copenlu/tydiqa_copenlu huggingface dataset:
Wagikuyu

Wagikuyu (pia: Wakikuyu) ni kabila kubwa nchini Kenya lenye watu milioni 7.5 au asilimia 22 za Wakenya wote. Wenyewe hujiita Agĩkûyû. Neno Gikuyu linatokana na mti wa mkuyu (kwa Kik: mũkũyũ). Lakabu ya Wakikuyu ni Nyũmba ya Mũmbi, tafsiri yake ikiwa ni: nyumba ya Muumba.

Question: Kuna takriban wakikuyu wangapi nchini Kenya?

Ghana

Sehemu kubwa ya eneo la sasa la kusini na kati mwa Ghana ilikuwa imeungana chini ya Himaya ya Ashanti ya Waashanti, tawi la Waakan wa karne ya 16.

Question: Waashanti ni watu wa nchi gani?

Kipepeo


Vipepeo ni ndumili (hali ya mwisho ya metamofosisi) za wadudu wa oda ya Lepidoptera. 

Question: Ndumili ni nini?

Krismasi

Krismasi inatokana na neno la Kiingereza lenye maana ya "Christ`s Mass" yaani misa au ibada ya Kristo.

Question: Jina Krismasi linatokana na nini?

Calgary Sun

Lilichapishwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1980, gazeti hili huchapishwa katika mtindo sawa na tabloid na lilichukua nafasi ya gazeti la hapo awali,The Albertan, baada ya kununuliwa na wachapishaji wa Toronto Sun.

Question: Je,gazeti la Calgary Sun kilichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka upi?

Jefferson Montero

Jefferson Antonio Montero Vite (alizaliwa Babahoyo, mkoa wa Los Ríos, 1 Septemba 1989) ni mchezaji wa soka wa Ecuadorian ambaye anacheza kama winga katika klabu ya Welsh Welsh Swansea na timu ya taifa ya Ecuador.

Question: Jefferson Antonio Montero alizaliwa wapi?

How to Stop an Exploding Man

"How to Stop an Exploding Man" ni sehemu ya ishirini na tatu na mwisho ya msimu wa kwanza wa mfululizo wa kipindi cha ubunifu wa kisayansi kinachorushwa hewani na televisheni ya NBC, Heroes. Sehemu hii ilitungwa na Tim Kring na kuongozwa na Allan Arkush. Kipengele ndiyo cha mwisho katika vipande vitatu vya mwisho katika msimu wa kwanza.[1]

Question: How to Stop an Exploding Man ni sehemu ya ishirini na tatu ya kipindi gani?

Nyota


Nyota kwa mang'amuzi na lugha ya kawaida ni nuru ndogo zinazoonekana angani wakati wa usiku. 

Question: Nyota ni nini?

Johann Bayer


Johann Bayer (1572 – 7 Machi 1625) alikuwa mwanasheria na mwanaastronomia kutoka nchi ya Ujerumani. Alianzisha mfumo unaotumika hadi leo wa kutaja mahali pa nyota angani kufuatana na kundinyota na uangavu unaoonekanaMwangaza unaoonekana. Majina ya Bayer hutumiwa kwa nyota angavu zinazoonekana vema kwa macho matupu. 

Question: Je,Johann Bayer alizaliwa mwaka gani?

Nyungunyungu


Nyungunyungu ni wanyama wadogo wenye umbo la neli wa oda Megadrilacea katika faila Annelida. 

Question: Nyungunyungu ni nini?

Transparency International

Transparency International (kifupi TI) ni Shirika Lisilo la Kiserikali la kimataifa lenye shabaha ya kupambana dhidi ya rushwa na hongo kote duniani. Makao makuu yako Berlin (Ujerumani).

Question: Makao makuu ya shirika la Transparency International yako wapi?

Wimbi

Wimbi kwa lugha ya kawaida ni mwendo unaonekana kwenye uso wa maji tukitembea ufukoni mwa bahari. Kwa lugha ya fizikia wimbi halihusu maji pekee bali ni jambo linaloweza kutokea katika kila kitu.  

Question: Mawimbi ni nini?
Donald Gordon (Mfanyibiashara)

Donald Gordon, CC, CMG (11 Desemba 1901 - 2 Mei 1969) alikuwa mfanyibiashara wa Kanada na rais wa zamani wa Shirika la Kitaifa la reli la Kanada (Canadian National Railway - CNR) kutoka mwaka wa 1950 hadi mwaka wa 1966.

Question: Donald Gordon alizaliwa mwaka gani?

Nile

Mto wa Nile (pia: Naili; kwa Kiarabu ‏ ,النيل‎ an-nīl) ni mto mkubwa upande wa mashariki ya bara la Afrika. Mara nyingi hutajwa kuwa pia ni mto mrefu kabisa duniani kushinda mto Amazonas. Kutoka Ziwa la Viktoria Nyanza hadi mdomo wake kwenye Bahari ya Mediteranea Nile inavuka nchi za Uganda, Sudan Kusini, Sudan na Misri kwa urefu wa km 6,650. 

Question: Je,mto Nile iko ina urefu wa kilomita ngapi?

Mkoa wa Kilimanjaro

Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000[1]. Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.  

Question: Mlima mkubwa katika mkoa wa Kilimanjaro unaitwaje?

Mapinduzi ya Ufaransa


Mapinduzi ya Ufaransa (kwa Kifaransa: Révolution française) ni jina linalojumlisha matukio muhimu ya siasa kwa kipindi cha miaka 10, tangu 1789 hadi 1799, yaliyobadilisha uso wa Ufaransa na utamaduni wa Ulaya kwa jumla, kiasi cha kuhesabiwa kati ya matukio makuu ya historia yote.[1][2][3]

Question: Mapinduzi ya Kifaransa yalifanyika mwaka gani?

Steven Frayne

Frayne alizaliwa huko Bradford, England kwa mama wa Kiingereza na baba wa asili ya Pathani. Anasumbuliwa na ugonjwa wa Crohn, ambao umemfanya awe mdogo  wa kimo katika hali yake maisha yake yote. Alifadhaika kama mtoto, na moja ya mbinu za kwanza za mazingaombwe alizojifunza ni kitu ambacho babu yake alimfundisha kufanya hivyo inaonekana kanakwamba alikuwa mzito sana vilekwamba watoto wenzake walishindwa kumnyanyua .

Question: Steven Frayne alizaliwa wapi?
Orodha ya milima

Milima Aberdare (m 3,999), Kenya
Milima Ahaggar (m 2,918), Algeria
Milima Ahmar (m 2,965), Ethiopia
Milima Air (Azbine) (m 2,022) Niger
Milima Amaro (m 3,240), Ethiopia
Milima Atlantika (m 1,300), Nigeria - Kamerun
Milima Atlas (m 4,167), Moroko - Algeria - Tunisia
Milima Auas (m 2,484), Namibia
Mlima Baker (m 4,844), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Milima Bakossi (m 2,064), Kamerun
Milima Bale (m 4,377), Ethiopia
Milima Bvumba (m 1,911), Zimbabwe - Msumbiji
Milima Cal Madow (m 2,410), Somalia
Milima Cederberg (m 2,026), Afrika ya Kusini
Chappal Waddi (m 2,419), Nigeria
Compassberg (m 2,504), Afrika ya Kusini
Drakensberg (m 3,482), Lesotho - Afrika ya Kusini
Mlima Elgon (m 4,321) - volikano, Kenya - Uganda
Emi Koussi (m 3,415) - volikano, Chad
Mlima Emin (m 4,798), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Milima Entoto (m 3,200), Ethiopia
Milima Erta Ale (m 988) - volikano, Ethiopia
Mlima Gessi (m 4,715), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Milima Golis (m 1,371), Somalia
Mlima Kadam (Debasien au Tabasiat) (m 3,054), Uganda
Mlima Kamerun (m 4,075), Kamerun
Mlima Karisimbi (m 4,507) - volikano, Rwanda - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mlima Karthala (m 2,362) - volikano, Komori
Mlima Kenya (m 5,199) - volikano, Kenya
Mlima Kilimanjaro (m 5,895) - volikano, Tanzania - mlima wa juu kabisa katika Afrika
Mlima Kinyeti (m 3,187), mlima mrefu zaidi wa Sudan Kusini
Milima ya Kipengere (m ), Tanzania
Milima Lebombo (m 776), Msumbiji
Mlima Luigi di Savoia (m 4,627), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Milima Magaliesberg (m 1,852), Afrika ya Kusini
Milima ya Mahale (m 2,462), Tanzania
Milima Mandara (m 1,494), Nigeria - Kamerun
Mlima Meru (m 4,566) - volikano, Tanzania
Mlima wa Meza / Tafelberg (m 1,088), Cape Town, Afrika ya Kusini
Mlima Moco (m 2,610), Angola
Mlima Moroto (m 3,083), Uganda
Mlima Morungole (m 2,750), Uganda
Mlima Mulanje (m 3,002), Malawi
Nyanda za Juu za Mashariki (m ), Zimbabwe - Msumbiji
Milima Ogo (m ), Somalia
Milima Outeniqua (m 1,578), Afrika ya Kusini
Pico de São Tomé (m 2,024) - volikano, Sao Tome na Principe
Piton de la Fournaise - volikano (m 2,632), Réunion
Piton des Neiges – volikano (m 3,069), Réunion
Ras Dejen (m 4,533), Ethiopia
Mlima Rungwe (m 3,175), Zambia
Ruwenzori (m 5,109), Uganda
Milima Semien (m 4,550), Ethiopia
Mlima Serbal (m 2,070), Misri
Mlima Sinai (m 2,285), Misri
Mlima Speke (m 4,890), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Mlima Stanley (m 5,119), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda
Milima Swartberg (m 2,325), Afrika ya Kusini
Tao la Mashariki (m ), Tanzania - Kenya
Milima Teffedest (m 2,370), Algeria
Teide (m 3,717) Tenerife - mlima wa juu kabisa wa Hispania (ingawa kijiografia katika visiwa vya Afrika)
Milima Tibesti (m 3,445), Chad - Libya
Jbel Toubkal (m 4,167), Moroko
Milima ya Udzungwa (m 2,579), Tanzania
Milima ya Uluguru (m 2,630), Tanzania
Milima ya Upare (m 2,643), Tanzania
Milima ya Usambara (m ), Tanzania
Mlima Zulia (m 2,149), Uganda

Question: Je,mlima mrefu zaidi Afrika ni upi?
Kiini cha atomu

Atomu ni chembe ndogondogo zinazounda na kutofautisha elementi mbalimbali kama vile oksijeni, chuma au kaboni. Kila kitu, kama ni gimba mango, gesi au kiowevu, kinaundwa na chembechembe ndogo. Kama kina elementi moja tu, kuna atomu za aina moja tu ndani yake. Vitu vingi vinaundwa na muungano wa elementi tofauti kwa mfano maji kwa oksijeni na hidrojeni. Hapo atomu tofauti zinaunganishwa kuwa molekyuli. Hizi molekyuli ni muungano wa elementi za aina tofauti ("kampaundi": kutoka Kiingereza "compounds"). Chembe ndogo ya kila elementi huitwa atomu. Kila elementi ina atomu za aina yake kulingana na asili yake. 

Question: Atomu ni nini?

Maktoum bin Rashid Al Maktoum

Sheikh Maktoum bin Rashid Al Maktoum alifariki asubuhi ya 4 Januari 2006, baada ya 'heart attack' kama amekaa katika hoteli ya Palazzo Versace iliyo katika Gold Coast, Queensland, Australia. Nafasi yake ilichukuliwa na ndugu yake, Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum kama mtawala wa Dubai.

Question: Maktoum bin Rashid Al Maktoum alifariki wapi?

Dwight D. Eisenhower

Dwight Eisenhower alizaliwa tarehe 14 Oktoba, mwaka wa 1890, kama mtoto wa tatu wa David na Ida Eisenhower katika mji wa Denison, Texas. Watoto wote saba walikuwa wavulana, majina yao: Arthur, Edgar, Dwight, Roy, Paul (aliyefariki utotoni na dondakoo), Earl, na Milton. Kabla Dwight hajafikisha umri wa mwaka mmoja, wazazi wake walihamia mji wa Abilene, Kansas, ambapo alilelewa na kuhitimu shule. Baada ya kufanya kazi mbalimbali za mikono, alifaulu mtihani wa kuingia chuo cha kijeshi cha Westpoint ambapo alihitimu mwaka wa 1915.

Question: Je,Dwight David Eisenhower alizikwa wapi?

Fransisko wa Asizi

Alizaliwa mwaka 1181 au 1182 mjini Assisi, Italia; alifariki tarehe 3 Oktoba 1226 karibu na mji ule.

Question: Je, Fransisko wa Asizi alizaliwa katika karne gani?
Akwilina Akwilini

Baada ya masiku kupita na ndugu wa familia kutaka kujua chanzo cha umauti wa binti yao, ripoti ikaja amepigwa na ncha kali. Majibu ambayo wengi hawakuyapenda. Baada ya joto kuwa kubwa mtandaoni wakihoji uhalali wa majibu mepesi kwa maswali mazito, ndipo jibu lilipotoka ya kwamba chanzo ni risasi iliyopigwa hewani na kupoteza mwelekeo.[8]  Taarifa za awali zilikuwa zinasema ya kwamba suala la uchunguzi litachukua takribani siku 14, ndipo walipoazimia kuchukua mwili wa marehemu kwa ajili ya maandalizi ya maziko huku wakisubiri ripoti ya mwisho. Baada ya majadiliano ya ndani ya familia, walikuja na bajeti ya shilingi za Kitanzania milioni themanini lakhi moja na elfu hamsini (80,150,000). Bajeti hii ilizua taharuki kubwa mno mtandaoni. Wengine waliona kama usanii, wengine kufa kufaana, na wengine waliona kama vile kufanya mtaji suala la kuzika.[9]
Mchanganuo wa bajeti wa bajeti hiyo ya familia unaonesha kuwa jeneza ni Sh milioni 1.5, malipo hospitali Sh 200,000, gari ya kusafirisha mwili Sh milioni 3, magari ya kusafirisha wafiwa makubwa matano Sh milioni 20, chakula njiani Sh milioni 3, chakula kwenye msiba Mbezi kwa siku tatu Sh milioni 10, viti 200 Sh 400,000. Turubai kwa siku tatu ni Sh 600,000, mwongoza shughuli Sh 400,000, picha Sh milioni 1 na maji ya kutumia nyumbani Sh 50,000. Kwa pande wa Rombo, Kilimanjaro, chakula kwa siku tano ni Sh milioni 30, muziki na mwongoza shughuli Sh 200,000, turubai Sh milioni 1, viti Sh 400,000, kinywaji cha mabora Sh 100,000, kaburi la kisasa Sh milioni 3, maua na mataji Sh milioni 1, mapambo Sh 500,000 na dharura na tahadhari Sh milioni 2.[10] Awali, ilionekana kama kuna mgomo baridi kutoka serikalini kuhusu kugharamia mazishi hayo kwa bajeti iliyotajwa, lakini baada ya muda kadhaa serikali iliridhia lakini kwa masharti ya kugharamia yenyewe mazishi na si kutoa fedha taslimu.[11][12] Baada ya mivutano mingi, hatimaye hatua ya maziko ya Akwilina yalianza Dar es Salaam katika viwanja vya chuo NIT tarehe 22 Februari 2018 kumuaga kwa watu wa DAR, halafu tarehe 23 Februari safari ya kwenda Rombo kwa maziko.[13]

Question: Je,Akwilina Akwilini Bafta alizikwa wapi?

Thomas Edison


Thomas Alva Edison (11 Februari 1847 - 18 Oktoba 1931) alikuwa mvumbuzi mashuhuri na mfanyabiashara nchini Marekani. Aliboresha vifaa kama balbu ya umeme, mikrofoni na kugundua gramafoni. Utafiti na uvumbuzi wake ulihusu hasa mitambo ya umeme. Akajishughulisha pia na mtandao wa ugawaji wa umeme.

Question: Balbu ilitengenezwa na nani?

Historia ya Afrika

Katika mwaka huu wa 1956, Sudan na Tunisia vile vile walipata uhuru wao, na Ghana katika mwaka wa 1957, Guinea katika mwaka wa 1958, na vile vile Morocco wakarudishiwa Spanish Morocco.

Question: Je,Ghana ilijipatia uhuru mwaka upi?

Maji


Maji ni kimiminika ambacho ni kiini cha uhai wowote duniani na pia kiini cha utamaduni wa binadamu. Hakuna mtu anayeweza kuishi bila maji kwa sababu asilimia 50 - 65 za mwili wa mwanadamu ni maji. Hata miili ya mimea na wanyama kwa kiasi kikubwa ni maji. Pia katika dunia maji yamechukua karibu robo tatu ya eneo lake lote (71.11%). Kwa hiyo maji ni kitu cha msingi sana.

Question: Kuna asilimia ngapi ya maji mwilini?
Benito Mussolini


Benito Amilcare Andrea Mussolini (Dovia di Predappio, Romagna, 29 Julai 1883 - Dongo, Lombardia, 28 Aprili 1945) alitawala Italia kidikteta kati ya miaka 1922 na 1943.

Question: Je, Benito Mussolini alizaliwa wapi?

Laurent Kabila

Laurent-Désiré Kabila (27 Novemba 1939 – 18 Januari 2001) alikwa rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuanzia Mei 1997 hadi kuuawa 2001. Alifuatwa na mwanawe Joseph Kabila.

Question: Nani aliteuliwa kama rais wa Zaire baada ya kifo cha  Joseph-Désiré Mobutu?

Marekani

Funguvisiwa ya Hawaii ni jimbo la visiwani katika bahari ya Pasifiki.  Ni jimbo la 50 na la mwisho mpaka sasa.

Question: Je,Marekani ina mikoa ngapi?

Maradhi ya zinaa

UKIMWI uligunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 1981 miongoni mwa wanaume waliokuwa wanaingiliana (mashoga) na miongoni mwa watu waliokuwa wanajidunga sindano katika jiji la New York na California. Baadaye maambukizi mengine yaligundulika pia kusini mwa jangwa la Sahara barani Afrika. Kwa haraka UKIMWI ukawa ugonjwa wa mlipuko duniani kote ukiathiri karibia kila nchi. Mpaka mwaka 2002, ilikadiriwa kuwa watu wazima wapato milioni 38.6 na watoto milioni 3.2 duania kote wanaishi na VVU au UKIMWI. Shirika la Afya Ulimwenguni, WHO, limekadiria kuwa kutoka mwaka 1981 mpaka mwisho wa mwaka 2002 watu karibia milioni 20 walikuwa wamekufa kutokana na UKIMWI. Kiasi cha hao milioni 4.5 walikuwa ni watoto wenye umri wa chini ya miaka 15.

Question: Je,ukimwi uligunduliwa lini barani Afrika?

Burundi

Katika Burundi kikosi cha kwanza cha Kijerumani kilifika mnamo 1896 wakakuta ufalme wa mwami wakaridhika kumwacha mwakilishi mkazi (resident)  katika mji mkuu Gitega ambaye hakuhusika  na mambo ya utawala wa ndani. Wakati ule eneo lilijulikana kwa jina "Urundi". Hapa sawa na Rwanda na Bukoba Wajerumani walitumia mbinu ya eneo lindwa ingawa walikuwa pia na majadiliano kuingiza falme hizi za kienyeji moja kwa moja ndani ya koloni lao.

Question: Mji mkuu wa Burundi ni upi?

Malawi

Dziko la Malaŵi (Chichewa)

Republic of Malawi (Kiingereza)

Jamhuri ya Malawi




 
 Bendera ya MalawiLugha rasmiChichewa, KiingerezaMji MkuuLilongweSerikaliJamhuriRaisArthur Peter MutharikaEneokm² 118.484Wakazi16.407.000 (Julai 2013)Wakazi kwa km²128.8JPT/Mkazi157 US-$ (2004)Uhurukutoka Uingereza tarehe 06.07.1964PesaKwacha ya MalawiWimbo wa TaifaMlungu salitsani Malawi

Question: Je,Malawi ilipata uhuru mwaka upi?

Atlantiki


Atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha Amerika upande wa magharibi na Afrika na Ulaya upande wa mashariki. Eneo lake ni kilometa za mraba 106,200,000 au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya Baltiki na Mediteranea. Hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya Pasifiki. Bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 82,400,000. 

Question: Atlantiki ina ukubwa gani?
Anthony Anderson

Anderson alizaliwa mjini Los Angeles, California, akiwa kama mtoto wa Dora, mshughulikiaji simu na mwigizaji; baba yake wa kufikia, Sterling Bowman, ana miliki maduka mengi ya nguo.[1] Anderson ni mhitimu wa Los Angeles County High School for the Arts na [[Chuo Kikuu cha Howard. Amesoma na waigizaji wenzake kama vile Avery Brooks, Ruby Dee na Ossie Davis.[2]

Question: Anthony Alexandre Anderson amesoma chuo kikuu gani?

Thabo Mbeki

Thabo Mvuyelwa Mbeki (amezaliwa 18 Juni 1942) alikuwa Rais wa nchi ya Afrika Kusini tangu 14 Juni 1999 hadi 24 Septemba 2008. Alimfuata Nelson Mandela.

Question: Je,Thabo Mvuyelwa Mbeki alizaliwa lini?

Ndimu

Ndimu ni matunda ya mndimu (Citrus aurantiifolia), mti wa familia ya michungwa (Rutaceae). Umbo lake ni mduara wenye rangi ya majani mpaka manjano, na kipenyo cha sm 3-6. Zina ladha ya uchachu kwa sababu ya asidi ndani yao. Ndimu mara nyingi hutumika kuongeza ladha kwenye chakula na vinywaji. Kwa kawaida ni ndogo kuliko limau, na chanzo kizuri pia cha vitamini C. Katika kanda za tropiki na nusutropiki mindimu inaweza kumea mwaka wote kama maji yakiwapo. Ndimu ni chungu kidogo kuliko malimau.

Question: Je,jina la kisayansi ya tunda ya ndimu ni ipi?

Tanzania

The United Republic of Tanzania (Kiing.)

Jamhuri ya Muungano wa 
Tanzania (Kiswahili)






Bendera ya TanzaniaNembo ya Tanzania
Kaulimbiu: Uhuru na UmojaWimbo wa TaifaMungu ibariki AfrikaLugha rasmiKiswahili (kwa dhati)Mji MkuuDodomaMakao ya SerikaliDodomaSerikaliJamhuriRaisJohn Pombe Joseph MagufuliMakamu wa RaisSamia SuluhuWaziri MkuuMajaliwa K. MajaliwaEneokm² 947.303Wakazi51,820,000 [2] (28th) (2014)Wakazi kwa km²47.5UhuruTanganyika kutoka Uingereza 9 Desemba 1961; mapinduzi Zanzibar 12 Januari 1964; muungano Tanganyika na Zanzibar 26 Aprili 1964PesaShilingi ya TanzaniaWakatiUTC+3Dini za wakaziDini asilia za Kiafrika (34.3%), Ukristo (33.5%), Uislamu (31.4%), wengineo (0.8%){{Sensa ya 27 Agosti 1967[1]}}

Question: Je,Tanzania ina takriban idadi ya watu wangapi?

Hispania

Eneo la nchi ni 500,000km² ambalo lina wakazi wenye idadi zaidi ya watu milioni 44.395.286 (2006).

Question: Hispania ina idadi ngapi ya watu?

Kombe la Dunia la FIFA 2018

Kombe la Dunia la FIFA 2018 ilikuwa michuano ya 21 ya Kombe la Dunia la FIFA inayohusisha timu za taifa za wanaume katika mchezo wa soka. Michuano hii ilishirikisha timu za wanaume kutoka nchi mbalimbali duniani ambazo ni wanachama wa FIFA na hufanyika mara moja kila baada ya miaka minne. Ilifanyika nchini Urusi ikaanza tangu tarehe 14 Juni na kilele cha michuno hii kilikuwa 15 Julai 2018 ambapo timu zilizoingia fainali Ufaransa na Kroatia zilicheza kuamua bingwa wa dunia. Ufaransa ilishinda kwa 4:2.

Question: Je,nchi gani ilishinda kombe la dunia mwaka 2018?
Johann Paul Schor

Johann Paul Schor (1615 - 1674), anajulikana katika jiji la Roma kama "Giovanni Paolo Tedesco" (jina hili Tedesco kwa Kiitalia linamaanisha Mjerumani). Johann alikuwa msanii kutoka nchi ya Austria. Alikuwa mzalishaji wa michoro ya kupamba katika Baroque Roma, akichora michoro ya vitanda, milipuko ya mapambo ya fedha, nguo na hata vyakula vya sukari. Hapo zamani michoro yake mingi ilihusishwa na Gian Lorenzo Bernini.

Question: Johann Paul Schor alikuwa mzalishaji wa kitu gani?

Tusker (pombe)

Kenya Breweries ilianzishwa mwaka 1922 na walowezi weupe wawili, George na Charles Hurst. Kampuni hii inamilikiwa na familia Dodd ya Kenya. Katika mwaka wa 1990, wengi wa wanahisa wa kampuni walikuwa Wanakenya na kampuni hii ilifanikiwa sana.

Question: Kampuni ya EABL ilianzishwa mwaka upi?

Nyumba ya Sanaa

Nyumba ya Sanaa imeibua vipaji vya wasanii wengi sana kwa upande wa uchoraji na utengenezaji wa nguo za Batik. Miongoni mwa wasanii maarufu wajulikanao kitaifa na kimataifa walioibuliwa pale Nyumba ya Sanaa ni George Lilanga, Francis Patric Imanjama, Malaba, Ntila n.k

Question: Patrick Francis Imanjama ni maarufu kwa kufanya kazi gani?

Historia ya Ufaransa

Katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2017 ilitokea kwa mara ya kwanza ya kwamba wagombea wa vyama vikubwa walishindwa kupata kura nyingi na awamu ya mwisho ya uchaguzi ilikuwa kati ya mgombea wa kujitegemea Emmanuel Macron (aliyepata urais) na Marie Le Pen wa Front National.

Question: Rais wa Ufaransa ni nani?

Gamalieli

Muhimu zaidi ni Gamalieli mwingine, Gamalieli I au Gamalieli mzee, kiongozi wa Mafarisayo katika karne ya 1 B.K. Anatajwa katika Agano Jipya, ambayo ni sehemu ya pili ya Biblia ya Kikristo, kama mwalimu wa mtume Paulo aliyewatetea mitume wa Yesu. Mapokeo ya Ukristo yanamheshimu kama mtakatifu). Katika Talmud ya Uyahudi anatajwa kwa heshima kama Rabban Gamliel.

Question: Je,Gamalieli alizaliwa katika karne gani?

Ghana

Hata hivyo, baada ya kushinda wingi wa viti katika Bunge ya Kuunda Sheria mnamo 1952, Kwame Nkrumah aliachiliwa na kuchaguliwa kuwa Kiongozi wa Masuala ya Serikali. 

Question: Rais wa kwanza wa Ghana alikuwa anaitwa nani?

Bill Gates

Walijiunga na kampuni ya kompyuta, malipo yao ikiwa ni kutumia tarakilishi yenye nguvu zaidi. Kazi yao ilikuwa ni kutafuta nukshi katika mitambo ya kompyuta, wakati huohuo waliweza kijifunza lugha mpya za kompyuta. Bill akaenda kwenye Chuo Kikuu cha Harvard. Kwa mara nyingine tena akajiunga pamoja na Paul kuandika toleo jipya la programu ya Msingi wa lugha ya kwanza ya kompyuta ya kibinafsi, iitwayo Altair 8800. Kampuni hiyo iliridhishwa na kazi ambayo Bill Gates na Paul Allen waliofanya na programu hiyo ikapewa leseni. Jambo hili liliwachangia Gates na Allen kuanzisha kampuni ya Microsoft, iliyokuwa ikitengenezea kampuni zingine programu. Bill Gates aliacha masomo yake katika chuo kikuu cha Harvard na kujishughulisha muda wake wote katika biashara.

Question: Je,Bill Gates alisomea katika chuo kikuu gani?
Tupac Shakur


Tupac Amaru Shakur (16 Juni 1971 - 13 Septemba 1996) alikuwa mwigizaji, mwanaharakati wa haki za binadamu, na pia mwanamuziki maarufu wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 2Pac. Ni mmoja kati ya wasanii wa hip hop waliouza rekodi nyingi za muziki dunia.

Question: Je,2Pac alizaliwa mwaka upi?

Tupac Shakur


Tupac Amaru Shakur (16 Juni 1971 - 13 Septemba 1996) alikuwa mwigizaji, mwanaharakati wa haki za binadamu, na pia mwanamuziki maarufu wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 2Pac. Ni mmoja kati ya wasanii wa hip hop waliouza rekodi nyingi za muziki dunia.

Question: Je Tupac Shakur alikuwa na miaka ngapi wakati wa kifo chake?

Orodha ya milima mirefu duniani

Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Question: Je,mlima mkubwa zaidi nchini Tanzania ni ipi?

Historia ya Kiswahili

Historia ya Kiswahili imeanza takriban miaka 1000 iliyopita kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki.

Question: Lugha ya kiswahili ilitokea wapi?

Ndovu

Tembo ndiyo mamalia wa nchi kavu wakubwa kuliko wote sasa. Tembo hubeba mimba kwa miezi 22, muda mrefu kuliko wanyama wote wa ardhini. Ndama wa tembo akizaliwa huwa na uzito wa kilogramu 120. Tembo huishi kwa miaka 50-70, lakini tembo aliyevunja rekodi aliishi miaka 82.  

Question: Je,mnyama mkubwa kabisa  porini ni yupi?

Nigeria

Mji mkubwa zaidi ni Lagos (mji mkuu wa zamani) ukiwa na wakazi 15,000,000. Kati ya miji mingine kuna Abuja, Kano, Ibadan, Oshogbo, Ilorin, Abeokuta,  Ogbomosho na Port Harcourt.

Question: Je,Lagos ina idadi ya takriban watu wangapi?

Upinde wa mvua

Mfano wa rangi hizo huanza na nyekundu nje na hubadilika kupitia rangi ya chungwa, njano, kijani, bluu, na urujuani ndani. Rangi hizi na ufuatano ni sehemu ya spektra ya nuru.

Question: Aina za rangi ni gani?