Հայկ Վարդան

Հայկ Վարդան ծնած է Զուիցերիա, Զուիցերիահայ համբաւաւոր երաժշտահան Հայկ Վարդանի ծնողքի արմատները Կարս, Անի քաղաքէն են:


=== Մասնագիտութիւն ===
Փիլիսոփայութեան եւ պատմութեան հանդէպ դիւրագրգիռ Հայկ Վարդանը սորված է երաժշտահանութիւն եւ դաշնամուր Պազելի, Պուտափեշտի, Փարիզի, Սոֆիայի եւ Վենետիկի մէջ:
Հայկական ծագումով զուիցերիացի երգահան Հայկ Վարդան ժամանակէն յօրինած է մօտաւորապէս երեսուն տարուան ժամանակակից կտորները, որոնք ոգեշնչուած են երաժշտական ​​մեծ աւանդոյթի ազդեցութիւններէն ինչպիսիք են  Եւրոպական եւ Արեւելեան մշակոյթները:
Այդ երկու աշխարհներու խաչմերուկին վրայ, երաժշտահան Հայկ Վարդան կը համատեղէ արեւմտեան բանականութիւնն ու արեւելեան խորհրդաւորութիւնը արձակելով հոգեւոր ուժ, որ բնորոշ է իր բոլոր ստեղծագործութիւններուն:


=== Ստեղծագործութիւններու ընտրանին ===
Պրոմեթէիւս XII (Prometheus XII) Թատերախաղ երաժշտութիւն, օփերա երկու գործողութեամբ, որ ներկայացուած է իբրեւ համաշխարհային առաջին ներկայացում 1994-ին Վենետիկի (Teatro Goldoni) Թէաթրօ Կոլտինիի մէջ եւ արձանագրուած նոյն տարին: 1995-ին մրցանակ ստացաւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ եւ հռչակը տարածուեցաւ Փարիզի եւ այնուհետեւ կատարուեցաւ Երեւանի երաժշտանոցի մէջ:
Լա Ֆէնիս (La Fenice) – Դաշնամուրի սոնաթ, որ գրուած է 1997-ին եւ քանի մը անգամ կատարած է Սպանացի արուեստագէտ (Brenno Ambrosini) Պրեննօ Ամպրոզինիի կողմէ:
Սելլեսսիմօ -1999 (Cellissimo-1999) բնօրինակ երգագրութիւն, որ նախատեսուած է յատկապէս չորս թաւ ջութակի համար նոյն անունով ամբողջը եւ առաջին ներկայացումը տեղի ունեցաւ Քրոնպերկի (Kronberg Music Festival) երաժշտական ​​փառատօնին:
Հոգեհանգիստի Պատարագ ռեքուիէմ (Requiem), որ յօրինուած է 1996-ին եւ ելոյթ ունեցած է 2001-ին Ժընեւի եւ Զիւրիխի մէջ Փրակայի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի (orchestra Prague Philharmonic)  եւ Չեխական ձայնասփիւռի երգչախումբի (Czech Radio Choir) կողմէ:
Օրաթորիօ Լ՛ինֆինիթօ (Oratorio L’Infinito) խորագրուած Կ. Լէոփարտիի (G. Leopardi) բանաստեղծութիւնը: Ձայնագրուած 2008-ին «Օէմմ Էտիցիոն»ի (Oemme edizioni)ի մէջ, Վենետիկ:
Լե Շանթ Կրենաց - րիթուրնէ քոնթրը լա կուէրր (Les Chants Grenats- ritournelles contre la guerre) յօրինուած 2005-ին:I. Սիմֆոնի Թէնեպրէ (Symphonia Tenebrae) խորագրուած Փօլ Սելանի (Paul Celan) բանաստեղծութիւնը: Ձայնագրուած՝ 2012-ին Վենետիկ.Մսթըր Մանի Օթերա պուֆֆա (Mister Money - Opera buffa), երգաթատերագիրք՝ Կ. Շէվրոլէթ (G. Chevrolet), ոգեշնչուած՝ Յակոբ Պարոնեանի «Մեծապատիւ Մուրացկաններ» վէպէն:Էփիթաֆ (EpitaphE), յօրինուած 2010-ին սենեկային նուագախումբի համար.II. Սիմֆոնիա Քոնսերթանթէ (Symphonia Concertante), որ յօրինուած է 2012-ին ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախմբի համար:III. Սիմֆոնիա Ռեքուիսաթ (Requiescat), որ յօրինուած է 2014-ին սոփրանօ, պարիթոն եւ նուագախումբի համար:IV. Սիմֆոնիա Շէյքսփիրիըն (Symphonia Shakespearean), յօրինուած՝ 2015-ին:Կոմիտաս Քառեակ (Gomidas Quartet), յօրինուած՝ 2015-ին:
V. Symphonia King Lear, յօրինուած՝ 2017-ին:
VI. Symphonia Hungarahay, յօրինուած՝ 2018-ին:


=== Ստեղծագործութիւններ ===
Հայկ Վարդան յօրինած է բազմաթիւ Ստեղծագործութիւններ ներառեալ սիմֆոնիաներ եւ օփերաներ:

2018: VI. Symphonia Hungarahay2017: V. Symphonia King Lear2015: Gomidas Quartet2015: IV. Symphonia Shakespearean2013-2014: III. Symphonia Requiescat 1915 - soprano, baryton and orchestra2012-2013: II. Symphonia Concertante - violin, cello and orchestra2010: EpitaphE - for orchestra2008: Phantasia - piano 4 hands2007: Perpertuum Mobile Streichquartett III2006: Symphonia Tenebrae - after the poem by Paul Celan2005: Les Chants Grenats - anti-war rituals, musical show, poem by Gérald Chevrolet2000-2004: Mister Money - opera buffa, text by Gérald Chevrolet. Inspired of «Honorable Beggars» (1887) the satirical novel of Hagop Baronian2003: Aram - cello, solo2001: 3 Lieder - for the theatre « L’oint d’Algérie »2000: Symphonia Tenebrae - Teil I, Cadenza, Accordéon, voix, cello, 2 percussions1999: Liebesträume - harp and percussion1999: Cellissimo-Suite - 4 cellos1998: L’Infinito – Oratorio chœur et orchestre after the poem of Giacomo Leopardi1997: La Fenice - sonata for piano1995-1996: Requiem - choir and orchestra1992: 2 Bagatellen - clarinet and piano1991: Bewegungen - synthesizer1990-1994: Prométhée XII - dramma per musica, opera1988-1989: Modus - mezzo-soprano and ordinateur1987: Elegia - violin solo1986: 8 Variationen, soprano solo1985: Sonate - violin solo1984: Momente - piano and violin1982: Fini, c’est fini - chanteur and orchestra1981: Unser Weg - quatuor à cordes, percussion, piano1981: Sonata für “M” - piano1980: Streichquartett II “Lamento”1980: Kyrie eleison und Sanctus - chœur a capella1979: 7 Kinderstücke und Postlüd - piano1978, 1982, 1993: 3 Lieder - soprano and piano1978: Elegia - cello solo1978: Streichquartett I1975: 3 Miniatüren - piano


=== Համերգներ ===
22 Փետրուար 2015-ին, Զուիցերիահայ երաժշտահան Հայկ Վարդանի երեք սիմֆոնիաները Փրակայի Սուրբ  Սիմոնի եւ Յուդայի (Աստուածաշունչին մէջ Ս. Թադէոս առաքեալը  նաեւ կը կոչուի Ղեբէոս եւ Յուդա) եկեղեցւոյ մէջ` Զլինի Պոհուսլաւ Մարթինուի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի եւ խմբավար Տաւիտ շուեցի ղեկավարութեամբ:  Կատարուեցան նուագախումբի համար Էպիթաֆը, Երկրորդ սիմֆոնիան ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախումբի համար եւ Հայոց ցեղասպանութեանը նուիրուած «Երրորդ սիմֆոնիա ռեքուիէմ 1915»-ը: Համերգին ելոյթ ունեցան սոփրանօ  Ճանա Սիպերան եւ պարիթոն Ճիրի Պրուքլերը:


=== Մրցանակ ===
1995-ին, Փարիզի մէջ, ան արժանացեր է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի մրցանակին իր «Պրոմեթեւս 12» (Prométhée XII – Dramma) օփերայի համար, որ ներկայացուած է 1994-ին (Teatro Goldoni) «Կոլտոնի Թատրոն»ի մէջ, Վենետիկ:
1999-ին, իր  CELLISSIMO համաշխարհային ստեղծագործութիւնը բարձր գնահատուեցաւ Ֆրանքֆուրթր Ալլկէմայն Ցայթունկի (Frankfurter Allgemeine Zeitung) կողմէ,  իբրեւ «ստեղծագործութիւն մը որ կիրականացնէ մեր բոլոր ցանկութիւնները»:  (անգ."a creation that fulfilled all our desires".)
Իր REQUIEM- ը, 2001-ին ստեղծուած կոթողային 90 վայրկեաննոց հոգեհանգիստի պատարագը, որ կատարուեցաւ Ժընեւի եւ Զիւրիխի մէջ, զինք արժանացուց շատ մեծ դրական մեկնաբանութեան Մայէսթրօ Ֆրաքասոյի կողմէն. 
«Այս է՛ գործը, որ բնութագրուած է շատ արտայայտիչ, կառուցուածքային եւ բներգական համադրութեամբ »: (Ֆրանսերէն՝ « C’est une œuvre qui se caractérise par sa grande cohésion expressive, structurale et thématique ».)


== Աղբիւրներ ==
HAIG VARTAN
Haig Vartan - V. Symphonia King Lear (la fin)
Հայ երգահանի ստեղծագործութիւնները՝ Փրակայի մէջ
Հայկ Վարդանի Ստեղծագործութիւններու Առաջին Ներկայացումը Փրակայի մէջ. Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Միջոցառումներու Մեկնարկը Չեխիոյ մէջ
Զուիցերահայ երգահան յօրինող Հայկ Վարդանի սիմֆոնիաներն առաջին անգամ կը կատարուեն Փրակայում փետրուարի 22-ին  Prague- Concert dedicated to the 100th Anniversary of the Armenian Genocide
Հայ երգահանի ստեղծագործութիւնները՝ Փրակայի մէջ
Հայկ Վարդան կայքէջ - կենսագրութիւնը Հայերէնի թարգմանեց՝ Շաքէ Մանկասարեան
Աշխարհահռչակ Համբաւաւոր Երաժշտահան՝ Հայկ Վարդան - հայերէնի թարգմանեց՝ Շաքէ Մանկասարեան