Patent PL-154757-B1 (PL)
IPC: B21J/
Filed: 1987-11-04
Abstract: Przedmiotem wynalazku je s t sposób i u rząd zen ie do w yciskan ia n itó w , zw łaszcza z
ło p atek kó ł w irnikow ych tu r b in .
Ze stosowania znana je s t metoda pneumatyczna do w y b ija n ia n itó w z k ó ł wirnikowych
tu r b in , w p rze s trze n ia c h między kołam i w irnikow ym i wynoszącymi co n a jm n ie j 500 mm. U rządzen
ie służące do tego c e lu , zwane k a ta p u ltą , skład a s ię z c y lin d ra i tło k a o dużej śred n icy i
je s t mocowane obejmami na obwodzie p ia s t k ó ł w irnikow ych. K e ta p u lta je s t urządzeniem u c ią ż liwym
w obsłudze ze względu na znaczne wymiary gabarytow e, wymaga suwnicy do zamontowanie na
stanowisku pracy i dużej p rz e s trz e n i pomiędzy kołam i w irnikow ym i.
Innym znanym ze stosowania sposobem je s t wyw iercenie n ita i w y b ija n ie p o zo s ta łe j jego
c z ę ś c i po w ie rc e n iu . Samo w ie rc e n ie wymaga dokładnego u staw ien ia w ie rta r e k kątowych w o si
n ita oraz w ielo kro tn eg o przemocowywania w ie r t ła w uchwycie w ie r t a r k i, co c zy n i te czynności
n iezw ykle u c ią ż liw y m i. Ze względu na w ąskie p rz e s trz e n ie , w y b ija n ie p o z o s ta łe j c zęści n ita
rów nież je s t k ło p o tliw e i u c ią ż liw e . Sposobem tym można usuwać n it y z p rz e s tr z e n i kó ł w ir n ikowych
wynoszących minimum 200 mm.
Wynalazek dotyczy sposobu w yciskan ia n itó w , zwłaszcza z ło p a te k k ó ł wirnikow ych tu rb in .
Is to ta wynalazku polega na tym, ze do n ita p rzykład a s ię n a ra s ta ją c ą s ił ę s ta ty c z n ą , któ rą
wspomaga s ię równocześnie s iłą p u lsu jącą d z ia ła ją c ą w te j samej o s i, p rzy czym c zę s to tliw o ś ć
p u ls a c ji re g u lu je s ię w granicach 2000 - 3000 uderzeń na m inu tę.
Wynalazek dotyczy także u rząd zen ia do w yciskania n itó w , zw łaszcza z ło p atek kó ł w ir n ikowych
tu rb in , którego k o n stru kcja nośna je s t przystosowana do mocowania na p ia ś c ie za pomocą
opasek i zespołu ro le k dobieranych stosownie do średnicy p ia s ty , w spółpracującego z z a s ila ­
czem hydrauliczno-pneum atycznym . Is t o t a tego wynalazku polega na tym , że na k o n s tru k c ji nośnej zam ocowany j e s t n a s ta w n ie w p o z io m ie i p i .w ie s iło w n ik h y d r a u lic z n y , w k tó r e g o w y jś c io w e j
c z ę ś c i tło k a u m ie s z c z o n y J e s t m ło te k p n e u m a ty c z n y .
Sposób i u rz ę d z e n ie p o z w a la ję na w y c is k a n ie n itó w z ło p a te k t u r b in p rz y o d le g ło ś ­
c ia c h m ię d z y p ia s ta m i w g ra n ic a c h 270 - 530 mm. C h a r a k te r y z u je s ię n is k ę p r a c o c h ło n n o ś c i? ,
o k o ło 3 k r o t n ie m n ie js z ę w p o ró w n a n iu do zna nych sposobów i p o z w a la ję na popraw ę w arunków
b e z p ie c z e ń s tw a p r a c y .
Przedm iot wynalazku Jest przedstaw iony w p rz y k ła d z ie wykonania na rysunku, na którym
f i g . l przed staw ia u rzęd zenie zgodne z wynalazkiem w widoku z przodu, zamocowane na p ia ś c ie
pokazanej w p rz e k ro ju poprzecznym, f i g . 2 p rzedstaw ia u rzęd zenie w widoku z boku w takim
samym zamocowaniu, f i g . 3 przedstaw ia siło w n ik h y d ra u lic zn y w widoku od c z o ła , zaś f i g . 4
s iło w n ik w p rze k ro ju osiowym.
Na p ia ś c ie 1 ko ła wirnikowego zamocowana Jest nośna ko n stru kcja 2 u rzę d ze n ia , majęca
dolnę część u kształtow an ę w form ie odcinka koła o ś red n icy z b liż o n e j do zew nętrznej śre d n ic y
p ia s ty 1 . Dolna część nośnej k o n s tru k c ji 2 połęczona je s t opaskę 3 , obejm ujęcę pozo stałę
część obwodu p ia s ty 1 . W yprofilowana kołowa część nośnej k o n s tru k c ji 2 styka s ię z pow ierzchn
ię p ia s ty 1 za pośrednictwem dwóch ro le k 4 . U góry nośnej k o n s tru k c ji 2 z n a jd u je s ię ło że 5
przesuwne w p ła s zc zy źn ie p ro s to p a d łe j do o s i s y m e trii koła w irnikow ego, osadzone w prowadnicach
6 . Łoże 5 przem ieszcza s ię za pomocę re g u la c y jn e j śruby 7 i zapewnie przesuw poziomy.
W przesuwnym ło żu 5 osadzony je s t h y d rau liczn y s iło w n ik 8 , podparty dystansowę wymiennę p ły tę
9 i p rz y le g a ję c ę do n ie j ruchomę dystansowę p ły tę 1 0 . Dystansowa p ły ta 10 osadzona je s t w
łożu 5 i p rz y le g a , poprzez w c iś n ię te w n ię trapezowe k lo c k i 11, wkręcone na reg u lacyjn ę śrubę
12, zapew niajęcę przesuw pionowy. S iło w n ik 8 zbudowany je s t z c y lin d ra 13 w p ro sto p ad ło -
ściennym zewnętrznym o b ry s ie , w którym osadzony Jest o lejow y k ró ciec 14, doprowadzajęcy c ie c z
roboczę do komory 15 c y lin d ra 13. W c y lin d rz e 13 z n a jd u je s ię tło k 16 z osiowo wykonanym otworem
17, w którym ulokowana je s t lu fa 18 m łotka pneumatycznego, w tło k u 1 6 , p ro sto pad le do jego
o s i, umieszczony je s t p o w ietrzn y k ró ciec 1 9. Pomiędzy dnem tło k a 16 a czołowę pow ierzchnię
lu fy 18 umieszczony je s t p ie rś c ie ń 20 ro zrzęd u , w którym osadzony je s t suwak 21. P ow ietrzny
kan ał 2 2 , wiodęcy od króćca 19 p rzen ika s ię z wnętrzem p ie rś c ie n ia 20 ro zrzę d u . W lu f i e 18
wykonane sę obwodowo okienka 23 odprowadzajęce p o w ietrze na ze w n ętrz. D rugi koniec lu fy 18
o s ło n ię ty Jest tu le ję 24 przykręconę do Jarzma 2 5 , k tó re o p ie ra s ię o czołowę pow ierzchnię
tło k a 1 6. Robocza końcówka 26 osadzona je s t przesuwnie w otworze lu fy 18, a j e j czo ło styka
s ię z b ija k ie m 27 umieszczonym w komorze lu fy 18.
S posób w e d łu g w y n a la z k u r e a liz o w a n y je s t w p rz y k ła d o w y m u rz ę d z e n iu n a s tę p u ję c o . Po
zam ocow aniu u rz ę d z e n ia na p ia ś c ie 1 k o ła w irn ik o w e g o u s ta w ia s ię ro b o c z ę końców kę 26 w o s i
w y b ija n e g o n i t a za pomocę r e g u la c y jn y c h ś ru b 7 i 1 2 . N a s tę p n ie z a s ila s ię c ie c z ę ro b o c z ę s iło w ­
n ik 8 z w s p ó łp ra c u ję c e g o z u rz ę d z e n ie m z a s ila c z a p n e u m a ty c z n o -h y d ra u lic z n e g o , r e g u lu ję c c i ś n i e ­
n ie na s to so w n ę w a r to ś ć , po czym doprow adza s ię króćce m 19 s p rę ż o n e p o w ie tr z e p o p rz e z p i e r ­
ś c ie ń 20 ro z rz ę d u i suwak 21 do l u f y 18 m ło tk a p n e u m a ty c z n e g o , co w p ra w ia w ru c h b ija k 2 7 .
R ó w n o cze śn ie na ro b o c z ę końców kę 26 w y w ie ra n y je s t n a c is k p o p rz e z t ło k 1 6 , p o ch o d zę cy od c i ś ­
n ie n ia c ie c z y ro b o c z e j .