armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դաւիթ Դաւիթեան

Դաւիթ Դաւիթեան (1880, Տրապիզոն, Օսմանեան Կայսրութիւն - 25 Ապրիլ (8 Մայիս) 1911, Մարզուան, Սեբաստիոյ Նահանգ (վիլայէթ), Օսմանեան Կայսրութիւն), ջութակահար։
Ծնած է Տրապիզոն, ուր Մխիթարեան վարժարանի մէջ իրեն ջութակի ուսուցիչ կ՚ունենայ Տիգրան Կիւրեղեան։ 1898-1903 կ՚աշակերտի Վենետիկի Մուրատ Ռափայէլեան վարժարանի, առանձին ջութակի դաս առնելով Կուառնիէրի Ուսուցչապետէն եւ յաճախելով «Պենետէթթոյ Մարչէլլոյ» երաժշտանոցը՝ ունենալով կանոնաւոր դասընթացք մը։ Պրիւքսէլի մէջ թոմսընի առաջնորդութիւնով կատարելագործած է իր արուեստը։
Եղած է ուսուցիչ Թիֆլիսի Ներսիսեան վարժարանին։ Եւրոպայի զանազան մայրաքաղաքներուն եւ նշանաւոր քաղաքներուն մէջ իբրեւ վիրթուող նուագած է ցոյց տալով իր արուեստին բարձր արժէքը եւ հայ թէ օտար մամուլէն գնահատուած է իր տաղանդը։ Իր նախասիրած կտորները եղած են Սարազատի «Անտալուզին» եւ Գնչուական նուագները»։ Նօթագրած է «Հայուն Հոցին» եւ խուռն բազմութեան առջեւ նուագած Ֆրանսական Սալոնի մէջ, որու մասին մամուլը սքանչացումով խօսած է։
Յօրինած է նաեւ «Նէյին Ողբը» եւ «Վշտին խօսքերը»։
Դաւիթեան երկար մնացած է Կոլկաս, ուր զինքը դնահատած են Կրանտիւքներէն սկսած մինչեւ դժուարահաճ քննադատները։ Պոլսոյ, Եգիպտոսի եւ Իզմիրի մէջ տուած նուագահանդէսները իր մէջ շեշտել տուած են իր լրումին կասած բարձր ու իրական տաղանդ մը։
Սրտի հիւանդութիւն մը մանկութենէն հալածած է Դաւիթեանը։ Ան Եգիպտոսէ վերադարձին արդէն քալքսյուած էր։ 23 Ապրիլ 1911-ին Մարզուանի մէջ յաջող նուագահանդէս մը տալէ յետոյ անկողին կը մտնէ եւ երկրորդ առաւօտե կաթուածահար կը մեռնի։


== Մրցանակներ ==
Պրիւքսէլի միջազգային մրցույթի դափնեկիր։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պատուրեան, 1939, էջ 610։
Ազատութեան Արձան (Թիֆլիս)

Ազատութեան արձան (վրաց.՝ თავისუფლების მონუმენტი), յայտնի է որպէս Սուրբ Գէւորգի յուշարձան, կը գտնուի Թիֆլիսի մէջ։


== Պատմութիւն ==
Յուշարձանը նուիրուած է վրաց ժողովուրդի ազատութեանն ու անկախութեան։ Տեղադրուած է 2006 թուականին՝ Թիֆլիսի Ազատութեան հրապարակին մէջ։ Յուշարձանը կառուցուած է կրանիտով եւ ոսկիով, ունի 35 մեթր բարձրութիւն եւ կը տեսնուի քաղաքի որեւէ մէկ մասէն։ Հիմնական արձանը ունի 5.6 մեթր բարձրութիւն, կառուցուած է պրոնզով եւ ոսկեջուրի թաթխուած է։ Յուշարձանը Թիֆլիսի նուիրած է վրացի քանդակագործ Զուրապ Ծերեթելի։


== Արտաքին յղումներ ==
St. George Statue - www.tbilisi.gov.ge
თავისუფლების მოედანზე ოთხი ქვეყნის პრეზიდენტმა თავისუფლების მონუმენტს საფუძველი ჩაუყარა
Ազատութեան արձանի պաշտօնական բացումը
398 (թիւ)

398 (երեք հարիւր իննսունութ) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 397-ի եւ 399-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A001358  հարիւրքսանհինգերորդ կիսապարզ թիւն է
 Alt   398  գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան О գլխատառը
398 Ատմեթէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
Խորհրդային Մանկավարժ

«Խորհրդային Մանկավարժ», խորհրդային շրջանի հայկական մանկավարժական տեսական-մեթոդական ամսագիր։ Հանդիսացած է ՀԽՍՀ լուսաւորութեան մինիստրութեան (կրթութեան նախարարութեան) օրգանը։ Առաջին անգամ լոյս տեսած է 1926 թուականին, Երեւանի մէջ (1926-1931 թուականներուն՝ «Ժողովրդական Լուսաւորութիւն», 1931-1933 թուականներուն՝ «Կոմունիստական Լուսաւորութիւն», 1933- 1941 թուականներուն՝ «Խորհրդային Մանկավարժ», 1941-1952 թուականներուն չի հրատարակուել)։ Գլխաւոր խմբագիրներ՝ Ս․ Դաւթեան, Մ․ Սահակեան, Մ. Մազմանեան, Ս․ Խուդոյեան, Յ․ Պարոնեան, Ռ. Դալլաքեան, Մ․ Մկրտչեան (1971 թուականից)։
1920-1930-ական թուականներուն պայքարած է անգրագիտութեան վերացման եւ մշակութային յեղափոխութեան լենինեան ծրագրի կենսագործման համար, ձգտած դպրոց ընդգրկուած տարբեր խաւերու երեխաներուն դաստիարակել խորհրդային գաղափարախօսութեան ոգիով, անդրադարձած ուսումնական ծրագիրներու եւ դասագիրքերու բարելաւման, գիտամեթոդական օգնութիւն ցոյց տուած ուսուցիչներուն։
Դպրոցի վերակառուցման վերաբերեալ ԽՄԿԿ Կենտկոմի ու ԽՍՀՄ Մինիստրներու խորհուրդի որոշումները գովեզդելու նպատակով խմբագրութեան մէջ կը գործէին (1971 թուականէն) գիտական խորհուրդներ։
Նիւթեր եւ ուսումնասիրութիւններ տպագրած է հին դպրոցի եւ մանկավարժական մտքի պատմութեան վերաբերեալ, թարգմանական նիւթերով հաղորդակից դարձուցած ԽՍՀՄ եւ արտասահմանեան գիտնականներու ու մանկավարժներու գործերուն։ Հանդէսի գործունէութեան ոլորտին մէջ են նաեւ պրոֆտեխնիկական կրթութեան խնդիրները, մասնագիտական կողմնորոշման հարցեր։
Ունեցած է «Ռուսկի յազիկ վ արմեանսկոյ շկոլէ» («Русский язык в армянской школе», 1957-1968), «Հայոց լեզուն եւ գրականութիւնը դպրոցում» յաւելուածները։ 1966 թուականին առաջին անգամ լոյս ընծայած է «Մաթեմատիկան եւ ֆիզիկան դպրոցում» յաւելուածը։
Կարապետ Աղաջանեան

Կարապետ Աղաջանեան (1876, Թիֆլիս, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 15 Դեկտեմբեր 1955(1955-12-15), Փարիզ), հայազգի բժիշկ, մանկավարժ։ Բժշկական գիտութիւններու դոկտոր (1904), փրոֆէսոր (1912)։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է քահանայ հօրմէ։ Աւարտած է ծննդավայրին կիմնազիան յետոյ անցած է Փեթերսպուրկ, ուր 1901-ին զինուորական բժշկական ակադեմիան աւարտելէ եւ մրցանակ շահելէ ետք՝ կը հրաւիրուի Ակադեմիայէն կատարելագործուելու համար: Իբրեւ մասնագիտութիւն՝ ընտրած է ջղային եւ հոգեկան հիւանդութիւնները, եւ աշխատած է աշխարհահռչակ Փրոֆ. Բեխտերեւի տնօրէնութեան ներքեւ, եւ 1904-ին ներկայացնելով Թեզը՝ ուղեղային կեղեւի տեսողութեան կեդրոնը, ստացած է բժշկապետի տիտղոսը: Ակադեմիի եւ ռուս կառավարութեան կողմէ գիտական նպատակով արտասահման կ’ուղարկուի, ուր մասնաւորապէս աշխատած է Պերլինի ջղային եւ հոգեկան հիւանդութեանց քլինիքին մէջ, Փրոֆ. Ցիհինի եւ Օպենհայմի մօտ, Փրոֆ. Սալկովսկիի, Ցունցի եւ Եակոբսոին աշխատանոցներուն մէջ։ Փրոֆ. Սալկովսկիի մօտ կատարած ուսումնասիրութիւնը տպագրուած է Biochemische ZeitSchrift թերթին մէջ, իսկ Փրոֆ. Եակոբսոնի մօտ կատարած ուսումնասիրութիւնը հրատարակուած է Պերլինի գիտութեանց Ակադեմիի կողմէն:
1911-ին ռուս կառավարութիւնը զինքը կրկին արտասահման ղրկեց, ուր ծանօթանալով մասնաւորապէս ուղեղային սիֆիլիզի բժշկութեան վիճակի հետ, իր յայտնի զեկուցումը տուած է Փեթերսպուրկի ջլախտաբաններու ժողովին, որը կանգնելով մեր հայրենակիցին տուած հիմունքներուն վրայ՝ իր գիտական որոշումը տուած է այդ ծանր հիւանդութեան դէմ կռուելու միջոցներու մասին:
1912-ին հրաւիրուած է իբր տեսուչ հոգեջլախտաբանական Էնսդիդիւի քլինիքին մէջ։ Միեւնոյն մասնագիտութեան մասին դասախօսելու հրաւիրուեցաւ 1913-ին Վարշավայի համալսարանին կողմէ: Երբ Վարշավան Գերմանաց ձեռք անցաւ՝ Կ. Աղաջանեան համալսարանի հետ Ռոստով փոխադրուեցաւ եւ Ռուսիոյ Կարմիր Խաչի եւ Զինուորական կառավարութեան կողմէ Կովկասի բանակի ջղային եւ ուղեղային հիւանդութեանց բժշկական կազմակերպութիւնները հիմնաւորելու պաշտօն ստացաւ:
Փրոֆ. Աղաջանեան 1920-ին Ռուսաստանէն Պոլիս անցաւ ուր երկու տարի միայն մնաց: Երբ Դաշնակիցները Պոլիսէն մեկնեցան՝ ինքն ալ Պուլկարիա անցաւ եւ Սօֆիայի համալսարանին մէջ մէկ տարի դասախօսեց եւ անկից ալ Բարիզ մեկնեցաւ, ուր ձեռք բերելով բժշկական բոլոր արտօնութիւնները կ’աշխատի համալսարանին մէջ ջղային եւ հոգեկան հիւանդութեանց շուրջ:
Բարիզի մէջ հրատարակեց իր հետազօտութիւնը՝ ջղային սիստեմի ուռեցքներու վերաբերեալ, որը բժշկական ֆաքիւլդէի կողմէ մեծ ուշադրութեան արժանացած է: Օ. Մարիի հետ հրատարակած է «Լեզուի քայքայումներու եւ պապանձման մասին» իր գրած աշխատութիւնը:
Աղաջանեան անձնապէս եւ իր տնօրէնութեան տակ գտնուող բժիշկներու միջոցաւ հրատարակած է բազմաթիւ աշխատութիւններ, ռուսերէն եւ ուրիշ կարեւոր եւրոպականլեզուներով, ուղեղի կազմի գործունէութեան վերաբերեալ, հոգեկան եւ ջղային հիւանդութիւններու շուրջ եւ քրէական պատասխանատուութեանց մասին: Գարագաշ «Պարսկահայ Տարեցոյց» 1903:
Փրոֆ. Աղաջանեան 1937-ին միաձայնութեամբ նախագահ ընտրուեցաւ Ֆրանսայի Ռուս Բժիշկներու Միութեան: Աղաջանեան այնքան հռչակ հանած է՝ որ 1937-ին Միացեալ Նահանգներու բժշկները զինքը Նիւ Եօրք հրաւիրեցին Ամերիկացի հիւանդի մը շուրջ խորհրդակցութիւններ կատարելու համար:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, հատոր Ա․, էջ 98:
1620 թուական

1620 թուական, նահանջ տարի, 17րդ դարու 20րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1620 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1620 մահեր
Վոյէճըր-2

Վոյէճըր-2 (անգլ.՝Voyager 2) տիեզերական կայան մըն է արձակուած ՆԱՍԱ-ի կողմէ 20 Օգոստոս, 1977-ին: Իբրեւ բաժին մը Վոյէճըր ծրագրին, ճամբայ ելաւ 16 օր առաջ իր երկւորեակ կայան Վոյէճըր-1-ի արձակումէն: 38 տարիէ ի վեր Վոյէճըր-2-ը տակաւին կ'աշատի ղրկելով տարբեր տեսակի տեղեկութիւններ որոնք հաւագած կ'ըլլայ իր ճամբորդութիւններու ժամանակ: Ծրագրէն աւելի ժամանակ խլեց այս կայանը հասնելու համար Ճուփիթըր եւ Սէթըրն, բայց նաեւ ատոր կողքին ունեցաւ առիթը հանդիպելու Իւրանուսի եւ Նեփթունի հետ: Միակ տիեզերական արհեստական կայանն է, որ այցելած է Իւրանուսն ու Նեփթունը:
Իր զկսբնական ծրագիրը ստացուեցաւ Նեփթունի հետազօտութեամբ 2 Հոկտեմբեր 1989-ին՝ հետազօտելէ ետք Իւրանուսը 1986-ին, Սէթըրնը 1981-ին, եւ Ճուփիթըրը 1979-ին: Վոյէճըր-2-ն հիմա իր երկարաձգուած ծրագրին մէջ է հետազօտելու արտաքին տիեզերքը Ծիր Կաթինին 38 տարիէ ի վեր: Տակաւին կապ կը պահէ ՆԱՍԱ-ի հետ:

111 AU (1.66×1010 քմ) հեռաւորութեամբ արեւէն (Յունիս 2016-ի տեղեկութիւն) Վոյէճըր-2-ն ամէնէն աշխարհէ հեռու արհեստական կայաններէն մէկն է Վոյէճըր-1-ի, Փիյոնիր 10-ի եւ Փիյոնիր 11-ի կողքին: Կայանը կը շարժի 15.4քմ/եկվ առագութեամբ (Դեկտեմբեր 2014-ի տեղեկութիւններ): Հասնելէ ետք միջաստղային տիեզերք (interstellar space), Վոյէճըր-2-էն կ'ակընկալուի հոնկէ ուղիղ չափեր ղրկէ օդի ջերմաստիճանի եւ ուրիշ հատկութիւններու հետ կապ ունեցող տեղեկութիւններ:


== Տե՛ս Նաեւ ==
Տիեզերք
Վոյէճըր-1
Գիքորը (Պատմուածք)

«Գիքոր», Յովհաննէս Թումանեանի պատմուածքներէն։


== Նիւթը ==
Գիւղացի Համբոյի տունը կռիւ է, որովհետեւ ան որոշած է  իր որդին՝ Գիքորին տանիլ  քաղաք: Կ՛ուզէ, որ այնտեղ տղան աշխատանք ընէ եւ մարդ դառնայ: Կինը կ'աղաչէ ամուսնին, որ չձգէ իր որդիին այդ անիրաւ աշխարհը, սակայն Համբօն չի լսեր:
Համբօն կը ձգէ Գիքորին բազազ Արտէմի՝ հարուստ վաճառականի մօտ: Երեկոյեան հայրը վերջին խրատները կու տայ Գիքորին. աչքին ինկածը չվերցնել, ազնիւ ըլլալ, միշտ շնորհակալ ըլլալ: Բազազ Արտէմ անգամ չի վճարեր Գիքորի համար: Կ'ըսէ, որ դեռ ոչինչ գիտէ: Իրեն պիտի վճարեն, որ կը վերցնէ տղային: Քաղաքի կեանքը լրիւ նորութիւն է Գիքորի համար: Արտէմի կինը, որուն սրտով չէր Գիքորի մնալը, յանձնարարութիւններ կու տայ անփորձ տղային: Դժգոհ կը մնայ: Միայն բազազի մայր Դեդին կը սորվեցնէ Գիքորին, թէ ինչ պէտք է ընէ, ինչպէս ոտնամանները սրբէ, չոտկը բռնէ, ամանները լուայ... Բազազի խանութի աշկերտներն ալ շարունակ կը ծաղրեն անոր, «քիքի» կը կանչեն, քիթը կը քաշեն, գլխուն կը զարնեն, գլխարկը կը կոխեն ականջները։ Ամենաանտանելին, սակայն, անօթութիւնն է:
Բազազ Արտէմը դաժանօրէն կը ծեծէ Գիքորին այն բանէն ետք, երբ միամիտ երեխան իր հետ շուկային մէջ շրջելէն ետք տուն դառնալով, աղջիկ պարոնին հիւրերու ներկայութեամբ կը զեկուցէ, թէ բալը թանկ էր, չգնեցին: Անկէ ետք Արտէմը Գիքորին իր հետ խանութ կը տանի: Բայց այնտեղ ալ Գիքորն իր տեղը չէ: Կ'ուշացնէ Արտէմի ճաշը, ծեծի կ'ենթարկուի եւ սովի կը մատնուի:
Ցուրտ եղանակին խանութի առաջ յաճախորդներուն «էստի համեցէք» ըսող տկար Գիքորը կը մրսի եւ կը հիւանդանայ: Արտէմը կը տեղափոխէ անոր քաղաքային հիւանդանոց: Այստեղ ալ արդէն հոգեվարքի մէջ տղային վերջին անգամ կ'այցելէ հայրը: Երբ Գիքորը կը մեռնի, Համբօն կը թաղէ անոր, իսկ շորերը կը հաւաքէ ու կը տանի գիւղ, որ մայրը վրան լայ:


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Պատմուածքը Հայֆիլմին մէջ կրանաւորուած է երկու անգամ՝ 1934 եւ 1982 թուականներուն։
Յովհաննէս Թումանեանի որդին՝ Արտաւազդ Թումանեանը, «Գիքորը» պատմուածքը վերածած է թատերգութեան եւ բեմադրած է Դսեղի մէջ, որուն ներկայ եղած է նաեւ Յովհաննէս Թումանեանը:
Յուշարար

Յուշարար, թատերական, գրական-գեղարուեստական պատկերազարդ երկշաբաթաթերթ, ալմանախ (1912 թուականէն՝ 4 գիրք)։ Լոյս տեսած է 1907—1913 թուականներուն, Թիֆլիսի մէջ։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Ա. Վրոյր։ Լուսաբանած է թատերական կեանքի նորութիւնները, բարձրացուցած թատրոնի վերակառուցման ու դեմոկրատացման, խաղացանկի ընտրութեան, ռեժիսուրայի կատարելագործման, բեմական խօսքի կուլտուրայի ու թարգմանութիւններու մակարդակի բարելաւման եւ այլ հարցեր։


== Պատմութիւն ==
Արժէքաւոր են Գ. Չմշկեանի, Ա. Սանդինեանի, է. Տէր-Գրիգորեանի եւ ուրիշներու յուշագրութիւնները հայ թատրոնի պատմութեան վերաբերեալ, հայ, ռուս, վրացի եւ այլ ազգերու նշանաւոր դերասաններուն ու թատերական գործիչներուն նուիրուած նիւթերը։ Անդրադարձած է նաեւ ճարտարապետութեան, գեղանկարչութեան, երաժշտութեան եւ արուեստի միւս բնագաւառներուն (Թ. Թորամանեանի ուսումնասիրութիւնները ազգային ճարտարապետութեան վերաբերեալ, Ա. Մայիլեանի, Գ. Լեւոնեանի եւ այլոց յօդուածները)։ Ունեցած է հարուստ գրական գեղարուեստական բաժին, յաւելուածի ձեւով հրատարակած պիեսներ, վոդեւիլներ։ Աշխատակցած են Լէօն, Սիրանոյշը, Գ. Բաշինջաղեանը, Հ. Սիրունին, Օ. Սեւումեանը եւ ուրիշներ։
Արեւմտեան ճակատին նորութիւն չկայ (ժապաւէն)

«Արեւմտեան ճակատին նորութիւն չկայ» (անգլերէն՝ All Quiet on the Western Front), ձայնաւոր շարժանկարի դարաշրջանի առաջին դասական եւ հակապատերազմական ժապաւէնը։ Բեմադրիչ՝ Լիուիս Մայլսթոնի, 1930-ականներուն նկարահանուած, Էրիխ Մարիա Ռեմարքի նոյնանուն վէպէն ներշնչուած շարժանկարն մըն է։ Գլխաւոր դերակատարներն են՝ Լիու Այրէս, Լուիզ Ուոլհէիմ, Սլիմ Սամըրվիլ, Ճոն Ուրայ եւ Ռէյմընտ Կրիֆին։ Շարժանկարը արժանացած է երկու Օսքար մրցանակի՝ լաւագոյն ժապաւէ եւ լաւագոյն բեմադրիչ։ 


== Նիւթը ==
Էրիխ Մարիա Ռեմարքի վէպին հիման վրայ նկարահանուած ժապաւէնը Առաջին աշխարհամարտին գերմանացի երիտասարդ կամաւորներու խումբի մասին է։ Հայրենասէր, լաւատես երիտասարդները դէմ յանդիման կու գան խրամատերու մէջ կեանքի այլանդակութիւններու եւ կը սկսին հասկնալ պատերազմի հետեւանքով կատարուած անիմաստ աւերուածութիւններու չափը։ Երիտասարդներու երազանքները կը քանդուին, իսկ անոնց գաղափարապաշտութիւնը կը «հանգի»։
Վերջին դրուագը, որ ցոյց կու տայ, թէ ինչպէս զինուոր մը սպաննուելէ առաջ ձեռք կը մեկնէ թիթեռնիկին, շարժանկարի պատմութեան ամենավառ ու յիշարժան տեսարաններէն մին է։ 
1930-էն 1941 բազմաթիւ ժապաւէններէն մէկն էր, որոնք արգիլուած էին Վիքթորիայի եւ Աւստրալիոյ մէջ՝ «խաղաղապաշտութեան» հիմքով։ 1931-ին արգիլուած է նաեւ Իտալիոյ եւ Աւստրիոյ մէջ, որուն արգելքը պաշտօնապէս բարձրացուած է միայն 1980-ականներուն, իսկ Ֆրանսայի մէջ մինչեւ 1963 թուական։
Պատերազմի ընթացքին շատ մը երկիրներու մէջ արգիլուած այս ժապաւէնի ամենաուժեղ կողմերէն մէկը այն է, որ դիտողները կը սպասեն երջանիկ աւարտի։ Բայց եւ այնպէս, պատերազմի մէջ երջանիկ արդիւնք չկայ։ Հոլիվուտի համար իսկապէս համարձակութիւն կը համարուի նման նիւթով ժապաւէն մը նկարահանել այն ժամանակ։
Բեմադրիչ Լիուիս Մայլսթոն առաջին անգամ օգտագործած է «Crane» մեթոտը՝ արիւնով ողողուած խրամատերու համայնապատկերը նկարելու համար։ Արդիւնքին խրամատային պատերազմի չափազանց իրատեսական դրուագներ ստացուած են։ 


== Տուեալներ՝ ժապաւէնին մասին ==
Հակառակ այդ ժամանակ Գերմանիոյ մէջ իշխանութեան գլուխ չէին, Նազիներ ժապաւէնի ցուցադրութիւնը կանխելու համար շարժանկարի սրահները լեցուցին մուկերով։ 
Լիու Այրէս այս ժապաւէնի մէջ նկարահանուելէն յետոյ դարձած է աշխոյժ հակապատերազմական մը։ Այս վերաբերմունքը մեծ արձագանգ ստեղծեց, իսկ Այրէսի ժապաւէնները յաճախ չէին ցուցադրուեր Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ։ 
Բեմադրիչ Լիուիս Մայլսթոն դիմեց Լոս Անճելոսի մէջ բնակող գերմանացի նախկին զինուորներուն՝ պարզելու համար, թէ արդեօք իրենց օգտագործած ռազմական պաշարները իրականին կը նմանէի՞ն։ Այնքան շատ զինուոր եկաւ նկարահանման հրապարակ, որ Մայլսթոն անոնցմէ շատերը ներառեց դերակատարներու շարքին։
Նիմոս

Նիմոս (յուն․՝ Νίμος), հարաւային Էգէականի անբնակ կղզիակ, Տոտեքանիսա։    


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Նիմոս կը գտնուի Սիմի կղզիին հիւսիսը։  Սիմիէն կը բաժնուի ծանծաղ ջուրերով փոքր նեղուցէ մը՝ Տիափորի։  Ամբողջ կղզիակը, ինչպէս նաեւ Սիմի եւ շրջակայ կղզիակները յայատարարուած են հնագիտական վայր։ 
Տարածութիւնն է 4,648 քլ․²։  Կը պատկանի Քալիմնոսի քաղաքապետութեան։  Կղզիին բարձրագոյն կէտը 617 մեթր է։
Սրսկումով լիփոլայզիս

Սրսկումով լիփոլայզիսը մեթոտ մըն է, որուն միջոցաւ կրնանք ձեւաւորել մարմնի շրջագիծը: Այն կը կիրարկուի ճարպային կուտակումներու պարագային, երբ որեւէ սննդականոնի եւ կամ մարզանքի հետեւելով, կարելի չ'ըլլար չէզոքացնել զանոնք:
Սրսկումով լիփոլայզիսը կրնայ անհետացնել ճարպային բարորակ ուռուցքը եւ նոյն միջոցով կարելի է յաջող արդիւնքներու հասնիլ սելիւլիթը բուժելու համար: Սակայն այս մեթոտը չի փոխարիներ վիրաբուժական ճարպային հեռացման մեթոտը (Liposuction), եւ հետեւաբար հիւանդին վրայ կարելի չէ նկատել զգալի կշիռքի նուազում:


=== Ի՞նչ է սրսկումով լիփոլայզիսը ===
Այն գործողութիւնն է,որ աստիճանաբար կը քայքայէ ճարպերը, որոնք տեղակայուած են ճարպային բջիջներուն մէջ: Սոյն գործողութիւնը կը կատարուի սրսկելով յատուկ հեղուկ մը, որ կը պարունակէ նաեւ բնական հիւթեր, մէջբերուած սոյի (soy) կորիզներէն՝ phosphatidylcholine PPC: Այս հեղուկը ազդեցութիւն կը գործէ գլխաւորաբար նիւթափոխանակման metabolism աշխատանքին վրայ: 
Լիփոսաքշընի հակառակ, այս մեթոտը չի կիրարկուիր, երբ հիւանդը պէտք ունի մեծ քանակութեամբ ճարպերը հեռացնելու իր մարմնէն: Սրսկման միջոցին հիւանդը կարիքը չունի ընդհանուր զգայազրկման, էլասթիք կապաններու, հիւանդանոցային դրութեան եւ աշխատանքէն հեռանալու...: 
Լիփոլայզիսի պարագային մարմնին ո՞ր մասերը կարելի է բուժել սրսկումով. 

Կզակատակ
Այտեր
Վիզ
Ներքին եւ արտաքին ազդրի բաժիններ
Յետոյք
Թեւեր
Վարին եւ յետին որովայնՍրսկումով լիփոլայզիսը շատ լաւ արդիւնքներ կու տայ սելիւլիթի պարագային: Այս մէկը կ'իրականանայ դարմանատան մէջ՝ պատրաստուած յատուկ ծրագրի մը հիման վրայ: Այս մէկը համակեցութիւն մըն է սրսկումով լիփոլայզիսի եւ չներարկուած մէզոթերափիի միջեւ, որ այս միջոցովով կը ցուցաբերէ բացառիկ յաջողութիւն:


== Աղբիւրներ ==
«Զգոյշ» Առողջապահական-նախազգուշական պարբերաթերթ Բ. Տարի, թիւ 1(5), 2016 էջ՝ 5
Սինանեան նուագախումբ

Սինանեան նուագախումբ, «Հայկական նուագախումբ», կազմակերպուեր է 1861 թուականին, Կոստանդնուպոլսոյ մէջ Սինանեաններու նախաձեռնութեամբ։
Սկզբնապէս կազմը համոյթային էր՝ երկու ջութակ, կրկնակի թաւ ջութակ (քոնթրապաս), ֆլիւթ, աւագասրինգ (clarinet), երկու թրոմպոն։ Աւելի ուշ այն վերաճեր է 15, իսկ 1888 թուականէն՝ 40 երաժիշտներէ բաղկացած նուագախումբի, երբ անոր խմբավարը դարձեր է Յարութիւն Սինանեանը։ Սինանեան նուագախումբը հայկական առաջին խոշոր սիմֆոնիկ նուագախումբն է (թէեւ ժամանակագրական առումով հայ, մասնաւորապէս՝ պոլսահայ իրականութեան մէջ զայն նախորդեր է Կարապետ Փափազեանի նուագախումբը, որը, սակայն, սպասարկելով «Արամեան թատրոնին», ունեցեր է իր նուագացանկային եւ կատարողական իւրայատկութիւնը)։ 
Սինանեան նուագախումբը լուսաւորական լայն գործունէութիւն ծաւալեր է։ 
Նուագացանկը ընդգրկեր է հատուածներ իտալական օփերաներէն եւ ֆրանսական օփերեթներէն, հայկական, յունական, թրքական երգերու ու պարեղանակներու նուագախմբային փոխադրումներ, հետագային նաեւ՝ Պէթհովէն եւ Մոցարթի, ինչպէս նաեւ Տիգրան Չուխաճեանի եւ Յ․ Սինանեանի սիմֆոնիկ երկեր։ Նուագախումբը գոյատեւեր է մինչեւ 1896 թուականը։


== Տե՛ս նաեւ ==
Սինանեաններ
Հայրիկ Մուրատեան

Հայրիկ Մանուկ Մուրատեան (3 Մայիս 1905(1905-05-03), Ջնուկ, Շատախի գավառակ, Վանի Նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 22 Դեկտեմբեր 1999(1999-12-22), Երեւան, Հայաստան), հայ երգիչ-բանահաւաք, ազգագրագէտ։


== Կենսագրութիւն ==
Հայրիկ Մուրատեան ծնած է Վանի նահանգի Շատախի շրջանի Ջնուկ գիւղին մէջ 3 Մայիս 1905-ին:
Ընտանիքի իւրաքանչիւր անդամ տարբեր յոյսեր ունէր մանուկին հետ վերաբերեալ․ մեծ մայրը մանկան օրորոցի բարձին տակ պարան դրած էր ըսելով․ «թող շալկտար դառնայ, մէջքն ամուր լինի», հայրը «Նարէկ» դրած էր՝ «թող գիտուն լինի», իսկ Մուրատ մեծ հայրը իր դաշոյնը դրած էր ու ըսած․ «թող ֆիտայի դառնայ»։ Դրացի գիւղի աւագ քահանան, որ իր կրթութիւնն ու դաստիարակութինւը ստացած էր Հայրիկ Խրիմեանի կողմէն, փոքրիկին մկրտած է Ջնուկ գիւղի Սուրբ Եռախորան եկեղեցւոյ մէջ՝ անոր Հայրիկ անուամբ կնքելով՝ Մկրտիչ Խրիմեանի պատուին։
Վանի մէջ եղած տարիներուն ուսումը ստացած է Վանի դպրոցին մէջ։ Անոր ուսուցիչները՝ Բարունակ Կապուտիկեան, աշխարհագրագէտ Մատիր Խերանեան, երգեցողութեան դասատու պարոն Սենեքերիմը եւ այլք եղած են մեծ հայրենասէրներ, եւ Հայրիկը նաեւ անոնցմէ սորված է հայրենի երգն ու բանահիւսութիւնը։
1915-ին, երբ Հայրիկը 10 տարեկան էր, Շատախի հայերը, որոնցմէ էին նաեւ Մուրատեաններու գերդաստանը, հարկադրաբար լքեցին իրենց տուները։ Սոված ու յուսահատ՝ Մուրատեաններու 54 անձէ բաղկացած գերդաստանը, մեծ դժուարութիւններէ անցնելով, համընդհանուր կոտորածի միջով հասած է Սալմաստ (Իրան)։ Այնուհետեւ վերադարձած ՝ Վան, յետոյ նորէն Իրան եւ, վերջապէս, հաած է Իրաքի անապատներ։ Միայն Հայրիկը, անոր մայրը, եղբայրն ու հօրեղբայրը կրցած են ողջ մնալ այդ փորձութիւններէն ետք։
1921-ին Հայաստան տեղափոխուած են եւ բնակութիւն հաստատած՝ Վերին Արտաշատի մէջ։

Սկզբը պատանին աշխատած է որպէս բատրակ։ Միաժամանակ աւարտած է միջնակարգ դպրոցը, ապա եւ Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան հիմնարկը։ Համալսարանին մէջ ան մօտիկ բարեկամական յարաբերութիւններ ստեղծած է յայտնի մտաւորականներու հետ՝ Հրաչեայ Աճառեանի, Իւրի Ղամբարեանի, Արսէն Տէրտէրեանի, Գուրգէն Սեւակի, Մկրտիչ Մկրեանի եւ ուրիշներու հետ։


== Արտաքին յղումներ ==
Հայրիկ Մուրադեանին նվիրուած պաշտօնական կայք
Հայրիկ Մուրադեանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքի մէջ
Հայոց Մայրաքաղաքներու Աղբիւր-Յուշակոթող

«Հայոց մայրաքաղաքներու աղբիւր-յուշակոթող», Երեւանի 2800-րդ տարեդարձին նուիրուած յուշարձան: Կը գտնուի Երեւանի Արաբկիր վարչական շրջանի Վահագն Դաւթեան զբօսայգիին մէջ։ Յուշարձանը տեղադրուած է 2018-ին, Երեւանի 2800-ամեակի տօնական միջոցառումներու պարունակին մէջ։


== Նկարագրութիւն ==
Եռակողմ յուշակոթողը կը խորհրդանշէ Հայաստան-Արցախ-Սփիւռք եռամիասնութիւնը։ Յուշակոթողը կազմուած է 12 սալիկէ, որոնցմէ իւրաքանչիւրին վրայ գրուած է Հայաստանի մայրաքաղաքներուն անունները՝

Աջ թեւ՝ Անի, Բագարան, Արտաշատ
Կեդրոնական թեւ՝ Տուշպա/Վան, Տիգրանակերտ, Շիրակաւան, Երեւան
Ձախ թեւ՝ Կարս, Վաղարշապատ, ԱրմաւիրՅուշաղբիւրը ստեղծուած է Ռազմիկ Բլիկեանի միջոցներով: Բացման արարողութեան ներկայ գտնուած են Երեւանի քաղաքապետի տեղակալներ Արամ Սուքիասեան եւ Դաւիթ Օհանեան, ճարտարապետ Տիգրան Բարսեղեան, բարեգործ Ռազմիկ Բլիկեան, պաշտօնատար անձինք, հիւրեր:


== Հեղինակ ==
Ճարտարապետ՝ Տիգրան Բարսեղեան


== Պատկերասրահ ==
Սարեկիկ

Սարեկիկ, կարմրակուրծիկ (լատ.՝ Pyrrhula pyrrhula), ճնճղուկազգիներու կարգի սերինոսներու ընտանիքի թռչուն։ Նստակեաց է, քիչ տարածուած։


== Արտաքին տեսք ==

Մարմնի երկարութիւնը 14,5-16սմ է, թեւերու բացուածքը՝ 22-29սմ, կշիռք՝ 25-29գկ։ Մարմինը գէր է, կտուցը՝ հաստ, մուգ գոյն, գոտկատեղը եւ ներքնապոչը՝ ճերմակ։ Կզակը, թեւերը եւ պոչը սեւ են, թեւի միջին հատուածին մէջ կայ բաց մոխրագույն շերտ մը։ Արուի մարմինը ներքեւի կողմէն եւ դէմքի ստորի մասը մուգ վարդագույն են, մեջքը՝ մոխրագույն։ Էգի մեջքը դարչնամոխրագույն է, մարմինը ներքեւէն՝ խամրած նարնջագույն-դարչնագույն։ Երիտասարդը նման է էգին, սակայն գլուխը եւ թեւաշերտերը միատարր դեղնավուն դարչնագույն են։ Սովորական սարեկիկները կը հանդիպին զոյգերով կամ փոքր խմբերով, կը պահուըտին ցած հասակով խիտ բոյսերու մէջ։


== Տարածում ==

Տարածուած է Եւրոպայի մէջ, Ասիաի, նախկին ՍՍՀՄ-ի անտառային բաժիներուն մէջ (բացի Հիւսիսային մասէն) եւ Կովկասի փշատերեւ լեռնային անտառներուն մէջ։ Հայաստանի մէջ տարածուած են սովորական եւ անապատային սարեկիկները։
Կը բնակի սաղարթախիտ եւ խառնանտառներու մէջ, անտառապատ գետահովիտներուն մէջ։


== Կենսակերպ ==
Կը սնանի սերմերով, բոյսերու բողբոջներով, որոշ անողնաշարաւորներով։ Արուներու վաղ գարնանային երգը (ոչ հաճախ կ'երգեն նաեւ էգերը) եւ հարսանեկան զոյգերու ձեւավորումը՝ Փետրուար 2-րդ կիսուն։ Հաւկիթ ածելու ժամանակաշրջանին պատրաստ բները կը գրանցուին Մարտի կէսերուն Մայիս-Յունիս։ Բոյնը գաւաթաձեւ է՝ բարակ ճիւղերով։ Կը բնադրէ խիտ թուփերու կամ ծառերու մէջ։ Կը տեւէ 21մմ, բաց կապույտ՝ դարչնագույն պուտերով ու գծիկներով 4-5 հաւկիթ։ Կը թխսաքայ էգը՝ 13-15 օր։ Դիլիջանի «Սոճուտ» թխսաքալող էգերը կը դիտեն Ապրիլ 2-րդ կիսուն։ Ձագերը կը յայտնուին Ապրիլի վերջին տասնօրեակին մէջ, բոյնէն դուրս կու գան 2 շաբթուայ համար, կը կերակրեն ծնողները։ Յուլիսի ընթացքին կը ձեւավորեն թռիչքին լաւ տիրապետող երիտասարդ եւ հասուն թռչուններէն կազմուած խումբեր ու մեծ երամներ։ Գունագեղ փետրաւորման, անազատ պայմաններուն արագ ընտելանալու շնորհիւ գեղագիտական որոշակի արժէք կը ներկայացնէ թռչնասերներու շրջանին։
Գուրգէն Եանիգեան

Գուրգէն Եանիգեան (անգլերէն՝ Kourken Yanikian, 24 Դեկտեմբեր 1895, Էրզրում, Արեւմտեան Հայաստան - 27 Մարտ 1984, ԱՄՆ), հայ գրող եւ ճարտարագէտ, հայկական նորագոյն զինեալ ազատագրական պայքարի հերոս։


== Կենսագրութիւն ==
Մեծ Եղեռնի ականատես։ Ուսանած է Մոսկուայի համալսարանը, յետագային հաստատուած՝ ԱՄՆ, ուր ճանչցուած է իբրեւեւ անգլիալեզու գրող, արժանացած է «Մարք Թուէյն» մրցանակին։
1972 թուականին ԱՄՆ-էն այցելած է Հայաստանի Մարտիրոս Սարեանի անուան տուն-թանգարանը եւ նուիրաբերած՝ Սարեանի «Արեւելեան Սենեակ» նկարը (ստեղծուած 1918-ին, 39x59 սմ, թուղթ, ջրաներկ, կուաշ), որ երկար տարիներ կը համարուէր անյայտ կորած։
77 տարեկանին սպաննած է՝ Սանթա Պարպարայի (Գալիֆորնիա) մէջ, Թուրքիոյ հիւպատոսն ու փոխ-հիւպատոսը, արդարութիւն պահանջելու Հայոց Ցեղասպանութեան համար: Դատարանին մէջ հանդէս եկած է թուրքական ժխտողականութեան դէմ, պաշտպանած է Արեւմտեան Հայաստանի ազատագրութեան գաղափարը։
Դատապարտուած է ցմահ բանտարկութեան։ 1981 թուականին, 8 տարուան բանտարկութենէն ետք, Եանիգեան տեղափոխուած է այցելուներու համար փակ հիւանդանոց, ուր մահացած է երկարատեւ հիւանդութենէ ետք՝ 1984 թուականի Մարտ 27-ին։
Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակի հոգեւոր հիմնադիրներէն է։ «Ես գիտէի, որ անհատս մենակ մնալու չէի», - այդ առիթիւ ըսած է ծերունի Եանիգեան։
Պուլկարահայ բանաստեղծ Յովհաննէս Պարսկունին Գ. Եանիգեանին նուիրուած իր պոէմին մէջ գրած է.


== Գիրքերը ==


=== Անգլերէն ===
The Triumph of Judas Iscariot, Los Angeles։ Research Publ. Co., 1950, 254 p.
Harem Cross։ A Novel of the Near-East, New York։ Exposition, 1953, 223 p.
The Resurrected Christ։ A Novel, New York։ Exposition, 1955, 141 p.
The Voice of an American, 1960, Society for the Science of Living; 147 p., ASIN։ B0007FZ3L4
Mirror in the Darkness, 1966, with Helen Rettig, New York։ Exposition, 1966, 197 p.


=== Հայերէն ===
«Նպատակ Եւ Ճշմարտութիւն» (յուշեր բանտէն), Երեւան, Տիգրան Մեծի հր., 1999:


== Աղբիւրներ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Կենսագրութիւնը Եւ Լուսանկարներ
Յօդուած «Ազգ» օրաթերթին մէջ Եանիգեանի մասին