armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Րաֆֆի անուան թիւ 36 դպրոց

Րաֆֆի անուան թիւ 36 հիմնական դպրոց, հանրակրթական հիմնական դպրոց Հայաստանի Հանրապետութեան Երեւան քաղաքին մէջ։ Դպրոցը կը գտնուի Երեւանի Արաբկիր վարչական շրջանին մէջ` Կոմիտաս 37 հասցէին: Ըստ 2014 թուականի տուեալներու, դպրոցի աշակերտներու քանակը կը կազմէ 327 աշակերտ` որոնք կը սորվին համապատասխանաբար 16 դասարաններու մէջ։
Դպրոցի տնօրէնը Նունէ Ղազարեանն է։ Դպրոցը ունի երկու փոխտնօրէն` Էլմիրա Նահապետեան (դաստիերակչական գծով, պատմաբան) եւ Լարիսա Աւետիսեան (ուսմավար, մասնագիտութեամբ բանասէր)։


== Պատմութիւն ==

Դպրոցի հիմնադիրները կը համարուին 1928 թուականին Արեւմտեան Հայաստանէն հայրենիք ներգաղթած արաբկիրցիները, որոնք այստեղ ստեղծեցին մօտ 40 աշակերտէ բաղկացած առաջին դպրոցը։ Զարգանալով Արաբկիրը 1933 թուականին նոյն տեղը կառուցեց դպրոցի երկրորդ մասնաշէնքը։
1937-1938 թուականներուն քանի որ աւելցած էր դպրոցի աշակերտներու եւ մանկավարժներու թիւը՝ դպրոցէն անջատուած մէկ այլ դպրոց, որ կրեց թիւ 21 համարը։ Հիմնական դպրոցը հետագային ստացաւ 36 համարը եւ կրեց մեծ գրող «Րաֆֆի» անունը։
21-րդ դարու 90-ականներուն դպրոցը ստացաւ նաեւ վարժարանի կարգավիճակ եւ գործեց որպէս դպրոց-վարժարան։ Այժմ դպրոցը կը գործէ որպէս հիմնական կրթական հաստատութիւն։ Դպրոցի աշակերտները միշտ գրաւած են բարձր դիրքեր տարբեր մրցոյթներու մէջ եւ ողիմպիականներուն մէջ:
1987 թուականին դպրոցի առջեւ տեղադրուած է Րաֆֆի կիսանդրին: Դպրոցն ունի առանձին դասարան՝ յատկացուած Րաֆֆիի թանգարանին։


== Դպրոցի կոլեգիալ կառավարման մարմին ==
Դպրոցի կոլեգիալ կառավարման մարմինի խորհուրդի անդամներն են ` Գասոեան Հեղինէ Ռազմիկի, Կարապետեան Շամիրամ Ռաֆիկի, Բաբլոեան Ռուզաննա Միշայի, Բաբալարեան Գայանէ Հրանդի, Պողոսեան Թերեզա Ստեփանի, Աւագեան Յովհաննէս Սարգիսի, Խաչատուրեան Ինգա Սերգէի եւ Մխիթարեան Արայիկ Ալիաթի։


== Պատկերասրահ ==
Սերժիոս Ռէշայնացի

Սէրժիոս Ռէշաինացի (Ռաս Ուլ Այն, Այն Վարդա, Թէօտոսիպոլիս)։ Վեցերորդ դարու բժիշկ, քահանայ, թարգմանիչ։ Յայտնի է բժշկական աշխատութիւններու իր Յունարենէն Սրիաներէնի (քիրստոնէական Արամերէն, ոչ ճշգրիտ՝ Ասորերէն) թարգմանութիւններով, որոնք Ապպասիներու թագաւորութեան ժամանակ 8-րդ դարու վերջերուն 9-րդ դարի սկզբին թարգմանուեցան Արաբերէնի։Ռէշանիան (Սրեաներէնով՝ Ռիշ Այնօ), ուր ան ծնած էր այդ ժամանայկուայ մտաւորականութեան կեդրոններու՝ Եդեսիոյ եւ Մծբինի մէջտեղը կը գտնուէր, հիւսիսային Միջագետքի մէջ (Պատմական Հայաստանի Յարաւային սահմանին)։
Իններրորդ դարու թարգմանիչ Հունայն Իպն Իսհաքը տուած է քսան վեց բժշկական բնագրերու անուններ որոնք Սերժիոսը թարգմանած է Սրեաներէնի (քիրստոնէական Արամերէն)։ Ասոնք առաջին նշանակալից թարգմանութիւնը կը հանդիսանան Յունարենէն այսպէս կոչուած Սեմանկան ոեւէ լեզուի մը (Արաբերէն, Շումերերէն, Աքքատերէն, Ասորերէն, Արամերէն, Եբրայերէն եւն․․․)։ Հաւանաբար այս թարգմանութիւնները Սերժիոսի Աղեքսանտրիոյ մէջ ուսանած ժամանակնուայ դասագիրքերն էին։ Ան նաեւ այլեւայլ գործեր թարգմանած է, ինչպէս Արիստոտէլի Ստորոգութիւնները (Քաթէկորիաներ), «Ներածութիւն Պորփիւրի» (Իսաղոկին), եւ այսպէս կոչուած «Կարծեցեալ-Դիոնիսիոս Արիոպագացի»-ի Աստուածաբանական գործերը։ Ս․ Ռէշայնացին ունի իր անձնական գործերը, ինչպիսին է «Լուսինի ազդեցութիւնը Արեգակի շարժումին վրայ»։
Վերջերս, կրկնագիր մագաղաթ մը «Գալինոս»-ի (Գալէն Պերգամոնցի) լուսանցքագրութիւններով, Սերժիոսի կողմէն Յունարենէն Սրեաներէնի թարգմանուած, գիտնականներու ուշադրութիւնը գրաւեց։ Ան կը բովանդակէ գլուխներ Գալինոսի վաղօրօք կորսուած «Դեղախոտերու Մասին» գիրքէն։ Ձեռագիրը կը վերագրուի ԺԱ (11-րդ) դարուն իսկ լուսանցքագրութիւնները որոնք կ՛ընդգրկեն Ս․ Ռէշանիացիի թարգմանութիւնները կը վերագրուին Թ (9-րդ) դարին։ Բնագրին ընթերցանումը եւ ուսումնասիրութիւնը էական կը համարուի, քանզի կը պարզէ այն դերը զոր Սերժիոսը խաղաց բժշկական գիտութիւնը Յունարէնէն Արաբերէնի (Սրեաներէնի միջնորդութեամբ) փոխանցելուն մէջ։ Գալինոսի աշխատութեանց Սերժիոսի թարգմանութիւնները կը ընդօրինակուէին ու կրկին կ՛ընդօրինակուէին դարեր շարունակ, վերջ ի վերջոյ հանդիսացան այն կամուրջը որուն միջոցաւ Հին Յունացիներու բժշկական փորձագիտութիւնը փոխանցուեցաւ Իսլամական աշխարհին։ Սրեաներէն բնագրերը շատ աւելի դիւրին էր թարգմանել Արաբերէնի քանզ թէ Յունարէն Սկզբնագրէն։Թէեւ Սերժիոսը սերտ կապի մէջ էր մեծաւ մասամբ Նեստորականութիւնը դաւանող գիտնականներու հետ, ան միաբնութենական (Ոչ-քաղկեդոնական ուղափառ, նոյն Հայ առաքելական եկեղեցւոյ դաւանանքը) քահանայ էր։ 535-ին Անտիոքի ուղափառ պատրիարք Եփրեմը՝ զանոր գործուղեց Հռոմ, ուրկէ ան Ագապետոս Ա․ Պապին ուղեկցեցաւ դէպի Կոստանդնուպօլիս, ուր ան մահացաւ յաջորդ տարին։


== Աղբիւրներ ==
Marshall Clagett, Greek Science in Antiquity, pp. 180–181. New York: Abelard-Schuman, 1955; Dover, 2001. ISBN 0-486-41973-8
Catholic Encyclopedia, Syriac Language and Literature (1912)
Առողջապահութեան Համաշխարհային Օր

Առողջապահութեան Համաշխարհային Օր (անգլերէն՝ World Health Day), Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան (ԱՀԿ, (World Health Organization (WHO)) բոլոր անդամ երկրները Ապրիլ 7-ը կը նշեն որպէս Առողջութեան համաշխարհային օր։


== Պատմութիւն ==
Միաւորուած ազգերու կազմակերպութիւնը (ՄԱԿ) հիմնադրուած է 1945 թուականին: Պետութիւններու ղեկավարներու 1945 թուականի հանդիպման օրակարգին մաս կը կազմէր նաեւ առողջապահութեան ոլորտի համաշխարհային կազմակերպութիւն ստեղծելու հարցը: Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան (ԱՀԿ) սահմանադրութիւնը ոյժի մէջ մտած է 1948 թուականի Ապրիլ 7-ին, եւ այդ օր ամէն տարի կը նշուի որպէս՝ Առողջութեան համաշխարհային օր:
Հիմնադրման օրէն մինչեւ այսօր՝ աշխարհի մօտ երկու հարիւր պետութիւն, Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան (ԱՀԿ) անդամ դարձած է:
Ամէն տարի Առողջութեան համաշխարհային օրը կը նուիրուի աշխարհի առողջապահութեան առջեւ ծառացած համընդհանուր խնդիրներուն եւ կ՛ուղեկցուի կարգախօսներով՝ "Աշխուժութիւնը երկարակեցութեան գրաւական", "Յղութիւնը կեանքի առանձնայատուկ իրադարձութիւն է: Դարձնենք այն անվտանգ", "Պաշպանենք առողջութիւնը կլիմայական փոփոխութիւններէ": Առողջապահութեան համաշխարհային օրը ընդունուած օր է տարբեր կառավարութիւններու եւ ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու կողմէ, որոնք հետաքրքրուած եւ մտահոգ են հանրային առողջապահական խնդիրներով։ Անոնք ձեռնարկներ կը կազմակերպեն եւ լրատուամիջոցներու ընդմէջէն լուսարձակի տակ կ'առնեն իրենց աջակցութիւնը, զորօրինակ Համաշխարհային առողջապահութեան խորհրդը։


== Օրուան Թեմաներ ==
Ամէն տարի Առողջութեան համաշխարհային օրը կը նուիրուի մոլորակի առողջապահութեան առաջ կանգնած խնդիրներուն ՝ սահմանուած տարբեր կարգախօսներով։


=== 2011 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Հակամանրէային դեղամիջոցներու նկատմամբ դիմադրողականութիւն»։


=== 2012 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Քաջառողջութիւնը կ'աւելացնէ մեր կեանքի տարիները»։


=== 2013 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Առողջ սիրտի տրոփում, առողջ արեան ճնշում»։


=== 2014 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Փոխանցիկ հիւանդութիւնները», որոնց մշտական սպառնալիքին տակ է են աշխարհի բնակչութեան կէսէն աւելին։


=== 2015 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Սնունդի անվտանգութիւնը»։


=== 2016 թուականի կարգախօս ===
Օրուան թեման էր «Դադրեցնել աճը: Յաղթահարել շաքարախտը»։
Պերճ Զէյթունցեան

Պերճ Զէյթունցեան (18 Յուլիս 1938(1938-07-18), Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս - 21 Օգոստոս 2017(2017-08-21), Երեւան, Հայաստան), արձակագիր, թատերագիր, հրապարակախօս եւ թարգմանիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Զէյթունցեան ծնած է 1938-ին, Աղեքսանդրիա (Եգիպտոս): Ան 1948-ի հայրենադարձողներէն էր: 
Աւարտած է Երեւանի Ղազարոս Աղայեանի անուան միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1963-ին՝ Փիդիկորսքի օտար լեզուներու ուսումնարանը: 
1963-1964 թուականներուն հետեւած է Մոսկուայի բարձրագոյն բեմագրութեան դասընթացքներուն: 
1965-1968 թուականներուն եղած է «Հայֆիլմ» արուեստանոցի խմբագիրը, ապա, 1965-1975՝ հեռուստաֆիլմերու «Երեւան» արուեստանոցի գլխաւոր խմբագիրը։
1975-1986, վարած է Հայաստանի գրողներու միութեան քարտուղարի պաշտօնը: Եղած է Հայաստանի մշակոյթի առաջին նախարարը՝ 1991-1992:


== Գրական ստեղծագործութիւններ ==
Իր առաջին գիրքը տպագրուած է 1956-ին: Հեղինակ է 12 թատերախաղերու, որոնք բեմադրուած են Երեւանի թատրոններուն մէջ: 
Գիրքերը թարգմանուած են 11 լեզուներու, ներառեալ՝ ռուսերէնի, անգլերէնի, ֆրանսերէնի եւ արաբերէնի:


== Պարգեւներ եւ մրցանակներ ==
Զէյթունցեան պետական մրցանակի կրկնակի դափնեկիր եղած էր, մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ, Հռոմի արուեստներու եւ հասարակական գիտութիւններու «Տիբերինա» ակադեմիոյ պատուաւոր անդամ: 
2007-ին, Պերճ Զէյթունցեանին յանձնուած է Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» բարձր շքանշանը: 
Ան արժանացած է նաեւ «Հայ արուեստի ասպետ», ինչպէս նաեւ «Երեւանի պատուաւոր քաղաքացի» կոչումներուն:
2013-ին Հայաստանի վարչապետին որոշումով, Պերճ Զէյթունցեան պարգեւատրուած է Հայաստանի վարչապետի յուշամետալով: 2016–ին՝ Հայաստանի Հանրապետութեան Անկախութեան 25 ամեակին առիթով, հայ գրականութեան եւ մշակոյթի զարգացման գործին մէջ իր ներդրած մեծ աւանդին համար Պերճ Զէյթունցեան պարգեւատրուած է Պատուոյ շքանշանով:
1716 թուական

1716 թուական, նահանջ տարի, 18րդ դարու 16րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1716 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1716 մահեր
1669 թուական

1669 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 69րդ տարին է


== Դէպքեր ==


=== Անծանօթ ամսաթիւով՝ ===
Օսմանեան Կայսրութիւնը Կրետէն կը գրաւէ։


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1669 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1669 մահեր
Վիննիպեգ

Վիննիպեգ (անգլերէն՝ Winnipeg), քաղաք Գանատայի հարաւը, Մանիտոբա նահանգի վարչական կեդրոնը։ Ունի 663,617 բնակիչ (2011)։ ինքնաշարժային կաեւոր հանգոյց է, առեւտրաբաշխիչ կեդրոն, հացահատիկի համաշխարհային նշանակութեան շուկայ։


== Տնտեսություն ==
Կայ սնունդի, թեթեւ, պոլիգրաֆ, քիմիական, ելեկտրատեխնիկական արդյունաբերութիւն, նավթավերամշակում, մետաղամշակում, մեքենաշինութիւն, շինանյութերու արտադրություն։
Ունի համալսարան, օդանակայան։
Դերենիկ Դեմիրճեանի Տուն-Թանգարան

Դերենիկ Դեմիրճեանի տուն-թանգարան, հիմնադրուած է 1977-ին Երեւանի այն բնակարանին մէջ, ուր 1929-էն մինչեւ իր մահը ապրած է նշանաւոր գրող, դրամատուրգ եւ հասարակական գործիչ Դերենիկ Դեմիրճեանը (1877-1956)։ Հիմնադրուած է ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան կողմէ՝ իբրեւ Եղիշէ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի մասնաճիւղ։


== Ցուցադրութիւն ==
Թանգարանը կը զբաղուի Դերէնիկ Դեմիրճեանի ստեղծագործութիւններու մասսայականացմամբ, անոր անձնական եւ ստեղծագործական կեանքի մասին լիարժէք տեղեկութիւններու տրամադրմամբ։
Թանգարանը ունի 670 հիմնական եւ գրեթէ նոյնքան գիտաօժանդակ նիւթեր, որոնք լաւագոյնս կը ներկայացնեն գրողի անցած բազմամեայ ստեղծագործական ուղին։
Տուն-թանգարանը բաղկացած է յուշային երեք սենեակներէ եւ մէկ ցուցասրահէ։ Առաջին սենեակը կ՚ամփոփէ գրողի կեանքի եւ գործունէութեան վաղ շրջանը, երկրորդը անոր աշխատասենեակն է, իսկ երրորդ սենեակը կ՚ընդգրկէ անոր գրական-հասարակական գործունէութեան հասուն շրջանը։ Ցուցասրահին մէջ առաւելապէս ներկայացուած են Դեմիրճեան-թատերագէտն ու անոր երկերու բեմադրութիւնները։ Գրողի անձնական իրերուն մէջ կը պահուի նաեւ անոր ջութակը, որ stradivarius-եան դպրոցի եզակի նմուշ է։


== Միջոցառումներ ==
Տուն-թանգարանի նիւթերու հիման վրայ ստեղծուած են հեռուստատեսային եւ ռատիոհաղորդումներ։ Այստեղ պարբերաբար կը կազմակերպուին գրական-թատերական ցերեկոյթներ, հանդիպումներ, գիրքերու շնորհանդէսներ, քննարկումներ՝ նուիրուած գրողի կեանքին ու ստեղծագործութեան, գրական արդի խնդիրներուն ու երեւոյթներուն, ընթերցումներ, դպրոցականներու համար՝ թեմատիկ դասընթացներ, ազդեցիկ ուսուցում «Պույ-պույ մկնիկը» հեքիաթի թեմայով, նկարներու մրցոյթներ եւ այլն։


== Հասցէ ==
Թանգարանը կը գտնուի Երեւանի կեդրոնը՝ Աբովեան փողոց 29, բնակարան 4 հասցէով։


== Պատկերասրահ ==
Դիտակ Բիւզանդեան (թերթ)

«Դիտակ բիւզանդեան», շաբաթաթերթ, ապա՝ երկշաբաթաթերթ։ Լոյս տեսած է 1812-1816 թուականներուն, Վենետիկ։ Խմբագիրներ՝ Դ. Գապարաճեան, Մ. Փիւսկիւլճեան, Մանուէլ Ջախջախեան։ Ընդգրկած է բանասիրական, կրօնական բնոյթի յօդուածներ, մշակութային լուրեր։ Աշխատակցած են Խ. Սիւրմելեանը, Յարութիւն Աւգերեանը եւ ուրիշներ։
Հրատարակուած է Արշակունեաց հրատարակութեան մէջ։ Խմբագիրներ եղած ենլ Գ. Գապարաճեանը, Մ. Փիւսկուլեանը, Մ. Ջախջախանեանը։
Շաբաթաթերթին մէջ լուսաբանուած է ժամանակի քաղաքական, ռազմական իրադարձութիւնները (Նափոլէոնի արշաւանքը Ռուսաստանի մէջ), հաղորդել տեղեկութիւններ համաշխարհային անցուդարձերու, տարբեր երկրներու տնտեսական ու քաղաքական վիճակի մասին։
1808 թուականին Վենետիկի մէջ հրատարակուած է նոյն անունով եւ բովանդակութեամբ թերթ (մէկ թիւ)։
14 Դեկտեմբեր

14 Դեկտեմբեր, տարուան 348-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 349-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը  մնայ 17 օր


== Դէպքեր ==
1846, Ռուսիոյ Կայսրութեան Կովկասի տարածաշրջանին մէջ ստեղծուեցան նոր կուպերնիաներ՝ Թիֆլիս, Քութայիս, Շամախի եւ Տերպենտ կեդրոններով
1911, Րուալ Ամունտսենի արշաւախումբը առաջին անգամ հասաւ հարաւային բեւեռ
1955, Միաւորուած Ազգերու անդամներ դարձան՝
Ալպանիա, Աւստրիա, Իտալիա, Իրլանտա, Լաոս, Լիպիա, Հունկարիա, Յորդանան, Նեփալ, Սպանիա, Շրի Լանքա, Պուլկարիա, Ռումինիա, Փորթուկալ, Քամպոճա, Ֆինլանտա
2004, Ֆրանսայի մէջ բացուեց Միյօ ուղետարը՝ աշխարհի ամենաբարձր կամուրջը


== Ծնունդներ ==
1888, Շալվա Նուցուպիձէ (վրաց.՝ შალვა ნუცუბიძე Մահ.1969, Թպիլիսի), վրացի փիլիսոփայ, գրականագէտ
Հայ օփերայի երգիչներ, ամուսիններ՝
1924, Գոհար Գասպարեան (օրիորդական՝ Խաչատրեան, Մահ.2007, Երեւան) սոփրանօ
1936, Տիգրան Լեւոն Լեւոնեան (Խանտիկեան, Մահ․2004, Երեւան)
1927, Կիուի Մարկվելաշվիլի (վրաց.՝ გივი მარგველაშვილი, գերմաներէն՝ Giwi Margwelaschwili) վրացական ծագմամբ գերմանացի գրող, փիլիսոփայ եւ լեզուաբան
1929, Սահակ Արք․ Այվազեան, հոգեւորական, կրթական մշակ, Յունաստանի Հայոց Թեմի 45 տարիներու Առաջնորդ


== Մահեր ==
1947, Գուրգէն Ալէմշահ (Ծն.1907, Պարտիզակ), սփիւռքահայ խմբավար եւ նուագավար


== Տօներ ==
Ռաֆիք Հարիրի

Ռաֆիք Պահա Էլ Տին Ալ Հարիրի (արաբերէն՝ رفيق بهاء الدين الحريري‎, 1 Նոյեմբեր, 1944 - 14 Փետրուար, 2005), սէուտեան առեւտրական եւ Լիբանանի վարչապետ (1992-1998) եւ կրկին 2000 թուականէն մինչեւ իր հրաժարականը 2004 թուականի 20 Հոկտեմբեր։ Ան իր պաշտօնավարման ընթացքին հինգ խորհրդասենեակ գլխաւորածէ։ Հարիրին նշանակալի աւանդ ունի երկրի հետպատերազմեան քաղաքական եւ գործարար ձեռքբերումներու համար։ Անոր կը վերագրուի Պէյրութի վերակառուցումը 15 տարուայ քաղաքացիական պատերազմէն ետք։


=== Սպանութիւնը ===
14 Փետրուար 2005-ին Հարիրին սպաննուեցաւ, երբ 1800 քկ տրոտիլին համարժէք պայթուցիկ նիւթը պայթեցուց անոր ինքնաշարժը, Պէյրութի Սուրբ Գէորգ հիւրանոցի մոտ։ Անոր սպանութեան գործով հետաքննութիւնը կը շարունակուի Լիբանանի հատուկ դատարանի կողմէն, ներկայ պահին ան կը կատարէ անկախ հետաքննիչ Տանիէլ Պելլեմերը։ Իր վերջին երկու հաշվետուութիւններուն մէջ ան կը նշէ, որ Սիրիոյ կառավարութիւնը կրնայ կապ ունենալ սպանութեան գործի հետ։ 
Հարիրիի սպանութիւնը բերաւ հսկայական յեղափոխական փոփոխութիւններու Լիբանանի մէջ, ընդհուպ մինչեւ Սուրիական զորքերու դուրսբերումը Լիբանանէն։


== Վաղ Տարիներ եւ Կրթութիւն ==
Հարիրին ծնած է 1 Նոյեմբեր 1944-ին, Սիտոն նավահանգստային քաղաքին մէջ, համեստ մուսուլմանական ընտանիքի մէջ։ Ան տարրական եւ աւագ դպրոցը յաճախեց Սիտոնի մէջ, այնուհետ ձեռք բերաւ առեւտրական կառավարման մասնագիտութիւնը Պէյրութի Արաբական համալսարանին մէջ։ 1965-ին Հարիրին տեղափոխուեցաւ Սէուտեան Արաբիա։ Այնտեղ ան կարճ ժամանակ դասաւանդեց, այնուհետեւ զբաղուեցաւ շինարարական արդիւնաբերութեամբ։ Ան ստացաւ Սէուտեան Արաբիոյ քաղաքացիութիւն ի հավելումն Լիբանանեան քաղաքացիութեան։ 1969 թուականին, Հարիրին հիմնեց փոքր շինարարական կազմակերպութիւն, որ շատ արագ սկսաւ համագործակցիլ ֆրանսական Օկեր ընկերութեան հետ Սէուտեան Արաբիայիոյ հիւրանոցներու կառուցման գործին մէջ, որուն ընթացքին բաւականին լաւ հարաբերութիւններ հաստատեց Խալետ թագաւորի հետ։ Այնուհետեւ Հարիրին հիմնեց Սէուտեան Օկեր, որ կը կատարէր թագաւորական ընտանիքի բոլոր շինարարական պատուերները։ Արդիւնքին մէջ մի քանի տարի հետոյ Հարիրին դարձաւ մեծահարուստ։ Իր հարստութիւնը կուտակելէն ետք, Հարիրին ձեռնարկեց շարք մը բարեգործական նախագիծեր, ներառեալ հիմնելով կրթական հաստատութիւններ։ Անոր առաջին ձեռնարկը Լիբանանի Մշակոյթի եւ կրթութեան իսլամական կեդրոնն էր, որ հիմնեց 1979 թուականին։ Հետագային ան վերանուանուեցաւ Հարիրի Հիմնադրամ։ Աստիճանաբար Հարիրին աւելի շատ ներքաշուեցաւ քաղաքականութեան մէջ։
1982 թուականին ան $12 միլիոն տոլար նուիրաբերեց 1978 հարաւային Լիբանանի հակամարտութեան զոհերուն եւ իր ընկերութեան գումարներով Պէյրութի փողոցները մաքրեց աղբերէն։ Ան հակամարտող կողմերուն կարողացաւ հաշտեցնել։


== Քաղաքական ասպարէզը ==
Հարիրին որպէս հարուստ մարդ վերադարձավ Լիբանան 1980-ականներու սկիզբին եւ սկսաւ կերտել իր անունը տարբեր խումբերու նուիրատուութիւններ ընելով։ Միեւնոյն ժամանակ ան կը շարունակէր Պանտար պին Սուլթան արքայազնի քաղաքական խորհրդատուի պարտականութիւնները։
Ցուքաքի, Արքի

Ցուքաքի (յուն․՝ Τσουκάκι),  Էգէականի անբնակ ժայռակղզիակ,  Արքի, Տոտեքանիսա,  Յունաստան։


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Արքի կղզիներու համալիրին պատկանող անբնակ կղզիակ։ Կը գտնուի կղզեխումբին հարաւը, Ցուքա ժայռակղզիակին մօտիկ։  Վարչականօրէն մաս կը կազմէ Փաթմոս քաղաքապետութեան։ 


== Բնապահպանում ==
Արքի կղզեխումբը յայտարարուած է  NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան։  Կը հիւրասիրէ բազէ (Falco eleonorae տեսակ), Էգէականի ճայ (αιγαιόγλαρος), Միջերկրականեան միհոս ջրահատ եւ կատար ունեցող ջրագռաւ (Phalacrocorax aristotelis) թռչունները։
Ասլան Մխիթարեան

Ասլան Կամոյի Մխիթարեան (17 Դեկտեմբեր, 1947, Երեւան), ճարտարապետ, ՀՀ վաստակաւոր ճարտարապետ (2010)։


== Կենսագրութիւն ==
1971-ին աւարտած է Հայաստանի ազգային բազմարուեստական համալսարանը:
1971-էն կ'աշխատի Երեւաննախագիծ հիմնարկին մէջ, 1993-1996-ններուն՝ Երեւանի գլխաւոր ճարտարապետ։


== Ստեղծագործական Գործունէութիւն ==
Ասլան Մխիթարեանի նախագիծերով, Երեւանի մէջ կառուցուած են՝

«Հայաստան» յուշահամալիրը («Կասկադ», 1980-2004, համահեղինակ)
Լեոնիդ Ենգիբարեանի յուշարձանը, 1998
Յուշարձաններ՝ նուիրուած Հայրենական պատերազմի ընթացքին (1941-1945) զոհուածներուն, ֆէտայիներուն (1994), Արծուաշէնի պաշտպաններուն (1994, Եռաբլուր), Արցախի պաշտպաններուն՝ պանթէոնի գլխաւոր հատակագիծով (2000, Եռաբլուր)
Զօրավար Անդրանիկի ձիարձանը (2002, Արա Շիրազ)
Յովհաննէս Շիրազի (1994, Արա Շիրազ)
Սերգէյ Փարաջանովի (1999, Արա Շիրազ, Կոմիտասի անուան զբոսայգիի պանթէոնին մէջ) մահարձանները
Վազգէն Սարգսեանի յուշապատը (1999, Արա Շիրազ)
Ֆրիտյոֆ Նանսենի կիսանդրի, 2011
Եզդի ժողովուրդի անմեղ զոհերու յուշարձան-կոթող (Երեւան)
Գարեգին Նժդեհի յուշարձան (Երեւան), 2016


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հաջորդականություն
Յակոբ Այվազ

Յակոբ Այվազ (2 Ապրիլ 1911(1911-04-02), Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 29 Սեպտեմբեր 2006(2006-09-29), Պոլիս, Թուրքիա), պոլսահայ խմբագիր եւ հրատարակիչ։ 


== Կենսագրութիւն ==
Հայրը կօշկակար Կարապետ Այվազեան եւ մայրը Հռիփսիմէ Մայիսօղլու։ Կորսնցուցած է իր հայրը ութը տարեկանին։ Երկրորդ հայրն է Գրիգոր Պիւքիւճեան ինչպէս առաջինը՝ նոյնպէս կօշկակար։
Իր առաջին դպրոցը կ՚ըլլայ Լեւոն Վարդուհեան վարժարանը։ Ուսման կը շարունակէ Բերա՝ Էսայեան վարժարան, ուր կ՚ունենայ ուսուցիչներ՝ Պարթեւեան, Փանոսեան, Սուլթանեան, Կուրտիկեան Էֆէնտի։ Միջնակարգը աւարտելէ վերջ կը սկսի, աշկերտութեան երկրորդ հօրը քով, Պէյազիտ՝ Չաթալ Խան, որ կ՚անուանուէր «Կօշկակարներու գոնսէրվաթուար»։
Առաջին անգամ 1929-ին գորիսթ կ՚ըլլայ «Տէյիրմենճինին Քըզը» անուն օփերեթին մէջ։ Ետքը բեմ կը բարցձրանայ Շարք Թատրոնի խումբով։ Կը միանայ Պօղոս Շաւարշ Գարագաշին խումբին։ 1935-ին կը սկսի թատրոնի վրայ յօդուածներ գրելու Ժամանակ օրաթերթի մէջ, «Տոմսակներ», «Ճպուր» եւ «Միմոս» ծածկանուններով։
1936-ին կը ծանօթանայ Անդրանիկ Պալաեանի դուստր՝ Արշալոյս Պալաեանի հետ։ 1937-ին կ՚ամուսնանան։ Կ՚ունենան երկու զաւակներ՝ Կարօ եւ Սիւզան։
1950-ին կը սկսի նաեւ բեմադրութեան։ Էսայան Սանոց Միութեան մէջ խումբ մը կը կազմէ «Փոքր Թատերախումբ» անունով եւ կը կատարեն թէ թրքերէն եւ թէ հայերէն ներկայացումներ։ Յակոբ Այվազի վերջին խաղը կ՚ըլլայ իր գրի արած «Սօն Փէրտէ»ն։
1946-ին Զարեհ Արշակին եւ Նազարէթ Տօնիկեանին տպարանին մէջ կը ծնի երգիծական պարբերութիւն մը՝ «Քուլիս»ը։ «Քուլիս»ը 1946էն մինչեւ 1996 ճիշդ յիսուն տարի կը հրատարակուի անխափան կուրծք տալով զանազան դժուարութիւններու եւ խոչընդոտներու։
1997-ին Թուրքիոյ Գրողներու Միութեան կողմէ կը պարգեւատրուի «Մամուլի Ծառայութեան» մետայլով։
Այվազ 2004ին թատրոնի մրցանակներու շարքին առած է շնորհակալագիր: Իսկ 2005ին ստացած է պատուագիր «Թատրոնի Քննադատներու Միութեան» կողմէ:
Յակոբ Այվազ կը մահանայ 29 Սեպտեմբեր 2006-ին, 95 տարեկանին: Իր գերեզմանը կը գտնուի Շիշլիի Հայոց Գերեզմանատան մէջ։ Իր հանդէսները եւ արխիւը նուիրուած է Ակօս շաբաթաթերթին:
Աժա Նաոմի Քինկ

Աժա Նաոմի Քինկ (11 Յունուար 1985(1985-01-11), Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա), Ամերիկացի դերասանուհի մըն է: Իր առաջին դերասանական գլխաւոր դերը եղած է Քասանտրա Քոփլսըն CW ընկերութեան բժշկական կատակերգական տրամա Emily Owens, M.D. (2013–14) հեռուստաշարին մէջ:
2014-ին, Քինկ ստանցնեց Միքէյլա Փրէթ դերը ABC կայանի ոճրագործական տրամա How to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ, որուն համար ստացաւ NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actress in a Drama Series մրցանակի պաշտօնակարգումը 2015-ին: Ան նաեւ գլխաւոր դերեր ստանցնած է տարբեր ֆիլմերու մէջ, ինչպէս Four (2012) եւ Reversion (2015), նախքան իր հռչակաւոր դերը, որ ստրուկ Չէրիի դերն էր, սիրուած կենսագրական The Birth of a Nation ֆիլմին մէջ:


== Վաղ Կեանք ==
Քինկը ծնած է Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ եւ մեծցած է Ուոլնաթ, Քալիֆորնիայի մէջ: Ան ստացած է BFA in Acting աստիճանը University of California, Santa Barbara համլսարանէն եւ նոյն նիւթի MFA-ը Yale University համալսարանէն School of Drama ուսումնարանէն, 2010: Համալսարան եղած ժամանակ, Քինկը ներկայացաւ բազմաթիւ թատերականա ներկայացումներու մէջ, ինչպէս A Midsummer Night's Dream, Little Shop of Horrors եւ Angels in America:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===
Իսթիքլալ Պողոտայ (Պոլիս)

Իսթիքլալ պողոտայ (թրք.՝ İstiklâl Caddesi), Պոլսոյ ամէնէն յայտնի պողոտաներէն մէկը, որ կտ գտնուի քաղաքին եւրոպական հատուածը` Պէյօղլու թաղամասին մէջ։
Անիկա կը սկսի Թաքսիմ հրապարակէն կ՛երկարի  մինչեւ Ոսկեղջիւր։ Ունի մօտ 1,4 քմ․ երկարութիւն։ Իսթիքլալ պողոտան ունի բումերանգի տեսք։ Պողոտայի վրայ կը գտնուի Կալաթասարայի վարժարանը։
Մինչեւ անցեալ դարու կէսերը Իսթիքլալ պողոտայի խանութներուն մեծ մասը կը պատկանէր հայերուն ու յոյներուն:
Խորոված

Խորոված, կերակուր, կրակի վրայ եփած միս։
Աղով, աղացած սեւ պղպեղ սոխով եւ այլ կանաչիներով (ռեհան, ծոթրին եւայլն) համեմուած ոչխարի, խոզի (երբեմն արջի, կովու, նապաստակի, հաւու եւ այլ թռչուններու) միսը փոքր կտորներով կը շարեն մետաղեայ կամ փայտեայ շամփուրներուն եւ կռակին վրայ կը խորովեն։ Խորոված պատրաստելու համար յաճախ համեմունքներու հետ խառնած միսը կը պահեն 1-2 օր։ Ամրան, միսէն բացի, կը խորովեն նաեւ լոլիկ, սեւ պղպեղ, սմբուկ։ խորովածի մէկ այլ տեսակ կը պատրաստեն նաեւ ոչխարի կամ գառնուկի՝ իր իսկ մորթի փաթթուած միսը՝ 0,5 մ խորութեամբ փոսին մէջ հողով ծածկելով եւ վրան կրակ վառելով։ Հայերէն բացի խորոված կը պատրաստեն կովկասեան եւ արեւլեան այլ ժողովուրդներ։


== Պատմութիւն ==
Պատմականօրէն խորովածը եւրասիական քոչուոր ցեղերու աւանդական կերակուրն է, սակայն խարոյկի վրայ՝ պտտուող շամփուրին հագցուած կենդանուիի ամբողջական մարմինը խորովելու սովորոյթը արմատներով կը հեռանայ մինչ նախապատմական ժամանակները եւ տարածուած էր նաեւ անթիկ աշխարհին մէջ։ Այդ կերպ կը խորովէին վարազի, եղջերուի, քարայծի, նապաստակի, բադերու եւ այլ կենդանիներու ամբողջական մարմիններ։ Պատրաստման նման եղանակը տարածուած էր մինչեւ 18-րդ դարու կէսերը։ Ի տարբերութիւն նախկին պատրաստման եղանակի, ժամանակակից խորովածը կը պատրաստեն առաւել մանր կտրտած միսի կտորներով։

Խորովածը առաւելապէս տարածուած եղած է սկիւթական եւ թրքալեզու ցեղերու, թաթարական ցեղախումբերու մօտ, Իրանի, Թուրքիոյ, Կեդրոնական Ասիոյ, Անդրկովկասի ` Վրաստանի, Հայաստանի, Ազրպէյճանի, ինչպէս նաեւ Հիւսիսային Կովկասի ժողովուրդներու մօտ եւ դարձած է այդ ժողովուրդներու ազգային խոհանոցի հիմնական կերակրատեսակներէն մէկը: Իււրաքանչիւր ազգ ունի խորոված պատրաստելու իր բաղադրատոմսն ու եղանակը: Որպէս հումք կ՛օգտագործուի կենդանիի կրծքամիսը, ազդրամիսը, կողամիսը, երիկամները, սիրտը, լիարդը, թոքերը եւ այլն: Յաճախ որպէս յաւելում, կենցաղին մէջ սովորոյթ դարձած է միսի հետ միասին կամ առանձին խորովել բանջարեղէն` լոլիկ, սմբուկ, տաքդեղ, գետնախնձոր, սունկ եւ այլն։


== Պաստուրմայացում ==
Խորովածի միսի տարածուած եւ աւանդական պաստուրմայացման համար կ՛օգտագործեն գինի, քացախ, լեմոնի կամ նռան հիւթ եւ կաթնաթթուային այլ սննդամթերքներ: Ճագարի եւ վայրի կենդանիներու միսը խորովելու համար հայկական խոհանոցին մէջ կ՛առաջարկուի օգտագործել նաեւ գարեջուր: Որոշ աղբիւրներ խորհուրդ կու տան միսը բաստուրմայացնել հանքային ջուրի մէջ ՝ խորովածի համային յատկութիւնները պահպանելու համար։ Վրաստանի մէջ Կ՚օգտագործեն կարմիր գինի, կտրտած գլուխ սոխ, աղացած սեւ պղպեղ եւ աղ: Խորովածի բաստուրմայացման համար կան գինիի յատուկ տեսակներ։ Գինին նպատակայարմար է նաեւ անով, որ իր մէջ եղած սպիրտի պարունակութիւնը հնարաւորութիւն կու տայ, որպէսզի միսը փափկի։ Կարելի է աւելացնել նաեւ ուրց, աղացած կարմիր պղպեղ, ռեհան, ծիթրոն եւ այլ համեմունքներ: Հաշուի առնելով միսի կտորներու մեծութիւնը, ճարպոտութիւնը եւ որակը (երիտասարդ կամ ծեր կենդանի), բաստուրմայացումը կրնայ տեւել երկու ժամէն մինչեւ երկու օր։ Ձկներու եւ ծովամթերքներու խորովածի համար բաստուրմայացում չի պահանջուիր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Խորովածը ցանկացած համի dreamgourmand.ru կայքին մէջ
Շոգեխաշուած խորովածեր
Հսկայական խորոված
Խորովածի բաղադրատոմսերը
Հաւի միսէն խորովածի բաղադրատոմսը