armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մոլեռանդութիւն

Մոլեռանդութիւն (յունարէն.՝ Φανατισμός, լատիներէն՝ fanatismus — լատիներէն՝ fanaticus-էն, «մոլեռանդ» — լատիներէն՝ fanum-էն «տաճար») կոյր, համոզումի ծայրայեղութիւն, յատկապէս կրօնա-փիլիսոփայական շրջանին, ազգային եւ քաղաքական ոլորտներուն մէջ: Ծայրայեղութեան հասած կապուածութիւն որոշ գաղափարներու, հաւատալիքներու կամ տեսակէտներու, սովորաբար կը համադրուին օտար հայեացքներու եւ համոզումներու անհանդուրժողականութեան հետ։ Անձնական համոզումներու ընկալման քննադատութեան բացակայութիւն։ Մոլեռանդ մարդ (ուղիղ եւ փոխաբերական իմաստներով)։


== Մոլեռանդութեան Ընկալումները ==
Մոլեռանդութիւնը, ինչպէս յուզական արտայայտութիւնը, կը բնութագրուի չափէն դուրս մղումով, ոգեւորութեամբ, մոլեգնութեամբ, իր (աւելի յաճախ ծայրահեղ կրօնական կամ քաղաքական) համոզումներու կոյր հաւատքով, անձնական պաշտամունքի եւ իր հետեւորդներուն, «յանձինս իրեն», առաւելութեամբ եւ բացառիկութեամբ։
Ըստ ամերիկացի փիլիսոփայ Ճորճ Սանթայանայի՝ «Մոլեռանդութեան էութիւնը կը կայանայ ջանքերու կրկնապատկման մէջ, երբ մոռցուած է նպատակը». ըստ Ուինսթըն Չըրչիլի՝ «Մոլեռանդը ան է, որ ի վիճակի չէ փոխել իր որոշումը եւ երբեք չի փոխեր թեման»։ Այս երկու բնորոշումներն ալ կը նախատեսեն ծայրայեղ խիստ պահանջներու ներկայացման եւ անհանդուրժողականութիւն որեւէ շեղումներու հանդէպ։
Մոլեռանդին եւ երկրպագուին տարբերութիւնը այն է, որ մոլեռանդին վարքը կը դիտարկուի որպէս ընդունուած ընկերային վիճակներու խախտում այն պարագային, երբ երկրպագուն այդ վիճակները չի խախտեր (հակառակ անոր, որ վարքը կարելի է տարօրինակ թուիլ)։ Երկրպագուները եւ մոլեռանդները կը միաւորէ զիրենք կլանող ցանկութիւնը, սէրը այս կամ այն գործունէութեան ոլորտին, զբաղումին, հակուածութեան, ինչպէս նաեւ մարդու նկատմամբ։
Այսպէս կոչուած տարօրինակ մարդիկ մոլեռանդներէն կը տարբերին գաղափարներով, որոնց իրենք կը դաւանին ինչպէս նաեւ զբաղումներով, որոնցմով իրենք կը զբաղին, սովորաբար անվնաս են, բայց խիստ կը տարբերին համընդհանուր պատկերացումներէն կամ շրջապատող մարդոց կենսակերպին սովորական կեցուածքէն։ Իսկ այն ինչ կը վերաբերի մոլեռանդներուն, ապա իրենց երկրպագութեան առարկան կամ հետաքրքրութիւնները իրենք իրենցմով կրնան դիտարկուիլ որպէս «բնական», եւ միայն մոլեռանդութեան աստիճանը շրջապատողներուն կը թուի չափէն աւելի կամ «անբնական»։


== Մոլեռանդութեան Դասակարգում ==
Մոլեռանդութեան միասնական դասակարգումը կը բացակայի։ Գոյութիւն ունեցող դասակարգումներուն մէջ ալ կ'օգտագործուին համակարգման տարբեր սկզբունքներ եւ անոնցմէ իւրաքանչիւրը կը գործածուի հետազօտութեան նպատակէն մեկնելով։
Քլայբետա

Կլայպեդա (լիթ.՝ Klaipėda), քաղաք Լիտվայի մէջ։ Չսառչած նավահանգիստ է Բալթիկ ծովի ափին, երկաթուղային կայարան, ավտոճանապարհներու հանգույց։ Լիտվայի հնագույն քաղաքներէն է։
Զարգացած են նավաշինութիւնն ու նավանորոգումը, ձկնեղենի, թեթեւ, սննդի, փայտամշակման արդյունաբերութեան ճիւղերը։ Կան միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատութիւններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան եւ այլն։


== Բնակչութիւն ==
124 (թիւ)

124 (հարիւր քսանչորս)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ մըն է, կը գտնուի 123-ի եւ 125-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
ութ յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 124=5+7+11+13+17+19+23+29
124 Ալկեստէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 124 -ի գործադրումով կը ստացուի | նշանը
Տարուայ 124րդ օրն է Մայիս 4-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մայիս 3-ը)
Թաթուլ Կրպէեան

Թաթուլ Կրպէեան (21 Ապրիլ 1965(1965-04-21), Թաթուլ, Թալինի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 30 Ապրիլ 1991(1991-04-30), Գետաշէն, Կէօլ-Կէօլ, Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն) Արցախեան պատերազմի մասնակից ՀՀ ազգային հերոս: Արցախեան ազատամարտի ժամանակ՝ 1990 թուականէն մինչեւ 1991 թուական, եղած է Գետաշէն-Մարտունաշէն ենթաշրջանի ինքնապաշպանութեան հրամանատարը։


== Կենսագրութիւն ==
Թաթուլ ծնած է 1965 թուականին Ապրիլ 21-ին Հայաստանի Թալին շրջանի Արեգ գիւղին մէջ։ Տարրական եւ միջնակարգ կրթութիւնը ստաձած է Թալինի Արուեստից դպրոցին մէջ, որ աւարտած է գերազանցութեամբ։ Խորհրդային Միութեան բանակին մէջ ծառայելէ ետք ընդունուած է ԵՊՀ Պատմութեան բաժանմունքին մէջ։ Այդ ժամանակին Թաթուլ միացաւ ազատագրական շարժման։ Նոյն միջոցին Թաթուլ դասաւանդեց պատմութիւնը Գետաշէնի երկու դպրոցներու մէջ։ Ան նաեւ անդամ էր «Միացում» կազմակերպութեան։
1990 թուին Սեպտեմբերին Թաթուլ մեկնեցաւ Արցախ, ուր վիճակը օր ըստ օրէ կը վատթարանար։ Իր հիմնած խումբով ղեկավարեց ինքնապաշպանութիւնը ընդդէմ ազրպէյճանական զինուած ուժերուն եւ ոստիկանական խմբաւորումներուն։ Թաթուլ կ'ըսեր «ինչո՞ւ էք վախենում  մահից: Հողի համար ես հենց հիմա պատրաստ եմ մեռնելու: Հողի, ազգի համար: Ես ոչ մի անգամ չեմ գնա Երեւանի օդանավակայանում իջնեմ, ասեմ՝ Գետաշէնը յանձնեցի: Ես այստեղ կը մեռնեմ, այդ բանը չեմ անի...»: Վերջին անգամ, երբ հասաւ Երեւան ըսաւ հետեւեալը.«Գիտեմ, որ Երեւան այլեւս չեմ գայ, ինձ կը բերեն»:
Հերոսը մահացաւ 1991 թուին Ապրիլ 30-ին «Օղակ» գործողութեան ժամանակ։ 1996 թուին Սեպտեմբեր 20-ին արժանացաւ ՀՀ Ազգային հերոսի կոչման։ Թաթուլ թաղուած է հայրենի Արեգ գիւղին մէջ, որ վերանուանած է Թաթուլ։ Գիւղին մէջ զետեղեցին տուֆակերտ յուշարձան, որուն ճարտարապետն է Տարիէլ Յակոբեան:


== Օղակ Գործողութիւն ==
1991 թուին գարնան Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հիւսիսային շրջաններուն մէջ զօրացած էր պատերազմական իրադրութիւնը։ 1991-ի Ապրիլին խորհրդային եւ ազրպէյճանական իշխանութիւնները այս գիւղերու դէմ ուղղուած ռազմական գործողութիւն սկսելու որոշում ընդունեցին։
Մոսկուաի մէջ ստեղծուած մարդու իրաւունքներու «Մեմորիալ» կեդրոնը վերականգնել է այդ օրերու իրադարձութիւնները։ 1991 թուականի 30 ԱպրիլԱպրիլ 30-ին Չորրորդ բանակ, իսկ աւելի ուշ՝ ազրպէյճանական «ՕՄՕՆ»-ը յարձակեցան Շահումեանին մօտ գտնուող Գետաշէնի վրայ։ ՕՄՕՆականները, յարձակեցան տուներու վրայ ու սկսան կողոպտել։ Միեւնոյն ժամանակ յարձակման ենթարկեցին բնակիչերը։ Զոհերու մեծ մասը երիտասարդներ էին։:


=== Քաղուածքներ ===
Թաթուլ յաճախ կը կրկնէր, «Գետաշէնը կը դատարկուի միայն իր դիակի վրայով»: Վերջին Երեւան այցելութեան ժամանակ Թաթուլ ըսաւ «Գիտեմ, որ Երեւան այլեւս չեմ գայ, ինձ կը բերեն...»:


== Թաթուլ Կրպէեանի Կերպարը Արուեստի Մէջ ==
Թաթուլ Կրպէեանին եւ ընկերներուն նուիրուած է Ռաֆաէլ Սահակեանի «Արծուապաշտ երկիր» փաստագեղարուեստակ վէպը, «Կարօտից խելառը» տեսաերիզը, ինչպէս նաեւ «Լերան լանջին» (հեղ.՝ Ներսիկ Իսպիրեան) եւ «Մայրամուտ իջաւ» (հեղ.՝աշուղ Գէորգ) երգերը։ Աշոտ Բաբայեան Սոնատ թաւջութակի եւ դաշնամուրի համար (1993 թուին), նուիրուած Թ.Կրպէեանին։
Ստեփան Շահումեանի Տուն-Թանգարան

Ստեփան Շահումեանի տուն-թանգարան, տուն-թանգարան Ստեփանաւան քաղաքին մէջ։ 1978-ին Ստեփան Շահումեանի ծննդեան 100-ամեակի կապակցութեամբ կառուցուած է յուշահամալիր, որ ներառեց տուն-թանգարանի շէնքը։ Ընդգրկուած է Ստեփանաւանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։


== Պատմութիւն ==
1895-ի ամրան Թիֆլիսի Ռեալական ուսումնարանի սան (յետագային փրոֆեսիոնալ յեղափոխական) Ստեփան Շահումեանը իր ջալալօղլեցի ընկերոջ Վասիլ Սիմոնեանի հրաւէրով կու գայ Ջալալօղլի, ուր յետագային 1899-ին կը հիմնէ Հայաստանի մէջ առաջին մարքսիստական խմբակը։ Այստեղ ալ կը ծանօթանայ Եկատերինա Տէր-Գրիգորեանի հետ, որ յետագային դարձաւ անոր կինը։
1923-ին ընդառաջելով ջալալօղլեցիներու խմբակի հիմնադիր եւ ղեկավար Ստեփան Շահումեանի նուիրական անունը յաւերժացնելու ցանկութեան, Լոռիի Գաւգործկոմը որոշեց Ջալալօղլին վերանուանել Ստեփանաւան։ Իսկ 29 Նոյեմբեր 1934-ին Ստեփան Շահումեանի աներոջ Սերգէյ Տէր-Գրիգորեանի տունը վերածուեցաւ տուն-թանգարանի։
1991-ին ՝ Հայաստանի անկախացումէն ետք, Ստեփան Շահումեանի տուն-թանգարանը վերակազմաւորուեցաւ մշակոյթի եւ ժամանցի կեդրոնի։


== Ստեփանաւան քաղաքի պատմութեան թանգարանի ստեղծումը ==

Թանգարանի աշխատակիցներու ջանքերով սկսուեց քաղաքի պատմութեան թանգարանի ստեղծումը, որու նպատակն էր հաւաքագրել եւ պահպանել հայրենի տարածաշրջանի ինչպէս անցեալը, այդպէս ալ ներկան արտացոլող նիւթական, հոգեւոր, մշակութային նմուշներ, հետաքրքիր փաստաթուղթեր, զանոնք մոռացութեան վտանգէն փրկելու եւ սերունդներուն յանձնելու նպատակով։ Ձեռք բերուեցան զանազան լուսանկարներ, վկայագրեր, յուշանուէրներ, կառավարական պարգեւներ, դրամներ, անձնական օգտագործման իրեր, խոր անցեալէն մեզ հասած կաւէ, քարէ, փայտէ, մետաղէ պատրաստուած աշխատանքային գործիքներ, կենցաղային առարկաներ, զէնքեր, զարդեր, որոնք ալ դարձան նոր ստեղծուող թանգարանի առաջին ցուցանմուշները։ Այդ բացառիկ նիւթերը այցելուներուն լիակատար պատկերացում կու տան մեր նախնիներու կեանքի, կենցաղի, մշակութային մակարդակի մասին։


== Միջոցառումներ ==
2007-էն կեդրոնին մէջ ծնունդ առած է գուսանական համոյթը, որ կը կազմակերպէ ինչպէս քաղաքային, այդպէս ալ արտագնայ համերգային ծրագրեր՝ սպասարկելով Ստեփանաւանի տարածաշրջանի ողջ բնակչութեան։
2006-էն կեդրոնին մէջ կը գործէ տիկնիկային թատրոնը, որ բարեգործական հիմունքներով կը սպասարկէ քաղաքի եւ համայնքի երեխաներուն։ Կեդրոնին մէջ կը գործեն  նաեւ կարպետագործութեան, հելունագործութեան, շիւղագործութեան եւ ծղօտադրօշմանկարչութեան խմբակները, որոնց սաներու աշխատանքները պարբերաբսր կը ներկայացուին ցուցադրութեան։


== Հասցէ ==
Թանգարանը կը գտնուի Լոռիի մարզի Ստեփանաւան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի 2 հասցէին վրայ։


== Պատկերասրահ ==


=== Ստեփանաւան քաղաքի պատմութեան թանգարան ===

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Ստեփանաւան քաղաքի պատմութեան թանգարան ===

		
		
		
		
		
		
		


== Աղբիւրներ ==
Ստեփան Շահումեանի տուն-թանգարան, Բուկլետ, Երեւան 1978
Ստեփանաւանի մշակոյթի եւ ժամանցի կեդրոն, Բուկլետ
ԳՈՀԱՐ Սիմֆոնիկ Նուագախումբ եւ Երգչախումբ

ԳՈՀԱՐ Սիմֆոնիկ Նուագախումբ եւ Երգչախումբ, Լիբանանահայ Խաչատուրեան եղբայրներու կողմէ հիմնուած է 1998-ին Գիւմրիի  մէջ, մօտ 175 արուեստագէտներով եւ կոչուած է ԳՈՀԱՐ՝ իրենց մօր անունով:Սկիզբը համոյթը հանդիսացած է միայն նուագախումբով, իսկ այնուհետեւ ընդարձակուած է ու լրացուած է նաեւ երգչախումբով: Ներկայիս կազմուած է մօտաւորապէս 150 երաժիշտներէ, 12-15 երգիչ-մեներգիչներէ, մօտաւորապէս 15 պարուհիներէ: Նուագախումբը «ԳՈՀԱՐ» կոչուած է եղբայրներուն մօրը անունով:


== Պատմութիւն ==

1996 թուականին Լիբանանահայ Տիկ. Գոհար Խաչատուրեան այցելած է Գիւմրի երկրաշարժէն տուժած շրջանը։ Տեսնելով այդ թշուառ վիճակն ու պայմանները, ան որոշած է աշխատանքի պայմանները ստեղծել հոն գտնուող մարդկանց համար: 1997 թուականին անոր զաւակները՝ Յարութ, Շահէ եւ Նար Խաչատուրեաններ Գիւմրիի կեդրոնը կառուցած են ԳՈՀԱՐ տարածքը։ 1999 թուականին իր աշխատանքին սկսած է ԳՈՀԱՐ երաժշտանոցը՝ իր ուսուցչակազմով եւ 100 ուսանողներով, ուր ուսումը եւ գործիքները կը տրամադրուին անվճար։


== Համերգաշրջան ==

Համոյթի անդրանիկ միջազգային ելոյթը տեղի կ՚ունենայ 2002 Յունիսին, Նիկոսիա, նաեւ նոյն թուականին՝ Պէյրութ։
2002 Սեպտեմբերին, ԳՈՀԱՐ ելոյթ կ'ունենայ Երեւանի ազատութեան հրապարակը, 2005 Հոկտեմբերին, Իսթանպուլ իսկ 2006ին՝ Մոսկուա, Քրեմլինի Պետական Պալատին մէջ։
2007-ին ԳՈՀԱՐ ելոյթ կ'ունենայ 6 անգամ ԱՄՆ եւ 2 անգամ Գանատա::
2009-ին ԳՈՀԱՐ ելոյթներ կ'ունենայ Հալէպի եւ Դամասկոսի մէջ իսկ 2010 Սեպտեմբերին՝ Լիբանան, Զուք Միքայէլի Հռովմէական ամփիթատրոնին մէջ։
ԳՈՀԱՐի ամենատպաւորիչ ելոյթներէն մէկն էր 2011 Մայիս 28 թուականին Երեւանի Օփերայի բակին մէջ կազմակերպուած մեծ ու լուսառատ համերգը, «Հայաստանի աստղերու հետ»՝ նուիրուած Հայաստանի առաջին հանրապետութեան հռչակման տարեդարձին: Համերգը օժտուած էր եռաչափ լուսային արտապատկերումով (3D Mapping), որ իր մեծածաւալութեամբ եւ ճաշակով նոր խօսք էր հայ մշակութային իրականութեան մէջ:
2012 Հոկտեմբերին ԳՈՀԱՐ ելոյթներ կ՚ունենայ Արժանթին, Պրազիլ եւ Ուրուկուէյ։:
2015, Հոկտեմբեր/Նոյեմբեր թուականին, ԳՈՀԱՐ գերազանց յաջողութեամբ եւ բերկրանքով հանդէս եկաւ Լիբանանի մէջ։ Հոն օգտագործուեցան արհեստագիտութեան ամէնէն արդիական ձեւերն ու ոճերը։ Համերգները ուղղակի սփռուեցան Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսութեան եթերով, ինչպէս նաեւ համացանցի արտահոսքով, որոնք առիթը ընծայեցին Սփիւռքի բիւրաւոր ակնդիրներուն՝ մասնակից դառնալու եւ ըմբոշխնելու Հայ երաժշտութիւնն ու մշակոյթը «ԳՈՀԱՐ-ի Բոլոր Ժամանակներու Սիրուած Երգեր»ով: Համերգները կայացան Հայոց Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչման ծիրէն ներս, «100 Տարի Ցեղասպանութենէ Վերապրած, 100 Երգով Վերածնած»:
ԳՈՀԱՐի համերգներուն տոմսերու վաճառքի ամբողջական հասոյթը կը տրամադրուի հայ դպրոցին եւ հայ ուսուցիչին՝ այն քաղաքին մէջ ուր ԳՈՀԱՐ ելոյթ կ՚ունենայ։
ԳՈՀԱՐ իր ուղիով, Հայկական Սփիւռքին ուրախութիւն եւ հաճոյք կը պատճառէ եւ Հայկական ոգին կը տոգորէ։ ԳՈՀԱՐի ճամբան Ա.Բ.Գ.-ն է։ ԳՈՀԱՐ-ի սատարը Հայ Ուսուցիչին է։ ԳՈՀԱՐի ծածանած դրօշակը Կիլիկիոյ Թագաւորութեան դրօշակն է։
Յարութիւն Աբգարեան

Յարութիւն Աբգարեան, հայ վաճառական։
Հնդկահայ հարուստ վաճառական, որ եօթը պետութիւններու կողմէն շքանշաններով վարձատրուած է։ Ան սեփական նաւարան ունէր եւ իր կենդանութեան ժամանակ խոշոր գումարներ տուած էր՝ նոր Ջուղայի, Պասրայի, Պաղտատի հայոց եկեղեցիներուն, Նարեկայ վանքին, Լիմ եւ Կտուց անապատներուն։
Աբգարեանի գերեզմանը կը գտնուի Կալկաթայի՝ Ս. Նազարէթ եկեղեցւոյ գաւիթին մէջ, հիւսիսային կողմը։ Որդիքը, Սէթըէ մեռաւ Լոնտոնի մէջ՝ անզաւակ, իսկ իր կարողութիւնն ալ անգլուհիի մը կտակեց․ Յովհաննէսն եւ Պաղտասարը՝ Սինկափուր, Ցէյլոն, Հոնկ Քոնկ եւ ուրիշ շատ տեղեր նաւարաններ եւ շոգենաւային ընկերութիւններ հաստատեցին, որոնք երկար ժամանակ՝ Յարութիւնի կտակի համաձայն, իրենց շոքենաւերով հայերը ձրի կը ճամբորդէին։


== Աղբիւր ==
Բառարան Հայ Կենսագրութեանց, Հայկ ՏԷր-Աստուածատուրեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 16:
Չեխիա

Չեխիա (չեխերէն՝ Česko), պաշտօնական անուանումը Չեխական Հանրապետութիւն (չեխերէն՝ Česká republika), համառօտ՝ ՉՀ (չեխերէն՝ ČR), պետութիւն Արեւելեան Եւրոպայի մէջ։ Հիւսիսէն՝ սահմանակէն է Լեհաստանի, հարաւէն՝ Աւստրիոյ, արեւելքէն՝ Սլովաքիոյ, իսկ արեւմուտքէն եւ հիւսիս-արեւմուտքէն՝ Գերմանիոյ։ Պրահան՝ Չեխիոյ Հանրապետութեան մայրաքաղաքը, կը հանդիսանայ երկիրին ամէնէն մեծ քաղաքը եւ Եւրոպայի գլխաւոր զբօսաշրջային տեսարժան վայրերէն մէկը։ Անիկա կառուցուած է Վլտավա գետին վրայ։ Պրահայի բնակչութիւնը 1 մլն-էն աւելի է։


== Պատմութիւն ==
Պետութիւնը յառաջացած է երկու պատմական շրջաններու՝ Մոռավիոյ եւ Պոհեմիոյ, ինչպէս նաեւ Սիլեզիոյ մէկ մասին միաւորման իբրեւ արդիւնք։ Չեխական հողերուն մասին առաջին յիշատակումները կը վերաբերին Ք.Ե. Թ. դարուն։ Այդ օրերուն, այդ հողերուն վրայ յառաջացած է առաջին միաւորուած պետութիւնը՝ Պրժեմիսլովիչներու թագաւորութեամբ։ Այդ պետութիւնը կը կոչուէր Պոհեմիական Թագաւորութիւն։ Անիկա բաւական հարուստ եւ հզօր էր, սակայն ԺԵ. եւ ԺԷ. դարերուն ծագած կրօնական հակամարտութիւններու հետեւանքով, անիկա անկում կ'ապրի։ Որոշ ժամանակ մը ետք բոլոր հողերը կ'անցնին Հապսպուրկներու ազդեցութեան տակ եւ կը մտնեն Աւստրօ-հունգարական կայսրութեան կազմին մէջ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմէն ետք՝ 1918-ին, Չեխիա, միաւորուելով Սլովաքիոյ եւ Անդրկարպատեան Ռուսիոյ հետ, կը հիմնէ նորանկախ Չեքոսլովաքիոյ հանրապետութիւն։ 1938-ին Միւնհենեան պայմանագիրով Սլովաքիա դուրս կու գայ Հանրապետութենէն, իսկ 1939-ին Գերմանիա կը գրաւէ ողջ Չեքոսլովաքիան, դարձնելով զայն Մոռավիոյ եւ Պոհեմիոյ ենթակայ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին Գերմանիոյ պարտութենէն ետք, Չեքոսլովաքիա կ'անցնի Խորհրդային Միութեան ազդեցութեան տակ եւ մուտք կը գործէ ընկերային ճամբար։ 1968-էն շրջանառութեան մէջ կը մտնէ Պրահեան գարուն արտայայտութիւնը, երբ 21 Օգոստոսի գիշերը Վարշավեան պայմանագիրի անդամ խորհրդային հինգ հանրապետութիւններու զօրքերը կը հատեն Չեքոսլովաքիոյ սահմանը՝ ազատական տրամադրուած բնակչութիւնը ճնշելու նպատակով։ Փողոց կ'ելլեն շարքային քաղաքացիները։ Դիմադրութիւնը կը տեւէ ընդամէնը երկու օր, ապստամբութիւնը կը ճնշուի։ 1989 -ին Չեքոսլովաքիա Թաւշեայ յեղափոխութեան հետեւանքով կը շեղի զարգացման ընկերվարական ուղիէն։ 1 Յունուար 1993-ին երկիրը խաղաղ ձեւով կը բաժանուի երկու մասի՝ յառաջացնելով անկախ Չեխոյի եւ Սլովաքիոյ պետութիւններ։
516 Արոուքա կամուրջ

516 Արոուքա կամուրջ (516 Arouca), Արոուքա, Փորթուկալ․ աշխարհի ամենամեծ ոտանցիկ կայմապարան կախուած կամուրջը։  


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==


=== Դիրքը ===
Լեռներու մէջ պահուըտած եւ 175 մ․ բարձրութեան վրայ 516 Արոուքա կամուրջը, կը գտնուի Փայւա գետին վրայ, Արոուքա քաղաք (հիւսիսային Փութուկալ), Եունեսքոյի Աոուրուքա Բնապահպանման Տարածքին մէջ։ 


=== Պատմութիւն ===
Ոտանցիկ կամուրջին կառուցումը արժեց երկու միլիոն երկու հարիւր հազար եւրօ (2․200․000) եւ աշխատանքները տեւեցին երկու տարի՝ սկսան Մայիս 2018-ին։  29 Ապրիլ 2021-ին տեղի ունեցաւ անոր պաշտօնական բացումը։ Կամուրջին նախագիծը կատարած է Itecons ընկերութիւնը։  


=== Նկարագրութիւն ===
Ոտանցիկ կամուրջը յենուած է երկու «V» ձեւի թանձրացեալ սիւներու վրայ։  Անոր երկարութիւնն է 516 մ․։  Կամուրջին տախտակամածի եւ կողեզրի երկաթաթել ցանցին ճեղքերէն, անցորդը անարգելք կրնայ Փայւա գետը, անոր կիրճը եւ շուրջի լեռները դիտել։ Կամուրջին մէկ ծայրէն միւս ծայրը անցնիլը մօտաւորապէս 10 վայրկեան կը տեւէ։
     


== Տե՛ս նաեւ ==
Ռիօ-Անթիրիօ կամուրջ
Կորնթոսի Ջրանցք


== Արտաքին յղումներ ==
Charles Kuonen կախուած կամուրջը, Զուիցերիա (անգլերէն)
Ասողիկ Քհնյ. Ժանկոչեան

Տ. Ասողիկ Աւագ Քհնյ. Ժամկոչեան (ծնած է 1953, Հալէպ)


== Կենսագրութիւն ==
Աւազանի անունով Անդրանիկ, որդի Յակոբ եւ Էֆրոնի, ծնած է Այնթապցի ծնողքէ, Հալէպ, 1953-ին։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ազգ. Մեսրոպեան վարժարանէն եւ շրջանաւարտ եղած է 1967-ին։
Մանկութեան կորսնցուցած է իր հայրը։ Ծնողքին տնտեսական խեղճ պայմանները պատճառ եղած են, որ Անդրանիկ նետուի կեանքի ազատ ասպարէզ, տան ապրուստը հոգալու համար։ Մինչեւ 1972 հետեւած է արհեստի։
Փոքր տարիքէն յաճախած է եկեղեցի, ապա եղած է դպիր Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ, ուր ծառայած է մինչեւ 1976։ Այնուհետեւ, իր հայրենակցական պատկանելիութիւնը զինք առաջնորդած է Ս. Աստուածածին եկեղեցի, ուր իբրեւեւ եկեղեցականուէր անձնաւորութիւն, ծառայած է երկար տարիներ։
Յաճախած է Կիրակնօրեայ վարժարան, որ աւարտելէ ետք, քանի մը տարի վարած է ուսուցչութեան պաշտօն։1972-ին ընդունուած է դպրեվանքի քահանայից դասարան։ Երկու տարի օրինաւորապէս հետեւելով դասընթացքին, շրջանաւարտ եղած է 1974-ին։ Նոյն տարին ձեռնադրուած է սարկաւագ Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, ձեռամբ դպրեվանքի տեսուչ՝ Գերղ. Տ. Արտաւազդ Արք. Թրթոեանի։ Նոյն տարին վերադառնալով Սուրիա վարած է Րաքքայի Ազգային Նուպարեան Վարժարանի Տնօրէնի պաշտոնը: 
1976-ին կը վերադառնայ Հալէպ եւ զինուորական ծառայութիւնը կը կատարէ Սուրիական բանակին մէջ մինչեւ 1980։
Կ'ընտրէ իր կեանքի ընկեր՝ օրդ. Սոնա Գույումճեանը, որուն հետ կը պսակուի 18 Ապրիլ 1982-ին, ձեռամբ Տ. Գալուստ Քհնյ. Էքմէքճեանի, Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ մէջ եւ կ'ունենայ երեք մանչ զաւակներ՝ Յակոբ, Ասպետ եւ Գէորգ։
Իր քահանայական ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեղի կ'ունենայ ձեռամբ Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ Տ. Սուրէն Եպս. Գաթարոյեանի եւ խարտաւիլակութեամբ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ աւագերէց Տ. Զարմայր Ա. քհնյ. Հինտոյեանի, համանուն եկեղեցւոյ մէջ, 29 Նոյեմբեր 1987-ին, վերակոչուելով Տ. Ասողիկ քահանայ:

1994-1955ի շրջանին, դասաւանդած է Հալէպի Կրթասիրաց Վարժարանէն ներս՝ իբր Կրօնքի Ուսուցիչ: Տասը տարի նոյն Եկեղեցւոյ մէջ ծառայելէ յետոյ՝ անցած է Աթէնք, Յունաստան, ուր ծառայած է մինչեւ 2001 թուականը՝ Նէոս Գոզմոսի Սբ. Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ: Պարագաներու բերումով, 2001ին անցած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ (Լոս Անճելըս), ուր մինչեւ վերջերս կը կատարէր իր Քահանայական ծառայութիւնը:

2007 թուականին կը ծանօթանայ Սոնա Արապաճեանին եւ կը կազմէ ընտանիք:

Հանգուցեալ Տէր Հայրը Արեւմտեան Թեմէն ներս ծառայած է զանազան եկեղեցիներ եւ համայնքներ. - 2003ին Փասատենայի Սբ. Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցի, 2004ին Լաս Վեկասի համայնքէն ներս, 2004¬2006ին Whittierի համայնքէն ներս եւ 2006ին ալ եղած է Հոգեւոր Հովիւը Սաքրամենթոյի Սբ. Յակոբ Եկեղեցւոյ:

2016-ին հանգուցեալ Տէր Հայրը բախտաւորուած է առաջին թոռնիկով (Մեղրի), որուն ծնունդը բացառիկ ուրախութիւն պատճառած  է իրեն:

Զաւակներուն վկայութեամբ, Տէր Հայրը եղած է բացառիկ «հայր» մը, բառին իսկական նշանակութեամբ: Ան օժտուած էր հնչեղ ձայնով մը, որ միշտ օգտագործեց Աստուծոյ փառաբանութեան եւ եկեղեցւոյ պայծառութեան համար: Տէր Հօր անձին մէջ ցայտուն էին բարութեան, ծառայութեան եւ եկեղեցասիրութեան առաքինութիւնները:


=== Նկարագրի Ուշագրաւ Յատկանիշներ ===
Ա.- Երաժշտասիրութիւն
Բ.- Եկեղեցասիրական


=== Օգտագործուած Աղբիւրներ ===
1.-Ինքնակենսագրութիւն
2.-Գործակիցներու Վկայութիւններ
Ս․ Ամենափրկիչ վանք (Տրապիզոն)

Ս․ Ամենափրկիչ վանք,  հայկական վանական համալիր, կը գտնուի Տրապիզոն քաղաքը։ Կառուցուած է 1424 թուականին, Ստեփան Պաղդտասարի կողմէ։ Գործած է մինչեւ Մեծ Եղեռնը։
Ռուսական զօրքի կողմէն Տրապիզոնի գրաւումէն ետք, քահանաները վերադարձած են վանք, սակայն դարձեալ ստիպուած եղելած են լքելու այն՝ թուրքերուն վերադարձէն ետք, 1923-ին։
Տրապիզոնի Օրթահիսար շրջանի հայկական այս վանքը նահանգին մէջ մնացած միակ կանգուն հայկական սրբատեղին է, որ այժմ կը գտնուի փլուզման եզրին:
«Ամենափրկիչ» վանքէն դուրս մեծ թիւով հայկական խաչքարեր կը գտնուին։ Ձեռագրաց յիշատակարաններէն կը յիշուի, որ վանքը 15-րդ դարուն անիկա եղած է գիտութեան եւ մշակոյթի աղբիւր։
1427-ին Ղազար Ղրիմեցի, այս վանքին մէջ, Աւետարան մը ընդօրինակած է։
Այս վանքը մեծ է եղել, այժմ ընդամէնը մի շէնքն է մնացել:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հայր Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, Պուքրէշ, Ա․ հատոր, 1938, էջ 128-129։
149 (թիւ)

149 (հարիւր քառասունինը)՝ բնական թիւ մըն է 148-ի եւ 150-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
յաջորդականութիւններ՝
 A000040  երեսունհինգերորդ պարզ թիւն է
 A006567  զրապ թիւ է, քանի որ 941-ը պարզ թիւ է
կիրառութիւններ՝
149 Մետուսա պայծառ, քարեայ աստեղնեակի կարգային թիւն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 149 -ի գործադրումով կը ստացուի կիւրեղեան Х (խա) տառը
Տարուայ 149րդ օրն է Մայիս 29-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մայիս 28-ը)


== Ծանoթագրութիւններ ==
Շուշիի շրջան

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Վարչական միավոր
Շուշիի շրջան , Արցախի Հանրապետութեան շրջաններէն, կը նմանի դիտակէտի։ Շրջապատուած անդնդախոր կիրճերով, բարձրունքի վրայ նստած կ՛իշխէ շրջապատին։ Բերդաքաղաք մը, որ պատմութեան մէջ բազմիցս ենթարկուած է թուրքերու յարձակումներուն։
Երբեմն՝ երկար դիմադրումէ ետք, յանձնուած է՝ աւերուած վիճակի մէջ, բայց դարձեալ՝ վերածաղկած։
Միայն XX դարուն 2 անգամ (1920 - 1998 թթ․) փորձուած է քաղաքը բնակեցնել միատարր թուրք բնակչութեամբ։
Ռուսական տիրապետութեան օրերուն (XIX դար), տեղւոյն հայերը, կրեւոր դեր ունեցած են Ռուսիոյ, Հնդկաստանի, Չինաստանի եւ Պարսկաստանի միջեւ առեւտրական կապեր հաստատելու եւ զարգացնելու գործին մէջ։ Բացած են դպրոցներ եւ գրադարաններ։


== Ծանօթագրութիւններ ==
ՍԵՄ «Հայդուկ» թիւ 9
38 (թիւ)

38 (երեսունութ)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 37-ի եւ 39-ի միջեւ


== Թուագիտութիւն ==
 A001358  տասնչորսերորդ կիսապարզ թիւն է
 A024450  առաջին երեք պարզ թիւերու քառակուսիներու գումարն է՝ 38=22+32+52
իր շրջուած թիւի հետ գումարելով կը ստացուի 11-ի քառակուսին 38+83=112


== Գիտութիւն ==
սթրոնտիոն քիմիական տարրի (38Sr) ատոմային թիւն է
Լետա (38 Leda) աստեղնեակի կարգահամարն է
Microsoft Windows-ի  Alt   3  8 -ի գործադրումով կը ստացուի & «ամփըրսանտ» (անգլերէն՝ ampersand) նշանը
38-րդ հիւսիսային զուգահեռականով բաժնուած են հիւսիսային եւ հարաւային Քորէաները
38 գագաթ ունի հինգանկիւնային քսանչորսանիստը


== Օրացոյց ==
տարուայ 38րդ օրն է Փետրուար 7-ը
1938 թուական


== Արտաքին յղումներ ==
Prime Curios! 38 Prime Pages-էն (անգլերէն)
DreamWorks

Կաղապար:Վիքիֆիկացում
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Ընկերություն
Տրիմ Ոուրքս Սթուտիօ, (պաշտօնական անուանում՝ Տրիմ Ոուրքս II), յայտնի Ամերիկեան շարժապատկերային ընկերութիւն, որ կը զբաղի ֆիլմերու, մուլտֆիլմերու, հեռուստահաղորդումներու եւ համակարգչային խաղերու մշակմամբ, փրոտիւսինկով եւ վաճառքով։ Ան արտադրած է աւելի քան 100 մլն. տոլար հասոյթ ունեցող տասնեակ ֆիլմեր։ Ամենաշահութաբեր այս պահի դրութեամբ Փարամոնթ Փիքչըր-ի հետ համատեղ արտադրած, Մայքըլ Պէյի «Թրանֆորմըրներ - Լուսնի Մութ Կողմը» ֆիլմն է, որուն հասոյթը կը գերազանցէ 1.2 միլիարը։ Իսկ սեփական արտադրութեամբ ամենաշահութաբեր ծրագիրը «Յաւերժ Շրեք» մուլտֆիլմն է, որ ապահոված է մոտաւորապէս 752 միլիոն տոլար։
Ընկերութեան պատմութիւնը սկսած է 1994 թուականին, երբ Սթիւըն Սփիլպըրկի, Ճէֆրի Քացընպըրկի եւ Տավիտ Կաֆնի (Եւ իրենց սկզբնատառերով կազմուած է ընկերութեան անունը ՍՔՃ.) Այս ձգտող բնաւորութիւնը իրենց մղեց ստեղծել Հոլիուտեան նոր արուեստանոց։ Հետագային համաձայնեցան վաճառել արուեստանոցը «Վիաքոմ» ընկերութեան, որ նաեւ կը գլխաւորէ Փարամոնդ Փիքչըր-ին։ Վաճառքը աւարտուեցաւ 2006-ի Փէտրուարին։
Տրիմ Ոուրքս-ի գծաշարժական ստորաբաժանումը առանձնացաւ եւ դարձաւ անկախ ընկերութիւն վերանուանուելով՝ Տրիմ Ոուրքս էնիմէյշն ՍՔՃ-ի։
2010 թուականէն Ոուլթ Տիզնի Սթուտիօզ Մոշըն Փիքչըրզ Ինթէրնեշընըլ ԱՄՆ-ի մէջ եւ դարձաւ Տրիմ Ոուրքսի գեղարուեստական ֆիլմերու գլխաւոր բաժանակիցը։
11 Յուլիս

11 Յուլիս, տարուան 192-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 193-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 173 օր


== Դէպքեր ==
1936՝ Նիւ Եորքին մէջ կառուցուած Թրայպորոյ կամուրջով ref-en}} կը սկսէ երթեւեկը
1971՝ Փիթսպուրկի մէջ կը կայանայ «Յիսուս Քրիստոս գերաստղ» ռոք-օփերայի առաջին ներկայացումը


== Ծնունդներ ==
resize|90%|Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:11 Յուլիսի ծնածներ}}

1825՝ Գաբրիէլ Սունտուկեան resize|90%|(մ.1912), գրող, թատերագիր}}
1970՝ Ճասթին Չէյմպըրզ resize|90%|(lang-en|Justin Willman Chambers}}), ամերիկացի դերասան}}
1984՝ Ռէյչըլ Մէյ Թէյլըր resize|90%|(lang-en|Rachal May Taylor}}), աւստրալացի դերասանուհի}}


== Մահեր ==
resize|90%|Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:11 Յուլիսի մահացածներ}}

1969՝ Նայիրի Զարեան resize|90%|(ծն.1900), բանաստեղծ, արձակագիր եւ թարգմանիչ}}
1989՝ Հենրիկ Ալավերդեան resize|90%|(ծն.1935), խորհրդային հայ դերասան, օփերային երգիչ, պաս}}


== Տօներ ==

Աշխարհի բնակչութեան համաշխարհային օր ref-en}}
Տուրմի համաշխարհային օր
Ֆլամանտախօսներու օր (կը նշեն Բելգիոյ ֆլամանտախօսները)անաւարտ}}
Տարուայ օրեր}}


== Ծանօթագրութիւններ ==
Ծնթ․ցանկ}}