Patent PL-429164-A1 (PL)
Inventor: ROMAŃSKI JAN
IPC: G21F9/12
Filed: 2019-03-06
Abstract: Przedmiotem zgłoszenia jest receptor do jednoczesnego usuwania oksoanionów i ich przeciwjonów z fazy wodnej, zwłaszcza zawierających odpady radioaktywne, posiadający ugrupowania amidowe specyficznie koordynujące oksoaniony, a także ugrupowania specyficznie koordynujące kationy, charakteryzuje się tym, że posiada w obrębie jednej cząsteczki ugrupowania wiążące oksoaniony i ugrupowania wiążące kationy, korzystnie tworzące strukturę o wzorze ogólnym, przy czym Z to ugrupowanie zawierające eter koronowy, korzystnie grupa benzokoronowa, X to dowolny podstawnik, w tym ugrupowanie Y-Z, a Y to dowolny podstawnik lub O (czyli wiązanie bezpośrednie pomiędzy N i Z), przy czym ugrupowaniem wiążącym oksoaniony jest jednostka amidu kwasu kwadratowego koordynująca oksoaniony poprzez grupy amidowe, a amid kwasu kwadratowego posiada dodatkowo podstawniki wpływające na zwiększenie lub zmniejszenie kwasowości jego pary protonów amidowych, w porównaniu do niepodstawionego amidu kwasu kwadratowego, podczas gdy ugrupowaniem wiążącym przeciwjony jest eter koronowy o wielkości odpowiednio dobranej do rodzaju wiązanego kationu, stanowiący część co najmniej jednego z wymienionych powyżej podstawników amidu kwasu kwadratowego, przy czym receptor ma zdolność usuwania oksoanionów i ich przeciwjonów z fazy wodnej do innej fazy niemieszającej się z wodą, korzystnie do fazy organicznej i ma zdolność do tworzenia kompleksów rozpuszczalnych w co najmniej jednej z wyżej wymienionych faz. Zgłoszenie obejmuje także sposób usuwania oksoanionów w postaci soli nieorganicznych z fazy wodnej, wykorzystujący receptory w postaci cząsteczek organicznych posiadających grupy amidowe, który charakteryzuje się tym, że receptory według wynalazku wykorzystuje się do jednoczesnego wiązania oksoanionów i ich przeciwjonów znajdujących się w fazie wodnej, korzystnie o odczynie kwaśnym w przypadku zastosowania receptora z podstawnikami zwiększającymi kwasowość protonów amidu kwasu kwadratowego, lub o odczynie zasadowym w przypadku zastosowania receptora z podstawnikami zmniejszającymi kwasowość protonów amidu kwasu kwadratowego. Zgłoszenie zawiera również sensor do wykrywania oksoanionów charakteryzuje się tym, że obejmuje receptory według wynalazku rozpuszczone lub zawieszone w rozpuszczalniku I/2178.00 06/03/2019 organicznym lub mieszaninie rozpuszczalników organicznych, tworzące kompleksy barwne w kontakcie z fazą zawierającą dane oksoaniony oraz preparat do usuwania oksoanionów z roztworów wodnych, zwłaszcza zawierających odpady radioaktywne, na etapie poprzedzającym ich utylizację przez zeszklenie, który charakteryzuje się tym, że zawiera receptor według wynalazku rozpuszczony lub zawieszony w fazie niemieszającej się z wodą oraz odpowiednią ilość przeciwjonu wspierającego ekstrakcję, jak również proces utylizacji roztworów wodnych przez zeszklenie, zwłaszcza zawierających odpady radioaktywne charakteryzujący się tym, że etap zeszklenia jest poprzedzony etapem usunięcia oksoanionów, korzystnie anionów siarczanowych(VI), ww. sposobem z wykorzystaniem przedmiotowych receptorów, korzystnie z wykorzystaniem preparatu według wynalazku.