armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
The Scorpions

«The Scorpions» («Կարիճներ»), գերմանական ռոք-խումբ, որ կազմոգւած է 1965 թուականին Հաննովերի մէջ։ Խումբին ոճը կարելի է բնորոշել որպէս դասական հարտ ռոք, Կարիճներուն համար հատկանշական է ռոք բալալդները։ Կը հանդիսանան աշխարհի ամենահրչակ ռոք խմբերէն մէկը, որոնք վաճարած են աւելի քան 150 միլիոն օրինակ։


== Խումբին պատմութիւնը ==


=== Առաջին քայլերը ===
Խումբը հիմնուած է 1965 թուականին Ռուդոլֆ Շենկերի կողմից։ 1969 թուականին խումբին կը միանան հիմնադրողի կրտսեր եղբայր Միխայել Շենկերը եւ վոկալիստ Կլաուս Մայնեն։ Միջազգային հարդ-ռոք բեմին վրայ խումբը հայտնուեցաւ 1972 թուականին, երբ թողարկեց իր առաջին «Lonesome Crow»(«Միայնակ Ագռավ») ալբոմը։


=== Հայտնութեան տարիներ ===
Անոնք աշխարհի ամենահայտնի եւ ամենաերկար գոյատեուած ռոք խումբն են եւ առաջին անգլո-սաքսոնական խումբը, որը հաջողութեան հասավ միջազգային ասպարեզին մէջ։
Խումբը կը նւագէր մելոդիկ ծանր մետալի «melodic heavy metal» եւ կ'ընդգրկէր ռոք բալլադներ։
Անոնց վաճառքի քանակներով ամենայն յաջող ալբոմը՝ « Crazy World»-ն է (Խենթ աշխարհ), այն կ'ընդգրկէր «Wind of Change» (Փոփոխութեան քամիներ) երգը, կը բնորոշացնէր քաղաքական դեպքերը Արեւելյան Եւրոպայում 1980-ական թուականներու վերջէրուն եւ 1990-ականներու սկիզբը։
Խումբը աշխարհի ամենալաւ վաճառւող ալբոմները ունեցող պենտէրէն մէկն է՝ աւելի քան 100 միլիոն սկսւառակներ վաճառելով։ Անոնք թողարկած են 5 ալբոմ, որոնց երգերը արժանացած են 200 ոսկե, արծաթէ, պլատնե, մուլտի-պլատիներ մրցանակի տարբէր երկրներու մրցանակաբաշխութուններու ընթացքին։
Rolling Stone խանութը Սգօրբյնզին անուանումնէ "ծանր մետալի հերոսներ", իսկ MTV-ին՝ "Ambassadors of Rock" (ռոքի դեսպաններ)։
Ռոքի արտիստներու շրջանակներուն մէջ անոնք բոլոր ժամանակներու 46-րդ լաւագույն խումբն են, ըստ Greatest Artists of Hard Rock (Ծանր ռոքի հանճարեղ սրտիստներ) ծրագրին։ Իսկ անոնց "Still Loving You" (Դեռ կը սիրեմ քեզ) երգը 22-րդն է ամենահանճարեղ բալլադներու շարքին մէջ է։
Անոնք ստացած են բազմաթիւ մրցանակներ, օրինակ World Music Awards-ի ժամանակաշրջանի ամէնաթանկ նվերը ստացած են։


== Ալպիւմներ ==
Lonesome Crow (1972)
Fly to the Rainbow (1974)
In Trance (1975)
Virgin Killer (1976)
Taken by force (1977)
Lovedrive (1979)
Animal Magnestism (1980)
Blackout (1982)
Love at First Sting (1984)
Savage Amusement (1988)
Crazy World (1990)
Face the Heat (1993)
Pure Instinct (1996
Eye 2 Eye (1999)
Unbreakable (2004)
Humanity: Hour 1 (2007)
Sting in the Tail (2010)
Comeblack (2011)
Return to Forever (2015)
Rock Believer (2022)


== Ժամանակագրական տախդակ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրութիւններ ==
Վեհանոյշ Թեքեան

Վեհանոյշ Թեքեան (ծն.՝ 1948, Պէյրութ), հայ գրող:
Վեհանոյշ Թեքեան, ծնած է Պէյրութ 1948-ին: Նախական եւ երկրորդական ուսումը ստացած է Հայ Աւետարանակն Գոլէճը, ուրկէ բարձրագոյն ուսման համար անցած է Հայկազեան Գոլէճը։ Ապա յաճախած է Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը վկայուելով Փիլիսոփայութեան եւ Անգլիական Գրականութեան բաժիններէն։

Վեհանոյշ Թէքէան գրել սկսած է շատ կանուխ, իր դպրոցական օրերէն իսկ։ Գրել սկսած է «Սփիւռք»ի մէջ, ապա աշխատակցած է «Բազին»ի, «Ազդակ»ի եւն:
1969ին Սիմոնեանի պնդումով եւ Գուրգէն Մահարիի խմբագրութեամբ ու յառաջաբանով, ինչպէս նաեւ Արմենակ Օհանեանի ինքնակամ մեկենասութեամբ հրատարակուեցաւ «Կապոյտ Ապրիլ» գիրքը։
Ցարդ ունի հրատարակած 11 հատոր գիրք: Իր առաջին գիրքին՝ «Կապոյտ Ապրիլ»ի նախաբանը գրած է Գուրգէն Մահարին։

Վեհանոյշ է նաեւ Լիբանանահայ երիտասարդ սերունդի տաղանդաւոր ասմունքողներէն։ Անհատական ասմունքի երեկոյ մը ունեցաւ 1969-ին եւ իր ասմունքողի բաժինը բերած է զանազան գեղարուեստական հանդէսներու։
1979-էն ի վեր հաստատուած է Նիւ Ճըրզի:
1992-էն ի վեր անդամ է Հայաստանի Գրողների Միութեան։ Գրական մրցանակներու կողքին՝ 2012-ին պարգեւատրուած է Մովսէս Խորենացի շքանշանով։
1995-ին Մ. Աբեղեանի անուան Գրականութեան Ինստիտուտի մէջ պաշտպանած է իր տոքթորայի աւարտաճառը։ 


== Երկեր ==
Կապոյտ Ապրիլ (բանաստեղծութիւններ), 1969, Պէյրութ, Լիբանան
Ոստրէ (բանաստեղծութիւններ), 1974, Պէյրութ, Լիբանան
Ճեղքուած մանրանկար (պատմուածքներ), 1977, Պէյրութ, Լիբանան
Կիզակէտ (բանաստեղծութիւններ), 1978, Պէյրութ, Լիբանան
Նշանագիր (արձակ եւ բանաստեղծութիւն), 1987, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ
Բազմածուփ աշխարհ (բանաստեղծութիւններ), 1993, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ
Տոհմածառ (պատմուածքներ), 1997, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ
Սնունդ եւ անդունդ (բանաստեղծութիւններ), 2000, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ
Հրագիր (քերթուածներու ընտրանի), 2000, Երեւան, Հայաստան
Խօսող լերան պատմութիւնը (գրավերլուծումներ), 2015, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ
Աղօթքներ ուռկանի մէջ (բանաստեղծութիւններ), 2015, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ


== Աղբիւրներ ==
Հանդիպում եւ Զրոյց հեղինակ ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆի հետ
Վեհանոյշ Թեքեանի Աւելի Քան Յիսնամեայ Գրական Վաստակին Նուիրուած Ձեռնարկ
Կոկանդ

Կոկանդ, քաղաք Ուզբեկստանի Ֆերգանայի մարզին մէջ, Ֆերգանայի հովտի արեւմտեան մասին մէջ։ Երկաթուղային եւ ավտոճանապարհներու հանգոյց է, արդիւնաբերական, տրանսպորտային եւ մշակութային կեդրոն։ 153 հազար բնակիչ (1979)։ Տնտեսութեան առաջատար ճյուղը սննդի արդիւնաբերութիւնն է։ Ունի մանկավարժական ինստիտուտ, դրամատիկական թատրոն։ Կոկանդի մէջ կը գործէ Ֆերգանայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ընդհանուր տեխնիկական ֆակուլտետը։ 
Պահպանուած ճարտարապետական հուշարձաններէն են Մեդրեսե-ի Միրը (XVIII դարի վերջ), Դահմա-ի Շոհոն խաների դամբարանների անսամբլը (1825), Խուդոյար խանի պալատը (1871), որ երեսապատուած է դեղին ու կանաչ ջնարակուած սալերով, քանդակազարդերով, որմնանկարներով (վարպետներ՝ Մա-Ռասուլ, Մա-Աոլեխ եւ Հակիմբայ)։
Բերմ

Պերմ (ռուս.՝ Пермь), քաղաք Ռուսաստանի եւրոպական մասին մէջ, Ուրալեան լերան ստորոտը, Քամա գետին ափը։ Հիմնադրուած է 1723-ին։ 1940-1957 թուականներին կոչուած է Մոլոթով։ Բնակչութիւնը՝ 1 048 005 մարդ (2017)։


== Բնակչութիւն ==


== Պատկերասրահ ==
Վահան Ն. Հիւսիսեան

Վահան Հիւսիսեան, ծնած է Շ.Գարահիսար,ազգային հասարակական գործիչ։
Ազգային վարժարանը աւարտելէն ետք28 տարեկանին կը ստանցն է հօրը վաճառատունը,սակայն հանրային գործունէութեան իր եռանդին պատճառաւ շուտով կ՛անցնի դաշնակցութեան շարքերուն մէջ եւ կը դառնայ անխոնջ կազմակերպիչ տեղւոյն երտասարդութեան։
Հիւսիսեան հիմնած թատրոն,լսարան իր ընկերներուն հետ ինչպէս նաեւ արհեստակցական դպրոցներ եւ քարոզչական ու կրթական գործերով յաճախ այցելած է շրջակայ հայաբնակ գիւղերը, դառնալով բոլորի պաշտամունքի առարկան: Դահիճները չկարենալով իր հետքը գտնել, ձերբակալած են ծերունի հայրը եւ կախած Սեբաստիոյ մէջ։ 2-15 Յունիս 1915-ին ծայր առած են ընդհանրումները հայկական թաղին մէջ։ Վահանը անցած է գործի, ուրիշ նուիրեալներու հետ ղեկավարելով ապստամբութեան գործը:


== Աղբիւրներ ==
Յուշարձան 1919,Կ.Պոլիս,Արզուման1919,էջ61
Եանուշ Քորչաք

Եանուշ Քորչաք (իրական անունը՝ Հենրիք Կոլտշմիթ, 22 Յուլիս 1878(1878-07-22)[…], Վարշաւա, Ռուսական Կայսրութիւն - 7 Օգոստոս 1942(1942-08-07), Տրեբլինկա, Treblinka, Գեներալ-նահանգապետություն) հրէական ծագմամբ լեհ ականաւոր մանկավարժ, մանկական գրող, հասարակական գործիչ ու բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Քորչաք ծնած է Վարշաւա։ Դպրոցական տարիները անցած են Վարշաւայի ռուսական գիմնազիոնին մէջ, ուր խիստ կանոնակարգ կը գործէր, թատրոն կամ արձակուրդներուն տուն այցելութիւնը հնարաւոր էր միայն տնօրէնութեան գրաւոր թոյլտուութենէ ետք: 1898-ին Քորչաքն կ՛ընդունուի Վարշաւայի համալսարանի բժշկական բաժանմունքը, զոր կ՛աւարտէ 1905-ին եւ որպէս զինուորական բժիշկ կը մասնակցի ռուս-ճափոնական պատերազմին: 1899-ի ամրան ան կը մեկնի Զուիցերիա՝ աւելի սերտ ծանօթանալու Փեսթալոցիին մանկավարժական գործունէութեան:
Ճամբորդութեան ընթացքին Քորչաք առանձնայատուկ հետաքրքութիւն կը ցուցաբերէ դպրոցներու եւ մանկական հիւանդանոցներու նկատմամբ: 1903-1911 թուականներուն Քորչաքն կ՛աշխատի հրէական մանկական հիւանդանոցի մը եւ ամառնային մանկական ճամբարներու մէջ՝ որպէս դաստիարակ:
Ան մօտաւորապէս մէկ տարի կ՛անցընէ Պերլին (1907 - 1908), չորս ամիս Փարիզ (1910) եւ մէկ ամիս Լոնտոն (1910 կամ 1911)։ Ինչպէս ինք կը գրէ տարիներ անց, Լոնտոն եղած ընթացքին ան կ՛որոշէ ընտանիք չկազմել, սակայն փոխարէնը «կը ծառայէ երեխաներուն ու անոնց կարիքներուն»:
1911-ին Քորչաք կը հեռանայ բժշկական աշխատանքէն եւ նոյն տարի Վարշաւայի մէջ կը հիմնադրէ հրեայ երեխաներու համար նախատեսուած «Dom Sierot» (բառացի՝ «որբանոց») մանկատունը, որ կը ղեկավարէ մինչեւ կեանքին վերջը (1914-18, ընդմիջումով)։ Զուգահեռաբար կը դասաւանդէ, մամուլի հետ կը համագործակցի, մանկական ստեղծագործութիւններ եւ գիտամանկավարժական աշխատանքներ կը գրէ, հանդէս կու գայ ռատիոյով ու դասախօսութիւններ կը ներկայացնէ համալսարաններէն ներս։
Բացի այդ, 1919-36 թուականներուն կը մասնակցի նաեւ լեհ երեխաներու «Մեր տունը» մանկատուն-վարժարանի աշխատանքներուն, ուր եւս կիրարկած է իր նորարար մանկավարժական մեթոտները։
Թանգիկ (անձնանուն)

Թանգիկ, հայկական իգական անուն։ Թանգ անուան փաղաքշական ձեւն է։ Յիշատակուած է թուականը անյայտ արձանագրութեան մը մէջ, որ կը գտնուի Արջոռայիճի աւերակ եկեղեցւոյ մէջ։ Յիշատակուած է նաեւ 1475 թուականէն ետք գրուած թուականը անյայտ յիշատակարանի մը մէջ եւ 1664 թուականէն ետք։
Բենիամին Թաշեան

Բենիամին Թաշեան ( 20 Դեկտեմբեր 1896, Ատափազար - 16 Նոյեմբեր 1971 Գահիրէ), «Յուսաբեր» թերթի խմբագիր:


== Կենսագրութիւն ==
Բենիամին Թաշեան ծնած է Ատափազար, 20 Դեկտեմբեր 1896 թուականին:
Ծննդավայրին մէջ իր նախակրթութիւնը ստանալէ ետք, անցած է Պոլիս, ուր իր ուսումը շարունակած է Հինդլեանի հիմնած նոր դպրոցին մէջ:
1915 թուականին, Օսմանեան կայսրութեան իրագործած հայոց ցեղասպանութեան հետեւանքով աքսորուած է Աֆիոն-Գարահիսար, ապա 1918 թուականին վերադառձած է Ատափազար, որմէ ետք, 1923 թուականին ուղղուած է դէպի Եգիպտոս:
Շրջան մը կամսարական ծխախոտի գործարանին մէջ որպէս պաշտօնեայ գործած է, ապա 1932—1946 տարիներուն
տարիներուն՝ ուսուցիչ:
1947 թուականին դարձաւ «Յուսաբեր» թերթին խմբագիրը, սակայն 1961 թուականին հրաժարեցաւ իր պաշտօնէն, որ բոլորովին նուիրուի գրական աշխատանքին:
Հայերէն լեզուի Հաւատարիմ նուիրեալ, Թաշեանի գրչին կը պատկանին հետեւեալ աշխատասէրութէւնները․

Նուիրածութիւն Հայ Գրականութեան Պատմութեան, Գահիրէ 1961,
Լսարան Հայ Լեզուի, Գահիրէ 1962,
Լեզուական հարցեր, Գահիրէ 1963,
Թիւրն Ու Թերին, Պէյրութ 1968։Հարկ է նշել, թէ ան հրատարակած է նաեւ ՀԱՅԿԱՐԱՆ հայ ընթերցանութեան դասագիրքերու շարքը:
Մահացած է Գահիրէ, 16 Նոյեմբեր 1971 թուականին։


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր Բ., Պէյրութ, 1971, էջ 324։
1757 թուական

1757 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 57րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1757 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1757 մահեր
Պիլի Պրաուն

Պիլի Պրաուն (30 Հոկտեմբեր 1970(1970-10-30), Ինգլվուդ, Լոս Անճելըս շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), ամերիկացի դերասան մըն է: 2014-ին, Պրաուն գլխաւոր դեր ստանցնեց Շոնտա Ռայմզի տրամա How to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ։ Ան նաեւ ճանչցուած է իր տարբեր դերերով հետեւեալ հեռուստաշարններուն մէջ՝ Lights Out, Dexter, Sons of Anarchy, եւ Hostages:


== Վաղ Կեանք եւ Ասպարէզ ==
Պրաոուն ծնած է 30 Հոկտեմբեր, 1970-ին եւ մեծցած է Ինկլոուտ, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ Ան ճանչցուած է իբրեւ գաղտնի ոստիկան Մայք Էնտըրսըն Showtime կայանի Dexter հեռուստաշարին մէջ 2011էն 2012: Նախնապէս ան գլխաւոր դեր մը ունէր իբրեւ բռնցքամարտիկ Ռիչըրտ Ռէյնոլտզ FX կայանի Lights Out հեռուստաշարին մէջ: 2012-ին ստանցնեց Օկըստ Մարքսի դերը հինգերորդ Sons of Anarchy հեռուստաշարի եղանակին մէջ: Ան ձայնային դերասանական դերը ստանցնած է Cliffjumper-ի դերը Transformers: Prime հեռուստաշարին մէջ։ 2013-ին, ան ստանցնեց գաղտնի ոստիկան Թրոյ Ռայլիի դերը The Following հեռուստաշարին առաջին եղանակին մէջ:
Պրաոուն ստանցնեց գլխաւոր դեր մը CBS կայանի տրամա Hostages 2013էն 2014: 2014-ին, ան Վայոլա Տէյվիսի հետ գլխաւոր դեր ստանցնեց ABC կայանի տրամա How to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ, արտադրուած Շոնտա Ռայմզի կողմէ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===


=== Ելեկդրոնային Խաղեր ===
Կարապետ Գալստեան

Կարապետ Գէորգի Գալստեան (1924, Լենինական), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Մասնակցած է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1960 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։ Գործերէն են՝ «Յովհաննէս Այվազովսկի», «Անուրջներ», «Աղջկայ դիմաքանդակ» եւ այլն։
Rolling in the Deep

«Rolling in the Deep», անգլիացի երգչուհի Ատելի երգը իր երկրորդ արհեստանոցին ալպոմէն։ Ստեղծագործութիւնը գրուած է Ատելի եւ Փոլ Էպուորտի կողմէ։ Ըստ երգչուհիին՝ անիկա Պլիւզի, կոսբելի եւ պարի խառնուրդ է։ Երգը հրապարակուած է 29 Նոյեմբեր 2010-ին Նիտըրլենտի մէջ։
Երգը դրական գնահատական ստացած է շարք մը երաժշտական քննադատներու կողմէ։ Ան ղեկավարած է հիթ–շարքերը Պելճիքայի, Գերմանիոյ, Իտալիոյ, Նիտըրլենտի եւ Զիւիցերիոյ մէջ։ Անգլիոյ մէջ եղանակը Ատելի երկրորդ լաւագոյնը դարձած է, արժանանալով բարձր գնահատականի։ Անկէ ետք «Rolling in the Deep» գլխաւոր դիրք կը գրաւէ ԱՄՆ-ի Hot 100 աղիւսակին մէջ։ 2011-ին ԱՄՆ-ի մէջ վաճառուած է այս երգէն աւելի քան 1,220,000 եղանակներ, իսկ Նոյեմբերին 5,6 միլիոն։
2010-ի լաւագոյն երգերու ցանկին մէջ «Rolling in the Deep» 50-րդ տեղը կը գրաւէ։ «Rolling in the Deep» դարձած է 2011-ին լաւագոյն երգը ըստ երկու ամսագիրներու՝ Billboard եւ Rolling Stone։
Եղանակը դարձած է Billboard-ի լայնօրէն հնչած երգը վերջին 25 տարիներուն։ 12 Փետրուար 2012-ին Լոս Անճելըսի մէջ 54-րդ Կրեմմի երաժշտական մրցանակաբաշխութեան ատեն պարգեւատրուած է Տարուան լաւագոյն երգ մրցանակը։


== Տեսահոլովակը ==
Տեսահոլովակին առաջին ցուցադրութիւնը եղած է 3 Դեկտեմբեր 2010-ին, երգահանը եղած է Սէմ Պրաունը։ Տեսահոլովակին մէջ Ատելը նստած է լքուած սենեակի մը մէջ բազկաթոռի մը վրայ եւ կ'անցնին բազմաթիւ տեսարաններ այն ատեն՝  ջուրով լեցուած շարք մը բաժակներ, թմբուկի զարկերուն հետ հաւասար կը պարեն սեւ հագած սուրով աղջիկներ՝ Ճենիֆեր Վայթի գլխաւորութեամբ, սենեակին  յատակը ծածկուած է սպիտակ փոշիի հաստ շերտով մը, երաժիշտը կը նուագէ՝ հարուածային գործիքներ աստիճաններուն վրայ եւ վերջին մասը քաղաքին սպիտակ թուղթէ պատրաստուած մանրակերտը կ'երեւի եւ երգը կ'եզրափակուի։


== Տարբեր Տարբերակներ ==
«Rolling in the Deep»–ի տարբեր տարբերակները ձայնագրած է Մայք Պոզները եւ Ճոն Լեճենտը։ 4 Յուլիս 2011-ին այս երգին տարբերակները ներկայացուցած է Linkin Park խումբին ձայնամարզ Ճեսթեր Պենիկտոնը։ Պատի Սմիթը երգը անուանած է «այս տարուան երգը» եւ կատարած է 15 Յունիս 2011-ին Նիւ Եորքի մէջ։ Իրլանտական «Wonderland» խումբը լայնատարած տարբերակներ կազմած է «Rolling in the Deep» երգին նկատմամբ, իր առաջին ալպոմին մէջ։
Յայտնի 11-ամեայ երգչուհի եւ անգլիական Britain’s Got Talent 200 մրցոյթին աւարտական Կոնի Տալբոտը ձայնագրած է երգին իր տարբերակը, որուն տեսահոլովակը աւելի քան 20 միլիոն անձ դիտած է You tube-ի վրայ, իսկ Vazquez Sounds-ին եռեակին կողմէ կատարումը աւելի քան 130 միլիոն անձ դիտած է։


== Երգերու Ցանկ ==
Digital download«Rolling in the Deep» - 3։48Digital EP«Rolling in the Deep» - 3։48
«Rolling in the Deep (Jamie xx Shuffle)» - 4։17
«Rolling in the Deep (Acapella)» - 3։56CD single«Rolling in the Deep»
«If It Hadn’t Been for Love»


== Մասնակիցներ ==
Բառերը եւ երաժշտութիւնը – Ատել, Փոլ Էպուորտ
Արտադրիչ, Պաս կիթառ, Լայնատարած կիթառ եւ Հոսանգային կիթառ – Փոլ Էպուորտ
Ձայնագրութիւն – Մարք Ռանկին
Դաշնամուր – Նիլ Քոուլի
Հարուածային գործիքներ – Լիօ Թեյլոր
Հովանաւորութիւն – Թոմ Քոյն


== Հիթ-շարքեր ==
Տիգրան Նազիրեան

Տիգրան Նազիրեան, ծնած է Պէյրութ 1937-ին։


== Կենսագրութիւն ==
Նախնական ուսումը ստացած է Հայ Գալստական վարժարանը։
Շատ կանուխէն, 12 տարեկանին իսկ, ստսած է ըմրշամարտի եւ զանազան մարզանքներու «Սթատ Շայլա» մարզական ակումբը որպէս ուսուցիչ ունենալով պուլկարացի աշխարհահռչակ ըմբիչ Իսքէնտէր Տոպրաչը, որ 17 տարի աշխարհի ախոյեան եղաւ։ Տոպրաշ զինք բաւական մարզելէ ետք ըսած է իրեն. «Հիմա ալ վստահ եմ որ մէկը զքեզ դիւրութեամբ չի կրնար զգետնել»:
1961-ին եղած է Լիբանանի ախոյեան։ Լիբանանի ազատ ըմրշամարտի ծանր կշիռքի ախոյեանութեան գօտին իրեն տրուած է Ֆէտէրասիոնի, Պութրոս Ղանեմի եւ [[Էամոն Զէննի]ի], Լիբանանի նախկին ախոյեաններուն կողմէ։ Եւ ինք այս տիտշոսը պահած ու պարտադրած է բոլոր Լիբանանի եւ արաբական հողերուն վրայ գտնուող խաղցողներուն։
Ունեցած է բազմաթիւ մրցումներ, որոնցմէ մեծերը կազմակերպուած են Մարզական աւանին մէջ եւ այլ արաբական երկիրներ ինչպէս Քուէյթ, Տուպայ, Ապու Տապի, Սուրիա, եւն.: Մանաւանդ Յունաստանի մէջ ունեցած է բազմաթիւ խաղեր եւ եղած պարագլուխներու շարքին։ Խաղացած է նաեւ կարգ մը Եւրոպական երկիրներ, ինչպէս Ֆրանսա, եւն.: Վերջին վաղերը ունեցած էր Պուրճ Համուտի դաշտը եւ 1981-ի Յունուարին գացած էր Տուպայ եւ հոն ունեցած էր բազմաթիւ խաղեր։ Կը պատրաստուէր Լիբանաը ներկայացնելու Նիւ Եորք, Քանատա եւ Մեքսիքա, բայց ափսոս որ կանխահաս մահը զինք զզետնեց վերջերս (1981):
Երկու տարի առաջ ամուսնացած էր եւ ունէր մանչ զաւակ մը:
401 (թիւ)

401 (չորս հարիւր մեկ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 400-ի եւ 402-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A000040  եօթանասունիններորդ պարզ թիւն է
 A127334  եօթ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 401=43+47+53+59+61+67+71
 A127337  տասը յաջորդական պարզերու գումար է՝ 401=29+31+37+41+43+47+53+59+61
 Alt   401  գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան С գլխատառը
401 Օթիլիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
Փլոմպիր

Փլոմպիր (ֆր. glace plombières ֆրանսական Փլոմպիր -լէ-Պէն քաղաքէն (ֆր. Plombières-les-Bains)), ֆրանսական սերով պաղպաղակ` պատրաստուած կաթէ կամ բարձր քանակութեամբ կաթի իւղ ունեցող սերէ, հաւկիթէ, համային յաւելումներէ (վանիլ, նուշի բնահիւթ, տուրմ, միրգեր, ընկոյզ): Հակառակ իր ֆրանսական ծագումին, փլոմպիր-պաղպաղակը աւելի շատ տարածուած է արեւմուտքի երկիրներուն մէջ:


== Պատմութիւն ==
Փլոմպիրը յայտնուեցաւ Նաբոլիոն Գ.-ի ժամանակ: Փլոմպիրը շատ տարածուած էր Խորհրդային Միութեան տարածքին, թէեւ իւղայնութեան պակասին պատճառով փլոմպիրի պահանջը պակսեցաւ:


== Պաղպաղակի տեսակները ==
Պաղպաղակը պէտք է համապատասխանէ հետեւեալ բնօրինակներուն.

Փլոմպիրը պէտք է ըլլայ համասեռ, առանց սառէ բիւրեղներու
Ջնարակը պէտք է ըլլայ համասեռ, առանց շաքարի եւ կակաոյի հատիկներու
Ջնարակը պէտք չէ փշուր-փշուր դառնայ փաթեթաւորումը բանալէ ետք
Ջնարակին եւ պաղպաղակին գոյները պէտք է տարբերինՊաղպաղակը պէտք չէ ունենայ ճեղքուածքներ


== Բաղադրութիւն ==
Փլոմպիրի պատրաստման համար կ՛օգտագործուի կովի կաթ, խտացած եւ չոր սեր, կովի իւղ, հաւու ձու, սեր առանց իւղի, հատապտուղներ, սուրճ, քաքաօ, պտուղներ եւ այլն:


== Իւղային փլոմպիրի բաղադրատոմս ==
Բաղադրութիւն՝ հաւկիթի դեղնուց` 4 հատ, սեռ(10%)` 200 մլ, սեռ (35%)` 500 մլ, շաքարի փոշի` 1 բաժակ, վանիլային շաքար` 1/8 թէյի դգալ:
Դեղնուցը խառնել մինչեւ սպիտակ դառնալը շաքարի փոշիի հետ եւ հետզհետէ լեցնել 10% սերը, լաւ խառնել, աւելցնել վանիլ եւ դնել մեղմ կրակի վրայ: Անընդհատ խառնել մինչեւ 75°С դառնալը: Քամել սերը մաղով եւ դնել սառնարան, ապա հարել 35% սերը մինչեւ անոր պինդ փրփուր դառնալը, որմէ ետք խառնել արդէն իսկ սառնարանը դրուած պաղպաղակին հետ եւ կրկին դնել սառնարան:


== Արտաքին յղումներ ==
ԳՕՍՏ 31457-2012. Կաթնային պաղպաղակ, սերով եւ փլոմպիր. Արդիւնաբերական պայմաններ.
Արտակ Վարդանեան (քաղաքական գործիչ)

Արտակ Ալբերտ Վարդանեան (24 Նոյեմբեր 1966(1966-11-24), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ տնտեսագէտ, պետական եւ քաղաքական գործիչ։ ՀՀ փոխադրամիջոցի եւ կապի նախարար (1999-2000)։


== Կենսագրութիւն ==
Արտակ Վարդանեան ծնած է 24 Նոյեմբեր1966-ին, Երեւան։ 
1983-1988 ուսանած է Մոսկուայի պետական համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագէտի որակաւորում։ 
1988-1989 Երեւանի պետական համալսարանին մէջ եղած է  տարրալուծարանի օգնական, յետագային դասաւանդած է նոյն համալսարանէն ներս։ 
1989-1990 թուականներին եղած է Հայաստանի առեւտրաարդիւնաբերական պալատի գլխաւոր մասնագէտ, 1990-1993 ՝ «Հայարդշին» արտադրական միաւորման բաժնի վարիչ։ 
1993-1998 աշխատած է բելառուսա-զուիցարական «Բջջային հաղորդակցութիւններ» ձեռնարկութեան ղեկավար մարմինին մէջ, իսկ աւելի ուշ` որպէս տնօրէն (Մինսկ)։ 
1998-1999  եղած է Հայաստանի փոստի եւ հեռահաղորդակցութեան նախարար, 1999-էն եղած է ԱՊՀ տնտեսական խորհուրդին առընթեր տնտեսական հարցերու յանձնաժողովի Հայաստանի լիազօր ներկայացուցիչը։
1754 թուական

1754 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 54րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1754 ծնունդներ  

Սեպտեմբեր 26՝ Ժոզէֆ Լուի Փրուս (ֆրանսերէն՝ Joseph Louis Proust, մ.1826), ֆրանսացի քիմիագէտ
Անյայտ օրով՝
Իւան Մարթոս (ռուս.՝ Иван Петрович Мартос, մ.1835), ռուս քանդակագործ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1754 մահեր
Նապատ (Վանք)

ՆԱՊԱՏ վանք, Արցախի Շահումեան շրջանի Գիւլիստան գիւղէն ոչ հեռու, անտառի մէջ «ՆԱՊԱՏ» կոչուող տեղամասին մէջ  եկեղեցի, որ կը կոչուի «ԱՄԵՆԱՓՐԿԻՉ» վանք:
Մռաւ լերան լանջին գտնուող այս եկեղեցին կ'ենթադրուի, որ անցեալին կոչուած է Հնապատ կամ Անապատ:


== Կառոյցը ==
Անիկա եռանաւ պազիլիք եկեղեցի մըն է, կառուցուած 1641-ին, կիսամշակուած եւ խնամքով յղկուած քարերով, շարուած կրաշաղախով: Սիւները կլոր են, ամբողջական քարերէ: Թաղածածկ է, ծածկասալերը խնամքով մշակուած են: Եկեղեցին կանգուն ու ամբողջական է, սակայն երկար ատեն անխնամ մնալուն պատճառով, բաւական վնասուած է եւ ունի քայքայուած հատուածներ:
Եկեղեցիէն ոչ հեռու կանգուն է մատուռը, որ փոքրիկ գեղեցիկ կառոյց մըն է, շարուած կիսամաշուած քարերով ու կրաշաշախով:


== Արտաքին յղումներ ==
Նապատ Վանք
Ս. Ամենափրկիչ Եկեղեցին
«Կեանքի գնով պահպանել Աստուծոյ կողմէ իբրեւ ժառանգութիւն տրուած Հայոց Աշխարհը»
6 Մարտ

6 Մարտ, տարուան 65-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 66-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 300 օր 5 Մարտ  6 Մարտ  7 Մարտ 


== Դէպքեր ==
1834. Քանատային մէջ Եորք քաղաքի անունը կը դարձնեն Թորոնթօ
1899. Bayer ընկերութիւնը կը գրանցէ «Ասփիրին» ապրանքային նշանը
1902. հիմնուեցաւ Ռեալ Մատրիտ ֆութպոլային ակումբը
1926. Երեւանին մէջ հիմնուեցաւ առաջին կարի գործատունը
1964.
տեղի ունեցաւ ՄիԿ-25 օդանաւի առաջին թռիչքը
Քասիուս Քլէյը ընդունեց իսլամ եւ ստացաւ Մուհամմէտ Ալի նոր անուն մականունը
1970. The Beatles խումբը կը թողարկէ իր վերջին ՝ Let It Be երգը


== Ծնունդներ ==
 6 Մարտի ծնածներ

1834. Ֆրիտրիխ Միւլլեր (գերմաներէն՝ Friedrich Müller, մ.1898) աւստրիացի լեզուաբան եւ հայագէտ


== Մահեր ==
 6 Մարտի մահացածներ

1983. Քեթի Պերպերեան (անգլերէն՝ Catherine Anahid "Cathy" Berberian, ծն.1925) ամերիկացի մեցցօ-սոփրանօ երգչուհի
1994․ Մելինա Մերքուրի (ծն․1920) յոյն դերասանուհի, մեկնաբանող եւ քաղաքական գործիչ


== Տօներ ==

Ատամնաբոյժի համաշխարհային օր
Կաղապար:Country data Եվրամիություն՝ Արդարամտութեան օր (Եւրոմիութիւն)
Կաղապար:Country data Գանա՝ Անկախութեան օր՝ Կանա (Միացեալ Թագաւորութենէ՝ 1957)


== Արտաքին յղումներ ==
BBC: On This Day
  [2] (անգլերէն)


== Ծանօթագրութիւններ ==

6 Մարտ
4 Յունուար

4 Յունուար, տարուան չորրորդ օրն է

 3 Յունուար  4 Յունուար  5 Յունուար 


== Դէպքեր ==
1896. Եութան դարձաւ 45րդ միացեալ նահանգը
1903. Նիւ Եորքին մէջ ելեկտրահարումով սպաննուեցաւ Թոփսի անունով փիղը
1918. Ռուսիան, Շուէտը, Գերմանիան եւ Ֆրանսան ճանչցան Ֆինլանտայի անկախութիւնը
1958. Սփութնիք-1 արբանեակն ուղեծիրէն իյնաւ Երկրին վրայ
2004. Միխէիլ Սաաքաշվիլին ընտրուեցաւ Վրաստանի նախագահ
2010. Տուպային մէջ բացուեցաւ Պուրճ Խալիֆա շինութիւնը


== Ծնունդներ ==
1866. Աւետիս Ահարոնեան (մ.1948, Փարիզ), գրող, քաղաքական գործիչ
1884. Մկրտիչ Աբգար(եան) (մ.տարեթիւը՝ անյայտ) առաջնորդ Իրանի Կաթողիկէ Հայոց
1934. Զուրապ Ծերեթելի (ზურაბ წერეთელი, Зураб Церетели) վրացի նկարիչ, քանդակագործ


== Մահեր ==
1901․ Նիքոլաոս Կիզիս, ԺԹ․ դարու յոյն գլխաւոր գեղանկարիչներէն
1941. Տիգրան Կամսարական (ծն.՝ 1866) հայ արձակագիր եւ հրապարակագիր


== Տօներ ==
Անկախութեան օր՝
Մեանմար (Միացեալ Թագաւորութենէ, 1948)
Պրէյլի համաշխարհային օր
Գէորգ Կիւլիւզեան

Գէորգ Էֆենտի Կիւլիւզեան (1840, Մա­րա­շի գաւա­ռի կեդրոն Մա­րաշ քաղաք - 1885), հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Գէորգ Կիւլիւզեան ծնած է 1840-ական թթ., Հալէպի նահանգի Մա­րա­շի գա­ւա­ռի կեդրոն՝ Մարաշ քաղաքին մէջ։ Դաւանանքով եղած է աւետարանական (բողոքական)։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրին մէջ։ Ստացած է գործնական (ոչ ակադեմիական) բժշկական կրթութիւն։ Եղած է Մարաշի թաղապետական բժիշկը։ Եղած է «ար­ժա­նա­ւոր» եւ «փոր­ձա­ռու» բժիշկ։
1890 թուականին հնդախտով (‏քոլերա) վարակուած եւ անյոյս հիւանդ Սմբատ Բիւրատի (գրող եւ հրապարակախօս, 1862-1915) եւ ուրիշ շատերու կեանքը փրկած է «Համ­լին միքս­չըր» դեղով։ 1890 թուականին քաղաքական պատճառներով ինքն ու իր յղի կինը բանտարկուած են Մարաշի բանտին մէջ, ուր օգնած է իր կնոջ ծննդաբերելուն։ Եղած է ազնիւ, բարի, անձնուէր, իր գործը լաւ իմացող անձնաւորութիւն։
Ժողովուրդը զինք կոչած է «հի­ւանդ­նե­րու հայ­րիկ»։ 1895 թուականին սպաննուած է Մարաշի հայկական ջարդի ժամանակ «անօ­րէն եւ ան­խիղճ» թուրք Հայտար աղայի կողմէ, որ առիթով մը հայերու շրջանակին մէջ այդ մասին մանրամասնօրէն պատմած է «յո­խոր­տա­նօք եւ պար­ծե­նա­լով»։ Եղած է մօտաւորապէս 50 տարեկան։


== Գրականութիւն ==
Բիւրատ Սմբատ, Բանտէ բանտ, Կ. Պոլիս, 1910։
Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ, Նիւ Եորք, 1934։
Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ կամ Գերմանիկ եւ հերոս Զէյթուն, Նիւ Եորք, 1988։
Մարաշի Տէր Ղեւոնդ քահանայի յուշերը, Ե., 2013, 464+16 էջ։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։