Պէպօ Սիմոնեան

Պէպօ Սիմոնեան (Պետրոս Տիգրան Գալայճեան, 16 Սեպտեմբեր 1937(1937-09-16), Ալեքսանտրէթ - 27 Մարտ 2015(2015-03-27)), լիբանանահայ անուանի գրող, գրականագէտ, բազմավաստակ կրթական մշակ, բանաստեղծ, արձակագիր,լրագրող, հասարակական գործիչ: Խիստ բարձր էր Պէպօ Սիմոնեանի գրական ու մշակութային ներդրումը Հայաստան-սփիւռք կապերու սերտացման ճիգերուն մէջ։  Աւելի քան յիսուն տարիներու ընթացքին հարստացուցած է սփիւռքահայ ժամանակակից հայ գրականութիւնը` գրական եւ հրապարակագրական բազում իրագործումներով:


== Կենսագրութիւն ==
Պէպօ Սիմոնեան ծնած է  Ալէքսանտրէթ, Կիլիկիա (այժմ՝ Թուրքիա)): Երկու տարի ետք ընտանիքը տեղափոխուած է Պէյրութ: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Նշան Փալանճեան ճեմարանին եւ Անթիլիասի դպրեվանքին մէջ: Այնուհետեւ աւարտած է ֆրանսական «Սեն Ժոզէֆ» համալսարանի արեւելեան դպրութեան կաճառի հայագիտական ճիւղը:
Ասպարէզով մանկավարժ, վարած է՝ Պէյրութի Սահակեան-Լեւոն Մկրտիչեան Քոլէճի տնօրէնութիւնը, եղած է «Արարատ» օրաթերթի մշակութային էջի խմբագիր եւ Սփիւռքահայ գրականութեան դասախօս՝ Հիւսիսեան Հայագիտական ամպիոնին:
Գրական ասպարէզ մտած է 1960-ական թուականներուն։ Աշխատակցած է «Նայիրի» երկշաբաթաթերթին, «Արարատ» եւ «Զարթօնք» օրաթերթերուն, «Շիրակ» ամսագիրն, «Ահեկան» եռամսեային, «Էջեր Գրականութեան եւ Արուեստի» պարբերաթերթին, «Նայիրի» եւ «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթերուն, «Սովետական Հայաստան» ամսագրին։
1980-ական թուականներուն Լիբանանի ժողովուրդը կ՛ապրէր քաղաքացիական պատերազմի դժոխային մթնոլորտին մէջ։ Այս իրողութեամբ, հակառակ մայրաքաղաքը երկփեղկող վտանգաւոր սահմանագիծերու եւ անցարգելներու գոյութեան, Պէպօ Սիմոնեան կը յանդգնէր անցնիլ քաղաքին մէկ շրջանէն միւս շրջանը` գրական եւ մշակութային հանդիսութիւններու ներկայ ըլլալու կամ հրապարակային դասախօսութիւններ տալու առաքելութեամբ, արհամարհելով ամէնուրեք տիրապետող մահուան սարսափն ու անդոհանքը:


== Գրականագիտութեան բնոյթով ==
Պէպօ Սիմոնեան հեղինակ էր բազմաթիւ չափածոյ, արձակ, գրաքննադատական եւ հրապարակախօսական ժողովածուներու:

«Խորհրդածութիւններ Հայաստանի Գրողներու Ե. Համագումարի Սեմին»,Պէյրութ (1969),
«Հայաստանի Գրողներու Զ. Համագումարը», Պէյրութ (1971), առանձնատիպ «Արարատ» օրաթերթի յօդուածաշարքէն,
«Վերլուծումի եւ Գնահատանքի Փորձ՝ Հայաստանի Երիտասարդական Բանաստեղծութեան մասին», Պէյրութ (1971), առանձնատիպ «Հայկազեան Հայագիտական Հանդէսի»,
«Արուեստագէտը՝ Թլկատինցի» Պէյրութ (1982), առանձնատիպ «Հասկ (ամսագիր)» Հայագիտական Տարեգիրքի, Տպարան, Անթիլիասի Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարան:Իր Կողմէ խմբագրուած հատորներ՝

«Աշոտ Պատմագրեանի Յոբելեանը», Պէյրութ (1962),
«Պարոյր Սեւակի Հատընտիրը», Պէյրութ (1972),
«Վահան Տէրեանի Հատընտիրը», Պէյրութ (1985),
«Թլկատինցի» Երկեր,կաթողիկոսարան (1993):Անոր գրականագիտական ուսումնասիրութիւնները ամփոփուած են 2012-ին լոյս ընծայուած «Էջեր եւ նիւթեր գրականութեան» երկու հատորներու մէջ:


== Բանաստեղծական գիրքերէն յիշատակելի են ==
Բանաստեղծութիւններու շարքին կը դասուին հետեւեալ քերթողագիրքերը.

«Նախերգանք» (1968),
«Կանաչներու առասպելը» (1977),
«Մարդեղութիւն» (1981),
«Ծառին ճիչը» (1991),
«Միջերկրականի լոյսերուն դիմաց» (2004) ժողովածուները,  որ հրատարակուած է արժանանալով Գէորգ Մելիտինեցի գրական մրցանակի գնահատանքին:


== Արձակ գործերէն յիշատակելի են ==
Իսկ արձակ էջերուն մաս կը կազմեն հետեւեալ երկերը.

«Հեքիաթ Հայաստանի Մասին» (1979),
«Ծուէն-ծուէն Երիզներ » (1981),
«Մայրիներու Արմատները» (1986):
«Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն» (2012) գիրքերը:
«Գմբէթ Արեգ» (2015)2012-ին, Պէյրութ, Շիրակ հրատարակչատան մէջ լոյս տեսաւ լիբանանահայ բանաստեղծ, հրապարակագիր, խմբագիր եւ գրաքննադատ Պէպօ Սիմոնեանի «Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն», խորագրեալ գործը` մեկենասութեամբ հեղինակի զաւակներուն` Տիգրան եւ Սիլվի Գալայճեաններուն եւ Ռազմիկ եւ Հերա Գալայճեաններուն:
Հատորը կը բաղկանայ 324 էջերէ եւ կ՛ընդգրկէ 40 արձակ գրութիւններ, որոնց արծարծած նիւթերը առհասարակ տոգորուած են ազգասիրական ապրումներով եւ ունին հայրենասիրական եւ համամարդկային բնոյթ:


== Մրցանակ, Շքանշաններ եւ պարգեւներ ==
1995-ին Ռուբէն Սեւակի մրցանակով կը պարգեւատրուի գրականագէտ, բանաստեղծ Պէպօ Սիմոնեանը:
2002-ին Պէպօ Սիմոնեան պարգեւատրուած էր  Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան կողմէ:
2005-ին Պէպօ Սիմոնեան արժանացեր է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանին:
2013-ին Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանի կողմէ պարգեւատրուած է «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Լիբանանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Աշոտ Քոչարեան ողջունեց ներկաները`  յայտնելով, որ հրապարակախօս, մանկավարժ, Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ Պէպօ Սիմոնեան կը պարգեւատրուի «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Չորեքշաբթի, 6 նոյեմբեր 2013-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատան մէջ, Ռապիէ:


== Գրողներու Միութիւն եւ գրական հանդէսներու անդամակցութիւն ==
2012-ին Պէպօ Սիմոնեան անդամակցած է Հայաստանի գրողներու միութեան:
Անդամ էր Լիբանանահայ գրողներու համախմբումին եւ քարտուղարութեան:
Անդամ էր «Կամար» եւ «Շիրակ» գրական հանդէսներու խմբագրական կազմերուն:


== Ցաւակցագիր ==


== Պատկերասրահ ==


== Աղբիւրներ ==
ՀԱՅՐ ԵՄ ԵՍ ԱՐԴԷՆ … Պէպօ Սիմոնեան
ԳՐԱԿԱՆ ԹԵՐԹ
Պէպօ Սիմոնեան Մարդու Տեսակ
ԱՆԱՆՈՒՆ ԾԱՌԻ ՁԱՅՆԸ. ՊԵՊՈ ՍԻՄՈՆԵԱՆ
Պէպօ Սիմոնեան
ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ ՄԱՐԴԸ ԵՒ ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆԸ ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ԿՈՐՈՒՍՏՆ Է
ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ: ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ՄԵՂԵԴԻՆԵՐ
ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԱՐԱՆԻ ԳՐԱՏՈՒՆ ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ
«ՇԻՐԱԿ» ՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱՏՈՒՆԸ ԼՈՒՅՍ Է ԸՆԾԱՅԵԼ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ ՊԵՊՈ ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՏՄԱՀՈՒ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒՆ. «ԳՄԲԵԹ ԱՐԵԳ» ԽՈՐԱԳՐՈՎ Երվանդ Տեր-Խաչատրյան
Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահին Հրամանագիրով Պարգեւատրում` Կրթական Մշակ Եւ Մտաւորական Պէպօ Սիմոնեանի
Մեր Կորուստները. Ոչ Եւս Է Գրող Եւ Մտաւորական Պէպօ Սիմոնեան
«Ակնթարթներ Մարդու Եւ Կեանքի Առօրեայէն» (Հեղինակ` Պէպօ Սիմոնեան)
Հեքիաթ Կաղանդ Պապուկի Մասին Պէպօ Սիմոնեան
Պէպօ Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը:
Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: Մաս Բ.
Պէպօ Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: Մաս Գ. (3-րդ)
Պէպօ Սիմոնեանի «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: ՄԱՍ Դ. (4-րդ)
Պեպօ Սիմոնեանի «Գմբէթ Արեգ» Գիրքի Շնորհահանդէս Աւետիս Ռազմիկ
Երեկոյ Նուիրուած Պէպօ Սիմոնեանի
Ապրիլ 5 2020 Պայքար Շաբաթաթերթ Պէպօ Սիմոնեանի Ազգային-Գաղափարական-Մտաւորական Աշխարհը Պարոյր Յ. Աղպաշեան
Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 763։
ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ-ԳԱՂԱՓԱՐԱԿԱՆ-ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԸ Պարոյր Յ. Աղպաշեան