armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
1908 թուական

1908 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու ութերորդ տարին է


== Դէպքեր ==


=== Անստոյգ թուականով՝ ===
Կը յայտնաբերուի 659 Նեսթոր աստղակերպը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1908 ծնունդներ

Ապրիլ 15՝ Ֆրետերիք Ֆէյտի (ֆրանսերէն՝ Frédéric-Armand Feydit, մ.1991), ֆրանսահայ հայագէտ
Օգոստոս 31՝ Ուիլիըմ Սարոյեան (անգլերէն՝ William Saroyan, մ.1981), ամերիկահայ գրող, թատերագիր եւ բանաստեղծ
Սեպտեմբեր 17՝ Ռաֆայէլ Իսրայէլեան (մ.1973), հայ ճարտարապետ
Սեպտեմբեր 18՝ Վիքթոր Համբարձումեան (մ.1996), աստղագէտ եւ աստղաբնագէտ
Հոկտեմբեր 3՝ Վազգէն Ա. (մ.1994), ամենայն Հայոց 130րդ կաթողիկոս
Դեկտեմբեր 22՝ Վահէ Վահեան (Սարգիս Աբդալեան, մ.1998), գրող, բանաստեղծ եւ հասարակական գործիչ
Դեկտեմբեր 23՝ Եուսուֆ Քարշ (անգլերէն՝ Yousuf Karsh, մ.2002, Գանատա), հայազգի լուսանկարիչ
Դեկտեմբեր 25՝ Պերճ Աղասեան , քիմիագէտ
Անստոյգ ամսաթիւով՝
Վազգէն Եսայեան (մ.1978), բանաստեղծ, արձակագիր եւ հրապարակագիր


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1908 մահեր

Յունուար 21՝ Հէնրիկ Հիւպշման (գերմաներէն՝ Johan Heinrich Hübschmann, ծն.1848), գերման հայագէտ, իրանագէտ
Փետրուար 12՝ Արփիար Արփիարեան (ծն.1851), գրող եւ գրական քննադատ
Յուլիս 5՝ Միսաք Մեծարենց (ծն.1886), արեւմտահայ բանաստեղծ
Յուլիս 19՝ Եղիա Տէմիրճիպաշեան (ծն.1851), արեւմտահայ արձակագիր, բանաստեղծ եւ փիլիսոփայ
Օգոստոս 30՝ Մուրացան (Գրիգոր Տէր Յովհաննէսեան, ծն.1854), հայ գրող
Շահէն Մեղրեան

Շահէն Մեղրեան («Շահումեանի արծիւ», 2 Յունուար 1952, Գիւլիստան (Արցախ) - 17 Ապրիլ 1993): Ան հայոց բանակի հրամանատարն էր եւ քաղաքական դէմք:
Մեղրեան ծնած էր հայկական եւ յայտնի ընտանիքի մը մէջ, Գիւլիստան։
Ան աւարտած է Գիւլիստանի միջնակարգ դպրոցը, ապա Երեւանի պետական համալսարանի տնտեսագիտութեան բաժանմունքը: Աւարտելէ ետք Գիւլիստանի մէջ իբրեւ տնտեսագէտ գործի կ՛անցնի շրջանի գիւղատնտեսական մեծ ձեռնարկութեան մէջ, ապա կը ստանձնէ պահածոներու գործարանի տնօրէնութիւնը: Անկէ ետք Շահէն Մեղրեան կը նշանակուի շրջանի գիւղատնտեսական արդիւնաբերական բաժանմունքի ղեկավար:
1988 կը կազմէ առաջին (Defense brigade) Շահումեանի մէջ։ 1990 Մեղրեանին կը յաջողի յաղթել պատերազմը՝ Մանաշիտի:  1991-ի գարնան, Շրջանային խորհուրդի գործադիր կոմիտէի նախագահութեան առընթեր, շրջանի ինքնապաշտպանութեան ուժերու գլխաւոր հրամանատար կ՛ըլլայ:։ 28 Դեկտեմբեր 1991 թուականէն սկսեալ Ղարաբաղի (National Assembly) Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդի տարագրութենէն ետք, Շահումեանի մէջ Մեղրեան ճառ մը կը խօսի եւ ճառը կ՛աւարտէ՝ Շահումեանը գրաւուած է, բայց պարտուած չէ:


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Արցախի ազգային հերոսներ
Ճաքարթա

Ճաքարթա Ինտ․՝ Jakarta. մինչեւ 1527 թուական Սունտա Քելափա, մինչեւ 1619 թուական Ճայքարթա, մինչեւ 1942 թուական՝ Պաթաւիա), Ինտոնեզիոյ մայրաքաղաքն է, նաեւ երկրի ամենամեծ քաղաքը։
կը գտնուի Ճաւա կղզիին հիւսիս արեւմտեան մասը, բաժնուած է 5 շրջաններու։
Հիմնադրուած է 1527 թուականին, իսկ 1580 թուականին ստացած է քաղաքի կարգավիճակ։ Ընդհանուր մակերեսը կը կազմէ 664 քմ², բնակչութիւնը ըստ 2010 թուականին կատարուած մարդահամարի տուեալներուն 9 607 787 մարդ։ Ծովու մակարդակէն միջին բարձրութիւնը կը կազմէ ընդամէնը 8 մ։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք։
Այբուբեն

Այբուբեն, տվեալ լեզուն սպասարկող տառերու (գիրերու) կայուն յաջորդական կարգ։ Աբուբենի տառերը կ'արտասանուէն իրենց անուններով:
Հայերէնի այբուբենի անուանումը կազմուած է մեր այբուբենի առաջին երկու տառերուն՝ ա-ի՝ այբ եւ բ-ի՝ բեն անուններէն։ Լեզուի ուսուցումը կը սկսուէ այբուբենէ, որուն ուսուցումը կը կատարուի այբբենարանի միջոցով:


== Հայերէնի Այբուբեն ==
Հայերէնի այբուբենն ունի 38 տառ, որոնցմէ 36-ը ստեղծած է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թուականին, իսկ Օ եւ Ֆ տառերը այբուբենին մէջ մտցուած են 12-13-րդ դարերուն:


== Այլ Լեզուներու Այբուբեններ ==
Եւրոպական լեզուներու մեծ մասի այբուբենները հիմնուած են լատինական գիրերուն վրայ: Լատինական գիրերով ստեղծուած տարբեր լեզուներու այբուբեններու մէջ յաճախ նոյն լատինական տառերը կը կրէն տարբեր անուններ: Այսպէս, այբուբենի առաջին A, B, C, D... տառերը անգլերէնի այբուբենի մէջ կը հնչէն՝ էյ, պի, սի, տի..., իսկ ֆրանսերէնի այբուբենի մէջ՝ ա, պէ, սէ, տէ...:
Լայնօրէն տարածուած են նաեւ կիւրեղեան գիրերը:
յունարէնի այբուբեն, յուն․՝ 
եբրայերէնի այբուբեն, եբր.՝ ‎
վրացերէնի այբուբեն
արաբական գիրերով ստեղծուած՝
արաբերէնի այբուբեն
պարսկերէնի այբուբեն
ույղուրերէնի այբուբեն
քորէերէնի այբուբեն` հանկըլ, քորէայերէն՝ 
կիւրեղեան գիրերու հիմքով ստեղծուած՝
սլավոնական լեզուներ՝
ուքրաիներէնի
պելառուսերէնի այբուբեն
պուլքարերէնի այբուբեն
ռուսերէնի այբուբեն
սերպերէնի այբուբեն
իրանական լեզուներ՝
ովսերենի այբուբեն
թաճիքերէնի այբուբէն
թիւրքական լեզուներ՝
ղազախերէնի այբուբեն
ղրղզերէնի այբուբեն
պաշքիրերէնի այբուբեն
այլ լեզուներ՝
չեչեներէնի այբուբեն
մոնկոլերէնի այբուբեն
լատինական գիրերու հիմքով՝
հնդեւրոպական լեզուներ՝
ռոմանական լեզուներու այբուբեններ
գերմանական լեզուներու այբուբեններ
սլավոնական լեզուներու այբուբեններ՝
չեխերէնի այբուբեն
լեհերէնի այբուբեն
սլովաքերէնի այբուբեն
սլովեներէնի այբուբեն
թուրքական լեզուներ
ազրպէյճաներէնի այբուբեն
թուրքերէնի այբուբեն
ուզպեքերէնի այբուբեն
ուկորա-ֆիննական լեզուներ՝
հունկարերէնի այբուբեն
ֆիններէնի այբուբեն
էսթոներէնի այբուբեն
այլ լեզուներ՝
վիեթնամերէնի այբուբեն
պասքերէնի այբուբեն


== Դուրսի Յղումներ ==
Մայքլ Էւերսընի Եւրոպայի այբուբենները (անգլերէն)
Այբուբենի թանգարան [1] (անգլերէն)
Մանչեսթըր Իւնայթըտի Ֆութպոլիստներու Ցանկ (100 եւ աւելի խաղեր)

«Մանչեսթըր Իւնայթըտ» անգլիական բրոֆեսիոնալ ֆութպոլային ակումբ է Մանչեսթըր քաղաքէն։ Ակումբի մարզադաշտը «Օլդ Տրաֆֆորտն» է։ Ակումբը կազմավորուած է Նիւթոն Հիտի մէջ, 1878 թուականին, որպէս «Նիւթոն Հիտ Ֆութպոլային Ակումբ» եւ իր առաջին մրցաշարի խաղը եղած է 1886 թուականին, Անգլիոյ բաժակի խաղարկութեան (1886-87) ժամանակ։ 
Ակումբը վերանուանեց «Մանչեսթըր Իւնայթըտ» 1902 թուականին եւ տեղափոխուեցաւ «Օլդ Տրաֆֆորտ»` 1910-ին։ 1886 թուականէն ի վեր ակումբին մէջ խաղացած են աւելի քան 800 ֆութպոլիստներ, որոնցմէ 200-ը մասնակցած են նուազագոյնը 100 խաղ (այդ թիւին դուրս եկած են փոխարինման), այդ ֆութպոլիստները թուարկուած են այստեղ։
«Մանչեսթըր Իւնայթըտի» կազմին մէջ ամենաշատ հանդիպումներու մասնակցած ֆութպոլիստը եղաղ է Ռայան Կիկկսը, որ 1991-էն սկսեալ աւելի քան 850 մտած է խաղադաշտ։ 2008 Յաղթականներու Լիկայի եզրաչակչին ան գերազանցեց նախկին մրցանիշը, որ կը պատկանէր Պոպպի Չարլտոնին։ Սակայն Չարլտոնին կը պատկանի մեկնարկային կազմին մէջ մասնակցած հանդիպումներու մրցանիշը։ Չարլտոնը իր մասնակցած 758 խաղերէն 756-ին խաղադաշտ մտած է հիմնական կազմին մէջ։ Պոպպի Չարլտոն կը համարուի նաեւ «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» բոլոր ժամանակներու լաւագոյն ռմբարկուն (249 կոլ 17 տարույ ընթացքին)։ «Իւնայթըտի» եւս չորս ֆութպոլիսներ խաղադաշտ մտած են աւելի քան 500 անգամ։ Անոնցմէ երեքը 1968 թուականին Եւոպայի յաղթականներու բաժակը յաղթած խումբէն են, իսկ երկուքը՝ ներկայիս կազմէն։ Բացի Չարլտոնէն եւս երկու ֆութպոլիստներ կրցած են դառնալ աւելի քան 200 կոլի հեղինակ ակումբի կազմին մէջ։


== Ակումբի աւագները ==
1882 թուականէն ի վեր «Նիւթոն Հիթի» եւ «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» աւագ եղած են 45 ֆութպոլիստներ։ Ակումբի առաջին աւագը եղած է Է. Թոմասը։ Ռոյ Կինը կը համարուի ակումբի ամենատիտղոսակիր աւագը։ Ակումբի ներկայիս աւագը Նեմանեա Վիտիչն է։

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ֆութպոլիստներու ցանկ ==
Աղոյսակի բացատրութիւն

Քաղաքացիութիւն - Եթէ ֆութպոլիստը խաղացած է որեւէ ազգային հաւաքականի մէջ ապա կը նշուի այդ երկիրը։ Հակառակ դեպքին, կը նշուի ֆութպոլիստի ծննդեան երկիրը։
Գործի ասպարէզը «Իւնայթըտի մէջ» – «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» կազմին մէջ ֆութպոլիստի առաջին եւ վերջին ելոյթի տարիները։
Հիմնական կազմ – Հանդիպումներու քանակը, անոնցմէ ֆութպոլիստը խաղադաշտ մտած է մեկնարկային կազմին մէջ։
Փոխարինում - Հանդիպումներու քանակը, անոնցմէ ֆութպոլիստը ենթարկուած է փոխարինման։
Ընդհանուր – Ընդհանուր հանդիպումներու թիւը։


== Աղբիւրներ ==


== Արտաքին յղումներ ==
"Players and Staff" բաժինը ակումբի պաշտոնական կայքին մէջ (անգլերէն)
Ակումբի խաղացողների վիճակագրությունը Red11.org կայքին մէջ (անգլերէն)
Players բաժինը StretfordEnd.co.uk կայքին մէջ (անգլերէն)
Ակումբի ավագները MUFCInfo.com կայքին մէջ (անգլերէն)
Ալիշան Վարժարան (Դամասկոս)

Ալիշան վարժարան, հայ կաթողիկէ վարժարան մը, հիմնուած 1965-ին, Դամասկոսի մէջ։ 1967-ին կառավարութեան հրամանով փակուած են Սուրիոյ բոլոր կաթողիկէ վարժարանները, անոնց կարգին՝ Ալիշան վարժարանը։ Վերաբացուած է 1972-ին՝ «Փարոս» անունով։ Ունի մանկապարտէզի («Ծաղկանց»), նախակրթարանի («Փարոս») եւ երկրորդականի («Լոյս Ճեմարան») բաժիններ։ 1989-ին ունեցած է 1470 աշակերտ, որոնց միայն 20%-ը հայ էր։
Քեպէգ

Քեպէգ' (անգլերէն՝ Quebec, ֆրանսերէն՝ Québec ՄՀԼ(ֆր.)։ [ke.bɛk]), Գանատայի 10 նահանգներէն մէկը։ Այն իր տարածքով ամենամեծն է Գանատայի մէջ եւ երկրորդը՝ բնակչութեամբ։ Նահանգի վարչական կեդրոնը Քեպէգ քաղաքն է, որուն բնակչութիւնը 735000 է, իսկ նահանգի ամենամեծ քաղաքը Մոնրէալն է։ Ֆրանսայէն դուրս Քեպէգu ամենամեծ ֆրանսախօս տարածաշրջանն է աշխարհի վրայ։


== Աղբիւրներ ==
Յակոբ Ղ. Կրկիարեան, Նորա Մ. Յարութիւնեան (1987—1989)։ Աշխարհագրական անուններու բառարան։ Երեւան: Լոյս։ էջ II, 436
publication Quebec
Statcan  Statistique Canada
Le Québec statistique
Government of Canada
Institut de le Québec
2013. Institut de la statistique du Québec (2007). "Le Québec, chiffres en main: Transport
Google Play

Google Play (նախկին յայտնի որպէս՝ Android Market), Անտրոիտ օբերասիոն համարակարգով սմարթֆոններու յատուկ յաւելուած, որ միջոցով օգտատերը կրնայ ներբեռնել ծրագրեր եւ խաղեր, լսել երաժշտութիւն եւ նոյնիսկ դիտել ֆիլմեր Google-ի եւ այլ ընկերութիւններու համակարգերով։ Այս ինդերնեդ-խանութի ծրագրերուն մեծամասնութիւնը անվճար են, իսկ մասամբ վճարովի (2014 թուականի մայիսին սկսած հնարավորութիւն կը ստեղծէ վճարել PayPal համակարգով)։


== Յաւելուածներ ==


== Googlue Play յաւելուածին դուք կրնաք գտնել օգտակար յաւելուածներ։ 2012 թուականի հոկտեմբերի 31-ին Googl ==
e-ը յայտարարեցաւ, որ ծրագրերի եւ դիմումներու քանակը հասած է 700 000 դիմումներու եւ 25 միլիառ բեռնումներու, թէեւ բեռնողներու մի մասը ծրագրերը կը համարեն անորակ։
Յաւելուածներ

Պիզնես
Վիդջեթներ
Շարժանկարներ
Առողջութիւն եւ մարզանք
Յատուկ գործիքներ
Գիրքեր եւ տեղեկագրութիւններ
Քոմիքներ
Բժշկութիւն
Երաժշտութիւն
Մուլտիմեդիա եւ վիտէօ
Նորութիւններ եւ ամսագիրեր
Կրթութիւն
Եղանակ
Գնումներ
Շրջագայութիւն
Աշխատանք
Զուարճանք
Կապ
Ընկերային
Տրանսպորտ
Ֆինանս
Ռայթ 1747

Կաղապար:Տեղեկաքարտ աստերոիդ
(1747) Ռայթ (Wright), էսդըրոիտ Մարսի ուղեծիրը հատող էսդըրոիտներու խումբին մէջ։ Յայտնաբերուած է 1947 թուականի յուլիս 14-ին Քառլ Վիրտանէնի կողմէն Մաունթ Հէմիլտընի մէջ։
Միջին հեռաւորութիւնը Արեգակին կը կազմէ 1,709049 ա. մ., առաւելագոյնը կը մօտենայ 1,5203 ա. մ. հեռաւորութեան վրայ և կը հեռանայ 1,8978 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մէկ ամբողջական պտոյտ կը կատարէ 816,07 երկրային օրուաբ ընթացքին, իր ուղեծրով շարժվելով միջինին մէջ 0,441136 աստիճան/օր արագութեամբ։ Էսդըրոիտի ուղեծրի յարթութիւնը և խաւարածրի յարթութիւնը իրար հետ կը կազմեն 21,42° անկիւն։
Ըստ Տոլենի սփեքդրալ դասակարգման կը պատկանի A դասին։


== Տե՛ս նաեւ ==
Էսդըրոիտներու ցանկ
Էսդըրոիտներու սպեկտրալ դասեր
Էսդըրոիտներու ընտանիքներ
Էսդըրոիտներու խմբեր


== Ծանոթագրութիւններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակներու անուններու բառարան (5-րդ հրատարակություն հրտրկթն․)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3--00238-3  (անգլերէն)
(1747) Ռայթ էսդըրոիտը Փոքր մոլորակներու կեդրոնի կայքին մէջ (ուղեծրի տուեալները և դիտարկումները)։ (անգլերէն)Կաղապար:Փոքր մոլորակներու նաւարկում 
Կաղապար:Արեգակնային համակարգ
Յոյս (ամսագիր, Իսթամպուլ)

«Յոյս», հայակական ազգային, կրօնական, բարոյագիտական, իմաստասիրական եւ բանասիրական ամսագիր։ Արմաշի Ս.Աստուածածին վանքի միաբանութեան հրատարակութիւն։ Լոյս կը տեսնէ 1864-1877-ին, Արմաշի մէջ, խմբագիր՝ Խ. Աշըքեան։ Տպագրած է կրօնաբարոյախօսական նիւթեր, հայ եկեղեցւոյ պատմութեան, ծէսերուն ու տօներուն, աւանդութիւններուն, կրօններու պատմութեան, հայերու հեթանոսական հաւատալիքներուն, օտար ազգերու կենցաղին ու սովորութիւններուն նուիրուած յօդուածներ, հաղորդումներ։ Զետեղած է նաեւ բնախօսական-բնագիտական, մանկավարժական, առողջապահական բնոյթի նիւթեր, բանաստեղծութիւններ, կենցաղային խորհուրդներ։
Յակոբ Մանուկեան (բժիշկ)

Մանուկեան Յակոբ (ծնած է Կոստանդնուպոլսոյ Բերա թաղամասին մէջ), հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Աւարտած է Կոստանդնուպոլ­սոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1904 թուականին Բերա թաղամասի, ապա՝ Թաշքըշլայի մէջ զբազած է բժշկութեամբ։ Մահացած է 1916 թուականի Մայիս 12-ին, ժանտախտէ։


== Գրականութիւն ==
Ընդարձակ օրացոյց Ս. Փրկչեան հիւանդանոցի, Պոլիս, 1905։
Հայ բժշկութեան տուժած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կոստանդնուպոլսում, 1919։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
343 (թիւ)

343 (երեք հարիւր քառասուներեք) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 342-ի եւ 344-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A000578  խորան թիւ է՝ 343=73
 A080035  Ֆրիտմէնի սիրուն թիւ է՝ 343=(3+4)3
 Alt   343  գործադրելիս կը ստացուի W գլխատառը
տարուայ 343րդ օրն է Դեկտեմբեր 10-ը (նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 9-ը)
343 Օսթարէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
1588 թուական

1588 թուական, նահանջ տարի, 16րդ դարու 88րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1588 ծնունդներ

Ապրիլ 5՝ Թոմաս Հոպս (անգլերէն՝ Thomas Hobbes, մ.1679), անգլիացի իմաստասէր եւ գրող


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1588 մահեր
Իրապաշտութեան զանցումը 1900-ի շուրջ

20–րդ դարու առաջին երկու տասնամեակները, գիտենք, հայութեան կեանքին կը բերեն վերիվայրումներ՝ անդառնալի հետեւանքներով։ Արեւմտահայութեան համար կեղեքում եւ պայքար, ապա՝ 1908–էն՝ «սահմանադրական» կարճ դադար. եւ Համաշխարհային պատերազմին՝ ցեղասպանական արմատախլում։ Մշակութային կեանքը կը հետեւի պատմա-քաղաքական այս վերիվայրումներուն։ Փոխնիփոխ աւելի կամ նուազ ճնշումի, երբեմն բարգաւաճ, մինչեւ ճակատագրական հարուածը։ Սկիզբը, Պոլսոյ եւ գաւառի մէջ, գրաքննական ահաւոր ճնշումի տակ, մշակոյթն ու գրականութիւնը կը դրսեւորեն այլասերման հակումներ, չհաշուած քանի մը առանձնացած գլուխ-գործոցներու։ Ապա, Օսմանեան Սահմանադրութեան ստեղծած ազատ պայմաններու խաբկանքին մէջ, տուն կը դառնան արտասահման ապաստանած նախընթաց սերունդի շատ գրագէտներ եւ հոն կազմաւորուող նոր ուժեր ( Դ․ Վարուժան, Սիամանթօ, Ռ. Զարդարեան, Զ. Եսայեան), որոնք կը պահէին որակը։


== Մշակութային կեանքը ==
Մշակութային խմորումը կը տարածուի մինչեւ երկրի խորերը։ Մամուլ եւ հրատարակութիւններ կը ծաղկին. դպրոցական ցանցը կը խտանայ։ Սերունդի արժէքաւոր գրագէտները կ'արտադրեն ոգեշունչ գործեր գրական լեզուն աւելի բիւրեղացնելով։ Միւս արուեստներէն՝ երաժշտութիւնը ՝ Կոմիտասով, նոյնպէս ջերմաչափ կը դառնայ այս ծաղկումին, մինչ թատրոնը առաջին փորձերը կ'ընէ վերակենդանանալու։ Կապերը արեւելահայութեան հետ կը սերտանան. փոխադարձ ճանաչումը կը զարգանայ։


== Համաշխարհային պատերազմի ճգնաժամ ==
Համաշխարհային պատերազմի ճգնաժամը, իբր ծածկոյթ օգտագործուած՝ Թուրքիոյ «նոր» ղեկավարութեան կողմէ, կայծակնային արագութեամբ պիտի խեղդէ ինքնանորոգման այս շարժումը։
Արեւելահայութիւնը, քաղաքական ճնշումներու եւ բարգաւաճումի միջեւ բռնուած, ռուսական յեղափոխութենէն ետք ինքզինք կը գտնէ մինակ, եւ արեւմտահայ մնացորդացին հետ ձեռք ձեռքի՝ 1918–ին կը յայտարարէ անկախութիւն մը, որ իրմէ պիտի խլուի երկու տարի ետք՝ համայնավար Ռուսիոյ վերադարձով։ Իբր անկորնչելի արժէք պիտի պահուին հողային խարիսխը եւ փոքր հանրապետութիւն մը անկախութեան ապագայ վերատիրացման գրաւական։
Կովկասի մշակութային կեանքին մէջ, դարասկիզբին, կը ծաղկին մշակութային ընկերութիւններ, մամուլ (օրաթերթեր, պարբերաթերթեր), վարժարաններ, թատրոն, արեւելահայերէնի յարաճուն մշակում։ Գրականութեան մէջ կը շեշտուի արուեստի ձգտումը, բերելով նաեւ գրական գործերու խորքի մշակում (Ա. Գիրք, Մաս դ, Մուտք)։ Այս զարգացումը յաջորդական արգելականներ կ'ունենայ 1903–ին, ապա՝ 1909–ին, որոշ ճնշումներու տակ։ Պատերազմը՝ 1914–ին՝ իր կարգին պիտի կասեցնէ զայն՝ յատկապէս 1917–18–ի ճգնաժամներով։ Ասոնց հետեւանքը պիտի ըլլայ Թիֆլիսի եւ Պաքուի հայահոծ կեդրոններէն՝ հայ մշակոյթի տունդարձը Երեւան:


===== ԱՂԲԻՒՐՆԵՐ =====
Մուշեղ Իշխան «Արդի Հայ Գրականութիւն
Կարօ Պետրոսեան

Կարօ Պետրոսեան (ծնած է Ալեքսանտրէթ 1929-ին - մահացած է 22 Յուլիս 2019-ին,Լոս Անճելըս): Սփիւռքահայ մտաւորական, ուսուցիչ, տնօրէն, հասարակական գործիչ, գիրքերու հեղինակ: Ան մեծ հայրենասէր էր, որ գիտէր Հայն ու Հայաստանը բարձր դասել կուսակցական եւ հատուածական շահերէ։ 


== Կենսագրութիւն ==
Ան ծնած է Ալեքսանտրէթ, 1929 թուականին։ Ընտանիքին հետ հաստատուած է Գամիշլի, Սուրիա։ Կարօ Պետրոսեանի ուսումնական ճանապարհը զինք հասցուցած է Հալէպ, Անթիլիասի Դպրեվանք, հաստատուած է Պէյրութ եւ ապա՝ շրջան մը Գանատա բնակելէ ետք, վերջնականօրէն հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ Նահանգներ։


== Կարօ Պետրոսեանի ազգային յուղարկաւորութիւնը ==
Կարօ Պետրոսեանի ազգային յուղարկաւորութիւնը տեղի ունեցած է Սրբոց Նահատակաց եկեղեցւոյ մէջ, 27 Յուլիս 2019-ին, ներկայութեամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արեւմտեան Ամերիկայի զոյգ թեմերու առաջնորդներուն՝ Տէր Յովնան եւ Տէր Մուշեղ արքեպիսկոպոսներուն։


== Աղբիւրներ ==
Ազգային յուղարկաւորութիւն եւ թաղում Կարօ Պետրոսեանի
Զբօսաշրջիկութիւնը Յունաստանի մէջ

Յունաստան (յուն․՝ Ελλάδα), պետութիւնը Հարաւային Եւրոպայի մէջ կը գտնուի: Հիւսիսէն սահմանակից է Ալպանիային, Մաքետոնիային եւ Պուլկարիային, իսկ արեւելքէն՝ Թուրքիային։ Յունաստանի արեւելքը կը գտնուի Էժէյան ծովը, արեւմուտքէն՝ Յոնիական ծովը, իսկ հարավէն՝ Միջերկրական ծովը։
Յունաստանը ըստ ջրափնեայ գիծի երկարութեան (13.676 քմ) 11-րդն է աշխարհի մէջ։ Ունի հսկայական թիւով կղզիներ (մոտ 1․400, որոնցմէ 227-ը բնակեցուած են), որոնցմէ են՝ Քրեթէն, Տոտեքանէսը եւ Հոնիական կղզիները։ Յունաստանի տարածքին 80%-ը լեռնոտ է։ Լեռներէն ամենաբարձրը Օլիմփոսն է (2917 մ)։


== Զբոսաշրջութիւն ==
Յունաստանը Եւրոպայի եւ աշխարհի զբոսաշրջային կեդրոններէն մէկն է: Ամէն տարի Յունաստան կ'այցելէ մոտ 18 միլիոն զբոսաշրջիկ, որ կը կազմէ ամբողջ աշխարհի զբոսաշրջիկներուն 15 %-ը։
Յունաստանի մէջ զբոսաշրջիկներուն կը գրաւուեն բազմաթիւ հնագոյն յուշարձաններ եւ հրաշալի արեւադարձային կլիմայի համադրութիւնը։ Յունաստանին կը պատկանի աւելի քան 2 հազար կղզիներ։
Յունաստանի եկամուտին մեծ մասը կը կազմէ զբոսաշրջութիւնը։ 2006-ի տուեալներով ան կը կազմէ երկրի ամբողջ Համախառն ներքին արդիւնքին 15%-ը։
Բացի այդ, այս ոլորտին մէջ կ'աշխատի մոտ 900000 մարդ, նաեւ HoReCa ոլորտին մէջ, որ կը կազմէ ընդհանուր բնակչութեան 6,9%-ը։ Այս Եւրամիութեան երրորդ ցուցանիշն է՝ Մալթայէն եւ Սբանիայէն ետք։ 2008 թուականին Յունաստանը ընդունած է 17.5 միլիոն զբոսաշրջիկի։


== Պատկերասրահ ==
Փաստաբան

Փաստաբանը, այն անձն է որ ունի իրաւաբան օրինագէտի կամ մասնագէտի մը արժէքը եւ ստացած է անոր համապատասխան արտօնագիրը՝ փաստաբանական գործունէութիւն իրականացնելու համար:
Փաստաբանին նպատակն է ծառայել արդարադատութեան շահերը, ինչպէս նաեւ այն իրաւունքներն ու արտօնութիւնները, որոնք վստահուած են փաստաբաններուն անոնք պաշտպանելու համար։
Փաստաբանը այն անձն է որ ուսանած է փաստաբանութիւն համալսարանին մէջ, եւ անոր աշխատանք գործադրելն է երկրի օրէնքները, դատել, պաշտպանել եւ ծառայել յատուկ նպատակներու: Փաստաբանը իրաւունք ունի ունենալ օգնականներ:


== Փաստաբանութիւնը Հայաստանի մէջ ==
Փաստաբանները կը հանդիսանան ՀՀ փաստաբաններու պալատի անդամներու անուանումը։ Այլ պետութեան փաստաբանը Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ կը գործէ անոր պետութեան համապատասխան յատուկ փաստաբանական կառոյցի տրուած արտօնագրին հիման վրայ եւ պէտք է փաստաբաններու պալատին կանոնադրութեամբ գործէ նախատեսուած հաւատարմագրին վաւերագիրը:
Փաստաբանը իր գործունէութիւնը իրականացնելէ անկախ, կը ղեկավարէ Հայաստանի Սահմանադրութեամբ, փաստաբանական պալատի կանոնադրութեամբ եւ փաստաբանական գործելակերպի կանոնագիրքով՝ Հայաստանի միջազգային պայմանագիրները եւ օրէնքնեը։ Խոչընդոտները որ կատարուած կ'ըլլան պաշտօնատար անձի, փաստաբանի կամ լիազօրութիւններու կողմէ կը պատժուին տուգանքներով եւ նուազագոյն աշխատավարձի ձերբակալութիւնով ու գրաւումով մէկէն երեք ամիս ժամկէտով։


== Տե՛ս նաեւ ==
Իրաւաբանութիւն
Հայաստանի փաստաբաններու պալատ
Փաստաբանութիւն
Սարգիս Նաճարեան

Սարգիս Նաճարեան Պէյրութ Լիբանան, Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի կեդրոն»-ի եւ լրատուական գրասենեակի վարիչ-քարտուղար, «Մասիս» ամսաթերթի խմբագիր եւ պատասխանատու տնօրէն: Սարգիս Նաճարեան օրինակելի եւ տիպար մամլոյ գործիչ՝ 50 տարի ծառայեց լրագրութեան առաքելութեան։ Օրաթերթի երկարամեայ խմբագիր եւ լրագրող «Արարատ»-ի 45 տարիներու նախկին տնօրէն:


== Ստեղծագործութիւններ եւ  Գիրքի Շնորհահանդէս ==
Սարգիս Նաճարեանի առաջին հատորը լոյս տեսած է 2010 թուականին` «Դէմ առ դէմ» խորագիրով:
Հովանաւորութեամբ Հայ կաթողիկէ համայնքի Պէյրութի պատրիարքական թեմի օգնական եպիսկոպոս Գէորգ եպս. Ասատուրեանի եւ կազմակերպութեամբ Հայ կաթողիկէ համալսարանականներու միութեան (ՀԿՀՄ), ուրբաթ, 5 մայիս 2017-ի, երեկոյեան ժամը 8:30-ին, Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի «Ֆարաճեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ լիբանանահայ անուանի լրագրող, Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան «Մասիս» պարբերաթերթի գլխաւոր խմբագիր եւ պատասխանատու տնօրէն Սարգիս Նաճարեանի «Ֆրանչիսկոս. Աղօթեցէ՛ք ինծի համար» գիրքին շնորհահանդէսը:


== Շքանշան, մեծարանքի հանդիսութիւն լրագրական գործունէութեան, շնորհահանդէս» ==
Սարգիս Նաճարեան պարգեւատրուած է Տէր Ներսէս Պետրոս ԺԹ. կաթողիկոս պատրիարքի ձեռամբ Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանով, Բենեդիկտոս ԺԶ. Պապին կողմէ Մեծն Սուրբ Գրիգորի Ասպետի շքանշանով, ՀՀ Մովսէս Խորենացի նախագահական շքանշանով, ինչպէս նաեւ Լիբանանի Կաթողիկէ հաղորդամիջոցներու կեդրոնին կողմէ մարոնիներու պատրիարք Պշարա Ռաաիի ձեռամբ:
Հովանաւորութեամբ հայ կաթողիկէ համայնքի Ներսէս-Պետրոս ԺԹ. պատրիարքին եւ կազմակերպութեամբ Ս. Գրիգոր Նարեկացի կեդրոնին, Կիրակի, 21 նոյեմբեր 2010-ին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին, ՀԿՄ-ի «Արարատեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ մեծարանքի հանդիսութիւն Սարգիս Նաճարեանի լրագրական գործունէութեան 50-ամեայ յոբելեանին առիթով, ինչպէս նաեւ շնորհահանդէս, յոբելեարի «Դէմ առ դէմ» հատորին։ Ձեռնարկին ներկայ էին հոգեւորականներ, քաղաքական գործիչներ, պատկան մարմիններու ներկայացուցիչներ, յոբելեարին ընտանեկան պարագաները եւ մեծաթիւ բազմութիւն։


== «Տարուան Մարդ»ը ==
Ֆրանչիսկոս Պապի ընտրութեան առաջին տարուընէ արդէն միջազգային լրատուամիջոցները ուշադրութեան կեդրոն դարձուցին Սարգիս Նաճարեանի գործունէութիւնը, իսկ աշխարհահռչակ «Թայմ» պարբերականը իր դեկտեմբեր 2013-ի թիւին մէջ զայն նկատեց «Տարուան Մարդ»ը:


== Աղբիւրներ ==
Սարգիս Նաճարեանի «Ֆրանչիսկոս. Աղօթեցէ՛ք Ինծի Համար» Գիրքի Շնորհահանդէս
«ԱՐԱՐԱՏ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ 80-ԱՄԵԱԿԻ ՀԱՆԴԻՍԱՒՈՐ ՆՇՈՒՄ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՄԷՋ


== Տե՛ս նաեւ ==
Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի


== Արտաքին յղումներ ==
«Սարգիս Նաճարեան» (Հայրենասիրությունն ինծի համար մնայուն ապրում եղած է»)
«Լիբանան- Սարգիս Նաճարեանի մեծարանքի հանդիսութիւն»
Կիվի Շահնազար

Կիվի Շահնազար (Կիկուշ Շահնազարեան, 23 Դեկտեմբեր 1933(1933-12-23), Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Անդամ՝ Վրաստանի գրողներու միութեան:


== Կենսագրութիւն ==
Կիվի Շահնազար, ծնած է Թիֆլիսի մէջ, 1933 թուականին։ Սորուած է Թիֆլիսի պետական համալսարանի արեւելագիտութեան հիմնարկի հայագիտութեան բաժնին մէջ։ Ուսումը աւարտելէ ետք աշխատատած է «Սովետական Վրաստան» թարգմանչական գրականութեան եւ հրատարակչութեան խմբագրութեան մէջ՝ որպէս խմբագիր։ Հայերէնէն վրացերէն թարգմանած է Գրիգոր Նարեկացիի, Սայեաթ-Նովայի, Եղիշէ Չարենցի, Աւետիք Իսահակեանի, Վահան Տերեանի, Սիլվա Կապուտիկեանի, Վահագն Դաւիթեանի, Համօ Սահեանի,Պարոյր Սեւակի եւ այլ գրողներու ստեղծագործութիւններ:


== Պարգեւներ ==
Վրաստանի «Պատուոյ նշան» շքանշան,
Մաչաբելիի անուան մրցանակ, 1989,
Հայաստանի Հանրապետութեան «Մովսէս Խորենացիի» մետալ, 2011։


== Արտաքին յղումներ ==
ԿԱՅԱՑԱՎ ԳԻՎԻ ՇԱՀՆԱԶԱՐԻ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ ԵՐԵԿՈՆ
Նախագահ Սերժ Սարգսեանը շնորհաւորական հեռագիր հղած է Կիվի Շահնազարին՝ ծննդեան 80-ամեակի առթիւ
ՎՐԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԱԾ ԵՆ Սայեաթ-ՆովաՅԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ:
Սայաթնովեան «Վարդատօն»-ի Նշում: