρα για την εκτέλεση τωνπράξεων νοµισµατικής πολιτικής σύµφωνα µε τις αρχές, τα µέσα,τις διαδικασίες και τα κριτήρια που καθορίζονται στα παραρτή-µαταIκαιIIτης παρούσας κατευθυντήριας γραµµής.
Άρθρο 2
Επαλήθευση
Οι ΕθνΚΤ διαβιβάζουν στην ΕΚΤ, το αργότερο στις 15 Οκτω-
βρίου 2000, λεπτοµερείς πληροφορίες σχετικά µε τα κείµενα καιτα µέσα, βάσει των οποίων προτίθενται να συµµορφωθούν προς
την παρούσα κατευθυντήρια γραµµή.
Άρθρο 3
Τελικές διατάξεις
1. Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή απευθύνεται στις ΕθνΚΤ
των συµµετεχόντων κρατών µελών.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 2
▼B
2. Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή αρχίζει να ισχύει την 1η
Ιανουαρίου 2001.
3. Η παρούσα κατευθυντήρια γραµµή δηµοσιεύεται στην
Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων .2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 3
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Η ΕΝΙΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ
Γενική τεκµηρίωση για τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος
Απρίλιος 20022000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 4
▼M1
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
1.Επισκόπηση του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής
1.1.Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών
1.2.Σκοποί του Ευρωσυστήµατος
1.3.Τα µέσα άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
1.3.1. Πράξεις ανοικτής αγοράς
1.3.2. Πάγιες διευκολύνσεις
1.3.3. Υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά
1.4.Αντισυµβαλλόµενοι
1.5.Περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια
1.6.Τροποποιήσεις του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
2.Αποδεκτοί αντισυµβαλλόµενοι
2.1.Γενικά κριτήρια καταλληλότητας
2.2.Επιλογή αντισυµβαλλοµένων για τις έκτακτες δηµοπρασίες και τις
διµερείς πράξεις
2.3.Κυρώσεις σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων
προς τις υποχρεώσεις τους
2.4.Αναστολή ή αποκλεισµός για προληπτικούς λόγους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
3.Πράξεις ανοικτής αγοράς
3.1.Αντιστρεπτέες πράξεις
3.1.1. Γενικά
3.1.2. Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης
3.1.3. Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
3.1.4. Αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας
3.1.5. ∆ιαρθρωτικές αντιστρεπτέες πράξεις
3.2.Οριστικές πράξεις
3.3.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ
3.4.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων
3.5.Αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
4.Πάγιες διευκολύνσεις
4.1.Η διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης
4.2.Η διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
5.∆ιαδικασίες
5.1.∆ιαδικασίες δηµοπρασίας
5.1.1. Γενικά
5.1.2. Ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρασιών2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 5
▼M1
5.1.3. Ανακοίνωση των δηµοπρασιών
5.1.4. Κατάρτιση και υποβολή προσφορών εκ µέρους των αντισυµβαλλο-
µένων
5.1.5. ∆ιαδικασίες κατανοµής
5.1.6. Ανακοίνωση αποτελέσµατος δηµοπρασίας
5.2.∆ιαδικασίες για τις διµερείς πράξεις
5.3.∆ιαδικασίες διακανονισµού
5.3.1. Γενικά
5.3.2. ∆ιακανονισµός πράξεων ανοικτής αγοράς
5.3.3. ∆ιαδικασίες τέλους ηµέρας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 66.Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία
6.1.Γενικά
6.2.Περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας
6.3.Περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας
6.4.Μέτρα ελέγχου κινδύνων
6.4.1. Αρχικά περιθώρια
6.4.2. Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης
βαθµίδας
6.4.3. Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της
δεύτερης βαθµίδας
6.5.Αρχές αποτίµησης των περιουσιακών στοιχείων που παρέχονται ως
ασφάλεια
6.6.∆ιασυνοριακή χρήση των αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
6.6.1. Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
6.6.2. ∆ιασυνοριακές συνδέσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 77.Υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά
7.1.Γενικά
7.2.Ιδρύµατα που υπόκεινται στα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά
7.3.Καθορισµός ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών
7.4.Τήρηση υποχρεωτικών αποθεµατικών
7.5.Υποβολή πληροφοριών και επαλήθευση της βάσης υπολογισµού των
υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών
7.6.Μη συµµόρφωση µε τις υποχρεώσεις τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών
ΠαραρτήµαταΠαράρτηµα 1 Παραδείγµατα πράξεων και διαδικασιών νοµισµατικής
πολιτικής
Παράρτηµα 2 Γλωσσάριο
Παράρτηµα 3 Επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην
αγορά συναλλάγµατος και τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που
διενεργούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής
Παράρτηµα 4 Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τα νοµισµατικά και
τραπεζικά στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Παράρτηµα 5 Οι ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος
Παράρτηµα 6 ∆ιαδικασίες και κυρώσεις που εφαρµόζονται σε περίπτωση
µη συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων προς τις υποχρεώσεις τους2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 6
▼M1
∆ιαγράµµατα, πίνακες και πλαίσια
∆ιαγράµµατα
1.Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τις φάσεις των τακτικών δηµοπρασιών
2.Σύνηθες χρονοδιάγραµµα για τις φάσεις των έκτακτων δηµοπρασιών
3.Το σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
4.Συνδέσεις µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού τίτλων
Πίνακες
1.Πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
2.Συνήθεις ηµεροµηνίες συναλλαγής για τις πράξεις κύριας και πιο
µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
3.Συνήθεις ηµεροµηνίες διακανονισµού των πράξεων ανοικτής αγοράς
του Ευρωσυστήµατος
4.Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία για τις πράξεις νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος
Πλαίσια
1.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ
2.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων
3.Φάσεις των διαδικασιών δηµοπρασίας
4.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου
5.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου σε ευρώ
6.Κατανοµή ποσού στις δηµοπρασίες ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη
µέθοδο ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου
7.Μέτρα ελέγχου κινδύνων
8.Επίπεδα περικοπών αποτίµησης που εφαρµόζονται στα αποδεκτά
περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας
9.Υπολογισµός αρχικών περιθωρίων και περικοπών αποτίµησης
10.Επίπεδα περικοπών αποτίµησης που εφαρµόζονται στα αποδεκτά
περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας
11.Βάση υπολογισµού και συντελεστές των υποχρεωτικών ελάχιστων
αποθεµατικών
12.Υπολογισµός των τόκων επί των τηρούµενων υποχρεωτικών αποθεµα-
τικών
Συντοµογραφίες
ΑΚΧ Αµοιβαία κεφάλαια χρηµαταγοράς
ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕθνΚΤ Εθνική κεντρική τράπεζαΕΚ Ευρωπαϊκή Κοινότητα
ΕΚΤ Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
ΕΟΚ Ευρωπαϊκή Οικονοµική ΚοινότηταΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονοµικός Χώρος
ΕΣΚΤ Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών
ISIN ∆ιεθνής κωδικός αναγνώρισης τίτλων
ΚΑΤ Κεντρικό αποθετήριο τίτλων
ΝΕ Νοµισµατική Ένωση
ΝΧΙ Νοµισµατικό Χρηµατοπιστωτικό Ίδρυµα2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 7
▼M1
ΟΝΕ Οικονοµική και Νοµισµατική Ένωση
ΟΣΕΚΑ Οργανισµός συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες
ΠΙ Πιστωτικά ιδρύµατα
ΣΑΚΤ Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζώνΣ∆ΣΧ Σύστηµα διακανονισµού σε συνεχή χρόνο
Σ∆Τ Σύστηµα διακανονισµού τίτλων
Strip Οµόλογο µε αποκοµµένο τοκοµερίδιο
TARGET ∆ιευρωπαϊκό Αυτοµατοποιηµένο Σύστηµα Μεταφοράς
Κεφαλαίων σε Συνεχή Χρόνο
ΤΚΕ Τίτλος κυµαινόµενου επιτοκίουΤΧ Τίτλοι χρηµαταγοράς
Εισαγωγή
Στο παρόν εγχειρίδιο παρουσιάζεται το λειτουργικό πλαίσιο το οποίο
επελέγη από το Ευρωσύστηµα (
1)για την ενιαία νοµισµατική πολιτική
στη ζώνη του ευρώ. Σκοπός του παρόντος, που αποτελεί τµήµα του
νοµικού πλαισίου του Ευρωσυστήµατος που διέπει τα µέσα και τις διαδι-
κασίες νοµισµατικής πολιτικής, είναι να χρησιµεύσει ως «Γενική
τεκµηρίωση »για τα µέσα και τις διαδικασίες νοµισµατικής πολιτικής
του Ευρωσυστήµατος, µε ειδικότερο στόχο να δώσει στους αντισυµβαλ-
λοµένους τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά µε το πλαίσιο άσκησης
της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
Η«Γενική τεκµηρίωση »αυτή καθεαυτή ούτε δηµιουργεί δικαιώµατα
υπέρ των αντισυµβαλλοµένων ούτε τους επιβάλλει υποχρεώσεις. Η
έννοµη σχέση µεταξύ του Ευρωσυστήµατος και των αντισυµβαλλοµένων
του διέπεται από τις σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις.
Το εγχειρίδιο διαιρείται σε επτά κεφάλαια. Στο Κεφάλαιο 1 γίνεται
επισκόπηση του λειτουργικού πλαισίου της νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος. Στο Κεφάλαιο 2 καθορίζονται τα κριτήρια επιλογής
των αντισυµβαλλοµένων που λαµβάνουν µέρος στις πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Στο Κεφάλαιο 3 περιγράφονται οι
πράξεις ανοικτής αγοράς, ενώ στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται οι πάγιες
διευκολύνσεις που προσφέρονται στους αντισυµβαλλοµένους. Στο
Κεφάλαιο 5 καθορίζονται οι διαδικασίες που εφαρµόζονται κατά την
εκτέλεση των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, ενώ στο Κεφάλαιο 6
καθορίζονται τα κριτήρια καταλληλότητας των περιουσιακών στοιχείων
που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής.
Στο Κεφάλαιο 7 παρουσιάζεται το σύστηµα ελάχιστων υποχρεωτικών
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος.
Τα παραρτήµατα του παρόντος εγχειριδίου περιέχουν παραδείγµατα
πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, γλωσσάριο, τα κριτήρια επιλογής των
αντισυµβαλλοµένων στις παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά
συναλλάγµατος, παρουσίαση του πλαισίου υποβολής πληροφοριών για
τις νοµισµατικές και τραπεζικές στατιστικές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, κατάλογο των ιστοσελίδων του Ευρωσυστήµατος, καθώς και
περιγραφή των διαδικασιών που εφαρµόζονται και των κυρώσεων που
επιβάλλονται στους αντισυµβαλλοµένους σε περίπτωση µη συµµόρφωσης
προς τις υποχρεώσεις τους.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 8
(1)Το Γενικό Συµβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας συµφώνησε να
χρησιµοποιεί τον όρο «Ευρωσύστηµα »για να υποδηλώσει τη σύνθεση µε την
οποία το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών εκτελεί τα βασικά τουκαθήκοντα, δηλαδή αφενός τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών
που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη ίδρυσης της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας και αφετέρου την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
▼M1
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑ-
ΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
1.1.Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών
Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) αποτελείται
από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(ΕΕ)(1).Οι δραστηριότητες του ΕΣΚΤ ασκούνται σύµφωνα µε τη
συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Συνθήκη) και το
Καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήµατος Κεντρικών Τραπεζών
και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Καταστατικό του
ΕΣΚΤ). Το ΕΣΚΤ διοικείται από τα όργανα λήψεως αποφάσεων
της ΕΚΤ. Σε αυτό το πλαίσιο, το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ
είναι αρµόδιο για τη χάραξη της νοµισµατικής πολιτικής, ενώ η
Εκτελεστική Επιτροπή είναι εξουσιοδοτηµένη να εφαρµόζει τη
νοµισµατική πολιτική σύµφωνα µε τις αποφάσεις και τις κατευθυν-
τήριες γραµµές του ∆ιοικητικού Συµβουλίου. Στο βαθµό που
κρίνεται εφικτό και σκόπιµο και προκειµένου να διασφαλιστεί η
αποτελεσµατική λειτουργία, η ΕΚΤ προσφεύγει στις εθνικές
κεντρικές τράπεζες (2)για την εκτέλεση των πράξεων που εντάσ-
σονται στα καθήκοντα του Ευρωσυστήµατος. Οι πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος εκτελούνται υπό
οµοιόµορφους όρους σε όλα τα κράτη -µέλη(3).
1.2.Σκοποί του Ευρωσυστήµατος
Ο πρωταρχικός σκοπός του Ευρωσυστήµατος είναι η διατήρηση
της σταθερότητας των τιµών, όπως ορίζεται στο άρθρο 105 της
Συνθήκης. Με επιφύλαξη του πρωταρχικού σκοπού της σταθε-
ρότητας των τιµών, το Ευρωσύστηµα οφείλει να στηρίζει τις
γενικές οικονοµικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Κατά
την επιδίωξη των σκοπών του, το Ευρωσύστηµα οφείλει να ενεργεί
σύµφωνα µε την αρχή της οικονοµίας της ανοικτής αγοράς µε
ελεύθερο ανταγωνισµό, που ευνοεί την αποτελεσµατική κατανοµή
των πόρων.
1.3.Τα µέσα άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Για να επιτύχει τους σκοπούς του, το Ευρωσύστηµα διαθέτει µία
σειρά από µέσα νοµισµατικής πολιτικής. ∆ιενεργεί πράξεις ανοι-
κτής αγοράς ,παρέχει πάγιες διευκολύνσεις και απαιτεί από τα
πιστωτικά ιδρύµατα να τηρούν ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεµατικά
σε λογαριασµούς στο Ευρωσύστηµα.
1.3.1.Πράξεις ανοικτής αγοράς
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς παίζουν σηµαντικό ρόλο στη νοµισµα-
τική πολιτική του Ευρωσυστήµατος και οι σκοποί τους είναι ο
επηρεασµός των επιτοκίων, η διαχείριση ρευστότητας στην αγορά
και η σηµατοδότηση της κατεύθυνσης της νοµισµατικής πολιτικής.
Το Ευρωσύστηµα διαθέτει πέντε είδη µέσων για τη διενέργειαπράξεων ανοικτής αγοράς. Το σπουδαιότερο µέσο είναι οι αντιστρε-
πτέες πράξεις (οι οποίες εφαρµόζονται βάσει συµφωνιών
επαναγοράς ή δανείων έναντι ασφάλειας). Το Ευρωσύστηµα
δύναται ακόµη να χρησιµοποιεί οριστικές πράξεις ,τηνέκδοση πιστο-
ποιητικών χρέους, πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων και την αποδοχή
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας .Οι πράξεις ανοικτής αγοράς2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 9
(1)Σηµειώνεται ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών µελών που δεν
έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρω-παϊκής Κοινότητας (Συνθήκη) διατηρούν τις αρµοδιότητές τους στον τοµέα τηςνοµισµατικής πολιτικής σύµφωνα µε το οικείο εθνικό δίκαιο και ως εκ τούτου
δεν συµµετέχουν στην άσκηση της ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής.
(
2)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «εθνικές κεντρικές τράπεζες »νοούνται οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο
νόµισµα σύµφωνα µε τη Συνθήκη.
(3)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «κράτος-µέλος»νοείται το κράτος -µέλος που
έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη Συνθήκη.
▼M1
διενεργούνται µε πρωτοβουλία της ΕΚΤ, η οποία αποφασίζει και
µε ποιο µέσο και υπό ποιους όρους και προϋποθέσεις θα εκτελε-
στούν. Μπορούν να εκτελούνται µε τακτικές δηµοπρασίες, µε
έκτακτες δηµοπρασίες ή µε διµερείς διαδικασίες (1).Με βάση το
σκοπό τους, το αν διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή
εκτάκτως και τις διαδικασίες τους, οι πράξεις ανοικτής αγοράς του
Ευρωσυστήµατος διακρίνονται στις εξής τέσσερις κατηγορίες
(βλέπε και Πίνακα1):
—Οιπράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης είναι τακτικές αντιστρε-
πτέες πράξεις για την παροχή ρευστότητας, µε συχνότητα µία
φορά την εβδοµάδα και διάρκεια συνήθως δύο εβδοµάδων. Οι
πράξεις αυτές διενεργούνται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες
µέσω τακτικών δηµοπρασιών. Οι πράξεις κύριας αναχρηµατο-
δότησης αποτελούν βασικό άξονα για την επιδίωξη των
σκοπών των πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος
και παρέχουν το µεγαλύτερο µέρος της αναχρηµατοδότησης
του χρηµατοπιστωτικού τοµέα.
—Οιπράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης είναι αντι-
στρεπτέες πράξεις για την παροχή ρευστότητας, µε συχνότητα
µια φορά το µήνα και διάρκεια τριών µηνών. Σκοπός των
πράξεων αυτών, που διενεργούνται από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες µέσω τακτικών δηµοπρασιών, είναι να παρέχουν στους
αντισυµβαλλοµένους πρόσθετη πιο µακροπρόθεσµη αναχρηµα-
τοδότηση. Με τις πράξεις αυτές, το Ευρωσύστηµα δεν
αποσκοπεί, κατά κανόνα, να αποστείλει µηνύµατα στην αγορά
και ως εκ τούτου ενεργεί ως αποδέκτης επιτοκίου.
—Οιπράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας διενεργούνται εκτάκτως µε σκοπό τη διαχείριση
της κατάστασης της ρευστότητας στην αγορά και τον
επηρεασµό των επιτοκίων, ιδίως για να εξοµαλυνθούν οι
επιπτώσεις στα επιτόκια που οφείλονται σε απροσδόκητες
διακυµάνσεις της ρευστότητας στην αγορά. Οι πράξεις αυτές
διενεργούνται κυρίως ως αντιστρεπτέες πράξεις, αλλά µπορούν
να λάβουν τη µορφή οριστικών πράξεων, πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων και αποδοχής καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας.
Τα µέσα και οι διαδικασίες που εφαρµόζονται κατά τη διενέρ-
γεια των πράξεων εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας προσαρµόζονται ανάλογα µε το
είδος της συναλλαγής και το συγκεκριµένο σκοπό που επιδιώ-
κεται µε τις πράξεις. ∆ιενεργούνται συνήθως από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες µε έκτακτες δηµοπρασίες ή µε διµερείς
διαδικασίες. Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει
αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας θα
µπορούν να διενεργούνται από την ίδια την ΕΚΤ.
—Επιπλέον, το Ευρωσύστηµα µπορεί να διενεργεί διαρθρωτικές
πράξεις µέσω της έκδοσης πιστοποιητικών χρέους, µέσω αντι-
στρεπτέων πράξεων και µέσω οριστικών πράξεων. Οι πράξεις
αυτές διενεργούνται όποτε η ΕΚΤ επιθυµεί να προσαρµόσει τη
διαρθρωτική θέση του Ευρωσυστήµατος έναντι του χρηµατο-
πιστωτικού τοµέα (είτε σε τακτά χρονικά διαστήµατα είτε
εκτάκτως). Οι διαρθρωτικές πράξεις µε τη µορφή αντιστρε-
πτέων πράξεων ή µέσω της έκδοσης χρεογράφων
διενεργούνται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες µέσω
τακτικών δηµοπρασιών. Οι διαρθρωτικές πράξεις µε τη µορφή
οριστικών πράξεων διενεργούνται µέσω διµερών διαδικασιών.
1.3.2.Πάγιες διευκολύνσεις
Σκοπός των πάγιων διευκολύνσεων είναι η παροχή και απορ-
ρόφηση ρευστότητας µέχρι την επόµενη εργάσιµη ηµέρα (µίας2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 10
(1)Οι διάφορες διαδικασίες για τη διενέργεια πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρω-
συστήµατος, δηλαδή οι τακτικές δηµοπρασίες, οι έκτακτες δηµοπρασίες και οιδιµερείς διαδικασίες, παρουσιάζονται αναλυτικότερα στο κεφάλαιο 5. Για τιςτακτικές δηµοπρασίες µεσολαβεί µέγιστο διάστηµα 24 ωρών από την
ανακοίνωση της δηµοπρασίας µέχρι την πιστοποίηση του αποτελέσµατος της
κατανοµής. ∆ικαίωµα συµµετοχής στις τακτικές δηµοπρασίες έχουν όλοι οιαντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας, πουαναγραφονται στην ενότητα 2.1. Οι έκτακτες δηµοπρασίες εκτελούνται εντόςµιας ώρας. Το Ευρωσύστηµα δύναται να επιλέξει περιορισµένο αριθµό αντισυµ-
βαλλοµένων για να συµµετάσχουν στις έκτακτες δηµοπρασίες. Ως «διµερείς
διαδικασίες »νοούνται όλες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το Ευρωσύστηµα
διενεργεί συναλλαγή µε έναν αντισυµβαλλόµενο ή µε ορισµένους αντισυµβαλ-λοµένους χωρίς να προσφεύγει σε δηµοπρασία. Οι διµερείς διαδικασίεςπεριλαµβάνουν πράξεις που εκτελούνται µέσω χρηµατιστηρίων ή µεσολαβητών
της αγοράς.
▼M1
ηµέρας), η σηµατοδότηση της γενικής κατεύθυνσης της νοµισµα-
τικής πολιτικής και η οριοθέτηση των επιτοκίων της αγοράς για
τοποθετήσεις διάρκειας µίας ηµέρας. Στους αποδεκτούς αντισυµ-
βαλλοµένους παρέχονται, µε δική τους πρωτοβουλία, δύο πάγιες
διευκολύνσεις, εφόσον πληρούν ορισµένες λειτουργικές προϋποθέ-
σεις πρόσβασης (βλέπε και Πίνακα 1):
—Οι αντισυµβαλλόµενοι έχουν τη δυνατότητα να χρησιµοποιούν
τηδιευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης για να αποκτούν
ρευστότητα διάρκειας µίας ηµέρας από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες έναντι ασφάλειας µε τη µορφή αποδεκτών περιου-
σιακών στοιχείων. Υπό κανονικές συνθήκες, η πρόσβαση των
αντισυµβαλλοµένων στη διευκόλυνση δεν υπόκειται σε
πιστωτικά όρια ή σε άλλους περιορισµούς, εκτός από την υποχ-
ρέωση να παρέχουν ως ασφάλεια επαρκή περιουσιακά στοιχεία.
Το επιτόκιο της πάγιας διευκόλυνσης οριακής χρηµατοδότησης
συνήθως οριοθετεί προς τα άνω το επιτόκιο της αγοράς για
τοποθετήσεις διάρκειας µίας ηµέρας.
—Οι αντισυµβαλλόµενοι έχουν τη δυνατότητα να χρησιµοποιούν
τηδιευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων προκειµένου να πραγµατο-
ποιούν καταθέσεις διάρκειας µίας ηµέρας στις εθνικές
κεντρικές τράπεζες. Υπό κανονικές συνθήκες, η πρόσβαση των
αντισυµβαλλοµένων στη διευκόλυνση δεν υπόκειται σε όρια ως
προς τα ποσά των καταθέσεων ή σε άλλους περιορισµούς. Το
επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων συνήθως
οριοθετεί προς τα κάτω το επιτόκο της αγοράς για τοποθετήσεις
διάρκειας µίας ηµέρας.
Οι πάγιες διευκολύνσεις παρέχονται σε αποκεντρωµένη βάση από
τις εθνικές κεντρικές τράπεζες.
1.3.3.Υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά
Το σύστηµα ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών του Ευρωσυ-
στήµατος ισχύει για τα πιστωτικά ιδρύµατα της ζώνης του ευρώ
και αποσκοπεί κυρίως στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της
χρηµαταγοράς και στη δηµιουργία (ή διεύρυνση) διαρθρωτικού
ελλείµµατος ρευστότητας. Τα υποχρεωτικά αποθεµατικά κάθε ιδρύ-
µατος καθορίζονται µε βάση ορισµένα στοιχεία του ισολογισµού
του. Προκειµένου να επιτύχει τη σταθεροποίηση των επιτοκίων,
το σύστηµα υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυ-
στήµατος παρέχει στα ιδρύµατα τη δυνατότητα να τηρούν τα
υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά τους κατά µέσο όρο. Η
συµµόρφωση µε την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών
διαπιστώνεται µε βάση το µέσο όρο των ποσών που τηρούνται
ηµερησίως κατά τη διάρκεια κάθε µηνιαίας περιόδου τήρησης.
Επί των υποχρεωτικών αποθεµατικών τα οποία τηρούν τα ιδρύµατα
καταβάλλεται τόκος, µε το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρη-
µατοδότησης του Ευρωσυστήµατος.
1.4.Αντισυµβαλλόµενοι
Το πλαίσιο άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστή-
µατος διαµορφώνεται κατά τρόπο ώστε να υπορεί να συµµετέχει
ευρύ φάσµα αντισυµβαλλοµένων. Τα ιδρύµατα που υπόκεινται
στην υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών σύµφωνα µε
το Άρθρο 19.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ έχουν τη δυνατότητα
πρόσβασης στις πάγιες διευκολύνσεις και συµµετοχής σε πράξεις
ανοικτής αγοράς µέσω τακτικών δηµοπρασιών. Το Ευρωσύστηµα
δύναται να επιλέξει έναν περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων
για να συµµετάσχουν στις πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας. Για τις οριστικές πράξεις δεν
υπάρχουν apr i οriπεριορισµοί του φάσµατος των αντισυµβαλλο-
µένων. Προκειµένου για πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που
διενεργούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής,
χρησιµοποιούνται φορείς που δραστηριοποιούνται στην αγορά
συναλλάγµατος. Η οµάδα των αντισυµβαλλοµένων για τις πράξεις
αυτές περιορίζεται στα ιδρύµατα εκείνα της ζώνης του ευρώ που
επιλέγονται από το Ευρωσύστηµα για τις παρεµβάσεις του στην
αγορά συναλλάγµατος.
1.5.Περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια
Σύµφωνα µε το Άρθρο 18.1 του Καταστατικού του ΕΣΚΤ, όλες οι
δανειοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος (δηλαδή οι πράξεις
παροχής ρευστότητας) πρέπει να βασίζονται σε επαρκή ασφάλεια.
Το Ευρωσύστηµα δέχεται ευρύ φάσµα περιουσιακών στοιχείων ως
ασφάλεια στις πράξεις που διενεργεί. Για εσωτερικούς κυρίως
σκοπούς του Ευρωσυστήµατος, τα περιουσιακά στοιχεία που2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 11
▼M1
µπορούν να γίνουν δεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής
διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:σε περιουσιακά στοιχεία «πρώτης
βαθµίδας »και σε αυτά της «δεύτερης βαθµίδας ».Η πρώτη βαθµίδα
αποτελείται από εµπορεύσιµα χρεόγραφα που πληρούν τα κοινά
για όλη τη ζώνη του ευρώ κριτήρια καταλληλότητας τα οποία έχει
καθορίσει η ΕΚΤ. Η δεύτερη βαθµίδα αποτελείται από πρόσθετα
περιουσιακά στοιχεία, διαπραγµατεύσιµα και µη, τα οποία έχουν
ιδιαίτερη σηµασία για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και
τα εθνικά τραπεζικά συστήµατα και τα κριτήρια καταλληλότητας
των οποίων καθορίζονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και
υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ. ∆εν γίνεται διάκριση µεταξύ
των δύο βαθµίδων όσον αφορά την ποιότητα των περιουσιακών
στοιχείων ή την καταλληλότητά τους για τα διάφορα είδη πράξεων
νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος (µε τη µόνη διαφορά
ότι κατά κανόνα τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας
δεν χρησιµοποιούνται συνήθως από το Ευρωσύστηµα σε οριστικές
πράξεις). Τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία µπορούν να χρησιµο-
ποιηθούν και σε διασυνοριακή βάση, µέσω του συστήµατος
ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών (ΣΑΚΤ) ή µέσω αποδεκτών
συνδέσεων µεταξύ των συστηµάτων διακανονισµού τίτλων (Σ∆Τ)
της ΕΕ, ως ασφάλεια για πάσης φύσεως πιστώσεις που χορηγεί το
Ευρωσύστηµα (1).Όλα τα περιουσιακά στοιχεία που είναι
κατάλληλα για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυ-
στήµατος µπορούν να χρησιµοποιηθούν και ως ασφάλεια για τη
χορήγηση ενδοηµερήσιας πίστωσης.
1.6.Τροποποιήσεις του πλαισίου άσκησης της νοµισµατικής πολιτικής
Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ έχει τη δυνατότητα, ανά πάσα
στιγµή, να µεταβάλει τα µέσα, τις προϋποθέσεις, τα κριτήρια και
τις διαδικασίες για τη διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 12
(1)Βλέπε ενότητες 6.6.1 και 6.6.2.
▼M1
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος
Πράξεις
νοµισµατικής
πολιτικήςΕίδη συναλλαγών
∆ιάρκεια Συχνότητα ∆ιαδικασίαΠαροχή
ρευστότηταςΑπορρόφηση
ρευστότητας
Πράξειςανοικτήςαγοράς
Πράξεις
κύριας
αναχρηµατο-
δότησηςΑντιστρε-
πτέες
πράξεις— ∆ύο
εβδοµάδεςΕβδοµα-
διαίαΤακτικές
δηµοπρασίες
Πράξεις πιο
µακροχρό-
νιας
αναχρηµατο-
δότησηςΑντιστρε-
πτέες
πράξεις— Τρεις
µήνεςΜηνιαία Τακτικές
δηµοπρασίες
Πράξεις
ρύθµισης
των βραχυχ-
ρόνιων
διακυµάν-
σεων της
ρευστότητας—Αντι-
στρε-
πτέες
πράξεις
—Πράξε-
ις
ανταλ-
λαγής
νοµισ-
µάτων—Πράξε-
ις
ανταλ-
λαγής
νοµισ-
µάτων
—Αποδο-
χή
καταθέ-
σεων
καθορι-
σµένηςδιάρκε-
ιας
—Αντι-
στρε-
πτέες
πράξειςΜη τυπο-
ποιηµένηΜη καθο-
ρισµένη—Έκτακτες
δηµοπρα-
σίες
—∆ιµερείς
διαδικα-
σίες
Οριστικές
αγορέςΟριστικές
πωλήσεις— Μη καθο-
ρισµένη∆ιµερείς
διαδικασίες
∆ιαρθρω-
τικές
πράξειςΑντιστρε-
πτέες
πράξειςΈκδοση
πιστοποιη-
τικών
χρέουςΤυποποιη-
µένη/µη
τυποποιη-
µένηΚαθορι-
σµένη και
µη καθορι-
σµένηΤακτικές
δηµοπρασίες
Οριστικές
αγορέςΟριστικές
πωλήσεις— Μη καθο-
ρισµένη∆ιµερείς
διαδικασίες
Πάγιες διευκολύνσεις∆ιευκόλυνση
οριακής
χρηµατο-
δότησηςΑντιστρε-
πτέες
πράξεις— Μία ηµέρα Πρόσβαση κατά τη
διακριτική ευχέρεια των
αντισυµβαλλοµένων
∆ιευκόλυνση
αποδοχής
καταθέσεων— Καταθέ-
σειςΜία ηµέρα Πρόσβαση κατά τη
διακριτική ευχέρεια των
αντισυµβαλλοµένων2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 13
▼M1
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
2.ΑΠΟ∆ΕΚΤΟΙ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟΙ
2.1.Γενικά κριτήρια καταλληλότητας
Οι αντισυµβαλλόµενοι στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος πρέπει να πληρούν ορισµένα κριτήρια καταλλη-
λότητας (1).Τα κριτήρια αυτά ορίζονται κατά τρόπο ώστε να
παρέχεται σε ευρύ φάσµα ιδρυµάτων πρόσβαση στις πράξεις νοµι-
σµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος, να ενισχύεται η ίση
µεταχείριση των ιδρυµάτων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και
να εξασφαλίζεται ότι οι αντισυµβαλλόµενοι πληρούν ορισµένες
προϋποθέσεις από την άποψη της λειτουργίας τους και της
προληπτικής εποπτείας:
—Μόνο τα ιδρύµατα που υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος σύµφωνα µε το Άρθρο 19.1
του Καταστατικού του ΕΣΚΤ, µπορούν να επιλεγούν ως αντι-
συµβαλλόµενοι. Τα ιδρύµατα που απαλλάσσονται από τις
υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος (βλέπε Ενότητα 7.2) δεν
µπορούν να επιλεγούν ως αντισυµβαλλόµενοι στις πάγιες διευ-
κολύνσεις και τις πράξεις ανοικτής αγοράς του
Ευρωσυστήµατος.
—Οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπει να είναι οικονοµικώς εύρωστοι.
Πρέπει να υπόκεινται σε µία τουλάχιστον µορφή εναρµονι-
σµένης σε επίπεδο ΕΕ /ΕΟΧ εποπτείας εκ µέρους εθνικών
αρχών(2).Μπορούν όµως να γίνουν δεκτά ως αντισυµβαλλό-
µενοι και οικονοµικώς εύρωστα ιδρύµατα που υπόκεινται σε µη
εναρµονισµένη αλλά συγκρίσιµου επιπέδου εθνική εποπτεία,
π.χ. εγκατεστηµένα στη ζώνη του ευρώ υποκαταστήµατα πιστω-
τικών ιδρυµάτων που εδρεύουν εκτός του Ευρωπαϊκού
Οικονοµικού Χώρου (ΕΟΧ).
—Οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπει να πληρούν όλα τα λειτουργικά
κριτήρια τα προβλεπόµενα στις σχετικές συµβατικές ή κανονι-
στικές διατάξεις που εφαρµόζει η οικεία εθνική κεντρική
τράπεζα (ή η ΕΚΤ), έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσµα-
τική διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος.
Αυτά τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας είναι κοινά για
ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Τα ιδρύµατα που πληρούν αυτά τα
κριτήρια µπορούν:
—να έχουν πρόσβαση στις πάγιες διευκολύνσεις του Ευρωσυστή-
µατος και
—να συµµετέχουν στις πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστή-
µατος µε βάση τακτικές δηµοπρασίες.
Τα ιδρύµατα µπορούν να έχουν πρόσβαση στις πάγιες διευκολύν-
σεις και τις πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος µε
βάση τακτικές δηµοπρασίες µόνο µέσω της εθνικής κεντρικής
τράπεζας του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένα. Εάν ένα
ίδρυµα έχει εγκατάσταση (έδρα ή υποκαταστήµατα σε περισσότερα
κράτη-µέλη, κάθε εγκατάσταση έχει πρόσβαση σε αυτές τις
πράξεις µέσω της εθνικής κεντρικής τράπεζας του κράτους -µέλους
όπου βρίσκεται, µολονότι το ίδρυµα µπορεί να υποβάλει
προσφορές µέσω ενός µόνο καταστήµατος (είτε της έδρας είτε
κατονοµαζόµενου υποκαταστήµατος) σε κάθε κράτος -µέλος.
2.2.Επιλογή αντισυµβαλλοµένων για τις έκτακτες δηµοπρασίες και τις
διµερείς πράξεις
Για τις οριστικές πράξεις δεν τίθενται a priori περιορισµοί ως προς
το φάσµα των αντισυµβαλλοµένων.
Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που κτελούνται για τους
σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής, οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπει
να είναι σε θέση να διενεργούν αποτελεσµατικά πράξεις συναλλά-
γµατος µεγάλου ύψους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες στην αγορά. Το2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 14
(1)Για τις οριστικές πράξεις δεν τίθενται a priori περιορισµοί ως προς το φάσµα
των αντισυµβαλλοµένων.
(2)Η εναρµονισµένη εποπτεία των πιστωτικών ιδρυµάτων βασίζεται στην Οδηγία
2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής
Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστω-
τικών ιδρυµάτων (όως τροποποιήθηκε αργότερα).
▼M1
φάσµα των αντισυµβαλλοµένων στις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων αντιστοιχεί στους αντισυµβαλλοµένους που
βρίσκονται στη ζώνη του ευρώ και οι οποίοι επιλέγονται για τις
παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά συναλλάγµατος. Τα
κριτήρια και οι διαδικασίες επιλογής των αντισυµβαλλοµένων για
τις πράξεις παρέµβασης στην αγορά συναλλάγµατος παρουσιά-
ζονται στο Παράρτηµα 3.
Για άλλες πράξεις που βασίζονται σε έκτακτες δηµοπρασίες και σε
διµερείς διαδικασίες (αντιστρεπτέες πράξεις για την εξοµάλυνση
των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας και αποδοχή
καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας), κάθε εθνική κεντρική
τράπεζα επιλέγει µεταξύ των ιδρυµάτων που είναι εγκατεστηµένα
στο οικείο κράτος -µέλος µία οµάδα αντισυµβαλλοµένων που
πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας. Για το σκοπό αυτό,
πρωτεύον κριτήριο επιλογής αποτελεί η δραστηριότητα του ιδρύ-
µατος στη χρηµαταγορά. Άλλα κριτήρια που µπορεί να ληφθούν
υπόψη είναι π.χ. η αποτελεσµατικότητα της υπηρεσίας διαπραγµά-
τευσης και το ύψος των προσφορών που µπορούν να υποβάλουν τα
ιδρύµατα.
Στις έκτακτες δηµοπρασίες και τις διµερείς πράξεις, οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες συναλλάσσονται αποκλειστικά µε όσους αντι-
συµβαλλοµένους έχουν προεπιλεγεί για συµµετοχή σε πράξεις για
τη ρύθµιση βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας. Εάν, για
λειτουργικούς λόγους, µια εθνική κεντρική τράπεζα δεν µπορεί να
συναλλαγεί σε κάθε τέτοια πράξη µε όλους τους αντισυµβαλλοµέ-
νους που έχει επιλέξει για τις πράξεις ρύθµισης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας, τότε η επιλογή των αντισυµβαλλο-
µένων στο εν λόγω κράτος -µέλος θα πρέπει να γίνεται εκ
περιτροπής, ώστε να παρέχονται σε όλα τα ιδρύµατα ίσες ευκαιρίες
πρόσβασης.
Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρε-
τικές περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις ρύθµισης βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας θα µπορούν να διενεργούνται από
την ίδια την ΕΚΤ. Εάν αποφασιστεί ότι η ΕΚΤ θα διενεργεί διµε-
ρείς πράξεις, η επιλογή των αντισυµβαλλοµένων θα γίνεται από
την ΕΚΤ µε βάση την εκ περιτροπής συµµετοχή των ιδρυµάτων
της ζώνης του ευρώ που γίνονται αποδεκτά ως αντισυµβαλλόµενοι
στις έκτακτες δηµοπρασίες και τις διµερείς πράξεις, ώστε να παρέ-
χονται σε όλους ίσες ευκαιρίες πρόσβασης.
2.3.Κυρώσεις σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων
προς τις υποχρεώσεις τους
Η ΕΚΤ επιβάλλει κυρώσεις, σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ.
2532/98του Συµβουλίου, της 23ης Νοεµβρίου 1998, σχετικά µε την
εξουσία της ΕΚΤ να επιβάλλει κυρώσεις, τον Κανονισµό της ΕΚΤ,της 23ης Σεπτεµβρίου 1999, για τις εξουσίες της ΕΚΤ να επιβάλλει
κυρώσεις (ΕΚΤ /1999/4), τον Κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2531 /98του
Συµβουλίου, της 23ης Νοεµβρίου 1998, για την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την ΕΚΤ και τον Κανονισµό της
ΕΚΤ για την εφαρµογή ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεµατικών
(ΕΚΤ/1998/15), στα ιδρύµατα που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώ-
σεις τους οι οποίες απορρέουν από τους Κανονισµούς και τις
Αποφάσεις της ΕΚΤ όσον αφορά την εφαρµογή ελάχιστων αποθε-
µατικών. Οι σχετικές κυρώσεις και οι διαδικαστικοί κανόνες
επιβολής τους ορίζονται στους ανωτέρω Κανονισµούς. Επιπλέον,
σε περίπτωση σοβαρών παραβάσεων του συστήµατος ελάχιστων
αποθεµατικών, το Ευρωσύστηµα δύναται να αναστείλει τη συµµε-
τοχή των αντισυµβαλλοµένων στις πράξεις ανοικτής αγοράς.
Σύµφωνα µε συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις που εφαρµόζει η
αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ), το Ευρωσύστηµα
επιβάλλει χρηµατικές ποινές στους αντισυµβαλλοµένους ή
αναστέλλει τη συµµετοχή τους στις πράξεις ανοικτής αγοράς εάν
δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από συµβα-
τικές ή κανονιστικές διατάξεις τις οποίες εφαρµόζουν οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες (ή η ΕΚΤ) όπως ορίζεται κατωτέρω.
Αυτό αφορά περιπτώσεις παραβάσεων των κανόνων της δηµοπρα-
σίας (εάν ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να µεταβιβάσει επαρκή
ποσότητα αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων ως ασφάλεια
προκειµένου να διακανονίσει το ποσό της ρευστότητας που του
κατανεµήθηκε µε πράξη παροχής ρευστότητας ή αδυνατεί να κατα-
βάλει επαρκές ποσό µετρητών για να διακανονίσει το ποσό που του
κατανεµήθηκε µε πράξη απορρόφησης ρευστότητας) ή των
κανόνων των διµερών συναλλαγών (εάν ο αντισυµβαλλόµενος2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 15
▼M1
αδυνατεί να παραδώσει επαρκή ποσότητα αποδεκτών περιουσιακών
στοιχείων ως ασφάλεια ή αδυνατεί να καταβάλει επαρκές ποσό
µετρητών προκειµένου να διακανονίσει το συµφωνηθέν ποσόν
στις διµερείς συναλλαγές).
Το ίδιο ισχύει και για περιπτώσεις µη συµµόρφωσης του αντισυµ-
βαλλοµένου προς τους κανόνες για τη χρήση ασφαλειών (εάν ο
αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία που δεν
ήταν ή δεν είναι πλέον αποδεκτά ή δεν υπορούν να χρησιµοποι-
ηθούν από τον αντισυµβαλλόµενο, π.χ. λόγω στενών δεσµών ή
ταύτισης µεταξύ του εκδότη /εγγυητή και του αντισυµβαλλοµένου),
καθώς και για περιπτώσεις µη συµµόρφωσης προς τους κανόνες
που διέπουν τις διαδικασίες τέλους ηµέρας και τις προϋποθέσεις
πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (εάν ένας
αντισυµβαλλόµενος εµφανίζει στο τέλος της ηµέρας αρνητικό
υπόλοιπο στο λογαριασµό διακανονισµού του και δεν πληροί τις
προϋποθέσεις πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης).
Επιπλέον, το µέτρο της αναστολής της συµµετοχής του µη συµµορ-
φούµενου αντισυµβαλλοµένου µπορεί να επιβληθεί και σε
υποκαταστήµατα του ίδιου πιστωτικού ιδρύµατος που ευρίσκονται
σε άλλα κράτη -µέλη. Όταν απαιτείται η εφαρµογή τέτοιου εξαιρε-
τικού µέτρου, ενόψει της σοβαρότητας της παράβασης, όπως αυτή
αποδεικνύεται π.χ. από τη συχνότητα ή τη διάρκεια τηςπαράβασης, µπορεί να ανασταλεί το δικαίωµα πρόσβασης του αντι-
συµβαλλοµένου σε όλες τις µελλοντικές πράξεις νοµισµατικής
πολιτικής επί ορισµένο χρονικό διάστηµα.
Οι χρηµατικές ποινές που επιβάλλουν οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες σε περίπτωση παράβασης των κανόνων που αφορούν τις
δηµοπρασίες, τις διµερείς συναλλαγές, την παροχή ασφαλειών, τις
διαδικασίες τέλους ηµέρας ή τις προϋποθέσεις πρόσβασης στη
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης υπολογίζονται µε βάση ένα
προκαθορισµένο επιτόκιο ποινής (όπως ορίζεται στο Παράρτηµα
6).
2.4.Αναστολή ή αποκλεισµός για προληπτικούς λόγους
Σύµφωνα µε τις συµβατικές ή κανονιστικές διατάξεις που εφαρ-
µόζει η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ), το
Ευρωσύστηµα δύναται να αναστείλει ή να αποκλείσει την
πρόσβαση των αντισυµβαλλοµένων στα µέσα νοµισµατικής πολι-
τικής για προληπτικούς λόγους.
Επιπλέον, η αναστολή ή ο αποκλεισµός των αντισυµβαλλοµένων
ενδέχεται να απαιτείται σε ορισµένες περιπτώσεις οι οποίες συνι-
στούν υπερηµερία του αντισυµβαλλοµένου, κατά την έννοια των
συµβατικών ή κανονιστικών διατάξεων που εφαρµόζουν οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
3.ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς παίζουν σηµαντικό ρόλο στη νοµισµα-
τική πολιτική του Ευρωσυστήµατος και οι σκοποί τους είναι ο
επηρεασµός των επιτοκίων, η διαχείριση των συνθηκών
ρευστότητας στην αγορά και η σηµατοδότηση της κατεύθυνσης
της νοµισµατικής πολιτικής. Με βάση το σκοπό τους, το αν διενερ-
γούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή εκτάκτως και τις
διαδικασίες τους, οι πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος
διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες:τις πράξεις κύριας αναχρη-
µατοδότησης, τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης, τις πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιωνδιακυµάνσεων της ρευστότητας και τις διαρθρωτικές πράξεις.
Όσον αφορά τα µέσα που χρησιµοποιούνται, οι αντιστρεπτέες
πράξεις αποτελούν το βασικό µέσο ανοικτής αγοράς του Ευρωσυ-
στήµατος και µπορούν να χρησιµοποιηθούν και στις τέσσερις
κατηγορίες πράξεων ανοικτής αγοράς, ενώ τα πιστοποιητικά
χρέους µπορούν να χρησιµοποιούνται για διαρθρωτικές πράξεις µε
σκοπό την απορρόφηση ρευστότητας. Επιπλέον, το Ευρωσύστηµα
διαθέτει άλλα τρία µέσα για την εξοµάλυνση των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας:τις οριστικές πράξεις, τις πράξεις
ανταλλαγής νοµισµάτων και την αποδοχή καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας. Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζονται
λεπτοµερώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διαφόρων µέσων
ανοικτής αγοράς που χρησιµοποιεί το Ευρωσύστηµα.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 16
▼M1
3.1.Αντιστρεπτέες πράξεις
3.1.1.Γενικά
α) Είδος µέσου
Ως αντιστρεπτέες πράξεις νοούνται συναλλαγές µέσω των
οποίων το Ευρωσύστηµα αγοράζει ή πωλεί αποδεκτά περιου-
σιακά στοιχεία µε συµφωνία επαναγοράς ή διενεργεί
πιστωτικές πράξεις έναντι ασφάλειας υπό µορφή αποδεκτών
περιουσιακών στοιχείων. Οι αντιστρεπτέες πράξεις χρησιµο-
ποιούνται για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης και τις
πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης. Επιπλέον,
το Ευρωσύστηµα µπορεί να χρησιµοποιεί τις αντιστρεπτέες
πράξεις για διαρθρωτικές πράξεις, καθώς και για πράξεις
εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας.
β) Νοµική φύση
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να διενεργούν αντι-
στρεπτέες πράξεις είτε µε τη µορφή συµφωνιών επαναγοράς
(δηλαδή η κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου µεταβιβά-
ζεται στον πιστωτή, ενώ οι συµβαλλόµενοι συµφωνούν να
αντιστρέψουν τη συναλλαγή µε την αναµεταβίβαση των
περιουσιακών στοιχείων στον οφειλέτη σε κάποια µελλοντική
χρονική στιγµή) είτε µε τη µορφή δανείων έναντι ενεχύρου
(δηλαδή παρέχεται εκτελεστός τίτλος εµπράγµατης ασφάλειας
επί των περιουσιακών στοιχείων, αλλά, υπό την αίρεση της
εκπλήρωσης της ενοχικής υποχρέωσης, η κυριότητα των
περιουσιακών στοιχείων παραµένει στον οφειλέτη). Περαιτέρω
διατάξεις σχετικά µε τις αντιστρεπτέες πράξεις που βασίζονται
σε συµφωνίες επαναγοράς προβλέπονται στις συµβατικές
ρυθµίσεις που εφαρµόζει η οικεία εθνική κεντρική τράπεζα (ή
η ΕΚΤ). Οι ρυθµίσεις για τις αντιστρεπτέες πράξεις που βασί-
ζονται σε δάνεια έναντι ενεχύρου λαµβάνουν υπόψη τις
διάφορες διαδικασίες και διατυπώσεις που απαιτούνται για τη
σύσταση και την εν συνεχεία εκποίηση της σχετικής εµπρά-
γµατης ασφάλειας (π.χ. ενεχύρου), όπως ισχύουν σύµφωνα µε
το δίκαιο κάθε χώρας.
γ) Υπολογισµός τόκου
Η διαφορά µεταξύ της τιµής αγοράς και της τιµής επαναγοράς
σε µια συµφωνία επαναγοράς αντιστοιχεί στον τόκο που οφεί-
λεται επί του χρηµατικού ποσού του δανείου για τη διάρκεια
της πράξης, δηλαδή η τιµή επαναγοράς περιλαµβάνει τον αντί-
στοιχο τόκο που θα καταβληθεί. Για τον προσδιορισµό του
επιτοκίου σε µία αντιστρεπτέα πράξη µε τη µορφή δανείου
έναντι ενεχύρου εφαρµόζεται καθορισµένο επιτόκιο επί του
ποσού της πίστωσης για τη διάρκεια της πράξης. Το επιτόκιο
που εφαρµόζεται στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς
του Ευρωσυστήµατος είναι το απλό επιτόκιο µε βάση τις
πραγµατικές ηµέρες και έτος 360 ηµερών ( actual/360).
3.1.2.Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης
Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης είναι οι σηµαντικότερες
πράξεις ανοικτής αγοράς που διενεργεί το Ευρωσύστηµα και
αποτελούν βασικό άξονα για την επιδίωξη σκοπών όπως ο επηρεα-
σµός των επιτοκίων, η διαχείριση των συνθηκών ρευστότητας στην
αγορά και η σηµατοδότηση της κατεύθυνσης της νοµισµατικής
πολιτικής. Παρέχουν επίσης το µεγαλύτερο µέρος της αναχρηµα-
τοδότησης του χρηµατοπιστωτικού τοµέα. Τα λειτουργικά
χαρακτηριστικά των πράξεων κύριας αναχρηµατοδότησης συνοψί-
ζονται ως εξής:
—είναι πράξεις παροχής ρευστότητας,
—διενεργούνται τακτικά κάθε εβδοµάδα (1),2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 17
(1)Οι πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται
σύµφωνα µε το προαναγγελλόµενο χρονοδιάγραµµα δηµοπρασιών του Ευρωσυ-στήµατος, το οποίο δηµοσιεύεται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int, βλέπε
και ενότητα 5.1.2). Βλέπε επίσξς τος οστπσεϋιδες του Ευρωσυστήµατος
(Παράρτηµα 5).
▼M1
—συνήθως έχουν διάρκεια δύο εβδοµάδων (1)(2),
—διενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες,
—διενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως αναφέρεται
αναλυτικότερα στην ενότητα 5.1),
—όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1) µπορούν να
υποβάλλουν προσφορές για τις πράξεις κύριας αναχρηµατο-
δότησης,
—τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης
βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται δεκτά ως
ασφάλεια για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης.
3.1.3.Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
Το Ευρωσύστηµα διενεργεί επίσης τακτικές πράξεις αναχρηµατο-
δότησης διάρκειας τριών µηνών, µε σκοπό την πρόσθετη
µακροπρόθεσµη αναχρηµατοδότηση του χρηµατοπιστωτικού τοµέα.
Οι πράξεις αυτές αντιπροσωπεύουν περιορισµένο µόνο µέρος του
συνολικού όγκου της αναχρηµατοδότησης. Κατά τις εν λόγω
πράξεις, το Ευρωσύστηµα, κατά κανόνα, δεν έχει την πρόθεση να
αποστείλει µηνύµατα προς την αγορά και έτσι συνήθως ενεργεί
ως αποδέκτης επιτοκίου. Κατά συνέπεια, οι πράξεις πιο µακρο-
πρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται συνήθως µε τη
µορφή δηµοπρασιών ανταγωνιστικού επιτοκίου και κατά καιρούς η
ΕΚΤ δηλώνει τον όγκο των πράξεων που θα κατανεµηθούν σε
προσεχείς δηµοπρασίες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Ευρω-
σύστηµα µπορεί επίσης να διενεργεί πράξεις πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης µέσω δηµοπρασιών σταθερού επιτοκίου.
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των πράξεων πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης συνοψίζονται ως εξής:
—είναι πράξεις παροχής ρευστότητας,
—διενεργούνται τακτικά κάθε µήνα (3),
—συνήθως έχουν διάρκεια τριών µηνών (4),
—διενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες,
—διενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως ορίζονται
στην ενότητα 5.1),
—όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1) µπορούν να
υποβάλλουν προσφορές για τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης,
—τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης
βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) γίνονται δεκτά ως
ασφάλεια για τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατο-
δότησης.
3.1.4.Αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων
της ρευστότητας
Το Ευρωσύστηµα δύναται να διενεργεί πράξεις εξοµάλυνσης των
βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας µε τη µορφή αντι-
στρεπτέων πράξεων ανοικτής αγοράς. Οι πράξεις εξοµάλυνσης
των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας αποσκοπούν
στη διαχείριση της κατάστασης ρευστότητας στην αγορά και στον
επηρεασµό των επιτοκίων, ιδίως προκειµένου να εξοµαλύνουν τις
επιπτώσεις στα επιτόκια οι οποίες οφείλονται σε απροσδόκητες
διακυµάνσεις της ρευστότητας στην αγορά. Επειδή ενδέχεται να
παραστεί ανάγκη για άµεση λήψη µέτρων σε περίπτωση απροσ-
δόκητων εξελίξεων της αγοράς, είναι επιθυµητό να υπάρχει
υψηλό βαθµός ευελιξίας κατά την επιλογή των διαδικασιών και2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 18
(1)Η διάρκεια των πράξεων κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης
ενδέχεται ενίοτε να ποικίλλει, µεταξύ άλλων και λόγω των επίσηµων αργιώντων κρατών -µελών.
(
2)Επιπλέον, το Ευρωσύστηµα δύναται περιστασιακά να διενεργεί πράξεις κύριας
αναχρηµατοδότησης µε διαφορετική διάρκεια (π.χ. µιας εβδοµάδας), παράλληλα
µε τις τακτικές πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης. Κάτι τέτοιο θα µπορούσενα συµβεί π.χ. προκειµένου να µειωθεί η διαφορά µεταξύ των όγκων των δύοεκκρεµών πράξεων κύριας αναχρηµατοδότησης.
(
3)Βλέπε υποσηµείωση 1 ανωτέρω.
(4)Βλέπε υποσηµείωση 2 ανωτέρω.
▼M1
των λειτουργικών χαρακτηριστικών για τη διενέργεια των εν λόγω
πράξεων:
—µπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής ή απορρόφησης
ρευστότητας,
—η συχνότητά τους δεν είναι καθορισµένη,
—η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη,
—οι αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας που διενεργούνται µε σκοπό
την παροχή ρευστότητας εκτελούνται συνήθως µε έκτακτες
δηµοπρασίες, αν και δεν αποκλείεται η χρήση διµερών διαδικα-
σιών (βλέπε Κεφάλαιο 5),
—οι αντιστρεπτέες πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας που αποβλέπουν στην απορ-
ρόφηση ρευστότητας διενεργούνται, κατά κανόνα, µέσω
διµερών διαδικασιών (όπως ορίζονται στην Ενότητα 5.2),
—συνήθως διενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ
θα αποφασίσει αν οι διµερείς αντιστρεπτέες πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας
µπορούν σε εξαιρετικές περιπτώσεις να διενεργούνται από τηνΕΚΤ),
—το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέγει, σύµφωνα µε τα κριτήρια
που ορίζονται στην ενότητα 2.2, έναν περιορισµένο αριθµό
αντισυµβαλλοµένων για να συµµετάσχουν στις αντιστρεπτέες
πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας,
—τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης
βαθµίδας (όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 6) είναι αποδεκτά ως
περιουσιακά στοιχεία για τις αντιστρεπτέες πράξεις εξοµά-
λυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας.
3.1.5.∆ιαρθρωτικές αντιστρεπτέες πράξεις
Το Ευρωσύστηµα δύναται να διενεργεί διαρθρωτικές πράξεις µε τη
µορφή αντιστρεπτέων πράξεων ανοικτής αγοράς και µε σκοπό την
προσαρµογή της διαρθρωτικής θέσης του Ευρωσυστήµατος έναντι
του χρηµατοπιστωτικού τοµέα. Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά
των εν λόγω πράξεων συνοψίζονται ως εξής:
—είναι πράξεις παροχής ρευστότητας,
—µπορούν να διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ή
εκτάκτως,
—η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη a priori,
—διενεργούνται µέσω τακτικών δηµοπρασιών (όπως ορίζεται
στην Ενότητα 5.1),
—διενεργούνται σε αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες,
—όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην Ενότητα 5.1) µπορούν
να υποβάλλουν προσφορές για τις διαρθρωτικές αντιστρεπτέες
πράξεις,
—τα περιουσιακά στοιχεία τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης
βαθµίδας (όπως ορίζονται στο Κεφάλαιο 6) γίνονται αποδεκτά
ως ασφάλεια για τις διαρθρωτικές αντιστρεπτέες πράξεις.
3.2.Οριστικές πράξεις
α) Είδος µέσου
Ως οριστικές πράξεις ανοικτής αγοράς νοούνται οι συναλλαγές
κατά τις οποίες το Ευρωσύστηµα πραγµατοποιεί στην αγορά
οριστικές αγορές ή πυλήσεις αποδεκτών περιουσιακών στοι-
χείων. Οι πράξεις αυτές διενεργούνται µόνο για διαρθρωτικούς
λόγους και για την εξοµάλυνση των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας.
β) Νοµική φύση
Η οριστική πράξη συνεπάγεται την πλήρη µεταβίβαση της
κυριότητας από τον πωλητή προς στον αγοραστή, χωρίς να
συνδέεται µε αντίστροφη µεταβίβαση κυριότητας. Οι πράξεις
διενεργούνται σύµφωνα µε το συµβατικό τρόπο που
ακολουθείται στην αγορά σε σχέση µε τα χρεόγραφα τα οποία
χρησιµοποιούνται στη συναλλαγή.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 19
▼M1
γ) Τιµολόγηση
Για τον υπολογισµό των τιµών, το Ευρωσύστηµα ενεργεί
σύµφωνα µε την επικρατέστερη πρακτική της αγοράς για τα
χρεόγραφα που χρησιµοποιούνται στη συναλλαγή.
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των οριστικών πράξεων του
Ευρωσυστήµατος συνοψίζονται ως εξής:
—µπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής
ρευστότητας (οριστική αγορά) ή πράξεων απορρόφησης
ρευστότητας (οριστική πώληση),
—η συχνότητά τους δεν είναι τυποποιηµένη,
—διενεργούνται µέσω διµερών διαδικασιών (όπως ορίζεται
στην ενότητα 5.2),
—διενεργούνται συνήθως σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της
ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις,
οριστικές πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυπρόθεσµων
διακυµάνσεων της ρευστότητας θα µπορούν να διενερ-
γούνται από την ΕΚΤ),
—δεν τίθενται apr iοriπεριορισµοί όσον αφορά το φάσµα των
αντισυµβαλλοµένων στις οριστικές πράξεις,
—στις οριστικές πράξεις χρησιµοποιούνται συνήθως ως
ασφάλεια κατά κανόνα µόνο τίτλοι της πρώτης βαθµίδας
(όπως ορίζονται στην Ενότητα 6.1).
3.3.Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ
α) Είδος µέσου
Η ΕΚΤ δύναται να εκδίδει πιστοποιητικά χρέους µε σκοπό την
προσαρµογή της διαρθρωτικής θέσης του Ευρωσυστήµατος
έναντι του χρηµατοπιστωτικού τοµέα ώστε να δηµιουργεί (ή
να διευρύνει) έλλειµµα ρευστότητας στην αγορά.
β) Νοµική φύση
Τα πιστοποιητικά χρέους συνιστούν ενοχική υποχρέωση της
ΕΚΤ έναντι του κοµιστή τους. Τα πιστοποιητικά εκδίδονται
και τηρούνται σε άυλη µορφή σε αποθετήρια τίτλων στη ζώνη
του ευρώ. Η ΕΚΤ δεν επιβάλλει περιορισµούς όσον αφορά τη
δυνατότητα µεταβίβασης των πιστοποιητικών. Περαιτέρω
διατάξεις σχετικές µε τα πιστοποιητικά χρέους της ΕΚΤ θα
περιέχονται στους όρους και τις προϋποθέσεις που θα διέπουν
τα εν λόγω πιστοποιητικά.
γ) Υπολογισµός τόκου
Τα πιστοποιητικά εκδίδονται υπό το άρτιο, δηλαδή πωλούνται
σε τιµή χαµηλότερη της ονοµαστικής τους αξίας και κατά τη
λήξη τους εξοφλούνται στην ονοµαστική αξία τους. Η διαφορά
µεταξύ της τιµής έκδοσης και της τιµής εξόφλησης (ονοµα-
στικής αξίας) ισούται προς τους δεδουλευµένους τόκους επί
της τιµής διάθεσης, µε το συµφωνηµένο επιτόκιο, µέχρι τη
λήξη του πιστοποιητικού. Το εφαρµοζόµενο επιτόκιο είναι
ένα απλό επιτόκιο µε βάση τις πραγµατικές ηµέρες και έτος
360 ηµερών ( actual/360). Ο υπολογισµός της τιµής διάθεσης
εµφαίνεται στο Πλαίσιο 1.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 20
▼M1
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της έκδοσης πιστοποιητικών
χρέους της ΕΚΤ συνοψίζονται ως εξής:
—τα πιστοποιητικά εκδίδονται µε σκοπό την απορρόφηση
ρευστότητας από την αγορά,
—τα πιστοποιητικά µπορούν να εκδίδονται είτε σε τακτά
χρονικά διαστήµατα είτε εκτάκτως,
—τα πιστοποιητικά έχουν διάρκεια µικρότερη των 12 µηνών,
—τα πιστοποιητικά εκδίδονται µέσω τακτικών δηµοπρασιών
(όπως ορίζεται στην Ενότητα 5.1),
—τα πιστοποιητικά δηµοπρατούνται και διακανονίζονται σε
αποκεντρωµένη βάση από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες,
—ολοι οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια
καταλληλότητας (όπως ορίζονται στην Ενότητα 2.1)
µπορούν να υποβάλλουν προσφορές για να εγγραφούν
προκειµένου να αγοράσουν πιστοποιητικά χρέους της ΕΚΤ.
3.4.Πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων
α) Είδος µέσου
Οι πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για τους
σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής αποτελούνται από δύο
ταυτόχρονες συναλλαγές, µία άµεση ( spot) και µία προθεσµιακή
(forward), όπου ανταλλάσσονται ευρώ µε ξένο νόµισµα. Χρησι-
µοποιούνται για λόγους εξοµάλυνσης των βραχυπρόθεσµων
διακυµάνσεων της ρευστότητας, κυρίως µε σκοπό τη διαχεί-
ριση των συνθηκών ρευστότητας στην αγορά και τον
επηρεασµό των επιτοκίων.
β) Νοµική φύση
Ως πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται για τους
σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής νοούνται πράξεις µέσω
των οποίων το Ευρωσύστηµα αγοράζει (ή πωλεί) ευρώ έναντι
ξένου νοµίσµατος µε άµεση πράξη και ταυτόχρονα τα
επαναπωλεί (ή τα επαναγοράζει) µε προθεσµιακή συναλλαγή
σε κάποια καθορισµένη ηµεροµηνία επαναγοράς. Περαιτέρω
διατάξεις σχετικά µε τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων
προβλέπονται στη συµβατική ρύθµιση που εφαρµόζει η οικεία
εθνική κεντρική τράπεζα (ή η ΕΚΤ).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 21
▼M1
γ) Νοµίσµατα και συναλλαγµατικές ισοτιµίες
Κατά κανόνα, το Ευρωσύστηµα συναλλάσσεται µόνο σε νοµί-
σµατα που αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε ευρεία
κλίµακα και σύµφωνα µε την καθιερωµένη πρακτική της
αγοράς. Σε κάθε πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων, το Ευρω-
σύστηµα και οι αντισυµβαλλόµενοι συµφωνούν σχετικά µε τις
µονάδες βάσης swap που θα εφαρµοστούν στη συναλλαγή. Οι
µονάδες βάσης swap είναι η διαφορά µεταξύ της συναλλαγµα-
τικής ισοτιµίας του προθεσµιακού σκέλους της συναλλαγής
και της τρέχουσας συναλλαγµατικής ισοτιµίας. Οι µονάδεςβάσηςswap του ευρώ έναντι του ξένου νοµίσµατος διαµορφώ-
νονται σύµφωνα µε τους γενικούς συµβατικούς τρόπους της
αγοράς. Οι όροι σχετικά µε τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες
στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων διευκρινίζονται στο
Πλαίσιο 2.
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά των πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων συνοψίζονται ως εξής:
—µπορούν να λάβουν τη µορφή πράξεων παροχής ή απορ-
ρόφησης ρευστότητας,
—η συχνότητά τους δεν είναι τυποποιηµένη,
—η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη,
—διενεργούνται µε έκτακτες δηµοπρασίες ή µέσω διµερών
διαδικασιών (βλέπε Κεφάλαιο 5),
—διενεργούνται συνήθως σε αποκεντρωµένη βάση από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της
ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι
διµερείς πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων µπορούν να
διενεργούνται από την ΕΚΤ),
—το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέξει, σύµφωνα µε τα
κριτήρια που ορίζονται στην ενότητα 2.2 και στο
Παράρτηµα 3, ένα περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλο-
µένων για να συµµετάσχουν σε πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 22
▼M1
3.5.Αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας
α) Είδος µέσου
Το Ευρωσύστηµα δύναται να προσκαλέσει τους αντισυµβαλλο-
µένους να προβούν σε έντοκες καταθέσεις καθορισµένης
διάρκειας στην εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους -µέλους
όπου είναι εγκατεστηµένοι. Η αποδοχή καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας προβλέπεται µόνο για λόγους εξοµάλυνσης
των βραχυπρόθεσµων διακυµάνσεων της ρευστότητας µε σκοπό
την απορρόφηση ρευστότητας από την αγορά.
β) Νοµική φύση
Οι καταθέσεις των αντισυµβαλλοµένων έχουν καθορισµένη
διάρκεια και καθορισµένο επιτόκιο. Οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες δεν παρέχουν ασφάλεια έναντι των καταθέσεων.
γ) Υπολογισµός τόκου
Το επιτόκιο που ισχύει για τις καταθέσεις είναι το απλό
επιτόκιο µε βάση τις πραγµατικές ηµέρες και έτος 360 ηµερών
(actual/360). Οι τόκοι καταβάλλονται µε τη λήξη της
κατάθεσης.
δ) Άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά
Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της αποδοχής καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας συνοψίζονται ως εξής:
—η αποδοχή καταθέσεων αποσκοπεί στην απορρόφηση
ρευστότητας,
—η συχνότητα της αποδοχής καταθέσεων δεν είναι τυποποιη-
µένη,
—η διάρκειά τους δεν είναι τυποποιηµένη,
—η αποδοχή καταθέσεων διενεργείται συνήθως µε έκτακτες
δηµοπρασίες, αν και δεν αποκλείεται η χρήση διµερών
διαδικασιών (βλέπε Κεφάλαιο 5),
—η αποδοχή καταθέσεων γίνεται συνήθως σε αποκεντρωµένη
βάση από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες (το ∆ιοικητικό
Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περι-
πτώσεις, η διµερής αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης
διάρκειας µέσω διµερών διαδικασιών µπορεί να διενερ-
γείται από την ΕΚΤ) (1).
—το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιλέξει, σύµφωνα µε τα
κριτήρια που ορίζονται στην ενότητα 2.2, ένα περιορισµένο
αριθµό αντισυµβαλλοµένων για την αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
4.ΠΑΓΙΕΣ ∆ΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΙΣ
4.1.Η διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης
α) Είδος µέσου
Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να χρησιµοποιούν τη διευκό-
λυνση οριακής χρηµατοδότησης για την απόκτηση
ρευστότητας διάρκειας µίας ηµέρας από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες µε προκαθορισµένο επιτόκιο, έναντι ασφάλειας µε
τη µορφή αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων (όπως ορίζονται
στο Κεφάλαιο 6). Σκοπός της διευκόλυνσης είναι να επιτρέπει
στους αντισυµβαλλοµένους να καλύπτουν τις προσωρινές
ανάγκες τους σε ρευστότητα. Υπό κανονικές συνθήκες, το
επιτόκιο της διευκόλυνσης συνήθως οριοθετεί προς τα άνω το
επιτόκιο της αγοράς για τοποθετήσεις διάρκειας µίας ηµέρας.
Οι όροι που διέπουν τη διευκόλυνση είναι πανοµοιότυποι σε
ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 23
(1)Οι καταθέσεις καθορισµένης διάρκειας τηρούνται σε λογαριασµούς στις
εθνικές κεντρικές τράπεζες. Αυτό θα ισχύει ακόµη και αν αποφασιστεί η
διενέργεια πράξεων αυτού του είδους σε κεντρικό επίπεδο από την ΕΚΤ.
▼M1
β) Νοµική φύση
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να παρέ-
χουν ρευστότητα µέσω της διευκόλυνσης οριακής
χρηµατοδότησης είτε µε τη µορφή συµφωνιών επαναγοράς
διάρκειας µίας ηµέρας (δηλαδή η κυριότητα του περιουσιακού
στοιχείου µεταβιβάζεται στον πιστωτή, ενώ οι συµβαλλόµενοι
συµφωνούν να αντιστρέψουν τη συναλλαγή µε την αναµεταβί-
βαση του περιουσιακού στοιχείου στον οφειλέτη κατά την
επόµενη εργάσιµη ηµέρα) είτε ως δάνεια διάρκειας µίας
ηµέρας έναντι ασφάλειας (δηλαδή παρέχεται εκτελεστός τίτλος
εµπράγµατης ασφάλειας επί των περιουσιακών στοιχείων,
αλλά, υπό την αίρεση ότι θα εκπληρωθεί η ενοχική υποχ-
ρέωση, η κυριότητα των περιουσιακών στροιχείων παραµένει
στον οφειλέτη). Περαιτέρω διατάξεις σχετικά µε τις συµφωνίες
επαναγοράς προβλέπονται στις συµβατικές ρυθµίσεις που
εφαρµόζει η οικεία εθνική κεντρική τράπεζα. Οι ρυθµίσεις για
την παροχή ρευστότητας µε τη µορφή δανείων καλυπτόµενων
από ασφάλεια λαµβάνουν υπόψη τις διάφορες διαδικασίες και
διατυπώσεις που απαιτούνται για τη σύσταση και την εν συνε-
χεία εκποίηση της σχετικής εµπράγµατης ασφάλειας
(ενεχύρου), σύµφωνα µε το δίκαιο κάθε χώρας.
γ) Προϋποθέσεις πρόσβασης
Τα ιδρύµατα που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας
των αντισυµβαλλοµένων, όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1,
έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης. Η πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης παρέχεται µέσω της εθνικής κεντρικής
τράπεζας του κράτους µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένο
το ίδρυµα. Πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης παρέχεται µόνο τις ηµέρες κατά τις οποίες
λειτουργούν το αντίστοιχο εθνικό Σύστηµα ∆ιακανονισµού σε
Συνεχή Χρόνο (Σ∆ΣΧ) και τα αντίστοιχα συστήµατα διακανονι-
σµού τίτλων.
Στο τέλος της ηµέρας, τα ενδοηµερήσια χρεωστικά υπόλοιπα
των λογαριασµών διακανονισµού που τηρούν οι αντισυµβαλλό-
µενοι στην αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα θεωρούνται
αυτοδικαίως αίτηση προσφυγής στη διευκόλυνση οριακής
χρηµατοδότησης. Οι διαδικασίες µέσω των οποίων παρέχεται
πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης στο
τέλος της ηµέρας ορίζονται στην Ενότητα 5.3.3.
Στον αντισυµβαλλόµενο είναι επίσης δυνατόν να επιτραπεί η
πρόσβαση στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης µετά
από αίτησή του προς την εθνική κεντρική τράπεζα του
κράτους-µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένος. Για να διεκ-
περαιωθεί αυθηµερόν η αίτηση από την εθνική κεντρική
πράπεζα, πρέπει να περιέλθει στην εθνική κεντρική τράπεζα
το αργότερο 30 λεπτά µετά την πραγµατική ώρα κλεισίµατος
τουTARGET (1)(2).Κατά κανόνα, το σύστηµα TARGET κλείνει
στις 6 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης). Η προθεσµία
για την αίτηση πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατο-
δότησης παρατείνεται επί 30 ακόµη λεπτά την τελευταία
εργάσιµη για το Ευρωσύστηµα ηµέρα της περιόδου τήρησης
ελάχιστων αποθεµατικών. Στην αίτηση πρέπει να δηλώνεται
το ποσό της χρηµατοδότησης και να αναγράφονται τα περιου-
σιακά στοιχεία που θα δοθούν ως ασφάλεια για τη συναλλαγή,
εφόσον αυτά δεν έχουν ήδη προκατατεθεί στην εθνική
κεντρική τράπεζα.
Πέρα από την υποχρέωση παροχής επαρκούς ασφάλειας µε την
µορφή αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων, τα κεφάλαια πουυπορούν να χορηγηθούν µέσω της διευκόλυνσης οριακής
χρηµατοδότησης δεν υπόκεινται σε ποσοτικό περιορισµό.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 24
(1)Σε κάποια κράτη -µέλη, ορισµένες εργάσιµες ηµέρες του Ευρωσυστήµατος, η
εθνική κεντρική τράπεζα (ή κάποια από τα υποκαταστήµατά της) ενδέχεται ναµη λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής λόγω εθνικήςή περιφερειακής αργίας. Σ 'αυτή την περίπτωση, η αντίστοιχη εθνική κεντρική
τράπεζα φέρει την ευθύνη να ενηµερώσει εκ των προτέρων τους αντισυµβαλλο-
µένους σχετικά µε τις ρυθµίσεις που θα γίνουν σχετικά µε την πρόσβαση στηδιευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης στο πλαίσιο της αργίας.
(
2)Οι ηµέρες αργίας του TARGET ανακοινώνονται µέσω της ιστοσελίδας της ΕΚΤ
(www.ecb.int). Βλέπε επίσης τις ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος (Παράρτηµα
5).
▼M1
δ) ∆ιάρκεια χρηµατοδότησης και υπολογισµός τόκου
Η χρηµατοδότηση που παρέχεται µέσω της διευκόλυνσης έχει
διάρκεια µίας ηµέρας. Προκειµένου για αντισυµβαλλοµένους
που είναι άµεσα συµµετέχοντες στο TARGET, η χρηµατο-
δότηση εξοφλείται την αµέσως προσεχή ηµέρα κατά την
οποία το αντίστοιχο εθνικό Σ∆ΣΧ και τα αντίστοιχα συστήµατα
διακανονισµού τίτλων και κατά το άνοιγµα των εν λόγω
συστηµάτων.
Το επιτόκιο ανακοινώνεται εκ των προτέρων από το Ευρω-
σύστηµα και υπολογίζεται ως απλό επιτόκιο µε βάση τον
πραγµατικό αριθµό ηµερών και έτος 360 ηµερών ( actual/360).
Η ΕΚΤ δύναται ανά µάσα στιγµή να µεταβάλει το επιτόκιο, η
µεταβολή αυτή όµως τίθεται σε ισχύ από την επόµενη
εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος (1).Ο τόκος καταβάλ-
λεται µε την αποπληρωµή της χρηµατοδότησης.
ε) Αναστολή της διευκόλυνσης
Η πρόσβαση στη διευκόλυνση παρέχεται µόνο µε γνώµονα
τους σκοπούς και τις γενικές επιδιώξεις της νοµισµατικής
πολιτικής της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα στιγµή να
προσαρµόσει τους όρους υπό τους οποίους παρέχεται η διευκό-
λυνση ή και να την αναστείλει.
4.2.Η διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων
α) Είδος µέσου
Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να χρησιµοποιούν τη διευκό-
λυνση αποδοχής καταθέσεων για να πραγµατοποιούν
καταθέσεις διάρκειας µίας ηµέρας στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες. Επί των καταθέσεων καταβάλλεται τόκος µε
προκαθορισµένο επιτόκιο. Υπό κανονικές συνθήκες, το
επιτόκιο της διευκόλυνσης οριοθετεί προς τα κάτω το επιτόκιο
της αγοράς για τοποθετήσεις µίας ηµέρας. Οι όροι που διέπουν
τη διευκόλυνση είναι πανοµοιότυποι σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ(2).
β) Νοµική φύση
Επί των καταθέσεων διάρκειας µίας ηµέρας που πραγµατο-
ποιούν οι αντισυµβαλλόµενοι καταβάλλεται τόκος µε
καθορισµένο επιτόκιο. Στον αντισυµβαλλόµενο δεν παρέχεται
ασφάλεια έναντι των καταθέσεων.
γ) Προϋποθέσεις πρόσβασης (3)
Τα ιδρύµατα που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας
των αντισυµβαλλοµένων, όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1,
µπορούν να έχουν πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων. Η πρόσβαση στη διευκόλυνση της αποδοχής
καταθέσεων παρέχεται µέσω της εθνικής κεντρικής τράπεζας
του κράτους -µέλους στο οποίο είναι εγκατεστηµένο το ίδρυµα.
Πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων παρέχεται
µόνο κατά τις ηµέρες λειτουργίας των αντίστοιχων εθνικών
Σ∆ΣΧ.
Για τη χορήγηση πρόσβασης στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων απαιτείται αίτηση του αντισυµβαλλοµένου προς
την εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους -µέλους στο οποίο
είναι εγκατεστηµένος. Για να διεκπεραιωθεί αυθηµερόν η
αίτηση από την εθνική κεντρική τράπεζα, πρέπει να περιέλθει
στην εθνική κεντρική τράπεζα το αργότερο 30 λεπτά µετά την2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 25
(1)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, ως «εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος »
νοείται οποιαδήποτε ηµέρα κατά την οποία η ΕΚΤ και µία τουλάχιστον εθνική
κεντρική τράπεζα λειτουργούν για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος.
(2)Μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ ενδέχεται να υπάρχουν λειτουργικές
διαφορές, οφειλόµενες στα διαφορετικά λογιστικά συστήµατα των εθνικώνκεντρικών τραπεζών.
(
3)Λόγω διαφορών ως προς τα λογιστικά συστήµατα µεταξύ των εθνικών
κεντρικών τραπεζών, η ΕΚΤ µπορεί να επιτρέψει στις εθνικές κεντρικέςτράπεζες να εφαρµόσουν ελαφρώς διαφορετικές προϋποθέσεις πρόσβασης απόαυτές που αναφέρονται παραπάνω. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα παρέχουνπληροφορίες για οποιεσδήποτε σχετικές αποκλίσεις από τις προϋποθέσεις
πρόσβασης που περιγράφονται στο παρόν εγχειρίδιο.
▼M1
πραγµατική ώρα κλεισίµατος του TARGET, η οποία είναι κατά
κανόνα η 6 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) (1)(2).Η
προθεσµία για αίτηση πρόσβασης στη διευκόλυνση αποδοχής
καταθέσεων παρατείνεται επί 30 ακόµη λεπτά κατά την τελευ-
ταία εργάσιµη για το Ευρωσύστηµα ηµέρα µιας περιόδου
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών. Στην αίτηση πρέπει να
δηλώνεται το ποσό που θα κατατεθεί στο πλαίσιο της διευκό-
λυνσης.
∆εν υπάρχει περιορισµός όσον αφορά το ποσό που επιτρέπεται
να καταθέσει ο αντισυµβαλλόµενος στο πλαίσιο της διευκό-
λυνσης αποδοχής καταθέσεων.
δ) ∆ιάρκεια χρηµατοδότησης και υπολογισµός τόκου
Η χρηµατοδότηση που παρέχεται µέσω της διευκόλυνσης έχει
διάρκεια µίας ηµέρας. Προκειµένου για αντισυµβαλλοµένους
που είναι άµεσα συµµετέχοντες στο TARGET, η πίστωση εξοφ-
λείται την επόµενη ηµέρα κατά την οποία λειτουργεί το
αντίστοιχο εθνικό σύστηµα Σ∆ΣΧ και κατά το άνοιγµα του
συστήµατος. Το επιτόκιο ανακοινώνεται εκ των προτέρων από
το Ευρωσύστηµα και υπολογίζεται ως απλό επιτόκιο µε βάση
τον πραγµατικό αριθµό ηµερών και το έτος 360 ηµερών ( actual/
360). Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα στιγµή να µεταβάλει το
επιτόκιο, η µεταβολή αυτή όµως τίθεται σε ισχύ από την
επόµενη εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος. Ο τόκος είναι
πληρωτέος µε τη λήξη της κατάθεσης.
ε) Αναστολή της διευκόλυνσης
Η πρόσβαση στη διευκόλυνση παρέχεται αποκλειστικά και
µόνο µε γνώµονα τους σκοπούς και τις γενικές επιδιώξεις της
νοµισµατικής πολιτικής της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα
στιγµή να προσαρµόσει τους όρους υπό τους οποίους παρέχεται
η διευκόλυνση ή και να την αναστείλει.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
5.∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ
5.1.∆ιαδικασίες δηµοπρασίας
5.1.1.Γενικά
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος εκτελούνται
συνήθως µε τη µορφή δηµοπρασιών. Οι δηµοπρασίες του Ευρωσυ-
στήµατος διενεργούνται σε έξι φάσεις όπως περιγράφονται στο
Πλαίσιο 3.
Το Ευρωσύστηµα διακρίνει τις δηµοπρασίες σε δύο διαφορετικές
κατηγορίες:τις τακτικές και τις έκτακτες. Οι διαδικασίες για τις
τακτικές και τις έκτακτες δηµοπρασίες είναι πανοµοιότυπες, µε
εξαίρεση το χρονοδιάγραµµα και το φάσµα των αντισυµβαλλο-
µένων.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 26
(1)Σε καάποια κράτη -µέλη η εθνική κεντρική τράπεζα (ή κάποια από τα υποκατα-
στήµατά της) ενδέχεται να µην λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεωννοµισµατικής πολιτικής, λόγω εθνικής ή περιφερειακής αργίας. Σ 'αυτή την
περίπτωση, η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα φέρει την ευθύνη να ενηµε-
ρώσει εκ των προτέρων τους αντισυµβαλλόµενους σχετικά µε τις ρυθµίσεις που
θα ισχύσουν για την πρόσβαση στη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων στοπλαίσιο της αργίας.
(
2)Οι ηµέρες αργίας του TARGET ανακοινώνονται µέσω της ιστοσελίδας της ΕΚΤ
(www.ecb.int). Βλέπε επίσης τις ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος (Παράρτηµα
5).
▼M1
α) Τακτικές δηµοπρασίες
Για τις τακτικές δηµοπρασίες µεσολαβεί µέγιστο διάστηµα 24
ωρών από την ανακοίνωση της δηµοπρασίας µέχρι την πιστο-
ποίηση του αποτελέσµατος της κατανοµής (ενώ το χρονικό
διάστηµα που µεσολαβεί από τη λήξη της προθεσµίας
υποβολής προσφορών µέχρι την ανακοίνωση του αποτελέ-
σµατος της κατανοµής είναι περίπου δύο ώρες). Το διάγραµµα
1 περιγράφει το σύνηθες χρονικό πλαίσιο για τις φάσεις των
τακτικών δηµοπρασιών. Η ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της ναπροσαρµόζει το χρονικό πλαίσιο για επιµέρους πράξεις, εάν
κριθεί απαραίτητο.
Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, οι πράξεις πιο µακρο-
πρόθεσµης αναχρηµατοδότησης και οι διαρθρωτικές πράξεις
(πλην των οριστικών πράξεων) διενεργούνται πάντοτε µε τη
µορφή τακτικών δηµοπρασιών. Στις τακτικές δηµοπρασίες
µπορούν να συµµετάσχουν οι αντισυµβαλλόµενοι που πληρούν
τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας, όπως ορίζονται στην
ενότητα 2.1.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1
Σύνηθεςχρονοδιάγραµµαγιατιςφάσειςτωντακτικώνδηµοπρασιών
[ώρα ΕΚΤ (Κεντρικής Ευρώπης)]
Σηµείωση: Οι αριθµοί αντιστοιχούν στα λειτουργικά στάδια όπως ορίζονται στο πλαίσιο 3.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 27
▼M1
β) Έκτακτες δηµοπρασίες
Οι έκτακτες δηµοπρασίες εκτελούνται συνήθως εντός µίας
ώρας από την ανακοίνωση της δηµοπρασίας, ενώ η πιστο-
ποίηση γίνεται αµέσως µετά την ανακοίνωση του
αποτελέσµατος της κατανοµής. Το σύνηθες χρονικό πλαίσιο
των φάσεων των έκτακτων δηµοπρασιών ορίζεται στο
διάγραµµα 2. Η ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της να προσαρµόσει
το χρονοδιάγραµµα για επιµέρους πράξεις, εάν κριθεί
απαραίτητο. Οι έκτακτες δηµοπρασίες χρησιµοποιούνται µόνο
για τη διενέργεια πράξεων εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας. Το Ευρωσύστηµα µπορεί να
επιλέξει, σύµφωνα µε τα κριτήρια και τις διαδικασίες που
ορίζονται στην ενότητα 2.2, ένα περιορισµένο αριθµό αντισυµ-
βαλλοµένων για να συµµετάσχουν σε έκτακτες δηµοπρασίες.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 2
Σύνηθεςχρονοδιάγραµµαγιατιςφάσειςτωνέκτακτωνδηµοπρασιών
Σηµείωση: Οι αριθµοί αντιστοιχούν στις φάσεις όπως ορίζονται στο Πλαίσιο 3.
γ) ∆ηµοπρασίες σταθερού και ανταγωνιστικού επιτοκίου
Το Ευρωσύστηµα έχει την ευχέρεια να διενεργεί δηµοπρασίες
είτε σταθερού επιτοκίου (δηµοπρασίες ποσού) είτε ανταγωνι-
στικού επιτοκίου (δηµοπρασίες επιτοκίου). Στις δηµοπρασίες
σταθερού επιτοκίου, η ΕΚΤ καθορίζει το επιτόκιο εκ των
προτέρων και οι συµµετέχοντες αντισυµβαλλόµενοι υποβάλ-
λουν προσφορές για το ποσό των χρηµάτων µε το οποίο
επιθυµούν να συνάψουν συναλλαγή µε το καθορισµένο
επιτόκιο (1).Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι
αντισυµβαλλόµενοι υποβάλλουν προσφορές για το ποσό των
χρηµάτων και το επιτόκιο µε το οποίο επιθυµούν να συµµετάσ-
χουν στις συναλλαγές µε την εθνική κεντρική τράπεζα (2).
5.1.2.Ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρασιών
α) Πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµα-
τοδότησης
Οι πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατο-
δότησης εκτελούνται σύµφωνα µε το ενδεικτικό ηµερολογιακό2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 28
(1)Στις δηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου που αφορούν πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων, η ΕΚΤ καθορίζει τις µονάδες βάσης swap της πράξης και οι αντι-
συµβαλλόµενοι αναγράφουν στις προσφορές τους ποιο ποσό του νοµίσµατος
που διατηρείται σταθερό επιθυµούν να πωλήσουν (και να επαναγράσουν) ή να
αγοράστουν (και να επαναπωλήσουν) µε το επιτόκιο αυτό.
(2)Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου που αφορούν πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων, οι αντισυµβαλλόµενοι αναγράφουν στις προσφορές τους µε ποιοποσό του νοµίσµατος που διατηρείται σταθερό, καθώς και µε πόσες µονάδες
βάσηςswap επιθυµούν να συµµετάσχουν στην πράξη.
▼M1
πρόγραµµα που δηµοσιεύει το Ευρωσύστηµα (1).Το ηµερολο-
γιακό πρόγραµµα δηµοσιεύεται τουλάχιστον τρεις µήνες πριν
από την έναρξη του έτους για το οποίο ισχύει. Οι συνήθεις
ηµέρες συναλλαγών για τις πράξεις κύριας και πιο µακρο-
πρόθεσµης αναχρηµατοδότησης ορίζονται στον πίνακα 2. Η
ΕΚΤ επιδιώκει να εξασφαλίσει τη δυνατότητα συµµετοχής
αντισυµβαλλοµένων από όλα τα κράτη -µέλη στις πράξεις
κύριας και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης. Γι 'αυτό,
κατά την κατάρτιση του ηµερολογιακού προγράµµατος των εν
λόγω πράξεων, η ΕΚΤ προσαρµόζει κατάλληλα το κανονικό
πρόγραµµα, ώστε να λαµβάνονται υπόψη οι επίσηµες αργίες
στα επιµέρους κράτη -µέλη.
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Συνήθεις ηµέρες συναλλαγών για τις πράξεις κύριας και πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης
Είδος πράξης Συνήθης ηµέρα συναλλαγών (Τ)
Πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης Κάθε Τρίτη
Πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρη-
µατοδότησηςΗ πρώτη Τετάρτη κάθε κάθε περιόδου
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών (1)
(1)Λόγω των Χριστουγέννων, η πράξη του ∆εκεµβρίου µετατίθεται µία εβδοµάδα ενωρίτερα
και διενεργείται στο τέλος της περιόδου τήρησης που λήγει στις 23 ∆εκεµβρίου και όχιστην αρχή της εποµένης περιόδου τήρησης.
β) ∆ιαρθρωτικές πράξεις
Οι διαρθρωτικές πράξεις µέσω τακτικών δηµοπρασιών δεν
εκτελούνται σύµφωνα µε κάποιο προκαθορισµένο ηµερολο-
γιακό πρόγραµµα. Συνήθως πάντως διενεργούνται και
διακανονίζονται µόνο κατά τις ηµέρες οι οποίες είναι
εργάσιµες (2)για τις ΕθνΚΤ όλων των κρατών µελών.
γ) Πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας
Οι πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας δεν εκτελούνται σύµφωνα µε κάποιο προκαθορι-
σµένο ηµερολογιακό πρόγραµµα. Η ΕΚΤ µπορεί να
αποφασίσει τη διενέργεια πράξεων εξοµάλυνσης των βραχυχ-
ρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας οποιαδήποτε εργάσιµη
ηµέρα του Ευρωσυστήµατος. Στις εν λόγω πράξεις µπορούν να
συµµετάσχουν µόνο οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -
µελών στα οποία η ηµεροµηνία συναλλαγής, η ηµεροµηνία
διακανονισµού και η ηµεροµηνία εξόφλησης είναι εργάσιµες
ηµέρες για την ΕθνΚΤ.
5.1.3.Ανακοίνωση των δηµοπρασιών
Οι τακτικές δηµοπρασίες του Ευρωσυστήµατος γνωστοποιούνται
στο κοινό µέσω ηλεκτρονικών πληροφοριακών δικτύων. Επιπλέον,
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες είναι δυνατόν να ανακοινώσουν την
πράξη δηµοπρασίας απευθείας στους αντισυµβαλλοµένους που δεν
έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά πληροφοριακά δίκτυα. Η
ανακοίνωση της δηµοπρασίας περιέχει συνήθως τα εξής στοιχεία:
—τον ενδεικτικό αριθµό της δηµοπρασίας,2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 29
(1)Το ηµερολογιακό πρόγραµµα των δηµοπρασιών του Ευρωσυστήµατος δηµο-
σιεύεται στην ιστοσελίδας της ΕΚΤ ( www.ecb.int). Βλέπε επίσης τις
ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος (Παράρτηµα 5).
(2)Παντού στο παρόν εγχειρίδιο, µε τον όρο «εργάσιµη ηµέρα της ΕθνΚΤ »νοείται
οποιαδήποτε ηµέρα κατά την οποία η εθνική κεντρική τράπεζα ενός συγκεκρι-µένου κράτους -µέλους λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής
πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Σε ορισµένα κράτη -µέλη, κάποια υποκαταστή-
µατα της εθνικής κεντρικής τράπεζας ενδέχεται να µην λειτουργούν τις
εργάσιµες ηµέρες της ΕθνΚΤ, λόγω τοπικής ή περιφερειακής αργίας. Σ 'αυτές
τις περιπτώσεις, η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα έχει την ευθύνη ναενηµερώσει τους αντισυµβαλλοµένους εκ των προτέρων σχετικά µε τις ρυθµί-σεις που θα γίνουν για τις συναλλαγές στις οποίες εµπλέκονται τα εν λόγω
υποκαταστήµατα.
▼M1
—την ηµεροµηνία της δηµοπρασίας,
—το είδος της πράξης (παροχή ή απορρόφηση ρευστότητας και το
είδος του µέσου νοµισµατικής πολιτικής που θα χρησιµοποι-
ηθεί),
—τη διάρκεια της πράξης,
—το είδος της δηµοπρασίας (σταθερού ή ανταγωνιστικού επιτο-
κίου),
—τη µέθοδο κατανοµής (δηµοπρασία «ολλανδικού »ή«αµερικα-
νικού»τύπου, όπως ορίζονται στην ενότητα 5.1.5. δ),
—τον επιδιωκόµενο όγκο της πράξης (συνήθως µόνο στην
περίπτωση των πράξεων πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατο-
δότησης),
—το σταθερό επιτόκιο /τη σταθερή τιµή /τη σταθερή µονάδα βάσης
swap της δηµοπρασίας (στην περίπτωση των δηµοπρασιών
σταθερού επιτοκίου),
—το ελάχιστο /µέγιστο αποδεκτό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης
swap( εάν εφαρµόζεται),
—την ηµεροµηνία έναρξης και την ηµεροµηνία λήξεως της
πράξης (εάν εφαρµόζεται) ή την ηµεροµηνία αξίας ( valeur) και
την ηµεροµηνία λήξεως του τίτλου (στην περίπτωση έκδοσης
πιστοποιητικών χρέους),
—τα νοµίσµατα που αφορά η δηµοπρασία και το νόµισµα του
οποίου η ποσότητα παραµένει σταιερή (στην περίπτωση
πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων),
—την τρέχουσα ( spot) συναλλαγµατική ισοτιµία αναφοράς που θα
χρησιµοποιηθεί για τον υπολογισµό των προσφορών (στην
περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων),
—το ανώτατο όριο προσφοράς (εάν υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσό κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο (εάν
υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσοστό κατανοµής (εάν υπάρχει),
—το χρονοδιάγραµµα για την υποβολή προσφορών,
—την ονοµαστική αξία των πιστοποιητικών (στην περίπτωση της
έκδοσης πιστοποιητικών χρέους),
—τον κωδικό ISIN της έκδοσης (στην περίπτωση της έκδοσης
πιστοποιητικών χρέους).
Προκειµένου να ενισχύσει τη διαφάνεια στις πράξεις εξοµάλυνσης
των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας, το Ευρω-
σύστηµα ανακοινώνει συνήθως εκ των προτέρων τις έκτακτες
δηµοπρασίες στο κοινό. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η
ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της να µην ανακοινώσει τις έκτακτες
δηµοπρασίες στο κοινό εκ των προτέρων. Για την ανακοίνωση
των έκτακτων δηµοπρασιών ακολουθούνται οι ίδιες διαδικασίες
όπως και για τις τακτικές δηµοπρασίες. Στις έκτακτες δηµοπρασίες,
ανεξαρτήτως του αν ανακοινωθούν δηµόσια ή όχι, οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες επικοινωνούν κατευθείαν µε τους επιλεγµένους
αντισυµβαλλοµένους.
5.1.4.Κατάρτιση και υποβολήπροσφορών εκ µέρους των αντισυµβαλλοµένων
Οι προσφορές των αντισυµβαλλοµένων πρέπει να υποβάλλονται
στη µορφή την οποία έχουν καθορίσει µε υπόδειγµα οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες για την αντίστοιχη πράξη. Οι προσφορές
πρέπει να υποβάλλονται στην εθνική κεντρική τράπεζα του
κράτους-µέλους όπου το ίδρυµα έχει εγκατάσταση (κεντρικό ή
υποκατάστηµα). Οι προσφορές ενός ιδρύµατος επιτρέπεται να
υποβληθούν µόνον από µία υπηρεσιακή µονάδα (είτε το κεντρικό
είτε κατονοµαζόµενο υποκατάστηµα) σε κάθε κράτος µέλος.
Στις δηµοπρασίες καθορισµένου επιτοκίου, οι αντισυµβαλλόµενοι
δηλώνουν στις προσφορές τους το ποσό για το οποίο επιθυµούν να
συναλλαγούν µε τις εθνικές κεντρικές τράπεζες (1).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 30
(1)Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενεργούνται µέσω δηµοπρασίας
σταθερού επιτοκίου, ο αντισυµβαλλόµενος δηλώνει το ποσό του νοµίσµατοςπου διατηρείται σταθερό για το οποίο επιθυµεί να συναλλαγεί µε το Ευρω-
σύστηµα.
▼M1
Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι αντισυµβαλλόµενοι
µπορούν να υποβάλλουν προσφορές για έως και δέκα διαφορετικά
επιτόκια /τιµές/µονάδες βάσης swap. Σε κάθε προσφορά δηλώνουν
το ποσό για το οποίο επιθυµούν να συναλλαγούν µε τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες και το αντίστοιχο επιτόκιο (1)(2).Οι προσφορές
επιτοκίων πρέπει να εκφράζονται σε πολλαπλάσια του 0,01 της
εκατοστιαίας µονάδας. Στην περίπτωση δηµοπρασίας ανταλλαγής
νοµισµάτων ανταγωνιστικού επιτοκίου, οι µονάδες βάσης swap θα
δηλώνονται σύµφωνα µε το συµβατικό στην αγορά τρόπο και οι
προσφορές πρέπει να είναι εκφρασµένες σε πολλαπλάσια του 0,01
της µονάδας βάσης swap.
Για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, το ελάχιστο ποσό
προσφοράς είναι 1 000000 ευρώ. Οι προσφορές που υπερβαίνουν
το ποσό αυτό πρέπει να εκφράζονται σε ακέραια πολλαπλάσια των
100000 ευρώ. Τα ίδια ελάχιστα ποσά και πολλαπλάσια ισχύουν για
τις πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας και τις διαρθρωτικές πράξεις. Το ελάχιστο ποσό
Ϋρπσφπράς ισχύει για κάθε µεµονωµένο επίπεδο επιτοκίου /τιµής/
µονάδων βάσης swap.
Για τις πράξεις πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης, κάθε
εθνική κεντρική τράπεζα ορίζει το ελάχιστο ποσό προσφοράς
µεταξύ10000 ευρώ και 1000 000 ευρώ. Ο προσφορές που υπερβαί-
νουν το ελάχιστο ποσό πρέπει να είναι εκφρασµένες σε ακέραια
πολλαπλάσια των 10000 ευρώ. Το ελάχιστο ποσό προςφοράς
ισχύει για κάθε µεµονωµένο επίπεδο επιτοκίου.
Η ΕΚΤ δύναται να επιβάλει ανώτατο όριο προσφορών ώστε να
αποτραπούν δυσανάλογα µεγάλες προσφορές. Το τυχόν ανώτατο
όριο αναφέρεται πάντοτε στη δηµόσια ανακοίνωση της δηµοπρα-
σίας.
Οι αντισυµβαλλόµενοι πρέπεο να είναι πάντοτε σε θέση να καλύ-
ψουν τα ποσά τα οποία τους κατανέµονται µε επαρκή ποσότητα
αποδεκτών τίτλων (3).Οι συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που
εφαρµόζει η αντίστοιχη εθνική κεντρική τράπεζα επιτρέπουν την
επιβολή ποινών εάν ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να µεταβιβάσει
επαρκή ποσότητα τίτλων ή µετρητών για το διακανονισµό του
ποσού της ρευστότητας που του έχει κατανεµηθεί στη δηµοπρασία.
Οι προσφορές µπορούν να ανακληθούν µέχρι τη λήξη της προθε-
σµίας υποβολής προσφορών. Προσφορές που υποβάλλονται µετά
τη λήξη της προθεσµίας η οποία ορίζεται στην ανακοίνωση της
δηµοπρασίας είναι άκυρες. Το εµπρόθεσµο της υποβολής κρίνεται
από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
απορρίπτουν όλες τις προσφορές ενός αντισυµβαλλοµένου εάν το
αθροιστικό ποσό της προσφοράς υπερβαίνει το τυχόν ανώτατο
όριο που έχει θέσει η ΕΚΤ. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες απορρί-
πτουν επίσης κάθε προσφορά που υπολείπεται του ελάχιστου
ποσού ή που υπολείπεται του ελάχιστου επιτοκίου /τιµής/µονάδας
βάσηςswap ή που υπερβαίνει το ανώτατο επιτόκιο /τιµή/µονάδα
βάσηςswap. Επιπλέον, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να
απορρίψουν προσφορές που είναι ελλιπείς ή δεν ακολουθούν το
υπόδειγµα. Εάν µια συγκεκριµένη προσφορά απορριφθεί, η οικεία
εθνική κεντρική τράπεζα γνωστοποιεί στον αντισυµβαλλόµενο την
απορριπτική της απόφαση πριν από την κατανοµή του ποσού της
δηµοπρασίας.
5.1.5.∆ιαδικασίες κατανοµής
α) ∆ηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου
Για την κατανοµή του ποσού της δηµοπρασίας σταθερού επιτο-
κίου, αθροίζονται οι υποβληθείσες από τους
αντισυµβαλλοµένους προσφορές. Εάν το άθροισµα των
προσφορών υπερβαίνει το συνολικό ποσό ρευστότητας που θα
κατανεµηθεί, οι προσφορές ικανοποιούνται συµµέτρως, µε
βάση το λόγο του ποσού που θα κατανεµηθεί προς το συνολικό2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 31
(1)Όσον αφορά την έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ, η ΕΚΤ µπορεί να
αποφασίσει ότι οι προσφορές θα πρέπει να εκφράζονται υπό µορφή τιµών καιόχι υπό µορφή επιτοκίων. Σ 'αυτές τις περιπτώσεις, οι τιµές θα αναφέρονται ως
ποσοστό της ονοµαστικής αξίας των τίτλων.
(
2)Στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που δοεµεργπύνται µέσω δηµοπρασίας
ανταγωνιστικού επιτοκίου, ο αντισυµβαλλόµενος δηλώνει το ποσό του νοµί-σµατος που διατηρείται σταθερό για το οποίο επιθυµεί να συναλλαγεί µε τοΕυρωσύστηµα και το αντίστοιχο επίπεδο µονάδων βάσης swap.
(
3)Ή να διακανονίσουν σε µετρητά στην περίπτωση πράξεων απορρόφησης
ρευστότητας.
▼M1
ύψος των προσφορών (βλέπε Πλαίσιο 4). Το κατανεµόµενο ανά
αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο
ακέραιο ποσό ευρώ. Ωστόσο, η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει
να κατανείµει ένα ελάχιστο ποσό /ποσοστό σε κάθε συµµετέ-
χοντα στις δηµοπρασίες σταθερού επιτοκίου.
β) ∆ηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου σε ευρώ
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών παροχής
ρευστότητας σε ευρώ µε τη µέθοδο ανταγωνιστικών
προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές κατατάσσονται κατά
φθίνουσα τάξη των προσφερόµενων επιτοκίων. Οι προσφορές
µε το υψηλότερο επιτόκιο ικανοποιούνται κατά προτεραιότητα
και στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε το
διαδοχικά χαµηλότερο επιτόκιο µέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικό ποσό που πρόκειται να κατανεµηθεί. Eάν, στο χαµη-
λότερο επιτόκιο το οποίο έχει γίνει αποδεκτό (δηλαδή στο
οριακό επιτόκιο), το αθροιστικό ποσό προσφορών υπερβαίνει
το εναποµένον προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό
κατανέµεται συµµέτρως µεταξύ των προσφορών, µε βάση το
λόγο του εναποµένοντος προς κατανοµή ποσού προς το συνο-
λικό ποσό προσφορών στο οριακό επιτόκιο (βλέπε Πλαίσιο
5). Το κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλο-
ποιείται στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 32
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 33
▼M1
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών απορρόφησης
ρευστότητας µε τη µέθοδο ανταγωνιστικών προσφορών επιτο-
κίου (οι οποίες µπορεί να χρησιµοποιηθούν για την έκδοση
πιστοποιητικών χρέους και την αποδοχή καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας), οι προσφορές κατατάσσονται κατ 'αύξουσα
τάξη των προσφερόµενων επιτοκίων (ή φθίνουσα τάξη των
προσφερόµενων τιµών). Οι προσφορές µε το χαµηλότερο
επιτόκιο (την υψηλότερη τιµή) ικανοποιούνται κατά προτε-
ραιότητα και στη συνέχεια ικανοποιούνται οι προσφορές µε
το διαδοχικά υψηλότερο επιτόκιο (χαµηλότερη τιµή) µέχρις
ότου εξαντληθεί το συνολικό ποσό που πρόκειται να απορροφ-
ηθεί.Eάν, στο υψηλότερο επιτόκιο (στη χαµηλότερη τιµή) το
οποίο έχει γίνει αποδεκτό (δηλαδή στο οριακό επιτόκιο /στην
οριακή τιµή), το συνολικό ύψος των προσφορών υπερβαίνει το
εναποµένον προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέ-
µεται συµµέτρως µεταξύ των προσφορών, µε βάση το λόγο του
εναποµένοντος προς κατανοµή ποσού προς το συνολικό ποσό
προσφορών στο οριακό επιτόκιο /στην οριακή τιµή (βλέπε
Πλαίσιο 5). Προκειµένου για έκδοση πιστοποιητικών χρέους,
το κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλο-
ποιείται στο πλησιέστερο πολλαπλάσιο της ονοµαστικής
αξίας των πιστοποιητικών χρέους. Στις λοιπές πράξεις απορ-
ρόφησης ρευστότητας, το κατανεµόµενο ανά
αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο
ακέραιο ποσό ευρώ.
Η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει την εφαρµογή ελάχιστου ποσού
κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο στις δηµοπρασίες ανταγωνι-
στικού επιτοκίου.
γ) ∆ηµοπρασίες ανταλλαγής νοµισµάτων ανταγωνι-
στικού επιτοκίου
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών παροχής
ρευστότητας µέσω ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές κατατάσ-
σονται κατ 'αύξουσα τάξη των προσφερόµενων µονάδων βάσης
swap(1).Οι προσφορές µε τις χαµηλότερες µονάδες βάσης swap
ικανοποιούνται κατά προτεραιότητα και στη συνέχεια ικανο-
ποιούνται οι προσφορές µε τις διαδοχικά υψηλότερες µονάδες
βάσηςswap µέχρις ότου εξαντληθεί το συνολικό προς κατα-
νοµή ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται σταθερό. Eάν,
στην υψηλότερη µονάδα βάσης swap η οποία έχει γίνει
αποδεκτή (δηλαδή στο οριακό επίπεδο µονάδων βάσης swap),
το συνολικό ύψος των προσφορών υπερβαίνει το εναποµένον
προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέµεται
συµµέτρως µεταξύ των προσφορών, µε βάση το λόγο του
εναποµένοντος ποσού προς το συνολικό ποσό προσφορών στο
οριακό επίπεδο µονάδων βάσης swap( βλέπε Πλαίσιο 6). Το
κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται
στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 34
(1)Οι µονάδες βάσης swap κατατάσσονται κατ 'αύξουσα τάξη µε βάση το πρόσηµό
τους, το οποίο εξαρτάται από το πρόσηµο του διαφορικού επιτοκίου µεταξύ τουξένου νοµίσµατος και του ευρώ. Εάν, για τη διάρκεια της πράξης, το επιτόκιοτου ξένου νοµίσµατος είναι µεγαλύτερο από το αντίστοιχο επιτόκιο του ευρώ,
το πρόσηµο των µονάδων βάσης swap είναι θετικό (δηλαδή γίνεται διαπραγµά-
τευση του ευρώ υπέρ το άρτιο — at a premium — έναντι του ξένου νοµίσµατος).
Και αντίστροφα, όταν το επιτόκιο του ξένου νοµίσµατος είναι µικρότερο από τοαντίστοιχο επιτόκιο του ευρώ, το πρόσηµο των µονάδων βάσης swap είναι αρνη-
τικό (δηλαδή γίνεται διαπραγµάτευση του ευρώ υπό το άρτιο — at a discount —
έναντι του ξένου νοµίσµατος).
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 35
▼M1
Στην κατανοµή του ποσού των δηµοπρασιών απορρόφησης
ρευστότητας µέσω ανταλλαγής νοµισµάτων µε τη µέθοδο
ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου, οι προσφορές κατατάσ-
σονται κατά φθίνουσα τάξη των προσφερόµενων µονάδων
βάσηςswap. Οι προσφορές µε τις υψηλότερες µονάδες βάσης
swap ικανοποιούνται κατά προτεραιότητα και στη συνέχεια
ικανοποιούνται οι προσφορές µε τις διαδοχικά χαµηλότερες
µονάδες βάσης swap µέχρις ότου εξαντληθεί το συνολικό προς
κατανοµή ποσό του νοµίσµατος που διατηρείται σταθερό. Eάν,
στη χαµηλότερη µονάδα βάσης swap η οποία έχει γίνει
αποδεκτή (δηλαδή στο οριακό επίπεδο µονάδων βάσης swap),
το συνολικό ύχος των προσφορών υπερβαίνει το εναποµένον
προς κατανοµή ποσό, το εναποµένον ποσό κατανέµεται
συµµέτρως µεταξύ των προσφορών σύµφωνα µε το λόγο του
εναποµένοντος ποσού προς το συνολικό ποσό προσφορών στο
οριακό επίπεδο µονάδων βάσης swap( βλέπε Πλαίσιο 6). Το
κατανεµόµενο ανά αντισυµβαλλόµενο ποσό στρογγυλοποιείται
στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό ευρώ.
δ) Τύπος δηµοπρασίας
Στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου, το Ευρωσύστηµα
µπορεί να εφαρµόσει διαδικασίες είτε ενιαίου είτε πολλαπλού
επιτοκίου. Στη δηµοπρασία ενιαίου επιτοκίου ( «δηµοπρασία
ολλανδικού τύπου »),το επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap κατα-
νοµής που εφαρµόζεται σε όλες τις επιτυχείς προσφορές
ισούται µε το οριακό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap( δηλαδή
αυτό στο οποίο εξαντληθηκε το σύνολο του προς κατανοµή
ποσού). Στη δηµοπρασία πολλαπλού επιτοκίου ( «δηµοπρασία
αµερικανικού τύπου »)το επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap
κατανοµής ισούται µε το προσφερόµενο ανά µεµονωµένη
προσφορά επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap.
5.1.6.Ανακοίνωση αποτελέσµατος δηµοπρασίας
Τα αποτελέσµατα των τακτικών και των έκτακτων δηµοπρασιών
γνωστοποιούνται στο κοινό µέσω ηλεκτρονικών πληροφοριακών
δικτύων. Επιπλέον, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να
ανακοινώνουν το αποτέλεσµα της κατανοµής απευθείας σε αντι-
συµβαλλοµένους οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά
πληροφοριακά δίκτυα. Η ανακοίνωση του αποτελέσµατος της
δηµοπρασίας κανονικά περιλαµβάνει τα εξής στοιχεία:
—τον ενδεικτικό αριθµό της δηµοπρασίας,
—την ηµεροµηνία της δηµοπρασίας,
—το είδος της πράξης,
—τη διάρκεια της πράξης,
—το συνολικό ποσό των προσφορών που υπέβαλαν οι αντισυµβαλ-
λόµενοι του Ευρωσυστήµατος,
—τον αριθµό των αντισυµβαλλοµένων που υπέβαλαν προσφορές,
—τα νοµίσµατα που αφορά η πράξη (σε περίπτωση πράξεων
ανταλλαγής νοµισµάτων),
—το συνολικά κατανεµόµενο ποσό,
—το ποσοστό κατανοµής (σε περίπτωση δηµοπρασιών σταθερού
επιτοκίου),
—την τρέχουσα ισοτιµία (σε περίπτωση πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων),
—το οριακό αποδεκτό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης swap και το
ποσοστό κατανοµής στο οριακό επιτόκιο /τιµή/µονάδα βάσης
swap( σε περίπτωση δηµοπρασιών ανταγωνιστικού επιτοκίου),
—το ελάχιστο και µέγιστο επιτόκιο προσφοράς και το µέσο σταθ-
µικό επιτόκιο της κατανοµής (στην περίπτωση δηµοπρασιών
πολλαπλού επιτοκίου),
—την ηµεροµηνία έναρξης και λήξεως της πράξης (εάν εφαρµό-
ζεται) ή ηµεροµηνία αξίας και ηµεροµηνία λήξεως του τίτλου
(στην περίπτωση της έκδοσης πιστοποιητικών χρέους),
—το ελάχιστο ποσό κατανοµής ανά αντισυµβαλλόµενο (εάν
υπάρχει),
—το ελάχιστο ποσοστό κατανοµής (εάν υπάρχει),
—την ονοµαστική αξία των πιστοποιητικών χρέους (στην
περίπτωση έκδοσης πιστοποιητικών χρέους),
—τον κωδικό ISIN της έκδοσης (στην περίπτωση έκδοσης πιστο-
ποιητικών χρέους).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 36
▼M1
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα επιβεβαιώνουν το κατανεµόµενο
ποσό απευθείας σε κάθε αντισυµβαλλόµενο που υπέβαλε επιτυχή
προσφορά.
5.2.∆ιαδικασίες για τις διµερείς πράξεις
α) Γενικά
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να διενεργούν πράξεις
µέσω διµερών διαδικασιών (1).Οι διαδικασίες αυτές µπορούν να
χρησιµοποιηθούν σε πράξεις ανοικτής αγοράς για την εξοµά-
λυνση των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας και
σε διαρθρωτικές οριστικές πράξεις. Ορίζονται µε ευρεία
έννοια ως οποιεσδήποτε διαδικασίες µέσω των οποίων το
Ευρωσύστηµα διενεργεί συναλλαγές µε έναν αντισυµβαλλό-
µενο ή µε λίγους αντισυµβαλλοµένους χωρίς δηµοπρασία. Οι
διµερείς διαδικασίες διακρίνονται σε δύο διαφορετικά είδη:σε
εκείνες στις οποίες το Ευρωσύστηµα έρχεται απευθείας σε
επαφή µε τους αντισυµβαλλοµένους και σε εκείνες που εκτε-
λούνται µέσω χρηµατιστηρίου και µεσολαβητών της αγοράς.
β) Απευθείας επαφή µε τους αντισυµβαλλοµένους
Σ'αυτή τη διαδικασία, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες έρχονται
απευθείας σε επαφή µε έναν ή λίγους εγχώριους αντισυµβαλλο-
µένους, οι οποίοι επιλέγονται σύµφωνα µε τα κριτήρια που
καθορίζονται στην ενότητα 2.2. Σύµφωνα µε τις ακριβείς
οδηγίες της ΕΚΤ, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες αποφασίζουν
αν θα συνάψουν συναλλαγή µε τους αντισυµβαλλοµένους. Οι
συναλλαγές διακανονίζονται µέσω των εθνικών κεντρικών
τραπεζών.
Εάν και εφόσον το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ αποφασίσει
ότι, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι διµερείς πράξεις µπορούν
να εκτελούνται από την ίδια την ΕΚΤ (ή από µία ή λίγες
εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες αποτελούν εκτελεστικά
όργανα της ΕΚΤ), οι διαδικασίες γι 'αυτές τις πράξεις θα
προσαρµοστούν αναλόγως. Σ 'αυτή την περίπτωση, η ΕΚΤ (ή
οι εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες αποτελούν εκτελε-
στικά όργανα της ΕΚΤ) θα έρχονται απευθείας σε επαφή µε
έναν ή λίγους αντισυµβαλλοµένους στη ζώνη του ευρώ, οι
οποίοι θα επιλέγονται σύµφωνα µε τα κριτήρια που καθορί-
ζονται στην ενότητα 2.2. Η ΕΚΤ (ή οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες οι οποίες αποτελούν εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ)
θα αποφασίζουν αν θα συνάψουν συναλλαγή µε τους αντισυµ-
βαλλοµένους. Και πάλι όµως οι συναλλαγές θα
διακανονίζονται µε αποκεντρωµένο τρόπο µέσω των εθνικών
κεντρικών τραπεζών.
Οι διµερείς πράξεις µέσω απευθείας επαφής µε τους αντισυµ-
βαλλοµένους µπορούν να εφαρµοστούν για τις αντιστρεπτέες
πράξεις, τις οριστικές πράξεις, τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων και την αποδοχή καταθέσεων καθορισµένης
διάρκειας.
γ) Πράξεις που εκτελούνται µέσω χρηµατιστηρίου και
µεσολαβητών της αγοράς
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εκτελούν οριστικές
πράξεις µέσω χρηµατιστηρίου και µεσολαβητών της αγοράς.
Γι'αυτές τις πράξεις το φάσµα των αντισυµβαλλοµένων δεν
περιορίζεται a priori και οι διαδικασίες προσαρµόζονται στην
καθιερωµένη πρακτική της αγοράς για τα χρεόγραφα που θα
χρησιµοποιηθούν. Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα
αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η ίδια η ΕΚΤ (ή
µία ή λίγες εθνικές κεντρικές τράπεζες οι οποίες αποτελούν
εκτελεστικά όργανα της ΕΚΤ) µπορεί να εκτελεί οριστικές
πράξεις για τη βραχυχρόνια ρύθµιση των διακυµάνσεων της
ρευστότητας µέσω χρηµατιστηρίου και µεσολαβητών της
αγοράς.
δ) Ανακοίνωση των διµερών πράξεων
Οι διµερείς πράξεις συνήθως δεν γνωστοποιού στο κοινό εκ
των προτέρων. Επιπλέον, η ΕΚΤ δύναται να αποφασίσει να µη2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 37
(1)Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν, σε εξαιρετικές περιπτώ-
σεις, οι διµερείς πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας µπορούν να εκτελούνται και από την ίδια την ΕΚΤ.
▼M1
γνωστοποιήσει στο κοινό τα αποτελέσµατα των διµερών
πράξεων.
ε) Ηµέρες διενέργειας
Η ΕΚΤ µπορεί να αποφασίσει να διενεργήσει διµερείς πράξεις
εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της
ρευστότητας οποιαδήποτε εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστή-
µατος. Σ 'αυτές τις πράξεις συµµετέχουν µόνον οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών στα οποία η ηµεροµηνία
συναλλαγής, η ηµεροµηνία διακανονισµού και η ηµεροµηνία
εξόφλησης είναι εργάσιµες ηµέρες για την ΕθνΚΤ.
Οι διµερείς οριστικές πράξεις για διαρθρωτικούς σκοπούς
κανονικά διενεργούνται και διακανονίζονται µόνον κατά τις
ηµέρες που είναι εργάσιµες για τις ΕθνΚΤ όλων των κρατών -
µελών.
5.3.∆ιαδικασίες διακανονισµού
5.3.1.Γενικά
Οι χρηµατικές συναλλαγές που συνδέονται µε τη χρήση των
πάγιων διευκολύνσεων του Ευρωσυστήµατος ή µε τη συµµετοχή
σε πράξεις ανοικτής αγοράς διακανονίζονται µέσω των λογαρια-
σµών που τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες (ή σε λογαριασµούς τραπεζών διακανονισµού που συµµε-
τέχουν στο TARGET). Οι χρηµατικές συναλλαγές διακανονίζονται
µόνον εφόσον έχει ήδη γίνει (ή γίνεται ταυτόχρονα) η οριστική
µεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων που χρησιµοποιούνται
ως ασφάλεια για την πράξη. Αυτό σηµαίνει ότι τα περιουσιακά
στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια πρέπει είτε να έχουν
κατατεθεί εκ των προτέρων σε λογαριασµό ασφαλούς φύλαξης στις
εθνικές κεντρικές τράπεζες είτε να διακανονιστούν µέσω ενδοηµε-
ρήσιας παράδοσης έναντι πληρωµής ( delivery-versus-payment) µε τις
εν λόγω εθνικές κεντρικές τράπεζες. Η µεταβίβαση των περιου-
σιακών στοιχείων που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια
πραγµατοποιείται µέσω των λογαριασµών διακανονισµού τίτλων
που τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι σε συστήµατα διακανονισµού
τίτλων (Σ∆Τ) που ανταποκρίνονται στα ελάχιστα της ΕΚΤ (1).Οι
αντισυµβαλλόµενοι που δεν διαθέτουν λογαριασµό ασφαλούς
φύλαξης σε εθνική κεντρική τράπεζα ή λογαριασµό διακανονισµού
τίτλων σε κάποιο Σ∆Τ που ανταποκρίνεται στα ελάχιστα πρότυπα
της ΕΚΤ µπορούν να διακανονίζουν τις συναλλαγές επί των τίτλων
που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια µέσω του λογαριασµού διακα-
νονισµού τίτλων ή του λογαριασµού ασφαλούς φύλαξης ενός
πιστωτικού ιδρύµατος -ανταποκριτού.
Περαιτέρω διατάξεις που αφορούν τις διαδικασίες διακανονισµού
προβλέπονται στις συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζουν οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες (ή η ΕΚΤ) για τα συγκεκριµένα µέσα
νοµισµατικής πολιτικής. Οι διαδικασίες διακανονισµού ενδέχεται
να διαφέρουν ελαφρά µεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών
λόγω διαφορών ως προς το εθνικό δίκαιο ή ως προς την πρακτική
των συναλλαγών.
5.3.2.∆ιακανονισµός πράξεων ανοικτής αγοράς
Οι πράξεις ανοικτής αγοράς που βασίζονται σε τακτικές δηµοπρα-
σίες (δηλαδή οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, οι πράξεις
πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης και οι διαρθρωτικές
πράξεις) διακανονίζονται κανονικά την επόµενη ηµέρα µετά την
ηµεροµηνία συναλλαγής, κατά την οποία επόµενη ηµέρα λειτουρ-
γούν όλα τα αντίστοιχα εθνικά Σ∆ΣΧ και όλα τα αντίστοιχα Σ∆Τ.
Το Ευρωσύστηµα για λόγους αρχής επιδιώκει να διακανονίζονται
οι συναλλαγές που σχετίζονται µε τις πράξεις ανοικτής αγοράς
του ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη µέλη µε όλους τους αντισυµβαλ-
λοµένους που έχουν προσφέρει επαρκή περιουσιακά στοιχεία ως
ασφάλεια. Ωστόσο, εξαιτίας λειτουργικών περιορισµών και λόγω
των τεχνικών χαρακτηριστικών των Σ∆Τ, η ακριβής ώρα της
ηµέρας κατά την οποία διακανονίζονται οι πράξεις ανοικτής
αγοράς ενδέχεται να µη συµπίπτει σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ. Ο χρόνος διακανονισµού των πράξεων κύριας αναχρηµατο-2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 38
(1)Περιγραφή των προτύπων για τη χρήση των αποδεκτών Σ∆Χ στη ζώνη του ευρώ
και ενηµερωµένος κατάλογος των αποδεκτών συνδέσεων µεταξύ αυτών των
συστηµάτων δηµοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
▼M1
δότησης και πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης συµπίπτει
κανονικά µε το χρόνο εξόφλησης µιας προηγούµενης πράξης µε
αντίστοιχη διάρκεια.
Το Ευρωσύστηµα επιδιώκει να διακανονίζονται αυθηµερόν οι
πράξεις ανοικτής αγοράς που βασίζονται σε έκτακτες δηµοπρασίες
και σε διµερείς διαδικασίες. Ωστόσο, το Ευρωσύστηµα µπορεί για
λειτουργικούς λόγους να εφαρµόζει κατά καιρούς άλλες ηµέροµη-
νίες διακανονισµού γι 'αυτές τις πράξεις, ιδίως για τις οριστικές
πράξεις (που διενεργούνται για σκοπούς εξοµάλυνσης των βραχυχ-
ρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας, καθώς και για
διαρθρωτικούς σκοπούς) και για τις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων (βλέπε Πίνακα 3).
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Συνήθεις ηµεροµηνίες διακανονισµού των πράξεων ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστή-
µατος(1)
Μέσο νοµισµατικής πολιτικήςΗµεροµηνία διακανονισµού
των πράξεων που βασίζονται
σε τακτικές δηµοπρασίεςΗµεροµηνία διακανονισµού
των πράξεων που βασίζονται
σε τακτικές δηµοπρασίες ή σε
διµερείς διαδικασίες
Αντιστρεπτέες πράξεις T+1 (2)T
Οριστικές πράξεις — Σύµφωνα µε την καθιερω-
µένη πρακτική της
αγοράς για τους τίτλους
Έκδοση πιστοποιητικών
χρέουςT+1 —
Πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων— T, T+1 ήT+2
Αποδοχή καταθέσεων
καθορισµένης διάρκειας—T
(1)Τ είναι η ηµεροµηνία συναλλαγής. Ως ηµεροµηνία διακανονισµού νοείται εργάσιµη ηµέρα του
Ευρωσυστήµατος.
(2)Εάν η κανονική ηµέρα διακανονισµού για τις πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης ή τις πράξεις
πιο µακροχρόνιας αναχρηµατοδότησης συµπίπτει µε επίσηµη αργία, η ΕΚΤ δύναται µεαπόφασή της να εφαρµόσει διαφορετική ηµεροµηνία διακανονισµού, ακόµη και αυθηµερόνδιακανονισµό. Οι ηµεροµηνίες διακανονισµού για τις πράξεις κύριας και πιο µακροχρόνιας
αναχρηµατοδότησης καθορίζονται εκ των προτέρων στο ηµερολογιακό πρόγραµµα δηµοπρα-
σιών του Ευρωσυστήµατος (βλέπε Ενότητα 5.1.2).
5.3.3.∆ιαδικασίες τέλους ηµέρας
Οι διαδικασίες τέλους ηµέρας καθορίζονται στην τεκµηρίωση που
αφορά τα εθνικά Σ∆ΣΧ και το σύστηµα TARGET. Κατά γενικό
κανόνα, το σύστηµα TARGET κλείνει στις 6 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα
Κεντρικής Ευρώπης). Μετά την ώρα κλεισίµατος δεν γίνονται
δεκτές εντολές πληρωµής για επεξεργασία στα εθνικά Σ∆ΣΧ,
παρότι συνεχίζεται η επεξεργασία των εντολών πληρωµής που
είχαν παραληφθεί πριν από την ώρα κλεισίµατος. Οι αιτήσεις των
αντισυµβαλλοµένων για πρόσβαση στην πάγια διευκόλυνση
οριακής χρηµατοδότησης ή στη διευκόλυνση αποδοχής καταθέ-
σεων πρέπει να υποβληθούν στην οικεία εθνική κεντρική τράπεζα
το αργότερο 30 λεπτά µετά την πραγµατική ώρα κλεισίµατος του
TARGET (1).
Τυχόν αρνητικά υπόλοιπα που παραµένουν στους λογαριασµούς
διακανονισµού (στα εθνικά Σ∆ΣΧ) των αποδεκτών αντισυµβαλλο-
µένων µετά την οριστικοποίηση των διαδικασιών ελέγχου τέλους
ηµέρας λογίζονται αυτοδικαίως ως αίτηση προσφυγής στην πάγια
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (βλέπε Ενότητα 4.1).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 39
(1)Η προθεσµία για την αίτηση πρόσβασης στις πάγιες διευκολύνσεις του Ευρω-
συστήµατος παρατείνεται επί 30 ακόµη λεπτά την τελευταία εργάσιµη ηµέρα
του Ευρωσυστήµατος κάθε περιόδου τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών.
▼M1
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
6.ΑΠΟ∆ΕΚΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
6.1.Γενικά
Το άρθρο 18.1 του καταστατικού του ΕΣΚΤ επιτρέπει στην ΕΚΤ
και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να συναλλάσσονται στις χρηµα-
τοπιστωτικές αγορές αγοράζοντας και πωλώντας περιουσιακά
στοιχεία είτε µε οριστικές πράξεις είτε µε σύµφωνο επαναγοράς
και ορίζει ότι όλες οι πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστήµατος
πρέπει να καλύπτονται από επαρκή ασφάλεια. Ως εκ τούτου, όλες
οι πράξεις παροχής ρευστότητας του Ευρωσυστήµατος βασίζονται
σε περιουσιακά στοιχεία τα οποία παρέχουν ως ασφάλεια οι αντι-
συµβαλλόµενοι είτε µε τη µορφή µεταβίβασης της κυριότητας των
στοιχείων αυτών (στην περίπτωση των οριστικών πράξεων και των
συµφωνιών επαναγοράς) είτε µε την µορφή ενεχύρου επ 'αυτών
(όπως στην περίπτωση των δανείων έναντι ενεχύρου) (1).
Προκειµένου να προστατευθεί το Ευρωσύστηµα από ζηµίες κατά
τη διενέργεια των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του, να εξασ-
φαλιστεί η ίση µεταχείριση των αντισυµβαλλοµένων και να
ενισχυθεί η αποτελεσµατική λειτουργία, πρέπει τα περιουσιακά
στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια να πληρούν ορισµένα
κριτήρια ώστε να είναι αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος.
Αναγνωρίζεται ότι η εναρµόνιση των κριτηρίων καταλληλότητας
σε όλη τη ζώνη του ευρώ θα συνέβαλε ώστε να εξασφαλιστεί ίση
µεταχείριση και αποτελεσµατική λειτουργία. Ταυτόχρονα, πρέπει
να δοθεί η δέουσα προσοχή στις διαφορές που υπάρχουν µεταξύ
των κρατών -µελών της ζώνης του ευρώ ως προς τη δοµή των
χρηµατοπιστωτικών τους συστηµάτων. Για εσωτερικούς κυρίως
σκοπούς του Ευρωσυστήµατος, γίνεται λοιπόν διάκριση µεταξύ
δύο κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων που είναι κατάλληλα για
τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος. Οι δύο
αυτές κατηγορίες είναι γνωστές ως «πρώτη βαθµίδα »και«δεύτερη
βαθµίδα»:
—Η πρώτη βαθµίδα αποτελείται από εµπορεύσιµα χρεόγραφα που
πληρούν κοινά για όλη τη ζώνη του ευρώ κριτήρια καταλλη-
λότητας, τα οποία ορίζει η ΕΚΤ.
—Η δεύτερη βαθµίδα αποτελείται από πρόσθετα περιουσιακά
στοιχεία, εµπορεύσιµα και µη, τα οποία έχουν ιδιαίτερη
σηµασία για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και τα
εθνικά τραπεζικά συστήµατα και τα κριτήρια καταλληλότητας
των οποίων καθορίζονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες,
υπό τον όρο ότι πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια καταλληλότητας
που ορίζει η ΕΚΤ. Τα συγκεκριµένα κριτήρια καταλληλότητας
της δεύτερης βαθµίδας που εφαρµόζονται από τις αντίστοιχες
εθνικές κεντρικές τράπεζες υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ.
∆εν γίνεται διάκριση µεταξύ των δύο βαθµίδων όσον αφορά την
ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων ή την καταλληλότητά τους
για τα διάφορα είδη πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυ-
στήµατος (µε τη µόνη διαφορά ότι τα περιουσιακά στοιχεία της
δεύτερης βαθµίδας δεν χρησιµοποιούνται συνήθως από το Ευρω-
σύστηµα σε οριστικές πράξεις). Τα περιουσιακά στοιχεία που
γίνονται αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρω-
συστήµατος µπορούν επίσης να χρησιµοποιηθούν και ως ασφάλεια
για την παροχή ενδοηµερήσιας πίστωσης (2).
Τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης και δεύτερης βαθµίδας
υπόκεινται στα µέτρα ελέγχου κινδύνων που διευκρινίζονται στην
ενότητα 6.4.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 40
(1)Οι οριστικές και οι αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς που αποσκοπούν
στην απορρόφηση ρευστότητας βασίζονται επίσης σε περιουσιακά στοιχεία
που παρέχονται ως ασφάλεια. Για τγα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµο-ποιούνται στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς για απορρόφησηρευστότητας, ισχύουν τα ίδια κριτήρια καταλληλότητας όπως και γι 'αυτά που
χρησιµοποιούνται στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς για παροχή
ρευστότητας. Στις πράξεις απορρόφησης ρευστότητας όµως δεν εφαρµόζονται
ούτε αρχικά περιθώρια ούτε περικοπές αποτίµησης.
(
2)Επιπλέον, η ΕΚΤ µπορεί να επιτρέψει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες να
θεωρήσουν ορισµένα είδη περιουσιακών στοιχείων τα οποία δεν είναι αποδεκτάγια τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος ως κατάλληλα για
πράξεις ενδοηµερήσιας πίστωσης (βλέπε υποσηµείωση 49στο παρόν κεφάλαιο).
▼M1
Οι αντισυµβαλλόµενοι του Ευρωσυστήµατος µπορούν να χρησιµο-
ποιήσουν τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία σε διασυνοριακή
βάση, δηλαδή να χρηµατοδοτηθούν από την εθνική κεντρική
τράπεζα του κράτους -µέλους όπου είναι εγκατεστηµένοι, προσφέ-
ροντας ως ασφάλεια περιουσιακά στοιχεία ευρισκόµενα σε άλλο
κράτος µέλος (βλέπε Ενότητα 6.6).
6.2.Περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας
Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο µε τα περιουσιακά στοιχεία
της πρώτης βαθµίδας. Ο κατάλογος αυτός διατίθεται στο κοινό (1).
Τα πιστοποιητικά χρέους που εκδίδει η ΕΚΤ ταξινοµούνται ως
περιουσιακά στοιχεία πρώτης βαθµίδας. Τα πιστοποιητικά χρέους
που εξέδωσαν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες πριν υιοθετηθεί το
ευρώ στα αντίστοιχα κράτη -µέλη επίσης υπάγονται στα περιου-
σιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας.
Στα λοιπά περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας εφαρµό-
ζονται τα ακόλουθα κριτήρια καταλληλότητας (βλέπε και Πίνακα
4):
—Πρέπει να είναι χρεόγραφα µε:α) προκαθορισµένο ποσό κεφα-
λαίου, και β) τοκοµερίδιο το οποίο να µην συνεπάγεται
αρνητική ταµειακή ροή. Επιπλέον, το τοκοµερίδιο πρέπει να
είναι είτε: i)µηδενικό τοκοµερίδιο, είτε ii)τοκοµερίδιο
σταθερού επιτοκίου, είτε iii)τοκοµερίδιο κυµαινόµενου επιτο-
κίου συνδεδεµένο µε ένα επιτόκο αναφοράς. Το τοκοµερίδιο
µπορεί να συνδέεται µε µεταβολή της αξιολόγησης της
πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη. Αποδεκτά γίνονται
εξάλλου και τα τιµαριθµοποιηµένα οµόλογα. Τα χαρακτηρι-
στικά αυτά πρέπει να υπάρχουν σε όλο το διάστηµα µέχρι την
απόσβεση της εξασφαλιζόµενης υποχρέωσης (2)
—Πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας. Κατά την αξιολόγηση της
ποιότητας των χρεογράφων, η ΕΚΤ λαµβάνει υπόψη, µεταξύ
άλλων, τη διαβάθµιση του εκδότη ή της έκδοσης από τους
οίκους αξιολόγησης, τις εγγυήσεις (3)που παρέχονται από οικο-
νοµικώς εύρωστους εγγυητές (4)καθώς και ορισµένα θεσµικά
κριτήρια που διασφαλίζουν ιδιαίτερα αυξηµένη προστασία των
κοµιστών των χρεογράφων (5).
—Πρέπει να είναι µεταβιβάσιµα µέσω λογιστικών εγγραφών.
—Πρέπει να έχουν κατατεθεί /καταχωρηθεί (εκδοθεί) στον ΕΟΧ
σε µια κεντρική τράπεζα ή σε κεντρικό αποθετήριο τίτλων
ανταποκρινόµενο στα ελάχιστα πρότυπα που έχει θεσπίσει η
ΕΚΤ. Πρέπει να διακρατούνται (διακανονίζονται) στη ζώνη του
ευρώ µέσω λογαριασµού στο Ευρωσύστηµα ή σε Σ∆Τ που
πληροί τα πρότυπα της ΕΚΤ (έτσι ώστε η σύσταση και η
εκποίηση του ενεχύρου να υπάγονται στο δίκαιο µιας χώρας
της ζώνης του ευρώ). Εάν το κεντρικό αποθετήριο τίτλων όπου
εκδίδεται το περιουσιακό στοιχείο και το Σ∆Τ όπου διακρα-
τείται δεν ταυτίζονται, τότε µεταξύ των δύο συστηµάτων
πρέπει να υπάρχει σύνδεση εγκεκριµένη από την ΕΚΤ (6)
—Η ονοµαστική τους αξία πρέπει να είναι διατυπωµένη σε
ευρώ(7).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 41
(1)Ο κατάλογος αυτός δηµοσιεύεται και ενηµερώνεται καθηµερινά στην ιστοσε-
λίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
(2)Τα χρεόγραφα που παρέχουν δικαιώµατα επί του κεφαλίου ή /και επί των τόκων
εξαρτώµενα από τα δικαιώµατα κοµιστών άλλων χρεογράφων του ίδιου εκδότη(ή, στο πλαίσιο δοµηµένης έκδοσης, εξαρτώµενα από άλλεσ σειρές της ίδιαςέκδοσης) δεν περιλαµβάνονται στην πρώτη βαθµίδα.
(
3)Οι αποδεκτές εγγυήσεις πρέπει να είναι άνευ όρων και αιρέσεων και να κατα-
πύπτουν σε πρώτη ζήτηση. Πρέπει να είναι έγκυρες σύµφωνα µε το δίκαιο που
διέπει την εγγύηση και να είναι απαιτητές και εκτελεστές κατά το δίκαιο µιαςχώρας της ζώνης του ευρώ.
(
4)Οι εγγυητές πρέπει να είναι εγκατεστηµένοι στον ΕΟΧ.
(5)Χρεόγραφα εκδοθέντα από πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πληρούν αυστηρώς τα
κριτήρια του Άρθρου 22(4) της Οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (Οδηγία 88 /220/ ΕΟΚ,
τροποποιητική της Οδηγίας 85 /611/ ΕΟΚ) γίνονται αποδεκτά στην πρώτη
βαθµίδα, µόνο εφόσον για κάθε έκδοση έχει δοθεί διαβάθµιση (από οίκους αξιο-λόγησης) από την οποία προκύπτει, κατά την άποψη του Ευρωσυστήµατος, ότιτα χρεόγραφα είναι υψηλής ποιότητας. Η καταλληλότητα χρεογράφοων που
εκδίδονται το πλαίσιο προγράµµατος εκδόσεων κρίνεται µε βάση την αξιο-
λόγηση κάθε µεµονωµένης έκδοσης στο πλαίσιο του προγράµµατος.
(
6)Περιγραφή των προτύπων για τη χρήση των αποδεκτών Σ∆Χ στη ζώνη του
ευρώ, καθώς και ενηµερωµένος κατάλογος των αποδεκτών συνδέσεων µεταξύαυτών των συστηµάτων δηµοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
(
7)Απευθείας σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.
▼M1
—Πρέπει είτε να έχουν εκδοθεί είτε να είναι εγγυηµένα από
πρόσωπα εγκατεστηµένα στον ΕΟΧ (1).
—Πρέπει να είναι εισηγµένα ή να αποτελούν αντικείµενο
διαπραγµάτευσης σε οργανωµένη αγορά, όπως αυτή ορίζεται
στην οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (2),ή να είναι ειση-
γµένα ή να υφίστανται διαπραγµάτευση σε ορισµένες µη
οργανωµένες αγορές που καθορίζει η ΕΚΤ (3).Εξάλλου, η ΕΚΤ
µπορεί να λάβει υπόψη τη ρευστότητα της αγοράς προκειµένου
να αποφανθεί για την καταλληλότητα των επιµέρους
χρεογράφων.
Ακόµη και αν περιλαµβάνονται στον κατάλογο της πρώτης
βαθµίδας, ο αντισυµβαλλόµενος δεν µπορεί να προσκοµίσει ως
ασφάλεια χρεόγραφα που έχει εκδώσει ή εγγυάται ο ίδιος ή οποι-
οδήποτε άλλο πρόσωπο µε το οποίο διατηρεί στενούς δεσµούς (4)
κατά την έννοια της Οδηγίας 2000 /12/ΕΚ σχετικά µε την ανάληψη
και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (5)(6).
Ακόµη και αν περιλαµβάνονται στον κατάλογο της πρώτης
βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν µε απόφασή
τους να µη δέχονται ως ασφάλεια τα παρακάτω χρεόγραφα:
—χρεόγραφα που καθίστανται ληξιπρόθεσµα πριν από την
ηµεροµηνία λήξεως της πράξης νοµισµατικής πολιτικής για
την οποία χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια (7)και
—Χρεόγραφα που αποφέρουν πρόσοδο (δηλαδή πληρωµή τοκοµε-
ριδίου) κατά το διάστηµα έως την ηµεροµηνία λήξεως της
πράξης νοµισµατικής πολιτικής για την οποία χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 42
(1)Η προϋπόθεση να είναι εγκατεστηµένος στον ΕΟΧ ο εκδότης δεν ισχύει
προκειµένου για διεθνή και υπερεθνικά ιδρύµατα.
(2)Οδηγία 93 /22/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά µε τις επεν-
δυτικές υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών, Επίσηµη Εφηµερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 141, 11 Ιουνίου 1993, σελ. 27 επ.
(
3)Χρεόγραφα εκδοθέντα από πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πλξρπούν αυστηρώς στα
κριτήρια του άρθρου 22(4) της οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (οδηγία 88 /220/ ΕΕΚ
τροποποιητική της οδηγίας 85 /611/ ΕΕΚ) γίνονται δεκτά στην πρώτη βαθµίδα
µόνο εφόσον είναι εισηγµένα σε οργανωµένη αγορά όπως ορίζεται στην οδηγίαπερί Επενδυτικών Υπηρεσιών (οδηγία 93 /22/ΕΕΚ) και πληρούν τις προϋποθέ-
σεις της οδηγίας 89 /298/ ΕΕΚ του Συµβουλίου για το συντονισµό των όρων
κατάρτισης, ελέγχου και κυκλοφορίας του ενηµερωτικού δελτίου που πρέπεινα δηµοσιεύεται όταν απευθύνεται στο κοινό πρόσκληση για κινητές αξίες.
(
4)Εάν ο αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία τα οποία, λόγων
ταύτισης µε τον εκδότη /εγγυητή ή λόγω της ύπαρξης στενών δεσµών, δεν
µπορούν ή δεν µπορούν πλέον να χρησιµοποιηθούν από αυτόν για εξασφάλιση
ανεξόφλητης πίστωσης, υποχρεούται να ενηµερώσει αµέσως την οικεία εθνικήκεντρική τράπεζα. Τα περιουσιακά στοιχεία αποτιµώνται µε µηδενική αξίακατά την επόµενη ηµεροµηνία αποτίµησης και πιθανόν να ενεργοποιηθεί οµηχανισµός κάλυψης διαφορών αποτίµησης (βλέπε Παράρτηµα 6).
(
5)Το άρθρο 1(26) της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συµβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και άσκηση
δραστηριοτήτων πιστωτικού ιδρύµατος. Επίστηµη Εφηµερίδα L 126 της 25ης
Μαΐου 2000, σελ. 1 επ., αναφέρει επί λέξει τα εξής:«Στενοί δεσµοί:η κατάσταση κατά την οποία δύο ή περισσότερα φυσικά ή
νοµικά πρόσωπα συνδέονται µέσω:
α) συµµετοχής, δηλαδή της άµεσης ή δι 'ενός δεσµού ελέγχου, κατοχής του
20%ή άνω των δικαιωµάτων ψήφου ή του κεφαλαίου µιας επιχείρησης ή
β) δεσµού ελέγχου, δηλαδή µέσω του δεσµού που υπάρχει µεταξύ µιας
µητρικής επιχείρησης και µιας θυγατρικής, σε όλες τις περιπτώσεις πουαναφέρουν οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 1 της οδηγίας 83 /349/ ΕΟΚ ή
µέσω µιας σχέσης της ίδιας φύσεως, µεταξύ οποιουδήποτε φυσικού ή
νοµικού προσώπου και µιας επιχείρησης. Κάθε θυγατρική επιχείρηση µιαςάλλης θυγατρικής επιχείρησης θεωρείται και αυτή ως θυγατρική τηςµητρικής επιχείρησης που είναι επικεφαλής των εν λόγω επιχειρήσεων.Θεωρείται επίσης ότι δηµιουργεί στενούς δεσµούς µεταξύ δύο ή περισσο-
τέρων προσώπων φυσικών ή νοµικών µια κατάσταση κατά την οποία τα
πρόσωπα αυτά συνδέονται σταθερά µε το αυτό πρόσωπο διά δεσµούελέγχου. »
(
6)Η διάταξη αυτή δεν ισχύει προκειµένου για: i)στενούς δεσµούς µεταξύ του
αντισυµβαλλοµένου και των δηµόσιων αρχών των χωρών του ΕΟΧ, ii)εµπορικά
γραµµάτια όπου την ενοχική ευθύη φέρει, εκτός του αντισυµβαλλοµένου,
τολάχιστον άλλο ένα πρόσωπο (όχι πιστωτικό ίδρυµα), iiiχρεόγραφα που
πληρούν αυστηρώς τα κριτήρια του Άρθρου 22(4) της Οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ(Οδηγία 88 /220/ ΕΕΚ τροποποιητική της Οδηγίας 85 /611/ ΕΕΚ) ήiv)περιπτώσεις
κατά τις οποίες τα χρεόγραφα καλύπτονται από συγκεκριµένες νοµικές διασφα-
λίσεις συγκρίσιµες µε εκείνες της περίπτωσης.
(
7)Εάν τυχόν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες επιτρέψουν τη χρήση τίτλων µε
διάρκεια µικρότερη των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής για τις οποίες θαχρησιµοποιούνται ως ασφάλεια, τότε οι αντισυµβαλλόµενοι θα πρέπει να αντι-καθιστούν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία κατά τη λήξη τους ή και πριν από
τη λήξη τους.
▼M1
Όλα τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας µπορούν να
χρησιµοποιηθούν σε διασυνοριακή βάση, πράγµα που σηµαίνει
ότι ένας αντισυµβαλλόµενος µπορεί να λάβει πίστωση από την
εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους -µέλους όπου είναι εγκα-
τεστηµένος χρησιµοποιώντας περιουσιακά στοιχεία πρώτης
βαθµίδας ευρισκόµενα σε άλλο κράτος -µέλος (βλέπε Ενότητα 6.6).
Τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας γίνονται αποδεκτά
για όλες τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής που βασίζονται σε
ασφάλεια, δηλαδή για αντιστρεπτέες και οριστικές πράξεις ανοι-
κτής αγοράς και στο πλαίσιο της διευκόλυνσης οριακής
χρηµατοδότησης.
6.3.Περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας (1)
Εκτός από τα χρεόγραφα που πληρούν τα κριτήρια καταλλη-
λότητας της πρώτης βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
µπορούν να θεωρήσουν αποδεκτά και άλλα περιουσιακά στοιχεία,
αυτά της δεύτερης βαθµίδας, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σπου-
δαιότητα για τις εθνικές χρηµατοπιστωτικές αγορές και τα εθνικά
τραπεζικά συστήµατα. Τα κριτήρια καταλληλότητας για τα περιου-
σιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας καθορίζονται από τις
εθνικές κεντρικές τράπεζες σύµφωνα µε τα ελάχιστα κριτήρια
καταλληλότητας που αναφέρονται παρακάτω. Τα ειδικότερα εθνικά
κριτήρια καταλληλότητας για τα περιουσιακά στοιχεία της
δεύτερης βαθµίδας υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ. Οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες καταρτίζουν και τηρούν εθνικούς καταλόγους
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας. Οι
κατάλογοι αυτοί διατίθενται στο κοινό (2).
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας πρέπει να
πληρούν τα ακόλουθα ελάχιστα κριτήρια καταλληλότητας (βλέπε
και Πίνακα 4):
—Μπορούν να είναι χρεόγραφα (διαπραγµατεύσιµα ή µη) που
έχουν α) προκαθορισµένο ποσό κεφαλαίου, και β) τοκοµερίδιο
το οποίο να µη συνεπάγεται αρνητική ταµειακή ροή. Επιπλέον,
το τοκοµερίδιο πρέπει να είναι είτε: i)µηδενικό τοκοµερίδιο,
είτεii)τοκοµερίδιο σταθερού επιτοκίου, είτε iii)τοκοµερίδιο
κυµαινόµενου επιτοκίου συνδεδεµένο µε ένα επιτόκιο
αναφοράς. Το τοκοµερίδιο µπορεί να συνδέεται µε µεταβολή
της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη.
Αποδεκτά γίνονται εξάλλου και τα τιµαριθµοποιηµένα οµόλογα.
Τα χαρακτηριστικά αυτά πρέπει να υπάρχουν σε όλο το
διάστηµα µέχρι την απόσβεση της εξασφαλιζόµενης υποχ-
ρέωσης. Επίσης µπορούν να είναι µετοχές (που αποτελούν
αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε οργανωµένη αγορά, όπως
ορίζεται στην Οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (3).Οι
µετοχές που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα και τα χρεό-
γραφα που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα τα οποία δεν2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 43
(1)Εκτός από τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας που γίνονται
αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος, η ΕΚΤµπορεί να εξουσιοδοτήσει τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να παρέχουν ενδοη-µερήσια πίστωση έναντι χρεογράφων τα οποία κεντρικές τράπεζες κρατών -
µελών της ΕΕ εκτός της ζώνης του ευρώ θεωρούν αποδεκτά ως ασφάλεια για
την παροχή ενδοηµερήσιας πίστωσης και τα οποία: i)βρίσκονται σε εκτός της
ζώνης του ευρώ χώρες του ΕΟΧ, ) iiέχουν εκδοθεί από πρόσωπα εγκατεστηµένα
σε εκτός της ζώνης του ευρώ χώρες του ΕΟΧ, και iii)είναι εκφρασµένα σε
νοµίσµατα του ΕΟΧ (ή σε άλλα νοµίσµατα που τυγχάνουν ευρείας διαπραγµά-
τευσης). Η έγκριση της ΕΚΤ παρέχεται υπό τον όρο ότι δεν θίγεται η
αποτελεσµατική λειτουργία και η άσκηση κατάλληλου ελέγχου όσον αφοράτους ειδικούς νοµικούς κινδύνους που συνδέονται µε τέτοιου είδους χρεόγραφα.Εντός της ζώνης του ευρώ, τα χρεόγραφα αυτά δεν µπορούν να χρησιµοποι-ηθούν σε διασυνοριακή βάση (δηλαδή οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να
χρησιµοποιήσουν αυτά τα χρεόγραφα µόνο για να χρηµατοδοτηθούν απευθείας
από την εθνική κεντρική τράπεζα στην οποία έχει επιτρέψει η ΕΚΤ να παρέχειενδοηµερήσια πίστωση έναντι των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων).
(
2)Οι κατάλογοι αυτοί δηµοσιεύονται και ενηµερώνονται σε εβδοµαδιαία βάση
στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int). Για τα µη εµπορεύσιµα περιουσιακά
στοιχεία και τα χρεόγραφα µε περιορισµένη ρευστότητα και ειδικά χαρακτηρι-
στικά της δεύτερης βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν νααποφασίσουν να µη αποκαλύπτουν πληροφορίες για µεµονωµένες εκδόσεις,εκδότες/χρεώστες ή εγγυητές κατά τη δηµοσίευση των εθνικών καταλόγων των
περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας, θα πρέπει όµως να παρέχουν
εναλλακτικές πληροφορίες ώστε οι αντισυµβαλλόµενοι σε όλη τη ζώνη του
ευρώ να µπορούν εύκολα να εξακριβώσουν την καταλληλότητα ενός συγκεκρι-µένου περιουσιακού στοιχείου.
(
3)Οδηγία 93 /22/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 10ης Μαΐου 1993 σχετικά µε τις επενδυ-
τικές υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών, Επίσηµη Εφηµερίδα των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 141 της 11ης Ιουνίου 1993, σελ. 27 επ.
▼M1
ανταποκρίνονται αυστηρώς στα κριτήρια του Άρθρου 22(4) της
Οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ κατά κανόνα δεν θεωρούνται
κατάλληλα για να συµπεριληφθούν στους καταλόγους της
δεύτερης βαθµίδας. Ωστόσο, η ΕΚΤ µπορεί να εξουσιοδοτήσει
τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να συµπεριλάβουν τέτοιου
είδους περιουσιακά στοιχεία στους καταλόγους της δεύτερης
βαθµίδας υπό ορισµένες προϋποθέσεις και περιορισµούς.
ΠΙΝΑΚΑΣ 4
Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυ-
στήµατος
Κριτήρια Πρώτη βαθµίδα ∆εύτερη βαθµίδα
Είδος περιουσιακού στοι-
χείου—Πιστοποιητικά
χρέους της ΕΚΤ
—Λοιπά διαπραγµατεύ-
σιµα χρεό-
γραφα(1)(2)—∆ιαπραγµατεύσιµα
χρεόγραφα (1)
—Μη διαπραγµατεύσιµα
χρεόγραφα (1)
—Μετοχές που αποτε-
λούν αντικείµενο
διαπραγµάτευσης σε
οργανωµένη αγορά
∆ιαδικασίες διακανονισµού Οι τίτλοι πρέπει να
τηρούνται κεντρικά µε
λογιστική µορφή στις
εθνικές κεντρικές
τράπεζες ή σε Σ∆Τ που
πληροί τα ελάχιστα
πρότυπα της ΕΚΤ.Η εθνική κεντρική
τράπεζα που έχει συµπε-
ριλάβει τα περιουσιακά
στροιχεία στον κατάλογο
της δεύτερης βαθµίδας
πρέπει να έχει ευχερή
πρόσβαση σ 'αυτά.
Κατηγορία εκδότη —Κεντρικές τράπεζες
—∆ηµόσιος τοµέας
—Ιδιωτικός τοµέας (3)
—∆ιεθνή και
υπερεθνικά ιδρύµατα—∆ηµόσιος τοµέας
—Ιδιωτικός τοµέας (4)
Πιστοληπτικήικανότητα Το περιουσιακό στοι-
χείο πρέπει να κρίνεται
από την ΕΚΤ ως υψηλής
ποιότητας (ενδεχοµένως
περιλαµβάνει και
εγγύηση από εγγυητή
του ΕΟΧ που κρίνεται
από την ΕΚΤ οικο-
νοµικά εύρωστος).Το περιουσιακό στοιχείο
πρέπει να κρίνεται από
την εθνική κεντρική
τράπεζα που το έχει
συµπεριλάβει στην
δεύτερη βαθµίδα ως
υψηλής ποιότητας (ενδε-
χοµένως περιλαµβάνει
εγγύηση από εγγυητή του
ΕΟΧ που κρίνεται απότην εν λόγω εθνική
κεντρική τράπεζα οικο-
νοµικά εύρωστος).
Τόπος εγκατάστασης του
εκδότη (ήτου εγγυητή )ΕΟΧ(
5) Ζώνη του ευρώ
Τόπος περιουσιακού στοι-
χείου—Τόπος έκδοσης:
ΕΟΧ
—Τόπος διακανονι-
σµού:ζώνη του
ευρώ(6)Ζώνη του ευρώ (6)
Νόµισµα Ευρώ(7) Ευρώ(7)2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 44
▼M1
Κριτήρια Πρώτη βαθµίδα ∆εύτερη βαθµίδα
Προς υπόµνηση: ∆ιασυνο-
ριακήχρή σηΝαι Ναι
(1)Πρέπει να έχουν α) προκαθορισµένο ποσό κεφαλαίου, και β) τοκοµερίδιο το οποίο να µην
συνεπάγεται αρνητική ταµειακή ροή. Επιπλέον, το τοκοµερίδιο πρέπει να είναι είτε: i)
µηδενικό τοκοµερίδιο, είτε ii)τοκοµερίδιο σταθερού επιτοκίου, είτε iii)τοκοµερίδιο κυµαι-
νόµενου επιτοκίου συνδεδεµένο µε ένα επιτόκιο αναφοράς. Το τοκοµερίδιο µπορεί νασυνδέεται µε µεταβολή της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη.Αποδεκτά γίνονται εξάλλου και τα τιµαριθµοποιηµένα οµόλογα. Τα χαρακτηριστικά αυτάπρέπει να υπάρχουν σε όλο το διάστηµα µέχρι την απόσβεση της εξασφαλιζόµενης υποχ-
ρέωσης.
(
2)Τα χρεόγραφα που παρέχουν δικαιώµατα επί του κεφαλαίου ή /και επί των τόκων εξαρτώ-
µενα από τα δικαιώµατα κοµιστών άλλων χρεογράφων του ίδιου εκδότη (ή, στο πλαίσιοδοµηµένης έκδοσης, εξαρτώµενα από άλλες σειρές της ίδιας έκδοσης) δεν περιλαµβάνονταιστην πρώτη βαθµίδα.
(
3)Χρεόγραφα που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πληρούν αυστηρώς τα κριτήρια
του Άρθρου 22 (4) της Οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ (Οδηγία 88 /220/ ΕΟΚ, τροποποιητική της
Οδηγίας 85 /611/ ΕΟΚ) γίνονται δεκτά στη πρώτη βαθµίδα υπό τις εξής προϋποθέσεις:
Πρώτον, κάθε συγκεκριµένη έκδοση πρέπει να έχει λάβει διαβάθµιση πιστοληπτικήςικανότητας (από οίκο αξιολόγησης) η οποία να συνεπάγεται, κατά τη γνώµη του Ευρωσυ-
στήµατος, υφηλή πιστοληπτική διαβάθµιση του χρεογράφου. Η καταλληλότητα των
χρεογράφων που εκδίδονται στο πλαίσιο προγράµµατος εκδόσεων κρίνεται µε βάση τηναξιολόγηση κάθε µεµονωµένης έκδοσης στο πλαίσιο του προγράµµατος. ∆εύτερον, τα χρεό-γραφα πρέπει να είναι εισηγµένα ή να αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτεθσης σεοργανωµένη αγορά, όπως αυτή ορίζεται στην Οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (Οδηγία
93/22/ΕΟΚ). Τρίτον, τα χρεόγραφα πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις της Οδηγίας περί
Ενηµερωτικών ∆ελτίων (Οδηγία 89 /298/ ΕΟΚ).
(
4)Οι µετοχές που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύµατα και τα χρεόγραφα που εκδίδονται από
πιστωτικά ιδρύµατα που δεν πληρούν αυστηρώς τα κριτήρια του Άρθρου 22 (4) της Οδηγίαςγια τους ΟΣΕΚΑ δεν µπορούν κατά κανόνα να συµπεριληφθούν στους καταλόγους της
δεύτερης βαθµίδας. Ωστόσο η ΕΚΤ δύναται να επιτρέπει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες
να περιλαµβάνουν τέτοιους τίτλους στη δεύτερη βαθµίδα τους υπό ορισµένες προϋποθέσειςκαι περιορισµούς.
(
5)Η προϋπόθεση να είναι ο εκδότης εγκατεστηµένος στον ΕΟΧ δεν ισχύει προκειµένου να
διεθνή και υπερεθνικά ιδρύµατα.
(6)Ούτως ώστε η σύσταση και η εκποίηση του ενεχύρου να υπόκειται στο δίκαιο µιας χώρας
της ζώνης του ευρώ.
(7)Απευθείας σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 45
▼M1
—Πρέπει να παριστούν ενοχικές υποχρεώσεις ή να είναι µετοχές
[ή υπό την εγγύηση (1)]φορέων που θεωρούνται οικονοµικά
εύρωστοι από την εθνική κεντρική τράπεζα η οποία περιέλαβε
τα περιουσιακά στοιχεία στον κατάλογο της δεύτερης βαθµίδας.
—Η εθνική κεντρική τράπεζα που τα συµπεριέλαβε στους καταλό-
γους των περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας
πρέπει να έχει εύκολη πρόσβαση σ 'αυτά.
—Πρέπει να βρίσκονται στη ζώνη του ευρώ (ώστε η σύσταση και
η εκποίηση του ενεχύρου να υπόκειται στο δίκαιο µιας χώρας
της ζύνης του ευρώ).
—Η ονοµαστική τους αξία πρέπει να είναι διατυπωµένη σε
ευρώ(2).
—Πρέπει είτε να έχουν εκδοθεί είτε να είναι εγγυηµένα από
πρόσωπα εγκατεστηµένα στην ζώνη του ευρώ).
Ακόµη και αν περιλαµβάνονται στον κατάλογο της δεύτερης
βαθµίδας, ο αντισυµβαλλόµενος δεν επιτρέπεται να προσκοµίσει
ως ασφάλεια ενοχικές υποχρεώσεις έναντι του ιδίου ή µετοχές
αυτού ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου µε το οποίο διατηρεί
στενούς δεσµούς (3),κατά την έννοια του Άρθρου I (26) της
Οδηγίας 2000 /12/ΕΕ, σχχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας των πιστωτικών ιδρυµάτων (4)(5).
Ακόµη και αν περιλαµβάνονται στον κατάλογο της δεύτερης
βαθµίδας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν µε απόφασή
τους να µην δέχονται ως ασφάλεια τα εξής περιουσιακά στοιχεία:
—χρεόγραφα που καθίστανται ληξιπρόθεσµα πριν από την
ηµεροµηνία λήξεως της πράξης νοµισµατικής πολιτικής για
την οποία χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια (6),
—χρεόγραφα που αποφέρουν εισόδηµα (δηλαδή πληρωµή τοκοµε-
ριδίου) κατά το διάστηµα έως την ηµεροµηνία λήξεως της
πράξης νοµισµατικής πολιτικής για την οποία χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια,
—µετοχές που ενσωµατώνουν δικαίωµα πληρωµής πάσης φύσεως
ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωµα το οποίο µπορεί να επηρεάσει
την καταλληλότητά τους για να χρησιµοποιηθούν ως ασφάλεια
για το χρονικό διάστηµα έως την ηµεροµηνία λήξεως της2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 46
(1)Οι αποδεκτές εγγυήσεις πρέπει να είναι άνευ όρων και αιρέσεων και να καταπί-
πτουν σε πρώτη ζήτηση. Πρέπει να είναι έγκυρες σύµφωνα µε το δίκαιο πουδιέπει την εγγύηση και να είναι απαιτητές και εκτελεστές κατά το δίκαιο µιαςχώρας της ζώνης του ευρώ.
(
2)Απευθείας σε ευρώ ή στα εθνικά νοµίσµατα της ζώνης του ευρώ.
(3)Εάν ο αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία τα οποία, λόγω
της ύπαρξης στενών δεσµών, δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν από αυτόν γιαεξασφάλιση ανεξόφλητης πίστωσης, υποχρεούται να ενηµερώσει αµέσως τηνοικεία εθνική κεντρική τράπεζα. Τα περιουσιακά στοιχεία αποτιµώνται µεµηδενική αξία κατά την επόµενη ηµεροµηνία αποτίµησης και πιθανόν να ενερ-γοποιηθεί ο µηχανισµός κάλυψης διαφορών αποτίµησης (βλέπε Παράρτηµα 6).
(
4)Το Άρθρο I (26) της Οδηγίας 2000 /12/ΕΚ Του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της
20ής Μαρτίου 2000 σχετικά µε την ανάληψη και άσκηση δραστηριοτήτωνπιστωτικού ιδρύµατος, Επίσηµη Εφηµερίδα L 126 της 26ης Μαΐου 2000, σελ. 1
επ.,αναφέρει επί λέξει τα εξής:
«Στενοί δεσµοί:η κατάσταση κατά την οποία δύο ή περισσότερα φυσικά ή
νοµικά πρόσωπα συνδέονται µέσω:
α) συµµετοχής, δηλαδή της άµεσης ή δι 'ενός δεσµού ελέγχου, κατοχής του
20%ή άνω των δικαιωµάτων ψήφου ή του κεφαλαίου µιας επιχείρησης ή
β) δεσµού ελέγχου, δηλαδή µέσω του δεσµού που υπάρχει µεταξύ µιας
µητρικής επιχείρησης και µιας θυγατρικής, σε όλες τις περιπτώσεις που
αναφέρουν οι παράγραφοι 1 και 2 του Άρθρου 1 της Οδηγίας 83 /349/ ΕΟΚ ή
µέσω µιας σχέσης της ίδιας φύσεως, µεταξύ οποιουδήποτε φυσικού ήνοµικού προσώπου και µιας επιχείρησης. Κάθε θυγατρική επιχείρηση µιαςάλλης θυγατρικής επιχείρησης θεωρείται και αυτή ως θυγατρική τηςµητρικής επιχείρησης που είναι επικεφαλής των εν λόγω επιχειρήσεων.
Θεωρείται επίσης ότι δηµιουργεί στενούς δεσµούς µεταξύ δύο ή περισσο-
τέρων προσώπων φυσικών ή νοµικών µια κατάσταση κατά την οποία ταπρόσωπα αυτά συνδέονται σταθερά µε το αυτό πρόσωπο διά δεσµούελέγχου. »
(
5)Η διάταξη αυτή δεν ισχύει προκειµένου για: i)στενούς δεσµούς µεταξύ του
αντισυµβαλλοµένου και των δηµόσιων αρχών των χωρών του ΕΟΧ, ii)εµπορικά
γραµµάτια όπου την ενοχική ευθύνη φέρει, εκτός του αντισυµβαλλοµένου,τουλάχιστον άλλο ένα πρόσωπο (όχι πιστωτικό ίδυµα), iii)χρεόγραφα που
πληρούν αυστηρώς τα κριτήρια του Άρθρου 22 (4) της Οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ(Οδηγία 88 /220/ ΕΟΚ τροποποιητική της Οδηγίας 85 /611/ ΕΟΚ) ή iv)περιπτώ-
σεις κατά τις οποίες τα χρεόγραφα καλύπτονται από συγκεκριµένες νοµικές
διασφαλίσεις συγκρίσιµες µε εκείνες της περίπτωσης iii).
(
6)Εάν τυχόν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες επιτρέψουν τη χρήση τίτλων µε
διάρκεια µικρότερη των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής για τις οποίες χρησι-µοποιούνται ως ασφάλεια, οι αντισυµβαλλόµενοι θα πρέπει να αντικαταστήσουν
τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία κατά τη λήξη τους ή και πριν από τη λήξη..
▼M1
πράξης νοµισµατικής πολιτικής για την οποία χρησιµο-
ποιούνται ως ασφάλεια.
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας που γίνονται
αποδεκτά στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστή-
µατος µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε διασυνοριακή βάση,
πράγµα που σηµαίνει ότι ένας αντισυµβαλλόµενος µπορεί να
λάβει κεφάλαια από την εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους -
µέλους όπου είναι εγκατεστηµένος, χρησιµοποιώντας περιουσιακά
στοιχεία ευρισκόµενα σε άλλο κράτος µέλος (βλέπε Ενότητα 6.6).
Τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας γίνονται αποδεκτά
στις αντιστρεπτέες πράξεις ανοικτής αγοράς καθώς και στο
πλαίσιο της διευκόλυνσης οριακής χρηµατοδότησης. Κατά κανόνα
δεν χρησιµοποιούνται στις οριστικές πράξεις του Ευρωσυστή-
µατος.
6.4.Μέτρα ελέγχου κινδύνων
Στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις
πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος εφαρµό-
ζονται µέτρα ελέγχου κινδύνων, ώστε να προστατεύεται το
Ευρωσύστηµα από τον κίνδυνο να υποστεί οικονοµική ζηµία σε
περίπτωση κατά την οποία, επειδή ένας αντισυµβαλλόµενος δεν
εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του, θα παραστεί ανάγκη να εκποι-
ηθούν τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια. Τα
µέτρα ελέγχου κινδύνων που έχει στη διάθεσή του το Ευρω-
σύστηµα περιγράφονται στο πλαίσιο 7.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 47
▼M1
6.4.1.Αρχικά περιθώρια
Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει αρχικά περιθώρια, που αντιστοιχούν
σε ορισµένο ποσοστό της παρεχόµενης ρευστότητας το οποίο
προστίθεται στην απαιτούµενη αξία των προσφερόµενων περιου-
σιακών στοιχείων. Eφαρµόζονται δύο διαφορετικά αρχικά
περιθώρια, µε βάση τη χρονική διάρκεια του χρηµατοδοτικού ανοί-
γµατος του Ευρωσυστήµατος:
—περιθώριο 1 %για συναλλαγές ενδοηµερήσιες και διάρκειας
µίας ηµέρας
—περιθώριο 2 %για συναλλαγές µε αρχική διάρκεια που υπερ-
βαίνει τη µία εργάσιµη ηµέρα.
Στις πράξεις απορρόφησης ρευστότητας δεν εφαρµόζονται αρχικά
περιθώρια.
6.4.2.Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της πρώτης
βαθµίδας
Εκτός των αρχικών περιθωρίων που εφαρµόζονται στο ποσό της
παρεχόµενης ρευστότητας, το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει ειδικά
µέτρα ελέγχου κινδύνων ανάλογα µε το είδος των περιουσιακώνστοιχείων που προσφέρει ο αντισυµβαλλόµενος ως ασφάλεια. Τα
κατάλληλα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία
της πρώτης βαθµίδας προσδιορίζονται από την ΕΚΤ, λαµβανο-
µένων υπόψη των διαφορών στα νοµικά συστήµατα των κρατών -
µελών. Τα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 48
▼M1
της πρώτης βαθµίδας είναι σε γενικές γραµµές εναρµονισµένα στη
ζώνη του ευρώ (1).Το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων για τα περιου-
σιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας περιλαµβάνει τα εξής κύρια
στοιχεία:
—Τα επιµέρους χρεόγραφα υπόκεινται σε ειδικές «περικοπές
αποτίµησης ».Για την εφαρµογή των περικοπών, αφαιρείται
ένα ορισµένο ποσοστό από την τρέχουσα τιµή του περιου-
σιακού στοιχείου στην αγορά. Οι περικοπές ποικίλλουν
ανάλογα µε την εναποµένουσα διάρκεια και τη διάρθρωση των
τοκοµεριδίων των χρεογράφων, όπως περιγράφεται στο πλαίσιο
8.
—Στις πράξεις απορρόφησης ρευστότητας δεν εφαρµόζονται περι-
κοπές αποτίµησης.
—Ανάλογα µε το ισχύον δίκαιο και την εφαρµοζόµενη λειτουρ-
γική πρακτική κάθε χώρας, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
προβλέπουν τη συγκέντρωση ( pooling) των περιουσιακών στοι-
χείων που προσφέρονται ως ασφάλεια ή /και απαιτούν την
εξειδίκευση ( earmarking) αυτών για κάθε επιµέρους συναλλαγή.
Στα συστήµατα συγκέντρωσης των ασφαλειών ο αντισυµβαλλό-
µενος δηµιουργεί µια «δεξαµενή »επαρκών περιουσιακών
στοιχείων τα οποία θέτει στη διάθεση της κεντρικής τράπεζας
για να καλύπτει τις σχετικές πιστώσεις που του παρέχει η2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 49
(1)Λόγω λειτουργικών διαφορών µεταξύ των κρατών -µελών ως προς τις διαδικα-
σίες παράδοσης των περιουσιακών στοιχείων από τους αντισυµβαλλοµένους
προς τις εθνικές κεντρικές τράπεζες (µε τη µορφή σύστασης «δεξαµενής »ασφα-
λειών υπέρ της εθνικής κεντρικής τράπεζας ή µε τη µορφή µεταβίβασηςεπιµέρους τίτλων, καθορισµένων για κάθε συναλλαγή, µε βάση συµφωνίεςεπαναγοράς), ενδέχεται να υπάρχουν ήσσονος σηµασίας διαφορές ως προς τοχρόνο αποτίµησης και ως προς άλλα λειτουργικά χαρακτηριστικά του πλαισίου
εφαρµογής των περιθωρίων.
▼M1
κεντρική τράπεζα, και ως εκ τούτου τα επιµέρους περιουσιακά
στοιχεία δεν συνδέονται µε συγκεκριµένες πιστωτικές πράξεις.
Αντίθετα, στα συστήµατα εξειδίκευσης, των ασφαλειών κάθε
πιστωτική πράξη συνδέεται µε συγκεκριµένους ταυτοποιήσι-
µους τίτλους.
—Τα περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε καθηµερινή αποτίµηση.
Καθηµερινά οι εθνικές κεντρικές τράπεζες υπολογίζουν την
απαιτούµενη αξία περιουσιακών στοιχείων λαµβάνοντας υπόψη
τις µεταβολές του ύψους των υπολοίπων των πιστώσεων, τις
αρχές αποτίµησης που περιγράφονται στην ενότητα 6.5 και τα
απαιτούµενα αρχικά περιθώρια και τις περικοπές αποτίµησης.
—Εάν, µετά την αποτίµηση, τα περιουσιακά στοιχεία δεν ανταπο-
κρίνονται στην αξία των απαιτούµενων ασφαλειών, όπως
υπολογίζονται εκείνη την ηµέρα, γίνονται συµµετρικές κατα-
βολές συµπληρωµατικού περιθωρίου. Για να περιοριστεί η
συχνότητα των καταβολών συµπληρωµατικού περιθωρίου, οιεθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόζουν ένα σηµείο
ενεργοποίησης. Στην περίπτωση αυτή, το σηµείο ενεργο-
ποίησης αντιστοιχεί στο 1 %του ποσού της παρεχόµενης
ρευστότητας. Ανάλογα µε το ισχύον δίκαιο κάθε χώρας, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες δύνανται να ορίσουν ότι οι κατα-
βολές συµπληρωµατικού περιθωρίου πραγµατοποιούνται είτε
µέσω της παροχής πρόσθετων περιουσιακών στοιχείων είτε µε
καταβολή µετρητών. Αυτό σηµαίνει ότι, εάν η αγοραία αξία των
περιουσιακών στοιχείων µειωθεί τόσο ώστε να υπολείπεται του
κατώτερου σηµείου ενεργοποίησης, οι αντισυµβαλλόµενοι
οφείλουν να προσκοµίσουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία (ή
µετρητά). Αντίστοιχα, εάν η αγοραία αξία των περιουσιακών
στοιχείων, µετά τη νέα αποτίµησή τους, υπερβαίνει το ανώτερο
σηµείο ενεργοποίησης, η εθνική κεντρική τράπεζα επιστρέφει
τα πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία (ή τα µετρητά) στον αντι-
συµβαλλόµενο (βλέπε πλαίσιο 9).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 50
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 51
▼M1
—Στα συστήµατα συγκέντρωσης, εξ ορισµού, οι αντισυµβαλλό-
µενοι δύνανται να αντικαθιστούν τα περιουσιακά στοιχεία σε
καθηµερινή βάση.
—Στα συστήµατα εξειδίκευσης, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
µπορούν να επιτρέψουν την αντικατάσταση των περιουσιακών
στοιχείων.
—Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα στιγµή µε απόφασή της να διαγράψει
επιµέρους χρεόγραφα από τον κατάλογο των αποδεκτών τίτλων
της πρώτης βαθµίδας (1).
6.4.3.Μέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης
βαθµίδας
Τα κατάλληλα µέτρα ελέγχου κινδύνων για τα περιουσιακά στοι-
χεία της δεύτερης βαθµίδας συγκροτούνται από την εθνική
κεντρική τράπεζα η οποία έχει συµπεριλάβει τα εν λόγω περιου-
σιακά στοιχεία στον κατάλογο της δεύτερης βαθµίδας. Η
εφαρµογή µέτρων ελέγχου κινδύνων από τις εθνικές κεντρικές
τράπεζες υπόκειται στην έγκριση της ΕΚΤ. Κατά τη θέσπιση των
ενδεδειγµένων µέτρων ελέγχου κινδύνων, το Ευρωσύστηµα
επιδιώκει να εξασφαλίζει ίση µεταχείριση για τα περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας σε όλη τη ζώνη του ευρώ. Στο
πλαίσιο αυτό, οι περικοπές αποτίµησης που εφαρµόζονται στα
περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας αντανακλούν τους
ειδικούς κινδύνους που συνδέονται µε αυτούς τους τίτλους και είναι
τουλάχιστον εξίσου αυστηρές µε εκείνες που εφαρµόζονται στα
περιουσιακά στοιχεία της πρώτης βαθµίδας. Τα περιουσιακά στοι-
χεία της δεύτερης βαθµίδας υπάγονται σε τέσσερις διαφορετικές
κατηγορίες περικοπών που αντανακλούν τις διαφορές ως προς τα
εγγενή χαρακτηριστικά και τη ρευστότητά τους (βλέπε Πλαίσιο
10). Τα µέτρα ελέγχου κινδύνων βασίζονται στη µεταβλητότητα
και το ύψος των επιτοκίων, σε έναν, καθ 'υπόθεση, ορίζοντα
ρευστοποίησης και στη συναφή διάρκεια του τίτλου.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 52
(1)Εάν ένα χρεόγραφο, κατά το χρόνο της διαγραφής του από τον κατάλογο της
πρώτης βαθµίδας, χρησιµοποιείται σε πιστωτική πράξη του Ευρωσυστήµατος,
θα πρέπει να αποσυρθεί εντός 20 εργάσιµων ηµερών από τη διαγραφή του.
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 53
▼M1
Η ένταξη περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας σε µία
από τις παρακάτω κατηγορίες, µε βάση τη ρευστότητά τους,
προτείνεται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και υπόκειται
στην έγκριση της ΕΚΤ:
1. Μετοχές
2. ∆ιαπραγµατεύσιµα χρεόγραφα µε περιορισµένη
ρευστότητα
Η πλειονότητα των περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης
βαθµίδας εµπίπτει σ 'αυτή την κατηγορία. Παρά κάποιες πιθανές
διαφορές στο βαθµό ρευστότητας, κοινά χαρακτηριστικά αυτών
των περιουσιακών στοιχείων είναι ότι η δευτερογενής τους αγορά
είναι µικρή, οι τιµές τους ενδέχεται να µην εκδίδονται σε καθηµε-
ρινή βάση και η τιµή τους µπορεί να επηρεαστεί από συναλλαγές
συνήθους όγκου.
3. Χρεόγραφα µε περιορισµένη ρευστότητα και µε ειδικά
χαρακτηριστικά
Οι τίτλοι αυτοί, αν και χαρακτηρίζονται από κάποια σχετική εµπο-
ρευσιµότητα, απαιτούν πρόσθετο χρόνο για τη ρευστοποίησή τους
στην αγορά. Αυτό ισχύει για τα περιουσιακά στοιχεία που είναι
γενικά µη διαπραγµατεύσιµα αλλά διαθέτουν ειδικά χαρακτηρι-
στικά που τους προσδίδουν κάποια εµπορευσιµότητα, όπως
δυνατότητα διάθεσης στην αγορά µέσω δηµοπρασίας (εφόσον
παραστεί ανάγκη ρευστοποίησής τους) και καθηµερινή αποτίµηση.
4. Μη διαπραγµατεύσιµα χρεόγραφα
Οι τίτλοι αυτοί είναι στην πράξη µη εµπορεύσιµοι και συνεπώς
έχουν χαµηλή ή µηδενική ρευστότητα.
Στην περίπτωση περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας
µε χαρακτηριστικά επαναπροσδιορισµού επιτοκίων, όπου ο επανα-
προσδιορισµός γίνεται κατά τρόπο αδιαµφισβήτητο και σαφή
σύµφωνα µε την πρακτική της αγοράς και υπόκειται στην έγκριση
της ΕΚΤ, η συναφής διάρκεια των περιουσιακών στοιχείων είναι
εκείνη που προκύπτει από τον επαναπροσδιορισµό, ανεξαρτήτως
της κατηγορίας στην οποία υπάγονται οι τίτλοι µε βάση τη
ρευστότητά τους.
Για τα περιουσιακά στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες εφαρµόζουν το ίδιο σηµείο ενεργοποίησης
(εάν εφαρµόζεται) του µηχανισµού κάλυψης διαφορών αποτίµησης
όπως και για τους τίτλους της πρώτης βαθµίδας. Επιπλέον, οι
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόσουν όρια στην
αποδοχή περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας, να απαι-
τήσουν πρόσθετες εγγυήσεις και να αποφασίσουν τη διαγραφή
επιµέρους περιουσιακών στοιχείων από τους τηρούµενους από
αυτές καταλόγους περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας.
6.5.Αρχές αποτίµησης των περιουσιακών στοιχείων που παρέχονται ως
ασφάλεια
Κατά τον υπολογισµό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που
χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις αντιστρεπτέες πράξεις, το
Ευρωσύστηµα εφαρµόζει τις εξής αρχές:
—Για κάθε διαπραγµατεύσιµο περιουσιακό στοιχείο, αποδεκτό
στους καταλόγους της πρώτης και της δεύτερης βαθµίδας, το
Ευρωσύστηµα καθορίζει µία και µοναδική πηγή τιµών
αναφοράς, η οποία χρησιµοποιείται ως πηγή για τις τιµές των
εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Αυτό συνεπάγεται και ότι,
προκειµένου για περιουσιακά στοιχεία που είναι εισηγµένα ή
αποτελούν αντικείµενο διαπραγµάτευσης σε περισσότερες
αγορές, µόνο µία από αυτές χρησιµοποιείται ως πηγή τιµών
για τα εν λόγω περιουσιακάστοιχεία.
—Για κάθε αγορά αναφοράς, το Ευρωσύστηµα καθορίζει την
πλέον αντιπροσωπευτική τιµή η οποία θα χρησιµοποιείται για
να υπολογίζονται οι τρέχουσες τιµές της αγοράς. Αν εκδίδονται
περισσότερες τιµές, χρησιµοποιείται η χαµηλότερη από αυτές
[συνήθως η τιµή ζήτησης ( bid)].
—Η αξία των διαπραγµατεύσιµων περιουσιακών στοιχείων υπολο-
γίζεται µε βάση την πλέον αντιπροσωπευτική τιµή της
τελευταίας εργάσιµης ηµέρας πριν από την ηµεροµηνία
αποτίµησης.
—Ελλείψει αντιπροσωπευτικής τιµής της τελευταίας εργάσιµης
ηµέρας πριν από την ηµεροµηνία αποτίµησης, χρησιµοποιείται2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 54
▼M1
η τελευταία τιµή διαπραγµάτευσης. Εάν δεν υπάρχει ούτε τιµή
διαπραγµάτευσης, η εθνική κεντρική τράπεζα θα καθορίσει µία
τιµή λαµβάνοντας υπόψη την τελευταία διαθέσιµη τιµή για τα
συγκεκριµένα περιουσιακά στοιχεία στην αγορά αναφοράς.
—Κατά τον υπολογισµό της τρέχουσας τιµής ενός χρεογράφου
στην αγορά συµπεριλαµβάνονται οι δεδουλευµένοι τόκοι.
—Λόγω διαφορών που παρατηρούνται από χώρα σε χώρα ως προς
το νοµικό σύστηµα και την πρακτική των συναλλαγών, ο χειρι-
σµός του εισοδήµατος (π.χ. των πληρωµών τοκοµεριδίων) που
αποφέρει ένα συγκεκριµένο περιουσιακό στοιχείο κατά τη
διάρκεια µιας αντιστρεπτέας πράξης ενδέχεται να διαφέρει
µεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Εάν το εισόδηµα
µεταβιβάζεται στον αντισυµβαλλόµενο, οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες µεριµνούν ώστε οι συναφείς πράξεις να καλύπτονται
και πάλι πλήρως από επαρκή περιουσιακά στοιχεία προτού
πραγµατοποιηθεί η µεταβίβαση. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες
αποβλέπουν στο να διασφαλίσουν ότι ο χειρισµός του εν λόγω
εισοδήµατος έχει ισοδύναµες οικονοµικές συνέπειες µε τη
µεταβίβασή του στον αντισυµβαλλόµενο κατά την ηµεροµηνία
πληρωµής (1).
—Για τα µη διαπραγµατεύσιµα περιουσιακά στοιχεία της
δεύτερης βαθµίδας, η εθνική κεντρική τράπεζα που τα έχει
συµπεριλάβει στο σχετικό κατάλογό της καθορίζει χωριστές
αρχές αποτίµησης.
6.6.∆ιασυνοριακή χρήση των αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
Οι αντισυµβαλλόµενοι του Ευρωσυστήµατος µπορούν να χρησιµο-
ποιούν αποδεκτούς τίτλους σε διασυνοριακή βάση, δηλαδή να
λαµβάνουν χρηµατοδότηση από την εθνική κεντρική τράπεζα του
κράτους-µέλους όπου είναι εγκατεστηµένοι χρησιµοποιώντας
τίτλους ευρισκόµενους σε άλλο κράτος µέλος. Τα περιουσιακά
στοιχεία µπορούν να χρησιµοποιούνται σε διασυνοριακή βάση
κατά το διακανονισµό πάσης φύσεως πράξεων µε τις οποίες το
Ευρωσύστηµα παρέχει ρευστότητα έναντι ασφάλειας µε τη µορφή
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων. Οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες (και η ΕΚΤ) έχουν αναπτύξει έναν µηχανισµό που εξασ-
φαλίζει ότι όλοι οι αποδεκτοί τίτλοι µπορούν να χρησιµοποιηθούν
σε διασυνοριακή βάση. Πρόκειται για το Σύστηµα Ανταποκριτριών
Κεντρικών Τραπεζών (ΣΑΚΤ) σύµφωνα µε το οποίο οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες λειτουργούν ως θεµατοφύλακες ( «ανταποκρί-
τριες»)η µία της άλλης (και για λογαριασµό της ΕΚΤ) για τα
περιουσιακά στοιχεία που γίνονται δεκτά στο τοπικό αποθετήριο
ή σύστηµα διακανονισµού. Το σύστηµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί
για όλα τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία. Ειδική αντιµετώπιση
έχουν οι περιπτώσεις µη εµπορεύσιµων περιουσιακών στοιχείων ή
περιουσιακών στοιχείων της δεύτερης βαθµίδας µε περιορισµένη
ρευστότητα και ειδικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν µπορούν να
µεταβιβαστούν µέσω συστήµατος διακανονισµού χρεογράφων (2).
Το ΣΑΚΤ µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να καλύπτονται µε
ασφάλεια οι πάσης φύσεως πιστωτικές πράξεις του Ευρωσυστή-
µατος(3).Παράλληλα µε το ΣΑΚΤ, για τη διασυνοριακή
µεταβίβαση τίτλων είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν και αποδε-
κτοί σύνδεσµοι µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού τίτλων (4).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 55
(1)Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να αποφασίσουν να µην αποδέχονται ως
ασφάλεια σε αντιστρεπτέες πράξεις χρεόγραφα που αποφέρουν εισόδηµα (π.χ.
πληρωµή τοκοµεριδίου) ή µετοχές µε πληρωµή οποιουδήποτε είδους (ή µε οποι-
οδήποτε άλλο δικαίωµα προσαρτηµένο σ 'αυτές, το οποίο µπορεί να επηρεάσει
την καταλληλότητά τους ως ασφαλειών) εντός του χρονικού διαστήµατος πουαποµένει έως την ηµεροµηνία λήξεως της διασφαλιζόµενης πράξης νοµισµα-τικής πολιτικής (βλέπε Ενότητες 6.2 και 6.3).
(
2)Λεπτοµέρειες δίδονται στο «Ενηµερωτικό φυλλάδιο για το ΣΑΚΤ », (διαθέσιµο
στα αγγλικά: «CCBM brochure», που δηµοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Ευρω-
παϊκής Κεντρικής Τράπεζας ( www.ecb.int).
(3)Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µπορεί να επιτρέψει στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες να παρέχουν ενδοηµερήσια πίστωση έναντι ορισµένων κατηγοριών
«ξένων»χρεογράφων (βλέπε υποσηµείωση 17στο παράν κεφάλαιο). Εντός της
ζώνης του ευρώ όµως, τέτοιου είδους χρεόγραφα δεν µπορούν να χρησιµοποι-ηθούν σε διασυνοριακή βάση.
(
4)Αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία µπορούν να χρησιµοποιηθούν µέσω ενός λογα-
ριασµού µιας εθνικής κεντρικής τράπεζας σε ένα Σ∆Τ που εδρεύει σε άλλη
χώρα, αν το Ευρωσύστηµα έχει εγκρίνει τη χρήση παρόµοιου λογαριασµού.
Από τον Αύγουστο του 2000 επετράπη στην Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίαςνα ανοίξει τέτοιου είδους λογαριασµό στο Euroclear, ο οποίος µπορεί να χρησι-
µοποιηθεί για όλα τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία που είναι κατατεθειµέναστοEuroclear, συµπεριλαµβανοµένων και εκείνων που έχουν µεταφερθεί σε
αυτή µέσω αποδεκτών συνδέσµων.
▼M1
6.6.1.Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
Το σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών (ΣΑΚΤ) απεικο-
νίζεται στο ∆ιάγραµµα 3.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 3
Tο σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών
Όλες οι εθνικές κεντρικές τράπεζες τηρούν λογαριασµούς διαχεί-
ρισης τίτλων η µία στην άλλη µε σκοπό τη διασυνοριακή χρήση
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων. Η ακριβής διαδικασία του
ΣΑΚΤ εξαρτάται από το αν τα αποδεκτά περιουσιακά στοιχεία
αντιστοιχίζονται προς κάθε µεµονωµένη πράξη ή τηρούνται σε
µία«δεξαµενή »αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων (1).
—Στο σύστηµα εξειδίκευσης, ο αντισυµβαλλόµενος, µόλις η
προσφορά του γίνει αποδεκτή από την εθνική κεντρική τράπεζα
του κράτους -µέλους όπου είναι εγκατεστηµένος (δηλαδή την
«κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής »),δίδει εντολή (µέσω
του δικού του θεµατοφύλακα, αν χρειάζεται) στο Σ∆Τ της χώρας
όπου είναι κατατεθειµένοι οι τίτλοι να τους µεταβιβάσει στην
κεντρική τράπεζα της εν λόγω χώρας για λογαριασµό της
κεντρικής τράπεζας της χώρας καταγωγής. Μόλις η τελευταία
ενηµερωθεί από την ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα για τη
λήψη του ενεχύρου, παρέχει τη χρηµατοδότηση στον αντισυµ-
βαλλόµενο. Οι κεντρικές τράπεζες δεν παρέχουν
χρηµατοδότηση αν δεν βεβαιωθούν πρώτα ότι η ανταποκρίτρια
τράπεζα έχει λάβει τους τίτλους του αντισυµβαλλοµένου. Σε
περιπτώσεις που πρέπει να τηρηθούν κάποιες προθεσµίες για
το διακανονισµό, µπορεί να προβλέπεται η δυνατότητα των
αντισυµβαλλοµένων να προκαταθέτουν περιουσιακά στοιχεία
στις ανταποκρίτριες κεντρικές τράπεζες για λογαριασµό της
εθνικής κεντρικής τράπεζας της χώρας καταγωγής τους χρησι-
µοποιώντας τις διαδικασίες του ΣΑΚΤ.
—Στο σύστηµα συγκέντρωσης, ο αντισυµβαλλόµενος µπορεί ανά
πάσα στιγµή να παραδώσει στην ανταποκρίτρια κεντρική
τράπεζα τίτλους για λογαριασµό της εθνικής κεντρικής
τράπεζας της χώρας καταγωγής. Μόλις η τελευταία ενηµερωθεί
από την ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα για τη λήψη των
τίτλων, θα τους προσθέσει στη «δεξαµενή »τίτλων του αντισυµ-
βαλλοµένου.
Το ΣΑΚΤ είναι διαθέσιµο στους αντισυµβαλλοµένους από τις 9 π.µ.
έως τισ 4 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) κάθε εργάσιµη
ηµέρα του Ευρωσυστήµατος. Όποιος αντισυµβαλλόµενος επιθυµεί
να χρησιµοποιήσει το ΣΑΚΤ πρέπει να ενηµερώσει την εθνική
κεντρική τράπεζα από την οποία επιθυµεί να χρηµατοδοτηθεί2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 56
(1)Περισσότερες επεξηγήσεις στο «Ενηµερωτικό φυλλάδιο για το ΣΑΚΤ ».
▼M1
—δηλαδή την κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής του —πριν
από τις 4 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα Κεντρικής Ευρώπης). Εκτός αυτού, ο
αντισυµβαλλόµενος πρέπει να µεριµνήσει ώστε οι προς ενεχύραση
τίτλοι να παραδοθούν στο λογαριασµό της ανταποκρίτριας
κεντρικής τράπεζας το αργότερο έως τις 4.45 µ.µ. ώρα ΕΚΤ (ώρα
Κεντρικής Ευρώπης). Οδηγίες ή παραδόσεις που δεν τηρούν τις
παραπάνω προθεσµίες θα µπορούν να ληφθούν υπόψη µόνο για
παροχή ρευστότητας κατά την επόµενη εργάσιµη ηµέρα. Όταν οι
αντισυµβαλλόµενοι προβλέπουν ότι θα χρειαστεί να χρησιµοποιή-
σουν το ΣΑΚΤ προς το τέλος της ηµέρας, πρέπει, ει δυνατόν, να
παραδίδουν εκ των προτέρων τα περιουσιακά στοιχεία (δηλαδή να
τα προκαταθέτουν). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ή όταν λόγοι νοµι-
σµατικής πολιτικής το επιβάλλουν, η ΕΚΤ µπορεί µε απόφασή της
να παρατείνει το χρόνο λειτουργίας του ΣΑΚΤ µέχρι το κλείσιµο
τουTARGET.
6.6.2.∆ιασυνοριακές συνδέσεις
Εκτός από το Σύστηµα Ανταποκριτριών Κεντρικών Τραπεζών
(ΣΑΚΤ), για τη διασυνοριακή µεταβίβαση τίτλων µπορούν να
χρησιµοποιηθούν και αποδεκτές συνδέσεις µεταξύ των συστηµάτων
διακανονισµού της ΕΕ.
∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ 4
Συνδέσεις µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού χρεογράφων
Η σύνδεση µεταξύ δύο Σ∆Τ επιτρέπει στους συµµετέχοντες σε ένα
Σ∆Τ να τηρούν τίτλους σε άλλο Σ∆Τ χωρίς να συµµετέχουν σ '
αυτό. Προκειµένου να χρησιµοποιηθούν αυτές οι συνδέσεις για τη
µεταβίβαση τίτλων που παρέχονται ως ασφάλεια για τις πιστωτικές
πράξεις του Ευρωσυστήµατος, πρέπει πρώτα να αξιολογηθούν και
να εγκριθούν µε βάση τα πρότυπα που ισχύουν για τη χρήση των
Σ∆Τ της ΕΕ (1)(2).
Από τη σκοπιά του Ευρωσυστήµατος, το ΣΑΚΤ και οι διασυνο-
ριακές συνδέσεις µεταξύ των Σ∆Τ της ΕΕ έχουν τον ίδιο ρόλο,
δηλαδή επιτρέπουν στους αντισυµβαλλοµένους να χρησιµοποιούν
σε διασυνοριακή βάση τίτλους ως ασφάλεια. ∆ηλαδή και οι δύο
µηχανισµοί επιτρέπουν στους αντισυµβαλλοµένους να χρησιµο-
ποιούν τίτλους ως ασφάλεια για να λάβουν πίστωση από την
κεντρική τράπεζα της χώρας καταγωγής τους, ακόµη και αν οι
τίτλοι αυτοί έχουν εκδοθεί σε ένα Σ∆Τ άλλης χώρας. Το ΣΑΚΤ
και οι διασυνοριακές συνδέσεις επιτελούν αυτή τη λειτουργία µε
διαφορετικό τρόπο. Στο ΣΑΚΤ η διασυνοριακή σχέση είναι µεταξύ2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 57
(1)Ο ενηµερωµένος κατάλογος των αποδεκτών συνδέσεων δηµοσεύεται στην ιστο-
σελίδα της ΕΚΤ ( www.ech.int).
(2)Βλέπε«Πρότυπα για τη χρήση των συστηµάτων διακανονισµού τίτλων της ΕΕ
στις πιστωτικές πράξεις του ΕΣΚΤ »(διαθέσιµο στα αγγλικά: «Standards for the
use of EU securities settlement systems in ESCB credit operations», Ιανουάριος 1998.
▼M1
των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Αυτές ενεργούν ως θεµατοφύ-
λακες η µία για λογαριασµό της άλλης. Με τη χρήση των
συνδέσεων, η διασυνοριακή σχέση είναι µεταξύ των Σ∆Τ. Αυτά
ανοίγουν συγκεντρωτικούς ( omnibus) λογαριασµούς το ένα για
λογαριασµό του άλλου. Τα περιουσιακά στοιχεία που κατατίθενται
σε µια ανταποκρίτρια κεντρική τράπεζα µπορούν να χρησιµοποι-
ηθούν ως ασφάλεια µόνο για τις πιστωτικές πράξεις του
Ευρωσυστήµατος. Τα περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται µέσω
συνδέσεων µπορούν να χρησιµοποιηθούν τόσο για τις πιστωτικές
πράξεις του Ευρωσυστήµατος όσο και για οποιοδήποτε άλλο σκοπό
επιλέξει ο αντισυµβαλλόµενος. Με τη χρήση των διασυνοριακών
συνδέσεων, οι αντισυµβαλλόµενοι τηρούν τους τίτλους της αλλο-
δαπής στο λογαριασµό τους στο Σ∆Τ της χώρας καταγωγής τους
και δεν χρειάζονται θεµατοφύλακα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
7.ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ (1)
7.1.Γενικά
Η ΕΚΤ απαιτεί από όλα τα πιστωτικά ιδρύµατα να τηρούν υποχ-
ρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά σε λογαριασµούς στις εθνικές
κεντρικές τράπεζες στο πλαίσιο του συστήµατος υποχρεωτικών
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος. Το νοµικό πλαίσιο
που διέπει αυτό το σύστηµα προβλέπεται στο Άρθρο 19 του κατα-
στατικού του ΕΣΚΤ, στον Κανονισµό (ΕΚ) του Συµβουλίου
σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρω-
παϊκή Κεντρική Τράπεζα και στον Κανονισµό της ΕΚΤ για τα
ελάχιστα αποθεµατικά. Η εφαρµογή του κανονισµού της ΕΚΤ για
τα ελάχιστα αποθεµατικά διασφαλίζει ότι οι όροι και οι προϋποθέ-
σεις του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος είναι οµοιόµορφοι σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ.
Το ύψος των ελάχιστων αποθεµατικών που πρέπει να τηρεί κάθε
πιστωτικό ίδρυµα καθορίζεται σύµφωνα µε τη βάση υπολογισµού
των αποθεµατικών του. Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος παρέχει στους αντισυµβαλλοµένους τη δυνα-
τότητα να εκπληρώνουν τη σχετική υποχρέωση µε βάση το µέσο
όρο των ηµερήσιων υπολοίπων των λογαριασµών αποθεµατικών
τους κατά τη διάρκεια µιας µηνιαίας περιόδου τήρησης. Επί των
υποχρεωτικών αποθεµατικών που τηρούν τα πιστωτικά ιδρύµατα
καταβάλλονται τόκοι, µε το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρη-
µατοδότησης του Ευρωσυστήµατος.
Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος κατά
βάση επιτελεί τις εξής νοµισµατικές λειτουργίες:
—Σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµαταγοράς
Η δυνατότητα τήρησης των ελάχιστων αποθεµατικών σε µέσα
επίπεδα που προβλέπεται στο πλαίσιο του συστήµατος
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος έχει στόχο να
συµβάλλει στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµατα-
γοράς, παρέχοντας στα ιδρύµατα κίνητρο να εξοµαλύνουν τις
επιδράσεις των προσωρινών διακυµάνσεων της ρευστότητας.
—∆ηµιουργία ήδιεύρυνση διαρθρωτικού ελλείµµατος ρευστότητας
Το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος
συµβάλει στη δηµιουργία ή στη διεύρυνση διαρθρωτικού
ελλείµµατος ρευστότητας. Αυτό είναι δυνατόν να χρησιµεύει
ώστε το Ευρωσύστηµα να µπορεί καλύτερα να λειτουργεί
αποτελεσµατικά ως παροχέας ρευστότητας.
Κατά την εφαρµογή των ελάχιστων αποθεµατικών, η ΕΚΤ ενεργεί
µε γνώµονα τους σκοπούς του Ευρωσυστήµατος, όπως αυτοί
ορίζονται στο Άρθρο 105(1) της Συνθήκης και το Άρθρο 2 του
Καταστατικού του ΕΣΚΤ, πράγµα που συνεπάγεται, µεταξύ άλλων,
την αρχή ότι δεν πρέπει να προκαλείται σηµαντική ανεπιθύµητη
µετατόπιση λειτουργιών ή αποδιαµεσολάβηση.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 58
(1)Το σχετικό νοµικό πλαίσιο σύµφωνα µε το οποίο η ΕΚΤ εφαρµόζει ελάχιστα
αποθεµατικά αποτελείται από τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2531 /98του Συµβουλίου
της 23ης Νοεµβρίου 1998 και τον Κανονισµό της ΕΚΤ της 1ης ∆εκεµβρίου 1998σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών (ΕΚΤ /1998/15), όπως ισχύει.
Το περιεχόµενο του παρόντος κεφαλαίου είναι απλώς ενηµερωτικό.
▼M1
7.2.Ιδρύµατα που υπόκεινται στα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά
Σύµφωνα µε το Άρθρο 19.1 του Καταστατικού του ΕΣΚΤ, η ΕΚΤ
απαιτεί από όλα τα πιστωτικά ιδρύµατα που είναι εγκατεστηµένα
στα κράτη -µέλη να τηρούν ελάχιστα αποθεµατικά. Αυτό σηµαίνει
ότι στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος
υπόκεινται και τα εντός της ζώνης του ευρώ υποκαταστήµατα οργα-
νισµών που δεν έχουν καταστατική έδρα στη ζώνη του ευρώ, ενώ
τα εκτός της ζώνης του ευρώ υποκαταστήµατα πιστωτικών
ιδρυµάτων εγκατεστηµένων στη ζώνη του ευρώ δεν υπόκεινται
στο σύστηµα αυτό.
Τα ιδρύµατα απαλλάσσονται αυτοδικαίως από την υποχρέωση
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών από την αρχή της περιόδου
τήρησης κατά την οποία ανακαλείται ή αναστέλλεται η άδεια
λειτουργίας ή εκδίδεται από δικαστική ή άλλη αρµόδια αρχή
συµµετέχοντος κράτους -µέλους απόφαση για θέση τους υπό
εκκαθάριση. Σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) του Συµβουλίου
σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρω-
παϊκή Κεντρική Τράπεζα και µε τον Κανονισµό της ΕΚΤ για τα
ελάχιστα αποθεµατικά, η ΕΚΤ δύναται επίσης να απαλλάξει και
ορισµένες κατηγορίες άλλων ιδρυµάτων από τις υποχρεώσεις τους
στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυ-
στήµατος σε µη µεροληπτική βάση, εφόσον οι σκοποί του
συστήµατος αυτού δεν θα εκπληρώνονταν µε την εφαρµογή τους
στα συγκεκριµένα πιστωτικά ιδρύµατα. Προκειµένου να αποφα-
σίσει µια τέτοια απαλλαγή, η ΕΚΤ λαµβάνει υπόψη ένα ή
περισσότερα από τα παρακάτω κριτήρια:
—το ίδρυµα επιτελεί λειτουργίες µε ειδικό σκοπό,
—το ίδρυµα δεν ασκεί ενεργά τραπεζικές λειτουργίες ανταγωνι-
στικά προς άλλα πιστωτικά ιδρύµατα,
—όλες οι καταθέσεις που συγκεντρώνει το ίδρυµα διατίθενται για
σκοπούς συνδεόµενους µε την ενίσχυση της περιφερειακής ή /
και διεθνούς ανάπτυξης.
Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο των ιδρυµάτων που
υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστή-
µατος. Η ΕΚΤ επίσης δηµοσιεύει κατάλογο των ιδρυµάτων που
απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του συστή-
µατος αυτού για οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός του ότι τελούν υπό
αναδιοργάνωση (1).Οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να βασίζονται
στους καταλόγους αυτούς προκειµένου να αποφανθούν αν τα στοι-
χεία του παθητικού τους αντιπροσωπεύουν υποχρεώσεις έναντι
άλλου ιδρύµατος το οποίο επίσης υπάγεται στο σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών. Οι κατάλογοι διατίθενται στο κοινό την τελευταία
εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος κάθε ηµερολογιακού µήνα
και ισχύουν για τον υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών για
την επόµενη περίοδο τήρησης.
7.3.Καθορισµός των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών
α) Βάση υπολογισµού και συντελεστές των υποχρεω-
τικών ελάχιστων αποθεµατικών
Η βάση υπολογισµού των ελάχιστων αποθεµατικών ενός ιδρύ-
µατος ορίζεται σύµφωνα µε ορισµένα στοιχεία του
ισολογισµού του. Τα δεδοµένα του ισολογισµού γνωστο-
ποιούνται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες στο γενικό πλαίσιο
της νοµισµατικής και τραπεζικής στατιστικής της ΕΚΤ (βλέπε
ενότητα 7.5) (2).Για τα ιδρύµατα που υπόκεινται σε πλήρη
υποχρέωση υποβολής πληροφοριών, τα στοιχεία του ισολογι-
σµού που ανάγονται στο τέλος ενός συγκεκριµένου
ηµερολογιακού µήνα χρησιµοποιούνται για τον καθορισµό της
βάσης των ελάχιστων αποθεµατικών για την περίοδο τήρησης
που αρχίζει από τον επόµενο ηµερολογιακό µήνα.
Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και
τραπεζικές στατιστικές της ΕΚΤ περιλαµβάνει τη δυνατότητα
των µικρών ιδρυµάτων να απαλλαγούν κατά ένα µέρος από την
υποχρέωση υποβολής πληροφοριών. Τα ιδρύµατα για τα οποία
ισχύει αυτή η διάταξη υποχρεούνται να υποβάλλουν µόνο ένα
περιορισµένο σύνολο στοιχείων του ισολογισµού τους σε
τριµηνιαία βάση (στοιχεία τέλους τριµήνου) και σε µεγαλύτερη2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 59
(1)Οι κατάλογοι διατίθενται στο κοινό από την ιστοσελίδα της ΕΚΤ ( www.ecb.int).
(2)Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τα νοµισµατικά και τραπεζικά στοιχεία
της ΕΚΤ παρουσιάζεται στο Παράρτηµα 4.
▼M1
προθεσµία από ό,τι για τα µεγαλύτερα ιδρύµατα. Στην
περίπτωση των µικρών ιδρυµάτων, τα στοιχεία του ισολογισµού
που υποβάλλονται για ένα συγκεκριµένο τρίµηνο χρησιµο-
ποιούνται για να καθοριστεί, µε χρονική υστέρηση ενός
µηνός, η βάση των ελάχιστων αποθεµατικών για τις επόµενες
τρεις µηνιαίες περιόδους τήρησης.
Σύµφωνα µε τον Κανονισµό (ΕΚ) του Συµβουλίου σχετικά µε
την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα, η ΕΚΤ δικαιούται να συµπεριλάβει στη
βάση των ελάχιστων αποθεµατικών των ιδρυµάτων και υποχ-
ρεώσεις που απορρέουν από την αποδοχή κεφαλαίων καθώς
και υποχρεώσεις που απορρέουν από στοιχεία εκτός ισολογι-
σµού. Στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του
Ευρωσυστήµατος, η βάση των ελάχιστων αποθεµατικών περι-
λαµβάνει µόνο τρεις κατηγορίες στοιχείων του παθητικού,
δηλαδή τις «καταθέσεις »,τα«εκδοθέντα χρεόγραφα »και τους
«τίτλους της χρηµαταγοράς »(βλέπε Πλαίσιο 11) (1).
Οι υποχρεώσεις έναντι άλλων ιδρυµάτων τα οποία συγκαταλέ-
γονται µεταξύ των ιδρυµάτων που υπόκεινται στο σύστηµα
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος και οι υποχρεώ-
σεις έναντι της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών δεν
περιλαµβάνονται στη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών. Στην
προκειµένη περίπτωση, για τις κατηγορίες «εκδοθέντα χρεό-
γραφα»και«τίτλοι της χρηµαταγοράς »,ο εκδότης πρέπει να
είναι σε θέση να αποδείξει το πραγµατικό ύψος αυτών των
χρηµατοδοτικών µέσων που ευρίσκεται εις χείρας άλλων
ιδρυµάτων τα οποία υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων αποθε-
µατικών του Ευρωσυστήµατος, ώστε να δικαιούται έκπτωση του
αντίστοιχου ποσού από τη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών
του. Εάν η προσκόµιση αποδεικτικών στοιχείων δεν είναι
δυνατή, οι εκδότες µπορούν να εφαρµόσουν µια πάγια µείωση
µε τη µορφή καθορισµένου ποσοστού (2)σε καθένα από αυτά
τα στοιχεία του ισολογισµού.
Οι συντελεστές των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών
καθορίζονται από την ΕΚΤ, στο πλαίσιο του ανώτατου ορίου
που προβλέπει ο Κανονισµός (ΕΚ) του Συµβουλίου σχετικά µε
την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα. Στα περισσότερα στοιχεία που περιλαµβά-
νονται στη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών η ΕΚΤ
εφαρµόζει ενιαίο, όχι µηδενικό, συντελεστή. Ο συντελεστής
αυτός προβλέπεται στον Κανονισµό της ΕΚΤ για τα ελάχιστα
αποθεµατικά. Η ΕΚΤ καθορίζει µηδενικό συντελεστή στις
εξής κατηγορίες υποχρεώσεων: «καταθέσεις συµφωνηµένης
διάρκειας (ή µε προθεσµία λήξεως) άνω των δύο ετών »,
«καταθέσεις υπό προειδοποίηση άνω των δύο ετών », «συµφω-
νίες επαναγοράς »και«χρεόγραφα µε προθεσµία λήξεως άνω
των δύο ετών »(βλέπε Πλαίσιο 11). Η ΕΚΤ δύναται ανά πάσα
στιγµή να µεταβάλει τους συντελεστές των υποχρεωτικών
ελάχιστων αποθεµατικών. Οι µεταβολές των συντελεστών
ανακοινώνονται από την ΕΚΤ πριν από την πρώτη περίοδο
τήρησης κατά την οποία θα ισχύσει η µεταβολή.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 60
(1)Σηµειώνεται ότι η κατηγορία «τίτλοι της χρηµαταγοράς »θα ενοποιηθεί µε την
κατηγορία «εκδοθέντα χρεόγραφα »µε βάση το πλαίσιο υποβολής νοµισµατικών
και τραπεζικών στατιστικών στοιχείων προς την ΕΚΤ σύµφωνα µε τον Κανο-νισµό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας της 22ας Νοεµβρίου 2001 σχετικάµε την ενοποιηµένη λογιστική κατάσταση του τοµέα των νοµισµατικών χρηµα-
τοπιστωτικών ιδρυµάτων (ΕΚΤ /2001/13). Η ανακοίνωση στοιχείων σύµφωνα µε
το νέο Κανονισµό θα αρχίσει µε τα µηνιαία για τον Ιανουάριο του 2003 (βλέπεΠαράρτηµα 4). Προς το σκοπό αυτό, τα υποβάλλοντα ιδρύµατα θα πρέπει νααναλύουν την κατηγορία «τίτλοι της χρηµαταγοράς »στις ίδιες υποκατηγορίες
από πλευράς διάρειας όπως και τα χρεόγραφα και να τα εµφανίζουν αντίστοιχα
στην κατηγορία «εκδοθέντα χρεόγραφα ».Ως εκ τούτου, όπου στην παρούσα
έκδοση αναφέρεται ότι η βάση υπολογισµού των υποχρεωτικών αποθεµατικώναποτελείται από τις κατηγορίες «καταθέσεις », «εκδοθέντα χρεόγραφα »και
«τίτλοι χρηµαταγοράς »νοούνται µόνο οι κατηγορίες «καταθέσεις »και
«εκδοθέντα χρεόγραφα »αρχής γενοµένης από τα µηνιαία στοιχεία για τον
Ιανούαριου του 2003.
(
2)Βλέπε τον Κανονισµό της ΕΚΤ της 1ης ∆εκεµβρίου 1998 για την εφαρµογή των
ελάχιστων αποθεµατικών (ΕΚΤ /1998/15). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά
µε το ποσοστό της πάγιας έκπτωσης δηµοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ(www.ecb.int). Βλέπε επίσης τις ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος (Παράρτηµα
5).
▼M1
β) Υπολογισµός των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµα-
τικών
Για τον υπολογισµό των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµα-
τικών κάθε ιδρύµατος εφαρµόζονται, επί του ποσού των
στοιχείων του παθητικού, οι συντελεστές που ισχύουν για τις
αντίστοιχες κατηγορίες υποχρεώσεων.
Κάθε ίδρυµα αφαιρεί από τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθε-
µατικά του σε κάθε κράτος µέλος όπου έχει εγκατάσταση µια
ενιαία εφάπαξ απαλλαγή. Το ύψος αυτής της απαλλαγής
ορίζεται στον κανονισµό της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθε-
µατικά. Η χορήγηση αυτής της απαλλαγής δεν θίγει τις
νοµικές υποχρεώσεις των ιδρυµάτων που υπόκεινται στο
σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος (1).2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 61
(1)Για τα ιδρύµατα που επιτρέπεται να υποβάλλουν οµαδοποιηµένα στατιστικά
στοιχεία, σε ενοποιηµένη βάση, σύµφωνα µε τις διατάξεις του πλαισίουυποβολής πληροφοριών για τις νοµισµατικές και τραπεζικές στατιστικές της
ΕΚΤ (βλέπε Παράρτηµα 4), θα χορηγείται µία µόνο τέτοια απαλλαγή για
ολόκληρο τον όµιλο, εκτός εάν τα ιδρύµατα παρέχουν λεπτοµερή στοιχεία γιατη βάση των ελάχιστων αποθεµατικών και τα τηρούµενα αποθεµατικά ώστε ναµπορεί το Ευρωσύστηµα να εξακριβώσει την ορθότητα και την ποιότητά τουςκαι να καθορίσει τα ελάχιστα αποθεµατικά για κάθε ένα από τα πιστωτικά ιδρύ-
µατα που ανήκουν στον όµιλο.
▼M1
Τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά για κάθε περίοδο
τήρησης στρογγυλοποιούνται στο πλησιέστερο ακέραιο ποσό
ευρώ.
7.4.Τήρηση υποχρεωτικών αποθεµατικών
α) Περίοδος τήρησης
Η περίοδος τήρησης διαρκεί ένα µήνα, από τις 24 κάθε µηνός
έως τις 23 του εποµένου.
β) Τηρούµενα αποθεµατικά
Κάθε ίδρυµα πρέπει να τηρεί τα ελάχιστα αποθεµατικά του σε
έναν ή περισσότερους λογαριασµούς αποθεµατικών στην
εθνική κεντρική τράπεζα του κράτους -µέλους όπου είναι εγκα-
τεστηµένο. Για τα ιδρύµατα που διατηρούν περισσότερα
καταστήµατα σε ένα κράτος -µέλος, το κεντρικό κατάστηµα
έχει την ευθύνη να εκπληρώνει τη συνολική υποχρέωση σε
ελάχιστα αποθεµατικά όλων των εγχώριων καταστηµάτων του
ιδρύµατος (1).Εάν ένα ίδρυµα έχει εγκατάσταση σε περισσό-
τερα κράτη µέλη, υποχρεούται να τηρεί ελάχιστα αποθεµατικά
στην εθνική κεντρική τράπεζα κάθε κράτους -µέλους στο οποίο
έχει εγκατάσταση, σύµφωνα µε τη βάση ελάχιστων αποθεµα-
τικών του στο αντίστοιχο κράτος -µέλος.
Οι λογαριασµοί διακανονισµού που τηρούν τα ιδρύµατα στις
εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως
λογαριασµοί αποθεµατικών. Τα ποσά που τηρούνται στους
λογαριασµούς αποθεµατικών µπορούν να χρησιµοποιηθούν για
τους σκοπούς του ενδοηµερήσιου διακανονισµού. Το ηµερήσιο
ύψος των τηρούµενων αποθεµατικών ενός ιδρύµατος υπολογί-
ζεται ως το υπόλοιπο, όπως διαµορφώνεται στο τέλος της
ηµέρας, του λογαριασµού αποθεµατικών.
Ένα ίδρυµα µπορεί να ζητήσει από την εθνική κεντρική
τράπεζα του κράτους -µέλους στο οποίο είναι κάτοικος να του
επιτρέψει να τηρεί τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά του
έµµεσα, µέσω ενδιάµεσου φορέα. Η δυνατότητα τήρησης των
υποχρεωτολών ελάχιστων αποθεµατικών µέσω ενδιάµεσου
φορέα κατά κανόνα περιορίζεται σε ιδρύµατα που η δοµή τους
είναι τέτοια ώστε τµήµα της διαχείρισης (π.χ. διαχείριση
διαθεσίµων) συνήθως ασκείται από ενδιάµεσο φορέα (π.χ. τα
δίκτυα τραπεζών αποταµιεύσεων και οι συνεταιριστικές
τράπεζες µπορούν να τηρούν λογαριασµούς ελάχιστων αποθε-
µατικών σε κεντρικό επίπεδο). Η τήρηση αποθεµατικών µέσω
ενδιάµεσου φορέα υπόκειται στις διατάξεις του κανονισµού
της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά.
γ)Tόκοι επί των τηρούµενων αποθεµατικών
Τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά τηρούνται εντόκως, µε
επιτόκιο ίσο προς το µέσο όρο, στη διάρκεια της περιόδου
τήρησης, του επιτοκίου των πράξεων κύριας αναχρηµατο-
δότησης της ΕΚΤ (σταθµισµένου ανάλογα µε τον αριθµό των
ηµερολογιακών ηµερών), σύµφωνα µε τον τύπο που ορίζεται
στο Πλαίσιο 12. Επί ποσών που τηρούνται καθ 'υπέρβαση των
απαιτούµενων ελάχιστων αποθεµατικών δεν καταβάλλονται
τόκοι. Οι τόκοι καταβάλλονται τη µεθεπόµενη εργάσιµη ηµέρα
της ΕθνΚΤ µετά το τέλος της περιόδου τήρησης την οποία
αφορούν.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 62
(1)Εάν ένα ίδρυµα δεν έχει κεντρικό κατάστηµα σε ένα κράτος -µέλος στο οποίο
βρίσκεται, πρέπει να καθορίσει κύριο υποκατάστηµα το οποίο θα είναιυπεύθυνο για την εκπλήρωση των συνολικών υποχρεώσεων πήρησης ελάχιστωναποθεµατικών όλων των καταστηµάτων του ιδρύµατος στο εν λόγω κράτος -
µέλος.
▼M1
7.5.Υποβολή πληροφοριών και επαλήθευση της βάσης υπολογισµού των
υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών
Οι υποχρεώσεις που περιλαµβάνονται στη βάση των ελάχιστων
αποθεµατικών υπολογίζονται από τα ιδρύµατα που υπόκεινται στην
υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών και υποβάλλονται
από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες στο γενικό πλαίσιο της νοµι-
σµατικής και τραπεζικής στατιστικής της ΕΚΤ (βλέπε Παράρτηµα
4). Το άρθρο 5 του Κανονισµού της ΕΚΤ (ΕΚΤ /1998/15) ορίζει τις
διαδικασίες για την επιβεβαίωση και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις,
την αναθεώρηση της βάσης των αποθεµατικών και της υποχρέωσης
του ιδρύµατος σε ελάχιστα αποθεµατικά.
Στην περίπτωση των ιδρυµάτων που επιτρέπεται να ενεργούν ως
ενδιάµεσοι φορείς για την έµµεση τήρηση αποθεµατικών άλλων
ιδρυµάτων, ο Κανονισµός της ΕΚΤ για τα ελάχιστα αποθεµατικά
προβλέπει ειδικές υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών. Η τήρηση
αποθεµατικών µέσω ενδιάµεσου φορέα δεν µεταβάλλει τις υποχ-
ρεώσεις υποβολής στατιστικών στοιχείων εκ µέρους των
ιδρυµάτων που τηρούν τα αποθεµατικά τους µέσω ενδιάµεσου
φορέα.
Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες δικαιούνται, στο πλαίσιο
του κανονισµού (ΕΚΤ) του Συµβουλίου σχετικά µε την εφαρµογή
ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,
να επαληθεύουν την ακρίβεια και την ποιότητα των πληροφοριών
που συλλέγουν.
7.6.Μη συµµόρφωση µε τις υποχρεώσεις τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών
Συντρέχει περίπτωση µη συµµόρφωσης µε τις υποχρεώσεις
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών εάν το µέσο υπόλοιπο τέλους
της ηµέρας στο λογαριασµό (ή στους λογαριασµούς) αποθεµατικών
ενός ιδρύµατος κατά τη διάρκεια της περιόδου τήρησης υπολεί-
πεται των υποχρεωτικών αποθεµατικών του για την αντίστοιχη
περίοδο τήρησης.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 63
▼M1
Εάν ένα ίδρυµα δεν εκπληρώνει εν µέρει ή εν όλω τις υποχρεώσεις
του, η ΕΚΤ δύναται, σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) του Συµβου-
λίου σχετικά µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, να επιβάλει διαζευκτικώς τις
ακόλουθες κυρώσεις:
—χρηµατική ποινή, υπολογιζόµενη ως ποσοστό ίσο µε το
επιτόκιο οριακής χρηµατοδότησης προσαυξηµένο κατά έως και
5 εκατοστιαίες µονάδες επί του ποσού κατά το οποίο τα τηρού-
µενα αποθεµατικά υπολείπονται των υποχρεωτικών ελάχιστων
αποθεµατικών του εν λόγω πιστωτικού ιδρύµατος,
—χρηµατική ποινή, υπολογιζόµενη ως ποσοστό έως και διπλάσιο
του επιτοκίου οριακής χρηµατοδότησης επί του ποσού κατά το
οποίο τα τηρούµενα αποθεµατικά υπολείπονται των υποχρεω-
τικών ελάχιστων αποθεµατικών του εν λόγω πιστωτικού
ιδρύµατος,
—να υποχρεώσει το εν λόγω ίδρυµα να προβεί σε άτοκη
κατάθεση στην ΕΚΤ ή στην εθνική κεντρική τράπεζα, ύψους
έως και τριπλασίου του ποσού των υποχρεωτικών αποθεµατικών
που υπολείπεται. Η διάρκεια της κατάθεσης δεν δύναται να
υπερβαίνει την περίοδο κατά την οποίο το ίδρυµα δεν συµµορ-
φώνεται µε την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών.
Εάν ένα ίδρυµα δεν συµµορφώνεται µε άλλες υποχρεώσεις που
απορρέουν από Κανονισµούς και Αποφάσεις της ΕΚΤ σχετικά µε
το σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος (π.χ.
εάν τα σχετικά στοιχεία δεν διαβιβαστούν εγκαίρως ή είναι
ανακριβή), η ΕΚΤ δικαιούται να επιβάλει κυρώσεις σύµφωνα µε
τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2532 /98του Συµβουλίου της 23ης Νοεµ-
βρίου 1998 σχετικά µε την εξουσία της ΕΚΤ να επιβάλλεικυρώσεις (ΕΚΤ /1999/4) και τον Κανονισµό της ΕΚΤ της 23ςη
Σεπτεµβρίου 1999 σχετικά µε τις εξουσίες της ΕΚΤ να επιβάλλει
κυρώσεις. Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ δύναται να ορίσει
και να δηµοσιεύσει τα κριτήρια σύµφωνα µε τα οποία θα
επιβάλλονται οι κυρώσεις του Άρθρου 7(1) του Κανονισµού (ΕΚ)
αριθ. 2531 /98του Συµβουλιου της 23ης Νοεµβρίου 1998 σχετικά
µε την εφαρµογή ελάχιστων αποθεµατικών από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα (
1).
Επιπλέον, σε περίπτωση σοβαρών παραβάσεων των υποχρεώσεων
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών, το Ευρωσύστηµα δύναται να
αναστείλει το δικαίωµα συµµετοχής των αντισυµβαλλοµένων στις
πράξεις ανοικτής αγοράς.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 64
(1)Τα εν λόγω κριτήρια δηµοσιεύθηκαν σε ανακοίνωση στην Επίσηµη Εφηµερίδα
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 11 Φεβρουαρίου 2000, µε τίτλο «Ανακοίνωση
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σχετικά µε την επιβολή κυρώσεων για
παραβάσεις της υποχρέωσης τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών »
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Παραδείγµατα πράξεων και διαδικασιών νοµισµατικής πολιτικής
Κατάλογος παραδειγµάτων
Παράδειγµα 1 Αντιστρεπτέα πράξη για παροχή ρευστότητας µέσω δηµο-
πρασίας σταθερού επιτοκίου
Παράδειγµα 2 Αντιστρεπτέα πράξη για παροχή ρευστότητας µέσω δηµο-
πρασίας ανταγωνιστικού επιτοκίου
Παράδειγµα 3 Έκδοση πιστοποιητικών χρέους της ΕΚΤ µέσω δηµοπρα-
σίας ανταγωνιστικού επιτοκίου
Παράδειγµα 4 Ανταλλαγή νοµισµάτων για απορρόφηση ρευστότητας
µέσω δηµοπρασίας ανταγωνιστικού επιτοκίου
Παράδειγµα 5 Ανταλλαγή νοµισµάτων για παροχή ρευστότητας µέσω
δηµοπρασίας ανταγωνιστικού επιτοκίου
Παράδειγµα 6 Μέτρα ελέγχου κινδύνων
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 65
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 66
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 67
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 68
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 69
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 70
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 71
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 72
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 73
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 74
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 75
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2
Γλωσσάριο
Αντιστρεπτέα πράξη (reverse transaction): συναλλαγή µέσω της οποίας η
εθνικήκεντρικήτράπεζα αγοράζει ή πωλεί περιουσιακά στοιχεία µε
συµφωνία επαναγοράς ή διενεργεί πιστωτικές πράξεις έναντι ασφάλειας.
Αντισυµβαλλόµενος (counterparty): ο άλλος συµβαλλόµενος σε µια χρηµα-
τοοικονοµική συναλλαγή (π.χ. σε µια συναλλαγή µε την κεντρική
τράπεζα).
Ανώτατο επιτόκιο προσφοράς (maximum bidrate): το ανώτατο επιτόκιο το
οποίο µπορούν να αναγράφουν στις προσφορές τους οι αντισυµβαλλόµενοι
κατά τις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου .Όσες προσφορές αναγρά-
φουν επιτόκιο υψηλότερο του ανώτατου επιτοκίου προσφοράς που
ανακοινώνει η ΕΚΤ απορρίπτονται.
Ανώτατο όριο προσφοράς (maximum bidlimit): το ανώτατο ποσό
προσφοράς που µπορεί να υποβάλει κάθε µεµονωµένος αντισυµβαλλόµενος
σε µια δηµοπρασία. Το Ευρωσύστηµα µπορεί να επιβάλει ανώτατα όρια
προσφοράς προκειµένου να αποτρέψει την υποβολή δυσανάλογα υψηλών
προσφορών από µεµονωµένους αντισυµβαλλοµένους.
Αποδοχήκαταθέσεωνκαθορισµένηςδιάρκειας (collection of fixed-term depo-
sits): µέσο νοµισµατικής πολιτικής που µπορεί να χρησιµοποιηθεί από το
Ευρωσύστηµα ,µε σκοπό την εξοµάλυνση των βραχυχρόνιων διακυµάν-
σεων της ρευστότητας, και στο πλαίσιο του οποίου το Ευρωσύστηµα
παρέχει τόκο επί καταθέσεων καθορισµένης διάρκειας που τηρούν οι
αντισυµβαλλόµενοι σε λογαριασµούς στις εθνικές κεντρικές τράπεζες ,
προκειµένου να απορροφήσει ρευστότητα από την αγορά.
Αποθετήριο (depository): φορέας του οποίου ο πρωταρχικός ρόλος συνί-
σταται στην καταχώρηση τίτλων σε φυσική ή ηλεκτρονική µορφή και
στην παρακολούθηση της κυριότητας των τίτλων.
Αποτίµηση µε την τρέχουσα τιµή της αγοράς (marking to market): βλέπε
περιθώριο διαφορών αποτίµησης .
Αποϋλοποίηση (dematerialisation): η κατάργηση των παραστατικών ή
άλλων εγγράφων που ενσωµατώνουν δικαίωµα κυριότητας επί χρηµατοοι-
κονοµικών περιουσιακών στοιχείων, έτσι ώστε τα χρηµατοοικονοµικά
περιουσιακά στοιχεία να υφίστανται µόνον ως λογιστικές εγγραφές.
Αρχικό περιθώριο (initial margin): µέτρο ελέγχου κινδύνων που εφαρµό-
ζεται στις αντιστρεπτέες πράξεις και συνεπάγεται ότι η ασφάλεια που
απαιτείται για µια συναλλαγή πρέπει να ισούται µε την παρεχόµενη
προς τον αντισυµβαλλόµενο πίστωση συν την αξία του αρχικού περιθω-
ρίου. Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει αρχικά περιθώρια που
διαφοροποιούνται ανάλογα µε τη διάρκεια του χρηµατοδοτικού ανοί-
γµατος του Ευρωσυστήµατος έναντι του αντισυµβαλλοµένου για µια
δεδοµένη πράξη.
Βάση υπολογισµού των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών ή βάση των
αποθεµατικών (reserve base): το άθροισµα των στοιχείων του ισολογισµού
µε βάση το οποίο υπολογίζεται η υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών ενόςπιστωτικού ιδρύµατος .
∆ηµοπρασία αµερικανικού τύπου (American auction): βλέπεδηµοπρασία
πολλαπλού επιτοκίου .
∆ηµοπρασία ανταγωνιστικού επιτοκίου (variable rate tender): δηµοπρασία
κατά την οποία οι αντισυµβαλλόµενοι αναγράφουν στις προσφορές τους
τόσο το χρηµατικό ποσό της συναλλαγής τους µε την κεντρική τράπεζα
όσο και το επιτόκιο µε το οποίο επιθυµούν να συµµετάσχουν στη συναλ-
λαγή.
∆ηµοπρασία ενιαίου επιτοκίου (δηµοπρασία ολλανδικού τύπου) (single rate
auction — Dutch auction): δηµοπρασία όπου το επιτόκιο κατανοµής (ή η
τιµή ή, στην περίπτωση πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων ,οιµονάδες βάσης
swap)που εφαρµόζεται για όλες τις επιτυχείς προσφορές ισούται µε το
οριακό επιτόκιο .
∆ηµοπρασία ολλανδικού τύπου (Dutch auction): βλέπεδηµοπρασία ενιαίου
επιτοκίου .
∆ηµοπρασίαπολλαπλούεπιτοκίου(δηµοπρασίααµερικανικούτύπου) (multiple
rate auction — American auction): δηµοπρασία κατά την οποία το
επιτόκιο κατανοµής (ή η τιµή ή, στην περίπτωση πράξεων ανταλλαγής
νοµισµάτων ,οιµονάδες βάσης swap) ισούται µε το επιτόκιο που αναγρά-
φεται σε κάθε επιµέρους προσφορά
(∆ηµοπρασίαποσού (volume tender): βλέπεδηµοπρασία σταθερού επιτοκίου .2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 76
▼M1
∆ηµοπρασία σταθερού επιτοκίου (fixedrate tend er): δηµοπρασίας κατά την
οποία το επιτόκιο προκαθορίζεται από την κεντρική τράπεζα και οι
συµµετέχοντες αντισυµβαλλόµενοι αναγράφουν στις προσφορές τους το
ποσό µε το οποίο επιθυµούν να συνάψουν συναλλαγή µε το καθορισµένο
αυτό επιτόκιο.
∆ιαδικασία δηµοπρασίας (tender procedure): διαδικασία κατά την οποία η
κεντρική τράπεζα παρέχει ρευστότητα στην αγορά ή απορροφά
ρευστότητα από την αγορά µε βάση ανταγωνιστικές προσφορές που
υποβάλλουν οι αντισυµβαλλόµενοι .Οι πλέον ανταγωνιστικές προσφορές
ικανοποιούνται κατά σειρά προτεραιότητας µέχρις ότου εξαντληθεί το
συνολικό ποσό ρευστότητας που πρόκειται να παρασχεθεί ή να απορροφ-
ηθεί από την κεντρική τράπεζα.
∆ιαρθρωτικήπράξη (structural operation): πράξη ανοικτής αγοράς την οποία
διενεργεί το Ευρωσύστηµα µε κύριο σκοπό να προσαρµόζει τη διαρθρω-
τικής θέση ρευστότητας του χρηµατοπιστωτικού τοµέα έναντι του
Ευρωσυστήµατος.
∆ιασυνοριακός διακανονισµός (cross-border settlement): διακανονισµός που
πραγµατοποιείται σε άλλη χώρα και όχι σε εκείνη ή εκείνες όπου ευρί-
σκεται ο ένας συµβαλλόµενος ή και οι δύο συµβαλλόµενοι.
∆ιεθνήςκωδικόςαναγνώρισηςτίτλων (ISIN) (International Securities Identi-
fication Number): διεθνής κωδικός αναγνώρισης που δίδεται στους
τίτλους οι οποίοι εκδίδονται στις χρηµατοπιστωτικές αγορές.
∆ιευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων (deposit facility): πάγια διευκόλυνση του
Ευρωσυστήµατος ,την οποία µπορούν να χρησιµοποιούν οι αντισυµβαλλό-
µενοι για να πραγµατοποιούν καταθέσεις διάρκειας µίας ηµέρας σε µια
εθνικήκεντρικήτράπεζα ,εκτοκιζόµενες µε προκαθορισµένο επιτόκιο.
∆ιευκόλυνσηοριακήςχρηµατοδότησης (marginal lending facility): πάγια διευ-
κόλυνση τουΕυρωσυστήµατος ,την οποία µπορούν να χρησιµοποιούν οι
αντισυµβαλλόµενοι για να λαµβάνουν πίστωση διάρκειας µίας ηµέρας από
µιαεθνικήκεντρικήτράπεζα ,µε προκαθορισµένο επιτόκιο.
∆ιµερής διαδικασία (bilateral procedure): διαδικασία µέσω της οποίας η
κεντρική τράπεζα συναλλάσσεται απευθείας µε έναν αντισυµβαλλόµενο ή
µε περιορισµένο αριθµό αντισυµβαλλοµένων, χωρίς να προσφεύγει σε
διαδικασία δηµοπρασίας .Οι διµερείς διαδικασίες περιλαµβάνουν πράξεις
που εκτελούνται µέσω χρηµατιστηρίου ή µεσολαβητών της αγοράς.
∆υνατότητα τήρησης των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών κατά µέσο
όρο(averaging provision): ρύθµιση που επιτρέπει στους αντισυµβαλλοµέ-
νους να εκπληρώνουν την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών σε
µέσο επίπεδο κατά τη διάρκεια της περιόδου τήρησης .Η δυνατότητα αυτή
συµβάλλει στη σταθεροποίηση των επιτοκίων της χρηµαταγοράς, καθώς
παρέχει στα ιδρύµατα κίνητρο να εξοµαλύνουν τις επιπτώσεις των
προσωρινών διακυµάνσεων της ρευστότητας. Το σύστηµα ελάχιστων
αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος προβλέπει τέτοιου δυνατότητα.
Εθνική κεντρική τράπεζα (ΕθνΚΤ) (national central bank - NCB): στο
παρόν εγχειρίδιο, µε τον όρο αυτό νοείται κεντρική τράπεζα κράτους -
µέλους της ΕΕ που έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη
Συνθήκη.
Εκδότης(issuer): ο φορέας ο οποίος αναλαµβάνει την ενοχική υποχρέωση
που απορρέει από ένα τίτλο ή άλλο χρηµατοδοτικό µέσο.
Έκτακτη δηµοπρασία (quick tender): ηδιαδικασία δηµοπρασίας την οποία
χρησιµοποιεί το Ευρωσύστηµα στις πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρό-
νιων διακυµάνσεων της ρευστότητας όταν κρίνεται επιθυµητός ο άµεσος
επηρεασµός των συνθηκών ρευστότητας στην αγορά. Οι έκτακτες δηµο-
πρασίες εκτελούνται εντός µιας ώρας και σ 'αυτές συµµετέχει ένας
περιορισµένος αριθµός αντισυµβαλλοµένων .
Εκτωνπροτέρωνκαθοριζόµενοτοκοµερίδιο (pre-fixedcoupon): τοκοµερίδιο
τίτλων κυµαινόµενου επιτοκίου ,το οποίο καθορίζεται µε βάση τις τιµές που
λαµβάνει ο δείκτης αναφοράς σε ορισµένη ηµεροµηνία ή ορισµένες
ηµεροµηνίες πριν από την έναρξη της τοκοφόρου περιόδου.
Εκτωνυστέρωνκαθοριζόµενοτοκοµερίδιο (post-fixedcoupon): τοκοµερίδιο
τίτλων κυµαινόµενου επιτοκίου ,το οποίο καθορίζεται µε βάση τις τιµές που
λαµβάνει ο δείκτης αναφοράς σε ορισµένη ηµεροµηνία ή ορισµένες
ηµεροµηνίες εντός της τοκοφόρου περιόδου.
Ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς (minimum bidrate): το κατώτατο όριο των
επιτοκίων µε τα οποία οι αντισυµβαλλόµενοι µπορούν να υποβάλουν
προσφορές στις δηµοπρασίες ανταγωνιστικού επιτοκίου .
Ελάχιστοποσό κατανοµής (minimum allotment amount): το κατώτατο όριο
του ποσού που θα κατανεµηθεί σε κάθε µεµονωµένο αντισυµβαλλόµενο σε
µια δηµοπρασία. Το Ευρωσύστηµα µπορεί µε απόφασή του να κατανείµει
στις δηµοπρασίες του ένα ελάχιστο ποσό σε κάθε αντισυµβαλλόµενο.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 77
▼M1
Ελάχιστο ποσοστό κατανοµής (minimum allotment ratio): το κατώτατο
όριο, εκφραζόµενο ως ποσοστό, της αναλογίας των προσφορών στο
οριακό επιτόκιο που θα γίνουν αποδεκτές σε µια δηµοπρασία. Το Ευρω-
σύστηµα µπορεί µε απόφασή του να εφαρµόσει ελάχιστο ποσοστό
κατανοµής στις δηµοπρασίες του.
Ενδοηµερήσια πίστωση ή ενδοηµερήσια χρηµατοδότηση (intraday credit):
πίστωση που παρέχεται µε διάρκεια µικρότερη της µιας εργάσιµης
ηµέρας. Οι κεντρικές τράπεζες µπορούν να την παρατείνουν για να καλυ-
φθούν οι διαφορές στους διακανονισµούς πληρωµών. Μπορεί να έχει τη
µορφή: i)υπεραναλήψεων έναντι ασφάλειας, ή ii)δανείων έναντι
ενεχύρου ή στο πλαίσιο συµφωνίας επαναγοράς .
ΕΟΧ (Ευρωπαϊκός Οικονοµικός Χώρος) (EEA — European Economic
Area): περιλαµβάνει τα κράτη -µέλη της ΕΕ και επιπλέον την Ισλανδία,
το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία.
Εργάσιµη ηµέρα της ΕθνΚΤ (NCB business day): οποιαδήποτε ηµέρα κατά
την οποία η εθνικήκεντρικήτράπεζα ενός συγκεκριµένου κράτους -µέλους
λειτουργεί για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του Ευρω-
συστήµατος .Σε ορισµένα κράτη µέλη τα υποκαταστήµατα των εθνικών
κεντρικών τραπεζών ενδέχεται να είναι κλειστά τις εργάσιµες ηµέρες
της ΕθνΚΤ λόγω τοπικής ή περιφερειακής αργίας. Στις περιπτώσεις
αυτές, η οικεία εθνική κεντρική τράπεζα έχει την ευθύνη να γνωστο-
ποιήσει εκ των προτέρων στους αντισυµβαλλοµένους τις ρυθµίσεις που θα
γίνουν για τις συναλλαγές στις οποίες εµπλέκονται τα εν λόγω υποκατα-
στήµατα.
Εργάσιµη ηµέρα του Ευρωσυστήµατος (Eurosystem business day): οποιαδή-
ποτε ηµέρα κατά την οποία η ΕΚΤ και τουλάχιστον µία εθνικήκεντρική
τράπεζα λειτουργούν για τη διενέργεια πράξεων νοµισµατικής πολιτικής
τουΕυρωσυστήµατος .
Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) (European System of
Central Banks - ESCB): αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών
της ΕΕ. Σηµειώνεται ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών -
µελών που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα σύµφωνα µε τη
Συνθήκη διατηρούν τις αρµοδιότητές τους στον τοµέα της νοµισµατικής
πολιτικής µε βάση το εθνικό τους δίκαιο και ως εκ τούτου δεν συµµετέ-
χουν στην άσκηση της νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος .
Ευρωσύστηµα (Eurosystem): αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες τηςζώνης του ευρώ .Το
όργανα λήψεως αποφάσεων του Ευρωσυστήµατος είναι το ∆ιοικητικό
Συµβούλιο και η Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ.
Εφάπαξ απαλλαγή (lump-sum allowance): καθορισµένο ποσό το οποίο ένα
ίδρυµα αφαιρεί κατά τον υπολογισµό της υποχρέωσης τήρησης ελάχιστων
αποθεµατικών του στο πλαίσιο του συστήµατος ελάχιστων αποθεµατικών
τουΕυρωσυστήµατος .
Ζώνη του ευρώ (euro area): περιληπτικός όρος που σηµαίνει τα κράτη -
µέλη της ΕΕ τα οποία έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως κοινό τους νόµισµα
σύµφωνα µε τη Συνθήκη.
Ηµεροµηνίααγοράς (purchase date): η ηµεροµηνία κατά την οποία πραγµα-
τοποιείται η πώληση των αγοραζόµενων περιουσιακών στοιχείων από τον
πωλητή προς τον αγοραστή.
Ηµεροµηνία αποτίµησης (valuation date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
αποτιµώνται τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια στις
πιστωτικές πράξεις.
Ηµεροµηνίαδιακανονισµού (settlement date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
διακανονίζεται µία συναλλαγή. Ο διακανονισµός µπορεί να πραγµατοποι-
ηθεί είτε κατά την ηµεροµηνία που συµφωνείται η συναλλαγή
(αυθηµερόν διακανονισµός) είτε µία ή περισσότερες ηµέρες µετά τη
συµφωνία (η ηµεροµηνία διακανονισµού ορίζεται ως η ηµεροµηνία συναλ-
λαγής (Τ) πλέον τις ηµέρες που µεσολαβούν µέχρι το διακανονισµό
(settlement lag).
Ηµεροµηνίαέναρξης (start date): η ηµεροµηνία κατά την οποία διακανονί-
ζεται το πρώτο σκέλος µιας πράξης νοµισµατικής πολιτικής. Στις πράξεις
που βασίζονται σε συµφωνίες επαναγοράς και στις πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων ,η ηµεροµηνία έναρξης αντιστοιχεί στην ηµεροµηνία αγοράς .
Ηµεροµηνίαεπαναγοράς (repurchase date): η ηµεροµηνία κατά την οποία ο
αγοραστής υποχρεούται να επαναπωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία στον
πωλητή στο πλαίσιο µιας πράξης µε συµφωνία επαναγοράς .
Ηµεροµηνία λήξεως (maturity date): η ηµεροµηνία κατά την οποία λήγει
µια πράξη νοµισµατικής πολιτικής. Στην περίπτωση των πράξεων µε
συµφωνία επαναγοράς ή τωνπράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων ,η ηµεροµηνία
λήξεως αντιστοιχεί στην ηµεροµηνία επαναγοράς .2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 78
▼M1
Ηµεροµηνία συναλλαγής (Τ) (trade date): η ηµεροµηνία κατά την οποία
συµφωνείται µια συναλλαγή (δηλαδή κατά την οποία δύο αντισυµβαλλό-
µενοι συνοµολογούν µια χρηµατοοικονοµική συναλλαγή). Η ηµεροµηνία
συναλλαγής µπορεί να συµπίπτει µε την ηµεροµηνία διακανονισµού της
συναλλαγής (αυθηµερόν διακανονισµός) ή να προηγείται της ηµεροµη-
νίας διακανονισµού κατά ένα ορισµένο αριθµό εργάσιµων ηµερών [η
ηµεροµηνία διακανονισµού ορίζεται ως Τ πλέον τις ηµέρες που µεσολα-
βούν µέχρι το διακανονισµό ( settlement lag)].
Θεµατοφύλακας (custodian): φορέας που αναλαµβάνει την ασφαλή φύλαξη
και διαχείριση τίτλων κα λοιπών χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών
στοιχείων για λογαριασµό άλλων.
Καταθέσεις µε προθεσµία λήξεως ή συµφωνηµένης διάρκειας (deposits with
agreedmaturity): Η κατηγορία αυτή περιλαµβάνει κυρίως προθεσµιακές
καταθέσεις µε καθορισµένη διάρκεια οι οποίες, ανάλογα µε την εθνική
πρακτική, είτε δεν είναι µετατρέψιµες πριν από τη λήξη τους είτε
µπορούν να µετατραπούν υπό τον όρο καταβολής ποινής. Επίσης περι-
λαµβάνει ορισµένα µη διαπραγµατεύσιµα στην αγορά χρεόγραφα, όπως
µη διαπραγµατεύσιµα πιστοποιητικά καταθέσεων (ιδιωτών).
Καταθέσεις υπό προειδοποίηση (deposits redeemable at notice): καταθέσεις
τις οποίες ο καταθέτης µπορεί να αναλάβει εφόσον ειδοποιήσει πριν
από ένα καθορισµένο χρονικό διάστηµα. Σε µερικές περιπτώσεις υπάρχει
δυνατότητα ανάληψης ενός ορισµένου ποσού εντός µιας συγκεκριµένης
προθεσµίας ή και ενωρίτερα υπό τον όρο καταβολής ποινής.
Κεντρικό αποθετήριο τίτλων (ΚΑΤ) (central securities depository - CSD):
φορέας που τηρεί και διαχειρίζεται τίτλους ή άλλα χρηµατοοικονοµικά
περιουσιακά στοιχεία, τηρεί τους λογαριασµούς έκδοσης και επιτρέπει
τη διενέργεια συναλλαγών µε τη µορφή λογιστικών εγγραφών. Τα
περιουσιακά στοιχεία είναι δυνατόν να έχουν είτε υλική µορφή (αλλά
να«ακινητοποιούνται »στο πλαίσιο του ΚΑΤ) είτε άυλη µορφή (δηλαδή
να υφίστανται µόνο ως ηλεκτρονικές εγγραφές).
Κίνδυνος τιµής µετοχής (equity price risk): ο κίνδυνος ζηµίας λόγω µετα-
βολών των τιµών των µετοχών. Το Ευρωσύστηµα είναι εκτεθειµένο σε
κίνδυνο τιµής µετοχής στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής που
διενεργεί, στο βαθµό που οι µετοχές θεωρούνται αποδεκτά περιουσιακά
στοιχεία της δεύτερης βαθµίδας .
Κίνδυνοςφερεγγυότητας (solvency risk): ο κίνδυνος πρόκλησης ζηµίας λόγω
αδυναµίας πληρωµής (πτώχευσης) εκ µέρους του εκδότη χρηµατοοικονο-
µικού περιουσιακού στοιχείου ή λόγω αφερεγγυότητας του
αντισυµβαλλοµένου .
Κράτος µέλος (Member State): στο παρόν εγχειρίδιο µε τον όρο αυτό
νοείται κράτος -µέλος της ΕΕ που έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόµισµα
σύµφωνα µε τη Συνθήκη.
Λογαριασµόςασφαλούςφύλαξης (safe custody account): λογαριασµός τίτλων
τον οποίο διαχειρίζεται η κεντρική τράπεζα και στον οποίο τα πιστωτικά
ιδρύµατα µπορούν να τοποθετούν τίτλους που θεωρούνται κατάλληλοι για
να χρησιµοποιηθούν ως ασφάλεια στις συναλλαγές τους µε την κεντρική
τράπεζα.
Λογαριασµός διακανονισµού (settlement account): λογαριασµός τον οποίο
τηρεί στην κεντρική τράπεζα ένας άµεσος συµµετέχων σε εθνικό Σ∆ΣΧ
µε σκοπό τη διεκπεραίωση πληρωµών.
Λογαριασµόςελάχιστωναποθεµατικών (reserve account): λογαριασµός στην
εθνικήκεντρικήτράπεζα στον οποίο τηρούνται τα υποχρεωτικά ελάχιστα
αποθεµατικά ενόςαντισυµβαλλοµένου .Οιλογαριασµοί διακανονισµού που
τηρούν οι αντισυµβαλλόµενοι στις εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν
να χρησιµοποιούνται ως λογαριασµοί ελάχιστων αποθεµατικών.
Μηχανισµός ∆ιασύνδεσης (interlinking mechanism): στο πλαίσιο του
συστήµατος TARGET,ο µηχανισµός διασύνδεσης παρέχει κοινές διαδικα-
σίες και υποδοµή που επιτρέπουν στις εντολές πληρωµής να κινούνται
από το ένα εγχώριο Σ∆ΣΧ στο άλλο.
Μηχανισµός κάλυψης διαφορών αποτίµησης (margin call): διαδικασία που
συνδέεται µε την εφαρµογή των περιθωρίων διαφορών αποτίµησης ,
σύµφωνα µε την οποία, αν η αξία, του περιουσιακού στοιχείου, όπως
υπολογίζεται σε τακτά χρονικά διαστήµατα µειωθεί κάτω από ένα
ορισµένο επίπεδο, οι κεντρικές τράπεζες µπορούν να ζητήσουν από τους
αντισυµβαλλοµένους να παράσχουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία (ή
µετρητά). Αντίστοιχα, αν η αξία των περιουσιακών στοιχείων υπερβαίνει
το ποσό που οφείλουν οι αντισυµβαλλόµενοι πλέον το περιθώριο
διαφορών αποτίµησης, η κεντρική τράπεζα επιστρέφει στον αντισυµβαλ-
λόµενο τα πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία (ή µετρητά).
Μηχανισµός πληρωµών της ΕΚΤ (ECB payment mechanism — EPM): ρυθµί-
σεις πληρωµών που έχουν οργανωθεί εντός της ΕΚΤ και συνδέονται µε
τοTARGET µε σκοπό τηγ διενέργεια:α) πληρωµών µεταξύ λογαριασµών2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 79
▼M1
που τηρούνται στην ΕΚΤ, και β) πληρωµών µέσω του TARGET µεταξύ
λογαριασµών που τηρούνται στην ΕΚΤ και στις εθνικές κεντρικές
τράπεζες.
Μονάδαβάσης swap (swap point): η διαφορά µεταξύ της συναλλαγµατικής
ισοτιµίας του προθεσµιακού σκέλους µιας συναλλαγής και της τρέχουσας
συναλλαγµατικής ισοτιµίας σε µια πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων .
ΝοµισµατικάΧρηµατοπιστωτικάΊδρυµατα(ΝΧΙ) (Monetary Financial Insti-
tutions - MFIs): τα χρηµατοπιστωτικά ίδρυµατα τα οποία αποτελούν τον
τοµέα που εκδίδει χρήµα στη ζώνη του ευρώ .Ο τοµέας αυτός περι-
λαµβάνει τις κεντρικές τράπεζες, τα πιστωτικά ιδρύµατα (όπως ορίζονται
στο κοινοτικό δίκαιο) που εδρεύουν στη ζώνη του ευρώ και όλα τα λοιπά
χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα που εδρεύουν στη ζώνη του ευρώ και των
οποίων η δραστηριότητα συνίσταται στο να δέχονται καταθέσεις ή /και
στενά υποκατάστατα καταθέσεων από άλλους φορείς πλην ΝΧΙ και να
χορηγούν πιστώσεις ή /και να επενδύουν σε τίτλους για δικό τους λογα-
ριασµό (τουλάχιστον από οικονοµικής απόψεως).
Οµόλογο µε αποκοµµένο τοκοµερίδιο (strip — separate trading of interest
andprincipal): οµόλογο µηδενικού τοκοµεριδίου που δηµιουργείται ώστε η
διαπραγµάτευση των απαιτήσεων επί συγκεκριµένων ταµειακών ροών
του τίτλου να γίνεται χωριστά από τη διαπραγµάτευση του κεφαλαίου
του ίδιου τίτλου.
Οµόλογο µηδενικού τοκοµεριδίου (zero coupon bond): χρεόγραφο που
αποδίδει µόνο µία ταµειακή ροή κατά τη διάρκεια ζωής του. Για τους
σκοπούς του παρόντος εγχειριδίου, στα οµόλογα µηδενικού τοκοµεριδίου
περιλαµβάνονται και τα χρεόγραφα που εκδίδονται υπό το άρτιο και τα
χρεόγραφα που φέρουν ένα µοναδικό τοκοµερίδιο, πληρωτέο κατά τη
λήξη τους. Ειδική µορφή οµολόγου µηδενικού τοκοµεριδίου είναι το
οµόλογο µε αποκοµµένο τοκοµερίδιο ( strip).
Οριακό επίπεδο µονάδων βάσης swap (marginal swap point quotation): το
επίπεδο µονάδων βάσης swap µε το οποίο εξαντλείται ολοσχερώς το
ποσό που κατανέµεται σε µια δηµοπρασία.
Οριακό επιτόκιο (marginal interest rate): το επιτόκιο µε το οποίο εξαν-
τλείται ολοσχερώς το ποσό που κατανέµεται σε µια δηµοπρασία.
Οριστική µεταβίβαση (final transfer): ανέκκλητη και άνευ αιρέσεων µετα-
βίβαση, µε την οποία αποσβένεται η ενοχική υποχρέωση που αφορά την
πραγµατοποίηση της µεταβίβασης.
Οριστική πράξη (outright transaction): συναλλαγή µέσω της οποίας η
κεντρική τράπεζα αγοράζει ή πωλεί στην αγορά περιουσιακά στοιχεία
µέχρι τη λήξη τους (µε άµεση ή προθεσµιακή παράδοση).
Πάγια διευκόλυνση (standing facility): διευκόλυνση που παρέχει η
κεντρική τράπεζα στους αντισυµβαλλοµένους και την οποία χρησιµοποιούν
µε δική τους πρωτοβουλία. Το Ευρωσύστηµα προσφέρει δύο πάγιες διευ-
κολύνσεις διάρκειας µίας ηµέρας:τη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης
και τηδιευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων .
Πάγιαέκπτωση (standardised deduction): το καθορισµένο ποσοστό επί του
ανεξόφλητου υπολοίπου των χρεογράφων µε συµφωνηµένη διάρκεια έως
δύο ετών και των τίτλων της χρηµαταγοράς, το οποίο οι εκδότες τους
επιτρέπεται να αφαιρέσουν από τη βάση υπολογισµού τωνυποχρεωτικών
ελάχιστων αποθεµατικών τους όταν δεν µπορούν να προσκοµίσουν αποδει-
κτικά στοιχεία ότι το εν λόγω ανεξόφλητο υπόλοιπο διακρατείται από
άλλα ιδρύµατα που υπόκεινται στο σύστηµα ελάχιστων αποθεµατικών
τουΕυρωσυστήµατος ,από την ΕΚΤ ή από µια εθνική κεντρική τράπεζα.
Περιθώριο διαφορών αποτίµησης ή αποτίµηση µε την τρέχουσα τιµή της
αγοράς(variation margin or marking to market): τοΕυρωσύστηµα απαιτεί
να τηρείται ένα καθορισµένο περιθώριο στα περιουσιακά στοιχεία που
χρησιµοποιούνται ως ασφάλεια στις αντιστρεπτέες πράξεις του για την
παροχή ρευστότητας. Αυτό συνεπάγεται ότι, εάν η αγοραία αξία των
περιουσιακών στοιχείων, όπως υπολογίζεται σε τακτά χρονικά διαστή-
µατα, µειωθεί κάτω από ένα ορισµένο επίπεδο, οι αντισυµβαλλόµενοι
υποχρεούνται να παράσχουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία (ή
µετρητά). Αντίστοιχα, εάν η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων,
µετά τη νέα αποτίµησή τους, υπερβαίνει το ποσό που οφείλει ο αντισυµ-
βαλλόµενος πλέον το περιθώριο διαφορών αποτίµησης, η κεντρική
τράπεζα δύναται να επιστρέψει τα πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία (ή
µετρητά) στον αντισυµβαλλόµενο.
Περικοπή (haircut): βλέπεπερικοπήαποτίµησης .
Περικοπή αποτίµησης (valuation haircut): µέτρο ελέγχου κινδύνων το
οποίο εφαρµόζεται στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως
ασφάλεια στις αντιστρεπτέες πράξεις .Σύµφωνα µε αυτό, η κεντρική
τράπεζα υπολογίζει την αξία των περιουσιακών στοιχείων µε βάση την
αντίστοιχη τρέχουσα τιµή της αγοράς, µείον ένα ορισµένο ποσοστό
(περικοπή ).ΤοΕυρωσύστηµα εφαρµόζει περικοπές αποτίµησης ανάλογα2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 80
▼M1
µε τα χαρακτηριστικά των εκάστοτε περιουσιακών στοιχείων (π.χ. την
εναποµένουσα διάρκειά τους).
Περίοδος τήρησης (maintainance period): το χρονικό διάστηµα κατά το
οποίο υπολογίζεται η συµµόρφωση µε την υποχρέωση τήρησης ελάχιστων
αποθεµατικών .Η περίοδος τήρησης για τα ελάχιστα αποθεµατικά του
Ευρωσυστήµατος διαρκεί ένα µήνα, από τις 24 του µηνός µέχρι και τις
23 του εποµένου.
Περιουσιακό στοιχείο δεύτερης βαθµίδας (tier two asset): περιουσιακό στοι-
χείο, διαπραγµατεύσιµο ή µη στην αγορά, για το οποίο οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες ,έχουν θεσπίσει ειδικά κριτήρια καταλληλότητας που
υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ.
Περιουσιακό στοιχείο της πρώτης βαθµίδας (tier one asset): διαπραγµατεύ-
σιµο περιουσιακό στοιχείο που πληροί ορισµένα κριτήρια
καταλληλότητας τα οποία είναι οµοιόµορφα για όλη τη ζώνη του ευρώ
και καθορίζονται από την ΕΚΤ.
Πιστωτικό ίδρυµα (credit institution): στο παρόν εγχειρίδιο, ως πιστωτικό
ίδρυµα νοείται ίδρυµα που εµπίπτει στον ορισµό του Άρθρου 1 (1) της
Οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου,
της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων, όπως τροποποιήθηκε µε την
Οδηγία 2000 /28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου
της 18ης Σεπτεµβρίου 2000. Σύµφωνα µε τον ορισµό αυτό, πιστωτικό
ίδρυµα είναι i)επιχείρηση η δραστηριότητα της οποίας συνίσταται στο
να δέχεται καταθέσεις από το κοινό ή άλλα επιστρεπτέα κεφάλαια και
να χορηγεί πιστώσεις για λογαριασµό της, ή ii)επιχείρηση ή άλλο
νοµικό πρόσωπο, εκτός αυτών που υπάγονται στο ( i)ανωτέρω, που
εκδίδει µέσα πληρωµής µε τη µορφή ηλεκτρονικού χρήµατος. Ως «ηλεκ-
τρονικό χρήµα »νοείται χρηµατική αξία που αντιστοιχεί σε απαίτηση
κατά του εκδότη και:α) αποθηκεύεται σε ηλεκτρονικό µέσο, β) εκδίδεται
έναντι εισπράξεως κεφαλαίων τουλάχιστον ισόποσων µε την εκδοθείσα
χρηµατική αξία, και γ) γίνεται δεκτή ως µέσο πληρωµής από άλλες
επιχειρήσεις εκτός από τον φορέα που την εκδίδει.
Πραγµατικόςαριθµόςηµερών /360(actual/360): οσυµβατικός τρόπος υπολογι-
σµού των ηµερών που εφαρµόζεται για τον εκτοκισµό µιας πίστωσης,
σύµφωνα µε τον οποίο λογίζονται τόκοι για τον πραγµατικό αριθµό των
συναπτών «ηµερολογιακών »ηµερών κατά τις οποίες παρέχεται η
πίστωση, µε βάση το έτος των 360 ηµερών. Ο εν λόγω συµβατικός τρόπος
υπολογισµού των ηµερών εφαρµόζεται στις πράξεις νοµισµατικής πολι-
τικής του Ευρωσυστήµατος .
Πράκτορας διακανονισµού (settlement agent): ίδρυµα που διευθύνει τη
διαδικασία διακανονισµού (π.χ. τον καθορισµό των θέσεων διακανονι-
σµού, την παρακολούθηση της ανταλλαγής των πληρωµών κ.λπ.) σε
συστήµατα µεταφοράς κεφαλαίων ή τίτλων ή σε άλλες ρυθµίσεις που
απαιτούν διακανονισµό.
Πράξη ανοικτής αγοράς (open market operation): πράξη που διενεργείται
µε πρωτοβουλία της κεντρικής τράπεζας στη χρηµατοπιστωτική αγορά.
Με βάση το σκοπό τους, το αν διενεργούνται σε τακτά χρονικά διαστή-
µατα ή εκτάκτως και τις ακολουθούµενες διαδικασίες, οι πράξεις
ανοικτής αγοράς του Ευρωσυστήµατος διακρίνονται σε τέσσερις κατηγο-
ρίες:πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης, πράξεις πιο µακροπρόθεσµης
αναχρηµατοδότησης, πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων
της ρευστότητας καιδιαρθρωτικές πράξεις .Όσον αφορά τα µέσα που χρησι-
µοποιούνται, οι αντιστρεπτέες πράξεις είναι τα κυριότερα µέσα ανοικτής
αγοράς του Ευρωσυστήµατος και µπορούν να χρησιµοποιηθούν και στις
τέσσερις κατηγορίες πράξεων. Επιπλέον, οι διαρθρωτικές πράξεις
µπορούν να λάβουν τη µορφή έκδοσης πιστοποιητικών χρέους και
οριστικών πράξεων ,ενώ οι πράξεις εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων
διακυµάνσεων της ρευστότητας µπορούν να λάβουν τη µορφή οριστικών
πράξεων, πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων καιαποδοχής καταθέσεων καθορι-
σµένης διάρκειας .
Πράξη ανταλλαγής νοµισµάτων (foreign exchange swap): πράξη που περι-
λαµβάνει δύο ταυτόχρονες συναλλαγές, µία άµεση ( spot) και µία
προθεσµιακή ( forward), όπου ανταλλάσσεται ένα νόµισµα µε άλλο. Το
Ευρωσύστηµα διενεργεί πράξεις ανοικτής αγοράς µε τη µορφή ανταλλαγής
νοµισµάτων, όπου οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ή η ΕΚΤ) αγοράζουν (ή
πωλούν) ευρώ µε άµεση συναλλαγή έναντι ξένου νοµίσµατος και ταυτόχ-
ρονα τα επαναπωλούν (ή τα επαναγοράζουν) µε προθεσµιακή συναλλαγή.
Πράξη εξοµάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυµάνσεων της ρευστότητας (fine-
tuning operation): πράξη ανοικτής αγοράς την οποία διενεργεί εκτάκτως
το Ευρωσύστηµα, µε κύριο σκοπό να αντιµετωπίσει αιφνίδιες διακυµάν-
σεις της ρευστότητας στην αγορά.
Πράξη κύριας αναχρηµατοδότησης (main refinancing operation): τακτική
πράξη ανοικτής αγοράς που διενεργείται από το Ευρωσύστηµα µε τη µορφή2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 81
▼M1
αντιστρεπτέας πράξης .Οι πράξεις κύριας αναχρηµατοδότησης διενερ-
γούνται µέσω εβδοµαδιαίων τακτικών δηµοπρασιών και έχουν διάρκεια
δύο εβδοµάδων.
Πράξη µε συµφωνία επαναγοράς (repo operation): αντιστρεπτέα πράξη
παροχής ρευστότητας βάσει συµφωνίας επαναγοράς .
Πράξη πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (longer-term refinancing
operation): τακτική πράξη ανοικτής αγοράς που διενεργείται από το Ευρω-
σύστηµα µε τη µορφή αντιστρεπτέας πράξης .Οι πράξεις πιο
µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης διενεργούνται µέσω µηνιαίων
τακτικών δηµοπρασιών και έχουν διάρκεια τριών µηνών.
Σ∆ΣΧ(Σύστηµαδιακανονισµούσεσυνεχήχρόνο) (RTGS — real-time gross
settlement system): σύστηµα διακανονισµού το οποίο επεξεργάζεται και
διακανονίζει εντολές µία προς µία (χωρίς συµψηφισµό) σε πραγµατικό
χρόνο (συνεχώς). Βλέπε και TARGET.
Σηµείο ενεργοποίησης (trigger point): προκαθορισµένο επίπεδο της αξίας
της παρασχεθείσας ρευστότητας στο οποίο ενεργοποιείται ο µηχανισµός
κάλυψης διαφορών αποτίµησης .
Στενοί δεσµοί (close links): το Άρθρο 1 (26) της Οδηγίας 2000 /12/ΕΚ του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 20ής Μαρτίου 2000
σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών
ιδρυµάτων ορίζει τα εξής: «Στενοί δεσµοί:η κατάσταση κατά την οποία
δύο ή περισσότερα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα συνδέονται µέσω:α)
συµµετοχής, δηλαδή της άµεσης ή δι 'ενός δεσµού ελέγχου, κατοχής
του 20 %ή άνω των δικαιωµάτων ψήφου ή του κεφαλαίου µιας
επιχείρησης, ή β) δεσµού ελέγχου, δηλαδή µέσω του δεσµού που υπάρχει
µεταξύ µιας µητρικής επιχείρησης και µιας θυγατρικής, σε όλες τις περι-
πτώσεις που αναφέρουν οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 1 της οδηγίας
83/349/ ΕΟΚ ή µέσω µιας σχέσης της ίδιας φύσεως, µεταξύ οποιουδήποτε
φυσικού ή νοµικού προσώπου και µιας επιχείρησης. Κάθε θυγατρική
επιχείρηση µιας άλλης θυγατρικής επιχείρησης θεωρείται και αυτή ως
θυγατρική της µητρικής επιχείρησης που είναι επικεφαλής των εν λόγω
επιχειρήσεων. Θεωρείται επίσης ότι δηµιουργεί στενούς δεσµούς µεταξύ
δύο ή περισσότερων προσώπων, φυσικών ή νοµικών, µια κατάσταση κατά
την οποία τα πρόσωπα αυτά συνδέονται σταθερά µε το αυτό πρόσωπο διά
δεσµού ελέγχου. ».
Συγκεντρωτικόσύστηµα (pooling system): βλέπεσύστηµα συγκέντρωσης των
ασφαλειών .
Συµβατικός τρόπος υπολογισµού ηµερών (day-count convention): ο συµβα-
τικός τρόπος µε τον οποίο καθορίζονται οι ηµέρες για τις οποίες
λογίζονται τόκοι σε µια πίστωση. Το Ευρωσύστηµα εφαρµόζει τον τύπο
«πραγµατικός αριθµός ηµερών /360»στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής
που διενεργεί.
Συµφωνία επαναγοράς (repurchase agreement): συµφωνία µε την οποία
πωλείται ένα περιουσιακό στοιχείο, ενώ ταυτόχρονα ο πωλητής αποκτά
το δικαίωµα και αναλαµβάνει την υποχρέωση να το επαναγοράσει µε
καθορισµένη τιµή σε κάποια µελλοντική ηµεροµηνία ή όταν του ζητηθεί.
Η συµφωνία αυτή είναι παρόµοια µε το δανεισµό έναντι ενεχύρου, µε τη
διαφορά ότι ο πωλητής δεν παρακρατεί την κυριότητα των τίτλων. Το
Ευρωσύστηµα χρησιµοποιεί τις συµφωνίες επαναγοράς µε καθορισµένη
διάρκεια στις αντιστρεπτέες πράξεις του.
Σύνδεση µεταξύ συστηµάτων διακανονισµού τίτλων (link between securities
settlement systems): η σύνδεση αποτελείται από όλες τις διαδικασίες και
ρυθµίσεις οι οποίες υπάρχουν µεταξύ δύο συστηµάτων διακανονισµού
τίτλων (Σ∆Τ) για τη µεταβίβαση τίτλων µεταξύ των εν λόγω Σ∆Τ µέσω
λογιστικών εγγραφών.
Συνθήκη (Treaty): η Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ή
Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας). Αποτελείται από την αρχική
συνθήκη της ΕΟΚ (Συνθήκες της Ρώµης) και από τις µεταγενέστερες
τροποποιήσεις της.
Συντελεστής ελάχιστων αποθεµατικών (reserve ratio): συντελεστής τον
οποίο καθορίζει η κεντρική τράπεζα για κάθε κατηγορία των στοιχείων
του ισολογισµού που περιλαµβάνονται στη βάση υπολογισµού των υποχ-
ρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών . Οι συντελεστές αυτοί
χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό της υποχρέωσης τήρησης ελάχιστων
αποθεµατικών .
Σύστηµα ανταποκριτριών κεντρικών τραπεζών (ΣΑΚΤ) (correspondent
central banking model - CCBM): µηχανισµός που καθιερώθηκε από το
Ευρωπαϊκό Σύστηµα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) ώστε να επιτρέπει
στουςαντισυµβαλλοµένους τη σύσταση ασφαλειών επί περιουσιακών στοι-
χείων σε διασυνοριακή βάση. Στο πλαίσιο του ΣΑΚΤ, οι εθνικές κεντρικές
τράπεζες ενεργούν ως θεµατοφύλακες η µία για λογαριασµό της άλλης.
Αυτό σηµαίνει ότι κάθε εθνική κεντρική τράπεζα τηρεί ένα λογαριασµό2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 82
▼M1
διαχείρισης τίτλων για καθεµιά από τις λοιπές εθνικές κεντρικές
τράπεζες (και για την ΕΚΤ).
Σύστηµα άυλων τίτλων (book-entry system): λογιστικό σύστηµα που
επιτρέπει τη µεταβίβαση τίτλων και άλλων χρηµατοοοικονοµικών
περιουσιακών στοιχείων χωρίς τη µετακίνηση του σώµατος των σχετικών
εγγράφων ή παραστατικών (π.χ. την ηλεκτρονική µεταβίβαση τίτλων).
Βλέπε και αποϋλοποίηση .
Σύστηµα διακανονισµού (gross settlement system): σύστηµα µεταβίβασης
κεφαλαίων ή τίτλων, όπου οι εντολές µεταβίβασης χρηµατικών ποσών ή
τίτλων διακανονίζονται µία προς µία.
Σύστηµαδιακανονισµούτίτλων(Σ∆Τ) (securities settlement system — SSS):
σύστηµα που επιτρέπει τη διακράτηση και µεταβίβαση τίτλων ή άλλων
χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων, είτε χωρίς πληρωµή είτε
έναντι πληρωµής (βλέπε σύστηµα ταυτόχρονης παράδοσης και πληρωµής ).
Σύστηµα εξειδίκευσης των ασφαλειών (collateral earmarking system):
σύστηµα µε το οποίο οι κεντρικές τράπεζες διαχειρίζονται τις παρεχό-
µενες ασφάλειες και σύµφωνα µε το οποίο η ρευστότητα παρέχεται
έναντι περιουσιακών στοιχείων που αντιστοιχίζονται κάθε επιµέρους
συναλλαγή.
Σύστηµασυγκέντρωσηςτωνασφαλειών (collateral pooling system): σύστηµα
µε το οποίο οι κεντρικές τράπεζες διαχειρίζονται τις παρεχόµενες
ασφάλειες. Σύµφωνα µε αυτό, οι αντισυµβαλλόµενοι ανοίγουν ένα λογα-
ριασµό όπου καταθέςτουνπεριουλσιακά στοιχεία για να τα
χρησιµοποιήσουν ως ασφάλεια στις συναλλαγές τους µε την κεντρική
τράπεζα. Αντίθετα µε ό,τι συµβαίνει στο σύστηµα εξειδίκευσης των ασφα-
λειών,στο σύστηµα συγκέντρωσης των ασφαλειών τα περιουσιακά
στοιχεία δεν αντιστοιχίζονται προς επιµέρους συναλλαγές.
Σύστηµα ταυτόχρονης παράδοσης και πληρωµής (DVP - delivery versus/
against payment system): µηχανισµός στο πλαίσιο συστήµατος διακανονι-
σµού το οποίο λειτουργεί µε βάση την αρχή της πληρωµής του αντιτίµου
µε ταυτόχρονη παράδοση της αξίας ( exchange for value), που εξασφαλίζει
ότι ηοριστικήµεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων (τίτλων ή άλλων
χρηµατοδοτικών µέσων) επέρχεται εάν, και µόνον εάν, γίνει η οριστική
µεταβίβαση ενός ή περισσότερων άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Τακτική δηµοπρασία (standard tender): διαδικασία δηµοπρασίας την οποία
χρησιµοποιεί το Ευρωσύστηµα στις τακτικές πράξεις ανοικτής αγοράς που
διενεργεί. Οι τακτικές δηµοπρασίες διεξάγονται µέσα σε 24 ώρες.
∆ικαίωµα υποβολής προσφορών στις τακτικές δηµοπρασίες έχουν όλοι
οιαντισυµβαλλόµενοι που πληρούν τα γενικά κριτήρια καταλληλότητας.
TARGET (∆ιευρωπαϊκό Αυτοµατοποιηµένο Σύστηµα Ταχείας Μεταφοράς
Κεφαλαίων σε Συνεχή Χρόνο) (TARGET — Trans-European Automated
Real-time Gross settlement Express Transfer system): το σύστηµα διακανο-
νισµού σε συνεχή χρόνο για πληρωµές σε ευρώ. Είναι ένα
αποκεντρωµένο σύστηµα που αποτελείται από τα 15 εθνικά Σ∆ΣΧ,το
µηχανισµό πληρωµών της ΕΚΤ και τοΜηχανισµό ∆ιασύνδεσης .
Τέλοςτηςηµέρας (end-of-day): η ώρα της εργάσιµης ηµέρας (µετά το κλεί-
σιµο του συστήµατος TARGET)κατά την οποία οι πληρωµές που
διακανονίζονται µέσω του συστήµατος TARGET καθίστανται οριστικές
για τη συγκεκριµένη ηµέρα.
Τηρούµενααποθεµατικά (reserve holdings): τα ποσά που τηρούν οι αντισυµ-
βαλλόµενοι στουςλογαριασµούς ελάχιστων αποθεµατικών τους για να
καλύψουν τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά .
Τιµήαγοράς (purchase price): η τιµή µε την οποία πωλούνται ή πρόκειται
να πωληθούν τα περιουσιακά στοιχεία από τον πωλητή προς τον
αγοραστή.
Τιµή επαναγοράς (repurchase price): η τιµή µε την οποία ο αγοραστής
υποχρεούται να επαναπωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία στον πωλητή
στο πλαίσιο µιας συναλλαγής µε βάση συµφωνία επαναγοράς .Η τιµή
επαναγοράς ισούται µε την τιµήαγοράς συν τη διαφορά τιµής η οποία
αντιστοιχεί στον τόκο που καταβάλλεται επί της παρασχεθείσας
ρευστότητας κατά τη διάρκεια της πράξης.
Τίτλος κυµαινόµενου επιτοκίου (floating rate instrument): χρηµατοοικονο-
µικό µέσο του οποίου το τοκοµερίδιο επανακαθορίζεται περιοδικά µε
βάση ένα δείκτη αναφοράς, ώστε να αντανακλά τις µεταβολές των βραχυ-
πρόθεσµων ή µακροπρόθεσµων επιτοκίων της αγοράς. Οι τίτλοι
κυµαινόµενου επιτοκίου έχουν είτε εκ των προτέρων καθοριζόµενο τοκοµε-
ρίδιο είτεεκ των υστέρων καθοριζόµενο τοκοµερίδιο .
Τίτλος µε αντιστρόφως κυµαινόµενο επιτόκιο (inverse floating rate instru-
ment): τίτλος του οποίου ο κάτοχος εισπράττει τόκο αντιστρόφως
ανάλογο προς τη µεταβολή ενός ορισµένου επιτοκίου αναφοράς.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 83
▼M1
Τίτλος σταθερού επιτοκίου (fixedrate instrument): χρηµατοοικονοµικό
µέσο του οποίου το τοκοµερίδιο είναι καθορισµένο για ολόκληρη τη
διάρκεια ζωής του τίτλου.
Τραπεζικές εργασίες µέσω ανταποκριτών (correspondent banking): ρύθµιση
βάσει της οποίας ένα πιστωτικό ίδρυµα παρέχει σε ένα άλλο πιστωτικό
ίδρυµα υπηρεσίες πληρωµών και άλλες υπηρεσίες. Οι πληρωµές µέσω
ανταποκριτών συχνά διενεργούνται µέσω αλληλόχρεων λογαριασµών
(λογαριασµών «nostro» και«loro»), οι οποίοι µπορούν να υπαχθούν σε
πάγια πιστωτικά όρια. Οι τραπεζικές εργασίες µέσω ανταποκριτών παρέ-
χονται κυρίως σε διασυνοριακό επίπεδο, µπορούν όµως να παρέχονται
και σε εθνικό επίπεδο, οπότε είναι γνωστές ως σχέσεις πρακτόρευσης.
«Λογαριασµός loro» είναι ο όρος που χρησιµοποιεί ο ανταποκριτής για
να περιγράψει το λογαριασµό που τηρεί επ 'ονόµατι ενός ξένου πιστω-
τικού ιδρύµατος. Το ξένο πιστωτικό ίδρυµα αντίστοιχα θεωρεί αυτό το
λογαριασµό ως δικό του «λογαριασµό nostro».
Υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών (reserve requirement): η
υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυµάτων να τηρούν ελάχιστα αποθεµατικά
κατατεθειµένα στην κεντρική τράπεζα. Στο πλαίσιο του συστήµατος
ελάχιστων αποθεµατικών του Ευρωσυστήµατος ,προκειµένου να υπολογι-
στούν τα ελάχιστα αποθεµατικά ενός πιστωτικού ιδρύµατος,
πολλαπλασιάζεται ο συντελεστής ελάχιστων αποθεµατικών για κάθε κατη-
γορία υποχρεώσεων που περιλαµβάνεται στη βάση υπολογισµού των
αποθεµατικών επί τα ποσά των αντίστοιχων στοιχείων του ισολογισµού
του ιδρύµατος. Επιπλέον, τα ιδρύµατα εφαρµόσουν µια εφάπαξ απαλλαγή ,
η οποία εκπίπτει από τα υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά τους.
Υποχρεωτικά ελάχιστα αποθεµατικά (minimum reserves): βλέπευποχρέωση
τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών .
ΏραΕΚΤ (ECB time): η ώρα του τόπου όπου εδρεύει η ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 84
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3
Επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην αγορά
συναλλάγµατοςκαιτιςπράξειςανταλλαγήςνοµισµάτωνπουδιενεργούνται
για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής
Κατά την επιλογή των αντισυµβαλλοµένων για τις παρεµβάσεις στην
αγορά συναλλάγµατος και τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που
διενεργούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής,
ακολουθείται οµοιόµορφη προσέγγιση, ανεξάρτητα από το επιλεγόµενοοργανωτικό σχήµα για τις εξωτερικές συναλλαγές του Ευρωσυστήµατος.
Αυτή η πολιτική δεν συνεπάγεται σηµαντική απόκλιση από την
υπάρχουσα πρακτική της αγοράς, εφόσον έχει προκύψει από την εναρµό-
νιση των βέλτιστων µεθόδων που ακολουθούνται σήµερα από τις εθνικές
κεντρικές τράπεζες. Η επιλογή των αντισυµβαλλοµένων στις παρεµβά-
σεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά συναλλάγµατος βασίζεται κατ '
αρχήν σε δύο οµάδες κριτηρίων.
Η πρώτη οµάδα κριτηρίων είναι εµπνευσµένη από την αρχή της σύνεσης.
Το πρώτο κριτήριο στο πλαίσιο της αρχής αυτής είναι το αξιόχρεο του
αντισυµβαλλοµένου, το οποίο αξιολογείται µε συνδυασµό διαφόρων
µεθόδων (π.χ. µε βάση τη διαβάθµιση της πιστοληπτικής του ικανότητας
σύµφωνα µε αρµόδιους οίκους αξιολόγησης, σε συνδυασµό µε ανάλυση,
ενεργούµενη εσωτερικά στο Ευρωσύστηµα, του δείκτη κεφαλαιακής
επάρκειας και άλλων δεικτών που αφορούν την επιχείρηση). Ένα
δεύτερο κριτήριο είναι ότι το Ευρωσύστηµα απαιτεί από όλους τους αντι-
συµβαλλοµένους να υπόκεινται σε εποπτεία από αναγνωρισµένη
εποπτική αρχή. Το τρίτο κριτήριο είναι ότι όλοι οι αντισυµβαλλόµενοι
του Ευρωσυστήµατος στις παρεµβάσεις στην αγορά συναλλάγµατος θα
πρέπει να τηρούν αυστηρούς δεοντολογικούς κανόνες και να χαίρουν
καλής φήµης.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται τα ελάχιστα κριτήρια που απορ-
ρέουν από την αρχή της σύνεσης, εφαρµόζεται η δεύτερη οµάδα
κριτηρίων, τα οποία αφορούν την αποτελεσµατικότητα. Το πρώτο
κριτήριο αποτελεσµατικότητας συνδέεται µε την ανταγωνιστική τιµο-
λόγηση και µε την ικανότητα του αντισυµβαλλοµένου να διενεργεί
πράξεις µεγάλης αξίας, ακόµη και σε περιόδους αναταραχής στις αγορές.
Στα κριτήρια αποτελεσµατικότητας συγκαταλέγονται επίσης η ποιότητα
και το εύρος κάλυψης των πληροφοριών που παρέχουν οι αντισυµβαλλό-
µενοι.
Το σύνολο των δυνητικών αντισυµβαλλοµένων στις παρεµβάσεις στην
αγορά συναλλάγµατος χαρακτηρίζεται από πλήθος και ποικιλία που
εγγυώνται την αναγκαία ευελιξία κατά τη διενέργεια των παρεµβάσεων.
Έτσι το Ευρωσύστηµα έχει τη δυνατότητα να επιλέγει µεταξύ διαφόρων
τρόπων παρέµβασης. Για να µπορεί να παρεµβαίνει αποτελεσµατικά σε
διάφορους γεωγραφικούς τόπους και χρονικές ζώνες, το Ευρωσύστηµα
µπορεί να χρησιµοποιεί αντισυµβαλλοµένους σε οποιοδήποτε διεθνές
χρηµατοπιστωτικό κέντρο. Στην πράξη πάντως, σηµαντική µερίδα
τείνουν να αποτελούν οι αντισυµβαλλόµενοι που είναι εγκατεστηµένοι
στη ζώνη του ευρώ. Για τις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που διενερ-
γούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής, οι
αντισυµβαλλόµενοι συµπίπτουν ως οµάδα µε αυτούς που ευρίσκονται
στη ζώνη του ευρώ και επιλέγονται ως αντισυµβαλλόµενοι για τις
παρεµβάσεις του Ευρωσυστήµατος στην αγορά συναλλάµατος.
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες µπορούν να εφαρµόσουν συστήµατα
ορίων, ώστε να ελέγχουν τα χρηµατοδοτικά ανοίγµατα έναντι των επιµέ-
ρους αντισυµβαλλοµένων στις πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων που θα
διενεργούνται για τους σκοπούς της νοµισµατικής πολιτικής.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 85
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4
Το πλαίσιο υποβολής πληροφοριών για τά νοµισµατικά και τραπεζικά
στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (1)
1.Εισαγωγή
Ο Κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου, της 23ης Νοεµ-
βρίου 1998, σχετικά µε τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από
την ΕΚΤ ορίζει τα φυσικά και νοµικά πρόσωπα που έχουν την υποχ-
ρέωση να παρέχουν πληροφορίες (τα πρόσωπα αυτά αποκαλούνται
«πληθυσµός αναφοράς παροχής στοιχείων »),το καθεστώς απορρήτου
και τις κατάλληλες διατάξεις επιβολής κυρώσεων, σύµφωνα µε το
Άρθρο 5.4 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήµατος Κεντρικών
Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ( «Καταστατικό
του ΕΣΚΤ »).Επιπλέον, δίδει το δικαίωµα στην ΕΚΤ να χρησιµοποιεί
την κανονιστική της εξουσία για:
—τον προσδιορισµό του πραγµατικού πληθυσµού παροχής στοιχείων,
—τον καθορισµό και την επιβολή των υποχρεώσεων παροχής στατι-
στικών στοιχείων που θέτει στον πραγµατικό πληθυσµό παροχής
στοιχείων των συµµετεχόντων κρατών -µελών,
—τον καθορισµό των όρων βάσει των οποίων η ΕΚΤ και οι εθνικές
κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) θα ασκούν το δικαίωµα επαλήθευσης
των στατιστικών πληροφοριών ή εκτέλεσης της υποχρεωτικής
συλλογής τους.
2.Γενικά
Ο Κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας της 1ης ∆εκεµβρίου 1998 σχετικά µε τον ενοποιηµένο
ισολογισµό του τοµέα των νοµισµατικών χρηµατοπιστωτικών
ιδρυµάτων (ΕΚΤ /1998/16) έχει ως στόχο να επιτρέψει στην ΕΚΤ και,
σύµφωνα µε το Άρθρο 5.2 του καταστατικού, στις ΕθνΚΤ -οι οποίες
εκτελούν, στο βαθµό που είναι δυνατόν, το έργο αυτό -να συλλέγουν
το απαιτούµενο στατιστικό υλικό για την εκπλήρωση των καθηκόντων
του Ευρωπαϊκού Συστήµατος των Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και
ιδίως της υποχρέωσής του να καθορίζει και να εφαρµόζει τη νοµισµα-
τική πολιτική της Κοινότητας, σύµφωνα µε το άρθρο 105(2) πρώτο
εδάφιο, της συνθήκης ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
(«Συνθήκη »).Οι στατιστικές πληροφορίες που συλλέγονται βάσει του
Κανονισµού (ΕΚΤ /1998/16) της ΕΚΤ χρησιµοποιούνται για την κατάρ-
τιση του ενοποιηµένου ισολογισµού του τοµέα των Νοµισµατικών
Χρηµατοπιστωτικών Ιδρυµάτων (ΝΧΙ), µε βασικό στόχο να παρασ-
χεθεί στην ΕΚΤ µια συνολική στατιστική εικόνα των νοµισµατικών
εξελίξεων που καλύπτουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθη-
τικού των ΝΧΙ στα συµµετέχοντα κράτη -µέλη, τα οποία θεωρούνται
ως ενιαία οικονοµική επικράτεια.
Σηµειώνεται ότι ο Κανονισµός αυτός αντικαταστάθηκε τον Ιανουάριο
του 2002 από τον Κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2423 /2001 της Ευρωπαϊκής
Κενιρικής Τράπεζας της 22ας Νοεµβρίου 2001 σχετικά µε την
ενοποιηµένη λογιστική κατάσταση του τοµέα των νοµισµατικών
χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων (ΕΚΤ /2001/13). Ωστόσο, ο Κανονισµός
ΕΚΤ/1998/16 εξακολουθεί να ισχύει για τα στοιχεία που υποβάλλονται
το 2002. Η υποβολή στοιχείων σύµφωνα µε το νέο Κανονισµό θα
αρχίσει από τα µηνιαία στοιχεία για τον Ιανουάριο του 2003 (τριµη-
νιαία στοιχεία για το Μάρτιο 2003). Ως εκ τούτου, όπου στην
παρούσα έκδοση γίνεται αναφορά στον καταργηθέντα Κανονισµό
νοειται ο νέος Κανονισµός. Οι αλλαγές τις οποίες συνεπάγεται η
υιοθέτηση αυτού του νέου Κανονισµού επηρεάζουν µόνο την απεικό-
νιση και όχι τη σύνθεση της βάσης υπολογισµού των ελάχιστων
αποθεµατικών. Οι αλλαγές αυτές εξηγούνται παρακάτω.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 86
(1)Το περιεχόµενο του παρόντος παραρτήµατος είναι απλώς ενηµερωτικό. Οι
σχετικές νοµικές πράξεις που διέπουν την παροχή νοµισµατικών και τραπε-
ζικών στατιστικών στοιχείων είναι ο Κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2533 /98,της 23ης
Νοεµβρίου 1998, σχετικά µε τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από τηνΕΚΤ, και ο Κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 2819 /98, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τραπέζας, της 1ης ∆εκεµβρίου 1998, σχετικά µε τον ενοποιηµένο ισολογισµό
του τοµέα των νοµισµατικών χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων (ΕΚΤ /1998/16).
▼M1
Για στατιστικούς λόγους, οι απαιτήσεις της ΕΚΤ για την παροχή
στατιστικών πληροφοριών σε σχέση µε τον ενοποιηµένο ισολογισµό
του τοµέα των ΝΧΙ στηρίζονται σε τρεις βασικές αρχές.
Πρώτον, η ΕΚΤ πρέπει να λαµβάνει συγκρίσιµες, αξιόπιστες και
επίκαιρες στατιστικές πληροφορίες οι οποίες να έχουν συλλεχθεί
υπό συγκρίσιµους όρους και προϋποθέσεις σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ. Μολονότι η συλλογή των στοιχείων εκ µέρους των ΕθνΚΤ
πραγµατοποιείται σε αποκεντρωµένη βάση σύµφωνα µε τα Άρθρα 5.1
και 5.2 του καταστατικού και, στο βαθµό που κρίνεται αναγκαίο,
λαµβάνονται υπόψη και οι περαιτέρω στατιστικές απαιτήσεις σε
κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, απαιτείται επαρκής βαθµός εναρµό-
νισης και συµµόρφωσης µε τα ελάχιστα πρότυπα υποβολής
πληροφοριών ενόψει της ανάγκης να καταρτίζεται µια αξιόπιστη
στατιστική βάση για τον καθορισµό και την άσκηση της ενιαίας νοµι-
σµατικής πολιτικής.
∆εύτερον, οι υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων που
περιγράφονται στον Κανονισµό ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ πρέπει να
τηρούν τις αρχές της διαφάνειας και της ασφάλειας δικαίου. Και τούτο
διότι ο Κανονισµός αριθ. (ΕΚΤ /1998/16) της ΕΚΤ είναι δεσµευτικός
στο σύνολό του και άµεσα εφαρµόσιµος σε ολόκληρη τη ζώνη του
ευρώ. Ο Κανονισµός αυτός επιβάλλει υποχρεώσεις απευθείας στα
φυσικά και νοµικά πρόσωπα στα οποία η ΕΚΤ δύναται να επιβάλλει
κυρώσεις, σε περίπτωση µη εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους για
την παροχή στοιχείων που επιβάλλει η ΕΚΤ [βλέπε Άρθρο 7 του
Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου]. Οι υποχρεώσεις
παροχής στατιστικών στοιχείων είναι λοιπόν σαφώς καθορισµένες
και τυχόν χρήση εκ µέρους της ΕΚΤ της διακριτικής της ευχέρειας
κατά την επαλήθευση ή την υποχρεωτική συλλογή στατιστικών
πληροφοριών βασίζεται σε αναγνωρίσιµες αρχές.
Τρίτον, η ΕΚΤ πρέπει να ελαχιστοποιεί το φόρτο εργασίας που
συνδέεται µε την παροχή στατιστικών στοιχείων [βλέπε Άρθρο 3(α)
του Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου]. Γι 'αυτό, το
στατιστικό υλικό που συλλέγουν οι ΕθνΚΤ σύµφωνα µε τον Κανο-
νισµό (ΕΚΤ /1998/16) χρησιµοποιείται και για τον υπολογισµό της
βάσης των ελάχιστων αποθεµατικών σύµφωνα µε τον Κανονισµό
αριθ. 2818 /98της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚ), της 1ης
∆εκεµβρίου 1998, σχετικά µε την εφαρµογή υποχρεωτικών ελάχιστων
αποθεµατικών ( EKT/1998/15).
Τα άρθρα του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ περιορίζονται
στο να καθορίσουν γενικά τον πραγµατικό πληθυσµό παροχής στοι-
χείων, τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την παροχή στοιχείων,
καθώς και τις αρχές σύµφωνα µε τις οποίες η ΕΚΤ και οι ΕθνΚΤ
ασκούν συνήθως την αρµοδιότητα επαλήθευσης ή υποχρεωτικής
συλλογής των στατιστικών πληροφοριών. Οι λεπτοµέρειες που
αφορούν τις παρεχόµενες στατιστικές πληροφορίες για την
εκπλήρωση των συναφών υποχρεώσεων που επιβάλλει η ΕΚΤ, καθώς
και οι ελάχιστοι κανόνες που πρέπει να τηρούνται, αναγράφονται ειδι-
κότερα στα Παραρτήµατα 1 έως 4 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16
της ΕΚΤ.
3.Πραγµατικός πληθυσµός παροχής στοιχείων -Κατάλογος ΝΧΙ για στατιστι-
κούς σκοπούς
Τα ΝΧΙ περιλαµβάνουν τα πιστωτικά ιδρύµατα -κατοίκους της ζώνης
του ευρώ, όπως ορίζονται στο κοινοτικό δίκαιο, καθώς και όλα τα
λοιπά χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα -κατοίκους η δραστηριότητα των
οποίων είναι να δέχονται καταθέσεις ή /και στενά υποκατάστατα
καταθέσεων από άλλους φορείς πλην των ΝΧΙ και, για δικό τους λογα-
ριασµό (τουλάχιστον από οικονοµική άποψη), να χορηγούν πιστώσεις
ή/και να επενδύουν σε τίτλους. Η ΕΚΤ καταρτίζει και τηρεί κατάλογο
των ιδρυµάτων που εµπίπτουν στον παραπάνω ορισµό, σύµφωνα µε τις
αρχές κατάταξης που περιγράφονται στο Παράρτηµα Iτου Κανονι-
σµού ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ. Hαρµοδιότητα κατάρτισης και τήρησης
του εν λόγω καταλόγου των ΝΧΙ για στατιστικούς σκοπούς ανήκει
στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ. Τα ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ
αποτελούν τον πραγµατικό δηλούντα πληθυσµό.
Οι ΕθνΚΤ δικαιούνται να επιτρέπουν την εξαίρεση κάποιων µικρών
ΝΧΙ, εφόσον τα ΝΧΙ που συµβάλλουν στην κατάρτιση του µηνιαίου
ενοποιηµένου ισολογισµού αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 95 %
του συνολικού ισολογισµού των ΝΧΙ σε κάθε συµµετέχον κράτος -
µέλος.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 87
▼M1
4.Υποχρεώσεις υποβολής στατιστικών στοιχείων
Για την κατάρτιση του ενοποιηµένου ισολογισµού, οι πραγµατικές
µονάδες παροχής στοιχείων της ζώνης του ευρώ πρέπει σε µηνιαία
βάση να υποβάλλουν στατιστικές πληροφορίες για τον ισολογισµό
τους. Επίσης, πρέπει να δίδουν περαιτέρω πληροφορίες σε τριµηνιαία
βάση. Οι στατιστικές πληροφορίες που πρέπει να υποβάλλονται
παρουσιάζονται αναλυτικότερα στο Παράρτηµα Iτου Κανονισµού
αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ.
Τα σχετικά στατιστικά στοιχεία συλλέγονται από τις ΕθνΚΤ, οι
οποίες πρέπει να καθορίσουν και τις εφαρµοστέες διαδικασίες.
Σύµφωνα µε τον Κανονισµό αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ οι ΕθνΚΤ
δεν αποτρέπονται από τη συλλογή, από τον πραγµατικό δηλούντα
πληθυσµό, των στατιστικών πληροφοριών που είναι αναγκαίες για
την εκπλήρωση των στατιστικών απαιτήσεων της ΕΚΤ, ως µέρος
ενός ευρύτερου πλαισίου υποβολής στατιστικών στοιχείων το οποίο
οι ΕθνΚΤ καθορίζουν µε δική τους ευθύνη σύµφωνα µε το κοινοτικό
ή το εθνικό δίκαιο ή τις ισχύουσες πρακτικές και το οποίο εξυπηρετεί
άλλους στατιστικούς σκοπούς. Αυτό όµως δεν πρέπει να θέτει σε
κίνδυνο την εκπλήρωση των στατιστικών υποχρεώσεων που καθορί-
ζονται στον Κανονισµό αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ. Σε
συγκεκριµένες περιπτώσεις, η ΕΚΤ, προκειµένου να καλύψει τις
ανάγκες της, µπορεί να λάβει υπόψη της στατιστικές πληροφορίες
που έχουν συλλεχθεί για τέτοιους σκοπούς.
Η χορήγηση εξαιρέσεων από τις ΕθνΚΤ σε µικρά ΝΧΙ, όπως ορίζεται
παραπάνω, έχει ως συνέπεια ότι αυτά θα υπόκεινται σε µειωµένες
υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων (γεγονός που σηµαίνει
ότι, µεταξύ άλλων, θα ανακοινώνουν µόνο τριµηνιαία στοιχεία), οι
οποίες επιβάλλονται στο πλαίσιο της τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών και καθορίζονται στο Παράρτηµα 2 του Κανονισµού αριθ.
ΕΚΤ/1998/16 της ΕΚΤ. Οι υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοι-
χείων για τα µικρά ΝΧΙ τα οποία δεν είναι πιστωτικά ιδρύµατα
αναγράφονται στο Παράρτηµα 3 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16
της ΕΚΤ. Ωστόσο, τα ΝΧΙ στα οποία έχει χορηγηθεί εξαίρεση
µπορούν να επιλέξουν να καλύψουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους
όσον αφορά την παροχή στοιχείων.
5.Χρησιµοποίηση των στατιστικών πληροφοριών βάσει του Κανονισµού της
ΕΚΤ σχετικά µε τα ελάχιστα αποθεµατικά
Για να ελαχιστοποιηθεί ο φόρτος εργασίας που συνδέεται µε την
παροχή στοιχείων και για να µην συλλέγονται δύο φορές οι ίδιες
στατιστικές πληροφορίες, οι στατιστικές πληροφορίες που υποβάλ-
λονται από τα ΝΧΙ σχετικά µε το ισολογισµό τους βάσει του
Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ χρησιµοποιούνται και για
τον υπολογισµό της βάσης των ελάχιστων αποθεµατικών σύµφωνα µε
τον Κανονισµό αριθ. ΕΚΤ /1998/15 της ΕΚΤ.
Πράγµατι, για στατιστικούς σκοπούς, οι µονάδες παροχής στοιχείων
πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία στην ΕθνΚΤ της χώρας τους, σύµφωνα
µε το πλαίσιο που παρουσιάζεται στον Πίνακα 1 παρακάτω, ο οποίος
περιέχεται στο Παράρτηµα 1 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της
ΕΚΤ. Στον Πίνακα 1, τα τετραγωνίδια που σηµειώνονται µε αστερίσκο
«*»χρησιµοποιούνται από τα δηλούντα ιδρύµατα για τον υπολογισµό
της βάσης των αποθεµατικών τους (βλέπε Πλαίσιο 11 στο Κεφάλαιο
7).
Για το σωστό υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών επί της οποίας
εφαρµόζεται θετικός συντελεστής αποθεµατικών, απαιτείται λεπτο-
µερής µηνιαία ανάλυση των καταθέσεων προθεσµίας διάρκειας άνω
των δύο ετών, των καταθέσεων υπό προειδοποίηση διάρκειας άνω των
δύο ετών και των υποχρεώσεων σε συµφωνίες µε όρο επαναγοράς των
πιστωτικών ιδρυµάτων έναντι των τοµέων «ΝΧΙ»( « εγχωρία»και
«λοιπά συµµετέχοντα κράτηµέλη »), « ΠΙ που υπόκεινται σε ελάχιστα
αποθεµατικά, ΕΚΤ και ΕθνΚΤ »και«κεντρική κυβέρνηση »,καθώς
και έναντι όλου του «υπόλοιπου κόσµου ».2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 88
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 89
▼M1
2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 90
▼M1
Επιπλέον, ανάλογα µε τα εθνικά συστήµατα συλλογής των πληροφο-
ριών και µε την επιφύλαξη της πλήρους συµµόρφωσης µε τους
ορισµούς και τις αρχές κατάταξης του ισολογισµού των ΝΧΙ, όπως
καθορίζονται στον Κανονισµό αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ, τα
πιστωτικά ιδρύµατα που υπόκεινται στην υποχρέωση τήρησης αποθε-
µατικών µπορούν, εναλλακτικά, να παρέχουν τις πληροφορίες που
είναι απαραίτητες για τον υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών,
εκτός από εκείνες που αφορούν διαπραγµατεύσιµα µέσα, σύµφωνα µε
τον πίνακα της σελίδας 103, υπό τον όρο ότι δεν επηρεάζονται θέσεις
του Πίνακα 1 που εµφανίζονται µε έντονα τυπογραφικά στοιχεία.
Σηµειώνεται ότι, µε την πρώτη υποβολή στοιχείων σύµφωνα µε τονπαραπάνω νέο Κανονισµό, δηλαδή από τα µηνιαία στοιχεία για τον
Ιανουάριο του 2003, η κατηγορία «τίτλοι της χρηµαταγοράς »θα
ενοποιηθεί µε την κατηγορία «εκδοθέντα χρεόγραφα »στο πλαίσο
που διέπει την υποβολή νοµισµατικών και τραπεζικών στατιστικών
στοιχείων προς την ΕΚΤ. Αυτό σηµαίνει ότι, αρχής γενοµένης από
τα µηνιαία στοιχεία για το τέλος Ιανουαρίου 2003 (τριµηνιαία στοιχεία
στο τέλος Μαρτίου 2003), τα υποβάλλοντα ιδρύµατα πρέπει να
αναλύουν την εν λόγω κατηγορία κατά διάρκεια ανάλογα όπως και τα
χρεόγραφα και να την εµφανίζουν στην κατηγορία «εκδοθέντα χρεό-
γραφα».
Το Παράρτηµα IIτου Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ περι-
λαµβάνει ειδικές και µεταβατικές διατάξεις, καθώς και διατάξεις
σχετικά µε συγχωνεύσεις όπου εµπλέκονται πιστωτικά ιδρύµατα όσον
αφορά την εφαρµογή του συστήµατος τήρησης ελάχιστων αποθεµα-
τικών.
Το Παράρτηµα 2 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ περι-
λαµβάνει, συγκεκριµένα, ένα σύστηµα ανακοίνωσης στοιχείων για τα
µικρά πιστωτικά ιδρύµατα. Τα µικρά πιστωτικά ιδρύµατα υποχρεούνται
να υποβάλλουν ένα ελάχιστο τριµηνιαίων πληροφοριών, απαραίτητων
για τον υπολογισµό της βάσης των αποθεµατικών, σύµφωνα µε τον
Πίνακα 1α που ακολουθεί. Τα µικρά πιστωτικά ιδρύµατα διασφαλίζουν
την πλήρη συµβατότητα της διαδικασίας υποβολής πληροφοριών,
σύµφωνα µε τον Πίνακα 1α, µε τους ορισµούς και τις αρχές κατάταξης
του Πίνακα 1. Τα στοιχεία για τη βάση των αποθεµατικών των µικρών
ιδρυµάτων για τρεις (µηνιαίες) περιόδους τήρησης βασίζονται στα
στοιχεία του τέλους του τριµήνου που συλλέγονται από τις εθνικές
κετρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) µέσα σε προθεσµία 28 εργάσιµων ηµερών
από το τέλος του τριµήνου στο οποίο ανάγονται.
Το Παράρτηµα 2 περιλαµβάνει επίσης διατάξεις σχετικά µε την
υποβολή στοιχείων σε ενοποιηµένη βάση. Μετά από σχετική άδεια
από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τα πιστωτικά ιδρύµατα που
υπόκεινται στην υποχρέωση τήρησης ελάχιστων αποθεµατικών
δύνανται να υποβάλλουν στατιστικές πληροφορίες µε ενοποιηµένο
τρόπο, ως όµιλος πιστωτικών ιδρυµάτων που υπόκεινται στη σχετική
υποχρέωση στο πλαίσιο της αυτής εθνικής επικράτειας, υπό την2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 91
▼M1
προϋπόθεση ότι όλα τα ενδιαφερόµενα ιδρύµατα έχουν αποποιηθεί το
πλεονέκτηµα τυχόν «εφάπαξ»απαλλαγής από τη σχετική υποχρέωση.
Ωστόσο, το πλεονέκτηµα της «εφάπαξ»απαλλαγής εξακολουθεί να
ισχύει για τον όµιλο ως σύνολο. Όλα τα ενδιαφερόµενα ιδρύµατα περι-
λαµβάνονται χωριστά στον Κατάλογο των ΝΧΙ που τηρεί η ΕΚΤ.
Το παράρτηµα επίσης περιέχει διατάξεις εφαρµοζόµενες σε περιπτώ-
σεις συγχωνεύσεων που αφορούν πιστωτικά ιδρύµατα. Για τους
σκοπούς του παρόντος παραρτήµατος, οι όροι «συγχώνευση », «ιδρύ-
µατα που συγχωνεύονται »και«απορροφών ίδρυµα »έχουν την ίδια
έννοια µε την καθοριζόµενη στον Κανονισµό αριθ. ΕΚΤ /1998/15 της
ΕΚΤ. Για την περίοδο τήρησης εντός της οποίας αρχίζει να ισχύει
µια συγχώνευση, ο υπολογισµός των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθε-
µατικών του απορροφώντος ιδρύµατος και η εκπλήρωση της σχετικής
υποχρέωσης πραγµατοποιούνται όπως ορίζει το άρθρο 13 του Κανονι-
σµού αριθ. ΕΚΤ /1998/15 της ΕΚΤ. Για τις επόµενες περιόδους
τήρησης, ως βάση για τον υπολογισµό των υποχρεωτικών ελάχιστων
αποθεµατικών του απορροφώντος ιδρύµατος λαµβάνεται µία βάση
αποθεµατικών καθώς και στατιστικές πληροφορίες που υποβάλλονται
σύµφωνα µε συγκεκριµένους κανόνες (βλέπε τον Πίνακα του Παραρ-
τήµατος 2 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ), εάν
εφαρµόζονται. Σε αντίθετη περίπτωση, εφαρµόζονται οι συνήθεις
κανόνες υποβολής στατιστικών πληροφοριών και υπολογισµού τωνυποχρεωτικών ελάχιστων αποθεµατικών, όπως καθορίζονται στο
Άρθρο 3 του Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/15 της ΕΚΤ. Επιπλέον, η
ενδιαφερόµενη ΕθνΚΤ δύναται να εξουσιοδοτεί το απορροφών ίδρυµα
να προβαίνει στην εκπλήρωση της υποχρέωσής του για υποβολή
στατιστικών πληροφοριών µέσω προσωρινών διαδικασιών. Η παρέκ-2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 92
▼M1
κλιση αυτή από τις συνήθεις διαδικασίες υποβολής πληροφοριών
πρέπει να περιορίζεται χρονικά στο ελάχιστο και, πάντως, δεν θα
πρέπει να υπερβαίνει τους έξι µήνες από την έναρξη ισχύος της
συγχώνευσης. Η εν λόγω παρέκκλιση δεν θίγει την υποχρέωση του
απορροφώντος ιδρύµατος να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του για την
υποβολή στατιστικών πληροφοριών σύµφωνα µε τον Κανονισµό αριθ.
ΕΚΤ/1998/16 της ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, την υποχρέωσή του να
αναλαµβάνει τις υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών των ιδρυµάτων
που συγχωνεύονται. Το απορροφών ίδρυµα υποχρεούται να ενηµε-
ρώσει την ενδιαφερόµενη ΕθνΚΤ, µόλις δηµοσιοποιηθεί η πρόθεση
για συγχώνευση και µάλιστα σε εύλογο χρόνο πριν τεθεί σε ισχύ η
συγχώνευση, σχετικά µε τις διαδικασίες που προτίθεται να εφαρµόσει
για την εκπλήρωση της υποχρέωσης υποβολής στατιστικών πληροφο-
ριών σε σχέση µε τον καθορισµό των υποχρεωτικών αποθεµατικών.
6.Επαλήθευση και υποχρεωτική συλλογή
Η ίδια η ΕΚΤ και οι ΕθνΚΤ συνήθως ασκούν την αρµοδιότητα
επαλήθευσης και υποχρεωτικής συλλογής στατιστικών πληροφοριών
οσάκις δεν πληρούνται τα ελάχιστα πρότυπα ως προς τη διαβίβαση,
την ακρίβεια, την εννοιολογική συµµόρφωση και τις αναθεωρήσεις.
Αυτά τα ελάχιστα πρότυπα ορίζονται στο Παράρτηµα 4 του Κανονι-
σµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ.
7.Μη συµµετέχοντα κράτη -µέλη
Ο Κανονισµός αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ ισχύει µόνο για τα συµµε-
τέχοντα κράτη -µέλη, εφόσον ως Κανονισµός βάσει του Άρθρου 34.1
του Καταστατικού δεν παρέχει δικαιώµατα ούτε επιβάλλει υποχρεώ-
σεις στα κράτη -µέλη µε παρέκκλιση (Άρθρο 43.1 του Καταστατικού)
και στη ∆ανία (Άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου σχετικά µε ορισµένες
διατάξεις που αφορούν τη ∆ανία) και δεν εφαρµόζεται στο Ηνωµένο
Βασίλειο (Άρθρο 8 του Πρωτοκόλλου σχετικά µε ορισµένες διατάξεις
που αφορούν το Ηνωµένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της
Βορείου Ιρλανδίας).
Ωστόσο, το άρθρο 5 του καταστατικού σχετικά µε την αρµοδιότητα
της ΕΚΤ και των ΕθνΚΤ στο στατιστικό τοµέα και ο Κανονισµός
(ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου ισχύουν για όλα τα κράτη -µέλη.
Αυτό, σε συνδυασµό µε το Άρθρο 10 (πρώην Άρθρο 5) της Συνθήκης,
συνεπάγεται και υποχρέωση των µη συµµετεχόντων κρατών -µελών να
σχεδιάσουν και να εφαρµόσουν σε εθνικό επίπεδο όλα τα µέτρα που
θεωρούν κατάλληλα ώστε να προβαίνουν στη συλλογή των στατι-
στικών πληροφοριών που απαιτούνται για την εκπλήρωση της
υποχρέωσης υποβολής στατιστικών στοιχείων στην ΕΚΤ, καθώς και
έγκαιρη προετοιµασία στον τοµέα της στατιστικής ώστε να γίνουνσυµµετέχοντα κράτη -µέλη. Η υποχρέωση αυτή διατυπώθηκε ρητώς
στο Άρθρο 4 και στην αιτιολογική σκέψη αριθ. 17 του Κανονισµού
(ΕΚ) αριθ. 2533 /98του Συµβουλίου. Για λόγους διαφάνειας η εν λόγω
ειδική υποχρέωση επαναλαµβάνεται στις αιτιολογικές σκέψεις του
Κανονισµού αριθ. ΕΚΤ /1998/16 της ΕΚΤ.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 93
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5
Οι ιστοσελίδες του Ευρωσυστήµατος
Κεντρική Τράπεζα Ιστοσελίδα
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα www.ecb.int
Εθνική Τράπεζα του Βελγίου ( Nationale Bank
van België/Banque Nationale de Belgique)www.nbb.be ήwww.bnb.be
Οµοσπονδιακή Τράπεζα της Γερµανίας
(Deutsche Bundesbank)www.bundesbank.de
Τράπεζα της Ελλάδος www.bankofgreece.gr
Τράπεζα της Ισπανίας ( Banco de España) www.bde.es
Τράπεζα της Γαλλίας ( Banque de France) www.banque-france.fr
Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας ( Central
Bank of Ireland)www.centralbank.ie
Τράπεζα της Ιταλίας ( Banca d'Italia) www.bancaditalia.it
Κεντρική Τράπεζα του Λουξεµβούργου
(Banque centrale du Luxembourg)www.bcl.lu
Τράπεζα της Ολλανδίας ( De Nederlandsche
Bank)www.dnb.nl
Εθνική Τράπεζα της Αυστρίας ( Oesterreic-
hische Nationalbank)www.oenb.at
Τράπεζα της Πορτογαλίας ( Banco de
Portugal)www.bportugal.pt
Τράπεζα της Φινλανδίας ( Suomen Pankki) www.bof.fi2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 94
▼M1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6
∆ιαδικασίες και κυρώσεις που εφαρµόζονται σε περίπτωση µη
συµµόρφωσης των αντισυµβαλλοµένων προς τις υποχρεώσεις τους
1.Χρηµατικές ποινές
Σε περίπτωση που ένας αντισυµβαλλόµενος παραβαίνει τους κανόνες
της δηµοπρασίας (1),των διµερών συναλλαγών (2),τους κανόνες για τη
χρήση περιουσιακών στοιχείων ως ασφάλειας (3),ή τις διαδικασίες
κλεισίµατος τέλους ηµέρας και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στη διευ-
κόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (4),το Ευρωσύστηµα επιβάλλει
χρηµατικές ποινές, ως εξής:
i)Σε περίπτωση παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις δηµοπρα-
σίες, τις διµερείς συναλλαγές και τη χρήση ασφαλειών, για
καθεµία από τις δύο πρώτες παραβάσεις που θα συµβούν µέσα στο
ίδιο δωδεκάµηνο επιβάλλεται χρηµατική ποινή. Οι χρηµατικές
ποινές που µπορούν να επιβληθούν υπολογίζονται µε βάση το
επιτόκιο οριακής χρηµατοδότησης προσαυξηµένο κατά 2,5 εκατο-
στιαίες µονάδες.
—Προκειµένου περί παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις
δηµοπρασίες και τις διµερείς συναλλαγές, οι χρηµατικές ποινές
υπολογίζονται ως το γινόµενο του ύψους των υπολειπόµενων
ασφαλειών ή των µετρητών που δεν ήταν σε θέση να προσφέρει
ο αντισυµβαλλόµενος επί το συντελεστή 7 /360.
—Προκειµένου περί παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τη
χρήση ασφαλειών, οι χρηµατικές ποινές υπολογίζονται ως το
γινόµενο της αξίας των µη αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων
(ή των περιουσιακών στοιχείων που δεν επιτρέπεται να χρησι-
µοποιήσει ο συγκεκριµένος αντισυµβαλλόµενος) που 1)
παρέδωσε ο αντισυµβαλλόµενος σε µια ΕθνΚΤ ή στην ΕΚΤ ή
2) που δεν απέσυρε ο αντισυµβαλλόµενος µετά από περίοδο
χάριτος 20 εργάσιµων ηµερών µετά την επέλευση του
συµβάντος, συνεπεία του οποίου τα αποδεκτά περιουσιακά στοι-
χεία κατέστησαν µη αποδεκτά ή δεν υπορούν πλέον να
χρησιµοποιηθούν από τον αντισυµβαλλόµενο, επί το συντε-
λεστή 1/360.
ii)Κατά την πρώτη παράβαση των κανόνων που αφορούν τις διαδικα-
σίες κλεισίµατος τέλους ηµέρας ή την πρόσβαση στη διευκόλυνση
οριακής χρηµατοδότησης, οι χρηµατικές ποινές που µπορούν να
επιβληθούν υπολογίζονται σε 5 εκατοστιαίες µονάδες. Σε
περίπτωση επανειληµµένων παραβάσεων, το επιτόκιο ποινής
προσαυξάνεται κατά 2,5 εκατοστιαίες µονάδες για κάθε νέα
παράβαση που σηµειώνεται µέσα στο ίδιο δωδεκάµηνο και εφαρµό-
ζεται επί του ποσού της µη εξουσιοδοτηµένης πρόσβασης στη
διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης (5).
2.Μη χρηµατικές ποινές
Το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή του αντισυµβαλλοµένου
σε περίπτωση παραβάσεων των κανόνων που αφορούν τις δηµοπρα-
σίες και τις διµερείς συναλλαγές, καθώς και των κανόνων σχετικά µε
τα περιουσιακά στοιχεία ως ακολούθως:2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 95
(1)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να µεταβιβάσει επαρκή ποσότητα
περιουσιακών στοιχείων ως ασφάλεια για το διακανονισµό του ποσού τηςρευστότητας η οποία του κατανεµήθηκε µε πράξη παροχής ρευστότητας ήαδυνατεί να καταβάλει επαρκές ποσό µετρητών για το διακανονισµό του ποσού,το οποίο του κατανεµήθηκε µε πράξη απορρόφησης ρευστότητας.
(
2)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος αδυνατεί να παραδώσει επαρκή ποσότητα
αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων ή αδυνατεί να καταβάλει επαρκές ποσόνµετρητών για το διακανονισµό του ποσού που έχει συµφωνηθεί µε διµερείςσυναλλαγές.
(
3)Ισχύει εφόσον ο αντισυµβαλλόµενος χρησιµοποιεί περιουσιακά στοιχεία τα
οποία δεν είναι αποδεκτά ή δεν είναι πλέον αποδεκτά (ή δε υπορούν να χρησι-
µοποιηθούν από το συγκεκριµένο αντισυµβαλλόµενο) ως ασφάλεια γιαανεξόφλητη πίστωση.
(
4)Ισχύει εσόσον ο αντισυµβαλλόµενος έχει στο τέλος της ηµέρας αρνητικό
υπόλοιπο στο λογαριασµό διακανονισµού του και δεν πληροί τις προϋποθέσεις
πρόσβασης στη διευκόλυνση οριακής χρηµατοδότησης.
(5)Χρηµατικές ποινές σε περιπτώσεις µη συµµόρφωσης µε τους κανόνες για τη
χρήση περιουσιακών στοιχείων που θεωρούνται αποδεκτά µόνο για τουςσκοπούς της ενδοηµερήσιας πίστωσης προβλέπονται µόνο στο νοµικό πλαίσιοτου συστήµατος TARGET. Οι εν λόγω περιπτώσεις µη συµµόρφωσης δεν καλύ-
πτονται από την παρούσα Κατευθυντήρα Γραµµή.
▼M1
α) Αναστολή µετά από παραβάσεις κανόνων που αφορούν τις
δηµοπρασίες και τις διµερείς συναλλαγές
Σε περίπτωση που σηµειώνεται και τρίτη οµοειδής παράβαση µέσα
στο ίδιο δωδεκάµηνο, το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή του
αντισυµβαλλοµένου στις προσεχείς οµοειδείς πράξεις ανοικτής
αγοράς που θα εκτελεστούν µε τις ίδιες διαδικασίες και µε
ηµεροµηνία έναρξης κατά τη διάρκεια ορισµένης χρονικής περιόδου,
πέραν της χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα µε τους
κανόνες που περιγράφονται στην ενότητα 1. Η αναστολή εφαρµόζεται
σύµφωνα µε την εξής κλίµακα:
i)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών ανέρχεται
σε ποσοστό έως και 40 %των συνολικών ασφαλειών ή των
µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την τρίτη παράβαση,
επιβάλλεται αναστολή επί ένα µήνα.
ii)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών ανέρχεται
σε ποσοστό µεταξύ 40 %και 80%των συνολικών ασφαλειών ή
των µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την τρίτη
παράβαση, επιβάλλεται αναστολή επί δύο µήνες.
iii)Εάν το ύψος των υπολειπόµενων ασφαλειών ή µετρητών ανέρχεται
σε ποσοστό µεταξύ 80 %και 100 %των συνολικών ασφαλειών ή
των µετρητών που έπρεπε να παραδοθούν κατά την τρίτη
παράβαση, επιβάλλεται αναστολή επί τρεις µήνες.
Οι παραπάνω χρηµατικές ποινές και τα µέτρα αναστολής ισχύουν, µε
επιφύλαξη όσων προβλέπονται στην υποενότητα γ) κατωτέρω, και για
οποιαδήποτε άλλη διαδοχική παράβαση που σηµειώνεται κατά τη
διάρκεια εκάστου δωδεκαµήνου.
β) Αναστολή µετά από παραβάσεις κανόνων που αφορούν την
παροχή ασφαλειών
Εάν σηµειωθεί και τρίτη οµοειδής παράβαση µέσα στο ίδιο
δωδεκάµηνο, το Ευρωσύστηµα αναστέλλει τη συµµετοχή του αντισυµ-
βαλλοµένου στην προσεχή πράξη ανοικτής αγοράς, πέραν της
χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα µε την Ενότητα 1
ανωτέρω.
Οι παραπάνω χρηµατικές ποινές και τα µέτρα αναστολής ισχύουν, µε
επιφύλαξη όσων προβλέπονται στην υποενότητα γ) κατωτέρω και για
οποιαδήποτε άλλη διαδοχική παράβαση που σηµειώνεται κατά τη
διάρκεια εκάστου δωδεκαµήνου.
γ) Αναστολή της πρόσβασης σε όλες τις µελλοντικές πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής για ορισµένο χρονικό διάστηµα σε
εξαιρετικές περιπτώσεις
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν το απαιτεί η σοβαρότητα της
παράβασης ή των παραβάσεων και λαµβανοµένων ιδίως υπόψη των
ποσών που αφορούν οι παραβάσεις, καθώς και της συχνότητας ή της
διάρκειας των παραβάσεων, είναι δυνατόν να εξεταστεί το ενδεχό-
µενο, πέραν της χρηµατικής ποινής όπως υπολογίζεται σύµφωνα µε
την Ενότητα 1 ανωτέρω, να ανασταλεί και η πρόσβαση του αντισυµ-
βαλλοµένου σε όλες τις µελλοντικές πράξεις νοµισµατικής πολιτικής
επί ένα τρίµηνο.
δ) Ιδρύµατα ευρισκόµενα σε άλλα κράτη -µέλη
Το Ευρωσύστηµα δύναται επίσης µε απόφασή του να ορίσει αν το
µέτρο της αναστολής που προτείνεται να ληφθεί κατά του παραβάτη
αντισυµβαλλοµένου θα ισχύει και για τα υποκαταστήµατα του ίδιου
ιδρύµατος που ευρίσκονται σε άλλα κράτη -µέλη.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 96
▼B
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΚΟΙΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
I.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στο σύνολο των ρυθµίσεων που αφορούν πράξεις νοµισµατικής πολι-
τικής
1.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν την εφαρµογή των συνήθων όρων ή
προϋποθέσεων αυτής στις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής.
2.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι αυτή είναι σε θέση να υλοποιεί
κάθε τροποποίηση του πλαισίου της νοµισµατικής πολιτικής
χωρίς περιττή καθυστέρηση, ενώ µέριµνα λαµβάνεται για τη
γνωστοποίηση των εν λόγω τροποποιήσεων στους αντισυµβαλλο-
µένους, µε σαφή αναφορά στη χρονική στιγµή κατά την οποία
αυτές αποκτούν νοµική ισχύ.
3.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ότι όλες οι πληρωµές που αφορούν πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής (εκτός από τις πληρωµές σε ξένο
νόµισµα που αφορούν πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων) γίνονται
σε ευρώ.
4.Εφόσον κρίνεται απαραίτητη η υπαγωγή σε ενιαία συµβατική
ρύθµιση του συνόλου των συναλλαγών που συνάπτονται στο
πλαίσιο µιας σύµβασης ή /και η κατάρτιση της εν λόγω σύµβασης
ως σύµβασης -πλαισίου, µε σκοπό την αποτελεσµατικότητα της
εκκαθάρισης και του συµψηφισµού, περιλαµβάνεται πρόβλεψη
σε σχετική διάταξη.
5.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν τη θέσπιση, στη σχέση µεταξύ της
ΕθνΚΤ και των αντισυµβαλλοµένων της, κατάλληλων και σαφών
κανόνων ως προς τη χρήση του έγγραφου τύπου (συµπεριλαµβα-
νοµένης της επιβεβαίωσης των όρων των συναλλαγών), των
µέσων µεταφοράς δεδοµένων, καθώς και των µέσων και λεπτοµε-
ρειών επικοινωνίας.
6.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν, ως ελάχιστο περιεχόµενο, γεγονότα τα
οποία συνιστούν λόγους λύσης της εκάστοτε σύµβασης και τα
οποία δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα ακόλουθα:
α) απόφαση αρµόδιας δικαστικής ή άλλης αρχής για την
υπαγωγή του αντισυµβαλλοµένου σε διαδικασία εκκαθάρισης
ή για τον διορισµό εκκαθαριστή ή προσώπου µε ανάλογη
ιδιότητα ή για την υπαγωγή του αντισυµβαλλοµένου σε οποι-
αδήποτε άλλη ανάλογη διαδικασία ·ή
β) απόφαση αρµόδιας δικαστικής ή άλλης αρχής για την εφαρ-
µογή µέτρων εξυγίανσης ή άλλης ανάλογης διαδικασίας επί
του αντισυµβαλλοµένου, µε σκοπό τη διαφύλαξη ή ανόρθωση
της οικονοµικής του κατάστασης και την αποτροπή λήψης
αποφάσεων του είδους που αναφέρεται παραπάνω, στο στοι-
χείο α)·ή
γ) έγγραφη δήλωση του αντισυµβαλλοµένου περί αδυναµιας του
να εξοφλήσει, εν όλω ή εν µέρει, τις οφειλές του ή να
εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από πράξεις
νοµισµατικής πολιτικής ή εξώδικος διακανονισµός µε τους
πιστωτές ή ύπαρξη περίπτωσης όπου ο αντισυµβαλλόµενος
είναι ή θεωρείται αφερέγγυος ή θεωρείται ότι δεν είναι σε
θέση να εξοφλήσει τις οφειλές του ·ή
δ) διαδικαστικά βήµατα που αποτελούν προστάδιο απόφασης
λαµβανοµένης στο πλαίσιο των προαναφερθέντων στοιχείων
α) και β) ·ή
ε) εσφαλµένη ή αναληθής δήλωση δεσµευτικού χαρακτήρα ή
άλλη προσυµβατική δήλωση, στην οποία προέβη ο αντισυµ-
βαλλόµενος ή στην οποία θεωρείται ότι αυτός προέβη,
δυνάµει κειµένων νοµικών διατάξεων ·ή
στ) αναστολή ή ανάκληση της άδειας του αντισυµβαλλοµένου να
διεξάγει δραστηριότητες είτε δυνάµει της οδηγίας 2000 /12/
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της
20ής Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (όπως τροπο-
ποιήθηκε), είτε δυνάµει της οδηγίας 93 /22/ΕΟΚ του2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 97
▼B
Συµβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά µε τις επενδυ-
τικές υπηρεσίες στον τοµέα των κινητών αξιών (όπως
τροποποιήθηκε), όπως αυτές εφαρµόζονται στα οικεία κράτη
µέλη του Ευρωσυστήµατος ·ή
ζ) αναστολή ή αποκλεισµός της συµµετοχής του αντισυµβαλλο-
µένου σε οποιοδήποτε σύστηµα ή µηχανισµό πληρωµών,
µέσω των οποίων διενεργούνται οι πληρωµές στο πλαίσιο
των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής ή (µε εξαίρεση τις
πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων) αναστολή ή αποκλεισµός
της συµµετοχής αυτού σε οποιοδήποτε σύστηµα διακανονι-
σµού χρεογράφων που χρησιµοποιείται για τον
διακανονισµό των πράξεων νοµισµατικής πολιτικής του
Ευρωσυστήµατος ·ή
η) λήψη, εναντίον του αντισυµβαλλοµένου, µέτρων παρόµοιων
µε τα αναφερόµενα στο άρθρο 22 της οδηγίας 2000 /12/ΕΚ
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής
Μαρτίου 2000, σχετικά µε την ανάληψη και την άσκηση
δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυµάτων (όπως τροπο-
ποιήθηκε) ·ή
θ)(σε ό,τι αφορά αντιστρεπτέες συναλλαγές) µη συµµόρφωση
του αντισυµβαλλοµένου προς τις διατάξεις που αφορούν
µέτρα ελέγχου κινδύνων ·ή
ι)(σε ό,τι αφορά πράξεις επαναγοράς) µη καταβολή από τον
αντισυµβαλλόµενο του τιµήµατος αγοράς ή του τιµήµατος
επαναγοράς ή µη παράδοση περιουσιακών στοιχείων που
αποτελούν αντικείµενο αγοράς ή επαναγοράς ή (σε ό,τι
αφορά δάνεια καλυπτόµενα από ασφάλεια) µη παράδοση από
τον αντισυµβαλλόµενο των περιουσιακών στοιχείων ή µη
επιστροφή της πίστωσης κατά τις συµφωνηθείσες ηµεροµη-
νίες για την πραγµατοποίηση των σχετικών παραδόσεων ή
καταβολών ·ή
ια)(σε ό,τι αφορά πράξεις ανταλλαγής νοµισµάτων και καταθέ-
σεις προθεσµίας) µη καταβολή από τον αντισυµβαλλόµενο
του ποσού σε ευρώ ή (σε ό,τι αφορά πράξεις ανταλλαγής
νοµισµάτων) του ποσού στο ξένο νόµισµα κατά τις συµφων-
ηθείσες ηµεροµηνίες για την πραγµατοποίηση των σχετικών
καταβολών ·ή
ιβ) επέλευση, στο πρόσωπο του αντισυµβαλλοµένου, γεγονότος
που συνιστά λόγο λύσης (όχι ουσιωδώς διαφορετικού από τα
οριζόµενα στο παρόν σηµείο 6) στο πλαίσιο σύµβασης συνα-
φθείσας µε µέλος του Ευρωσυστήµατος για τη διαχείριση των
συναλλαγµατικών διαθεσίµων ή των ιδίων κεφαλαίων του
τελευταίου ·ή
ιγ) µη παροχή από τον αντισυµβαλλόµενο συναφών πληροφο-
ριών, µε αποτέλεσµα την πρόκληση σοβαρών συνεπειών
στην ΕθνΚΤ ·ή
ιδ) µη εκπλήρωση από τον αντισυµβαλλόµενο οποιασδήποτε
άλλης υποχρέωσής του στο πλαίσιο ρυθµίσεων επί αντιστρε-
πτέων συναλλαγών και πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων και
(εάν είναι δυνατή η επανόρθωση από την πλευρά του) µη
επανόρθωση της κατάστασης εντός 30 το πολύ ηµερών από
τη σχετική πρόσκληση της ΕθνΚΤ προς αυτόν για επανό-
ρθωση, στην περίπτωση συναλλαγών καλυπτόµενων από
ασφάλεια, και δέκα το πολύ ηµερών, στην περίπτωση
πράξεων ανταλλαγής νοµισµάτων ·ή
ιε) επέλευση, στο πρόσωπο του αντισυµβαλλοµένου, γεγονότος
που συνιστά λόγο λύσης στο πλαίσιο σύµβασης συναφθείσας
µε οποιοδήποτε άλλο µέλος του Ευρωσυστήµατος για την
άσκηση πράξεων νοµισµατικής πολιτικής, συνεπεία του
οποίου το εν λόγω µέλος του Ευρωσυστήµατος άσκησε το
δικαίωµά του για καταγγελία κάθε συναλλαγής συναφθείσας
στο πλαίσιο της παραπάνω σύµβασης.
Τα αποτελέσµατα στο στοιχείο α) επέρχονται πάντα αυτοδικαίως.
Τα αποτελέσµατα στα στοιχεία β) και γ) είναι δυνατόν να επέρ-
χονται αυτοδικαίως, όχι όµως και στα στοιχεία δ) έως ιε), οπότε
ενεργοποιούνται βάσει διακριτικής ευχέρειας (δηλαδή µόνο
κατόπιν επίδοσης σχετικής κοινοποίησης του γεγονότος που
συνιστά λόγο λύσης). Η κοινοποίηση αυτή του λόγου λύσης
δύναται να προβλέπει µέγιστη περίοδο χάριτος τριών εργάσιµων
ηµερών για την αποκατάσταση του σχετικού γεγονότος που
συνιστά λόγο λύσης. Για γεγονότα που συνιστούν λόγους λύσης
και που κρίνονται στο πλαίσιο διακριτικής ευχέρειας, οι διατά-
ξεις οι σχετικές µε την άσκηση της εν λόγω διακριτικής2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 98
▼B
ευχέρειας προσδιορίζουν µε σαφήνεια τα αποτελέσµατα της
άσκησής της.
7.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι σε περίπτωση επέλευσης λόγου
λύσης, η ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να ασκήσει τα ακόλουθα δικαιώ-
µατα:να αναστείλει την πρόσβαση του αντισυµβαλλοµένου σε
δραστηριότητες της ανοιχτής αγοράς, να λύσει διά καταγγελίας
όλες τις εκκρεµείς συµφωνίες και συναλλαγές ή να αξιώσει
επίσπευση της ικανοποίησης των απαιτήσεων που δεν έχουν
ακόµη καταστεί ληξιπρόθεσµες ή τελούν υπό όρο ή αίρεση.
Επιπλέον, η ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να λάβει τα ακόλουθα µέτρα
αποκατάστασης:να χρησιµοποιήσει τις καταθέσεις του αντισυµ-
βαλλοµένου στην ΕθνΚΤ για το συµψηφισµό απαιτήσεών τηςεναντίον αυτού, να αναστείλει την εκπλήρωση υποχρεώσεών της
έναντι του αντισυµβαλλοµένου έως ότου ικανοποιηθεί η
απαίτησή της εναντίον του, να απαιτήσει τόκους υπερηµερίας ή
να απαιτήσει από τον αντισυµβαλλόµενο αποζηµίωση για τυχόν
ζηµίες που επέρχονται συνεπεία της επέλευσης στο πρόσωπό
του λόγων λύσης. Επιπλέον, οι σχετικές συµβατικές ή κανονι-
στικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι σε
περίπτωση επέλευσης γεγονότος που συνιστά λόγο λύσης, η εν
λόγω ΕθνΚΤ νοµιµοποιείται να ρευστοποιήσει χωρίς περιττή
καθυστέρηση όλα τα παρασχεθέντα ως ασφάλεια περιουσιακά
στοιχεία, κατά τρόπο ώστε να ικανοποιηθεί µέχρι το ποσό της
χορηγηθείσας πίστωσης, εάν ο αντισυµβαλλόµενος δεν προβεί
σε άµεσο διακανονισµό του αρνητικού υπολοίπου του.
8.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι αυτή είναι σε θέση να λαµβάνει
κάθε σχετική πληροφορία από τους αντισυµβαλλοµένους σε ό,τι
αφορά τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής του Ευρωσυστήµατος.
9.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι όλες οι κοινοποιήσεις ή λοιπές
ανακοινώσεις λαµβάνουν έγγραφη ή /και ηλεκτρονική µορφή. Οι
σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ αναφέρουν ρητά τον τρόπο επίδοσης των κοινοποιή-
σεων ή λοιπών ανακοινώσεων και τον χρόνο έναρξης της ισχύος
τους. Η περίοδος που µεσολαβεί έως την έναρξη της ισχύος τους
δεν θα πρέπει να είναι τόσο µακρά ώστε να αλλοιώνει το οικονο-
µικό αποτέλεσµα των ρυθµίσεων ως συνόλου. Ειδικότερα, η
επιβεβαίωση παρέχεται και ελέγχεται αµέσως.
10.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ότι τα δικαιώµατα και οι υποχρεώσεις του
αντισυµβαλλοµένου δεν δύνανται να εκχωρούνται, να βαρύνονται
µε δικαιώµατα εµπράγµατης ή άλλου είδους ασφάλειας ή να
διατίθενται µε άλλο τρόπο από τον αντισυµβαλλόµενο, χωρίς τη
γραπτή συγκατάθεση της ΕθνΚΤ.
11.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι µόνο η ΕθνΚΤ και ο συγκεκριµένος
αντισυµβαλλόµενος αντλούν δικαιώµατα και υποχρεώσεις από τη
συναλλαγή (λαµβανοµένων, ωστόσο, υπόψη και των σχέσεων
µεταξύ των ΕθνΚΤ (ή /και της ΕΚΤ) που προκύπτουν από τη
διασυνοριακή χρήση επιλέξιµων περιουσιακών στοιχείων, καθώς
και—όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο —των πράξεων που εκτε-
λούνται µε αντισυµβαλλοµένους που ασκούν δραστηριότητα
µέσω ενός ιδρύµατος διαµεσολάβησης).
12.Οι σχετικές συµβατικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει µια ΕθνΚΤ
ορίζουν ως εφαρµοστέο δίκαιο για τις σχετικές συµβατικές ή
κανονιστικές ρυθµίσεις της ΕθνΚΤ και για όλες τις συναλλαγές
που διενεργούνται στο πλαίσιο των εν λόγω ρυθµίσεων (µε εξαί-
ρεση τις περιπτώσεις όπου η διασυνοριακή χρήση επιλέξιµων
περιουσιακών στοιχείων επιβάλλει διαφορετική ρύθµιση) το
δίκαιο του κράτους µέλους όπου είναι εγκατεστηµένη η ΕθνΚΤ,
και ως αρµόδια για την επίλυση των διαφορών τα τακτικά δικα-
στήρια του εν λόγω κράτους µέλους, µε την επιφύλαξη της
αρµοδιότητας του ∆ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
13.Οι ρυθµίσεις περί καταθέσεων προβλέπουν ότι ο διακανονισµός
(τόσο η αποδοχή όσο και η επιστροφή) των καταθέσεων προθε-
σµίας πραγµατοποιείται κατά τις ηµέρες που ειδικότερα
ορίζονται στην πραγµατοποιούµενη από την ΕθνΚΤ αναγγελία
της πράξης κατάθεσης.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 99
▼B
II.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στις αντιστρεπτέες συναλλαγές
Χαρακτηριστικά κοινά σε όλες τις αντιστρεπτέες συναλλαγές
14.Η ηµεροµηνία του αντιστρεπτέου σκέλους της συναλλαγής
ορίζεται κατά την έναρξη κάθε συναλλαγής.
15.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν ως «εργάσιµη ηµέρα »στο πλαίσιο της υποχ-
ρέωσης για εκτέλεση µίας πληρωµής οποιαδήποτε ηµέρα κατά
την οποία όλα τα σχετικά τµήµατα του TARGET βρίσκονται σε
λειτουργική ετοιµότητα για την εκτέλεση της εν λόγω πληρωµής
και, στο πλαίσιο της υποχρέωσης για παράδοση των περιου-
σιακών στοιχείων, κάθε ηµέρα κατά την οποία τα συστήµατα
διακανονισµού τίτλων, µέσω των οποίων πρέπει να γίνει η
παράδοση, βρίσκονται σε λειτουργική ετοιµότητα για τη
διεξαγωγή δραστηριοτήτων, στον τόπο όπου πρόκειται να γίνει
η παράδοση των σχετικών τίτλων.
16.Οι µηχανισµοί µετατροπής σε ευρώ ποσών εκφρασµένων σε άλλο
νόµισµα καθορίζουν ως εφαρµοστέα ισοτιµία µετατροπής την
ηµερήσια συναλλαγµατική ισοτιµία αναφοράς της ΕΚΤ για το
ευρώ ή, ελλείψει αυτής, την άµεση συναλλαγµατική ισοτιµία
που υποδεικνύει η ΕΚΤ για την πώληση ευρώ έναντι αγοράς
άλλου νοµίσµατος, την εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της
ηµέρας διενέργειας της µετατροπής.
Χαρακτηριστικά αποκλειστικά των πράξεων επαναγοράς
17.Η πώληση επιλέξιµων περιουσιακών στοιχείων γίνεται έναντι
καταβολής µετρητών σε ευρώ, µε ταυτόχρονη συµφωνία για
επαναπώληση οµοειδών περιουσιακών στοιχείων έναντι κατα-
βολής µετρητών σε ευρώ, σε καθορισµένη ηµεροµηνία.
18.Στο πλαίσιο της υποχρέωσης επαναπώλησης οµοειδών περιου-
σιακών στοιχείων, ορίζονται ως οµοειδή τα περιουσιακά
στοιχεία του ίδιου εκδότη, που αποτελούν µέρος της ίδιας
έκδοσης (ανεξάρτητα από την ηµεροµηνία έκδοσης) και είναι
του ίδιου τύπου, της ίδιας ονοµαστικής αξίας και περιγραφής,
καθώς και του ίδιου ποσού µε εκείνα προς τα οποία γίνεται η
σύγκριση. Εάν τα περιουσιακά στοιχεία προς τα οποία γίνεται η
σύγκριση µετατραπούν σε περιουσιακά στοιχεία διαφορετικής
κατηγορίας ή µεταβληθεί το νόµισµα στο οποίο είναι εκφρα-
σµένα ή ασκηθεί δικαίωµα αγοράς επ 'αυτών, ο ορισµός των
οµοειδών περιουσιακών στοιχείων πρέπει να προσαρµόζεται
αναλόγως, ώστε να περιλαµβάνει:σε περίπτωση µετατροπής, τα
περιουσιακά εκείνα στοιχεία στα οποία έχουν µετατραπεί τα
αρχικά περιουσιακά στοιχεία ·σε περίπτωση άσκησης δικαιώ-
µατος αγοράς επί περιουσιακών στοιχείων, στοιχεία οµοειδή
των καταβεβληµένων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον ο
πωλητής έχει καταβάλει στον αγοραστή ποσό ίσο µε την αξία
του ασκηθέντος δικαιώµατος αγοράς ·σε περίπτωση περιουσιακών
στοιχείων τα οποία έχουν εκφραστεί σε άλλο νόµισµα, περιου-
σιακά στοιχεία οµοειδή εκείνων που προκύπτουν από την
επανέκφραση, πλέον χρηµατικού ποσού ίσου µε τη διαφορά πουενδεχοµένως προκύπτει µεταξύ της αξίας των περιουσιακών στοι-
χείων πριν και µετά την επανέκφρασή τους.
19.Τα γεγονότα που συνιστούν λόγους λύσης και που νοµιµοποιούν
την ΕθνΚΤ να λύσει και να εκκαθαρίσει όλες τις εκκρεµείς
συναλλαγές δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα προβλεπόµενα στις
διατάξεις του σηµείου 6 γεγονότα.
20.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διατάξεις για τον συµψηφισµό, οι
οποίες αποβλέπουν στην επίτευξη οικονοµικών αποτελεσµάτων
ισοδύναµων µε αυτά που περιγράφονται ακολούθως.
α) Με την επέλευση του γεγονότος που συνιστά λόγο λύσης,
θεωρείται ότι επέρχεται αυτοµάτως η ηµεροµηνία επαναγοράς
για κάθε συναλλαγή, µε την επιφύλαξη δε των ακόλουθων
διατάξεων όλα τα οµοειδή πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία
καθίστανται αµέσως παραδοτέα [και κατά τρόπο ώστε η
εκπλήρωση των αντίστοιχων υποχρεώσεων των συµβαλλο-µένων µερών για παράδοση των περιουσιακών στοιχείων και
καταβολή του τιµήµατος επαναγοράς για κάθε επαναγοραζό-
µενο περιουσιακό στοιχείο να πραγµατοποιείται
αποκλειστικά κατά τα οριζόµενα στο στοιχείο β), ακολούθως]
ή, εναλλακτικά, λύεται η πράξη επαναγοράς.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 100
▼B
β)i)Οι σε περίπτωση λύσης αγοραίες αξίες των επαναγορα-
σθέντων περιουσιακών στοιχείων και όλων των οµοειδών
περιουσιακών στοιχείων που πρόκειται να µεταβιβαστούν,
καθώς και το καταβλητέο από κάθε συµβαλλόµενο τίµηµα
επαναγοράς, καθορίζονται από την ΕθνΚΤ για όλες τις
συναλλαγές µε βάση την ηµεροµηνία επαναγοράς.
ii)Με βάση τα ποσά που καθορίζονται µε αυτόν τον τρόπο, η
ΕθνΚΤ (µε βάση την ηµεροµηνία επαναγοράς) υπολογίζει
τα εκατέρωθεν οφειλόµενα ποσά ·τα ποσά που οφείλουν οι
συµβαλλόµενοι από τη µεταξύ τους σχέση συµψηφίζονται
και µόνο το καθαρό υπόλοιπο που προκύπτει καθίσταται
ληξιπρόθεσµο και απαιτητό από το δικαιούχο την εποµένη
ηµέρα κατά την οποία όλα τα σχετικά τµήµατα του
TARGET βρίσκονται σελειτουργική ετοιµότητα για την
εκτέλεση πληρωµής. Για τους σκοπούς αυτού του υπολογι-
σµού, όσα ποσά δεν είναι εκφρασµένα σε ευρώ
µετατρέπονται σε ευρώ κατά τη σχετική ηµεροµηνία, µε
βάση την υπολογιζόµενη σύµφωνα µε το σηµείο 16
ισοτιµία.
γ) Ως«αγοραία αξία σε περίπτωση λύσης »νοείται, σε σχέση µε
οποιαδήποτε περιουσιακά στοιχεία, σε οποιαδήποτε
ηµεροµηνία:
i)η αγοραία αξία των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων κατά
το χρόνο αποτίµησης σε περίπτωση λύσης, που υπολογί-
ζεται µε βάση την πιο αντιπροσωπευτική τιµή κατά την
εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της ηµεροµηνίας
αποτίµησης ή
ii)σε περίπτωση που δεν υφίσταται αντιπροσωπευτική τιµή
επί συγκεκριµένου περιουσιακού στοιχείου κατά την
εργάσιµη ηµέρα που προηγείται της ηµεροµηνίας
αποτίµησης, η τελευταία τιµή διαπραγµάτευσης. Εάν δεν
υφίσταται τιµή διαπραγµάτευσης, η ΕθνΚΤ καθορίζει µια
τιµή, λαµβάνοντας υπόψη την τελευταία τιµή που είχε
καθοριστεί για το περιουσιακό στοιχείο στην αγορά
αναφοράς ή
iii)σε περίπτωση περιουσιακών στοιχείων για τα οποία δεν
υφίσταται αγοραία αξία, η αξία η οποία εξευρίσκεται
βάσει οποιασδήποτε άλλης πρόσφορης µεθόδου
αποτίµησης ή
iv)εάν η ΕθνΚΤ, πριν από το χρόνο αποτίµησης σε
περίπτωση λύσης, έχει πωλήσει τα περιουσιακά στοιχεία
ή τα οµοειδή περιουσιακά στοιχεία στην αγοραία τιµή, το
καθαρό προϊόν της πώλησης, µετά από αφαίρεση όλων των
συνήθων εξόδων, αµοιβών και δαπανών που η πώληση
συνεπάγεται, ενώ ο υπολογισµός διενεργείται και τα ποσά
καθορίζονται από την ΕθνΚΤ.
21.Εάν οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρ-
µόζει µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν οποιαδήποτε διάταξη για την
αντικατάσταση της ασφάλειας, διασφαλίζουν την εξακολούθηση
της συµµόρφωσης προς τα απαιτούµενα µέτρα ελέγχου κινδύνων.
22.Εάν οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρ-
µόζει µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν οποιαδήποτε διάταξη για
περιθώρια καταβλητέα (ή επιστρεπτέα) σε µετρητά, προβλέπεται
ότι κάθε περαιτέρω υποχρέωση επιστροφής (ή παροχής) περιθω-
ρίων ικανοποιείται πρώτα από τη χρήση µετρητών µέχρι το αυτό
ποσό (πλέον κάθε συναφούς τόκου).
Χαρακτηριστικά αποκλειστικά των ρυθµίσεων δανείων που καλύπτονται
από ασφάλεια
23.Τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια (π.χ. ως
ενέχυρο) στο πλαίσιο µίας ρύθµισης δανείου που καλύπτεται απόασφάλεια πρέπει, από νοµική άποψη, να είναι ρευστοποιήσιµα,
ελεύθερα από προνοµιακές απαιτήσεις επ 'αυτών. ∆εν θα πρέπει
να είναι δυνατή για κανέναν τρίτο (συµπεριλαµβανοµένου του
φορέα ρευστοποίησης σε περίπτωση αφερεγγυότητας) η παρέµ-
βαση και επιτυχής διεκδίκηση των ενεχυρασθέντων
περιουσιακών στοιχείων (σε περίπτωση µη ύπαρξης απάτης) ή
οποιουδήποτε δικαιώµατος που σχετίζεται µε αυτά.
24.Η ΕθνΚΤ, από νοµική άποψη, θα πρέπει να είναι σε θέση να
προβαίνει σε ανάκτηση της οικονοµικής αξίας των ενεχυρα-
σθέντων περιουσιακών στοιχείων, µέσω µίας διαδικασίας
παροχής ρευστότητας υπό προκαθορισµένες περιστάσεις, οι
οποίες δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τις προβλεπόµενες στο2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 101
▼B
σηµείο 6 και οι οποίες αντιστοιχούν στις περιστάσεις υπό τις
οποίες µια ΕθνΚΤ δύναται να θεωρήσει τον αντισυµβαλλόµενο
ως αθετούν µέρος, στο πρόσωπο του οποίου επέρχεται λόγος
λύσης στο πλαίσιο των ρυθµίσεων επαναγοράς.
25.Οι ρυθµίσεις δανείων που καλύπτονται από ασφάλεια προβλέπουν
τη δυνατότητα παράτασης της διάρκειας των ενδοηµερησίων
πράξεων, κατά τρόπο ώστε αυτές να καθίστανται πράξεις εικοσι-
τετραώρου.
III.Συµπληρωµατικά ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά που εφαρµόζονται
στις συµφωνίες ανταλλαγής νοµισµάτων
26.Κάθε συναλλαγή νοείται ως άµεση και ταυτόχρονα προθεσµιακή
αγορά και πώληση ευρώ έναντι ξένου νοµίσµατος.
27.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διάταξη σχετικά µε το χρόνο και τους
µηχανισµούς µεταφοράς πληρωµών. Η ηµεροµηνία της προθε-
σµιακής πώλησης /αγοράς ορίζεται κατά τη συνοµολόγηση κάθε
συναλλαγής.
28.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ ορίζουν το ξένο νόµισµα, την άµεση ισοτιµία, την
προθεσµιακή ισοτιµία, την ηµεροµηνία µεταβίβασης και επανα-
µεταβίβασης ως εξής:
α) ως«ξένο νόµισµα »νοείται κάθε νόµιµο νόµισµα πλην του
ευρώ·
β) ως«άµεση ισοτιµία »στο πλαίσιο κάθε συγκεκριµένης συναλ-
λαγής νοείται η εφαρµοζόµενη ισοτιµία (όπως υπολογίζεται
σύµφωνα µε το σηµείο 16) για τη µετατροπή του εκφρα-
σµένου σε ευρώ ποσού στο ποσό του ξένου νοµίσµατος της
εν λόγω συναλλαγής ·το τελευταίο είναι το ποσό που υποχ-
ρεούται να µεταβιβάσει ο ένας συµβαλλόµενος στον άλλο
κατά την ηµεροµηνία µεταβίβασης, έναντι καταβολής του
ισοδύναµου ποσού σε ευρώ ·η εν λόγω ισοτιµία καθορίζεται
στην επιβεβαίωση ·
γ) ως«προθεσµιακή ισοτιµία »νοείται η ισοτιµία που υπολογί-
ζεται σύµφωνα µε το σηµείο 16 και εφαρµόζεται για τη
µετατροπή του εκφρασµένου σε ευρώ ποσού στο ποσό του
ξένου νοµίσµατος που ένας συµβαλλόµενος υποχρεούται να
µεταβιβάσει στον άλλο κατά την ηµεροµηνία επαναµεταβί-
βασης, έναντι καταβολής του ισοδύναµου ποσού σε ευρώ. Η
εν λόγω ισοτιµία καθορίζεται στην επιβεβαίωση και
προσδιορίζεται στις σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές
ρυθµίσεις που εφαρµόζει η κάθε ΕθνΚΤ ·
δ) ως«ποσό επαναµεταβίβασης σε ξένο νόµισµα »νοείται το
ποσό σε ξένο νόµισµα που απαιτείται για την αγορά του
εκφρασµένου σε ευρώ ποσού κατά την ηµεροµηνία επαναµε-
ταβίβασης ·
ε) ως«ηµεροµηνία µεταβίβασης »στο πλαίσιο κάθε συγκεκρι-
µένης συναλλαγής νοείται η ηµεροµηνία (και, κατά
περίπτωση, η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία
πρόκειται να εκτελεστεί η µεταβίβαση του ποσού σε ευρώ
από τον ένα συµβαλλόµενο στον άλλο, η οποία, προς άρση
των αµφιβολιών, θα είναι η ηµεροµηνία (και, κατά
περίπτωση, η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία
τα µέρη έχουν συµφωνήσει ότι θα πραγµατοποιηθεί ο διακα-
νονισµός της µεταβίβασης του ποσού σε ευρώ ·
στ) ως«ηµεροµηνία επαναµεταβίβασης »νοείται, στο πλαίσιο
κάθε συγκεκριµένης συναλλαγής, η ηµεροµηνία (και, κατά
περίπτωση, η συγκεκριµένη ώρα της ηµέρας) κατά την οποία
ο ένας συµβαλλόµενος πρόκειται να επαναµεταβιβάσει στον
αντισυµβαλλόµενο το ποσό σε ευρώ.
29.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ προβλέπουν ότι ορισµένα γεγονότα (τα οποία καθορί-
ζονται παρακάτω, στο σηµείο 30) οδηγούν σε λύση και
εκκαθάριση όλων των εκκρεµών συναλλαγών, πρέπει δε να
προβλέπουν τον τρόπο πραγµατοποίησης της εν λόγω εκκαθά-
ρισης (συµπεριλαµβανοµένου του συµψηφισµού).
30.Τα γεγονότα τα οποία συνιστούν λόγο λύσης και τα οποία νοµι-
µοποιούν την ΕθνΚΤ να προβεί στην καταγγελία και
εκκαθάριση όλων των εκκρεµών συναλλαγών δεν διαφέρουν
ουσιωδώς από τα προβλεπόµενα στις διατάξεις του σηµείου 6
γεγονότα.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 102
▼B
31.Οι σχετικές συµβατικές ή κανονιστικές ρυθµίσεις που εφαρµόζει
µια ΕθνΚΤ περιλαµβάνουν διατάξεις για τον συµψηφισµό, οι
οποίες αποβλέπουν στην επίτευξη οικονοµικών αποτελεσµάτων
ισοδύναµων µε αυτά που περιγράφονται ακολούθως.
α) Με την επέλευση του λόγου λύσης, θεωρείται ότι επέρχεται
λύση κάθε συναλλαγής, οι δε τιµές αντικατάστασης των
ποσών σε ευρώ και των επαναµεταβιβαζόµενων ποσών σε
ξένο νόµισµα θα καθορίζονται από την ΕθνΚΤ, βάσει της
παραδοχής ότι οι εν λόγω τιµές αντικατάστασης αντιπροσω-
πεύουν τα αναγκαία ποσά για τη διασφάλιση, υπέρ της
ΕθνΚΤ, του οικονοµικού ισοδυνάµου οποιωνδήποτε πληρωµών
θα είχαν απαιτηθεί σε αντίθετη περίπτωση και
β) µε βάση τα καθοριζόµενα µε αυτό τον τρόπο ποσά, η ΕθνΚΤ
(µε βάση την ηµεροµηνία επαναµεταβίβασης) υπολογίζει τα
εκατέρωθεν οφειλόµενα ποσά ·τα ποσά που οφείλουν οι
συµβαλλόµενοι από τη µεταξύ τους σχέση µετατρέπονται,
σύµφωνα µε το σηµείο 16 και όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο,
σε ευρώ και συµψηφίζονται, µόνο δε το καθαρό υπόλοιπο που
προκύπτει καθίσταται ληξιπρόσθεσµο και απαιτητό από το
δικαιούχο την εποµένη ηµέρα κατά την οποία όλα τα σχετικά
τµήµατα του TARGET βρίσκονται σε λειτουργική ετοιµότητα
για την εκτέλεση πληρωµής.2000X0776 — EL — 07.07.2002 — 001.001 — 103