armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ումպերթօ Էքօ

Ումպերթօ Էքօ (5 Յունուար 1932(1932-01-05)[…], Ալեսանդրիա, Իտալիոյ Թագաւորութիւն - 19 Փետրուար 2016(2016-02-19)[…], Միլանօ, Իտալիա), իտալացի աշխարհահռչակ գրող, բանասէր, գրականագէտ եւ փիլիսոփայ։ Միջազգային բազմաթիւ մրցանակներու դափնեկիր։


== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
Ծնած է Իտալիոյ հիւսիսը գտնուող Ալեսանտրիա քաղաքը։ Ումպերթօ ընդունուած է Թուրինի համալսարան՝ միջնադարեան փիլիսոփայութեան եւ գրականութեան բաժին։ 1954-ին ատենախօսական թեզ պաշտպանած է` Թովմա Աքվինացիի թեմայով։
1956-ին տպագրած է իր առաջին` «Ս․ Թովմայի գեղագիտական խնդիրը» («Il problema estetico in San Tommaso») գիրքը, որ անոր ատենախօսական թեզին հաւելուածը եղած է։ Այս աշխատութիւնը սկիզբ հանդիսացած է Թուրինի համալսարանին մէջ անոր ունենալիք դասախօսական ասպարէզին։
1962 թուականի Սեպտեմբերին Էքօն ամուսնացած է գերմանացի մշակոյթի ուսուցչուհի Ռենաթէ Ռամկէի հետ։ Ամուսիններն ունեցած են 2 զաւակ՝ մանչ մը եւ աղջիկ մը։ 


== Աշխատութիւններ ==
Ումպերթօ հեղինակած է՝

«Վարդի անունը»,
«Ֆուքոյի ճոճանիւը»,
«Կղզին նախօրէին» վէպերը:Ինչպէս նաեւ բանասիրութեան, գեղագիտութեան, արուեստի եւ  փիլիսոփայութեան պատմութեան նիւթերով բազմաթիւ աշխատութիւններու հեղինակ է:
Լարա Սեդրակեան

Լարա Սեդրակեան (անգլերէն՝ Lara Setrakian ծնած է ԱՄՆ-ու մէջ) հայ - ամերիկեան լրագրող մասնագիտացած Մերձաւոր Արեւելքի եւ Նիւ Եորքի միջեւ հաստատուած քաղաքական տնտեսութեան եւ Սուրիոյ մէջ քաղաքացիական պատերազմը լուսաբանելու համար նախատեսուած՝ նորութիւններու կայք Ան կարեւոր դեր ունեցած է Պլումպերկ հեռուստաընկերութեան եթերին մէջ, 2011 Եգիպտական յեղափոխութիւնը ներկայացնելու ընթացքին: Թունիսի նախագահ Բեն Ալիի տապալումէն ետք ինկած ժամանակաշրջանին, որ յայտնի է որպէս "Արաբական Գարուն", Սեդրակեանը Եգիպտոս ժամանած է մինչեւ 25 Յունուար-ի բողոքի գործողութիւնները եւ ուղիղ լրագրական տեղեկատուութիւն կը վարէր Թահրիր հրապարակէն, երբ Եգիպտոսի նախագահ Հոսնի Մուպարաքը հրաժարական տուաւ։ Աֆրիկեան ելուստի ծովահենութեան աճի լուսաբանման ժամանակ, Լարան առաջին ամերիկացի լրագրողն էր, որ հարցազրոյցներ վերցուց Սոմալիի նոր նախագահ Շեյխ Շարիֆ Շեյխ Ահմետէն: Ան Ted ոճի ելոյթ ունեցած էր Երեւանի մէջ, ուր ան քննարկած է իր ընթացքը՝ Մերձաւոր Արեւելքի մէջ, որպէս արտասահմանեան թղթակից եւ այն հինգ բաներուն մասին, որոնք ան իմացաւ իր ճանապարհին ընթացքին. Լարան կը շարունակէ թղթակցիլ ABC news-ին եւ անկախ գրող Bloomberg հեռուստատեսութեան, Նիւ Եորքի եւ Մերձաւոր Արեւելքի միջեւ իր ժամանակը կիսելով։ 2012-ին "Marie Claire" - ը Լարա Սեդրակեանին դասած է իբրեւ Լաւագոյն կանանց շարքը: Ան ամուսնացած է Գանատահայ փաստաբան Հենրի Արսլանեանի հետ:
Հարվըրտ համալսարանի շրջանաւարտ, ան անուանուած է 2012 երիտասարդ առաջնորդ Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի ընթացքին's YGL խումբի եւ Պլումպերկի անձնակազմէն երրորդ առաւել հետեւորդներ ունեցողը Twitter-ի մէջ.


== Վաղ կեանքը եւ կրթութիւն ==
Ծնունդով Նիւ Ճերսիէն եւ Նիւ Եորքէն, Սեդրակեան իր ուսումը ստացած է Հորէյս Ման դպրոցը Րիվերդեյլի մէջ, Նիւ-Յորք. Գերազանցութեամբ աւարտած է Հարվըրտի քոլէճը՝ Կառավարութեան մէջ աշխատելու աստիճանով։ Հարվըրտէն ետք, Սեդրակեան աղխատած է "McKinsey" ընկերութեան մէջ որպէս պիզնեսի վերլուծաբան։ Լարան տիրապետած է արաբերէն, հայերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն լեզուներուն, ինչպէս նաեւ սորված է պարսկերէն եւ փորթուկալերէն.


== Գործի Ասպարեզ ==


=== Սուրիան Խորութեամբ ===
Դեկտեմբեր 2012-ին հիմնադրած է սուրիական հակամարտութեան վերաբերեալ մէկ թողարկմամբ նորութիւններու կայք՝ "Սուրիան խորութեամբ" անունով։ Այդ Ուշահիդի Միջին Արեւելքի ազատ լրագրողներու եւ այլ աշխատակիցներու համագործակցութիւն է։ Այս կայքը Սուրիոյ հակամարտութեան մասին տեղեկատուութիւնների մէկ տեղ կը բերէ եւ կը կազմէ միասնական կայք, ենթավերնագրերով առանձնացնելով սուրիական հակամարտութեան խնդիրները։ Ըստ Գիգաոմի, այդ համեմատելի է յաջորդ սերունդի համար.


== Արտաքին յղումներ ==
Լարա Սեդրակյանը people.am կայքում
Ճէյմս Ֆրանքօ

Ճէյմզ Էտուըրտ Ֆրանքօ (անգլերէն՝ James Edward Franco, 19 Ապրիլ 1978(1978-04-19)[…], Փալօ Ալթօ, Սանթա Քլարա, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) Ամերիկացի դերասան եւ ֆիլմի արտադրիչ մըն է: Իր առաջին գլխաւոր դերը եղաւ Տանիէլ Տէսարիոյի դերը Freaks and Geeks հեռուստաշարին մէջ։ Այդ դերէն ետք ան ստանցնեց Ճէյմզ Տինի դերը իր կենսագրական James Dean (2001) ֆիլմին մէջ, որուն պատճառաւ ան ստացաւ Ոսկէ Երկրագունդ մը: Իր 127 Hours (2010) ֆիլմի մէջի դերին համար պաշտօնակարգուեցաւ Օսքարի մը համար՝ Academy Award for Best Actor բաժամունքին մէջ։ Ան նաեւ ճանչցուած է բազմաթիւ ֆիլմերու դերերով, ինչպէս Spider-Man, Pineapple Express (2008), Rise of the Planet of the Apes (2011), Spring Breakers (2012), եւ Oz the Great and Powerful (2013), նաեւ հեռուստաշարներու դերերով, ինչպէս General Hospital եւ 11.22.63: 2014-ին, ան իր առաջին դերը ստանցնեց Պրոտուէյեան թատերական ներկայացման մէջ՝ Of Mice and Men:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===


== Web ==


== Թատերական ==
Ալ Ախպար (Եգիպտոս)

«Ալ Ախպար» (արաբերէն االأخبار , լատինատառ Al Akhbar‎ որ կը նշանակէ լուրերը), Եգիպտոսի ամենատարածուած արաբերէն լեզուով օրաթերթն է «Ալ Ահրամ»ին զուգահեր: Հիմնուած է 1952-ին երկու եգիպտացի եղբայրներ Ալի եւ Մուսթաֆա Ամինի կողմէ: Մաս կը կազմէ «Ախպար էլ Եոմ» լրագրական տան: Կեդրոնն է Գահիրէ: Տեղական, արաբական եւ միջազգային մեծ յարգանք վայելող «Ան Ախպար» թերթը ունի մեծահամբաւ գրողներ:


== Արտագին յղումներ ==
«Ախպար էլ Եոմ» լրագրական տան կայքէջ
Սուրեան (բժիշկ)

Գ. Սուրեան (անյայտ – 30 Հոկտեմբեր 1920) , հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Ատացած է բժշկական կրթութիւն եւ որպէս բժիշկ աշխատած է։ 1912-1915 թթ. բնակած է Կոստանդնուպոլիս եւ զբաղած՝ բժշկութեամբ։
1914 թուականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած է։
Կարսի ռազմաճակատին փախած է բանակէն, անցած՝ ռուսական կողմը եւ գացած է Կարս։ 1919 թուականին Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցին մէջ որպէս բժիշկ աշխատած է։
1920 թուականի Հոկտեմբեր 30-ին, թուրք ասկեարները մտած են ձոր ու կրակ բացած որբանոցին վրայ։ Այդ ժամանակ բժիշկը երեխաները հանգստացնելու նպատակով մտած է սենեակ։ Թուրքին գնդակը ջարդելով լուսամուտի ապակին, մխրճուած է բժշկի սիրտին մէջ։ Այնուհետեւ թուրքերը մտած են որբանոց, երեխաներուն ու մեծերուն վրայ, ու կրակ բացած են։ Այստեղ քեմալականները անմարդկային ու սարսափելի շատ արարքներ կատարած են։ Որբանոցի միւս բժիշկին՝ Օսմանեան բանակէն նոյնպէս փախած՝ Ղարաքէշիշեանին, թուրքերը որբանոցէն տարած են իրենց հետ։ Որոնք, երկուքն ալ, եղած են հրաշալի մարդիկ եւ փայլուն մասնագէտներ։


== Գրականութիւն ==
Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Սթանպուլ, 1940։
Ալեքսանդրեան Արտաշէս, Կարս. 1920-1921, Երեւան, 1986։
Ալեքսանդրյան Արտաշէս, Մղձաւանջ, Երեւան, 2001։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Վահան Սողոմոնեան

Վահան Մանուկի Սողոմոնեան (1939, Թաւրիզ), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Վահան Սողոմոնեան ծնած է 1939-ին Թաւրիզի մէջ։ 1964 -ին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստաթատերական հիմնարկը։ Գործերէն են՝ «Ստեփան Շահումեան», «Լուսաբաց» եւ «Մելանխոլիա»։
Հիւսիսային Քորէա

Հիւսիսային Քորէա, պաշտօնապէս Քորէայի Ժողովրդավար Ժողովուրդի Հանրապետութիւն, արեւելեան ասիա գտնուող երկիր մըն է: Ան կը սահմանէ հիւսիսէն՝ Չինաստանին, արեւելքէն՝ Ճափոնի Ծովին, հարաւէն՝ Հարաւային Քորէայի, արեւմուտքէն՝ Դեղին ծովի: 
Մինչեւ 1948 Քորէայի թերակղզին չեր բաժնուած, պատմական բոլոր թագաւորութիւնները բոլոր թերակղզիին կ'իշխէին: 1948-ին Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի հետեւանքով Քորէան բաժնուեցաւ երկուքի՝ Հիւսիսային (ԽՍՀՄ-ի հսկողութեան տակ) եւ Հարաւային (ԱՄՆ-ի հսկողութեան տակ): 1950-1953 Քորէայի պատերազմը հաստատեց երկու երկիրներուն սահմանները: 
Հիւսիսային Քորէայի մէջ կ'ապրին 25,948,512 բնակիչներ 120,540 քմ. ք. տարածքի վրայ: Մայրաքաղաքը՝ Փիոնկիանկ, երկրի քաղաքական եւ տնտեսական կենդրոնն է:
Բնական թիւ

Բնական թիւ, այն թիւերն են, որոնք ծագած են առարկաները հաշուելու պահանջով:


== Նշանակումը ==

Թուաբանագիտական նշանակումը N-ի «գրատախտակի թաւ» ℕ (անգլերէն՝ blackboard bold տառատեսակով է (լատ.՝ naturalis` բնական բառին սկզբնատառով)  
0-ի պատկանելութիւնը նշելու համար երբեմն կ'աւելցուի 0 դասիչը՝ ℕ0


== Ենթաբազմութիւններ ==
Բնական թիւերու բազմութեան մէջ կը մտնեն մի շարք ենթաբազմութիւններ, զորօրինակ՝

Զոյգ թիւեր, որոնք 2-ի կը բաժնուեն՝ 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, ....
Կենտ թիւեր, որոնք 2-ի չեն բաժնուեր՝ 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, ...
Պարզ թիւեր, որոնք չունեն 1-էն զատ բաժանարար՝ 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, ...
Հարշատ թիւեր, որոնք կը բաժնուեն իրենց թուանշաններու գումարին` 10, 12, 18, 20, 21, 24, 27, ...
Կատարեալ թիւեր, որոնք հաւասար են իրենցիսկ բաժանարարներու գումարին՝ 6, 28, 496, 8128, ... (օրինակ՝ 28=1+2+4+7+14)
Աքիլեւսի թիւեր, որոնք կը բաժնուեն իրենց բոլոր բաժանարարներու քառակուսիներուն՝ 72, 108, 200, 288, 392, ...
Մերսէնի թիւեր` 22-1, 23-1, 25-1,..., 244197-1, 286243-1


== Յատկութիւններ ==
Բնական թիւերու բազմութեան մէջ գործողութիւններէն երկուքի` գումարման եւ բազմապատկման արդիւնքին կը ստացուեն նոյն բազմութեանը պատկանող թիւեր։ Ի տարբերութիւն այդ երկու գործողութիւններու, հանման եւ բաժանման գործողութիւնները միշտ չէ, որ պատասխաններ ունեն բնական թիւերու բազմութեան մեջ։
Բնական թիւերու բազմությունն անվերջ է, քանի որ կրնայ գտնուիլ ցանկացած բնական թիւէն մեծ այլ, օրինակ՝ մեկով աւելի բնական թիւ։


== Տես նաեւ ==
Ամբողջ թիւ
ՀԱԱՀ Տեղեկագիր

Հայաստանի Ազգային Ագրարային Համալսարանի Տեղեկագիր, ընդգրկուած է Հայաստանի բարձրագոյն որակաւորման յանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական եւ թեկնածուական ատենախօսութիւններու հիմնական արդիւնքներու եւ դրոյթներու հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակութիւններու ցուցակին մէջ։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Տիեզերքի Թանգարան (Երեւան)

Տիեզերքի թանգարան, տիեզերքի թանգարան Հայաստանի մէջ, հիմնադրուած է 27 Յունիս 2001-ին, Գառնիի տիեզերական աստղագիտութեան ինստիտուտի տարածքին, Հայաստանի մէջ Քրիստոնէութեան ընդունման 1700-ամեակի միջոցառումներու շրջանակին։


== Պատմութիւն ==
Թանգարանը կը ներառէ Հայաստանի մասնագէտներու, ակադեմիկոս Գրիգոր Գուրզադեանի ղեկավարութեամբ՝ սկզբնական շրջանին Բիւրականի աստղադիտարանին մէջ, ապա Գառնիի մէջ կատարուած տիեզերական աստղագիտութեան եւ տիեզերական սարքաշինութեան վերաբերեալ հետազօտութիւններու նմուշներ, փաստաթուղթեր։ Գառնիի մէջ ստեղծուած, ապա տիեզերք արձակուած են ժամանակի առաւել կատարեալ գիտական սարքաւորումներ, մշակուած են տիեզերական սարքաշիութեան սկզբունքներ, այդտեղ իրենց նախաթռիչքային պատրաստումը անցած են աւելի քան 40 խորհրդային տիեզերագնացներ:
Տիեզերքի թանգարանը կազմակերպուած է փրոֆեսոր Վահագն Գուրզադեանի ղեկավարութեամբ, ե՛ւ սկզբնական ցուցադրումը 2001-ին Գառնիի մէջ, ե՛ւ նորացուած ցուցադրումը Երեւանի մէջ։ 2001-ին թանգարանի բացման մասնակցած են Գրիգոր Գուրզադեանը, տիեզերագնաց Վալենտին Լեբեդեւը, ՀՀ գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի նախագահ Ֆատէյ Սարգսեանը, Խոսրով Յարութիւնեանը, Զորի Բալայեանը, Սիլվա Կապուտիկեանը: Թանգարանը նախատեսուած է որպէս նախեւառաջ դպրոցահասակ սերունդի կրթութեան ուղղուածութեան հաստատութիւն, բացի պատմա-փաստագիտական, զբօսաշրջիկային եւ այլ բովանդակութիւններէ։
28 Նոյեմբեր 2015-ին թանգարանը վերաբացուած է Երեւանի Նոր Նորքի 2-րդ զանգուածի տեխնոպարկի տարածքին։


== Ցուցադրութիւն ==
Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տիեզերական հետազօտութիւններու վաղ շրջանի նմուշներ, ինչպէս օրինակ՝ տիեզերքէն վերադարձուած վայրէջքային սարք (բնօրինակ), տիեզերքի մէջ եղած այլ սարքաւորումներ, ՕՐԻՈՆ-2 աստղադիտարանի պատճէնը, որ ցուցադրուած է Հանովերի մէջ EXPO 2000-ին)։
Թանգարանի հաւաքածոյին մէջ ընդգրկուած են նաեւ տիեզերական հետազօտութիւններուն առնչուող փաստաթուղթեր, ձեռագրեր՝ հեղինակուած տիեզերագնացներու, Վոստոկ, Սոյուզ տիեզերանաւերու ճարտարագէտներու, գիտնականներու կողմէ, նաեւ NASA-էն։ Արժէքաւոր նմուշներէն է Նոպէլեան դափնեկիր Հանս Պեթէյի յօդուածի ձեռագիրը, որ գրուածէ Գրիգոր Գուրզադեանի հետ համատեղ։


== Հասցէ ==
Թանգարանը կը գտնուի Երեւանի Նոր Նորքի 2-րդ զանգուածի  տարածքին։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Մկրտիչ Աւետիսեան

Մկրտիչ Աւետիսեան (Թէրլէմէզեան, 12 Ապրիլ 1864(1864-04-12), Վան - 11 Յունիս 1896(1896-06-11), Վան, Թուրքիա), հայ թղթակից, քաղաքական դէմք եւ Արմենական կուսակցութեան հիմնադիրներէն մէկը։


== Կեսագրութիւն ==
Ուսումը ստացած է Վանի մէջ, ապա եղած է Մկրտիչ Փորթուգալեանի աշակերտը։ Այս ժամանակաշրջանին մէջ մասնակցած է (Սեւ խաչ) Ազատական կուսակցութեան, հիմնած է հայկական հայրենասիրական միութիւն, ապա Վանի մէջ գլխաւորած է Արմէնական կուսակցութիւնը։
1886-ին տեղահան եղած է թրքական իշխանութեան կողմէ, ապրած է Թրիփոլիի եւ Մարսէյի մէջ եւ աշխատակցած է "Armenia" օրաթերթին։ 
1893-1896 եղած է Ալամաստի, Խոյի, Ուրմիոյ եւ Թաւրիզի հայկական դպրոցներու թեմական տեսուչը։
1896-ի հայկական կոտորածներու ժամանակ կազմակերպած եւ ղեկավարած է Վանի ինքնապաշտպանութիւնը։ Զոհուած է 1896 թուականին՝ 32 տարեկանին թրքական գերակշիռ ուժերու դէմ մարտի ընթացքին։ Լոյս տեսած է անոր «Թուրքիոյ հայերը եւ Անոնց դրացիները» գիրքը 1890 թուականին, Մարսէյի մէջ։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ․ Մկրտիչ Վարդ․ Պոտուրեան, 1938 Պուքրէշ, Բ․ հատոր, էջ 227։
Սիւզի Կապիկը

Սիւզի (20 Մարտ, 1948 - 20 Մարտ, 1969), էգ շեմփանզէ մը, որ Ճափոնի Ուէնոյ կենդանաբնական այգի բերուած է ԱՄՆ-էն։
Սիւզին կրցած է տարբեր հնարքներ կատարել, ինչպէս՝ հեծանիւ քշել, ոտնացուպերով քալել եւ չմուշկներ վարել։ Ժողովրդականութիւն վայելելով շուտով դարձած է Ուէնոյ կենդանաբանական այգիին խորհրդանիշը։
1956-ին համազգային ճանաչում ստացած է, երբ կենդանաբանական այգի այցելած է Ճափոնի կայսր Հիրոհիտոյ եւ Սիւզի անոր ձեռք մեկնած է։


== Ձեռք Բերում ==
Մինչեւ 1945 Ուէնոյի մէջ չորս շեմփանզէներ կային, որոնք բերուած էին Գերմանիոյ կենդանաբանական այգիներու միջեւ փոխանակման ծրագիրով մը։ Անոնցմէ երկուքը՝ չորսամեայ արու եւ էգ շեմփանզէները, բերուած էին 1938-ին, բայց անոնք 1939-ին հիւծախտէ սատկած էին։ Յաջորդ երկուքը բերուած էին 1941-ին, բայց սատկած էին 1943 եւ 1945 թուականներուն։ Երեքամեայ Սիւզին ԱՄՆ-էն բերուած էր 1951-ին, Քալիֆորնիոյ առեւտրական ընկերութեան մը կողմէ։ Որոշ ժամանակ մը ետք, ձեռք բերած էին նաեւ եօթնամեայ արու շեմփանզէ մը՝ Փիլին։


== Առաջին Տարին Կենդանաբանական Այգիին Մէջ ==
Սիւզի ունէր երկու մարզիչ, որոնց պարտականութիւնն էր մինչեւ կենդանաբանական այգիին 70-ամեակը, որ պիտի կայանար 1952-ին, անոր սորվեցնել տարբեր հնարքներ։ Սիւզի կ'ընտելանայ եւ կը սորվի հեծանիւ քշել, ոտնացուպերով քալել, չմուշկներ վարել, օղակներ նետել, ծափել, ձեռքերու վրայ կանգնիլ, սեղմել լուսանկարչական խցիկին կոճակը եւ դաշնամուրի վրայ պարզ եղանակներ նուագել։ Անոր վարժութիւնները որոշ ժամանակ մը կ'ընդհատուին, քանի որ երեք մեթր բարձրութենէ կ'իյնայ, եւ  թաթը կը վնասէ։


== Նշանաւոր Հանդիպումը ==
Սիւզի 1952-ին յաջող ելոյթ մը կ'ունենայ, որմէ ետք՝ հետագայ տարիներուն, կենդանաբանական այգիին բաց բեմին վրայ զանազան ելոյթներ կ'ունենայ։
20 Ապրիլ 1956-ին կենդանաբանական այգի կ'այցելէ Հիրոհիտոյ կայսրը։ Սիւզի, որ իր բեմական զգեստով՝ վանդակաւոր փէշով, գլխարկով եւ շապիկով հեծանիւ կը քշէր, տեսնելով կայսրին մօտենալը ձեռք կը պարզէ անոր։ Որոշ վարանումէ մը ետք, կայսրը կը սեղմէ կապիկին մեկնած ձեռքը։ Բարձրաստիճան այցելուին ձեռքսեղմումը կը նկարահանեն լրագրողները եւ նկարը կը յայտնուի նոյն օրուան երեկոյեան թերթերուն մէջ։


== Հիւանդութիւն եւ Մահ ==
Յուլիս 1955-ին Սիւզի կը տառապի հաստ աղիքի հիւանդութենէ, եւ 20 Յունուար 1957-ին ան պաշտօնապէս հանգստեան կը կոչուի։ Փիլիի հետ թէեւ հաշտ կ'ապրի, բայց կը մերժէ անոր հետ կենակցիլ եւ այդ պատճառով ալ կը մնայ առանց սերունդի։ Սիւզին բուժելու նպատակով կենդանաբանական այգիին աշխատակիցները Կոմագոմէ հիւանդանոցին գլխաւոր վիրաբոյժը կը հրաւիրեն, որ կը վիրահատէ կապիկը։ Երկու ամիս հիւանդանոցին մէջ անցընելէ ետք, Սիւզի կը կազդուրուի եւ 12 տարի եւս կ'ապրի։ 1969-ին անոր վիճակը կը վատթարանայ, շտապ վիրահատութիւնը զինք չի փրկեր եւ երկու օր ետք կը մահանայ։
Չինաստանի Արուեստի Ազգային Թանգարան

Չինաստանի արուեստի ազգային թանգարան (անգլ.՝ National Art Museum of China), տեղակայուած Չինաստանի Փեքին քաղաքին մէջ գտնուող Տոնկչենկ թաղամասի Ուուսի պողոտայ 1 հասցէին վրայ։ Այն Չինաստանի արուեստի խոշորագոյն թանգարաններէն մէկն է եւ կը ֆինանսաւորուի Մշակոյթի նախարարութեան կողմէ։ Թանգարանի կառուցումը սկսած է 1958-ին եւ աւարտած՝1962-ին։ Այն ունի ընդհանուր 30,000 քառ․մեթր տարածք։ Թանգարանը վերանորոգուած է Մայիս 2004-էն մինչեւ Յունուար 2005 եւ անոր տրուած է 5,375 քառ․մեթր մակերեսով լրացուցիչ տարածք։


== Հաւաքածոյ ==
Թանգարանի մշտական հաւաքածոն կը ներառէ ինչպէս հին, այդպէս ալ ժամանակակից չինական արուեստի գործեր, ինչպէս նաեւ Արեւմուտքի նշանակալի արուեստի գործեր։ Չնայած թանգարանը կը պարունակէ չինական կայսերական արուեստի հաւաքածոյ, անոր հիմնական առաքելութիւնը ծառայած է որպէս ազգային մակարդակի արուեստի թանգարան՝ նուիրուած Չինաստանի ժամանակակից եւ արդիական գեղարուեստական գործերը ցուցադրելու, հաւաքելու եւ ուսումնասիրելու համար։
Թանգարանին մէջ կը գործէ 21 ցուցասրահ։
Թանգարանի հաւաքածոները բաժնուած են յատուկ ստորաբաժանումներու.

աւանդական չինական նկարչութիւն,
իւղանկար,
տպագրութիւն,
քանդակ,
Չինական Նոր տարուան նկարներ,
աւանդական պատկերասրահ,
ծաղրանկար,
ջրաներկ նկարչութիւն,
լաք,
ճենապակի, եւ
տարազներ։


== Ընդլայնում ==
2012-ին չորս բարձրակարգ ճարտարապետներ` Ֆրենկ Կեհրին, Զահա Հատիտը, Ժան Նովելը եւ Մոշէ Սաֆտիին, հրաւիրուած էին՝ ներկայացնելու արուեստի ազգային թանգարանի շէնքի համար նախագիծեր, որ եօթ անգամ աւելի մեծ պէտք է ըլլար, քան ներկայիս տեղը։ Թանգարանը կը կառուցուի Փեքին ճարտարապետական տիզայնի ինստիտուտի հետ համատեղ։ Նուվելի ծրագրերը Սեպտեմբեր բացայայտուած են 18 Սեպտեմբեր 2014-ին Փարիզի մէջ կայացած մամուլի ասուլիսի ընթացքին, որուն մասնակցած են բազմաթիւ յայտնի ճարտարապետներ եւ չինական ու ֆրանսական քաղաքական գործիչներ, անոննցմէ՝ Ֆրանսայի արտաքին գործերու եւ միջազգային զարգացման նախարար Լորան Ֆապիուսը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Official website of NAMOC
350 (թիւ)

350 (երեք հարիւր յիսուն) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 349-ի եւ 351-ի միջեւ

 Alt   350  գործադրելիս կը ստացուի ^ նշանը
տարուայ 350րդ օրն է Դեկտեմբեր 17-ը (նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 16-ը)
350 Օրնամենթէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
350.org-ը միջազգային կազմակերպութիւն մըն է
350-ն են Սպանիոյ խորհրդարանի տեղերը
+350-ը Ճիպրալթար զանգելու միջազգային քոտն է
Պըրպենք

Պըրպենք (անգլերէն՝ Burbank), քաղաք ԱՄՆ Քալիֆորնիա նահանգի Լոս Անճելըս շրջան (Քալիֆորնիա)|Լոս Անճելըս շրջան]], անուանուեր է ատամնաբոյժ, գործարար Տէյվիտ Պըրպենքի անունով։
Կը գտնուի Լոս Անճելըսէն մօտ 19 քմ հեռաւորութեան վրայ, բնակչութիւնը ըստ 2010 թ. մարդահամարի՝ 103340 մարդ։
Ամենաբարձր արձանագրուած ջերմաստիճանը եղեր է (45 °C), իսկ ամենացածրը՝ −6 °C։Քաղաքին մէջ կայ մեծ հայկական համայնք. 2000-ական թթ. տուեալներով այնտեղ կը բնակէր մօտ 8000 մարդ: Պըրպենքի Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձանը Կը գտնուի  Սուրբ Լէոն տաճարի տարածքին։
Պըրպենքի մէջ տեղակայուած են շարք մը նշանաւոր ընկերութիւններու գլխաւոր գրասենեակներ, մասնաւորապէս Ուորլտ Տիզնի ընկերութիւն, Warner Bros., Viacom, Cartoon Network, NBC, American Broadcasting Company, Nickelodeon, Warner Music Group, Yahoo! եւ այլն։
2013 թ. տուեալներով  մեծ ընկերութիւններու մէջ աշխատակիցներու քանակը այսպիսին է։


== Քոյր քաղաքներ ==
Կաղապար:Դրօշաւորում/Սպանիա, Փաթերնա (սպ.՝ Paterna)
Կաղապար:Դրօշաւորում/Պոթսվանա, Կապորոնէ (անգլերէն՝ Gaborone)
Կաղապար:Դրօշաւորում/Հիւսիսային Քորէա, Ինչհոն (քորէայերէն՝ 인천 광역시; 仁川廣域市)
Կաղապար:Դրօշաւորում/Ճափոն, Օթա (ճափ.՝ 太田市)
Կաղապար:Դրօշաւորում/Շուէտ, Սոլնա (շուէտ.՝ Solna)28 Հոկտեմբեր 2014-ին բարեկամ քաղաք դարձած է Արցախի Հանրապետութեան Հատրութ քաղաքը


== Արտաքին յղումներ ==

Burbank Chamber of Commerce
Burbank Community Book, 1944
A History of Burbank, 1968
Burbankia, History and Lore of Burbank
Մահմուտ (երգիչ)

Ալէսանտրօ Մահմուտ (12 Սեպտեմբեր 1992(1992-09-12), Միլանօ, Իտալիա), հանրածանօթ իբր Մահմուտ, Իտալացի երգիչ եւ երգահան: Դարձաւ հռչակաւոր մասնակցելէ ետք The X Factor յայտագրի Իտալական տարբերակին վեցերրորդ եղանակին:
2019 թուականին, Մահմուտ յաղթեց Սանրէմօ Երգի Փառատօնը Soldi երգով, եւ ներկայացուց Իտալիան 2019 Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին, հանդիսանալով երկրորդ: Իր առաջին ալպոմը, Gioventù bruciata, հրապարակուեցաւ 2019 Փետրուարին եւ արժանացաւ Իտալական ալպոմներու ցանկին առաջնութեան: Ան դարձեալ յաղթեց 2022 թուականի Սանրէմօ Երգի Փառատօնը Պլանքոյի հետ, եւ կը ներկայացնէ Իտալիան 2022 Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին իր Brividi երգով, Թորինօ, Իտալիա:
Տիմիթրի Գ․ (Աբխազիոյ արքայ)

Տիմիթրի III (վրաց.` დემეტრე II), Աբխազիոյ արքայ 967-975 թուականներուն:
Տիմիթրի, Գէորգի II արքայի որդին էր, կը սերէր Անոսիդներու տոհմէն: Յաջորդած է եղբորը` Լեւոն III-ին (957-967): Մահացած է անժառանգ:
Աբխազիոյ ազնուականութիւնը գահի ժառանգորդ կը նշանակէ Տիմիթրիի եղբորը՝ Թէոդոսիուսին, որ այդ ժամանակ կը գտնուէր Բիւզանդիոնի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս` գերութեան մէջ։ Աբխազական գահին համաձայն էին նաեւ Կախէթի արքաներ՝ Կիւրիկէ II-ը եւ Դաւիթը: Դեմետրէն կ՛օգնէ եղբորը՝ կը նշանակէ իր ժառանգորդ, սակայն վերջինիս անհնազադութեան պատճառով կը կուրցնէ զինք:
975 թուականին` Տիմիթրի III-ի մահէն ետք, աբխազական գահը կ՛անցնի Թէոդոսիուս III Կոյրին։


== Տե՛ս նաեւ ==
Աբխազիոյ արքաներու ցանկ


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հաջորդականություն2
Ճամփորդ (շաբաթաթերթ)

«Ճամփորդ», Հայաստանի քաղաքային երթեւեկութեան եւ խանութներուն մէջ անվճար բաժնուող շաբաթաթերթ։


== Պատմութիւն ==
Լոյս կը տեսնէ 2 Փետրուար 2016-էն։ Հիմնադիրը շախմատիստուհի Արիանա Կաոիլին էր։
«Ճամփորդ» թերթը սոցիալական նախագիծ էր։ Թերթի նպատակն էր բարձրացնել քաղաքացիական ներգրաւուածութիւնը՝ մարդոց համար ապահովելով դրական լրատուութեամբ։ «Ճամփորդ» թերթի տպաքանակը 20 հազար օրինակ էր։
Շաբաթաթերթի հիմնական թեմաներն էին երեւանցիներու համար առաւել կարեւոր, տեղական, միջազգային, մարզական, սոցիալ-տնտեսական նորութիւնները եւ իրադարձութիւնները, ինչպէս նաեւ Երեւանի մէջ ապրող յաջողակ մարդոց հետ հարցազրոյցները։
«Ճամփորդ»-ը անդրադարձած է հայրենադարձութեան թեմային, ինչպէս նաեւ Երեւանի տարածաշրջաններուն։ Թերթի կարգախօսն է՝ Երեւանցիներու համար. Վստահելի, Ոգէշնչող, Տեղեկատուական։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Սթրատիվարիուս

Սթրատիվարիուս, սպանական միջազգային կանացի հագուստի ցանց։


== Պատմութիւն ==
Սթրատիվարիուսը հիմնադրուած է 1994 թուականին ընտանիքի մը կողմէն, սակայն 1999 թուականէն սկսած է ան Inditex ընկերութեան մաս հանդիսանալ։ Այժմ վաճարանիշը ունի աւելի քան 877 խանութ, շուրջ 57 երկիրներուն մէջ, ներառեալ Հայաստանի մէջ։


== Շփոթմունք ==
Յաճախ Սթրատիվարիուսը կը շփոթեն յայտնի երաժշտական գործիքներ ստեղծող ընտանիքի՝ Սթրատիվարիուսի հետ։


== Stradivarius–ը աշխարհի տարածքին ==

Սթրատիվարիուսը ունի խանութներ հետեւեալ երկիրներուն մէջ՝ Մարոք, Եգիպտոս, Մեքսիքա, Քոլումպիա, Քոսթա Ռիքա, Տոմինիքեան Հանրապետութիւն, Էքուատոր, Կուաթեմալա, Հոնտուրաս, Սալվատոր, Բանամա, Չինաստան, Սաուտեան Արաբիա, Թուրքիա, Ինտոնեզիա, Ճաբոն, Ղազախստան, Լիբանան, Յորդանան, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ, Հարաւային Քորեա, Ֆիլիփիններ, Սինկափուր, Թայլանտ, Օման, Քաթար, Քուէյթ, Պահրէյն, Սպանիա, Ռուսաստան, Լեհաստան, Իտալիա, Ֆրանսա, Փորթուկալ, Յունաստան, Ռոմանիա, Ուքրանիա, Հունկարիա, Կիպրոս, Պուլկարիա, Սլովենիա, Սլովաքիա, Լաթվիա, Խորվաթիա, Հայաստան, Իռլանտա, Մալթա, Չեխիա, Պոսնիա եւ Հերցեգովինա, Սերպիա, Ալպանիա, Անդորա,Ազրպէյճան, Էսթոնիա, Վրաստան, Մակեդոնիա, Մոնթենեկրօ, Միացեալ Թագաւորութիւն։
Նշան Մղիկեան

Նշան Մղիկեան (անյայտ, Երզնկա - 1915, Կամախ), հայ ատամնաբոյժ։


== Կենսագրութիւն ==
Նշան Մղիկեան ծնած է Կա­րնոյ նա­հան­գի Երզնկայի գաւառի կեդրոն Երզն­կա քաղաքին մէջ։ Եղած է ատամնաբոյժ։
Սպանուած է 1915 թուականին, Կարնոյ նահանգի, Երզնկայի գաւառի, Կամախի (Քեմախ) գաւառակի կեդրոն՝ Կա­մախ աւանին մէջ։


== Գրականութիւն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն,Երեւան, Ապրիլ 24, 1985։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Արամ Վարժապետեան


== Կենսաքրութիւն ==
Արամ Վարժապետեան, ծնած է Պոլիս 1891 թուականին։ Նախնական ուսումը ստացած Պէյրութի Սբ. Նշան վարժարանը եւ յետոյ յաճախած Յիսուսեաններու Համալսարանը Պէյրութ, կանուխէն ի յայտ կը բերէ նկարչական ու գեղարուեստական տաղանդ մը զօր յետոյ կը զարգացնէ մասնաւոր դասընթացքներով եւ ինքնաշխատութեամբ։ Ունի բազմաթիւ իւղանկար թապլօներ, որոնք ճշգրտօրէն կը ներկայացնեն Լիբանան, որովհետեւ իր բուն միչավայրը եղած է Լիբանան, հոն ապրած եւ անոր գեղատեսլի բնակարաններէն ներշնչուած։
Արամ Վարժապետեան նաեւ կարող լուսանկարիչ է, մասնակցած է Փարիզի 1931 թուականի ցուցահանդէսին որպէս լուսանկարիչ, եւ վարձատրուած՝ պատւոյ վկայականով եւ Կրան ՄՈւտիւլ (Ա.Կարգ) շքանշանով, 1932 թուականին նմանապէս մասնակցած է Փարիզի լուսանկարչական ցուցահանդէսին եւ ստացած՝ Ա. կարգի նշան։ Իր մասնակցութիւնը բերած է 1934 թուականի Զուիցերիոյ, 1935 թուականի Պելճիքայի ու զանազան եւրոպական նկարչական եւ լուսանկարչական ցուցահանդէսներուն, միշտ արժանանալով բացառիկ վարձատրութեանց։ Ամուսնացած Օր. Վրէժին Հասրաճեանի հետ։ Ունի մանչ զաւակ մը՝ Վարուժան: