armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համբաւաբեր

Համբաւաբեր, Կովկասի հայոց բարեգործական ընկերութեան հասարակական-գրական շաբաթաթերթ։ Լոյս տեսած է 1915-1917 թուականներուն, Թիֆլիսի մէջ։ Խմբագիր՝ Ս. Յարութիւնեան։ Անդրադարձած է Արեւմտեան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին, հայութեան ծանր կացութեան։ «Արտաքին տեսութիւն», «Համաշխարհային պատերազմ» բաժինները լուսաբանած են միջազգային իրադարձութիւնները, տպագրած լուրեր ռազմաճակատներէն։ Գրական բաժնին մէջ տեղ գտած են հայ դասականներու գործեր, Մանուկ Աբեղեանի, Լէոյի, Մ. Մատէնճեանի եւ այլոց պատմաբանասիրական ուսումնասիրութիւններ։ Հրատարակած է նաեւ ընկերութեան պաշտօնական հաղորդագրութիւններ, կեդրոնական խորհուրդի եւ մասնաճիւղերու հաշուէտուութիւններ։
Հայոց Ցեղասպանութեան Յուշարձան (Նոր Հաճըն)

Հայոց Ցեղասպանութեան յուշարձան, յուշարձան Հայաստանի Կոտայքի մարզի Նոր Հաճըն քաղաքին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Յուշարձանը նուիրուած է 1915-1923 թթ. Հաճընի հերոսական ինքնապաշտպանութեան մասնակիցներուն։ Յուշարձանը տեղադրուած է 1974 թուականին։


== Հեղինակներ ==
Ճարտարապետ՝ Ռաֆայէլ Իսրայէլեան
Քանդակագործ՝ Արա Յարութիւնեան


== Պատկերասրահ ==


== Ծանօթագրուիւններ ==
Նարեկ Դուրեան

Նարեկ Դուրեան, (26 Ապրիլ 1959(1959-04-26), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), Հայ դերասան։ Խմբավար եւ երաժշտահան Օհան Դուրեանի որդին։


== Կենսագրութիւն ==
Նարեկ Դուրեանը ծնած է Երեւան, խմբավար Օհան Դուրեանի ընտանիքին մէջ։ Ուսանած է Անտոն Չեխովի անուան թիւ 55 միջնակարգ դպրոցը, Սայաթ-Նովայի անուան երաժշտական դպրոցը, 1976-1980 թուականներուն՝ Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկի դերասանական կաճառը։
1978 թուականէն եղեր է Երեւանի Փոսի թատրոնի դերասան եւ երաժիշտ։ 1980 թուականին մեկներ է Աւստրիա, ապա՝ Ֆրանսա: 1980-1982 թուականներուն Մարսէյլ, Փարիզ եւ այլ քաղաքներու ճազ ակումբներու մէջ հանդէս է եկեր որպէս դաշնակահար։
1984 թուականին ֆրանսահայ համայնքին մէջ բեմադրեր է «Քաջ Նազար» երաժշտական կատակերգութիւնը։ 1985 թուականին Փարիզի օփերայի մէջ Մուսորկսքի «Սալամպօ» օփերային ներկայացման մէջ խաղցեր է Մուսորկսքիի դերը։
1989 թուականին հիմներ է «Բոհեմի թատերախումբ» միութիւնը, հիւրախաղերով հանդէս եկեր է տարբեր երկիրներու մէջ։
1990 թուականին Յակոբ Պարոնեանի անուան պետական երաժշտական կատակերգութեան թատրոնի մէջ բեմադրել է «Օփերացիա Նեմեսիս» ներկայացումը:
Բնակած է Ֆրանսաի մէջ։ Հայաստան տեղափոխուեր է 2007 թուականին։
15 Սեպտեմբեր 2016-ին Երեւանի մէջ հիմներ է «Բոհեմ» թատրոնը։


== Բեմադրություններ, դերեր ==
«Մորաքոյրը Փարիզէն»
«Սե լա վի»
«Մենք ենք, մեր ստերը»
«Դոն Ժուան Ավիա»
«Քաջ Նազար»
«Շեղշե լա ֆամ»
«Քոմա նոսթրա»
«Իմ կնոջ անունն է Մորիս»
«Տիկնիկներու խանութ»
«Ամանորը Նազարի մօտ»
«Ճտերը աշնան կը հաշուեն»
«Օփերացիա Նեմեսիս»
«Սիրոյ մենիւ»ՀՅԴ «Քրիստափոր» կոմիտէին կազմակերպութեամբ ու հրաւէրով կիրակի, 16 եւ երկուշաբթի, 17 փետրուարին բեմադրիչ եւ դերասան Նարեկ Դուրեան «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ պիտի ներկայացնէ իր նոր` «Սիրոյ մենիւ» մենակատակերգութիւնը, որուն արտադրողն է Քրիստինէ Յովհաննիսեան:


=== Ֆիլմեր ===
Այստեղ, 2011


== Մրցանակներ, պարգևներ ==
Լենինկրատի համամիութենական մրցոյթի դափնեկիր, 1978
ՀՀ «Մովսէս Խորենացու մետալ», 2010
«Գրիգոր Նարեկացի յուշամետալ», 2014


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ՝ Շուշան, Օհան ու Արմէն։


== Արտաքին յղումներ ==
Նարեկ Դուրեան. Ինձ միշտ թւում է, որ տխուր կապրեմ, եթէ իմաստաւորեմ կեանքս
Արքայախնձոր

Արքայախնձոր (լատիներէն՝ Ananas comosus), խոտաբոյսերու ցեղ։ Հայրենիքը հարաւային Ամերիկայի հիւսիս-արեւելքն է։ Այս տեսակը՝ արքայախնձոր կարեւոր պտուղ է, լայնօրէն տարածուած է արեւադարձային երկիրներուն մէջ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Երկրային խոտաբոյսեր, փշոտ է։ Բազմաթիւ կողմնակի արմատները մշակելէն անմիջապէս ետք տերեւը կը կլանէ, խոնաւութիւն կը հաւաքէ հոն։ Կը դարձնէ մսոտ հիւթալի (վերապահելով խոնաւութեան), եզրերը փշոտ ատամնաւոր, երկարութիւնը մինչեւ 80 սմ է, ծածկուած հաստ հիւսուածքներով։ Համաձայն խորին բջջային շերտի մեծ բջիջներու գտնուող հիւսուածքի՝ պտուղը անձրեւոտ եղանակին խոնաւութիւն կը կուտակէ։ Ձեւաւորուած է վարդագոյն տերեւներով, բարձրութիւնը կը հասնի մինչեւ 60 սմ, խիտ ծածկուած է երկսեռ ծաղիկներով։
Ծաղկումը կը տեւէ 15-20 օր, եւ արդիւնքը այն է, միանվագ ոսկեգոյն-դեղին է, որ կը հանդիսանայ խթան, ծաղկակիցը եւ առանցքը ծաղկաւոր։


== Տարածութիւն ==
Յայտնի է 8-9 տեսակ, տարածուած է արեւադարձային երկիրներուն մէջ, Պրազիլի, Կուինէայի եւ Փարակուէյի մէջ։ Պրազիլի մէջ դեռեւս կ'աճի արքայախնձորի վայրի տեսակը, իսկ Հոլանտայի մէջ կ'աճեցնեն ջերմոցներուն մէջ։


== Նշանակութիւն Եւ Օգտագործութիւն ==
Արքայախնձորը արժէքաւոր սնունդի տեսակ է։ Զարմանալի բուժական յատկութիւնները պայմանաւորուած են միջուկին մէջ պարունակուող սննդարար նիւթերով։ Անոր մէջ պարունակուող ամենաօգտակար նիւթը կը համարուի բրոմելինը։
Շնորհիւ կենսաբանօրէն աշխոյժ նիւթերու արքայախնձորն ունէ օգտակար յատկութիւններ։ Այս բնախմորը կը կարգաւորուի սպիտակուցներու իւրացումը, այս ալ իր հերթին կը նպաստէ ստամոքսին, կը խթանէ մարսողութիւնը, կը մաքրէ աղիները, կը նուազեցնէ արեան մածուցիկութիւնը, կը մաքրէ արիւնը, կը բարձրացնէ դիմադրողականութիւնը։ Սակայն, պետք է նաեւ յիշել, որ արքայախնձորը ունէ սուր արտադրանք, որը ստամոքսային հիւանդութիւններու ժամանակ օգտագործել խորհուրդ չի տրուիր։
Տերեւները բազմաթիւ ուժեղ մանրաթելեր են, որուն շնորհիւ արքայախնձորը կ'օգտագործուին որպէս մանրաթել եւ մշակութային արժէք։


== Արտադրութիւն ==
Անանասի առաջատար արտադրողը 2012 թուականին Միացեալ Նահանգներն էր (12.3%), Թաիլանդը (11.4%) եւ Ֆիլիբինները (10,9%)։


== Տեսակներ ==
Ըստ բազայի գործարանի տուեալներու ցանկը կը ներառի 9 տեսակներ։

Ananas ananassoides
Ananas bracteatus
Ananas comosus
Ananas fritzmuelleri
Ananas lucidus
Ananas monstrosus
Ananas nanus
Ananas parguazensis
Ananas sagenaria


== Պատկերասրահ ==
Մխիթարեան Ընտանիք

«Մխիթարեան Ընտանիք», դպրոցական պատկերազարդ ամսագիր, Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան հրատարակութիւն։ Լոյս տեսած է 1947-1967 թուականներուն (1960-1962 թուականներուն՝ «Ընտանիք») Վենետիկի մէջ։ Խմբագիրներ՝ Մ․ Զանասեան, Ջ․ Չանթայեան, Վ․ Յովհաննիսեան։ Լուսաբանած է սփիւռքահայ դպրոցներու ու մխիթարեան վարժարաններու առօրեան, կարեւոր տեղ յատկացուցած է մատաղ սերունդի հայեցի դաստիարակութեան։ «Հայրենի լուրեր» խորագրով ընթերցողին ներկայացուցած է Սովետական Հայաստանի տնտեսութեան ու մշակոյթի վերելքը, տպագրած Հայաստան այցելած Մխիթարեաններու տպաւորութիւնները, հանրապետութեան տեսարժան վայրերու լուսանկարներ։ Գրական բաժնին մէջ զետեղած է Մխիթարեան վարժարաններու սաներու, հայ սովետական բանաստեղծներու արձակ ու չափածոյ գործերը, ժողովրդական զրոյցներ ու աւանդութիւններ։ Ուսուցողական նշանակութիւն ունին «Գիտական» խորագրով նիւթերը՝ աշխարհի ու տիեզերքի, գիտական խոշոր յայտնագործութիւններու մասին։ 1969 թուականէն լոյս կը տեսնէ «Հայ ընտանիք» անունով։
Ուիլլ Սմիթ

Ուիլլարտ Քրիստոֆըր Սմիթ կրտսեր, (25 Սեպտեմբեր 1968(1968-09-25)[…], Ֆիլատելֆիա, Փենսիլվանիա, ամերիկացի դերասան մը, որ հասած է լուրջ յաջողություններու թէ՛ հեռուստատեսութեան եւ՛ թե երաժշտութեան ասպարէզներու մէջ։ 2007 թուականի Ապրիլին Newsweek զինքը անուանեց Հոլիուտի ամենահզօր դերասանը։ Սմիթ 4 անգամ դարձած է Ոսկէ Գլոպըսը եւ 2 անգամ Ակադեմական Մրցանակաբաշխութեան (Օսքարի) թեկնածու։ Բազմաթիւ անգամներ տիրացած է Կրեմմի մրցանակի։


== Սկավառակագրութիւն ==
Rock The House (1987)
He’s The DJ, I’m The Rapper (1988)
And In This Corner… (1989)
Homebase (1991)
Code Red (1993)
Big Willie Style (1997)
Men in Black։ The Album (1997)
DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince — Greatest Hits (1998)
Willennium (1999)
Born To Reign (2002)
Men in Black II։ Music from the Motion Picture (2002)
Greatest Hits (2002)
Party Starter(2003)
Lost and Found (2005)
Miami (2009)


== Ֆիլմագրութիւն ==


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լաթվիա

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Երկիր
Լաթվիա, (լատուիերէն՝ Latvija), պաշտօնապէս Լաթվիոյ Հանրապետութիւն (Latvijas Republika), պետութիւն Հիւսիսային Եւրոպայէն մեջ։ Մայրաքաղաքն է Ռիգան։ Լատուիան մերձբալթիկ երկրներից մեկն է՝ Էստօնիոյ եւ Լիթվիոյ հետ, որոնք կը սահմանակցէն հիւսիսից եւ հարաւից։ Արեւելքից Լաթվիան սահմանակցում է Ռուսաստանէն եւ Բելառուսիոյ։ Երկիրը բաժանուած է 4 մասէրի՝ Կուրզեմէ, Վիդզեմէ, Զեմգալէ եւ Լատգալէ։
Լատուիացիները խօսում են լատուիերէն, որն ունի քիչ մը նմանութիւններ լիտուերէնի հետ։ Լատուիերէնը հնդէվրոպական լեզուն մն է:
Կոստանդին Գ․ (Աբխազիոյ արքայ)

Կոստանդին Գ. (3 Մայիս 612 - 24 Մայիս 641, Քաղկեդոն, Բիւզանդական Կայսրութիւն) Բագրատ Անոսիդի եւ Տայքի կիւրոպաղատ Գուարամ Բագրատունիի դուստրը։ Աբխազիոյ թագաւոր՝ 899-916 թուականներուն։ Յաջորրած է Բագրատ I֊ին:
Անոսիդներու իշխանական տոհմի ներկայացուցիչներէն Լեւոն Բ.-ը 786 թուականին ապստամբած էր Բիւզանդիոնի գերիշծանութեան դէմ եւ իրեն թագաւոր հռչակած։ Մէկ դար ետք՝ 879 թուականին Յովհաննէս բռնապետը կը զաւթէ աբխազական գահը։
Կոստանդին Գ.-ի հայրը՝ Բագրատը, կը մեկնի Բիւզանդիոնի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս եւ քանի մը տարի հոն կը մնայ։ 888 թուականին ան գահընկեց կ՛ընէ գահը զաւթած Յովհաննէս բռնապետի որդիին՝ Ատրներսեհին, եւ կը հաստատուի իր հօր՝ Տիմիթրի Բ.-ի գահին:
Կոնստանդին Օրբէլեան

Կոնստանդին Օրբէլեան (29 Յուլիս 1928(1928-07-29), Արմավիր, Հիւսիս-Կովկասեան Տարածաշրջան, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Միութիւն - 24 Ապրիլ 2014(2014-04-24), Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), խորհրդային ժամանակներու դաշնակահար, երգահան։ ՀԽՍՀ (1974) եւ ԽՍՀՄ ժողովրդական Արդիստ (1979):


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1928 թուականին, Արմաւիր: 1952-ին ընդունուած է Երեւանի Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարան, որմէ ետք՝ Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոց:
1956-էն սկսեալ, 36 տարի եղած է Հայաստանի էսթրատային նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավարը: Անոր յայտնի երգերը բազմաթիւ կատարողներու ներկայացումով արժանացած են շարք մը մրցանակներու:
1979-ին արժանացած է ժողովրդական արուեստագէտի կոչման: 1992-ին եկած է Միացեալ Նահանգներ եւ բնակութիւն հաստատած Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ:
Թաղուած է Կոմիտասի անուան պանթէոնին մէջ։


== Պարգեւներ ==
2012-ին պարգեւատրուած է Հայաստանի Պատուոյ շքանշանով:
See You Again

«See You Again», ամերիկացի ռափըր Ուիզ Խալիֆայի երգն է, համագործակցութեամբ ամերիկացի երգիչ Չարլի Փուտի հետ։ Այն «Ֆորսաժ 7» ֆիլմի սաունտթրէքն է։ Երգը կ՛երգուի 2015 թուականին մարտ 17-ին՝ որպէս այդ ֆիլմի սաունտթրէք ալպոմի երկրորդ երգը։ Երգը գրուած է DJ Frank E-ի, Չարլի Փուտի, Ուիզ Խալիֆայի եւ Էնտրիւ Սիդարի կողմէն։ Երգը կը գլխաւորուի շարք մը երկրներու ամենալաւ երգը, այդ թիւին ամերիկեան Billboard Hot 100-ը։
Այս երգը Ուիզ Խալիֆայի կողմէ նուիրուած է Բօլ Ուաքըրի, ով ինքնաշարժի արկածով մը մահացաւ։ Մինչեւ այսօր հեռու ընկերներ, բարեկամներ կամ հարազատներ այս երգը իրարու կը նուիրեն իրենց կարօտը ցոյց տալու համար, ինչպէս երգին սկիցբը Ուիզ Խալիֆա կ՛ըսէ (its been a long day without you my friend), Ուիզ իր կարօտը կ'արտահայտէ Բօլ Ուաքըրի։


== Տեսահոլովակ ==
Երգին տեսահոլովակը, որուն բեմադրիչը Մարկ Քլասֆելդն է, կը ներկայանայ 2015 թուականին 
ապրիլ 6-ին։ Տեսահոլովակին մէջ, Վէն Տիզըլ, Fast and Furious 7-ի գլխաւոր հերոսը, Բօլ Ուաքըրի հետ ինքնաշարժով մրցում կ՚ընէ, գեղեցկացնելով երգը, նաեւ կան որոշ բաժիններ գաղուած Fast and Furious 7 ֆիլմէն։


== Արտաքին յղումներ ==
Երգին տեսահոլովակը YouTube-ին մէջԿաղապար:Վիզ Խալիֆա
Full Dark, No Stars

Full Dark, No Stars, գիրքը հրատարակուած է 9 Նոյեմբեր, 2010 թուականին եւ այդ 4 վիպակներու հաւաքածոյ մըն է, գրուած՝ Սթեֆըն Քինկ հեղինակին կողմէ: Այս 4 վիպաիկներէն մէկը տեղի կ'ունենայ Ներպասքիոյ մէջ, 1922 թուականին։
Սթեֆեն Քինկին «Full Dark, No Stars» գիրքը շահած է 2010 թուականի Bram Stoker-ի լաւագոյն հաւաքածոյին մրցանակը եւ պաշտօնակարգուած է 2011 թուականի երեւեկայութեան մրցանակին լաւագոյն հաւաքածոյի համար։ Նաեւ 1922 վիպակը պաշտօնակարգուած է 2011 թուականի Անգլիական երեւեկայութեան մրցանակին լաւագոյն վիպակին համար:


== Պարունակութիւն ==
Չորս վիպակներն են՝

1922
Big Driver
Fair Extension
A Good Marriage


== Տեղեկութիւններ ==
Full Dark, No Stars վէպիկներուն վերնագիրները առաջին անգամ հրատարակուեցան Սթեֆեն Քինկին պաշտօնական կայքէջին վրայ, 2 Ապրիլ, 2010 թուականին:
Full Dark, No Stars գիրքը Սթեֆեն Քինկին երրորդ հաւաքածոն է։ Միւս երկու հաւաքածոներն են՝ Different Seasons (1982) եւ Four Past Midnight (1990):


== Հրատարակութիւն ==
Full Dark, No Stars հաւաքածոյին զեկոյցը կատարուեցաւ 16 Փետրուար, 2010 թուականին՝ Սթեֆեն Քինկին պաշտօնական կայքէջին վրայ, իսկ հրատարակուեցաւ 9 Նոյեմբեր, 2010 թուականին: Cemetery Dance հրատարակչութիւնը այս գիրքը հրատարակեց սահմանափակ եւ չափաւոր քանակներով։ Full Dark, No Stars-ը երկրորդ անգամ հրատարակուեցաւ 24 Մայիս, 2011 թուականին պարունակելով 5-րդ վէպիկ մը (Under the Weather) գրուած 2011 թուականին:
Արշակ Եզտանեան

Արշակ Եզտանեան (Մուշեղեան), յայտնի որպէս Եզիտ Արշակ։
Եզիտ Արշակը մասնակցեր է ՀՅԴ կողմէ կազմակերպուած Նեմեսիս գործողութեանը, որու նպատակն էր պատժել 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութիւնը կազմակերպող եւ իրականացնող երիտթուրք Երիտթուրք Միութիւն եւ Առաջադիմութիւն կուսակցութիւն պարագլուխներուն, 1918 թուականի Պաքուի հայկական ջարդի կազմակերպիչներուն եւ թուրքերու հետ համագործած հայ դաւաճաններուն։
1918 թուականի դեկտեմբերին Կոնստանդնուպոլսոյ մէջ գնդակահարեր է Վլատիմիր Տիմիթրեւին, որ եղեր է Օսմանեան գործակալ ու մասնակցեր հայերու ձերբակալութիւններուն։Անձամբ գնդակահարեր է Հմայակ Արամեանցին, ու ըստ որոշ աղբիւրներու նաեւ Արշաւիր Յասեանին, որոնք տեղեկութիւններ  տրամադրեր են Հնչակեան կուսակցութեան կողմէ նախաձեռնուոող մահափորձի մասին Թալէաթ Մեհմեթ Փաշայի  դէմ, որուն պատճառով 21 հնչակեաններ կախաղան հանուեր են Կոնստանդնուպոլսոյ մէջ։
Փսոմի, Մեղիսթի

Փսոմի (յուն․՝ Ψωμί),  Էգէականի անբնակ կղզիակ, Քասթելոռիզօ,  Տոտեքանիսա,  Յունաստան։


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Կը գտնուի Քասթելոռիզոյի ծովախորշին հիւսիս-արեւելեան մասը, ինչպէս անոր դրացի կղզիակները՝  Աղրիելէա, Քուցուպաս, Այիոս Եորղոս, Մեղալօ Մաւրօ Փոյինի, Միքրօ Մաւրօ Փոյինի, Փսորատիա եւ Այիոս Եորղոս։  Տարածութիւնն է 0,0035 քլ․²։  Քասթելոռիզոյի կղզիակներու համալիրէն Թուրքիոյ ամենամօտիկն է։  Կը պատկանի Մեղիսթի (Քասթելոռիզօ) քաղաքապետութեան։        


== Բուսակենդանական աշխարհ ==
Ժայռակղզիակը Յունաստանի միակ շրջանն է ուր կը հանդիպինք Լիքիա մողէսին Anatololacerta budaki (Eiselt & Schmidtler, 1986)։  Ժայռակղզիակին վրայ կը հանտիպինք նաեւ քարաթոթոշին (քոցքի տեսակ) Mediodactylus kotschyi
Արշաւիր Մկրտիչ

Արշաւիր Մկրտիչ, (Իրան՝ Եազդ, 1913) Նոր Ջուղայեցի ծնողներէ։


== Կենսագրութիւն ==
Փոքր տարիքին, հօրը գործին բերումով ճամբորդած է Փաքիստան, Հնդկաստան, Սինկափուր եւ Ինտոնէզիա: Ութը տարեկանին վերադարձած է Իրան։ Թեհրանի մէջ աւարտած է Ամերիկեան միջնակարգ դպրոցը եւ Գոլէճը։ Ֆլորիտայի Ճաքսնվիլ քաղաքին մէջ հետեւած է հաշուապահութեան դասընթացքներուն։
Աշխատած է Թեհրանի Ամերիկեան դեսպանատունը, իբրեւեւ թարգման եւ վարչական գործերու կառավարիչի աւագ օգնական։
1957-ին ընտանիքին հետ գաղթած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ եւ հաստատուած է նախ Ֆլորիտա, ապա Նիւ Եորք եւ Ուաշինկթոն(Տի. Սի.): Այժմ կը բնակի Եութա նահանգի Սոլթ Լէյք Սիթի քաղաքին մէջ, կը վարէ E-Systems ընկերութեան խորհրդատուի պաշտօնը։ Գործի բերմամբ գտնուած է Ծայրագոյն Արեւելք, Յորդանան ու Քուէյթ:
Գրել սկսած է մանկութենէն, չափածոյ եւ արձակ։ Եղած է Թեհրանի «Նոր Էջ» գրական խմբակի հիմնադիր անդամներէն։ Յաճախ աշխատակցած է «Նոր Էջ»ին եւ խմբագրած է զայն:


== Գործեր ==
«Չորս Հողմերը Եւ Ես», «Մարդը Փակագծի Մէջ» - բանաստեղծութիւններ
«Հատընտիր Ամերիկեան Չափածոյ Գրականութեան» - թարգմանութիւն եւ վերլուծութիւն
«Չորս Քերթուած, Թ. Ս. Էլիօթից» - թարգմանութիւն եւ վերլուծութիւն
«Բարբառ Նոր Ջուղայի»
Իր գործերէն ոմանք պարսկերէնի թարգմանուած եւ լոյս տեսած են Թեհրանի «Կռունկ» եւ «Արէշ» գրական հանդէսնեուն մէջ։
Հրատարակութեան պատրաստ ունի.
"The Man In Parenthesis, Poems Of An Armenian" անգլերէն հատորը։
Ա. Մկրտիչի քերթուածները արդիաշունչ են եւ ինքնատիպ, շաղախուած մարդկայնական ապրումներով։ Սրտառուչ է իր «Ջուր» բանաստեղծութիւնը, որ նորութիւն մը կը բերէ յատկանշելով բանաստեղծին գիւտարարի ոգին։
Ամանորը Աւստրիոյ Մէջ

Ամանորը Աւստրիոյ մէջ տօն: Անիկա կը նշուի 31 Դեկտեմբեր-ի գիշերէն մինչեւ 1 Յունուար։ Տօնը Աւստրիոյ մէջ առաջին անգամ նշուած է 1961 թուականին Ինոքենտիա Գ. Պապի հրամանով։


== Տօնի Նկարագրութիւնը ==
Նոր տարին Աւստրիոյ մէջ կը կոչուի Սուրբ Սիլւեստթրի օր: Այդ սուրբի պատիւին աւստրիացիները կը պատրաստեն տարչինով, շաքարաւազով եւ կարմիր գինիով փունջ։ Կէս գիշերին կը հնչեցնեն շեփորներ եւ ամբողջ աշխարհին կը յայտնեն, որ սկսած է Նոր Տարին, իսկ տօնական հրավառութեան ձայներով կը վտարեն հին տարուան չար ոգիները։


== Ամանորեան Ընթրիք ==
Աւստրիացիներու ամանորեայ գլխաւոր ճաշատեսակը կաթնակեր խոզուկնէ, որ նոր տարուան յաջողութեան խորհրդանիշն է։ Որպէսզի յաջողութիւնը ուղեկցի ամբողջ տարին պէտք է այդ ճաշատեսակէն առնուազն մէկ կտոր ճաշակել։ Սեղանը կը զարդարեն մարցիպանէ, տուրմէ եւ խմորէ պատրաստուած խոզուկներով։ «Երջանիկ ճաշատեսակներէն» մէկն ալ կանաչ ոլոռն է։


== Խաղեր Եւ Ժամանց ==
Տօնական ժամանցի ձեւերէն մէկը հալած կապարով գուշակութիւնն է։ Կապարը կը հալեցնեն, կը լեցնեն սառը ջուրին մէջ եւ ըստ այն տեսքի, որ ինք կ'ընդունի, կը գուշակեն, թէ ինչ կը սպասուի տուեալ մարդուն նոր տարուան ընթացքին։ Վատ նախանշաններ են 13 թիւը եւ տարիքով կնոջ կերպարը։ Իսկ արեւը եւ սրածայր գլխարկը կը խորհրդանշեն ընտանիքի առողջութիւնն ու հարստութիւնը։
Իսկ ինչպէս պատկերացնել Աւստրիան առանց երաժշտութեան եւ Պարահանդէսներու: Տարիներ շարունակ 31 Դեկտեմբեր-ին եւ 1 Յունուար-ին Վիեննական օփերային մէջ կը բեմադրուի Եոհան Շտրաուսի «Չղջիկ» օփերան։


== Նուէրներ ==
1 Յունուար-ի առաւօտեան երեխաները կը շրջին տուներով, կ'երգեն եւ ատոր փոխարէն կը ստանան նուէրներ՝ քաղցրաուենիքի տեսքով։ Մարդիկ իրար կը նուիրեն փոքրիկ տուրմէ կամ մարցիպանէ յուշանուէրներ՝ խոզուկներու եւ ոսկիէ դրամներու տեսքով։


== Տէս Նաեւ ==
Ամանոր
Աւստրիա


== Արտաքին յղումներ ==
Ամանորը Աւստրիոյ մէջ
Զոքանչի Միջազգային Օր

Զոքանչի միջազգային օր (անգլերէն՝ National Mother-In-Law Day), Հոկտեմբեր  ամսուան 4-րդ Կիրակին, ամբողջ աշխարհի տարածքին, կը յիշատակուի Զոքանչի միջազգային օրը: Իւրայատոկ օր՝ պատուելու տիկնոջ մօրը:


== Պատմութիւն ==
Տօնը որպէս կատակ ծնունդ առած է 1930-ական թուականներուն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ։ Ապա, միջազգային այս օրը տարուէ տարի ունեցած է աւելի ու աւելի շատ երկրպագուներ: Այն, սակայն, հիմնականին մէջ կը յիշատակուի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու, Լատինական Ամերիկայի եւ Եւրոպայի որոշ երկրներու մէջ։
Ըստ կարգ մը աղբիւրներու, 1934 թուականի 5 Մարտ-էն ի վեր կը յիշատակուի այս ոչ պաշտօնական իրադարձութիւնը, որու «մեղաւորը» Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Թեքսասի նահանգի թերթերէն մէկուն խմբագիրն է, որ իր պարբերականին մէջ պատմած է այդ «կատակի»ն մասին, նմանատիպ տօներու հետ զուգահեռ անցնելով, ինչպիսիք են Մայրերու օրն ու Հայրերու օրը։


== Տարեթիւեր ==


== Ծանօթագրութււններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
How to Celebrate National Mother in Law Day:(անգլերէն)
Today (Sun 23rd Oct, 2016) is...:(անգլերէն)
Մեր Հայրենիք

Մեր Հայրենիք, Հայաստանի քայլերգն է։ Որդեգրուած է 1 Յուլիս 1991-ին, ան շուտով ներշնչուած է Հայաստանի առաջին հանրապետութենէն, սակայն բառերը փոխելով: Բառերը գրուած են Միքայէլ Նալպանտեանի կողմէ եւ երաժշտութիւնը՝ Բարսեղ Կանաչեանի:
2006-ին տեղի կ'ունենայ բանավէճ մը քայլերքը փոփոխութեան ենթարկելու, սակայն Դաշնակցականները կը հակարակին:  Խորհրդարանը Մեր Հայրենիք քայլերգը ընդհունած է որպէս քայլերգ, բայց 2008-ին կառավարութիւնը յայտնեց նոր քայերգի մրցում:
Ասպարէզ (օրաթերթ)

Ասպարէզ (օրաթերթ) ազգային, քաղաքական եւ գրական օրաթերթ։ 1908ին Ֆրեզնոյի մէջ ծնունդ առած թերթը 1970ականներու սկիզբը Լոս Անճելըս փոխադրուած է, գլխաւորապէս սպասարկելով Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու առնուազն 500,000 հայութեան, իբրեւ միակ երկլեզու օրաթերթը, հայերէնով լոյս տեսնելով շաբաթը հինգ օր՝ Երեքշաբթիէն Շաբաթ, իսկ Շաբաթ օրերը նաեւ անգլերէնով։
Հետեւելով իր հիմնադիրներուն սկզբունքներուն՝ «Ասպարէզ»ը կը շարունակէ ըլլալ համայնքին համար լուրերու եւ տեղեկութեանց կարեւոր աղբիւրը, վայելելով համայնքին վստահութիւնը։
Ասպարէզի կայքէջի յղումը՝ www.asbarez.com
Ասպարէզի անգլերէն տարբերակը առաջին անգամ 1 Մայիս 1970ին լոյս տեսած էր, իսկ 1997էն ի վեր թերթը նաեւ համացանցի միջոցաւ հասանելի է աշխարհի տարածքին:
Կլենտէյլի Հայ Դատի յանձնախումբը իր տարեկան մրցանակաբաշխութեան եւ գնահատանքի ձեռնարկը պիտի իրականացնէ Կիրակի, 25 Օգոստոսի երեկոյեան, քաղաքին «Ռենըսանս» սրահին մէջ:
Ձեռնարկը առիթ մըն է մեծարելու շարք մը անձնաւորութիւններ եւ տեղական կազմակերպութիւններ, որոնք նպաստած են հայ համայնքին եւ Կլենտէյլ քաղաքին:
Այս տարուան մեծարեալներու շարքին է Ասպարէզը, որուն պիտի շնորհուի Կլենտէյլի Հայ Դատի յանձնախումբին «Հայ Դատ» մրցանակը, լուսարձակի տակ առնելու եւ գնահատելու համար Հայկական Հարցին եւ համայնքի հայութեան բարգաւաճման ջանքերուն անոր օրինակելի եւ աննկուն նուիրումը։
Ասպարէզի խմբագրութիւնը Կիրակի, 21 Հոկտեմբեր 2018-ի երեկոյեան, Մոնթեպելլոյի Ս. Խաչ Մայր Տաճարի «Բաղրամեան» սրահին մէջ պաշտօնական հանդիսութեամբ եւ ճաշի հիւրընկալութեամբ տօնեց թերթին հիմնադրութեան 110-րդ տարեդարձը։


== Աղբիւրներ ==
Կլենտէյլի Հայ Դատը Իր «Հայ Դատ» Մրցանակը Պիտի Շնորհէ «Ասպարէզ»ին«ԱՍՊԱՐԷԶ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ ՀԻՄՆԱԴՐՈՒԹԵԱՆ 110-ԱՄԵԱԿԻ ՀԱՆԴԻՍՈՒԹԻՒՆԱսպարէզ (օրաթերթ) Ընդունելութիւն «Ասպարէզ» օրաթերթի խմբագրութեան կողմէ ի պատիւ Արամ Ա ԿաթողիկոսիՇնորհաւորագիր «Ասպարէզ» օրաթերթին՝ անոր 110-ամեակին առիթով
Աշխարհբէկ Քալանթար

Աշխարհբէկ Քալանթար (11 Փետրուար 1884(1884-02-11), Արդվի, Բորչալուի գավառ, Ռուսական Կայսրութիւն - 1942 կամ 2 Յուլիս 1942(1942-07-02)),  հայ հայագէտ, հնագէտ եւ պատմաբան։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Լոռիի մարզի Արդվի գիւղը։ նախնական կրթութիւնը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան վարժարանին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1907 թուականին եւ ընդունուած՝ տեղի մարմնակրթական ուսումնարանը:
Բարձրագոյն ուսումը ստանալու համար մեկնած է Սեն Փեթերսպուրկ եւ հետեւած՝ տեղի համալսարանի պատմական եւ լեզուաբանական բաժիններու դասընթացքներուն, ուրկէ գերազանցութեան վկայականով շրջանաւարտ եղած է 1911 թուականին: Սեն Փեթերսպուրկ գտնուած ժամանակ աշակերտած է վրացի արեւելագէտ, հայագէտ ու լեզուաբան Նիկողայոս Մառին, որուն հետ տակաւին աշակերտական տարիներէն մասնակցած է Անիի պեղումներուն:
Քալանթար 1938 թուականին Ստալինեան բռնութեան ժամանակ ձերբակալուած եւ աքսորուած է. ենթադրաբար մահացած է 1942 թուականին:


== Գործունէութիւն ==
Քալանթար 1912 թուականին դարձած է Սեն Փեթերսպուրկի Հնագիտական հիմնարկի, իսկ 1914-ին Կայսերական հնագիտական ընկերութեան անդամ: Նոյն տարին նշանակուած է Սեն Փեթերսպուրկի Ասիական թանգարանի գիտական աւանդապահ: Նիկողայոս Մառ բացակայութեան ժամանակ Քալանթարի վստահած է Անիի պեղումներու հսկողութիւնն ու ղեկավարութիւնը:
Հայաստանի Առաջին հանրապետութեան ազգային խորհուրդի նախագահ Աւետիս Ահարոնեանի յանձնառութեամբ Քալանթար ստանձնած է Անիէն Հայաստան փոխադրութիւնը աւելի քան 6000 իրերու, որոնք այսօր կը պահպանուին Հայաստանի Պատմութեան  պետական թանգարանին մէջ։
1921 թուականին Քալանթար Թիֆլիսէն Երեւան փոխադրած է Մշոյ Սուրբ Առաքելոց վանքի նշանաւոր դուռը, ինչպէս նաեւ Անիի հնադարեան դրամի ժողովածուն եւ բազմաթիւ ձեռագրեր:
Քալանթար 1917 թուականին պատմաբան ու բանասէր Նիկողայոս Ադոնցի հետ միասին կազմակերպած է Վանի հնագիտական երկրորդ արշաւախումբը:
Ուսուցչական պաշտօն ստանձնած է Թիֆլիսի Անդրկովկասեան համալսարանէն ներս, ուր ստացած է ուսուցչապետի կոչում:
Համաշխարհային Ա. պատերազմին Քալանթար փոխ-գնդապետի կոչումով եղած է զօրավար Անդրանիկի թարգմանիչ-խորհրդականը:


== Աշխատութիւններ ==
Քալանթար իր արկածախնդրական կեանքը գրի առած է օրագիրին մէջ, որ առաջին անգամ լոյս տեսած է 1994-ին՝ անգլերէն լեզուով, իսկ 2007 թուականին հայերէն լեզուով:
Ան եղած է առաջին հայերէն հնագիտութեան դասագիրքի հեղինակ։ 
Ան հեղինակ է աւելի քան 70 աշխատութիւններու, որոնցմէ են «Անիի պեղումները», «Ազգային թանգարանի հարցը», «Ն. Մառի պեղումները Անիի մէջ», «Վիշապներու դարաշրջանի ջրաբաշխական համակարգը» եւ այլ աշխատութիւններ:


== Երեւանի համալսարանի եւ Հնութիւններու պահպանութոան կոմիտէի հիմնադրումթիւնը ==
Աշխարհբէկ Քալանթար եղած է Երեւանի Պետական համալսարանի եօթ հիմնադիր-դասախօսներէն մին. անոր ջանքերով հիմնուած է հնագիտութեան եւ արեւելագիտութեան ամպիոնները։
Քալանթար ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանեանի եւ նկարիչ Մարտիրոս Սարեանի հետ միասին 1919 թուականին հիմնած է Հնութիւններու պահպանման կոմիտէն։
1935 թուականին նշանակուած է Խորհրդային Միութեան Գիտութիւններու ակադեմիայի հայկական բաժանմունքի գիտական խորհուրդի անդամ:
Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի (Վաքըֆ)

Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ տաճար ներկայիս Թուրքիոյ Հանրապետութեան Հաթայի մարզի Վաքըֆ գիւղին մէջ։


== Պատմութիւն ==

21 Փետրուար 2022-ին Թուրքիոյ Սամանդաղ շրջանին մէջ տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժներէն (6,4 եւ 5,8 բալ) վնասուած է եկեղեցին։ Վաքըֆ գիւղի համայնքապետ Պերճ Քարթունը նշած է, որ 6 Փետրուարին տեղի ունեցած առաջին երկրաշարժէն ետք եկեղեցին փակուած է պատարագներու համար։


== Արտաքին յղումներ ==
Ս. Աստուածածնի Վերափոխման տօնը Վագըֆգիւղի մէջ