Patent PL-155698-B1 (PL)
IPC: G01N33/30
Filed: 1988-09-28
Abstract: Przedm iotem w ynalazku j e s t sposób o k re ś la n ia o d p o rn o ści e m u ls ji na miedź i j e j
zw iązk i, a zw łaszcza e m u lsji ch ło d źąco -sm aru jący ch do obró b k i p la s ty c z n e j m ied zi,
s z c z e g ó ln ie w p ro c e s ie c ią g n ie n ia d ru tu m ied zian eg o .
P roces o b ró b k i m iedzi wymaga sto so w an ia c ie c z y ch ło d ząco -sm aru jący ch o du żej trw a ­
ł o ś c i i o d p o rn o ści na pow stające zw iązk i m ie d z i. W tra k c ie c ią g n ie n ia d ru tu m ie d z ia ­
nego na sk u tek zmiany jego śre d n ic y pow staje św ieża po w ierzch n ia k a ta liz u ją c a w iele
r e a k c j i . P o w stają znaczne i l o ś c i ś c ie r u m iedzianego oraz ro z p u sz c z a ln y c h związków
m ie d z i, k tó re r e a g u ją ze sk ład n ik am i o le ju em ulgującego. P o w stające zw iązki m iedzi
m ają duży wpływ na trw ało ść e m u ls ji. J e ż e l i em u lsja nie ma z d o ln o ś c i wemulgowywenia
p o w stający ch związków m iedzi dochodzi w k ró tk im c z a s ie do j e j r o z b i c i a . Odporność
e m u ls ji na zw iązk i m iedzi i je j trw a ło ść o k re ś la s i ę p ra k ty c z n ie poprzez prow adzenie
p ro cesu p rz e c ią g a n ia d ru tu w w arunkach przem ysłow ych, co wymaga przygotow ania du żej
i l o ś c i e m u ls ji i d łu g o trw ały ch badań. Są to próby kosztowne i cza so c h ło n n e .
Celem wynalazku było opracow anie metody oceny e m u ls ji, zn aczn ie o g ra n ic z a ją c e j
i l o ś ć p ró b .
W sposobie w edług wynalazku ro b o czą e m u lsję wprowadza s i ę do naczynia szk lan eg o
zao p atrzo n eg o w dwie e le k tro d y m iedziane i poddaje s i ę d z ia ła n iu prądu s ta łe g o o nap
ię c iu około 24 V w c z a sie od 15 m inut do 4 g o d z in . Z a le tą t e j metody j e s t oszczędność
cz a su i kosztów badań, p ro s to ta wykonania a je d n o c z e śn ie niezaw odność w ocenie em uls
j i . Em ulsja odporna na d z ia ła n ie m ied zi i j e j związków w tr a k c ie te s tu może zm ienić
k o lo r , a le nie u leg a ro z b ic iu i ro z w a rstw ie n iu . Przy użyciu t e j metody oceniano zarówno
em ulsje stosow ane już od d łu ższeg o czasu w przem yśle kablowym i p o sia d a ją c e
d o b rą o p in ię użytkowników jak i nowe p re p a ra ty .
P r z y k ł a d I . Sporządzono 10% e m u lsję środka sm arno-chłodzącego o nazwie 3
P im ito l firm y Schm erungstechnlk J u liu s F is c h e r GmbH Co KG. N a stę p n ie wlano 100 cm
z 3 z
e m u ls ji do naczynia szklanego o pojem ności 150 cnr w którym p rz y ścia n k a c h umocowano dwie e le k tro d y z p ły te k m iedzianych o wym iarach 15 x 70 mm. O d leg ło ść m iędzy e le k tr o d a ­
mi w yniosła 5 cm. P ły tk i zanurzono w roztw orze do 3 /4 w ysokości i podłączono do ź ró d ła
prądu s ta łe g o . N apięcie robocze w yno siło 24 V. Czas próby 2 g o d z in y . tr a k c ie d z ia ła ­
n ia'p rąd em na em u lsję n a s tą p iła zmiana k o lo ru na z ie lo n o - n ie b ie s k i na sk u te k wemulgowywania
s ię pow stałych związków m ie d z i. J e s t to p ro c e s sam o istn y , em ulsja p o z o s ta je je d ­
norodna. Na pow ierzchni zauw ażalne s ą ślad y o l e j u . Próba pozytyw na. Em ulsja j e s t odporna
na miedź i je j zw iązk i.
P r z y k ł a d I I . Sporządzono 10% e m u lsję środka sm arno-chłodzącego o nazwie
Unopol CB. Wlano 100 ,cnP e m u ls ji do naczynia szk lan eg o o pojem ności 150 cm^ w którym
p rzy ścian k ach umocowano dwie e le k tro d y z p ły te k m iedzianych o wym iarach 15 x 70 mm.
O dległość między ele k tro d a m i w ynosiła 5 cm. P ł y t k i zanurzone w ro ztw o rze do 3 /4 wysokośc
i i podłączono do ź ró d ła prądu s ta łe g o . N ap ięcie robocze w ynosiło 24 V. Czas próby 3
g o d zin y . Bmulsja po upływie tego czasu p o z o s ta ła jed n o ro d n a, n a s tą p iła zmiana k o lo ru na
s z a r o - n ie b ie s k i, na dnie w y d z ie lił s i ę niezn aczn y ż ó łty o sad . Na p o w ierzch n i zauw ażalne
s ą k ro p le o le ju . Próba pozytyw na. Em ulsja j e s t odporna na zw iązk i m ie d z i.
P r z y k ł a d I I I . Sporządzono 10% e m u lsję środka sm arno-chłodzącego o nazwie
C u p ro i, którego producentem s ą ŚZR w C zechow icach-D ziedzicach. N astęp n ie wiano 100 cnP
e m u ls ji do naczynia szklanego o pojem ności 150 cnP w którym umocowano dwie e le k tro d y
z p ły te k m iedzianych o wymiarach 15 x 70 mm. O d leg ło ść między e le k tro d a m i w y n o siła 5 cm.
P ły tk i zanurzono w roztw orze do 3 /4 w ysokości i podłączono do ź ró d ła prądu s ta łe g o .
N ap ięcie robocze w ynosiło 24 V. Czas próby 2 g o d z in y . Jedyną zauw ażalną zm ianą w e m u ls ji
było w y trącen ie s i ę c ie n k ie j w arstew k i o le ju na j e j p o w ierzch n i. Bmulsja p o z o s ta ła
jed n o ro d n a. Próba pozytywna.
P r z y k ł a d IV. Sporządzono 10% e m u lsję środka sm arno-chłodzącego z a w ie ra ją c ą :
oksyatylenow aną 5 1 1 1 molami tle n k u e ty le n u am inę tłu szczo w ą, oksyetylenow any 3 i 5
molami tle n k u e ty le n u n o n y lo fe n o i, mydło etanoloam lnow e 1 o ie j m in e ra ln y , w lano 100 cnP
e m u ls ji do naczynia szk ląrag o o pojem ności 150 ca? w którym umocowano dwie e le k tr o d y z
p ły te k m iedzianych o wymiarach 15 x 70 mm. P ły t k i zanurzono w ro ztw o rze do 3/4 wysokośc
i i podłączono do źródła prądu s ta ie g o . N ap ięcie robocze w ynosiło 24 V. O d leg ło ść między
elek tro d am i w ynosiła 5 cm. Czas próby 1 g o d z in a . Już po 15 m in u tach n a s tą p iło wyraźn
e zagęszczenie e m u ls ji na p o w ie rz c h n i, następ o w ała zmiana k o lo ru e m u ls ji a p o w sta ją ­
ce zw iązki m ied zi nie ro z p u sz c z ały s i ę ty lk o g ro m ad ziły na p o w ie rz c h n i. B m ulsja r o z ­
w a rstw iła s i ę , u le g ła r o z b ic iu . Próba negatyw na. 3m ulsja nie j e s t odporna na m iedź i j e j
z w ią z k i.
P r z y k ł a d V. Sporządzono 10% e m u lsję środka sm arno-chłodzącego z a w ie ra jąc e g o :
n o n ylofenole oksyetylenowane 5 i 8 molami tle n k u e ty le n u , aminę tłu szczo w ą o k sy e ty le n o -
waną 11 molami tle n k u e ty le n u , mydło etanoloam lnow e, o le j rzepakow y i o le j m in e ra ln y .
Wlano 100 cnP e m u ls ji do naczynia szklanego o pojem ności 150 cnP w którym umocowano
dwie e le k tro d y z p ły te k m iedzianych o wym iarach 15 x 70 nn. P ły t k i zanurzono w roztw orze
do 3 /4 w ysokości i podłączono do źró d ła prądu s t a ł e g o . N apięcie robocze w ynosiło 24 V.
O d ległość między elek tro d am i w y n osiła 5 cm. Czas próby 4 g o d z in y . Na p o w ierzch n i gromad
z i ł a s i ę z ie lo n a s u b s ta n c ja , k tó ra przy minimalnym ruchu naczynkiem pomiarowym wemulgow
ała s i ę trw a le . Na dnie p o z o s ta ła m inim alna i l o ś ć ż ó łte g o o sad u . Bmulsja po o d łą c z e n iu
od prądu p o z o sta je jednorodną p rz e z d łu g i o k res c z a s u . Próba pozytyw na. Bm ulsja j e s t
odporna na miedź i j e j zw iązki.