armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռէյչըլ Թէյլըր

Ռէյչըլ Մէյ Թէյլըր (անգլերէն՝ Rachael May Taylor, ծնած 11 Յուլիս, 1984, Լանսթըն, Թասմանիա, Աւստրալիա) Աւստրալացի դերասանուհի եւ գեղեցկուհի մըն է: Անոր առաջին գլխաւոր դերը եղաւ Աւստրալեան headLand (2005–2006) հեռուստաշարին մէջ։ Այդ դերէն ետք ան դարձաւ ամերիկեան ֆիլմի արտադրութեան, եւ սկսաւ դերեր ունենալ Հոլիուուտեան ֆիլմերու մէջ, ինչպէս Man-Thing (2005), See No Evil (2006), Transformers (2007), Bottle Shock (2008), Cedar Boys (2009), Splinterheads (2009), Shutter (2008), Red Dog (2011) եւ Any Questions for Ben? (2012):
Ան նաեւ ստանձնած է տարբեր դերեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս Դկ. Լիւսի Ֆիլտզի դերը Grey's Anatomy (2011) հեռուստաշարին մէջ, հրեշտակներէն մէկը Charlie's Angels (2011) հեռուստաշարին մէջ, գլխաւոր կերպարը ABC կայանի 666 Park Avenue (2012–2013) հեռուստաշարին մէջ, եւ NBC կայանի ոճրագործական/զգայացունց Crisis (2014) հեռուստաշարին մէջ։ Ան ներկայիս ստանցնած է գլխաւոր Փաթցի Ուաքըրի դերը Netflix ընկերութեան Marvel Cinematic Universe արտադրութեան Jessica Jones (2015–ներկայ) հեռուստաշարին մէջ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===
Տաւուշի Բերդ

Տաւուշի բերդ կամ Ցլիկ Ամրամի բերդ, միջնադարեան բերդ Հայաստանի Հանրապետութեան Տաւուշի մարզի Բերդ քաղաքի ծայրամասին մէջ, Տաւուշ գետի աջ ափին, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Տաւուշ գաւառին մէջ։


== Պատմութիւն ==

Տաւուշ բերդը առաջին անգամ կը հիշատակուի 10-րդ դարի սկիզբէն որպէս Աշոտ Երկաթի փոխարքաներու նստավայր (հիմնականին Ցլիկ Ամրամի)։ 10-11-դարերուն ամրոցը անցած է լոռեցի Կիւրիկեաններուն։ Ամրոցի տարածքին մէջ այսօր ալ կը գտնեն կավից սպասք եւ ուրիշ իրեղէն։ Ամրոցը եղած է այն իւրահատուկներէն, որ ունեցած է իր ներդաշնակ ջրամատակարարումը։ Քանի որ 14-րդ դարէն բերդը եղած է լքուած, այժմ ան կը գտնուի վատ վիճակի մէջ։ Մարդիկ չեն կրնար ներս մտնել, որովհետեւ անոր մուտքի եւ ելքի տեղերը անհայտ են։
Հիմնադրման թուականը յայտնի չէ։ Տաւուշի բերդը 9-10-րդ դարերուն հռչակուած վայր էր։ Այստեղ նստող իշխանները մի քանի անգամ ապստամբութիւն բարձրացուցած են Բագրատունի թագաւորներու դէմ։ Աշոտ Բ-ը (914-928) զէնքի ուժով կը կտրէր անոնց դիմադրութիւնը եւ գրաւում Տաւուշի բերդը։ Գրաւոր աղբիւրներուն մէջ առաջին անգամ կը յիշատակուի X դ. սկզբին, որպէս Հայոց թագաւոր Աշոտ Բ Երկաթի կուսակալներու նստավայր։ X-XI դդ. պատկանած է Բագրատունիներու Կիւրիկեան ճիւղին, XII-XIII դդ.՝ Զաքարեաններուն։ XIV դ. վերջը անտերունչ մնացած Տաւուշը աստիճանաբար աւերուած եւ քայքայուած է։ Տաւուշը բաղկացած էր միջնաբերդէն եւ ստորին բերդէն։ Միջնաբերդը կը գրաուէր բարձրադիր, զառիթափ ժայռերով եզերուած բլուրի գագաթի նեղ (առավելագոյն լայնութիւնը 25մ), լեզուականման տարածքը։ Կիսագլանաձեւ բուրգերով ամրացուած պարիսպի մնացորդները (մինչեւ 12մ բարձրութեամբ, կառուցուած ոչ խոշոր գետաքարերով եւ ճեղքուած անդեզիտի քարերով) պահպանուած են արեւելեան եւ հիւսիս-արեւմտեան մասերուն մէջ։ Մուտքը եղած է հարաւային կողմէն։ Տարածքին մէջ շինութիւններու հետքեր չեն պահպանուած։ Միջնաբերդը հիւսիսային կողմը շարունակուած է աւելի ցած դիրքով փոքր բլուրի վրայ, դէպի ուր ունեցած է ելք։ Ստորին բերդը գտնուած է միջնաբերդի արեւելեան ստորոտին, ուր պահպանուած են ճեղքուած խոշոր քարերով կիկլոպեան շարուածքով պարիսպի մնացորդներ, միանավ դահլիճ տիպի եկեղեցիի պատեր, կացարաններու եւ տնտեսական շինութիւններու հետքեր։ Խմելու ջուրը մինչեւ ստորին բերդ բերուած է հարաւային կողմի Գլգլան կոչուող աղբիւրներէն՝ կավէ փողրակներով (մնացորդները պահպանուած են)։
Բերդի աւերակները, որոնք մինչեւ օրս կը նշմարուին, կը գտնուին Բերդ քաղաքի մէջ, բարձր եւ զառիթափ լեռան վրայ։ Անոր շինութիւնները բռնած են բաւական մեծ տարածութիւն։ Այժմ անոր բոլորը, գրեթէ առանց բացատրութեան, կը գտնուին հողի հաստ շերտի տակ։ Այստեղ կատարուած են մասնակի պեղումներ։


== Աւանդութիւն ==
Երբ արաբները կու գան այս կողմերը, Աշոտ Երկաթը իր զորքով կ'ամրանուի Ղալի քար կոչուած ապառաժին շինուած բերդին մէջ։ Թշնամին կը պաշարէ այն, բայց ոչինչ չի կրնար ընել բերդականներուն։ Պառավ կին մը թաքուն դուրս կու գայ բերդէն, որ պաշարուածներու համար ուտելիք բերէ։ Արաբները բռնութեամբ կ'իմանան անորմէ ջուրի ճանապարհը եւ կտրում ջուրը։ Չնայած անոր, բերդին մէջ գտնուող Աշոտ Երկաթը անձնատուր չ'ըլլար։ Մութ գիշեր մը ան իր զորքով դուրս կու գայ բերդէն եւ կը տեղափոխուի Սեւանի կողմերը։


== Տե՛ս նաեւ ==
Տավուշի մարզ
Սահակ Սևադայի բերդ
Մարկ Նշանեան

Մարկ Նշանեան (24 Օգոստոս 1946, Փարիզ), սփիւռքահայ իմաստասէր, գրականագէտ, թարգմանիչ, խմբագիր, դասախօս։


== Կենսագրութիւն ==
Մարկ Նշանեան ծնած է 1946-ին, Փարիզի մէջ։ Զաւակ՝ կեսարացի ընտանիքի մը։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ֆրանսական դպրոցի մէջ։ Ունեցած է նաեւ հայերէնի կարող ուսուցիչներ, որոնց կարգին եղած է վանեցի Տիգրան Չիթունիի կինը։ Մանկութեան եղած է Փարիզի մտաւորական շրջանակներուն մէջ։ Հօրաքրոջ ամուսնոյն՝ պարտիզակցի մտաւորական Յակոբ Տէր Յակոբեանի տան մէջ առիթ ունեցած է ճանչնալու Ահարոնը, ինչպէս նաեւ ժամանակի մտաւորական խաւին ներկայացուցիչները։
Հայերէնի համալսարանական կրթութիւնը ստացած է Արեւելեան լեզուներու դպրոցէն։ Փիլիսոփայութեան ուսումը ստացած է Սթրասպուրկի համալսարանին մէջ, հետեւելով Ժաք Տեռիտայի (Jacques Derrida) առաջին սերունդի սաներուն՝ Ժան-Լիւք Նանսիի (Jean-Luc Nancy) եւ Ֆիլիփ Լաքու-Լապարթի (Philippe Lacoue-Labarthe) դասերուն։
«Կամ-հանդէս վերլուծական»ներու շարքին կը սկսի 1980-ին։ Մինչեւ 1986 չորս հատոր կը հրատարակէ։ Հետագային վերստին ձեռք կ'առնէ ու կը տպագրէ երկու նոր հատորներ եւս 2002-ին եւ 2005-ին։ Հանդէսի էջերուն թարգմանած է Մօրիս Պլանշոյ, Ժորժ Պաթայլ, Վալթէր Բենիամին, Ֆրիտրիխ Նիցչէ, Ժ.Լ. Նանսի, Եիւնկըր, Ա. Պեռման, գերման վիպապաշտներէն՝ Շլեկըլ եւլն․։
1995-1996 թուականներուն Լոս Անճելըսի UCLA համալսարանի մէջ վարած է հայագիտական դասընթացք։ 1996-էն մինչեւ 2007-ը եղած է Քոլումպիա համալսարանի հայագիտական ամպիոնի վարիչ։ Այնուհետեւ, իբրեւ այցելու դասախօս գտնուած է Պոլիս, պաշտօնավարելով «Սապանճը» համալսարանի մէջ, ինչպէս նաեւ Պէյրութ՝ Հայկազեան Համալսարանի մէջ։
Կը բնակի Լիզպոն։


== Աշխատութիւններ ==
Մէկ գրքով ` Մարկ Նշանեանի թարգմանութեամբ` «Ֆրիդրիխ Նիցչէ Դերաքրիստոսը անէծք քրիստոնէութեան դէմ,  Մարկ Նշանեան Ֆրիդրիխ նիցչէ՝ վասն ինքնիշխանութեան», Երեւան, Ինքնագիր գրական ակումբ, 2017, ISBN 978-9939-9127-8-3,
Պատկեր, պատում, պատմութիւն, Ակտուալ Արուեստ հրատ․, Երեւան, 2015,
Mourning Philology: Art and Religion at the Margins of the Ottoman Empire, Fordham University Press, 2014 (Մ․ Կօշկարեանի հետ),
Մարկ Նշանեանի թարգմանությամբ և վերջաբանով Մորիս Բլանշո «Վիպումներ», Երեւան, Ինքնագիր գրական ակումբ, 2013,
Edebiyat ve Felaket, İletişim Yayınları, İstanbul, 2011,
The Historiographic Perversion, translated by Gil Anidjar, New York, Columbia University Press, 2009,
Deuil de la Philologie Entre l'art et le Temoignage vol.II, Metispresses Editions, 2007,
La perversion historiographique, Paris, Lignes, 2006,
Writers of Disaster: Armenian Literature in the Twentieth Century, vol. I, Princeton and London, Gomidas Institute, 2002,
Յակոբ Օշականի մատենագիտութիւն, Լոս Անճելըս, «Բաց նամակ» մատենաշար, 1999,
Ages et usages de la langue armenienne, Paris, Editions Entente, 1989։


== Արտաքին յղումներ ==
Մարկ Նշանեան. «Ստեղծել ժամանակ մը, որ ըլլայ մերը»
Սարգի Մուրատեան

Սարգի Մուրատեան (15 Նոյեմբեր 1931, Պէյրութ - 10 Փետրուար 2022, Լոս Անճելըս), շարժանկարի եւ հեռուստատեսիլի հանրածանօթ արտադրիչ եւ բեմադրիչ, երաժիշտ եւ դերասան:


== Կենսագրութիւն ==
Մուրատեան ծնած է Պէյրութ։ Փոքր տարիքէն երաժշտութեան եւ թատրոնի մէջ մտած է։ Յօրինած է զանազան ժողովրդական երգեր եւ բեմադրած՝ թատրերգութիւններ, նաեւ ինքն ալ դերեր ստանձնելով։
1955-ին փոխադրուած է Պոսթըն՝ երաժշտական հմտութիւնը զարգացնելու համար, իսկ 1960-ին՝ Լոս Անճելըս, հետեւելով «Արուեստներու թատրոն»ի դասընթացքներուն. ապա հոն դերեր ստանձնած է եւ աշխատած շարժապատկերի բնագաւառէն ներս։
Քանի մր տարի ետք պատրաստած է իր առաջին շարժանկարը, 1965-ին՝ «Պաղտասար Աղբար»ը, լայն ժողովրդականութիւն ապահովելով։ Ապա բեմականացուցած է այլ շարժանկարներ՝ 

«Սասունի Զաւակներ» 1973-ին,
«Երջանկութեան Արցունքները» 1975-ին,
«Սիրոյ Խոստում»-ը 1978-ին,
«Մուսա Տաղի 40 Օրերը» 1982-ին,
«Ալիսիա» (2002) եւ այլ ֆիլմեր։Մուրատեան 1978-ին հաստատած է «Հայկական Հեռուստաժամ» (Armenian Teletime) յայտագիրը։
Պատկերասփիւռի հայերէնով առաջին յայտագիրները արտադրած Սարգի Մուրատեան նաեւ շարժապատկերներ արտադրած ու բեմադրած է, հեղինակած է երգեր եւ թատերգութիւններ, ինչպէս նաեւ դերասանութիւն կատարած է։


== Պարգեւներ ==
Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարութիւնը զինք մեծարած է, 2016-ին ։


== Աղբիւրներ ==
Ոչ Եւս Է Պատկերասփիւռի Հայերէնով Յայտագիրներ Արտադրած Սարգի ՄուրատեանՈչ եւս է Սառգի Մուրատեան
Արլէն Աւագեան

Արլէն Աւագեան (անգլերէն՝ Arlene Avakian, 4 Մայիս 1939(1939-05-04)), հայազգի պատմաբան: Պատմական գիտութիւններու դոկտոր (1985), փրոֆէսոր (1993): 


== Կենսագրութիւն ==
Արլէն Աւագեան ծնած է 1939-ին: 1961-ին աւարտած է Գոլումպիա համալսարանի արուեստի պատմութեան բաժինը, MA in History (1975) 1975 թուականին՝ Մասսաչուսեթսի Ամհերսթի համալսարանի մագիստրոսի տիտղոսը and EdD (1985): 1993-2001 թուականներուն դասաւանդած է նոյն համալսարանին մէջ, 2001 թուականէն՝ կանանց հասարակական հետազօտութիւններու բաժնի տնօրէն: 
Աշխատութիւնները կը վերաբերին կանանց գլխաւոր հարցերուն:


== Երկեր ==
Through the Kitchen Window: Women Explore the Intimate Meaning of Food and Cooking, Boston, 1997; An Armenian American Memoir, N. Y., 1992.
Lion woman's legacy։ an Armenian-American memoir, New York: Feminist Press at the City University of New York, 1992
(with Barbara Haber) From Betty Crocker to feminist food studies: critical perspectives on women and food, Amherst: University of Massachusetts Press, 2005


== Աղբիւրներ ==
UMass Amherst Libraries Special Collections & University Archives  Avakian, Arlene Voski
Academic Seminar:Sabancı University Arlene Avakian
Նամուս (ժապաւէն)

«Նամուս», հայկական առաջին գեղարուեստական ժապաւէնը։ Նամուսը, Համօ Բեկնազարեանի (1925-1926) բեմագրութեամբ ստեղծուած է հայկական առաջին գեղարուեստական ժապաւէնն է։
«Նամուսը» նկարահանուած է ըստ Ալեքսանդր Շիրվանզադէի համանուն ստեղծագործութեան։


== Թեմա ==
Ժապաւէնը կը պատմէ երիտասարդ զոյգի՝ Սէյրանի եւ Սուսանի, ողբերկական սիրոյ մասին։


== Դերեր ==
Սամուէլ Մկրտչեան – Սէյրան,
Մարիա Շահուբաթեան-Դադեւա – Սուսան,
Յովհաննէս Աբելեան– Բարխուտար,
Թագուհի Յակոբեան (Յասմիկ) – Մարիամ,
Հրաչեա Ներսիսեան – Ռուստամ,
Աւետ Աւետիսեան – Հայրապետ,
Օլգա Մայսուրեան – կիւլնազ,
Նինա Մանուչարեան – Շպանիկ,
Գայեանէ Բեկնազարեան – Սանամ,
Ելիզավետա Ադամեան – Մարիամի ընկերուհի,
Համբարձում Խաչանեան – Պադալ,
Միքայէլ Գարագաշ – խանութպան,
Հուսիկ Մուրատեան – երեխայ պարող,
Տիգրան Շամիրխանեան – զուռնաչի,
Արմէն Գուլակեան – դրուագ,
Պահարէ – պանդոկապետ։


== Ստեղծագործական խումբ ==
նկարիչներ՝ Վալերիան Սիդամոն-Էրիստավի, Միխայիլ Սուրգունով
գլխաւոր ատմինիստրատոր՝ Միքայէլ Գարագաշ


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Սռաջին անգամ ցուցադրուած է Մոսկուայի մէջ Հոկտեմբէր 3 1926 թուականին։ Ժապաւէնը ձայնաւորուած է 1960-ականներուն։
Դա­ւիթ Յով­հան­նէս

Դաւիթ Յովհաննէս (17 Փետրուար 1945(1945-02-17), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 19 Յուլիս 2016(2016-07-19), Երեւան, Հայաստան), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ:


== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
Ծնած է Երեւան: Աւարտած է Երեւանի Պետական համալսարանի Բանասիրութեան բաժանմունքը: Աշխատած է Հայաստանի պարբերական մամուլին մէջ, «Հայֆիլմ»ի մէջ։
Հին եւ արտասահմանեան գրականութեան պատմութիւն դասախօսած է Հայաստանի շարք մը համալսարաններուն մէջ: 1975 թուականէն սկսեալ եղած է Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ:
1980-1990 թուականներուն հայկական հեռուստատեսութեան մէջ վարած է «Նորք» ամենամսեայ գրական հանդէսը: Եղած է «Արեւիկ» հրատարակչութեան տնօրէններու խորհուրդի նախագահը, 1999-2003 թուականներուն՝ Հայաստանի Ազգային ժողովի 2-րդ գումարման պատգամաւոր:
Յովհաննէս թարգմանած է մերձպալթեան, ռուս, ուքրանացի, ամերիկեան դասական բանաստեղծներու գործեր: Ռուսերէն եւ անգլերէն թարգմանաբար լոյս տեսած են անոր բանաստեղծական երեք ժողովածոները։
328 (թիւ)

328 (երեք հարիւր քսանութ) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 327-ի եւ 329-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A007504  առաջին տասնհինգ պարզերու գումարն է
 Alt   328  գործադրելիս կը ստացուի H գլխատառը
տարուայ 328րդ օրն է Նոյեմբեր 25-ը (նահանջ տարիներուն՝ Նոյեմբեր 24-ը)
328 Կուտրուն աստեղնեակի կարգային թիւն է
Էրտողանիզմ

Էրտողանիզմը գաղափարախօսութիւնն ու քաղաքական օրակարգն է ներկայ Թուրքիոյ նախագահ եւ նախկին Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Էրտողանի, ով դարձաւ վարչապետ 2003 թուականին եւ շարունակեց իր այդ վարչական դերը մինչեւ իր նախագահութիւնը 2014 թուականին: Քաղաքական աջակցութիւնը գալով իր իւրայատուկ անձնաւորական առաջնորդութեան ձեւերէն, Էրտողանիզմը կը համարուի «ամէնէն ազդեցիկ բներեւոյթը Քեմալական շարժումներէն ետք» եւ կը վայելէր լայնատարած աջակցութիւն ամբողջ երկրին շուրջ:  Այդ բներեւոյթը փոխուեցաւ, երբ 2018 թուականին Թուրքիան անցաւ տնտեսական տագնապէ մը, ինչ որ վատօրէն ազդեց Էրտողանի երկրպագուներու թիւի նուազման:  Այս գաղափաբանոււթեան արմատները կը ծագին Թրքական պահպանողական մշակոյթէ եւ այդ գաղափարաբանական դրութեան հետեւող Արդարութիւն եւ Զարգացում Կուսակցութիւնը (AKP), կուսակութիւն մը որ Էրտողան անձնապէս հիմնած է 2001 թուականին:


== Ամփոփում ==
Իբրեւ անձնաւորացած տարբերակը պահպանողկան ժողովրդավարութեան, Էրտողանիզմի յատկանիղներէն մէկը կրօնահիմն առաջնորդութիւնն է: Շատ մը քաղաքագէտներ կը համարեն Էրտողանի առաջնորդաձեւը իբրեւ մենատիրական: Քաղաքագէտներ կը բաղդատեն զինք Հունգարիոյ Վարչապետ Վիքթոր Օրպանին:
1842 թուական

1842 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 42րդ տարին


== Դէպքեր ==
9 Մարտ․ Միլանոյի «Լա Սքալա»յի բեմէն կը ներկայացուի Վերտիին նոր յօրինած «Նապուքօ» Nabucco օփերան


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1842 ծնունդներ

1 Մարտ՝ Նիքոլաոս Կիզիս (մ․1901),  ԺԹ․ դարու յոյն գլխաւոր գեղանկարիչներէն
Մարտ 3՝ Ալեքսանտր Մանթաշեանց (ռուս.՝ Александр Иванович Манташев, մ.1911, Սանքթ Փիթըրսպուրկ) մեծահարուստ գործարար եւ բարերար


==== Հոկտեմբեր ====
17 Հոկտեմբեր Մակնուս Կուսթաֆ Ռէթսիւս Gustaf Retzius (մ.1919) շուէտացի բնագէտ
Դեկտեմբեր 3՝ Մեսրոպ Նուպարեան (մ.1929), թարգմանիչ, բանաստեղծ
Անյայտ օրով՝
Միքայէլ Փորթուգալ(եան) (մ.1897), բանասէր, հայագէտ եւ տնտեսագէտ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1842 մահեր
Thinking Out Loud

Thinking Out Loud, բրիտանացի երգիչ-երգահան Էտ Շիրանի երգն է։ Թողարկած է 2014 թուական Սեպտեմբերի 24-ին։ Էտ Շիրանի երրորդ ալպպոմի երկրորդ երգն է։ Էտ Շիրանի սկաւառակը Կրեմմիի 58-րդ մրցանակաբաշխութեան մէջ «Տարուայ ձայնագրութիւն» եւ «Տարուայ երգ» կատեգորիաներուն մէջ մրցանակ ստացած է։


== Պատմութիւն ==
Երգը ստացած է դրական արձագանք երաժշտական քննադատներէ եւ առցանց հրապարակումներէ։ 2015 թուական Դեկտեմբեր 7-ին ալպոմը առաջադրուած է Կրեմիի երեք կատեգորիաներուն մէջ՝ «Տարուայ ձայնագրութիւն», «Տարուայ երգ» եւ «Լաւագոյն մինակ Բոբ կատարող»։


== Երգերու Շարքեր ==


== Արտաքին յղումներ ==
https://www.youtube.com/watch?v=lp-EO5I60KA Ed Sheeran — Thinking Out Loud. Պաշտօնական տեսահոլովակը ՅուԹիւպ-ի մէջ
Լեւոն Ա․ Ռուբինեան

Լեւոն Ա Ռուբինեան (ծն.թ. անյայտ–1139), Կիլիկիայի Հայոց գահակալ իշխան 1129–1137–ին։ Կոստանդին Ա–ի որդին։ Յաջորդեց եղբօրը՝ Թորոս Ա իշխանին, որուն գահակիցն ու զօրավարն էր։ Ռազմական տաղանդի, քաջութեան համար ժողովուրդը Լեւոնին անուանած է Նոր Աժդահակ։ Լեւոնի գահակալման առաջին տարին, Թորոս Ա–ի մահէն անմիջապէս յետոյ, Կիլիկիոյ վրայ յարձակեցան հիւսիս–արեւելքէն սելճուկ թուրքերը, հարաւ–արեւելքէն՝ խաչակիր ասպետները։ Խելամտօրէն օգտագործելով սելճուկ թուրքերու ու խաչակիրներու միջեւ եղած թշնամանքը՝ Լեւոնը առանձին–առանձին ջախջախեց ու վտարեց անոնց Կիլիկիայէն։ 1132–ին Լեւոնը բիւզանդական տիրապետութենէն ազատագրեց Կիլիկիոյ ծովեզերեայ հայաբնակ շրջանները։

Կիլիկիոյ Հայկական Թագաւորութիւն, 1135 Այնուհետեւ Լեւոնը, դաշնակցելով Եդեսիոյ կառավարիչ Ճոսլինին եւ Հալէպի Զանգի ամիրային, 1135–36–ին յաջողութեամբ կռիւներ մղեց Անտիոքի դքսութեան ու Երուսաղէմի թագաւորութեան դէմ, ընդարձակեց իշխանութեան սահմանները դէպի հարաւ–արեւելք։ Անտիոքի դուքս Ռայմոնտը Մարաշի դուքս Բաղդինի աջակցութեամբ 1136–ին խարդախաբար ձերբակալեց Լեւոնին, որ ազատ արձակուեցաւ Մամեստիա, Ատանա, Սարուանդիքար քաղաքները Թայմոնդին զիջելուց, 6000 դուկատ փրկագին վճարելէն յետոյ։ Նոյն թուականին Լեւոնը պարտութեան մատնեց Ռայմոնտին եւ վերստին գրաւեց յիշեալ քաղաքները։ Բիւզանդիայի յարձակման սպառնալիքի պայմաններուն, շուտով Լեւոնը եւ Ռայմոնտը հաշտուեցան։ Լեւոնը հերոսական դիմադրութիւն կազմակերպեց 1137–ի յուլիսին Կիլիկիա ներխուժած բիւզանդական մեծաթիւ ուժերու դէմ։ Սակայն շրջապատման մէջ իյնալով, անձնատուր եղաւ Յովհաննէս Կոմնենոս կայսրին։ Վերջինս Լեւոնին, անոր կնոջը եւ երկու որդիին՝ Ռայմոնտին եւ Թորոսին, շղթայակապ ուղարկեց Կոստանդնուպոլիս։ Այստեղ 1138–ին սպաննեցին գահաժառանգ Ռայմոնդին։ Վիշտէն վախճանեցաւ նաեւ Լեւոնը։ Իսկ Թորոսը (Թորոս Բ.) 1143–ին կարողացաւ փախչիլ գերութենէն եւ վերականգնել Հայոց ընդհատուած պետականութիւնը։
Ալէն Ալթինողլու

Ալէն Ալթինողլու (9 Հոկտեմբեր 1975(1975-10-09), Փարիզ, Փարիզի շրջան): Հանրածանօթ ֆրանսահայ խմբավար, երաժիշտ, երգահան:


== Կենսագրութիւն ==
Ալէն Ալթինողլու ծնողները գաղթած են Սթամպուլէն: Ալէն Ալթինողլու ուսանած է Փարիզի Ազգային երաժշտանոցին մէջ, ուր այժմ կը դասաւանդէ: Ուսումը աւարտելէն յետոյ ընդունուեր է խմբավարական դպրոց:
2014-ին ան դարձաւ երաժշտանոցին խմբավարական դասարանի տնօրէն։:
Ալթինօղլու կը յայտնէ թէ, 


== La Monnaie օփերային թատրոն ==
Ալէն Ալթինողլուն առաջին անգամ որպէս հիւր-խմբավար ներկայացաւ La Monnaie օփերային թատրոնի մէջ 2011 թուականին՝ ղեկավարելով Մոխրոտը օփերան։ 2015 թուականի Սեպտեմբերին, La Monnaie յայտարարեց Ալէն Ալթինողլուի նշանակումը որպէս յաջորդ խմբավար, որ պաշտոնը կը ստանձնէ 2016 թուականի Յունուարէն։ La Monnaie-ի մէջ նշանակումը Ալէն Ալթինողլուի առաջին պաշտօնն էր օփերայի մէջ։  


== Ալթինօղլուն եւ իր կողակից մէցօ-սոփրանօ Նորա Կիւպիշը ==
Ալէն Ալթինողլուն ամուսնացած է մէցօ-սոփրանօ Նորա Կիւպիշը, որուն հետ բազմիցս ելոյթներ եւ ձայնագրութիւններ կ՛ունենայ:: Ալթինողլուն նաեւ այլ ստեղծագործութիւններու արեւտրային commercial ձայնագրութիւններ կատարած է։:


== Փարիզի L'Opéra Comique դահլիճ ==
2014 ին Փարիզի L'Opéra Comique սրահին մէջ,


== Աղբիւրներ ==
ԽՄԲԱՎԱՐ ԱԼԷՆ ԱԼԹԻՆՕՂԼՈՒԻ ԵԼՈՅԹԸ ՊՈՍԹԸՆԻ ՄԷՋ
Կարպիս Ափրիկեանի Սասունցի Դաւիթ Օրհներգութիւնը ( Oratorio ) La naissance de David de Sassoun (2ème Version):Les vœux des jeunes guerriers
Բէբ Կուարտիոլա

Ժուզէփ (Pep 2017 (cropped).jpg ի Սալա (կատալաներեն` Josep "Pep" Guardiola i Sala, ծնած է 18 Յունուար, 1971, Սանպեդոր, Քաթալոնիա, Սպանիա), Սպանացի նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ, որպէս խաղցող` Սպանիոյ վեցակի չեմպիոն: 2009 եւ 2011 թուականներուն ճանաչուած է աշխարհի լաւագոյն ֆուտբոլային մարզիչը: Պարսելոնայի հետ նուաճած է Սպանիայի չեմպիոնի երեք տիտղոս, երկու անգամ յաղթած է Չէմբյնզ լիկը:


== Կենսագրութիւն ==
Իր ասպարէզի մեծ մասը Բէբը անցուցած է Սպանական «պարսելոնա»-ի հետ, որուն կազմին հետ նուաճած է սպանիայի չեմպիոնի 6 տիտղոս եւ 2 անգամ դարձած է Սպանիայի գաւաթակիր: Կուարտիոլան Պարշայի հետ խաղացած է 4 համարի մարզաշապիքով:
«Պարշա»յի կազմին մէջ Կուարտիոլան 1992 թ. դարձած է նաեւ Չէմբյնզ լիկի գաւաթակիր, այդ «Պարշէլոնա»յի եւրագաւաթային առաջին տիտղոսն էր։ 1997-ին նուաճած է Ուիֆա-ի գաւաթակիրներու գաւաթը, 2 անգամ ալ դարձած է ուիֆա-ի սուպեր գաւաթի յաղթող:
2001-ին Կուարտիոլան կը ձգէ «Պարշան» տեղափոխուելով Իտալիա, յետոյ ան խաղցած է նաեւ Քաթարի մէջ եւ Մեքսիկաի մէջ, որտեղ եւ 2006-ին աւարտած է ասպարէզը, յետոյ ալ սկսած է մարզչական ասպարէզին:


== Մարզչական ասպարէզ ==

2007-ի ամռանը Կուարտիոլան ստանձնեց «Պարշէլոնա Բ»-ի մարզչական ղեկը, որ հանդէս կու գար Սպանիայի 4-րդ դիվիզիոնի մէջ (Tercera Divisiցn): 2007-2008 մրցաշրջանին ակումբը Բէբի գլխաւորութեամբ յաղթեց այդ մրցաշարումը եւ տեղափոխուեց Սպանիայի 3-րդ դիվիզիոն (Segunda Divisiցn B): Բէբի յաջողութիւնները աննկատ չմնացին, եւ 2008 թ. ամռանը ան «Պարշէլոնա»-յի գլխաւոր մարզչի դերը փոխարինեց Ֆրենկ Ռայկարդին: 2012 թ. ապրիլ 27-ին պաշտօնապէս յայտարարեց, որ պիտի ձգէ «Պարշէլոնա»-ն: Մէկ տարի հանգստանալուց յետոյ ստանձնեց միւնխենի «բավարիայի» ղեկը:
Իսկ 2016 ամռան ան հայտարարէց որ ինք Մանչէսթըր Սիթիի մարզիչն է:


== Նուաճումները որպէս ֆութպոլիստ ==
Լա Լիկա  (6)` 1990/91, 1991/92, 1993/94, 1997/98, 1998/99
Կոպայ դել Ռէյ  (2)` 1996/97, 1997/98
Սպանիոյ Սուփըրգաւաթ]]  (4)` 1992, 1993, 1995, 1997
Չեմպիոնների Լիկա (1)` 1991/92
Եւրոպայի գաւաթակիրների գաւաթ` 1996/97
ՈՒԵՖԱՅ Սուպեր գաւաթ  (2)` 1992, 1997
8 Օգոստոս

8 Օգոստոս, տարուան 220-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 221-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
1926, Ալպերթ Մկրտչեան, խորհրդային հայ շարժանկարի բեմադրիչ, սենարիստ (մահ.՝ 2007)։


== Մահեր ==
2003, Ատոնիս Սամարաքիս (Αντώνης Σαμαράκης ), միջազգային համբաւի արժանացած յոյն արձակագիր


== Տօներ ==
1967 թուական

1967 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 67րդ տարին է


== Դէպքեր ==


==== Ապրիլ ====
21 Ապրիլ՝ Յունաստանի մէջ զինուորական վարչակարգ կը հաստատուի
24 Ապրիլ՝ խորհրդային տիեզերագնաց Վլատիմիր Քոմարովը զոհուեցաւ վայրէջքի ատենը
30 Ապրիլ՝ Մոսկովի մէջ աւարտեցաւ 537 մ. բարձրութեան հեռատեսիլի աշտարակի կառուցումը


==== Յունիս ====
05 Յունիս՝ մինչեւ 10 Յունիսը արաբ-իսրայէլական վեցօրեայ պատերազմը
16 – 18 Յունիս Մոնթըռէ կը կազմակերպուի համանուն Փոփ երաժշտութեան Փառատօնը


==== Յուլիս ====
10 Յուլիս՝ Ճոն Քենետիի մարմինը տեղափոխուեցաւ Արլինկթընի Ազգային Գերեզմանատուն


==== Սեպտեմբեր ====
03 Սեպտեմբեր՝ տեղւոյն 5:00-ին Շուէտին մէջ ամբողջ երթեւեկը ձախէն անցաւ աջակողմեանի.
Նոյեմբեր 29, Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յուշահամալիր՝ Ծիծեռնակաբերդի բացումը տեղի կ՛ունենայ։


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1967 ծնունդներ


==== Սեպտեմբեր ====
03 Սեպտեմբեր Տարօն Աճէմօղլու Daron Acemoğlu ամերիկացի հայազգի տնտեսագէտ


==== Յուլիս ====
10 Յուլիս Ժիրայր Սիմոն Սէֆիլեան ազատամարտիկ, զօրահրամանատար, պետական եւ հասարակական գործիչ
18 Յուլիս Վին Տիզլ Vin Diesel ամերիկացի դերասան, բեմադրիչ, արտադրիչ
25 Յուլիս Մաթ Լեպլանք Matthew Steven "Matt" LeBlanc ամերիկացի դերասան, կատակերգու, արտադրիչ


==== Օգոստոս ====
21 Օգոստոս Սերժ Թանքեան Serj Tankian ամերիկահայ ռոք երաժիշտ


==== Դեկտեմբեր ====
21 Դեկտեմբեր Միխէիլ Սաաքաշվիլի მიხეილ სააკაშვილ Міхеіл Саакашвілі վրացի եւ ուքրաինացի քաղաքական գործիչ


==== Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝ ====
28 Նոյեմբեր Մհեր Ջուլհաճեան (զոհուած 1993, Մարզիլ գ).


==== Անստոյգ օրով՝ ====
Նորա Արիսեան բանասէր, գրող, թարգմանիչ, արեւելագէտ


== Մահեր ==

 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1967 մահեր 


==== Հոկտեմբեր ====
07 Մարտ Յարութիւն Կալենց (Հարմանտաեան, ծն.1910, Կիւրին) հայ նկարիչ


==== Հոկտեմբեր ====
14 Հոկտեմբեր Ստեփան Զօրեան (Առաքելեան, ծն.1889, Ղարաքիլիսէ, ներկայիս՝ Վանաձոր) հայ գրող


==== Անստոյգ օրով՝ ====
Մկրտիչ Աբգար (ծն.1887, Սպահան) աստուածաբան


== Արտաքին յղումներ ==
1967-ը Պատմութեան մէջ(անգլերէն)Աշխարհի Պատմութեան Ժամանակագրութիւն՝ 1967(անգլերէն)
4 Ապրիլ

4 Ապրիլ, տարուան 94-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 95-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 271 օր 3 Ապրիլ  4 Ապրիլ  5 Ապրիլ 


== Դէպքեր ==
1147. Մոսքովի մասին առաջին գրաւոր յիշատակումը
1581. Ֆրէնսիս Տրէյքը ասպետացուեցաւ շուրջերկրեայ ճամբորդութեան աւարտի պատուին
1960. Ֆրանսան անկախութիւն շնորհեցաւ Մալիիի դաշնութեանը
1979. Փաքիստանի վարչապետ Զուլֆիքար Ալի Պհութոն կախաղանով ենթարկուեցաւ մահապատժի
2009. Ֆրանսան վերականգնեցաւ ՆԱԹՕ-ին իր անդմակցութիւնը


== Ծնունդներ ==
 Տես նաեւ՝ 4 Ապրիլի ծնածներ

1820. Մկրտիչ Խրիմեան (մ.1907) հայ եկեղեցւոյ 125-րդ կաթողիկոս
1948. Ապտուլլահ Օճալան (Abdullah Öcalan) Թուրքիոյ քիւրտերու ազգային առաջնորդ
(1999-էն ցմահ դատապարտուած է  Եգեան Ծովուն Իմրալը կղզիին վրայ)


== Մահեր ==
 Տես նաեւ՝ 4 Ապրիլի մահացածներ

1843. Քերովբէ Ազնաւորեան, (ծն.1791) վարդապետ
1915. Արշակ Վռամեան (բուն անունը՝ Օննիկ Դերձակեան, ծն.1870) հայ ազգային-ազատագրական շարժումի գործիչ
1929. Մեսրոպ Նուպարեան (ծն.1842, Զմիւռնիա) թարգմանիչ, բառարանագիր
1945. Վահան Թէքէեան (ծն.1878) բանաստեղծ, արձակագիր,թարգմանիչ
1968. Մարթին Լութըր Քինկ (անգլերէն՝ Martin Luther King, ծն.1929) սեւ ամերիկացի քարոզիչ
(սպաննուած է Մեմփիսին մէջ, Մինեսոթա)


== Տօներ ==
Համացանցի միջազգային օր
 Սենեկալ՝ Անկախութեան օր (Ֆրանսայէն, 1960)
 Անկոլա՝ Խաղաղութեան օր


== Արտաքին յղումներ ==
BBC: On This Day
[1] (անգլերէն)


== Ծանօթագրութիւններ ==

4 Ապրիլ
Ձայն (թերթ)

«Ձայն», քաղաքական, հասարակական եւ տնտեսական շաբաթաթերթ։ Հանդիսացած է Հայ բանուորական կազմակերպութեան (սպեցիֆիկներու) օրգանը։ Լոյս տեսած է 1906-1907 թուականներուն, Թիֆլիսի մէջ։ Խմբագիր՝ Տ. Իսախանեան։
Հակադրուելով պոլշեւիկներուն՝ գովազդած է բանուոր դասակարգի տարանջատում՝ ըստ ազգային պատկանելութեան։ Թերթը իւրովի ներկայացուցած է Հարաւային Կովկասի մշակութային կեանքը, աշխատաւորութեան կենցաղը, ծանօթացուցած կրթական գործի դրուածքին։
Տպագրած է նաեւ գեղարուեստական գործեր, թարգմանութիւններ։ «Ձայն» շաբաթաթերթին նախորդած է «Կեանք» (1906 թուականին, Թիֆլիսի) շաբաթաթերթը։