armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կրզէն

Կրզէն, գիւղ՝ Կուր եւ Տաւուշ գետերու միախառնման վայրին մօտ, 170-էն 185 մեթր բարձրութեան վրայ, հարուստ ու բարեշէն մելիքութիւն էր: գիւղ ներկայիս կը գտնուի Պաքուի իշխանութիւններուն կողմէ բռնազաւթուած Թովուզ (Տաւուշ) շրջանին մէջ։
Աւանդութեան համաձայն կրզէնցիք ծագումով անեցիներ են եւ ունին իրենց բարբառը: Եկեղեցիներ`Սուրբ Աստուածածին եւ Սուրբ Յովհաննէս: Կրզէնցիք զբաղած են գինեգործութեամբ, շերամապահութեամբ եւ մետաքսագործութեամբ եւ իրենց արտադրութիւնները արտահանած են տարբեր երկիրներ: Կրզեն առեւտրական աշխուժ կեդրոն մը եղած է:


== Պատմութիւն ==
Հին ժամանակ գիւղը գտնուած է ներկայ վայրէն 1քմ արեւելք՝ Կուր գետի աջ ափին եւ քանի մը անգամ ենթարկուած է տեղափոխութիւններու։ Գիւղին մերձակայքը պահպանուած հին գիւղատեղիներու առկայութիւնը։
1998 թուականին արդէն Արեւմտեան Հայաստանի հայոց հինաւուրց Կրզէնը անուանափոխուած է եւ դարձած Կիւնաշլի։
19-րդ դարուն լեզկիներու յաճախ կրկնուող արշաւանքներուն հետեւանքով Կրզէն հարուստ ու բարեշէն բնակավայրէ վերածուած է սակաւամարդ ու աղքատիկ գիւղակի։
Կրզէնի համար առանձնապէս կորստաբեր էր Պուլղատարի գլխաւորած հրոսակախումբի անակնկալ յարձակումը (Շամիլի օրերուն՝ 1797-1871) եկեղեցական տօնակատարութեան պահուն։ Սպանդն ու աւարառութիւնը ուղեկցած էին գերեվարութեամբ։ Տեղահանուածներու մնացորդները սփռուած են Հայաստանի ու Վրաստանի զանազան վայրերը, հաստատուած Գանձակ, հիմնած Գանձակի Սարով եւ Արէշի Խանդակ գիւղերը։
Կրզէնի վերաբերեալ մատենագրական տեղեկութիւններ յայտնի չեն։ Գիւղի պատմութեան՝ հնարաւորինս ամբողջական ուսումնասիրութեան առումով առանձնակի կարեւորութիւն եւ արժէք ունին գերեզմանոցին մէջ պահպանուած տապանագիրերը։
Կրզէն գիւղի տարածքին պահպանուած են գիւղատեղիի, գերեզմանոցի եւ հիմնաւէր եկեղեցւոյ մնացորդներ։
Լիբանանի Նախագահներու Անուանացանկ

Լիբանանի նախագահներու անուանացանկը սկսած է 1926 թուականին, երբ ստեղծուեցաւ պաշտոնը։ Ըստ 1943 թուականին երկրի տարբեր էթնիք-դաւանաբանական համայնքներուն միջեւ ձեռք բերուած բանաւոր համաձայնութեան, Լիբանանի նախագահը պէտք է մարոնի համայնքի ներկայացուցիչ ըլլայ։
3 անգամ, սակայն, նախագահի պաշտոնակատար եղած են սուննիներ։ Սուննի նախագահներն են Սելիմ Հոսսը, Ֆուատ Սինյորան եւ Թամամ Սալամը։


== Լիբանանի նախագահներ ==
Նուպար-Շահնազարեան վարժարան

Նուպար-Շահնազարեան վարժարան, միջնակարգ (երկրորդական) դպրոց, հիմնադրուած՝ 1866 թուականին։ Վարժարանը կառուցուած է Ներսէս եպիսկոպոս Վարժապետեանի ջանքերով եւ Կարապետ վարդապետ Շահնազարեանի կտակին, ինչպէս նաեւ Նուպար փաշայի նուիրատուութեան շնորհիւ։
Խասգիւղի մէջ կառուցուած վարժարանը իր երկու բարերարներուն անունով նախ կոչուած է ժառանգաւորաց գիշերօթիկ վարժարան։ Ներսէս եպիսկոպոս ստանձնած է դպրոցին տնօրէնութիւնը, լուծել տուած է Ներսէսեան վարժարանին վերին կարգերը եւ անոնց աշակերտները ուսուցիչներով միասին փոխադրեց նոր վարժարանը։
Նուպար-Շահնազարեանի կրթական ծրագիրը կընդգրկէր՝ հայերէն, ֆրանսերէն, թրքերէն, անգլերէն, թուաբանութիւն, հանրահաշիւ, երկրաչափութիւն, տիեզերագիտութիւն, հաշուապահութիւն, ընդհանուր եւ ազգային պատմութիւն եւ աշխարհագրութիւն։
Նուպար-Շահնազարեանէն շրջանաւարտ անուանի մտաւորականներէն եւ ազգային-հասարակական գործիչներէն են՝ Գրիգոր Զօհրապը, Եղիա Տէմիրճիպաշեանը եւ Մինաս Չերազը։ 
Դպրոցը աշակերտներ ունեցած է ե՛ւ Պոլիսէն, ե՛ւ այլ գաւառներէն։ Աշակերտները, տնօրէնութեան աջակցութեամբ եւ ուսուցչական կազմին մասնակցութեամբ, 1870-1871 հրատարակած է «Երկրագունտ» շաբաթաթերթը։


== Ծանօթագրութիւն ==
Գրական յղում

Գրական յղում, յիշատակումն է գրագէտի մը ու անոր գործին։ Երբեմն, յղման համար կը նշուի գործին տիտղոսը չակերտուած, նոյնիսկ՝ կը նշուին հրատարակութիւնը, գլուխը, էջաթիւը եւ այլն, բայց այս բոլորը պայման չեն։ Իր տեղադրումով յղումը կրնայ դրուիլ ուղղակի բնագիրին մէջ, կամ անջատ ծանօթագրութեան ձեւի տակ։
Երբեմն յղումը գրեթէ կը նոյնանայ ակնարկութեան հետ, ինչպէս՝ Պետրոս Դուրեանին «Թրքուհին» բանաստեղծութեան այն տողը, ուր պարզապէս յիշատակուած են բանաստեղծ Լամարթինը և անոր մէկ փոխաբերութիւնը «Սրտի մեղու, ինչպէս կոչեց Լամթի, Որուն ծծած ծաղիկը սիրտ ,մեղրն է սէր...»։
Իսկական յղման օրինակ Սիամանթոյի մէկ նամակի այս տողին մէջ. «Կարդացիք Վերհարնի«Les Villes Tentaculaires»ը։

Գրական-մշակութային ակնարկութեան կամ յղման մէջ, երբեմն, ուղղակի յիշատակուած չեն ըլլար գրագէտ ու գործ, կը տրուին շրջաբանութեամբ մը։ Այսպէս, ակնարկելով Արտաւազդի բանտարկումի առասպելին, Վ.Թէքէեան պիտի բաւարարուի գրելով «Կեր տարէ՛ք Մասեաց այրին առջեւ, որուն ներսը ծեր, Հսկայ գամբռներ կ՛ոռնան գիշեր և ցերեկ...: Թո՛ղ զօրանան անոնք եւ թո՛ղ վերջապէս կրծեն շղթան բանտարկեալին դարաւոր...»։Մէջբերումը յղումէն անդին ուղղակի ուրիշ բնագիրէ մը կտոր մը արտագրելն է, միշտ չակերտեալ և ընկերակցուած աղբիւր-գործին յղումով։ Այսպէս՝ Րաֆֆի, մէջբերելով Աստուածաշունչէն խօսք մը պիտի գրէ.«Քահանան բացատրում էր Սուրբ գրքի այն խօսք իմաստը, թէ ճակատի քրտինքով պէտք է վաստակես քո հացը»։


== Աղբիւրներ ==
Ա գիրք, «Հայ Կեանք Եւ Գրականութիւն», էջ 16։
Միհրան Բարունակեան

Միհրան Բարունակեան (10 Յուլիս 1874(1874-07-10), Կեսարիա, Թուրքիա - անհայտ), հայ բժիշկ։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Կեսարիոյ ամերիկեան Միսիոնարական դպրոցը եւ միջնակարգ ուսումը՝ Արգէոս բարձրագոյն վարժարանը եւ Յիսուսեանց դպրոցը: 1888-ին պահ մը ուսուցչութիւն ըրած է Տոքթ. Երէցեանի դպրոցը: 1881-ին գացած է Ամերիկա, ուր յաճախած է Նիւ Ճըրզի Hackett’s Townի Centenna’y Collegiate Institueը մէկ տարի: 1892-ին կը մտնէ Նիւ Եօրքի Համալսարանին Բժշկական Գոլէճը, ուրկէ կը վկայուի 1895-ին:
Ընթացաւարտութենէն անմիջապէս յետոյ մէկ տարի կը ծառայէ Alms Hense and Work House քաղաքային հիւանդանոցին մէջ, եւ յետոյ իր դարմանատունը կը բանայ իբր բժիշկ: Սակայն անիկա իր առանձին գործովը չբաւականանալով կը սկսի կառավարական եւ այլ պաշտօններու հետամուտ ըլլալ:
1896-ին Տոքթ. Բարունակեան այցելու մորթաբան կը կարգուի Նիւ Եորգի ձրի բուժարանի մորթի հիւանդութեանց բաժնին մէջ։ 1898-ին նոյն պաշտօնով կը փոխադրուի Եունիվըրսիթի եւ Պէլվիւ Գոլէճի դարմանատունը, ուր այդ պաշտօնը կը վարէ 8 տարի եւ կը հրաժարի 1906-ին: Այս ժամանակամիջոցին (1897-1906) Եունիվըրսիթի եւ Պէլվիւի շրջանաւարտ կարգերուն կը դասախօսէ վերոյիշեալ մասնագիտութեան վրայ։ Մօտաւորապէս 4 տարի (1897-1902) Պէլվիւ հիւանդանոցին մորթի եւ վեներական ախտերուն բաժնին տյցելու հիւանդներու դարմանիչը եղած է:
1906-ին Նիւ Եորք քաղաքին հիւանդանոցին մէջ կը ծառայէ օգնական մորթաբանի պաշտօնով եւ նոյն տարուան վերջերը արդէն իսկ կը գրաւէ իսկական դասախօսի բեմը Նիւ Եորք Past Graduate բժշկական դպրոցին եւ հիւանդանոցին մէջ. Միեւնոյն ատեն ծառայելով Փրիսպիթերեան հիւանդանոցը: 1911-ին Կուվըրնիեըր հիւանդանոցին մորթային հիւանդութեանց բժիշկ կը կարգուի:
Միհրան Բարունակեան իբր մանագէտ մորթի եւ վեներական հիւանդութեանց, ոչ միայն վարիչն է այդ հիւանդութեանց ճիւղին համար խորհրդատու բժիշկն է Նիւ Եորգի իտալական երկու հիւանդանոցներուն եւ Պէյեանի Հիւանդանոցին, Նիւպըրկի Սէյնթլուքս հիւանդանոցին, եւ Նիւ Եորքի սստիկանութեան պատուոյ վիրաբոյժ:
Տոքթ. Բարունակեան անդամ է բժշկական բազմաթիւ ընկերութեանց, ինչպէս է Նիւ Եորքի Քաունիթի բժշկական ընկերութեան. Ամերիկեան Բժշկական Ընկերութեան,Մէնհէթընի Մորթաբանական Ընկերութեան: Պատուոյ անդամ է Նիւ Եորքի Բժշկական Ակադեմիային եւ Մորթաբանական Համաժողովին: Եղած է նախագահը Նիւ Եորքի բժշկական Ակադեմիայի մորթի ճիւղը. Երկու անգամ նախագահ՝ Մէնհէթընի Մորթաբանական Ընկերութեան: Ունի Միջազգային անվիճելի համբաւ եւ հեղինակութիւն:
Երեք անգամ նախագահ եղած է նաեւ հայկական Բժշկական Միութեան, որուն հիմա (1936) պատուոյ նախագահն է: Տոքթ. Բարունակեան խառնուած է Ամերիկեան հանրային կեանքին եւ Նիւ Եորգի քաղաքացի հանգուցեալ Քէփթըն Կատըբտի առաջնորդութեամբ կազմած է Նիւ Եորքի առաջին Հայ Հանրապետական Ակումբը (Armenian Republican Club): Կը պատկանի վաղուց Ազատ Որմնադրաց կազմակերպութեան եւ ունի բարձրագոյն աստիճանը իբր մեծ վարպետ:
Միմիայն ինքնօգնութեամբ ու լարատեւ եւ աննկուն ճիգերով ձեռք բերուած այս դիրքը պատուաբեր է որքան իր անձին, նոյնքան իր ազգին եւ իր ծննդավային:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938 Պուքրէշ, Հատոր Բ., էջ 383:
1694 թուական

1694 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 94րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1694 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1694 մահեր
Արամ Անանեան

Արամ Լեւոնի Անանեան (2 Սեպտեմբեր 1980(1980-09-02), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ պատմաբան, հասարակական-քաղաքական գործիչ, պատմական գիտութիւններու թեկնածու։


== Կրթութիւն ==
1996-2000 թթ. - Երեւանի պետական համալսարան, Միջազգային յարաբերութիւններու հիմնարկ, պսակաւոր արուեստի աստիճան։
2000-2002 - Երեւանի պետական համալսարան, Միջազգային յարաբերութիւններու հիմնարկ, համալսարանի աստիճան։
2002-200 - ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան- հիմնարկի ընկերութիւն, «Հայոց ցեղասպանութեան գործոնը հայ-թրքական յարաբերութիւններուն մէջ 1991-2005» թեմայով թեզ։


== Աշխատանքային Գործունէութիւն ==
2001՝ ՀՀ Քաղաքաշինութեան Նախարարութիւն, առաջին կարգի մասնագէտ։
2001-2003՝ ՀՀ Ազգային Վիճակագրական Ծառայութիւն, բաժինի պետ, գլխաւոր մասնագէտ։
2003-2005՝ ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկ, կրտսեր գիտաշխատող, աւագ գիտաշխատող։
2005՝ ՀՀ ԱԳՆ, ռեֆերենտ։
2005-2006՝ ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի գիտական գծով փոխտնօրէն։
2006-2009՝ ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող։
2007-2008՝ «Ֆորում» պարբերականի գլխաւոր խմբագիր։
2008-2009՝ ՀՀ նախագահի ռեֆերենտ։
10 Օգոստոս 2009-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակուած է Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի օգնական:
18 Հոկտեմբեր 2011-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ աւարտած է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի օգնականի պաշտօնը՝ այլ աշխատանքի անցնելու պատճառով:
18 Հոկտեմբեր 2011-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակուած է Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի մամուլի քարտուղար՝ հասարակական հիմունքներով:
20 Հոկտեմբեր 2011-էն - «Արմենպրես» գործակալութեան տնօրէն։
25 Մայիս 2011-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակուած է Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի խորհրդական՝ հասարակական հիմունքներով՝ աւարտելով Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի մամուլի քարտուղարի պաշտոնը:


== Այլ ==
2009-ին պարգեւատրուած է «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» մետալով: Երեք մենագրութիւններու, շուրջ 20 գիտական յօդուածներու եւ 200-է աւելի հրապարակումներու հեղինակ է։


== Աղբիւրներ ==
Ռեզեկնե

Ռեզեկնէ, քաղաք Լատվիայի հանրապետութեան Լատգալիա երկրամասին մէջ։ Մայրաքաղաք Ռիգային կը գտնուի 242 կմ դէպի արեւելք, իսկ ռուս-լատվիական պետական սահմաններէն՝ 63 քմ դէպի արեւմուտք։ 2008 թ.-ի մարդահամարի տուեալներով Ռեզեկնէի բնակչութիւնը կը կազմուի 35 883 մարդ։
Կանթեղ (հանդէս)

«Կանթեղ», հանդէսը կը տպագրէ յօդուածներ գրականութեան, լեզուաբանութեան, պատմութեան, քաղաքագիտութեան, փիլիսոփայութեան, սոցիոլոգիայի, հոգեբանութեան, արուեստագիտութեան, իրաւաբանութեան եւ մանկավարժութեան մասին։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, , Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Ալֆրետ Ինոք

Ալֆրետ Լուիս Ինոք (2 Դեկտեմբեր 1988(1988-12-02), Լոնտոն, Միացեալ Թագաւորութիւն), անգլիացի դերասան. ճանչցուած է ամէնէն շատ իր Տին Թոմաս դերով Հերի Փոթըրի ֆիլմերուն մէջ, ինչպէս նաեւ Ուէս Կիպինզ ABC կայանի տրամաHow to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ:


== Դերեր ==
Տիմիթրի Բ․ (Աբխազիոյ արքայ)

Տիմիթրի Բ. (վրաց.` დემეტრე II), Աբխազիոյ արքայ 837-872 թուականներուն:
Տիմիթրի Լեւոն Բ. արքայի որդին էր, կը սերէր Անոսիդներու տոհմէն: Անոր հայրը 786 թուականին ընդվզած էր Բիւզանդիոնի դէմ եւ անկախ թագաւոր հռչակուած։ Բացի Յովհաննէս բռնակալէն եւ իր որդիէն` երկար տարիներ աբխազական գահին կը բազմէին Լեւոն II-ի ժառանգները:
Աբխազական գահը Տիմիթրի ժառանգած էր հօրեղբոր՝ Թէոդոսիուս Բ.-էն (811-837) ետք։ Տիմիթրիի կը յաջորդէ Կէորկի I-ը, աւելի ուշ՝ որդին՝ Բագրատ Ա.-ը, որ կը վերականգնէ իրավունքներ՝ աբխազական թագի հանդէպ:


== Տե՛ս նաեւ ==
Աբխազիոյ արքաներու ցանկ


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հաջորդականություն2
Քոպի Սմալտըրզ

Ճաքոպա Ֆրանսիսքա Մարիա Սմալտըրզ (3 Ապրիլ 1982(1982-04-03), Վանքուվըր, Քանատա), Քանատացի դերասանուհի եւ նախկին գեղեցկուհի։ Ճանչցուած է իր Ռոպին Շըրպացքի (How I Met Your Mother) եւ Մարիա Հիլլ (The Avengers) լաւագոյն դերերով:


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Քանատայի Վանկուվեր քաղաքին մէջ, հոլանտացի հօր եւ անգլիացի մօր ընտանիքի մը։ «Քոպի» ծածկանունը ժառանգած է իր մեծմօրմէ։ Դեռահաս տարիքին ցանկութիւն ունեցած է դառնալ բժշկուհի կամ կենսաբանի մասնագիտուհի, սակայն դպրոցին մէջ իր մասնակցութիւնը բերած է բազմաթիւ դպրոցական ներկայացումներու եւ որոշած է փոխել իր ճամբան ու դառնալ դերասանուհի։ Ժամանակի ընթացքին գեղեցկութեան գործակալութիւններ եւ կազմակերպութիւններ հետաքրքրուած են իրմով եւ այս միջոցով Քոպին այցելած է բազմաթիւ երկիրներ:
Դպրոցը աւարտելէն յետոյ Քոպին սկսած է դերեր ստանալ բազմաթիւ ֆիլմերու եւ հեռուստաշարերու մէջ, սակայն համաշխարհային ճանաչման կ'արժանանայ երբ 2005 թուականին կը կատարէ CBS հեռուստաալիքի «How I Met Your Mother» հեռուստաշարին գլխաւոր հերոսներէն մէկուն դերը՝ լրագրողուհի Ռոպին Շըրպացքին։ Սմալտըրզի յայտնի ֆիլմերէն է նաեւ 2012 թուականի ֆիլմը՝ The Avengers:
Քոպին ամուսնացած է ամերիկացի դերասան Թարան Քիլլամի հետ, 8 Սեպտեմբեր, 2012 թուականին Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ եւ անոնք ունին երկու զաւակներ, առաջինը՝ Շէյլին որ ծնած է 16 Մայիս, 2009, իսկ անոնց երկրորդ զաւակին անունը չէ յայտարարուած, բայց ան ծնած է Յունուար, 2015 թուականին: Ներկայիս անոնք կը մնան Նիւ Եորքի մէջ:
Սմալտըրզը 2015 թուականին յայտարարեց թէ ան 25 տարեկանին (այսինքն 2007 թուականին) կը տառապէր քաղցկեղ հիւանդութիւնէ եւ բազմաթիւ գործողութիւններ կատարած էր երբ դեռ կ'աշխատէր How I Met Your Mother-ին 3-րդ բաժնին վրայ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստաշարեր ===


=== Թատերախաղեր ===


== Արտաքին յղումներ ==
Կենսագրությունը «Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին» կայքում
Ճորճ Պուչիքեան

Ճորճ Պուչիքեան (10 Մայիս 1965(1965-05-10), Զահլէ, Լիբանան), Լիբանանի ճարտարարուեստի նախարար (2021)։


== Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն ==
Պուչիքեան վկայուած է որակի եւ նորոգութեան մարտահրաւէրներու տնօրինման մարզին մէջ՝ Ճարտարարուեստի եւ արհեստագիտութեան տնօրինման Քանատայի հիմնարկէն:
Ան մասնագիտացած է պաշտօններու արժեւորման, ծրագրաւորումի եւ արտադրութեան մարզի տնօրինման, ծախսերու նուազեցման եւ որակի պահպանման ընդմէջէն՝ արտադրողականութեան բարելաւումը ապահովելու, պիւտճէներու պատրաստութեան եւ գործարկումի ծախսերու քննութեան մարզերուն մէջ:
Ճ. Պուչիքեան Այնճարի բարեկարգումի խորհուրդի նախագահն է: Ան անդամ է բժշկական սարքեր ներածող սենտիքայի տնօրէն խորհուրդին, Լիբանանեան- զուիցերիական առեւտուրի պալատին:
Ան հիմնած է լիբանանեան բազմաթիւ յաջող ընկերութիւններ, որոնք նպաստած են Լիբանանի եւ միջինարեւելեան շուկաներուն մէջ միջազգային վաճառանիշերու մուտքը ապահովելու:
Իր ղեկավարած հաստատութիւններն են՝ «Թեքնոլայն», «Թեքնոլայն օֆշոր», «Պայոտայամընտ Միտըլ Իսթ», «Մետթրէյտ Ֆարմասոթիքըլ», «Սփէյս Միթըր», «Աժտատ» եւ «Անշարժ գոյքերու Պուչիքեան» ընկերութիւնները:
Պուչիքեան կը տիրապետէ հինգ լեզուներու՝ հայերէնին, արաբերէնին, անգլերէնին, ֆրանսերէնին եւ գերմաներէնին:
Ամուսնացած է եւ ունի երկու զաւակներ:
ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր․ Մեխանիկա

ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր․ Մեխանիկա, հանդէսը կը լուսաբանէ առաձգականութեան մաթեմատիկական տեսութեան, թաղանթներու եւ սալերու տեսութեան, պլաստիկութեան, սողքի առաձգամածուցիկութեան տեսութիւններու, էլեկտրամագնիսաառաձգականութեան տեսութեան, այրոհիդրոմեխանիկայի, շարժման կայունութեան, շինարարական մեխանիկայի եւ փորձարարական տեխնիկայի հարցերը։ Հանդէսը նախատեսուած է գիտնականներու, ճարտարագէտներու, բուհերիու դասախօսներու, ասպիրանտներու եւ ուսանողներու համար։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակվուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Շիքակօ

Շիքակօ (անգլերէն՝ Chicago) Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մեծ քաղաքներէն մէկը, որ կը գտնուի Իլինոյս նահանգը:
Քաղաքը երկրի երկրորդ խոշոր ֆինանսական կեդրոնն է (Նիւ Եորքէն յետոյ) եւ Հիւսիւսային Ամերիկայի խոշորագոյն փոխադրամիջոցի հանգոյցը: Կը գտնուի Միշիկըն լիճին հարաւ-արեւմտեան ափին, Իլինոյս նահանգը: Վարչական կեդրոնը Քուք շրջանն է:
Շիքակոյի բնակչութիւնը (2014 թուականին դրութեամբ) կը կազմէր 2 722 389 մարդ: Շիքակոյի ակլոմերացիան (տարբեր արուարձաններու հետ միասին) կը կոչուի «Մեծ Շիքակօ» կամ «Շիքակօ Երկիր» (անգլերէն՝ Chicagoland, անունը առաջարկած է Chicago Tribune թերթը 20-րդ դարու սկզբին)։ Ակլոմերացիա կը բնակին 9 551 031 մարդ: Այն բնակչութեան թւով երկրին 37-րդ տեղը կ'զբաղեցնէ:
Շիքակօն նաեւ կը համարուի Միջին Արեւմուտքի տնտեսական, արդիւնաբերական, փոխադրամիջոցական եւ մշակութային մայրաքաղաքը: Ոչ պաշտօնապէս այն նաեւ կ'անուանուի «Երկրորդ Քաղաք» եւ «Քամիներու Քաղաք»: Առաջին անգամ Շիքակօ անուանուած է «Քամիներու Քաղաք» 1858 թուականին «Chicago Tribune» թերթի յօդուածը:


== Պատմութիւն ==


=== 17-19-րդ դարեր ===

1674 թուականին ժամանակակից Շիքակոյի տեղը ֆրանսացի ճիզուիտ Ժակ Մարքետի կողմէն հիմնադրուած է միսիոներական կէտ:
Շիքակոն քարտէսի վրայ յայտ եկած է 1833 թուականին, որպէս 350 բնակչութիւն ունեցող գիւղ մը: «Շիքակօ» անունը իրմէ կը ներկայացնէ ֆրանսացիներուն կողմէն տեղական հնդկացիներուն լեզուի shikaakwa բառի փոփոխուած բառ, որը թարգմանաբար կը նշանակէ «վայրի սոխ» կամ «սխտոր»:
1837 թուականին Շիքակօն քաղաքի կարգավիճակ ստացած է, իսկ արդէն 1840 թուականին բնակչութիւնը կազմուած է աւելի քան 4 հազար մարդ: Գրաւելով յարմար աշխարհագրական դիրք ԱՄՆ-ու արեւմուտքի եւ արեւելքի միջեւ, Շիքակոն շատ արագ կը դառնայ երկրի փոխադրամիջոցի հանգոյցը, ինչն իր հերթին կը զարգացնէ քաղաքի արդիւնաբերութիւնը, ոնչպէս նաեւ կը գրաւէ ներգաղթեալներու աճ: 1856 թուականին քաղաքային մունիցիպալիտետը հաւանութիւն տուած է ԱՄՆ-ու առաջին կոյուղիի կառուցման նախագիծը:
1871 թուականին քաղաքի մեծ մասն այրուած է Շիքակոյի մեծ հրդեհի ժամանակ: Ան հնարաւորութիւն տուած է վերակառուցել քաղաքը եւ առիթ հանդիսացած է ԱՄՆ-ու նոր շինարարական պոռթկումին համար, ինչը յանգեցրեցաւ անոր, որ քաղաքը դարձած է ԱՄՆ-ու ճարտարապետական կեդրոն:


== Բնութենաաշխարհագրական Բնութագիր ==


=== Աշխարհագրական Դիրք ===
Շիքակօ տեղակայուած է Իլինոյս նահանգի հիւսիս- արեւելքը, Միշիկըն լճի հարաւ-արեւմտեան ափին: Քաղաքը կը գտնուի Շիքակոյի գետի Կալումետ գետի ափերուն: Շիքակոյի սանիտարա-նաւային ջրանցքը կը միացնէ Շիքակոյի գետը Տես ՓլԷյնս գետի հետ, որ կը հոսի քաղաքի միջոցով: Նախկին նաւարկութեան համար կ'օգտագործուէր Շիքակօ գետը, իսկ այժմ այդ նպատակներով հիմնականը կ'օգտագործուի Միշիկըն լիճը:


== Բնակչութիւն ==


=== Կլիմայ ===
Շիքակօ կը գտնուի խոնաւ ցամաքային կլիմայական գոտիի վրայ (ըստ Կիոպենի կլիմաներու դասակարգման՝ Dfa)։ Ամառը երկարատեւ է եւ անձրեւոտ, խոնաւ եւ շոգ, (արեւմտահայերէն)ձմեռը համեմատաբար ցուրտ է, բայց կարճատեւ եւ փոփոխական: Յուլիսի օրական միջին ջերմաստիճանը կը կազմուի 23.3˚C, Յունուարին՝ -4.6˚C։

Տեղումներու տարեկան քանակը կը կազմէ 940 մմ։
Օդի տարեկան միջին քանակութիւնը՝ 9.9˚C
Քամիի միջին արագութիւնը՝ 4,3 մ/վ
Օդի հարաբերական խոնաւութիւնը՝ 71%


== Քոյր քաղաքներ ==
Շիքակոն ունի 27 քոյր-քաղաք.
Գործընկեր Քաղաքներ

 Ֆրանսիա Փարիզ (ֆրանսերէն՝ Paris), Ֆրանսա (1996)


== Շիքակոյի Համայնապատկերներ ==
Քուլիս (հանդէս)

Քուլիս, թատերական, գրական եւ գեղարուեսաական երկշաբաթեայ պատկերազարդ հանդէս։ Լոյս տեսած է 1946-1999 թուականներուն, Պոլիս։ Խմբագիր եւ հրաաարակիչ՝ Յակոբ Այվազ։


== Պատմութիւն ==
«Քուլիս»ի ուղին սկսած է 1946-ին, Ղալաթիոյ «Կիւլ» խանէն։ Յակոբ Այվազ, Զարեհ Արշակի եւ Նազարէթ Տօնիկեանի հետ, ձեռնարկած է հրատարակել արուեստի ու մշակոյթի հանդէս մը։ 
Առաջին թիւը ունեցած է 16 էջ ու 500 տպաքանակ, իսկ կողքը ձեւաւորած է Պերճ Կիւրթեն, որ Պապ-ը Ալիի գծագրիչներէն էր։ Առաջին տարիէն ետք Այվազ սկսած է առանձինն հրատարակել հանդէսը եւ տպաքանակը հասցուցած է 2500-ի։
Այվազ1948-ին այցելած է Սուրիա, Լիբանան, Իրաք, Իրան, Յունաստան եւ Եգիպտոս՝ հանդէսը ծանօթացնելով տեղւոյն գաղութներուն, որոնցմէ հաւաքած մշակոյթի ու արուեստի նիւթերը տարածած է աշխարհացրիւ ընթերցողներուն՝ ըլլալով արուեստագէտներու ու արուեստասէրներու միջեւ ամուր փոխազդեցութեան մը նախաձեռնողը։
1946-1996 թուականներուն անընդմէջ հրատարակուած «Քուլիս» եղած է ներշնչանքի աղբիւր մը անկախ հրատարակիչներու համար՝ որպէս արուեստի ու մշակոյթի հրատարակութիւններու յաջողած հազուագիւտ օրինակ մը։
Բովանդակութեամբ ու աշխատակիցներով «Քուլիս» յաջողած է մատչելի դառնալ հազարաւոր ընթերցողներու։ Պոլսահայ գրաւոր մշակոյթի պատմութեան մէջ «Քուլիս» ունեցած է անփոխարինելի տեղ մը։ Իր 1104 թիւերը մշակոյթի ու արուեստի հսկայ արխիւ մըն են Թուրքիոյ թատերական կէսդարեայ յիշողութեան մէջ։
Done For Me

«Done for Me», ամերիկացի երգիչ Չարլի Փութի երգը ամերիկացի երգչուհի Քեհլանի մասնակցութեամբ։ Գրուած է Քեհլանի, Ջեքոբ Կաշերի, Ճոն Ռայանի կողմէ, իսկ որպէս արտադրիչ համարուած է Փութը։ Մեկնարկուած է 15 Մարտ 2018 թուականին Atlantic Records հեղինակի ընկերութեան կողմէ որպէս Փութի Voicenotes (2018) երկրորդ արհեստական ալպոմի երրորդ եղանակը։ Պաշտօնական երաժշտական տեսահոլովակը մեկնարկուած է 21 Ապրիլ 208 թուականին YouTube-ի ճամբով։


== Նախապատմութիւն ==
Երգիչները զոյգ երգեցողութեան մասին առաջին անգամ յայտարարած են անոր մեկնարկումէն մէկ օր առաջ՝ հրապարակելով իրենց զոյգ սեւ-սպիտակ լուսանկարը եւ նշելով մեկնարկման ամսաթիւը: Երգը ներկայացուած է Beats 1-ի մէջ, ուր Փութը հաղորդավար Զէյն Լոուինը պատմած է Կեհլանիի հետ համագործակցութեան մասին. «Դուք գիտէ՞ք, երբ կը հանդիպէք անձի մը եւ պարզապէս գիտէք, որ դուք նախկին ընկերներ պիտի դառնաք իսկապէս շատ երկար ժամանակի մը ընթացքին: Այն երեւոյթը դառցաւ, երբ ես հանդիպեցայ անոր: Ան պարզապէս ջերմ ու ընկերակցող անձնաւորութիւն է եւ այնպիսի լաւ, հստակ ձայն ունի»: Ան նաեւ աւելցուցած է, որ իրենք «կը սպասէին միասին ելոյթ կամ բան մը կատարելու» այն ժամանակվանէն, երբ 2015 թուականին ձայնագրեցին «Hotline Bling» երգին տարբերակները: 


== Կառուցուածք ==
«Done for Me» փոփ-լայնաձայն եղանակով երգ մըն է, որ ունի «հեղուկ», «հոսանգային» գիծ, «ինչպէս նաեւ «ձերմ երգահան, որ կը յիշեցնէ 80-ականներու դասական փոփ երաժշտութիւնը»։ Ըստ Փութի՝ «երգին մէջ փոփ չափանիշ չի կայ, բայց դայդ փոփ երգ է», եւ այն ոգեշնչուած է 80-ականներու անգլիական Wham! երաժշտական զոյգ երգելով։


== Քննադատութիւն ==
Forbes-էն Հիւ Մաքինթայրը երգին տուած է դրական գնահատական՝ գրելով, որ «այն կը համապատասխանէ այն ամէնուն, որոնք Փութը ըրած է այս դարաշրջանին»: Ան նկատած է ֆանկի ազդեցութիւնը՝ գովաբանելով Փութին, որ ան մեծ մասամբ հիմնուած է իր սեփական տաղանդին վրայ եւ իսկական գործիքներով ստեղծել լաւագոյն փոփ երաժշտութիւններէն մէկը (ի տարբերութիւն միայն համակարգիչներու եւ արհեստանոցի կախարդանքի օգտագործման), չնայած կրնար համագործակցիլ ցանկացած հեղինակաւոր արտադրիչներու հետ: Billboard-էն Մորգան Էնոսը եւ Idolator-էն Mokie Nied-ը նոյնպէս երգը դրական գնահատանք ստացած է ինցմէ:


== Ձայնագրութեան Մասնակիցներ ==
Տուեալները վերցուած են Qobuz-էն
Չարլի Փութ - երգաշար, արտադրիչ, ծրագրող, ձայնամարզ, գործիքներ
Կեհլանի – երգաշար, ձայնամարզ
Ջեքոբ Կաշեր - երգաշար
Ճոն Ռայան - երգաշար
Ryan Gladieux –  լրացուցիչ ձայնագրութիւն


== Հիթ-շարքեր ==
Կաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chartԿաղապար:Single chart


== Մեկնարկման Պատմութիւն ==


== Արտաքին Յղումներ ==
Գրաշար Տեսահոլովակ Եություպի վրայ
Հայրենասէր

«Հայրենասէր» շաբաթաթերթ, քաղաքական, բանասիրական եւ առեւտրական շաբաթաթերթ, 1845 թուականէն՝ երկշաբաթաթերթ։ Հանդիսացած է Արազածունեաց մշակութային ընկերութեան հրատարակութիւնը։ Լոյս տեսած է 1843-1846 թուականներուն, Զմիւռնիոյ մէջ։ Խմբագիր՝ Խ. Մելիքսելումեանց։ Տպագրած է լուրեր, առեւտրական ծանուցումներ, բարոյախօսական՝ «Հայրենասէր» շաբաթաթերթի գլխագիրը զրոյցներ, հատուածներ պատմա-ուղեգրական երկերէն, գրական-գեղարուեստական, թարգմանչական գործեր։ Մասնաւորապէս լոյս ընծայած է տեղեկութիւններ ռուսահայ կեանքէն, հնդկահայ գաղութէն։
Խուսափելով կառավարութեան քննադատելէն եւ կրօնական խնդիրներ արծարծելէն՝ բաւարարուած է գաղութի հարուստ վերնախաւի արատներու մատնանշմամբ։ Ծանօթացուցած է նաեւ ժամանակի գիտական յայտնագործութիւններուն։ «Հայրենասէր» շաբաթաթերթը հալածուած եւ արգելքներու  հանդիպած է լեզուի, կրթութեան, լուսաւորութեան հարցերուն մէջ ունեցած ուրոյն դիրքորոշման համար։ Թերթի լեզուն աշխարհաբար էր։