Աբրահամ Ալիքեան

Աբրահամ Ալիքեան (21 Մայիս 1928(1928-05-21), Ալեքսանտրէթ - 16 Յունիս 2013(2013-06-16), Պուրճ Համուտ, Մաթնի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ (1947-էն)։


== Կենսագրութիւն ==
Ծագումով սփիւռքահայ բանաստեղծ։ Ծնած է Եգիպտոս։ Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ տեղի Նուպարեան վարժարանին մէջ։ 
1939-ին ընտանիքով կը գաղթէ Պէյրութ։ 1946-ին կ'աւարտէ Պէրութի Նշան Փալանճեան ճեմարանը։ 
1947-ին կը ներգաղթէ Հայաստան։ 
1952-ին կը հաստատուի Մոսկուա։ 1954-ին կ'աւարտէ Մոսկուայի Մ. Կորքիի անուան համաշխարհային գրականութեան ուսումնարանը։ Նոյն թուականէն իսկ կը դառնայ, միեւնոյն ուսումնարանին՝ դասախօս։ 1990-ականներուն կը հեռանայ Խորհրդային Միութենէն։ Որոշ ժամանակ մը կ'ապրի Ֆրանսայի մէջ, ապա վերադառնալով՝ կը հաստատուի Լիբանան։
Անոր գործերէն մաս մը թարգմանուած են ռուսերէնի։ 
Արեւմտահայերէն լեզուին, անոր բառիմաստներուն եւ փոխաբերութիւններուն գգայնութիւնը պահպանած է տասնամեակներով։ 
Երեւանէն՝ հեռաւոր Մոսկուա յօրինած իր գործին մէջ՝ «Նկարիչը» գեղօր մըն է, որ զարմանալի խտութեամբ կը նկարէ՝ արուեստագէտի ընդհանրական տիպարը (այս կամ այն իրական դէմքին հետ կարելի նմանութիւններէն անդին), թելադրելով անոր խոր անհատականութիւնը, անոր կապը աշխարհի ու յատկապէս բնութեան հետ, ապա՝ անոր ստեղծագործի աստուածային կոչումը։


== Աբրահամ Ալիքեանի երկերուն մատենագրութիւնը ==
«Հորիզոն» (բանաստեղծութիւններ), Պէյրութ, տպարան «Հայ ճեմարան»ի, 1947, 77 էջ։
«Նախերգանք» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1951, 70 էջ։
«Նախերգանք» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1952, 72 էջ։ (Աս մեւնոյն գիրքն է, որ ան ստիպուած արեւելահայերէնի վերածած է)։
«Կանաչ Սոսափ» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1959, 168 էջ։
«Բարեյուսոյ Հրուանդան» (պոեմ), Երեւան, «Հայաստան», 1965, 103 էջ։
«Աչքեր» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, «Հայաստան», 1968, 175 էջ։
«Նժար» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, «Հայաստան», 1974, 128 էջ։
«Արեւմաղ» (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1983, 220 էջ։
«Հանդիպակաց Ափեր» (յօդուածներ), Երեւան, «Սարգիս Խաչենց», 2009։


== Աբրահամ Ալիքեանի կատարած թարգմանութիւնները (ֆրանսերէնէն եւ ռուսերէնէն) ==
Անտրէ Սթիլ, «Առաջին Հարուածը» (վէպ), ֆրանսերէնէն թարգմանեցին Ա. մասը՝ Աբրահամ Ալիքեան, Բ. մասը՝ Վիվան, Երեւան, Հայպետհրատ, 1955, 583 էջ։
Վերա Զվիագինցեւա, Ձմեռային աստղ (բանաստեղծութիւններ, որոնց մէկ մասը թարգմանած է Աբրահամ Ալիքեանը), Երեւան, Հայպետհրատ, 1960, 60 էջ։
Շառլ Ազնաւուր, Սէր սրտի չափով, Երեւան, «Հայաստան», 1968, 127 էջ։
Գիտե՞ս երկիրն այս (բանաստեղծութիւնների ժողովածուի մէջ տեղ գտած է Լուի Արակոնի «Մանուշեանի խումբը» բանաստեղծութիւնը թարգմանութեամբ Աբրահամ Ալիքեանի), Երեւան, «Հայաստան», 1970, 151 էջ։
Կիյոմ Ապոլիներ, Բլուրներ (բանաստեղծութիւններ եւ պոեմ), Երեւան, «Հայաստան», 1970, 54 էջ։
Ծաղկաքաղ ֆրանսական դասական քնարերգութեան, Երեւան, «Սովետական գրող», 1976, 246 էջ։
Կոստանդին Սերեբրիակով, Շարժման իմաստութիւնը (ակնարկներ, հրապարակագրութիւններ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1977, 248 էջ։
Ռուբէն Մելիք, Մարմին՝ ինձնով կենդանի (բանաստեղծութիւններ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1978, 162 էջ։
Հերվէ Բազէն, Վեր կաց ու գնա (վէպ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1979, 304 էջ։
Շառլ Ազնաւուր, Սէր սրտի չափով (բանաստեղծութիւններ), Պէյրութ, տպարան «Շիրակ», 1980, 128 էջ։
Անտրէ Մորուա, Տոն Ժուան կամ Պայրոնի կեանքը (վէպ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1980, 495 էջ։
Կիւստաւ Ֆլոպեր, Զգացական դաստիարակութիւն (վէպ), Երեւան, «Սովետական գրող», 1982, 544 էջ։
Ֆրանսական պոեզիա (ժողովածոյին մէկ մասը թարգմանած է Աբրահամ Ալիքեանը), Երեւան, Երեւանի համալսարանի հրատարակչութիւն, 1984, 480 էջ։
Մարթին Տիու Գար Ռ., Տիբոներ (վէպ, թարգմանութեան հեղինակակից Գրիգոր Քեշիշեան), գիրք 1, Երեւան, «Սովետական գրող», 1984, 816 էջ։


== Արտաքին յղումներ ==
Աբրահամ Ալիքեան