armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քէյ Արմէն

Քէյ Արմէն (բուն անունով՝ Արմէնուհի Մանուկեան, 2 Նոյեմբեր 1915(1915-11-02), Շիքակօ, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 3 Հոկտեմբեր 2011(2011-10-03), ), հայազգի երգչուհի, երգահան եւ դերասանուհի։
Ըմպշամարտիկ Պոպ Մանակոֆի (Ռոպերթ Մանուկեան) դուստրն է եւ Պոպի Մանակոֆ կրտսերին մեծ քոյրը։ 
Ամերիկահայ երգչուհի Քէյ Արմէն ծանօթ անուն մը հանդիսացած է ամերիկեան ժողովրդական արուեստին մէջ 1940-1950ական թուականներուն։ Ան երեւցած է ձայնասփիւռի, հեռատեսիլի, բեմերու եւ շարժապատկերի մէջ գրեթէ վեց տասնամեակ։
Քէյ Արմէն առաջին անգամ երեւան եկած է ձայնասփիւռի միջոցով՝ Նաշվիլի մէջ, իսկ 1947-ին արդէն իր սեփական շաբաթական յայտագիրը ունէր։
Հանրածանօթ եղած է “Stop the Music” հարցումներու յայտագիրով, որ նախապէս ձայնասփռուած է, ապա անցած է հեռատեսիլին։ Ուիլիըմ Սարոյեան եւ իր զարմիկը՝ Ռոս Պաղտասարեան, Քէյ Արմէնի համար գրած են նշանաւոր “Come on-a My House” երգը, որ հետագային ձայնագրուած է Ռոզմէրի Քլունիի կողմէ։
Հեռատեսիլի մէջ, նշանաւոր դարձած է “Love and Marriage” կատակերգութեամբ, եւ բազմիցս երեւցած է միջոցառումներու մէջ։ 1955-ին, առաջին անգամ երեւցած է “Hit the Deck” երաժշտական կատակերգութեան մէջ, որ մեծ յաջողութիւն ունեցած է։ Այլ ժապաւէններու մէջ դերեր ունեցած է 1961-ին, 1980-ին եւ 1981-ին։


=== Գնահատագիրեր ===
Ի շարս այլ պատիւներու, 1995-ին, նախագահ Պիլ Քլինթընէն ստացած է արուեստներու ազգային պատուոյ շքանշանը, իսկ 2008-ին՝ «Ս. Սահակ եւ Ս. Մեսրոպ» շքանշանը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ.-ի կողմէ։


=== Մահ ===
Քէյ Արմէն մահացած է 3 Հոկտեմբեր, 2011-ին, Նիւ Եորքի մէջ։
191 (թիւ)

191 (հարիւր իննսունմեկ)՝ կենտ եռանիշ բնական թիւ է 190-ի եւ 192-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
 A000040  քառասուներեքերորդ պարզ թիւն է
կիրառութիւններ
191 Քոլկա աստեղնեակի կարգային թիւն է
 Alt + 191 -ի գործադրումով կը ստացուի ┐ նշանը
Տարուայ 191րդ օրն է Յուլիս 10-ը (նահանջ տարիներուն՝ Յուլիս 9-ը)
Պրունէթ

Էլեն Երեմեան (կամ՝ Էլեն Երեմյան, 4 Մայիս 2001(2001-05-04), Երեւան, Հայաստան), յայտնի իբր Պրունէթ, հայ երգիչ եւ երգահան մըն է։ Ան կը ներկայացնէ Հայաստանը 2023 Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին «Future Lover» երգով։


== Ասպարէզ ==
Պրունէթը չորս տարեկանէն ի վեր կ՚երգէ, իսկ կը գրէ երգեր տասնհինգ տարեկանէն ի վեր։
Պրունէթը իր առաջի երգը, «Love the Way You Feel» կը հրապատարկէ տասնութ տարեկանին, Նուաք Հիմնադրամին համագործակցութեամբ, 2019 թուականի Սեպտեմբերին։ Ան նաեւ մաս կը կազմէ Project 12 խումբին, որոնք Երեւանի մէջ նուագախումբ մըն են եւ հանդէս կու գան տարբեր քլապերու մէջ։ Պրունէթը նաեւ մաս կը կազմէ «Էն Աղջիկները» (կամ անգլերէնով՝ ThoseGirlz) նուագախումբին, որ ճանչցուած է իրենց «Մենք» երգով (2022): Նոյն տարուան մէջ ան նաեւ հրապարակեց երեք երգեր՝ «Գիշեր», «Smoke Break», եւ «Բաց Կապոյց Աչքերդ», որոնցմէ վերջին երկուքը մեծապէս տարածուեցան ընկացներու վրայ։
2023 թուականի Փետրուաին մէկին, կը յայտարարուի թէ Պրունէթ պիտի ներկայացնէ Հայաստանը 2023 Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին։ Երգը, «Future Lover», կը հրապարակուի 15 Մարտին։


== Երգեր ==


=== Սինկըլներ ===


== Արտաքին յղումներ ==
Brunette at eurovision.tv
Յակոբ Մանուկեան (բանաստեղծ)


== Կենսագրութիւն ==
Յակոբ Մանուկեան (1937) Ծնած է Պէյրութ: Տեղւոյն Սրբոց Քառասնից Մանկանց Ազգ. Երկսեռ նախակրթարանը աւարտելէ ետք երկրորդական ուսումը կը ստանայ Էշրէֆիէի Հայ Աւետարանական Կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանը, ուրկէ շրջանաւարտ կ՛ըլլայ 1954-ին։ Ապա կը հետեւի Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի Ընկերային Գիտութեանց դասընթացքներուն, մասնաւորաբար՝ Պատմագրութեան, Արդի Պատմութեան ու Փիլիսոփայութեան, եւ 1959-ին կը ստանայ Պսակաւոր Արուեստից վկայական։
Նոյն տարին կ՛ընդգրկէ կրթական ասպարէզը. որոշ շրջան մը կը պաշտօնավարէ հայկական վարժարաններու մէջ, դասաւանդելով հայերէն, հայ գրականութիւն, անգլերէն եւ միջազգային պատմութիւն։ Միեւնոյն ատեն կը շարունակէ ուսումը Ամերիկեան Համալսարանին մեջ, ստանալու համար Մագիստրոս Արուեստից վկայական։
Դժբախտաբար կամքէ անկախ պատճառներով կը ստիպուի ընդհատել ուսումը եւ 1965-ին կը մտնէ Middle East Airlines ընկերութեան մէջ, ուր կը պաշտօնավարէ մինչեւ այսօր։


=== Գործեր ===
Պատանի տարիքին գրականութեան հակում ցոյց տալով, բանաստեղծութիւններ ստորագրած է տեղւոյն պարբերական մամուլին մէջ. «Պատանեկան Արձագանք»-ին, Հայ Աւետ. Կեդր. Բարձրագոյն վրժ.ի «Արփի» աշակերտական պարբերաթերթին, «Վերելք» եւ «Լաստ» պատանեկան պարբերաթերթերուն։
1955-ին «Նայիրի» գրական շաբաթաթերթին մէջ լոյս կը տեսնէ իր «Սպասումի Վայրկեաններ» խորագրով բանաստեղծութիւնը։ Այնուհետեւ պարբերաբար կ՛աշխատակցի «Նայիրի»ին, մինջեւ 1961: Ներկայիս կը ստորագրէ բանաստեղծութիւններ եւ գրադատական յօդուածներ «Բագին» գրական ամսագրին մէջ, որուն մնայուն աշխատակիցն է, անոր հիմնադրութենէն (1962) ի վեր։
Հեղինակն է բանաստեղծութեանց երկու ժոզովածոներու։
Լուսնային Ճանապարհով (Պէյրութ, 1971), եւ Անրջական Վաղորդայն (արժանացած Գէորգ Մելիտինեցի Գրական Մրցանակի, 1979-ին):
Գրական աշխատանքներուն առընթեր կը զբաղի նաեւ կրթական գործերով. ի միջի այլոցդ 1986-1992 ծառայած է Համազգայինի Հայագիտական Բարձրագոյն Հիմնարկին մէջ իրրեւ դասախօս, աւանդելով Հայ գրականութեան վերաբերեալ նիւթեր։
Յակոբ Մանուկեանի լեզուն ճոխ է եւ բազմերանգ։ Ունի գունագեղ ոճ մը։ Կը մշակէ խորիմաստ եւ միստիքական գրականութիւն մը։
Իմաստասիրական հայեցողութեամբ կը վերլուծէ կեանքի իրադարձութիւնները։


== Աղբիւրներ ==
Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 102։
Յակոբ Թօփուզխանեան

Յակոբ Թօփուզխանեան (1882-1937, Փարիզ)


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած 1882-ին: Իրաւաբան, ծառայած ֆրանսական բանակին եւ 1918-ին առաջին անգամ Լիբանան ժամանող ֆրանսական ուժերուն հետ Պէյրութ կուգայ որպէս քարտուղար-թարգման Պազ Նաւալի հրամանատարին։ Մեռած Փարիզ 1937-ին:
Տիգրան Մեծի Պողոտայ (Երեւան)

Տիգրան Մեծի պողոտայ, պողոտայ Երեւանի Կենդրոն եւ Էրեբունի վարչական շրջաններին մէջ։ Քաղաքային նշանակութեան փողոց է։


== Տուեալներ ==
Սկսած է Հանրապետութեան հրապարակէն եւ աւարտած Սասունցի Դաւիթի հրապարակին մէջ (Սասունցի Դաւիթի փողոցի եւ Արցախի պողոտայի հետ հատման հանգոյց)։


== Հատուող փողոցներ ==
Մելիք-Ադամեան փողոց
Մհեր Մկրտչեան փողոց
Հանրապետութեան փողոց
Ագաթանգեղոսի փողոց
Ֆիրդուսի փողոց
Խանջեան փողոց
Կորի փողոց
Մովսէս Խորենացի փողոց
Երուանդ Քոչարի փողոց
Զաւարեան փողոց
Նար-Դոսի փողոց
Քրիսդափորի փողոց
Գլինկայի փողոց
Գլինկայի 2-րդ փակուղի
Աճեմեան փողոց


== Նշանակալի օբյէկտներ ==
«Առէկսիմբանկ», Տիգրան Մեծի պողոտայ 9
ՀՀ Կառավարութեանն առընթեր պետական գոյքի կառավարման վարչութիւն
ՀՀ Կառավարութեանն առընթեր միջուկային անվտանգութեան կարգաւորման պետական կոմիտէ
Երեւանի Կենդրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջաններու ընդհանուր իրաւասութեան առաջին ատեանի դատարան
Անդրանիկ Օզանեանի հուշարձան
Զորավար Անդրանիկ կայարան
Հայաստանի բնութեան պետական թանգարան
Հարավկովկասեան երկաթուղի
Աղասի Խանջեանի անուան թիւ 53 դպրոց
Վահան Տերեանի անուան թիւ 60 դպրոց
Վահան Տերեանի կիսանդրի
Օքրո Օքրոյանի անուան թիւ 3 գրադարան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տե՛ս նաեւ ==
Երեւանի փողոցներու ցանկ
Երեւանի վարչական բաժանում


== Աղբիւրներ ==
Երեւան քաղաքի հասցեներու տեղեկատու, Երեւան, 1983, էջեր 369-506, Երեւան քաղաքի փողոցներու անուանումները
Երեւան քաղաքի քաղաքային նշանակութեան փողոցներու ցանկ
Կաղապար:Գիրք:Ավագյան:Երեւանի փողոցները
Հայագիտական Հանդէս

Հայագիտական հանդէս, գրական, լեզուաբանական, պատմագիտական եւ մշակութային հանդէս։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Հրանդ (անձնանուն)

Հրանդ, հայկական արական անուն։ Անուան արմատը «հուր» բառն է: Արեւելահայոց մէջ Հրանտ ձեւով է:

Լատինագիր ձեւը՝  HRANT 


== Անունը Կրողներ ==
Հրանդ (Մելքոն Կիւրճեան, 1895-1915) գրող
Հրանդ Ալեանաք ֆրանսերէն՝ Hrant Alyanak, 1880 Կ.Պոլիս-1938 Փարիզ) նկարիչ
Հրանդ Ք. Արմէն (1895-1973) պատմաբան
Հրանդ Ասատուր (1862 Կ.Պոլիս-1928) հայ բանասէր, հրապարակախօս
Հրանդ Արսլանեան (1886 Մեզիրէ, ՕԿ-1915) բժիշկ
Հրանդ Գանգրունի (ծն.1925 Դամասկոս) գրող, պատմաբան
Հրանդ Գըլըճեան (ծն.1896 Սեբաստիա) փրօֆ, ջութակահար
Հրանդ Մալոյեան (ֆրանսերէն՝ Hrant Maloyan 1896 Մուշ-1978 Դամասկոս) ֆրանսական բանակի զինուորական
Հրանդ Մարգարեան (ծն.1938 Պասրա, Իրաք) գիտնական եւ դերասան
Հրանդ Շահինեան (1923-96 Երեւան) հայ խորհրդային մարմնամարզիկ
Հրանդ Սրմաքէշեան (1888 Կ.Պոլիս-1915) բժիշկ
Հրանդ Տինք (թրք.՝ Hrant Dink 1954 Մալաթիա-սպ.2007 Իսթանպուլ) պոլսահայ լրագրող, «Ակօսի» խմբագիր
Արիս Շաքլեան

Արիս Մկրտչ Շաքլեան (1900, Կիլիկիա - 13 Նոյեմբեր 1959(1959-11-13), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ 1947-էն։ Կրած է Վարուժնակ Արիս գրական անունը, առաջին գիրքը լոյս տեսած է այդ անունով, ստորագրէր է նաեւ Ա. Շ.։
Ծնած է Հայկական Կիլիկիայի Չորք Մարզպան (Դյորդ-յոլ) քաղաքի մէջ։ Աւարտած է տեղի միջնակարգ դպրոցը, ապա որպէս ուսուցիչ աշխատած է Ալեքսանդրետի եւ Դամասկոսի հայկական դպրոցներուն մէջ։ Ա. Շաքլեանը «Եփրատ» թերթի խմբագիր եղած է 1929-ի ամառը, 1931-1932-ին, 1936-1937-ին (թերթը դարձած է երկօրեայ) եւ 1943-1945-ին։ 1945-ին ներգաղթած է Հայաստան։ Մահացած է Երեւանի մէջ:


== Ա. Շաքլեանի գործեր ==
Դեղին երգեր, Հալէպ, տպարան Արարատ, 1927, 40 էջ։
Միջինք, Հալէպ, տպարան Տէր-Սահակեան, 1943, 80 էջ։
Կար ու չկար... (պատմուածքներ), Հալէպ, տպարան Ա. Տէր-Սահակեան, 1946, 147 էջ։
Մեր Հայաստանն է, Երեւան, Հայպետհրատ, 1949, 82 էջ։
Հեքիաթներ (գրքում տեղ ունեցած է Ա. Շաքլեանի «Բախտի անիւը» հեքիաթը), Հալէպ, տպարան Տէր-Սահակեանի, 1950, 11 էջ։
Հեքիաթներ, Հալէպ, տպարան «Նայիրի», 1950, 28 էջ։
Բախտն ու աշխատանքը (հեքիաթներ եւ զրոյցներ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1956, 123 էջ։
Ինձնից քեզ խրատ (հեքիաթներ եւ զրոյցներ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1957, 112 էջ։
Ֆալլահներ (վէպ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1958, 416 էջ։
Հեքիաթներ, Երեւան, Հայպետհրատ, 1960, 103 էջ։
Քարփաթոս

Քարփաթոս (յուն․՝ Κάρπαθος)․ Տոտեքանիսա, Քարփաթիօ ծով, Յունաստան։  Հարուստ բուսականութեամբ կղզի, պահպանուած է Natura 2000, GR2210001 արձանագրութեամբ։  Մայրաքաղաքն է Փիղատիա կամ Քարփաթօ բնակավայրը։


== Անուանում ==
Կղզիին անուանումին մասին կան բազմաթիւ տարբերականեր․-

Օմիրոս Հոմերոս զայն Քրափաթօ անուանած է ըստ Ստրապոնի Աշխարհագրականի մէջ եղած ակնարկութեան,
Թեթրափոլիս եւ Անեմոեսա․ նախապատմական շրջանի անուանումները,
Scarpanto․ Մինջնադարին տրուած անունը։


== Պատմական ակնարկ ==

Քարփաթոս դիցաբանութեան մէջ տիտան Իափեթոսին հայրենիքն է։  Ըստ Օմիրոսին Քրափաթոս (Քարփաթոս) հպատակած է Մինոասեան քաղաքակրթութեան եւ աւելի ուշ մաս կազմած է Աթենեան Դաշնութեան՝ մինչեւ Ք․Ա․ 400, եւ ապա Ռոտոսցիները զայն գրաւած են։

Հնադարին Քարփաթոս ունեցած է 4 բերդաքաղաքներ․ Արքասիա, Վրիքուս, Քարփաթոս եւ Սարոս (Սարիա կղզիակին վրայ)։  
100 մեթր լայնքով նեղուց մը Սարիա կղզիակը եւ Քարփաթոսը  իրարմէ կը բաժնէ եւ Քարփաթոսին կողմի ծովափին յայտնաբերուած են Փոսիտոնաս Փորթիու տաճարին աւերակները, իսկ Թրիսթոմու ծովախորշը հին Վրիքունտոսին բնական նաւահանգիստը եղած է։
Ք․Ա․ 4-րդ դարէն ետք, կը գտնուի յաջորդաբար Հռոմէական, Բիւզանդական, Ճենովացիներուն եւ Օսմանցիներուն իշխանութեան տակ։  
1912-ին Իտալիոյ գիրիշխանութեան տակ կը գտնուի։  5 Հոկտեմբեր 1944-ին Քարփաթոյին բնակիչները կ՛ ապստամբին եւ կը յաջողին կղզիէն վտառել իտալական բանակին զինուորները։ 


== Աշխարհագրութիւն ==
Քարփաթոսին տարածութիւնն է 324,7քլ․², ծովեզրը՝ 160 քլ․ եւ բնակչութեան թիւը՝ 6 226։
Ժայռոտ կղզի է, բարձր լեռներով եւ դարվար ծովափներով։  Ժամանակին ամբողջովին կանանչապատ եղած է։ Բարձրադիր գագաթները զայն կը յատկանշեն․ անոնք կը հասնին մինչեւ 1215 մեթր։  Հարաւի հրուանդանն է Քասթելոս։ Հիւսիսին կը գտնուի Սարիա կղզիակը։ 


=== Բուսական եւ կենդանական աշխարհ ===
Հիւսիսային եւ կեդրոն-արեւմտեան մասին կը պահպանուին շոճիի ծառախիտ անտառները որոնք տեղ տեղ ցանցառ են։  Քարփաթոյին ժայռերուն վրայ եւ ժայռոտ ծովափներուն կը հանդիպինք անհետացումի վտանգի ենթակայ թռչուններ, ինչպէս օրինակ՝ Մավրոփեթրիթիս եւ Էղէողլարոս։  Կղզին գաղթող թռչուններու կայան է։  
Քարփաթոս շրջապատուած է գեղեցիկ, զուլալ ծովափներով, որոնցմէ ոմանք դժուար հասանելի են՝ անտառներու արահետներէն եւ առուակներէն։  Կղզին ունի բազմաթիւ շթաքարերով եւ պտկաքարերով քարայրներ՝ մանաւանդ կեդրոնական մասին։ 


=== Բնապահպանում ===
Հարուստ բուսականութեամբ կղզին, ինչպէս նաեւ Սարիա կղզիակը եւ ծովեզերեայ գօտին (112,92 քլ․² տարածութիւն) պահպանուած են Natura 2000, GR2210003 արձանագրութեամբ։  


=== Բնակավայրեր ===
Մնայուն բնակչութեամբ բնակավայրերն են (2011-ի մարդահամար)՝


==== Կղզիին հարաւային մաս ====
Փիղատիա կամ Քարփաթոս (2 707), Փլաթիոլօ (81), Ափերի (353), Միրթոնաս (2), Արքասա (531), Ֆինիքի (33), Վոլատա (251), Լասթոս (13), Մենեթես (416), Այիոս Իանիս Աֆիարթի (1), Քիփոս Աֆիարթի (123), Լաքի (122), Մեսոհորի (225), Քաթօ Լեֆքոս (89), Ափանօ Լեֆքոս (57), Օթոս (265), Սթես (10), Քալենես (6), Փիլես (216), Սփոա (162), Այիոս Նիքոլաոս (7)։


==== Կղզիին հիւսիսային մաս ====
Օլիմպոս (270), Ավլոնա (7), Տիաֆանի (228), Թրիսթոմոս (6) եւ Սարիա կղզիակ (45)։


== Տեսարժան վայրեր ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
       


== Տե՛ս նաեւ ==
Ռոտոս 
Քոս
Փաթմոս
Քասթելորիզօ
Արքի
Թիլոս
Քալիմնոս
Նիսիրոս 
Սիմի
Ալիսիա Սիլուերսթոն

Ալիսիա Սիլուերսթոն (անգլերէն՝ Alicia Silverstone; ծնած է՝ 4 Հոկտեմբեր 1976 (40 տարեկան), Սան Ֆրանցիսքոյ, Գալիֆորնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։Դերասանական ծաղրանկար սկիզբը նկարահանած է Aerosmith ռոք-խումբի երաժշտական տեսահոլովակներուն մէջ։ Դերասանուհին յաջողութիւն բերած է «Տարուածութիւն» (1993) ֆիլմը։ Հանդիսատեսին յայտնի է նաեւ «Պայթիւն անցեալից» եւ «Պաթմանը եւ Ռոպինը» ֆիլմերէն։


== Ֆիլմագրութիւն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Արտադրողներ ===
Սահակ Ա. Քհնյ. Պալեան

Սահակ Ա. ՔՀՆՅ.Պալեան Աւագանի անունով Սարգիս Պալեան, որդի՝ Յովաննէսի եւ էլմիրի, ծնած է 1899-ին Քիլիսի մէջ։ Եղած է քահաննա։


== Կենսագրութիւն ==
Սահակ Ա. ՔՀՆՅ. Պալեան, ծնած է Քիլիս 1899-ին։ Նախնական ուսումը ստացած է Քիլիսի Ազգ. Վարժարանը, որմէ աւարտած է փայլուն արդիւնքներով մտած է Այնթապի Կիլիկեան Ճեմարանը 1915-ին։ Ուսման զուգահեռ, ան յաճախած է եկեղեցի ու մաս կազմած՝ դպրոց դասին։ Տարի մը ետք աքսորուած է Տէր Զոր, գտնուած է մեծ դժուարութիւններու դիմաց սակայն յաղդահարած է զանոնք եւ մնացած է տոկուն։1919-ին վերադացած է Քիլիս, ուր դասաւանդած է եւ միեւնոյն ժամանակ ծառայած է եկեղեցիին մէջ։Կիլիկիոյ վերջին պարպումի ժամանակ գաղթած է եւ հասած է Հալէպ։1923-ին Հալէպի Կիլիկեան Վարժարանի խնամակալութիւնը զինք կը ղրկեն Ազէզ, որպէսզի հիմը դնէ Սահակեան Վարժարանին, եւ յաջողոծ է կրթական նախարարութենէն ստանալ դպրոցի արտօնագիրը։ 1925-ին փոխադրուած է Հոմս եւ ստանձնած է ուսուցիչի պաշտօնը այնտեղի Ազգ. Սահակեան Վարժարանին մէջ։ Երկու տարուայ պաշտօնավարութենէ ետք փոխադրուած է Ազէզ օգտակար դառնալու հայ մանուկներու։ Կարճ ժամանակի մը համար հաստատուած է Թրիփոլի, ապա կրկին՝ Ազէզ։ Ան պսակուէցաւ Օրդ. Սրբուհի Գլճեանի հետ եւ ունեցած է 6 զաւակ՝ Լուսին, ալիս, աղաւնի, արիս, յովհաննէս եւ Արմէն։ Առաջին տարին հազիւ բոլորած ան ընտրուած է քահանայութեան թեկնածու։ Սակայն մերժած է այս առաջարկը, պատճառաբանելով իր ուսման մակարդակի անբաւարութիւնը։ Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ առարկութիւնը գտնէլով իրաւացի եւ տրամաբանական զինք ուազծէ ուղղարկէլ դպրեվանք, որպէսզի շարունակէ իր ուսումը։ Ան ղրկուած է Երուսաղէմ՝ ծանօթանալու Հայ եկեղեցւոյ կարգն ու կանօնին ու 10 Յուլիս 1930-ին վերադարձաւ Հալէպ ։ Տէր Հայրը աւելի քան 12 տարիներ քահանայագործած է Ազէզի մէջ, օգտակար ծառայութիններ մատուցանելով եկեղեցւոյ ու իր Հայրենակիցներուն։ 1943-ին փոխադրուած է Հալէպ, եւ քահանագործած է եւ նաեւ օգտակար դարձած է Հալէպահայերուն։ Այսպիսով Սահակ ծանօթ անուն մը դարձաւ հալէպահայերուն համար։ 19961-ին ան վերջապէս որոշած է Պէյրութ հաստատուիլ, ուր նշանակուած է նոր Մարաշի Ս.Քառասնից Մանկաց Եկեղեցուոյ հոգեւոր հովիւ։ 1969-ին ան փոխադրուած է Գանատա, Մոնթրէալ միանալու համար իր զաւակներուն։ 1980-ին փոխադրուած է Սան Ֆրանսիսքօ ըստ զաւակներուն վկայութեան։ Ան կը մահուան  1990-ին Սան Ֆանրասիսքօ։ Վէրջին օծումը ու թաղման կարգը կը կատարուի Ս.Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցուոյ մէջ։


== Մրցանակներ ==
Իր տարիներու ծառայութեան համար ան պարգեւատրուած է Լանջախաչով՝ Գարեգին Ա. Կաթողիկոս Յովսէփեանցէն, իսկ 1965-ին Աւագութեան պատիւով ու տիտղոսով՝ Խորէն Ա. Կաթողիկոսէն։ 1946-ին Հ.Բ.Ը.Միութենէն ստացած է «վէթէրան» անդամի վկայագիր։
Կիլիկեան Հայաստան

բարեւ
Այիոս Նիքոլաոս, կղզիակ

Այիոս Նիքոլաոս (յուն․՝ Άγιος Νικόλαος)․ հիւսիսային Էվոյիքոս ծոցի հրաբխային անբնակ կղզիակ, Յունաստան։
Կանանչապատ կղզին անունը առած է իր վրայ գտնուող համանուն մատուռէն։
Պուրունտի

Աֆրիկայ Հանրապետութեան փոքրատարածք  կեդրոնն է ։  Ան ունի ընդհանուր սահմաններ Ռուանտայի, Կոնգոյի Տեմոկրատական Հանրապետութեան եւ Թանզանիայի հետ։ Տարածքի մեծ մասը բլուրներով պատված սարահարթ է, որ  արեւմուտքին կը ձգէ 2000–2600 մեթր բարձրութեամբ լեռնաշղթան։


== Կլիմա ==
Կլիման մերձհասարակածային է։ Խոշոր գետերն են Ռուվուվուն, Ականյարուն, Մալագարասին։


== Պատմութիւն ==
Պուրունդիի բնիկները պիգմէյներն են։ Աւելի ուշ հաստատուած են բանտու ժողովուրդները։ Երկիրը դարերով շարունակեր է բնիկ ժողովուրդներու ընդհարումներու թատերաբեմ ըլլալով։ Այդ արհիւնահեղութունները հուտու եւ տուտսի էթնիկ խումբերոը միջեւ վերսկսած է 1990-ական թուականներուն։


== Բնակչութիւն ==
Բնակչութեան հիմնական մասը կը կազմէ Պուրունդի ժողովուրդը (հուտու՝ 85%, տուտսի՝ 14%), կան նաեւ բատվա պիգմէյներ, սուախիլներ, հնդիկներ եւ այլն։


== Տնտեսութիւն ==
Պուրունդին տնտեսապէս թոյլ զարգացած երկիր է։ Տնտեսութեան հիմքը գիւղատնտեսութիւնն է։ Գլխաւոր մշակաբոյսը սուրճն է (արաբիկա տեսակը)։ Մշակոյթ են նաեւ բամպակենի, թէյ, եգիպտացորեն, սորգո, յոդատու արմավենի, գետնանուշ, ծխախոտ եւլն.։ Զարգացած է արդիւնաբերութեան վերամշակման (գլխաւորապէս գիւղատնտեսական հումքի) ճիւղը։ Տանգանիկա լիճին կը զբաղին ձկնորսութեամբ։
Նորրա պեկրավնինկսփլաթսէն

Norra begravningsplatsen (թարգմանաբար՝ «Հիւսիսային հանգստարան»)՝ Սթոքհոլմի ամէնախոշոր գերեզմանատունը, բացուած է 1827 թուականի Յունիս 9-ին:


== Նշանաւոր Թաղուածներ ==
բեւեռախոյզ Սալոմոն Անտրէ (Salomon August Andrée 1854-1897)
Նոպէլեան Մրցանակ ստացած Քլաս Արնոլտսոն (Klas Pontus Arnoldson 1844-1916)
դերասանուհի Ինկրիտ Պերկման (Ingrid Bergman 1915-1982)
դիւանագէտ Ֆոլքէ Պերնատոթ (Folke Bernadotte 1895-1948)
դասական երգահան Ֆրանց Պերուալտ (Franz Berwald 1796-1868)
ճարտարապետ Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն (Isak Gustaf Clason 1856-1930)
դերասան Եյոսթա Էքման (աւագ, Gösta Ekman 1890-1938)
դերասան, գրագէտ Հասէ Էքման (Hasse Ekman 1915-2004)
բնագէտ, Նոպէլեան Մրցանակ ստացած Ալվար Կուլսթրանտ (Allvar Gullstrand 1862-1930)
վարչապետ Փէր Ալպին Հանսոն (Per Albin Hansson 1885-1946)
թուաբանագէտ Սոֆիա Քովալեւսքայեա (Sofia Kovalevskaya София Ковалевская 1850-1891)
ճարտարագէտ եւ գիւտարար Կուսթաֆ տէ Լաւալ (Gustaf de Laval 1845-1932)
վարչապետ Արվիտ Լինտման (Arvid Lindman 1862-1936)
հեղինակ Վիլհելմ Մոպերկ (Vilhelm Moberg 1898-1973)
գիւտարար եւ Նոպէլեան Մրցանակի հիմնադիր Ալֆրէտ Նոպէլ (Alfred Nobel 1833-1896)
հեղինակ, գրականութեան Նոպէլեան Մրցանակ ստացած Նելլի Զաքս (Nelly Sachs 1891-1970)
բեմադրիչ Վիքթոր Շեոստրեոմ (Victor Sjöström 1879-1960)
գիտնական Անտերս Ռէթսիւս (Anders Retzius)
վարչապետ Քարլ Սթաֆ (Karl Staaff 1860-1915)
դերասան, բեմադրիչ Մաուրից Սթիլեր (Mauritz Stiller 1883-1928)
գիտնական, Բնագիտութեան եւ բժշկութեան Նոպէլեան Մրցանակ ստացած Հուկոյ Թէորել (Hugo Theorell 1903-1982)


== Տե՛ս նաեւ՝ ==
Սքուկսչիւրքոկոտէն


== Արտաքին Յղումներ ==
Official website
Սրբուհի Վարդանեան

Սրբուհի Վարդանեան (1900, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1974, Պոլիս, Թուրքիա)։ 
Յաճախած է Սուրբ խաչ եւ Պայծաո Տայեան վարժարաննեբ եւ աշակերտած Ինտրայի եւ Շահան Պէրպէրեանի։ Աշխատակցած է Իսթանպուլահայ եւ սփիւրքահայ մամուլին՝ բանաստեղծութիւններով, քրոնիկներով, գրական-գեղարուեստական եւ երաժշտական յօդուածներով։ Իր ամունոյն՝ Հայկազ Վարդանեանի հետ միասին մեկենասած են Կոմիտաս Վարդապետի քարաձայն պատարագի տպագրումը, Արմենուհի Թէրզեանի հեղինակութիւններուն հրատարակումը, եւ նաեւ փրկած Տիգրան Չուխաճեանի Ինտիանա օբերային ձեոագիրներըԿարօ Աբրահամեան,  Վարք Քահանայից Բերիոյ թեմի, հ. Ա (խմբ. Պէպօ Սիմոնեան), Անթիլիս, «Տպարան Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Անթիլիաս - Լիբանան», 2004։։
Ֆինլանտա

Ֆինլանտա (ֆին.` Suomi, շուէտ.` Finland, պաշտօնապէս Ֆինլանտայի Հանրապետութիւն, ֆինլ.` Suomen tasavalta, շուէտ.` Republiken Finland) պետութիւն Հիւսիսային Եւրոպայի մէջ։ Սկսած 1956 թուականէն Հիւսիսային Խորհուրդի, 1995 թուականէն` Եւրոպական Միութեան եւ 1996 թուականէն Շէնկենեան համաձայնութեան անդամ է:
Արեւելքէն սահմանակից է Ռուսաստանի Դաշնութեան, հիւսիս-արեւմուքէն` Շուէտիոյ Թագաւորութեան, հիւսիսէն` Նորվեկիոյ Թագաւորութեան: Ֆինլանտայի կազմի մէջ կը մտնեն նաեւ Ալանտեան Կղզիները: Տարածութիւնը 338,000 քմ² է (առանց ներքին ջուրերու` 305,500 քմ²), բնակչութիւնը` 5,5 մլն. (2015), մայրաքաղաքը` Հելսինքի: Վարչականօրէն բաժանուած է 12 լեանի (նահանգի):
Անկախ հանրապետութիւն է 1917 թուականէն ի վեր:
2010 թուականին Ֆինլանտան Newsweek ամսագրի կողմէն գրաւած է առաջին տեղը «Աշխարհի Լաւագոյն Պետութիւններ» ցանկին մէջ (անգլ.` The World's Best Countries), իսկ 2012 թուականին դարձաւ «Ամենակայուն Երկիրը Աշխարհի Մէջ» ամերիկեան «Fund for Peace» ֆոնտի գնահատմամբ:


== Անուանում ==
Երկիրը Ֆինլանտա անուանած են շուէտները, որոնք երկար դարեր կը տիրէին վրան: Ֆինները իրենց երկիրը կ'անուանեն Սուոմի, որ կը նշանակէ ճահիճներու ու լիճերու երկիր: Իսկապէս, անոր տարածքի 1/3-ը ճահճապատ է, իսկ լիճերու թիւը շուրջ 6 հազար է (տարածքին 10 %-ը):
Ֆերա Ֆաոսեթ

Ֆերա Լենի Ֆաոսեթ (անգլերէն՝ Farrah Fawcett, 2 Փետրուար 1947(1947-02-02)[…], Քորփուս Քրիսթի, Թեքսաս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 25 Յունիս 2009(2009-06-25)[…], Սանթա Մոնիքա, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) Ամերիկացի դերասանուհի։
Ֆերա Ֆաոսեթ ծնած է Քորփըս Քրիսթի, Թեքսասի մէջ: Ունէր երկու քոյր։ Մայրը՝ Փոլին Ալիս Էվընզ զինք «Ֆերա» կոչած էր, որովհետեւ իր ազգանունին հետ կը յարմարէր։ Հայրը՝ Ճէյմզ Ուիլիըմ Ֆաոսեթ քարիւղի դաշտերու պայմանագրող էր։ Ֆերա Իրլանտացի, Ֆրանսացի, Անգլիացի եւ Բնիկ Ամերիկեան «Չոքթաու» ծագում ունի։
Համբարձում Ապաճեան

Համբարձում Ապաճեան, (1851, Կեսարիա, Թուրքիա - 1906, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն), փաստաբան, Կեսարիա 1851 ծննդաւայրին մէջ նախակրթութիւնը ստանալէ ետք Պոլսոյ իրաւագիտական վարժարանը կը մտնէ եւ փաստաբանի վկայականը առնելէ ետք Կեսարիա կը դառնայ, փաստաբանութիւն կ՛ընէ ու յետոյ Պոլիս կը փոխադրուի եւ հոն կը մահուան  1906-ին:


== Աղբյուրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պոտուրեան,Պուքրէշ,1944
Խաշուրի

Խաշուրի (վրաց.՝ ხაშური), քաղաք (1921 թուականէն) Վրաստանի Շիտա Քարթլի երկրամասի մէջ։ Երկաթուղային եւ ինքնաշարժային ճանապարհներու հանգոյց է։ Ունի 26 135 բնակիչ (ըստ 2014 թուականին մարդահամարի տուեալներու)։ Կան երկաթուղային փոխադրամիջոցի ձեռնարկութիւններ, թեքսթիլ-կալանթերեայի գործարան, ապակէ տարայի, պահածոներու գործարաններ, հայրենագիտական թանգարան։
Հայկական Հզօր Խմբակ

Հայկական հզօր խմբակ, 1920-1921 թ. ծնած, 1934 թուականին Երեւանի մէջ կազմաւորուած շնորհալի երեխաներու խմբակին մէջ նախնական կրթութիւն ստացած, ապա Երեւանի երաժշտանոցը աւարտելուն պէս, 1945-1946 թուականներուն Մոսկուայի երաժշտանոցը ընդունուած հինգ հայ երգահաններու շրջանակը։ Անոնց հիմնական ղեկավարներն էին Արամ Խաչատուրեանն ու Տիմիդրի Շոստակովիչը։ Այս խմբակին անունը տուաւ ռուս ճանչցուած երաժշտագէտ Իւրի Կորեւը , համեմատելով զայն յայտնի ռուս երգահաններու Հզօր խմբակի հետ։ Խմբակի անդամներէն չորսը արժանացած են ԽՍՀՄ Ժողովրդական արուեստի կոչմանը, Ալեքսանտր Յարութիւնեանն ու Առնօ Բաբաջնեանը արժանացած են նաեւ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի երիտասարդ տարիքին։


== Ստեղծագործական գործունէութիւն ==
Ճամբորդելով Սովետական Հայաստանի մէջ 1940-ական թուականներուն Մարիեթա Շահինեան նկատած է երիտասարդ երգահաններուն. Յարութիւնեանն ու Բաբաջանեանը՝ երեւանցիներ են, Միրզոյեան՝ ծնունդով Գորիէն։ Անոնցմէ ամէն մէկը արդէն ուրուանշած է իր երաժշտական «դէմք»ը։ Ինչպէս կը նշուի «Անկախ թերթ»ի (Независимая газета) քննադատը, հայ երգահաններու այս խումբը «կը ներկայացնէ երկարատեւ համագործակցութեան փայլուն հնգեակ`մարդկային եւ ստեղծագործական առումներով, որ արտացոլուած է ամէն մէկու ներաշխարհին վրան, ամէն մէկուն երգահանական կերպարի ձեւաւորման վրայ»։ Ա. Յարութիւնեանը ու Առնօ Բաբաջանեանը համահեղինակ են «Հայկական ռապսոդիա»յի, որ միասին կը կատարէին երկու դաշնամուրի վրայ։ Համագործակցութեան մէկ այլ օրիակ է՝ այս անգամ Ա. Բաբաջանեանի եւ Ղ. Սարեանի «Առաջին սիրոյ երգը» կինոֆիլմի երաժշտութեան համատեղ ստեղծումը։ Յայտնի է Է. Միրզոեանի «Արագ պարի» համատեղ կատարումը հեղինակի եւ Ա. Բաբաջանեանի կողմէն։ Դաշնակահար եւ երաժշտագէտ Շահան Արծրունիի խօսքերով «երաժշութեան բնագաւառին մէջ հայկական հզօր խմբակի ներկայացուցիչները հիմնադրեցին հայկական երաժշտական դպրոց»։


== Անդամներ ==
Առնօ Պապաճանեան,
Էդուարդ Միրզոյեան,
Ալեքսանդր Յարութիւնեան,
Ղազարոս Սարեան,
Ադամ Խուդոյեան


== Աղբիւրներ ==
Մ. Շահինեան, «Ճանապարհորդութիւն Սովետական Հայաստանով» (Мариэтта Сергеевна Шагинян. Путешествие по Советской Армении), 1950, էջ 216
Երգ հաւերժութեան (Песня для вечности / Независимая газета, Марк Петросян 2001-01-20)
Շահան Արծրունի, Ադամ Խուդոեանի 85-ամեակին նուիրուած համերգ (Sahan Arzruni, Concert marks composer Adam Khudoyan’s 85th anniversary, Armenian Reporter — 3/31/2007)


== Գրականութիւն ==
Հայրապետեան Ս. Ս., «Հայոց Մեծերը», ՀՀ ԳԱԱ «Գիտութիւն» հրատ., Երեւան, 2013, էջ 83
Սարեան Ա. Ա., «Ռուսական կրթութեան նշանակութիւնը «Հայկական հնգեակի» ստեղծագործական հասունացման ընթացքին մէջ», Մշակոյթներու երկխօսութիւն։ Միջազգային գիտաժողովի նիւթեր, Գիւմրի, 2008: