armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարուան Խուրի

Մարուան Խուրի (արաբերէն՝ مروان خوري‎‎ ծնած է 3 Փետրուար 1968), Լիբանանցի երգիչ, գրող, յօրինող եւ երգահան: Իր յօրինածները երգած են նշանաւոր երգիչներ Արաբական աշխարհի մէջ, կատարած են նաեւ ուրիշ օտար երկիրներ ալ ինչպէս Թուրքիա: Իր յօրինած երգերը երգած են Մաժիտա Էլ Րումի, Սապեր Րուպաի, Նաուալ Ալ Զողպի, Ասալա Նասրի, Նաժուա Քարամ, Ֆատել Շեքեր, Էլիսա, Գարոլ Սամահա, Պասիմա եւ Միրիամ Ֆարես:


== Կենսագրութիւն ==
Մարուան Խուրի ծնած է Մազրաադ Էլ Դեֆֆահ, Զղարդա, Լիբանան Քրիստոնեայ Մարունի ընտանիքի մէջ, ինք երրորդ զաւակն է հինգ պզտիկներու մէջէն, Դանիուսի եւ Նասիմա Խուրիի զաւակն է: Ինք ունի 2 մեծ քոյրեր Լինա եւ Մոնա, եւ երկու պզտիկ եղբայր Գլոտ, որ հեռատեսիլի տնօրէն է եւ Տէնի երգ շարող, երգահան:
1986-ին Խուրի Սենթ Էսբիրիթ Քասլիքի Համալսարանը ուսանած է Լիբանանի մէջ, ուր ինք սորվեցաւ դաշնակ, երաժշտաբանութիւն, պատմական երաժշտութիւն: Իր համալսարնական տարիներուն երաժշտութիւն յօրինելու մրցումը շահեցաւ: Նուէրը նախկին նախագահ Էմին Ժըմայէլ տուաւ իրեն:
1988-ին Խուրի իր առաջին ալպոմը արձակեց «Kasak Habibi» (Կենացդ Սիրածս). ինք գրած է երգին բառերը եւ ինքը յօրինած է երգը՝ արձանագրած եւ արձակած է: 1989-ին Խուրիի կեանքին մէջ փոփոխութիւն մը եղաւ. միայն երգիչ չէր, նաեւ դաշնակ նուագող եւ նուագախումբի ղեկավար: Ան հեռատեսիլի յայտագիրներու մէջ գործեր կատարեց: Մինչեւ 1996 դաշնակ եւ ստեղնաշար կը նուագէր, որ քանի մը երգիչներու հետ ալ նուագեց: Այդ ատեններ Խուրի երգեր յօրինեց եւ երգեց «Fik Yamma Balak»: 
1994-ին արձակուեցաւ եւ իրեն «երգիչ» սկսան ըսել: 1997-ին ան գրեց եւ յօրինեց, ելոյթներ ունեցաւ: 
Իր երկրորդ մեներգը «Lasbor Ala Welah» (Համբերեմ)ն է: 1999-ին Խուրի վերջապէս երաժշտութեան մէջ էր։ Նաուալ Զողպիին համար երկու երգ յօրինեց «Tia» (Թիա) եւ «Dalouna»: Ետքը 2001-ին պաշտօնապէս իր առաջին ալպոմը արձակուեցաւ «Khayal El-Omer» (Երազանքային Տարի): Յաջորդ տարին Խուրի իր առաջին տեսերիզը նկարեց «Ya Shog»:
Խուրի երկու անգամ Մուրեքս Տորի մէջ շահած է: Առաջինը 2003-ին էր եւ վերջը 2004-ին նորէն Մուրեքս Տորի շահեցաւ. իբր ամենալաւ Շատ Տաղանդ ունեցող արուեստագէտ (երգիչ, յօրինող, երաժշտութեան տեսերիզ, երգ եւ ալպոմ): «Kil Al Asayed» (Բոլոր Բանաստեղծութիւները) ամենաշատ ծախուած ալպոմն էր 2004-ին:
2005-ին Խուրի 5 տարուան համաձայնութիւն ըրաւ Րոտանա երգի ընկերութեան հետ: Նաեւ ամենակարեւոր ալպոմը «Kil Al Asayed» (Բոլոր Բանաստեղծութիւները) արձակուեցաւ Մայիս 2005-ին: Ալպոմը եւ երգը շատ յաջող էին եւ իրեն համբաւը առագ մը մէջտեղ ելաւ: Այս ալպոմով Խուրիի նշանաւոր եղաւ Արաբական աշխարհի մէջ։ 
2006-ին Խուրի արձակեց ուրիշ ալպոմ մը «Asr El Sho»: Իր երրորդ ալպոմը «Ana Wl Leil» (Ես եւ Գիշերը) արձակուեցաւ 2008-ին: Այս ալպոմին մէջ  երգին բառերը «Lawla L Hawa» (Առանց Հովի)են, որ նշանաւոր բանաստեղծ Ճենան գրած է: Խուրիի վերջին ալպոմը Րոտանա Րեժէյն կը պարունակէր 10 երգեր եւ արձակուած էր 2010-ին: 
Յունուար 2011-ին ան յայտարարեց թէ Րոտանայի հետ համաձայնութիւնը վերջացաւ եւ ինք կը մտածէ առանձին աշխատիլ: 
Մարուան Խուրի կը նկատուի ամենանոր Լիբանանցի երգահան, բայց նաեւ երգիչ ալ է: Ան ելոյթներ կատարած է Գահիրէի Օփերա Տունի մէջ եւ Քարդաճ Ֆիլմ Փառատօնին Թունիսի մէջ:


== Անձնական Կեանք ==
Մարուան երգիչ է: Շատ լուրեր ելան թէ Գարոլ Սամահային հետ է, քանի երկուքը միասին երգեցին, բայց այս լուրը սուտ էր եւ իրենք բարեկամներն են եւ նոյն երաժշտութեան ձեւը ունին:


== Տիսքոկրաֆի ==


=== Ալպոմ ===


=== Առանձին Երգերը ===
1805 թուական

1805 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու հինգերորդ տարին


== Դէպքեր ==
18 Օգոստոս․ տեղի կ՛ունենայ Իվանքովաչի կռիւը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1805 ծնունդներ

Օգոստոս 4՝ Ուիլիամ Համիլթըն (անգլերէն՝ William Rowan Hamilton, մ.1865), իռլանտացի թուաբանագէտ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1805 մահեր

Մայիս 9՝ Եոհան Ֆրիտրիխ Շիլլըր (գերմաներէն՝ Johann Friedrich von Shiller, ծն.1759), գերմանացի բանաստեղծ, փիլիսոփայ, պատմաբան եւ թատերագիր
Ռազմիկ Դաւոյեան

Ռազմիկ Դաւոյեան (3 Յուլիս 1940(1940-07-03), Մեծ Պարնի, Սպիտակի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 11 Յունուար 2022(2022-01-11), Հայաստան), հայ բանաստեղծ, գրող եւ հրապարակախօս։
Ծնած է հիւսիսային Հայաստան՝ Սպիտակ։


== Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն ==
Աւարտած է Երեւանի «Խաչատուր Աբովեան» հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմալեզուագրական բաժինը, որ տակաւին ուսանողութեան շրջանին սկսած էր արտադրել։ Սովետական շրջանին աշխատած է Սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապերու կոմիտէին մէջ։
Գրական-ստեղծագործական աշխատանքի առընթեր, վարած է շարք մը կարեւոր պաշտօններ։ 1989 թուականի մեծ երկրաշարժէն վերջ նշանակուած է Հայաստանի խորհրդարանի Աղէտի գօտիի յանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ։ 
Զանազան շրջաններու մէջ գլխաւորած է «Համազգային»ի Հայաստանի վարչութիւնը եւ Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութիւնը։
Եղած է Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդական։ «Երեւան» վաւերագրական ժապաւէններու սթիւտիոյի տնօրէնի պաշտօնը վարելու առընթեր, եղած է Հանրային հեռուստակայանի տնօրէնի խորհրդական։
Հեղինակած է աւելի քան 40 ժողովածու եւ գիրքեր, իր գործերը թարգմանուած են զանազան լեզուներու, իր ստեղծագործութիւնները տպագրուած են զանազան լեզուներով պարբերականներու մէջ։ Իր կեանքին ու գործունէութեան անդրադարձած են բազմաթիւ միջազգային հեղինակաւոր պարբերականներ։ Նուաճած է բազմաթիւ մրցանակներ ու պարգեւներ։


=== Կրթութիւն ===
Բարձրագոյն կրթութիւն՝ լեզուաբանական ճիւղ Երեւանի համալսարան։
Գործած՝ խմբագրութիւններու եւ պետական-մշակութային հիմնարկներու մէջ։
Հրատարակած՝ 1957 թուականէն. 60-ականներուն՝ առաջին կարեւոր ժողովածուները («Ստուերների միջով», «Ռեքվիեմ»)։ Աւելի ուշ՝ «Մեղրահաց», «Էպոս Պատանութեան» եւ այլն․։


=== Գործերէն ===
«Իմ Աշխարհը», 1963,
«Ստվերների Միջով», 1967,
«Ռեքվիեմ», 1969,
«Խաչերի Ջարդը», 1972,Պէյրութ,
«Մեղրահաց», 1973,
«Կեղեւդ Բաց Արա», 1975,
«Ի՞նչ Էր Եղել» (մանկական), 1977,
«Պոեմներ», 1980,
«Տաք Սալեր», 1983,
«Թորոս Ռոսլին» (արձակ), 1983, Նիւ Եորք,
«Բանաստեղծութիւններ», 1984, Նիւ Եորք,
«Պղնձէ Վարդ», 1985,
«Տխուր Փիղը»(մանկական), 1985,
«Հանճար եւ Յիշողութիւն» (արձակ), 1986,
«Ընտիր Երկեր», 1987,
«Քարէ Բարձ», 1989,
«Ռեքվիեմ» (ամբողջական), 1998,
«Կենսական Էներգիայի Ուսմունքը» (տեսական), 1998,
«Ոգեղէն Հաց», 2001։
Լոռիի Այր Մարդոց Տարազներ

Լոռիի այր մարդոց տարազներ - Լոռիի այր մարդոց զգեստները ունէին կովկասեան տարազներու ոճ եւ երանգ, սակայն կերպասներու ընտրութեամբ ու ձեւուածքով տեղական էին: Այր մարդոց տարազի բաղկացուցիչ մասերն էին վարտիքը, շապիկը, ելակը, արխալուղը, կաշիէ գօտին եւ չուխան:
Չուխան կովասեան տարածաշրջանի այր մարդոց յատուկ առանց օձիքի վերարկուն է, որ կը կարուի մահուդ կտորով։ Ունի այնպիսի ձեւուածք, որ կ՛ընդգծէ տղամարդուն լայն թիկունքը եւ նեղ մէջքը։ Չուխային տակէն կը հագնէին արխալուղ վերնաշապիկը։
Լոռեվի տղամարդիկ ձմեռը կը հագնէին լայն մուշտակ՝ առանց գօտիի։
Տարածուած ոտնամանի տեսակը կաշիէ սրածայր տրեխն էր։


== Յարդարանքը ==
Գլխայարդարանքի համար կը գործածէին աւանդական փափախը՝ կարուած ոչխարի կամ գառնուկի մորթիով:
Մէջքին կը կապէին կաշիէ կամ կտորէ գօտի։


== Աղբիւրներ ==
«Պատկերագիրք հայկական տարազներու», Համազգային Հայ Մշակութային եւ Կրթական Ընկերակցութիւն, Պէյրութ, 1990։
barevarmenia.com
Սթիվըն Քրաշըն

Սթիվըն Տ. Քրաշըն (անգլ.՝ Stephen D. Krashen, ծնած 14 Մայիս, 1941) պատուակալ համալսարանի դասախօս է Հարաւային Քալիֆորնիոյ Համալսարանէն ներս, ով փոխադրուեցաւ Մանկավարժութեան Դպրոցի հովանիին տակ, լեզուաբանութեան ոլորտին մէջ, 1994 թուականին: Ան լեզուաբան է, հետազոտող, մանկավարժ եւ քաղաքական գործօն:


== Գործ ==
Սթիվըն Քրաշըն ստացած է իր Դոկտորայի տիտղոսը լեզուաբանութեան ոլորտին մէջ, Քալիֆորնիոյ Համալսարան, Լոս Անճելըսէն (անգլ.՝ University of California, Los Angeles կամ UCLA),1972 թուականին: Քրաշըն ունի ընդհանուր 486 հրատարակուած գործեր, ներառեալ ակադեմական յօդուածներ եւ գիրքեր, ներդրում ունենալով երկրորդ լեզուի տիրացման, երկլեզու մանկավարժութեան, եւ կարդալու ոլորտներուն մէջ: Ան ծանօթ է իր նոր տեսութիւններով, ինչպէս տիրացման-սորվելու վարկածը, ներդրումի վարկածը, հսկողի վարկածը, ազդեցիկ մաղը, եւ բնական կարգի վարկածը: Քրաշըն կը քաջալերէ անկախ եւ կամաւոր կարդալը երկրորդ լեզուի տիրացման բարելաւման համար, որ, ըստ իրեն «ամէնէն ազդեցիկ գործիքն է լեզուի տիրացման, առաջին կամ երկրորդ»:
Երուանդ Թօլայեան

Երուանդ Թօլայեան ( (Կավռօշ,29 Օգոստոս 1883(1883-08-29), Պէյօղլու, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 18 Սեպտեմբեր 1937(1937-09-18), Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ երգիծաբան, խմբագիր, դերասան։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Պոլիս։ զաւակն էր անուանի խմբագիր, թարգմանիչ, դերասան, հրատարակիչ Յովհաննէս Թօլայեանի (1856-1936):
Կրթութիւնը ստացած է Սագըզաղաճի Լուսաւորչեան եւ Ղալաթիոյ Սեն Պընուա վարժարաններուն մէջ:
20-րդ դարու սկիզբէն պոլսահայ մամուլին մէջ տպագրած է երգիծական երկեր:


== Գործունէութիւն ==
1908-1926 թուականներուն, որոշ ընդհատումներով Պոլսոյ, կարճ միջոց մը Գահիրէի եւ 1927-1936 թուականներուն Փարիզի մէջ հրատարակած է «Կավռօշ» երգիծական պարբերականը: Խմբագրած է նաեւ այլ պարբերաթերթեր, թղթակցած՝ Պոլիս տպագրուող կարգ մը հրատարակութիւններու:
Գրական-խմբագրական աշխատանքի զուգահեռ մասնակցութիւն բերած է նաեւ թատերական շարժումին: Պոլսոյ մէջ մաս կազմած է Մարտիրոս Մնակեանի թատերախումբին:
Բեմ ելած է Փարիզի մէջ (1926): Մասնակցած է ո՛չ միայն հայերէն, այլ նաեւ թրքերէն ներկայացումներու:
1915-ին տարագրուած է արեւմտահայ միւս մտաւորականներուն հետ: Նկարահանուած է թրքական շարժարուեստի հիմնադիր Մուհսին Էրթուղրուլի «Լէպլէպիճի Հօր-հօր» (1923) եւ «Չարաճճի աղջիկները» («Սէօզտէ քըզլար») (1924) ժապաւէններուն մէջ:
1936 թուականին ներգաղթած է Խորհրդային Հայաստան:
1937 թուականին կամ աւելի ուշ կնքած է իր մահկանացուն՝ իբրեւ զոհ սթալինեան անհատի պաշտամունքի հետեւանքով ի գործ դրուած բռնութիւններու:


== Երկեր ==
Հրատարակուած գիրքերն են՝

«Իտէալին ետեւէն (Երգիծավէպ Բերայի բարքերէն)» (Պոլիս, 1910),
«Կավռօշ՝ զինուոր: Զինուորական յիշատակներ: Խըշլայի կեանքէն» (Պոլիս, 1910),
«Կավռօշին Զատիկը» (Պոլիս, 1919) եւ այլն։
Տիլոսի Հնաբանական Թանգարան

Տիլոսի Հնաբանական թանգարան (յուն․՝ Αρχαιολογικό Μουσείο Δήλου)․ կը գտնուի Տիլոսի հնավայրը եւ կը հիւրասիրէ կղզիին վրայ կատարուած հնագիտական պեղումներէն արժէքաւոր իրեր։ 


== Պատմական ակնարկ ==
1872-ին Տիլոս կղզիին վրայ կը սկսին առաջին հնագիտական պեղումները, որոնք կը շարունակուին մինչեւ մեր օրերուն։
Թանգարանի շէնքը կը կառուցուի 1904-ին, որպէսզի հիւրասիրէ պեղումներէն յայտնաբերուած իրերը։  Կը ընդարձակուի նոր սրահներով 1931-ին եւ 1972-ին։  ԻԱ․ դարասկիզբին Տիլոսի Հնագիտական Թանգարանը ունի ցուցադրութեան 9 սրահներ։
1990-ին Տիլոսի հնագիտական վայրը կը յայտարարուի Եունեսքոյի Համաշխարհային Ժառանգութեան Յուշարձան։  Հնավայրին մէջ գտնուած իրերուն մեծ մասը կը հիւրասիրուի տեղւոյն թանգարանին մէջ, իսկ մաս մըն ալ Աթէնքի Հնաբանական Ազգային Թանգարանը։


== Հաւաքածոներ ==
Անօթներ․ Ք․Ա․ 3-րդ հազարամեակէն - Ք․Ա․ ա․ դար
Տապանաքարերու արձաններ․ Ք․Ա․ 7-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար
Ք․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ պատկերիկներ, կաւարձանիկներՔ․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ գոհարեղէններ, զարդեր եւ փոքրիկ իրերՔ․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ խճանկարներ
		
		
		
		
		
		


== Պատկերասրահ ==


=== Հաւաքածոներու ցուցադրութիւն ===


==== Ք․Ա․ 3-րդ հազարամեակէն - Ք․Ա․ ա․ դար ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


==== Արձաններ, տապանաքարերու արձաններ, քանդակներ․ Ք․Ա․ 8-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


==== Ք․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ պատկերիկներ, կաւարձանիկներ ====

		
		
		
		


==== Ք․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ անօթներ, զարդեր եւ փոքրիկ իրեր ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


==== Ք․Ա․ 2-րդ մինչեւ Ք․Ա․ ա․ դար․ խճանկարներ ====

		
		
		
		
		
		
		
		
   


== Տե՛ս նաեւ ==
Աթէնքի Հնաբանական Ազգային թանգարան
Աքրոփոլիին թանգարան
9 Մարտ

9 Մարտ, տարուան 68-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 69-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 297 օր


== Դէպքեր ==
1842․ Միլանոյի «Լա Սքալա»յի բեմէն կը ներկայացուի Վերտիին նոր յօրինած «Նապուքօ» Nabucco օփերան
1953․ Մոսկուայի մէջ Սթալինի թաղման ժամանակ հրմշտոցի պատժառով հարիւրաւոր մարդիկ կը մահանան։
1959․ Նիւու Եորքին մէջ վաճառքի կը հանուի Պարպի պուպրիկը։
1966․  Ֆրանսայի կառավարութիւնը կը յայտարարէ ՆԱԹՕ-ի կազմէն դուրս գալու մասին։
1983․ Պելկրատի մէջ կը սպաննուի Թուրքիոյ դեսպանը։


== Ծնունդներ ==
1920, Ժանսեմ, ֆրանսահայ գեղանկարիչ (մահ.՝ 2013)։
1922, Ռաֆայէլ Իշխանեան, լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, բանասիրական գիտութիւններու տոքթոր, Հայաստանի գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր (մահ.՝ 1995)։
1966, Տուշման (իսկական անունը՝ Վարդան Ստեփանեան), Արցախի պատերազմի հերոս (մահ.՝ 1992)։


== Մահեր ==
1801, Յովսէփ Արղութեան, արքեպիսկոպոս (ծն.՝ 1743)։
1964, Էտկար Մանաս, միջազգային գնահատանքի արժանացած հայազգի երաժշտագէտ, յօրինող եւ խմբավար
1974, Խաչիկ Դաշտենց (Տոնոյեան), հայ խորհրդային գրող, թարգմանիչ, բանասէր (ծն.՝ 1910)։


== Տօներ ==
DJ-ի համաշխարհային օր։
Ուսուցչի օր (Լիբանան)։
Տարօրինակ Դէպքեր

Հեռատեսիլի շարակառք, յարավէպերու շարք


== Յամառօտ տեղեկութիւններ ==
«Տարօրինակ դէպքեր» (անգլ.՝ Stranger Things), գերբնական սարսափի առասպել, ամերիկեան արտադրութեամբ, հեռատեսիլի յարավէպերու շարք, ստեղծուած Տաֆեր եղբայրներուն կողմէն եւ հեռասփռուած Նեթֆլիքս կայանէն։ Հեղինակներն են՝  Մեթ և Ռոս Տաֆեր: Գլխաւոր նկարահանողը Շօն Լեւին է: 
Այս ստեղծաբանութեան առաջին յարադէպերու շարքը հեռասփռուած է 2016 թուականին  եւ դրական գրախօսութիւններու արժանացած է:  


=== Դերակատարներ ===
Գլխաւոր դերակատարներն են՝ Ուինոնա Ռայտըր, Տէյվիթ Հարփոր, Մաթիու Մոտին, Ֆին Ուոլֆհարտ, Միլլի Պոպի  Պրաուն, Կյեթէն Մաթարացօ, Գալէփ Մաքլաֆլին, Նաթալիա Տայեր, Նօա Շնափ, Չարլի  Հիթոն, Գարա Պուօնօ, Տաքրէ Մոնթկոմերի, Շօն Օսթին, Փօլ  Րէիզեր, Սատի Սինգ, Ճօ Գիրի, Մայա Յօուք եւ Փրիա Ֆերկիւսոն : 
Պատմութիւնը տեղի կ՝ունենայ Ինտիանա նահանգին Հօքինս քաղաքը՝ 1983 թուականի Նոյեմբեր ամսուն:


=== Հեռասփռումի եթերաշրջաններ ===
Յուլիս 15-ին առաջին դրուագը, կը կեդրոնանայ  պզտիկ տղու մը անհայտացման շուրջ եւ հոգեշարժուն- հեռաշարժումի  ձիրքերով աղջկայ մը յայտնութեան, որ կորսուած տղուն բարեկամներուն կ՝օգնէ անոր փնտռտուքին: Միեւնոյն ժամանակ տղուն աւագ եղբայրը եւ քաղաքին ոստիկանապետը իրենց հետաքննութիւնը կը վարեն։Երկրորդ եթերաշրջանը նկարահանուած է 2017 թուականի Հոկտեմբեր 27-ին:  Իսկ նոյն տարուան,Դեկտեմբերին, Նեթֆլիքսը կը պատուիրէ երրորդ եթերաշրջանը, որուն առաջին հեռարձակումը  տեղի կ՝ունենայ 2019 թուականին Յունիս 4-ին: Սառա Պուօնօ, որ կը կերտէ Նէնսիի և Մայքի մօր դերը, իր հարցազրոյցներէն մէկու մը մէջ կը նշէ թէ չորրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները պիտի սկսին 2019 թուականի Հոկտեմբերէն:
Տաֆեր եղբայրները նշած են, որ այս հեռատեսիլի շարանկարին համար նախատեսուած են չորս կամ հինգ եթերաշրջան:
1841 թուական

1841 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 41րդ տարին


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1841 ծնունդներ

25 Փետրուար՝ Ռենուար, Ֆրանսացի գեղանկարիչ, Տպաւորապաշտութեան շարժման հիմնադիրներէն
Սեպտեմբեր 5՝ Սմբատ Շահազիզ (մ.1901, Մոսքուա), բանաստեղծ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1841 մահեր

Յունուար 15՝ Ֆրիտրիխ Փարոթ (գերմաներէն՝ Friedrich Parrot, ծն.1791), գերմանացի բնագէտ, բժիշկ
Դաւթի Պարսետ

Դաւթի Պարսետ (եբր.՝ קלע דוד‎ [Քելահ Տավիտ]), նախկինին յայտնի որպէս Մոգական Գաւազան (եբր.՝ שרביט קסמים‎ [Շարվիթ Քսամիմ]), Իսրայէլի Զինուած ոյժերու ռազմական համակարգ մըն է, որ համատեղ մշակուած է իսրայէլի Rafael Advanced Defense Systems-ի եւ ամերիկեան Raytheon ռազմական մատակարարներուն կողմէ թշնամական օդանաւերը, տրոնները, մարտավարական պալիսթիք, միջին եւ մեծ հեռահարութեան հրթիռները խափանելու համար, արձակուած 40-էն մինչեւ 300 քմ-էն մինչեւ 7.5 արագութեամբ: Դաւթի Պարսետն ստեղծուած է փոխարինելու Իսրայէլի զինանոցի MIM-23 Hawk-ը եւ MIM-104 Patriot-ը:
Stunner հրթիռները մշակուած են խոցելու համար ցածր թռչող նորագոյն սերնդի մարտավարական պալիսթիք հրթիռները, ինչպէս որ են ռուսական Իսգանտերը, չինական DF-15-ը: Դաւթի Պարսետը գործողութեան անցած է 2017-ի ապրիլին:


== Իսրայէլէն Դուրս Հետաքրքրութիւն ==
 Հնդկաստան 2010-ի Նոյեմբեր 17-ին Rafael's փոխնախագահ Լովա Տրորի հաստատած է, որ Հնդկաստանի զինեալ ոյժերը պատուիրած են Դաւթի Պարսետ համակարգ:
2015-ի Հոկտեմբերին հրապարակուեցաւ, որ Ծոցի համագործակցութեան բոլոր վեց երկիրները հետաքրքրուած են իսրայէլական Դաւթի Պարսեթ համակարգներ ձեռք բերելու համար հակազդելու համար Իրանի հրթիռային սպառնալիքին:
2016-ի Ապրիլին յայտարարուած է, Հայաստանի Պաշտպանութեան նախարարութիւնը կրնայ դիմել Իսրայէլին՝ Դաւթի Պարսետ համակարգ ձեռք բերելու համար:
Օմար Սի

Օմար Սի (ֆրանսերէն՝ Omar Sy, 20 Յունուար 1978), ֆրանսացի դերասան, Սեզար կինոմրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրութիւն ==
Օմար ծնած է սենեկալցի բանուորի եւ մաւրիտանուհի տնային տնտեսուհիի ընտանիքի մէջ։ Անոր ծնողքը երկուքն ալ ֆուլբէ ազգութեան ներկայացուցիչ են։ Օմար եղած է ընտանիքի 8 զաւակներէն չորրորդը։
Դեռեւս սորվելով դպրոցին մէջ, Օմար սկսած է աշխատիլ ռատիօի մէջ։ Աւարտելով դպրոցը՝ ստացած է առաջարկ արտադրողական ընկերութենէն սկսելու իր ցուցադրութիւնը, որ արդիւնքին մէջ վերածուեցաւ «Օմարը եւ Ֆրետը» (ֆրանսերէն՝ Omar et Fred) կատակերգական հեռուստացուցադրութեան։ Անոր գործընկերը եղած է դերասան Ֆրետ Տեստոն։
Դերասանին մեծ ճանաչում բերած է Դրիսի դերը, որ ան մարմնաւորուած է 1+1 ֆիլմին մէջ։ Այդ դերի համար Սին ստացած է Սեզար կինոմրցանակ «տղամարդու լաւագոյն դերի համար», ինչպէս նաեւ անուանուած է Ոսկէ արբանեակ կինոմրցանակին։


=== Անձնական Կեանք ===
Ամուսնացած է Էլեն Սիի հետ։ Անոնք ունեցած են չորս զաւակ։
Օմար Սին իսլամ է։
Թայմ

«Թայմ» (անգլերէն՝ Time) Ամերիկեան շաբաթաթերթ մըն է: Հիմնուած է 1923-ին Հենրի Լիուսի (Henry Luce) եւ Պրիթըն Հէտընի (Briton Hadden) կողմէ Նիու Եորքի մէջ: Ամերիկայի ամենատարածուած քաղաքական լուրերու շաբաթաթերթն է: Ունի նաեւ շրջանային փովանդակութեամբ տարբերակներ իբր «Թայմ Եւրոպա» որ կը հրատարակուի Լոնտոնի մէջ, «Թայմ Ասիա» որ կը հրատարակուի Հոնկ Քոնկի մէջ եւ «Թայմ Հարաւային Խաղաղական» որ կը հրատարակուի Սիտնէյի մէջ: 


== Արտագին յղումներ ==
Թայմ պաշտօնական կայքէջ
Թայմ պաշտօնական արխիւ
Էվրիփիտիս քարայր

Էվրիփիտիս քարայր, (յուն․՝ το σπήλαιο του Ευριπίδη)․ Սալամինա, Սարոնիքոս ծոց, Յունաստան։  Կը գտնուի Սալամինայի հարաւը գտնուող Փերիսթերիայի շրջանը, Սարոնիքոս ծոցին նայող բլուրի մը վրայ։
Քարայրը նեղ է եւ ունի 47 մեթր խորութիւն։  Կը բաղկանայ 10 պզտիկ սենեակներէ։  Էվրիփիտիս ողբերգակ բանաստեղծին (Ք․Ա․ 480 - 406) հանգստարանը եղած է։  Ան, հոն գրած է իր ողբերգակներուն մեծ մասը։
1994-1997 տեղի ունեցած հնագիտական պեղումներէն, Էվրիփիտիս քարայրին մէջ  յայտնաբերուած են 5 ժամանակաշրջաններէ հնագիտական իրեր․ Նոր Քարէ Դար, Միկինեան, Դասական, Հռոմէական շրջան եւ Ֆրաքներու շրջան։


== Քարայրին մէջ գտնուած հանգիտական իրեր ==
Պապ Թագաւոր

Պապ (353 - 374), հայոց Արշակունի թագաւոր 370 թուականէն։ 17 տարեկանին յաջորդած է հօրը՝ հայոց արքայ Արշակ Բ–ին։ Մայրն էր Սիւնեաց Անդոկ մեծ իշխանի դուստրը՝ Փառանձեմ թագուհին։ Պապը գահ բարձրացած է Հռոմէական կայսրութեան օժանդակութեամբ։ Պապ Թագաւոր, հայոց սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնեանի հետ գործակցելով՝ Նպատ լերան մօտ, Ձիրաւի ճակատամարտին, պարտութեան մատնեց պարսիկները, 371-ին։ Շնորհիւ սոյն յաղթանակին, 18-ամեայ Պապը դարձաւ հայոց թագաւոր։
Մանազկերտի Ճակատամարտ (1915)

Մանազկերտի ճակատամարտ, Կովկասեան ճակատի մարտերէն մէկն է՝ համաշխարհային առաջին պատերազմի ընթացքին: Ռազմական գործողութիւններու թատերաբեմը Արեւմտեան Հայաստանի մէջ (ներկայիս Թուրքիոյ արեւելեան մասին մէջ) եղած է: Չնայած ծանր կորուստներուն, որոնք եղած են, ինչպէս ռուսական, այնպէս ալ թրքական կողմէն, ճակատամարտէն ետք ռազմական իրավիճակի առումով գրեթէ ոչինչ փոխուած է. Ռուսաստանը ձեռք բերած է վարուելագիտական փոքր առաւելութիւն մը:
10 Յուլիս 1915-ին կովկասեան բանակային 4-րդ մարմինի զօրավար Պ. Օգանովսկիի գլխաւորութեամբ կը սկսի յարձակումը՝ Մանազկերտէն արեւմուտք ինկած բարձունքները գրաւելու համար: Սակայն անոնց կը դիմագրաւէ թրքական քանի մը բաժին` մօտ 40.000 մարդ, որոնց մասին սկիզբէն տեղեկութիւն չկար: 16 Յուլիս-ին օսմանեան բանակը Ապտուլքերիմ փաշայի գլխաւորութեամբ հակայարձակման կ՛անցնի: Հակամարտող կողմերէն, թրքական կողմի զինուորներու քանակը մօտ երեք անգամ հակառակորդի ուժերուն կը գերազանցէր: Օգանովսկիի ջոկատները ստիպուած էին նահանջել Մանազկերտէն` կորսնցնելով զինամթերքով գնացքը: 20 Յուլիս-ին, թուրքերը կը վերագրաւեն Մանազկերտը, իսկ 27 Յուլիս-ին ռուսական զօրքերը Մուշէն դուրս կը մղեն: Ռուսական հաղորդակցութեան վատ պայմաններու պատճառով, Նիքոլայ Յուդենիչ, որ Կովկասեան ռազմաճակատի գլխաւոր հրամանատարն էր, չէր գիտնար, որ ռուսական բանակը յարաբերական կայունութիւն ձեռք բերած է ճակատին վրայ, մինչեւ 22 Յուլիս. Յուդենիչը թուրքերու յարձակման մասին իմացած էր 22 Յուլիս-ին:
Հասկանալով, որ եթէ օսմանցիները շարունակեն յարձակումը, իր բանակը կը ոչնչանայ, Յուդենիչը կը հրամայէ նահանջիլ: Ռուսական զօրքերը Մանազկերտէն կը նահանջեն` լքելով Վանի վիլայէթը:
Նահանջէն ետք ռուսական զօրքերը շուտով կը վրախմբաւորուին եւ հակայարձակման կ՛անցնին, որուն կը մասնակցէին 22.000 հետեւակ եւ հեծելազօր: Նահանջի ժամանակ կազակական հեծելագունդը գերի կը վերցնէ 6.000 թուրք: Ռուսական կողմի կորուստը 7.000-10.000 մարդ կը կազմէր, թրքական կողմի կորուստը անյայտ է: Մանազկերտը կը գրաւուի, սակայն Յուդենիչը ժամանակ չունէր յաջողութիւնը զարգացնելու:


== Հետեւանքներ ==
1915-ին Կովկասեան ճակատը համեմատաբար հանգիստ էր: Ռուսաստանը այս հանգստութիւնը որպէս երկրորդական ճակատ կը դիտէր` լեհական ճակատին նախընտրութիւն տալով: Մանազկերտի գրաւումը գրեթէ ոչինչ չի փոխեր ռազմական իրավիճակին մէջ, սակայն գերմանական ճակատին վրայ շարունակուող կորուստներու վրայ, բարոյական դրական նշանակութիւն ունէր:


== Տես նաեւ ==
Մանազկերտի Ճակատամարտ
Սքիրոս (կղզի)

Սքիրոս (յուն․՝ Σκύρος), Սփորատես, Էգէական ծով, Յունաստան․ կը գտնուի Էվիային արեւելքը, Էգէական ծովուն կեդրոնը։  Մայրաքաղաքն է Հորա (կամ Սքիրոս)։
Հորա․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։


== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==


=== Աշխարհագրութիւն ===
Սքիրոսի տարածութիւնն է 210 քլ²․ եւ բնակչութեան թիւը՝ 2 994։  Լեռնային կղզի, մասնաւորաբար հարաւի կողմը՝ Քոհիլաս լեռներ (762 մ․), Քումարի, Փիրիոնես եւ Ֆանոֆիթիս։  Անոր բացերուն կան բազմաթիւ կղզիակներ։  


=== Բնակավայրեր ===
Մայրաքաղաքը՝ Հորա, կը գտնուի կղզիին արեւելեան մասին։  Անոր մօտիկ են Մաղազիա, Մոլոս, Ղիրիզմաթա եւ Փուրիա բնակավայրերը։  Հիւսիսային մասին կը գտնուին Թրահի եւ Ացիցա բնակավայրերը եւ Սքիրոսին օդակայանը, իսկ Հորայէն հարաւ կը գտնուին Ասփուս եւ Ահիլի բնակավայրերը։  Կղզիին հարաւ-արեւմտեան ափին կը գտնուի Լինարիա նաւահանգիստը եւ անոր քովի ծովախորշերուն Ահերունես, Փեֆքոս եւ Քալամինցա բնակավայրերը։
Սքիրոս ունի գեղեցիկ ծովափներ։  Առասպելը կ՛ ըսէ թէ Եալոս ծովափին Ոդիսականի հերոս Ահիլէաս իր լոգանքը կ՛առնէր։


=== Հնագիտական վայրեր ===
Կղզիին վրան կը գտնուին բաւական հնագիտական վայրեր․ Քասթրօ, Անտրիոթի քարայրը, միջնադարեան եկեղեցիներ, ինչպէս օրինակ՝ Այիոս Եորղոս Սքիրիանոս (Ժ․ դար), Փանայիա թու Քիցու, Այիոս Նիքոլաոս ժայռափոր մատուռը, եւայլն։

Փալամարի հնավայրին մէջ յայտնաբերուած են Պղնձադարի ժամանակաշրջանի բնակավայրի հետքեր (Ք․Ա․ 3-րդ - 2-րդ հազարամեակ)։


==== Թանգարաններ ====
Մանոս Ֆալտայց թանգարան․ պատմական-ժողովրդակագրական
Հնագիտական թանգարան


=== Տնտեսութիւն ===

Բնակիչները կը զբաղին հողագործութեամբ, անասնաբուծութեամբ, ձկնորսութեամբ, ճարտարարուեստով, բռուտագործութեամբ եւ ռետինի հաւաքով։  Սքիրոս աշխարհահռչակ է իր «Սքիրոս ձիուկ»ով, մարմար քարով եւ անասնապահական արտադրութեամբ։   Կղզին կ՛ արտադրէ նաեւ մեղր, պտղեղէնի տեսակներ, «ֆավա» եւ «միզիթրա» ու «քեֆալոթիրի» պանիրի տեսակները։  Իւրայատուկ են Սքիրոսի հիւսուածքները, ինչպէս նաեւ կահկարասիի շինութիւնը։


== Բարեկենդանի աւանդութիւնը ==
Բարեկենդանը կը տօնուի իւրայատուկ ձեւով։  Կը գերիշխէ «Ծերունիին եւ Քորելաս»ին աւանդութիւնը։  Ծերունին՝ «Ղերոս» Γέρος ծպտուած է մազոտ սեւ վերարկուով մը, դէմքին՝ այծի կաշիէ պատրատուած դիմակ մը եւ մէջքին՝ հօտի զանգակներով զարդարուած գօտի մը։  Անոր կ՛ ընկերակցին «Քորելա»ն՝ տղամարդ հագած կնոջական աւանդական զգեստ եւ «Ֆրակոս»՝ դիմակով եւ մեծ զանգակ մը մէջքին։  Բարեկենդանի երկրորդ փուլը՝ ծանօթ իբրեւ «Թրաթա», կ՛ ընդգրկէ հեգնական յանգատողերու ասմունք։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սարգիս Բարսեղեան

Սարգիս Բարսեղեան, Շամիլ, բուն անուն՝ Լեւոն Օտապաշեան, (1875, Գետաբեկ - 1915), յեղափոխական գործիչ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցին մէջ, ապա՝ Ժընեւի համալսարան։ Ուսումը կիսատ ձգած է ու Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հիմնադիրներէն Քրիստափոր Միքայէլեանին հետ մեկնած է Պաքու, ուր կազմակերպած է տեղեկատուական թերթօններու տարածումը։
1905-ին Շուշիի մէջ մասնակցած է «Փոթորիկ» շարժում-ռազմագործողութեան, որուն պատճառով ձերբակալուած է։ Բանտ տեղափոխուելու ճանապարհին զինակիցներ յարձակած են բանտարկեալներուն ուղեկցող ժամապահներուն վրայ եւ ազատ արձակած Բարսեղեանին՝ գրաւելով զէնքն ու զինամթերքը։
1909-ին կը վերադառնայ Պոլիս եւ կ՛ամուսնանայ Ռոստոմի աշակերտուհիներէն Պերճուհի Պարտիզեանի հետ։ Հիմնադիրներէն է «Աշխատանք» թերթին։
Մասնակցած է հայ-թրքական կռիւներուն, Վանի մէջ տարած է կուսակցական գործ։ Ընտրուած է Դաշնակցութեան Կարինի Բիւրոյի անդամ։


== Աղբիւրներ ==
Թէոդիկ, Յուշարձան ապրիլ տասնմէկ, Կ․ Պոլիս, 1919, «Արզուման» հրատարակչատուն
Սերգէյ Երեմեանց, «Գանձակ 1905-1907, 1917-1921», Երեւան 2009 թ.։