armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լեւոն Արիսեան

Լեւոն Եղիայի Արիսեան (19 Յունուար (1 Փետրուար) 1903, Վան, Վանի Նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1938), հայ պետական եւ կուսակցական գործիչ, փիլիսոփայ, մանկավարժ։


== Կենսագրութիւն ==
Լեւոն Արիսեան, ծնած է Վան։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի հայկական «Երամեան» դպրոցին մէջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներուն քոյրերուն հետ գաղթած է Երեւան։ 1916–ին մեկնած է Քիսլովոտսք՝ հօրեղբօր մօտ ուսումը շարունակելու։ 1917–ին Թիֆլիս փոխադրուած է եւ մարզարան ընդունուած է։ 1919–ին Երեւան տեղափոխուած է, աւարտած է արական մարզարանը։ 1919–ին եղած է «Սպարտակ» կազմակերպութեան անդամ, Փետրուար 1920–ին՝ համայնավարական կուսակցութեան շարքերը։ 1921-1925 թուականներուն սորված եւ աւարտած է Մոսկուայի պետական համալսարանի հասարակական գիտութեան հիմնարկը, որմէ ետք աշխատած է ՀԿ(բ) կ Կենկոմին մէջ որպէս մամուլի մասնաճիւղի վարիչ։
1927–ին եղած է Երեւանի պետական համալսարանի ուսումնական մասի ժողովրդապետը եւ համալսարանի մէջ դասաւանդած է։ Համալսարանին մէջ մէկ տարի աշխատելէ ետք, 1928–ին ընդունուած է Մոսկուայի հասարակական գիտութիւններու գիտահետազօտական հիմնարկի ռուսաստանեան ընկերակցութեան բաժինը։ 1933–ին հրաւիրուած է Հայաստան եւ լուսաւորութեան ժողովրդական պատուիրակ նշանակուած է։ 1934–ին ՀԿԿ Կենկոմի քարոզչութեան անդամ եղած է եւ խռովութեան բաժնի վարիչ։ 1936–ին դարձեալ լուսաւորութեան ժողովրդական պատրուիրակ նշանակուած է։ 1931–ին անոր շնորհուած է մասնագէտի գիտական կոչումը։
Գիտական հետազօտութիւնները իմացաբանութեան հարցերուն նուիրուած են, գերմանացի նշանաւոր փիլիսոփայ Իմանուէլ Կանտի եւ նորկանտականներու փիլիսոփայական հայացքներու քննական վերլուծութեան։
1957–ին, Երեւանի մէջ ռուսերէն լեզուով լոյս տեսած է Լեւոն Արիսեանի «Իմացութեան տեսութեան պատմութենէն» մենագրութիւնը։
1962–ին Երեւանի մէջ հիմնադրուած թիւ 127 դպրոցը մեծ մտաւորականի անունով կը կոչուի։


== Մահը ==
1938–ին, 35 տարեկանին անհիմն բռնադատուած ու գնդակահարուած է։


== Տե՛ս նաեւ ==
Լեւոն Արիսեանի անուան թիւ 127 աւագ դպրոց


== Երկեր ==
Из истории теории познания, Е., 1957.
Արմէն Այվազեան

Արմէն Այվազեան (կամ՝ Արմեն Այվազյան, ծնած 14 Մայիս, 1964 թուականին, Երեւան, Հայաստան), հայ հնագէտ, պատմաբան եւ քաղաքագէտ:Այվազեան Արարատ Ռազմավարագիտական Կեդրոնի տնօրէնն է, եւ հետազոտող Մատենադարանէն ներս: Ան ունի Դոկտորեան վկայականներ պատմութեան (1992) եւ քաղաքական գիտութեան (2004) ոլորտներուն մէջ:1992 թուականէն 1994 ան աշխատեցաւ իբր օգնական Հայաստանի Նախագահին, խորհրդատու Արտագին Գործոց Նախարարին, եւ Ատենապետը Ներկայացչական Հայաստանի խումբին Եւրոպայի Անվտանգութեան եւ Համագործակցութեան Կազմակերպութեան մէջ (անգլ.՝ Organization on Security and Co-operation in Europe կամ OSCE) Վիեննայի մէջ:


== Գործեր ==


=== Գրութիւններ ===
The Armenian Rebellion of the 1720s and the Threat of Genocidal Reprisal. Centre for Policy Analysis American University of Armenia, Yerevan 1997
The Settlement of the Nagorno-Karabakh Conflict and the Strategic Security of Armenia. 1998 (original title: Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը եւ Հայաստանի ռազմավարական անվտանգությունը)
The History of Armenia as Presented in American Historiography: A Critical Survey. 1998, (original title: Հայաստանի պատմության լուսաբանումը ամերիկյան պատմագրության մեջջ. քննական տեսություն.)
The Code of Honor of the Armenian Military, 4-5th centuries 2000 (original title: Հայ զինվորականության պատվո վարքականոնը, 4-5-րդ դարեր)
Mother Tongue and The Origins of Nationalism: A Comparative Study of the Armenian and European Primary Sources Matenadaran (Artagers), Yerevan, 2001 (original title: Մայրենի լեզուն եւ ազգայնականության սկզբնավորումը. հայկական եւ եվրոպական սկզբնաղբյուրների համեմատական քննություն)
The Armenian Church at the Crossroads of the Armenian Liberation Movement in the 18th century. Lusakn, Yerevan 2003 (original title: այոց եկեղեցին XVIII դարի հայ ազատագրական շարժման քառուղիներում)
Essential Elements for Armenia's National Security Doctrine. Yerevan, Part 1. 2003 (original title: Հիմնատարրեր Հայաստանի ազգային անվտանգության հայեցակարգի։)
The Cornerstones of Armenian Identity. The Armenian Language, Army and State. 2007 (original title: Հայկական ինքնության հիմնաքարերը. լեզու, բանակ, պետություն)
The Armenian Military in the Byzantine Empire : Conflict and Alliance under Justinian and Maurice.  2012 (in English, translated also into French` Les forces militaires arméniennes dans l'Empire byzantin : Luttes et alliances sous Justinien et Maurice)


=== Խմբագրութիւններ, հաւաքածուներ ===
An Anthology of International Anti-Corruption Experience. (Ed. together with G. Yazichian), 2005 (original title: Հակակոռուպցիոն ռազմավարության միջազգային փորձը.)
Pro Patria. 'The Liberated Territory of Armenia and the Settlement of the Nagorno-Karabakh Conflict.' 2006 (original title: Հայրենատիրություն)
Pro Patria. The Questions of Strategy and Security. Selected Studies. volume 2, 2007 (original title: Հայրենատիրություն)


== Արտաքին յղումներ ==
Արմեն Այվազեանի անձնական կայքէջը
ԱՐԱՐԱՏ Ռազմավարագիտական կենտրոն
17 Յունուար

17 Յունուար, տարուան 17-րդ օրն է։

 16 Յունուար  17 Յունուար  18 Յունուար 


== Դէպքեր ==
1917, Միացեալ նահանգները Վիրճինեան կղզիներուն դիմաց $25 միլիոն վճարեցին Դանիոյ
1995, Ճափոնական Քոպէ քաղաքին մէջ պատահած երկրաշարժէն կը զոհուէ մինչեւ 6434 մարդ


== Ծնունդներ ==
1940. Ներսէս Պետրոս ԺԹ. (Թարմունի), մ.2015, Կաթողիկոս Պատրիարք Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց
1942, Մուհամմէտ Ալի (Muhammad Ali, ծն. Քասիուս Քլէյ, մ.2016)ամերիկացի արհեստավարժ բռնցքամարտիկ, հասարակական գործիչ
1964, Միշէլ Ֆէյրլի (Michelle Fairley), իրլանտացի դերասանուհի
1966, Ճաշուա Մալինա (Joshua Charles Malina), ֆիլմի եւ թատերական դերասան
1983, Ալվարօ Արպելոա (Álvaro Arbeloa Coca), սպանացի ֆութպոլիստ


== Մահեր ==
1901, Էլիըս Ռիկզ (Elias Riggs, ծն.1810), ամերիկացի միսիոնար, լեզուաբան


== Տօներ ==
52 (թիւ)

52 (յիսուներկու)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 51-ի եւ 53-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
տեղղուր քիմիական տարրի (52Te) ատոմային թիւն է
Եւրոպա (52 Europa) աստեղնեակի կարգահամարն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 5  2 -ի գործադրումով կը ստացուի 4 թուանշանը
52-ն են՝տարուայ շաբաթները
դաշնամուրի C major ճերմակ ստեղները+52-ը Մեքսիքոյ զանգելու միջազգային քոտն է
52-ը Ֆրանսայի Վերին Մարն տարածքի կարգային թիւն է
տարուայ 52րդ օրն է Փետրուար 21-ը
1952 թուական
Ռիմ Ապու Հասան

Ռիմ Ապու Հասան, յորդանանցի քաղաքական գործիչ եւ նախարար։


== Կենսագրութիւն ==
Ռիմ Ապու Հասան 1985-ին աւարտած է Յորդանանի համալսարանը՝ ստանալով Իրաւագիտութեան BA աստիճան։ 1986-ին Լոնտոնի համալսարանի տնտեսագիտական բաժանմունքէն ստացած է Իրաւագիտութեան մագիստրոսի աստիճան։ 1987-1988 թուականներուն Հարուըրտի համալսարանի իրաւագիտութեան բաժանմունքն մէջ եղած է այցելու-հետազօտող։ Ամուսնացած է, ունի երկու զաւակ։


== Աշխատանք ==
Ռիմ Ապու Հասան 1992-ին զբաղած է Յորդանանի մէջ կիներու եւ երեխաներու իրաւունքներուն մասին օրէնքի նախագծումով։ Ան 2002-ին եղած է Յորդանանի մէջ առաջին բարեփոխումներու նախաձեռնութեան անդամ, իսկ 2005-ին՝ Յորդանանի խորհրդարանի օրէնսդրութեան եւ արդարադատութեան ենթայանձնաժողովի անդամ։ 2006-ին մասնակցած է Յորդանանի միասնական բարեփոխումներու ֆորումին։ 2006-2008 թուականներուն աշխատած է իբրեւ Արդարադատութեան նախարարի խորհրդական։ Հիմնադրած է Յորդանանի մէջ Կիներու Միջազգային Ֆորումի մասնաճիւղ եւ 2006-էն 2008 եղած է անոր նախագահը։
2011-ի Մայիսին դարձած է Մարդու իրաւունքներու ազգային կեդրոնի հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամ։ 2013-ին նշանակուած է ընկերային զարգացման նախարար։ Ան խօսած է Յորդանանի սահմանադրութեան 308 յօդուածի չեղարկման մասին, որ ամուսնանալու պարագային բռնաբարողը կ՛ազատէ պատասխանատուութենէ։ Ան կողմնակից եղած է բռնաբառումը բացառող օրէնքին փոփոխութեան։
Ալպերթ Մկրտչեան

Ալպերթ Սարգիս Մկրտչեան (8 Օգոստոս 1926(1926-08-08), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Անդրկովկասի ԽՖՍՀ, Խորհրդային Միութիւն - 20 Փետրուար 2007(2007-02-20), Մոսկուա, Ռուսիա), խորհրդային հայ շարժանկարի բեմադրիչ, սենարիստ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Երեւան: 1960-ին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստական-թատերական հիմնարկի դերասանական բաժինը, իսկ 1971-ին` Մոսկուայի շարժապատկերի հիմնարկի բեմադրութեան բաժանմունքը:
1960–1966 թուականներուն եղած է հայկական պատկերասփիւռի սթիւտիոյի, 1971-էն` «Հայֆիլմ» սթիւտիոյի բեմադրիչ, 1995-1999 թուականներուն` Գիւմրիի դրամատիկական, 2000 թուականէն` Երեւանի Մհեր Մկրտչեանի անուան արուեստի թատրոններու տնօրէն եւ գեղարուեստական ղեկավար:
Դասաւանդած է Երեւանի Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանին եւ Թատրոնի ու շարժապատկերի պետական հիմնարկներուն մէջ:
10 Յունիս

10 Յունիս, տարուան 161-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 162-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 204 օր


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:10 Յունիսի ծնածներ

1857՝ Վահան Արծրունի (մ․1947), կազմախօս, առողջաբան
1881՝ Նշան Թաշճեան (մ․1945), հայ ատամնաբոյժ


== Մահեր ==
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:10 Յունիսի մահացածներ

1914՝ Երուանդ Ոսկան (ծն.1855), հայ քանդակագործ
1926՝ Անթոնի Կաուտի Antoni Gaudi, ճարտարապետ
1855՝ Պօղոս Մելիքշահեան (մ․1788), հայ փիլիսոփա, բնագէտ
1993՝ Շաւարշ Քահանայ Պալըմեան, (ծ․ 1915)․ հոգեւորական, հասարակական գործիչ, ուսումնասիրող եւ յօդուածագիր
2000՝ Հաֆէզ Ալ-Ասատ (ծն․1930), Սուրիացի՝ ռազմական, պետական եւ քաղաքական գործիչ


== Տօներ ==

Արաբական Բանակի օր (Յորդանան)
Ժամացոյցի օր (Ճափոն)
Քեյփթաուն

Քեյփթաուն, Կապշտադ, (անգլերէն՝ Cape Town, աֆրիկանս՝ Kaapstad, կոսա՝ iKapa), բնակչութեամբ երկրորդ (Յոհանեսբուրգէն հետոյ քաղաքը Հարավաֆրիկեան Հանրապետությունեան մէջ։ Կը գտնվուի երկրի հարավ-արեւմուտքի մէջ, Ատլանտեան օվկիանոսի ափին, Բարեհուսո հրվանդանէն ոչ հեռու։
Քեյփթաունի մէջ կը գտնվուի երկրի խորհրդարանը։ Քեյփթաունը հայտնի է իր նավահանգստով եւ կը համարվուի աշխարհի ամենագեղեցիկ քաղաքներէն մէկը։
Հայերը Երուսաղէմի մէջ

Հայերը Երուսաղէմի մէջ հաստատուած են վաղնջական ժամանակներէն։ Անոնց ներկայութիւնը վկայուած է դեռեւս նախաքրիստոնէական ժամանակներուն՝ պատմական հեռաւոր անցեալին։
Իբրեւ ձեւաւորուած համայնք, Երուսաղէմի հայկական համայնքը Միջնադարէն մինչ օրս կը գործէ։ Սկզբնական ժամանակներուն Երուսաղէմ մեկնած են հիմնականին հայ ուխտագնացներ եւ հոգեւորականներ, որոնք կ՚այցելէին Յիսուս Քրիստոսի գերեզմանը։ Բացի այդ, Երուսաղէմ կը մեկնէին նաեւ հայ ուսանողներ եւ առեւտրականներ։
Անկէ ետք անոնց հիմնական մասը հաստատուեցաւ քաղաքին մէջ։
Այսօր Երուսաղէմի մէջ կը բնակի շուրջ 3 հազար հայ՝ հիմնականին արհեստաւորներ, բժիշկներ, ձեռնարկատէրեր, հոգեւորականներ, մտաւորականներ։ Այստեղ կը գտնուի Երուսաղէմի հայոց պատրիարքութիւնը՝ Սրբոց Յակոբեանց վանքով ու վանքապատկան կալուածքներով, հայկական տպարանով։
Երուսաղէմը հայ մշակոյթի եւ մատենագիտութեան կեդրոններից է։ Սրբոց Յակոբեանց վանքի թանգարանին մէջ կը պահուին տարբեր ժամանակներու ուխտաւորներու ձեռքով Երուսաղէմ բերուած հայ վարպետներու պատրաստած ոսկիէ, արծաթէ, փայտէ իրեր, ձեռագրակազմեր, կանթեղներ, վարդապետական եւ եպիսկոպոսական գաւազաններ, Կիլիկիոյ հայոց թագաւոր Հեթում Ա.-ի մականը, Թորոս Ռոսլինի նկարազարդ ձեռագրերու հիմնական մասը։ Վանքի ձեռագրատան մէջ կը պահուի հայերէն ձեռագրերու՝ աշխարհի երկրորդ հաւաքածոն։
Հայրենիք-Սփիւռք կապերու ամրապնդման, հայապահպանութեան կ՚աջակցին Հայկական բարեսիրական, Հայ երիտասարդաց միութիւնները, «ՀԵՄ» եռամսեայ թերթը, «Սիոն» գրական ամսագիրը։
Կը գործեն երգի-պարի, թատերական խումբեր, Երուսաղէմի ժառանգաւորաց եւ Սրբոց թարգմանչաց վարժարանները։ Փօքրաթիւ հայեր կ՚ապրին նաեւ Իսրայէլի այլ քաղաքներու մէջ։


== Պատմութիւն ==

6-րդ դարուն Երուսաղէմ կ՚այցելէ վարդապետ Անաստասը, որ ուխտագնացութենէն բացի Երուսաղէմ եկած էր որոշ ուսումնասիրութիւններու համար։ Ըստ անոր վկայութեան, Երուսաղէմի հայակական եկեղեցիներու թիւը կը հասնի եօթանասունի։
Վիկթոր Ազարիայի «Երուսաղէմի հայկական թաղամասը» աշխատութեան մէջ կը նշուի, որ Հին Երուսաղէմի մէջ հայերը ունեցած են իրենց առանձին թաղամասը։
Արաբական նուաճումներէն ետք Երուսաղէմի մէջ ստեղծուած իրադրութիւնը հայ համայնքի համար աւելի բարեկեցիկ էր, քանի Բիւզանդիոյ կառավարութեան շրջանին։
7-11-րդ դարերուն Երուսաղէմի վրայ իշխող արաբ եւ իսլամադաւան այլ իշխանաւորներ ճանչցած են հայ համայնքի ինքնուրոյնութիւնն ու անոր իրաւունքները որոշ քրիստոնէական սրբավայրերու նկատմամբ։ 11-րդ դարուն Երուսաղէմի հայկական թաղամասը, որ հին քաղաքի չորս թաղամասերէն մէկն է, արդէն իսկ զբաղեցուցած է իր ներկայիս (շուրջ 120000 մ) տարածքը։ Կիլիկեան հայոց թագաւորներու օրօք հայերը աւելի ամրացած են Երուսաղէմի մէջ Քաղաքի հայ բնակչութիւնը աւելցած է 11-րդ դարու վերջը -12-րդ դարու սկիզբը, երբ այն նուաճած են խաչակիրները, որոնց բանակին մէջ եղած են հայեր Կիլիկիայէն եւ Սուրիայէն: Կիլիկիոյ Թորոս Բ. իշխանապետի (1145-1169) եւ Երուսաղէմի թագաւոր Ամալրիխի (1162-1173) միջեւ բանակցութիւններ եղած են 30 000 հայերու Կիլիկիայէն Պաղեստին վերաբնակեցնելու վերաբերեալ (Երուսաղէմի թագաւորութեան ռազմական ուժը մեծցնելու նպատակով)։
Երուսաղէմի մէջ բնակող հայերը հիմնականին կեդրոնացած էին քաղաքի փողոցներէն մէկուն մէջ, որ կը կոչուէր Հայկական։ Պատմիչները կը վկայեն, որ այդ շրջանին Երուսաղէմի մէջ հաստատուած հայկական միաբանութեան անդամներու թիւը հասած է 500-ի, իսկ աշխարհիկ բնակչութիւնը շուրջ 1000 ընտանիք էր։
178 (թիւ)

178 (հարիւր եօթանասունութ) զոյգ եռանիշ բնական թիւ մըն է 177-ի եւ 179-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
 A001358  յիսունութերորդ կիսապարզ թիւն է
երկու քառակուսիներու գումար է՝ 178=132+32
կիրառութիւններ
178 Պելիսանա աստեղնեակի կարգային թիւն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 178 -ի գործադրումով կը ստացուի ▓ նշանը
Տարուայ 178րդ օրն է Յունիս 27-ը (նահանջ տարիներուն՝ Յունիս 26-ը)
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (648)

Դուինի եկեղեցական ժողով 648 թուականին Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դուինի մէջ հայոց կաթողիկոս Ներսես Գ Տայեցիի եւ Հայոց իշխան Թեոդորոս Ռշտունիի օրոք ու նախաձեռնութեամբ գումարուած ժողով։ Ըստ Սեբեոսի, ժողովին մասնակցած են Հայոց բոլոր եպիսկոպոսներն ու նախարարները (անոնց անուններն ու թիւը չի նշուիր)։

640-ական թուականներուն, Հայաստանի վրայ արաբական արշաւանքներու ժամանակ, Բիւզանդիոն ձգտած է իր կողմը գրաւել հայերուն, «դաւանական միութեան» առաջարկով պարտադրած է քաղկեդոնականութիւն։ Բիւզանդական Կոստանդիանոս III կայսրը եւ Կոստանդնուպոլիսի պատրիարքը նամակ ուղղարկած են Հայոց կաթողիկոսին եւ Թեոտորոս Ռշտունի իշխանին՝ յորդորելով ընդունիլ քաղկեդոնական դաւանանքը եւ վերջ տալ թշնամանքին։ Կաթողիկոսը եւ իշխանը Դուինի Ե ժողովը հրավիրած են նախ պատրաստելու կայսրին եւ պատրիարքին ուղարկուելիք պատասխանը, երկրորդ՝ կազմելու դաւան. ձեռնարկ փաստական պատճառաբանութեամբ, եւ երրորդ՝ իբրեւ ուղեցոյց հավատի ձեռնարկ սահմանելու հայերուն համար, որպէսզի պարզ ելլայ հայոց դաւանութիւնը եւ անոր տարբերութիւնը յունականէն։
Սեբէոսի (7-րդ դար) «Պատմութիւնէն» չերեւիր, որ ժողովին մէջ կազմած թուղթը ուղարկած են կայսրին։ Սակայն ընդարձակօրէն բերուած է դաւան. ձեռնարկը։ Անոր ընդհանուր բովանդակութիւնը հայոց դաւանութեան ամփոփումն է, ուր մասնաւորապէս շեշտուած է Քաղկեդոնի եւ Հայ եկեղեցիի վարդապետութիւններու տարբերութիւնը։ Հեղինակները հիմնավորած են Հայ եկեղեցիի դաւանութեան ուղղափառութիւնը՝ համաձայն 3 տիեզերաժողովներուն(Նիկիայի-325 թուական,Եփեսոսի-381 թուական, Քաղկեդոնի-451 թուական) որոշումներուն։ Վերջոաւորութեան, բանադրած են բոլոր հերձուածողներուն եւ քաղկեդոնականներուն։ Ժողովը բանադրած է նաեւ Յովհան Մայրավանեցիի աշակերտ Սարգիսի հերձուածը (յայտնի է Մայրագոմեցիներու աղանդ անունով), բացատրած «Սուրբ Աստուած» երգը «խաչեցարով» ըսելու դաւանական սկզբունքը։ Թուղթին մէջ կը խոսուի է նաեւ երկրորդ անգամ ամուսնացողներուն եռամեայ ապաշխարությունէն յետոյ հաղորդութիւն ընդունելու, իսկ երրորդ եւ չորրորդ անգամ ամուսնացողներուն՝ եկեղեցիի հաղորդութիւնէն զրկելու կանոններու մասին։ Ժողովի որոշումները ստորագրած են հոգեւորական եւ աշխարհական բոլոր ժողովականները, կնքած իրենց մատանիներով եւ հանձնած կաթողիկոսին՝ ի պահպանութիւն։


== Տե՛ս նաեւ ==
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (506)
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (554)
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (609-610)
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (645)
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (719-720)


== Արտաքին յղումներ ==
Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու ժողովներ, պաշտոնական կայք
Համպուրկ

Համպուրկ (գերմաներէն՝ Hamburg), մեծութեամբ՝ Գերմանիոյ երկրորդ քաղաքն է (Պերլինէն ետք), եօթներորդ մեծագոյնը՝ Եւրոմիութեան մէջ եւ ամէնէն խիտ բնակչութեամբ քաղաքը Եւրոպական միութեան ոչ մայրաքաղաքներուն մէջ։
Համպուրկ մեծ նաւահանգստային քաղաք է։ Անոր բնակչութիւնը 1,7 միլիոնէն աւելի է, իսկ Համպուրկ Մեթրոփոլիթըն մարզը ունի աւելի քան 5 միլիոն բնակիչ։ Քաղաքը կը գտնուի Էլպա գետին մօտ։ Համպուրկ կը համարուի փոխադրամիջոցներու հանգոյց, որովհետեւ Եւրոպայի երկրորդ մեծ նաւահանգիստն է։ Անիկա կը հանդիսանայ ԶԼՄ-ներու եւ արդիւնաբերութեան կեդրոն։ Ձայնասփիւռի եւ հեռուստաալիքներ հեռարձակող Norddeutscher Rundfunk Gruner + Jahr եւ Spiegel-Verlag կը համարուին Համպուրկի լրատուական կարեւորագոյն սիւները։
Համպուրկ դարեր շարունակ եղած է կարեւոր տնտեսական կեդրոն եւ կը համարուի աշխարհի երկրորդ հնագոյն դրամատան՝ Berenberg Bank-ի նստավայրը։


== Անուանում ==
Հիմնադրած է ֆրանկներու կայսր Քարլոս Մեծը 811 -ին ձկնորսական գիւղին տեղը՝ իբրեւ պաշտպանական կէտ։ Անուանումը, որ կազմուած է ստորին գերմաներէն Ham - «խորշ» եւ Burg- «ամուր քաղաք» բառերէն, կը նշանակէ՝ «ամրոց՝ խորշի ափին»։


== Կլիմայ ==
Համպուրկ ունի ովկիանոսային կլիմայ։ Հազուադէպօրէն կը ձիւնէ, սովորաբար տարուան ընթացքին մէկ կամ երկու անգամ։


== Պատկերասրահ ==
Քուենքա

Քուենքա (սպ.՝ Cuenca) քաղաք Սպանիոյ մէջ։ Մատրիտէն հազիւ երկու ժամ հեռու գեղատեսիլ գիւղաքաղաքմը։ Բնակչութեան թիւը կը կազմէ 56 189 մարդ, տարածքը՝ 954,2 քմ²։ 1996 թուականին ներառուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան ցուցակի մէջ, որպէս լաւ պահպանուած միջնադարեան քաղաք։


== Բնակչութիւն ==
Կափարիչ (Պզտիկ Ծածկոց)

Պզտիկ ծածկոցը Ս. Պատարագի սկիհին ծածկոցին տակ դրուող քառակուսի կափարիչ մըն է: Արեւմտեան ծէսէն քաղուած սովորութիւն մըն է: Լատին եկեղեցուոյ մօտ վուշէ շինուած կ՛ըլլայ, իսկ արեւելեան Եկեղեցիներու մօտ՝ բամպակէ, վուշէ կամ մետաքսէ եւ այլազան գոյներով: Կրնայ ըլլալ քառակուսի կամ կլորակ: Քահանան անով կը ծածկէ սկիհը թռչող մժեղներուն դէմ: Կարգ մը արեւելեան Եկեղեցիներու մօտ երկրորդ կափարիչ-զարդ մը կը գործածուի՝ մաղզման հովէն պատսպարելու համար:


== Աղբիւր ==
Աւետաբեր, 1997, Պէյրութ, Լիբանան
Բաբգէն Սիւնի

Պետրոս Բարեան (1873-26 Օգոստոս 1896), ճանչցուած է իր պատերազմական անունով Բաբգէն Սիւնի։ Ան կարեւոր գործիչ եղած է հայ ազգային շարժման մէջ, որպէս ՀՅԴ-ի անդամ եւ նախագահ։


== Կենսագրութիւն ==
Ան ծնած է 1873 թուականին Ակն գիւղին մէջ՝ ուր ծնած էր Սիամանթօ։ Կանուխ տարիքէն կը փոխադրուի Պոլիս, ուր կը շարունակէ ուսումը։ Պոլիսի մէջ ան կւ սկսի հետաքրքրուիլ յեղափոխական շարժումներով։ Ան կը միանայ Ծովային ընկերութեան, ուր կը գտնէ համակրելի ու խեղճ երիտասարդներ որոնց հետ կը կազմէ Սիւնիք ազգային խումբը, յետագային անոնք կը միանան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հետ։
ՀՅԴ-ի հետ անդամակցելէ ետք, ան ճանչցուեցաւ իր լաւ կարողութեամբ ու հետախուզութեամբ առանց կասկած մը արթնցնելու ուրիշին մէջ։ Հետագային ան դարձաւ անհրաժեշտ անդամ ազգային շարժման մէջ։
Համիտեան ջարդերու ընթացքին ան կորսնցուց իր ծնողքը։ ՀՅԴ նշանակեց Բաբգէն Սիւնիի իրենց առաջնորդը։ Օգոստոս 26 1896-ին Բաբգէն Սիւնին Գարեգին Պասդրմաճեանի եւ այլ Ֆետայիններու հետ յարձակեցան Օսմանեան պանքը, ան առաջին 5 հարձակողներէն էր, բայց առաջ որ նոյնիսկ կրնար պանք մտնել կապար մը մտաւ իր կծքին որ իր սպաննութեան պատճառը եղաւ։ Թէեւ իր կարճ կեանքին ան միշդ մեծ գործ կատարած է Հայոց Ազգային շարժման մէջ։


== Ծանօթագրութիւններ ==

ARF Lebanon page
From the Armenian։ Mihran Kurdoghlian, Badmoutioun Hayots, C. hador [Armenian History, volume III], Athens, Greece, 1996, pg. 44.
Never Gonna Change

"Never Gonna Change" երգ մըն է արձանագրուած Նոր Զիլանտական զոյգ Պրուտզի (Broods) կողմէ իրենց ալպոմ Broods (EP)-ի համար, 2014: Թողարկուած է 29 Յունուար 2014-ին Polydor Records-ի կողմէ իբրեւ առաջին երգ Անգլիոյ մէջ, եւ իբրեւ երկրորդ երգ ընդանհրապէս:


== Յօրինում ==
"Never Gonna Change" խառնուրդ մըն է glitch, synth եւ trip hop ժանրի: Բառերու առմամբ, երգը զոյգի մը բաժանումի մասին է եւ ինչպէս ամբողջութեամբ անկարելի է լգել իրենց: Ինչպէս Ճորճիա Նոթ յայտնեց The Fader-ին, երգը ներշնչուած էր անձնական փորձարութեամբ եւ ինք ալ գրած էր երգը մինչ Քէյլըպը արտադրած էր:


== Քննադատական ==
Idolator-ի Սէմ Լանսքի արտայայտուեցաւ դրական ձեւով երգին հանդէպ, մասնաւորապէս Ճորճիայի «աննման» ձայնի կարողութեան հանդէպ: Ճոն Թէնըրզը Pigeons & Planes-ի բախդատեց այս երգը նախորդ իրենց թողարկած երգ Bridges-ի, երկուքն ալ հաւասարապէս քովելով:


== Երգի Տեղադրութիւն ==
Digital download
"Never Gonna Change" - 4:10Digital download (Remix)
"Never Gonna Change (Lone Remix)" - 5:57


== Լաւագոյն Երգերու Ցանկերու Վրայ ==


== Թողարկում ==
Դեղեր եւ բժշկութիւն

Դեղեր եւ բժշկութիւն, գիտաբժշկական տեղեկագիր, կը հրատարակուի 1993-էն եւ անվճար կը տրուի հանրապետութեան բոլոր բժշկական կազմակերպութիւններմոն։ 1999 -էն տեղեկագիրը Անկախ տեղեկագրերու միջազգային ընկերութեան (International Society of Drug Bulletins - ISDB) անդամ է։ Տեղեկագիրը հասցէագրուած է բժիշկներուն եւ բժշկագիտական ոլորտի այլ մասնագէտներուն։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Անոյշ (Օփերա)

Անոյշ (Օփերա), հայ ժողովրդական երաժշտական լեզուով գրուած առաջին լիաւարտ օփերան, որ ազգային օփերային գրականութեան մէջ ստեղծեց նոր ոճական ուղղութիւն։ Երաժշտութիւնը եւ թատերակը Արմէն Տիգրանեանի (ըստ Յովհաննէս Թումանեանի համանուն պոէմի)։ Գրուած է 1908-1912 թուականներուն Աղեքսանտրայի մէջ:
Հայկական առաջին օփերան` «Անուշ»-ը առաջին անգամ Երեւանի մէջ կը ներկայացուի հեղինակ Արմէն Տիգրանեանի բեմադրութեամբ եւ ղեկավարութեամբ, Ջանփոլատեան թատրոնին մէջ` 1913-ին, ապա 25 եւ 28 յունիս 1920-ին։

Անուշ օպերայի առաջին ներկայացումների պաստառները
		
		
		
		


== Բեմականացումներ ==
1908 - առանձին հատուածներ աշակերտներու ուժերով ներկայացուած են Թիֆլիսի մէջ։
1912 - առաջին բեմադրութիւնը Աղեքսանտրիայի մէջ, սիրողական դերակատարներով։
1919 - Թիֆլիսի Արտիստական թատրոնին մէջ, ներկայացուած է Յ. Թումանեանի 50-ամեակին։
1935 - առաջին բեմադրութիւնը Երեւանի մէջ։ Յետագային ներկայացուած է 1000-էն աւել անգամ։
1939 - Վերաբեմադրուած է Երեւանի մէջ։
1939 - Երեւանեան ներկայացումը Մոսկուայի մէջ։
1941 - Ատրպէյճանի օփերայի եւ բալետի թատրոնին մէջ։
1956 - Վերաբեմադրուած է Երեւանի մէջ։
1956 - Երեւանեան ներկայացումը Մոսկուայի մէջ։
1956 - Ատրպէյճանի օփերայի եւ բալետի թատրոնին մէջ։
1959,1962 - Երեւանեան ներկայացումը Պաքուի մէջ
1963,1979,1987 - Երեւանեան ներկայացումը Թիֆլիսի մէջ
1969 - Երեւանեան ներկայացումը Մոսկուայի մէջ
1970 - Մարսէլի մէջ
1971 - Երեւանեան ներկայացումը Սոչիի մէջ
1972 - Փարիզի մէջ
1976 - Երեւանեան ներկայացումը Մոսկուայի մէջ
1978 - Երեւանեան ներկայացումը Քիեւում
1978 - Երեւանեան ներկայացումը Ռոստով-Տոնի մէջ
1979 - Երեւանեան ներկայացումը Լենինկրատի մէջ
1989 - Երեւանեան ներկայացումը ԱՄՆ-ի մէջ


== Աղբիւրներ ==
«Յառաջ», Բ. տարի, թիւ 131, 24 Յունիս 1920, Երեւան, էջ 1։
Քարել Հանսա

Քարել Հանսա (չեխ․՝ Karel Hansa,25 Նոյեմբեր 1890(1890-11-25), Վիեննա, Աւստրո-Հունգարիա - 4 Յունիս 1967(1967-06-04), Փրակա, Չեխոսլովաքիա), չեխ գրող, ճանապարհորդ, հայ ժողովուրդի մեծ բարեկամ:


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Վիեննա։ Հայրնը ունեցած է աւստրիական կամ գերմանական ծագում, մայրը` չեխական:
Չեխական պաշտօնական արխիւային փաստաթղթերէն յայտնի դարձած է, որ Հանսան մայրենի լեզուն նկատած է չեխերէնը: Անոնց ընտանիքը Աւստրիայէն Չեխիա տեղափոխուախ է մինչեւ 1919 թուական: Իսկ 1932 թուականին Հանսան արդէն ստացած է Չեխիոյ քաղաքացիութիւն:


== «Արեւելքի Սարսափները» աշխատութիւնը ==
1923 թուականին հրատարակած է «Արեւելքի Սարսափները» խորագիրը կրող գիրքը, անիկա Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող չեխերէն գրուած առաջին գիրքն է: Հանսա «Արեւելքի արհաւիրքները» գիրքին մէջ վաւերագրած է իր տեսածը։
1922 թուականին, Հանսա Զմիւռնիա երթալու ճանապարհին, առաջին անգամ նաւուն վրայ տեսած է յոյն փախստականներ, իսկ երբ հասած է Պէյրութ եւ Սուրիա, հանդիպած է Հայոց ցեղասպանութիւնը վերապրածներու: Ան աշխատանքի անցած է Մերձաւոր Արեւելքի նպաստամատոյց կազմակերպութեան մէջ եւ սկսած է արձանագրել հայ որբերը, իսկ որոշ ժամանակ ետք նաեւ մասնակցած է որբերուն Ուրֆայէն եւ Խարբերդէն դէպի Հալէպ եւ Պէյրութ տեղափոխման աշխատանքին:
2022-ի աշնան, լոյս տեսած է Հանսայի «Արեւելքի արհաւիրքները» գիրքին հայերէն քննական թարգմանութիւնը` «ՕՐԵՐ» եւրոպական ամսագիրի կայքէջի գլխաւոր խմբագիր, Քարլի համալսարանի դոկտ. Աննա Կարապետեանի աշխատասիրութեամբ եւ մեկենասութեամբ «Մարլենքա ինթըրնէշընըլ» ընկերութեան նախագահ Գէորգ Աւետիսեանի:


== Արտաքին յղումներ ==
ՉԵԽԻՈՅ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԸ ՃԱՆՉՑԱՒ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆԸ։
«Ցեղասպանութեան յաւերժ վիշտը» վաւերագրական ֆիլմին անդրանիկ ցուցադրութիւնը տեղի ունեցաւ Պրահայի մէջ։
Մոնթէֆորթինօ

Մոնթեֆոթտինօ (իտալ.՝ Montefortino), քոմունա Իտալիաի մէջ, կը գտնուի Մարկէ շրջանին մէջ՝ Ֆերմո փրովինցիային մէջ։
Բնակչութիւնը կը կազմէ 1285 մարդ (2008), բնակչութեան խտութիւնը՝ 17 մարդ/կմ²։ Տարածքը կը կազմէ 78 քմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63044։ Հեռախոսային կոդ՝ 0736։


== Բնակչութիւն ==


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոսահամար։ 0736 859101
Էլեկտրոնային փոստ։ commontef@tiscalinet.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.montefortino.com/


== Արտաքին յղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (անգլերէն)