armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Երամ Պէյ Արամ

ԵՐԱՄ ՊԷՅ ԱՐԱՄ (1815, Տրապիզոն - 1926, Դեկտեմբեր)	, ճարտարագէտ եւ հաշուագէտ, բարեկարգիչ՝ Թուրքիոյ ընդհանուր երկրտգործութեան, Խորհրդարանի ծերակոյտի անդամ:


== Կենսագրութիւն ==
ԵՐԱՄ պէյ Արամ, ծնած է Տրապիզոն 1815-ին: Ոսումը ստացած է Փարիզի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանին մէջ, վկայուած է Բատուայի համալսարանի երկրագործական ճիւղէն եւ Կրինեօնի երկրագործական վարժարանէն: Մտած է Օսմանեան պետական ծառայութեանց մէջ իբրեւ ճարտարագէտ եւ հաշուագէտ բարձրանալով երկրագործական ընդհանուր տնօրէնութեան, Հալգալըի ուսուցիչ կարգուած է: Սելանիկի երկրագործական վարժարանի հիմնադիրը եւ միակ բարեկարգիչը եղած է Թուրքիոյ ընդհանուր երկրագործութեան: Մերժած է շատ մը նախարարական պաշտօններ, որոնք իրեն առաջարկուած են, 1908-ին երբ Օսմանեան Սահմանադրութիւնը կը հռչակուի, Արամ էֆ. Խորհրդարանի ծերակոյտի անդամ կ'ընտրուի:
Իբրեւ մէկ անդամը կաթոլիկ համայնքին՝ վարած է Աւագանիի ժողովի Ատենապետի պաշտօնը: Ունէր Պալայի աստիճան: Մահացած է 1926 Դեկտեմբերին:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդապետ Պոտուրեան, 1939, Պուքրէշ
Ֆելիքս Վալոթոն

Ֆելիքս Էտուար Վալոթոն (28 Դեկտեմբեր 1865(1865-12-28)[…], Լոզան, Զուիցերիա - 29 Դեկտեմբեր 1925(1925-12-29)[…], Նէյի-սիւր-Սեն, Սենա, ՖրանսաՓարիզ)՝ ֆրանսացի արուեստագէտ, նկարիչ, փորանկարիչ, քանդակագործ, արուեստի քննադատ եւ վիպագիր մըն է։


== Կենսագրութիւն ==
Ֆելիքս Վալոթոնը ծնաւ 28 Դեկտեմբեր, 1865 թուականին, Լոզան, Զուիցերիա, միջին դասակարգէն բողոքական ընտանիքի մը մէջ։ 1882-ին մտաւ Փարիզի Ժուլիան Աքատեմիան, պոստ-իմպրեսիոնիստ արտիստներէ յաճախած արուեստարանները։ Տասը տարուայ մէջ, երիտասարդ զուիցերիացին կը յաջողի յայտնի դառնալ Փարիզի յառաջապահ արուեստագէտներու միջավայրին մէջ։ Իր հռչակը միջազգային կը դառնայ իր փորանկարներուն ու գծագրութիւններուն շնորհիւ։ Բազմաթիւ ցուցահանդէսներու կը մասնակցի։

1891-էն սկսեալ, բոլորովին կը նորոգէ փորանկարչութեան աւանդութիւնը։ Իր գործը կը սկսի շատ աւելի ցցւիլ։ Իր գծագրութիւնները շատ արժէքաւոր կը դառնան, ու կը սկսին օրաթերթներու ու պարբերաթերթներու մէջ տպուիլ։ 1899-ին կ'ամուսնանայ Կապրիէլ Պերնհայմին հետ։
1900-էն վերջ հետզհետէ կը ձգէ փորանկարչութիւնը, ինքզինքը աւելի նկարչութեան նուիրելու։ Կը նկարէ ընտանեկան պատկերներ, ու կը հետաքրքրուի դասական նիւթերով, տեսանկարներ, մերկ մարմիններ, կենդանագիրներ եւ նաթիւր-մորդներ, որ կը նկարագրէ անձնական ձեւով, իր ժամանակակից արուեստական հոսանքներէն դուրս։

1902-ին, Մարտին, կը ստեղծէ «Լասիէթ ո պըղ» (ֆրանսերէն՝ L'Assiette au Beurre) պարբերաթերթին ամենայ ինքնատիպ հրատարակութիւններէն մեկը, որ կը պարունակէ 23 քակուող փորանկարներ։
Իր առաջին անձնական ցուցադրութիւնը տեղի կ'ունենայ 1909-ին, Զիւրիխ։ Իր գործը յաճախ կը ցցւի Փարիզ, մանաւանդ 1910, Յունուարին, Տրիւէ ցոյցասրահը։ Նաեւ կը մասնակցի միջազգային ցուցադրումներու, Եւրոպա կամ ալ Ամերիկա։ Իր եղբայրը, Փոլ Վալոթոնը, կ'օգնէ իր աշխատանքը Զուիցերիա տարածելու։
Ֆելիքս Վալոթոնը աշխատասէր մէկն է, որ միշտ նոր ներշնչող նիւթեր կը փնտռէ, ու արտայայտուելու նոր ձեւեր։ Կը ներշնչուի Համաշխարհային Առաջին Պատերազմին վայրագութիւնով, ու պատերազմին վերջաւորութեան նոր յաջողութեան ժամանակաշրջան մը կ'ապրի։ Կը մահանայ 1925-in, ու կը թաղուի Փարիզի Մոնփարնաս գերեզմանատունը։


== Նկարներ ==
Վալոթոնի նկարները
Կարապետ Տէր-Սահակեան

Հ. Կարապետ Վրդ. Տէր-Սահակեան (1882, Մուշ - 1915, Մեծ Եղեռնի զոհ) Հայ պատմաբան, բանասէր, բանաստեղծ եւ խմբագիր:
Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ։


== Կենսագրութիւն ==
Վարդապետ ձեռնադրուած է 1901 թուականին:
Վանքին ու Մ. Ռափայէլեանի մէջ ուսուցչական պաշտօն վարելէ ետք՝ Ֆրիպուրկ կ'անցնի եւ Համալսարանէն Դպրութեանց պսակաւոր, կը դառնայ Ս. Ղազար, վարելով «Բազմավէպ»ի խմբագրութիւնը (1906-1908) եւ հրատարակելով գողտրիկ քերթուածներ եւ բանասիրականներ:
Ուսուցչական պաշտօնով 1914-ին կը մեկնի Տրապիզոն՝ մինչեւ տեղահանութեան տարին, բախտակից ըլլալով իր տարաբախտ կարգակից եղբօր՝ Սարեան Վ.ի:


== Աղբիւրներ ==
Թէոդիկ, Յուշարձան Ապրիլ Տասնըմէկի, Արզուման հրատարակչատուն, Կ. Պոլիս, 1919, էջ 90
Երկարութիւն

Երկարութիւնը երկրաչափական իմաստով առարկայի ամենաերկար չափն է։ Այլ ձեւով ըսուած՝ երկարութիւնը առարկայի արձանագրուող չափն է։
Երկարութիւնը կը զատորոշուի բարձրութենէն, որ ուղղահայեաց չափն է, եւ լայնքէն, որ մէկ ծայրէն միւսը երկարող չափն է։


== Պատմութիւնը ==
Չափելը մարդուն կեանքին մէջ կարեւոր տեղ գտած է, երբ հետզհետէ մարդը դարձած է նստակեաց եւ սկսած է շէնքեր կառուցել։ Ինչքան կեանքը զարգացած է, այնքան մարդը պէտք ունեցած է չափելու տարբեր եւ ճշգրիտ միաւորներու, ամէնփոքր տարածքէն մինչեւ ներմոլորակային հեռաւորութինները։
Երկարութիւն չափելու ամէնահին միաւորը կանգունն է, որ կը համապատասխանէ բազուկի մը երկարութեան (68 սմ.), կայ նաեւ թիզը, որ բացուած բթամատէն մինչեւ բացուած ճկոյթ մատի երկարութիւնն է։


== Չափի միաւորը ==
Բնագիտութեան եւ երկրաչափութեան մէջ երկարութիւնը յաճախ կը համապատասխանէ հեռաւորութեան։ Երկարութեան հիմնական միաւորը մեթրն է, յաճախ նաեւ՝ սանթիմեթրն ու քիլօմեթրը։ Ներկայիս կ'օգտագործուի նաեւ լոյսի արագութիւնը՝ չափելու համար երկարութիւնը (հեռաւորութիւնը)։ Երկարութիւնը չափելու համար կը գործածուին նաեւ «ինչ»ը, ոտնաչափը, «եարտ»ը, մղոնը։
10 Հոկտեմբեր

10 Հոկտեմբեր, տարուան 283-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 284-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
1813, Ճիւզեփէ Վերտի․ իտալացի վիպապաշտ յօրինող
1848, Ռեթէոս Պէրպէրեան, հայ գրող, մանկավարժ, բանաստեղծ, հրապարակախօս, տնտեսագէտ եւ թարգմանիչ, «Պէրպէրեան վարժարան» դպրոցի հիմնադիր (մահ․՝ 1907)։


== Մահեր ==
1871, Խաչատուր Լազարեան, ազգային-ազատագրական եւ մշակոյթի գործիչ, Լազարեան Ճեմարանի հոգաբարձու (ծն.՝ 1789)։


== Տօներ ==
Հոգեկան առողջութեան համաշխարհային օր։
Տեսողութեան համաշխարհային օր։
Մահապատիժի դէմ պայքարի եւրոպական օր։
Ծառատունկի օր՝ (անգլերէն)
Երաժշտութեան Եւ Թատրոնի Թանգարան

Երաժշտութեան եւ թատրոնի թանգարան (շուէտ.՝ Scenkonstmuseet), Սթոքհոլմի մէջ գտնուող Շուէտի թատրոնի, կաքաւագրութեան եւ երաժշտական գործիքներու պետական թանգարան:


== Պատմութիւն ==
Թանգարանը հիմնադրուած է 1899-ին «Երաժշտութեան պատմութեան թանգարան» (շուէտ.՝ Musichistoriska museet) անուանումով: Ցուցադրութեան համար նուէրներու եւ նուիրատուութիւններու միջոցով հաւաքելով մօտ 200 գործիք՝ թանգարանը հանրութեան համար բացուած 1901-ին: 1930-ին թրըսթի ձեւով թանգարանը զուգորդուած է Թագաւորական երաժշտական ակադեմիայի հետ եւ ստացած պետական ֆինանսաւորում: 1981-2010-ականներուն թանգարանը ընդգրկուած է «Ազգային երաժշտական հաւաքածոներ» նոր պետական կառոյցին մէջ եւ անուանուած է «Երաժշտութեան թանգարան», 2010-2014-ականներուն այն անուանուած է «Երաժշտութեան եւ թատրոնի թանգարան» (շուէտ.՝ Musik-och teatermuseet): 2014-2017-ականներու վերանորոգումէն ետք վերակազմաւորուած է: Ժամանակակից անուանումը կը կրէ 2017-էն:


== Շէնք ==
1979-էն թանգարանը կը գտնուի Սթոքհոլմի Sibyllegatan 2 փողոցին վրայ գտնուող նախկին թագաւորական հացափուռի շէնքին մէջ՝ Թագաւորական դրամատիկական թատրոնի հարեւանութեամբ: 17-րդ դարուն կառուցուած շէնքը Սթոքհոլմի ամենահին արդիւնաբերական շէնքն է: 1935-էն այն կը հանդիսանայ ազգային յուշարձան:


== Գործունէութիւն ==
Թանգարանի հիմնադրամը համատեղած է երաժշտական գործիքներու հաւաքածոները (մօտ 6000), տիկնիկներ եւ թատրոնի բեմեր (հագուստներ, զարդարումներ եւ այլն): Թանգարանին մէջ տեղի կ՚ունենան ցուցահանդէսներ, կը կազմակերպուին համերգներ, ներկայացումներ եւ դասընթացներ:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական Կայք
Նշան Թիւսիւզեան

ՆՇԱՆ  ԹԻՒՍԻՒԶԵԱՆ, (1911, Տիգրանակերտ - 26 Մայիս 1980, Լիբանան) Ազգային գործիչ, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Հալէպի մասնաճիւղի հիմնադիր սերունդէն:


== Կենսագրութիւն ==
Նշան Թիւսիւզեան թրքական հալածանքի օրերուն փախուստ տալով, հօրմէ մօրմէ որբ, փոքր տարիքին կը փոխադրուի Հալէպ, ուր կը յաճախէ Ազգային Հայկազեան Վարժարան՝ ստանալով ազգային դաստիարակութիւն:
Անչափահաս տարիքին կը մեկնի Պարսկաստան՝ գործի մը ձեռնարկելու նպատակով: Սակայն շուտով Հալէպ կը վերադառնայ եւ կը պաշտօնավարէ նոր հաստատուած ելեկտրական ընկերութեան մէջ, իբրեւ գործաւորներու վերակացու, որմէ ետք մեծ եղբօր նման լումայափոխութեան գործով կը զբաղի, զոր հետագային կը շարունակէ Պէյրութի մէջ, մինչեւ գործէն դադրիլը:
1961-ին վերջնականապէս Պէյրութ կը հաստատուի:
Ան կ'ամուսնանայ երգահան Բարսեղ Կանաչեանի աղջկան՝ Սեդայի հետ եւ զօրավիգ կը կանգնի մեծ երաժիշտ Կանաչեանի համերգներու կազմակերպութեան: Կ'ունենայ երեք աղջիկ եւ մէկ մանչ զաւակներ:


== Միութենական Կեանք ==
Նշան Թիւսիւզեան պատանի տարիքէն կ'անդամագրուի Հ.Յ.Դ.-ի եւ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի եւ նուիրաբար կը ծառայէ անոնց շարքերէն ներս: Ան կը հանդիսանայ Հալէպի Հ.Մ.Ը.Մ.-ի սկաուտական շարժումի տարածման եւ կազմակերպման գլխաւոր դէմքերէն մէկը: Եղբ. Նշան Թիւսիւզեան կ'ըլլայ պարզ սկաուտ, ապա խմբապետ, Սկաուտական Խորհուրդի անդամ եւ Հալէպի մասնաճիւղի վարչական եւ իր նուիրական աշխատանքով կը դառնայ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի ձեռնարկներուն յաջողութեան նպաստող կարեւորագոյն դէմքերէն մէկը: 
1961-ին Պէյրութ հաստատուելով ամբողջովին կը նուիրուի Հ.Մ.Ը.Մ.-ին, մաս կազմելով նաեւ Ազգային Իշխանութեան Տնտեսական Խորհուրդին:
Ինչպէս Սուրիոյ, նոնյպէս Լիբանանի մէջ ան կը մասնակցի Հ.Մ.Ը.Մ.-ի բոլոր Շրջանային ժողովներուն, Ա. եւ Բ. Ընդհանուր Ժողովներուն եւ երկու անգամներն ալ կ'ընտրուի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ, ստանձնելով գանձապահի պատասխանատու պաշտօնը:
1972-ին, հայ սկաուտութեան հիմնադրութեան 60-ամեակի տօնակատարութեան ընթացքին, Պէյրութի «Իւնեսքօ» սրահին մէջ, լիբանանեան պետութեան կողմէ շքանշանով կը պարգեւատրուի ՝ առ ի գնահատանք մարզական եւ սկաուտական կեանքին մէջ իր ունեցած կարեւոր ներդրումին:


== Աշխատութիւններ ==
Նշան Թիւսիւզեանի աշխատութեամբ լոյս կը տեսնէ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի սկաուտներու առաջին գիտելիքներու գիրքը, որ ցարդ կը մնայ ամէնէն ամբողջականը եւ լաւագոյնը իր տեսակի հրատարակութիւններուն մէջ:
Ան աշխուժօրէն կը հետապնդէր սկաուտական գիտելիքներու նոր ու արդիական գիրքերու պատրաստութեան աշխատանքները, երբ յանկարծակի զգետնուեցաւ սրտի տագնապով, 26 Մայիս 1980-ին:


== Աղբիւրներ ==
Մարզիկ, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի պաշտօնաթերթ, Ա. Տարի, 1980 թիւ 5
Փիւնիկէ

Փիւնիկէ (յուն․՝ Φοινίκη), հնագոյն պետութիւն Միջերկրական ծովու արեւելեան ափին, 


=== ժողովուրդ ===
Փիւնիկէի մէջ բնակած են փիւնիկեցիները, որոնք հոն եկած են Էրիթրէական ծովու ափերէն: Հաւանական է, որ Ք.ա. 5-4-րդ հազարամեակներու ընթացքին, փիւնիկեցիները Միջերկրական ծովու ափին հիմնած են բնակավայրեր, որոնք աստիճանաբար դարձած են առեւտրաարհեստաւորական եւ նաւահանգստեան կեդրոններ` Սիտոն, Տիւրոս եւ Պիպլոս: Ք.ա. 2-րդ հազարամեակին, Փիւնիկէն գիւղատնտեսական տարածքներ ունեցող քաղաք-պետութիւններու համախմբութիւն մըն էր: Փիւնիկէն իր աշխարհագրական յարմար դիրքին շնորհիւ գործուն մասնակցութիւն ունեցած է Միջագետքի ու Նեղոսի հովիտի հետ ցամաքային առեւտուրին եւ տիրած է Միջերկրականի ծովային ուղիներւն վրայ: 


==== Ք.ա. 2-րդ հազարամեակ ====
Ք.ա. 2-րդ հազարամեակին սկիզբը, երկիրը գտնուած է եգիպտական փարաւոններւ գերիշխանութեան տակ, որ, սակայն, Փիւնիկէի քաղաք-պետութիւնները չէ խանգարած Հիւսիսային Միջագետքի պետութիւններուն հետ դիւանագիտական յարաբերութիւններ պահպանելու: 


==== ազատագրում եգիպտական լուծէն ====
Ք.ա. 13- 12-րդ դարերուն, Փիւնիկէի քաղաքները ազատագրուած են եգիպտական լուծէն: Ք.ա. 10-րդ դարուն, Տիւրոսի թագաւոր Ածիրամ Փիւնիկէի տարածքին մէջ կազմած է Տիւրոս-Սիտոնի միացեալ թագաւորութիւնը, որ դարձած է Փիւնիկէի ամբողջ ծովափին գերիշխող ուժը (hegemony): Իր օրով, Իսրայէլ-Յուդայի թագաւորութեան հետ հաստատած է ռազմաքաղաքական սերտ դաշինք մը: Տիւրոս աստիճանաբար կորսնցուցած է իր ազդեցութիւնը, եւ Ք.ա. 10-րդ դարու վերջերուն՝ Փիւնիկէի քաղաքները դարձած են ինքնիշխան: Ք.Ա. 2-րդ եւ առաջին դարերուն, Փիւնիկէի պետութեան մէջ նշանակալից երեւոյթ էր Միջերկրականի կեդրոնական եւ արեւմտեան ափերու գաղութաբնակեցումը: Փիւնիկեցի առեւտրականներն ու ծովահէնները հոն թափանցած են Ք.ա. 2-րդ հազարամեակի կէսին: Փիւնիկէն գաղութներ հիմնած է Հարաւային Սպանիոյ, Սիկիլիոյ, Սարտինիոյ եւ Հիւսիսային Ափրիկէի մէջ: Ք.ա. 9-7-րդ դարերուն, այդ գաղութները ձեռք բերած են քաղաքական ինքնիշխանութիւն եւ աստիճանաբար մտած են փիւնիկեան նախկին գաղութ Կարթագէնի պետութեան մէջ: Փիւնիկեան քաղաքները, Ք.ա. 8-7-րդ դարերուն, ենթարկուած են ասորեստանցիներու յարձակման: Ք.ա. VIII դարուն, Փիւնիկէի հիւսիսը հիմնուած է ասորեստանեան կուսակալութիւն մը, բայց եւ այնպէս՝ Փիւնիկեան քաղաքները պահպանած են ներքին ինքնավարութիւնը եւ սեփական թագաւորներու իշխանութիւնը: Ք.ա. 722-ին, ասորեստանցիները ճնշած են տիւրոսցիներուն վրայ, իսկ 701-ին` Փիւնիկէի հարաւը Սիտոնի գլխաւորած ապստամբութիւնը: Ք.ա. 677-ին, Սիտոնը կործանած է, իսկ Պիպլոսը, Տիւրոսը եւ այլ քաղաքներ ճանչցած են Ասորեստանին գերիշխանութիւնը: Ք.ա. 605-ին Ասորեստանի անկումէն ետք, Փիւնիկէն կռուախնձոր դարձած է Նոր Բաբելոնեան թագաւորութեան եւ Եգիպտոսի միջեւ: Ք.ա. 539-332-ին մտած է Աքեմենեան պետութեան կազմին մէջ: Փիւնիկէի նաւատորմը պարսիկներուն կողմէ գործօն մասնակցութիւն ունեցած է Ք.ա. 500-449-ի յոյն-պարսկական պատերազմներուն: Ք.ա. 4-րդ-առաջին դարերուն Փիւնիկէն գտնուած է Ալեքսանտր Մակեդոնացիի, պտղոմեաններու եւ սելեւկեաններու պետութեան կազմին մէջ: Ք.ա. 2-րդ-առաջին դարերուն, Կիպրոսի մէջ ստեղծուած է յունա-փիւնիկեան թագաւորութիւն մը: Ք.ա. առաջին դարու կէսին, Փիւնիկէն գտնուած է Տիգրան Բ. Մեծի հայկական կայսրութեան մէջ, այնուհետեւ մտած է հռոմէական Ասորիքի բնակավայրերուն կազմի մէջ: Փիւնիկեցիները աստիճանաբար ձուլուած են Ասորիքի միւս բնակչութեան մէջ:
Իսլանտայի Հայերը

Հայերը Իսլանտայի մէջ (իսլ.՝ Armenians á Íslandi), այժմ կը կազմեն քանի մը մարդ, հիմնականին մէջ՝ Ռեյկիավիկի մէջ։ Դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատուած  են՝ 1997-ին։


== Պատմութիւն ==
Համաձայն գրաւոր պատմական աղբիւրներ, Իսլանիտայի մէջ, առաջին հայերու մասին յիշատակի մէջ կը վերաբերուի 11-րդ դարուն։ 
Մեծ արժէք ունեցող իսլանտական Íslendingabók, Hungrvaka, Grágás աղբիւրները եւ ատոնցմէ կախեալ Landnámabók, Hauksbók, Skarðsárbók հաղորդագրութիւնները կու տան ճիշդ տուեալներ Իսլանտայի մէջ հայերու մասին։
Առաջին իսլանտացի պատմաբանական Արի Տորկիլսոն Իմաստունը (1067-1148) իր Íslendingabók գիրքին մէջ՝ (թարգմանաբար. «Գիրք իսլանտացիներու մասին»), ուր համառօտ կերպով նկարագրուած է երկրի քաղաքական եւ եկեղեցական պատմութիւնը, կը յիշատակուին երեք հայ (ermskir) եպիսկոպոսներու՝ Պետրոսի, Աբրահամի եւ Ստեփանոսի, որոնք կղզի եկած ու սկսած են քարոզել։


== Արտաքին յղումներ ==
Դաշկեւիչ Յ. Ռ. Հայերը Իսլանտի մէջ (11-րդ դար)
Իսլանտայի պատգամաւորները իրենց կառավարութեան առաջարկած են՝ ճանաչել Հայոց ցեղասպանութիւնը


== Գրականութիւն ==
B. Ballin Smith; S. Taylor. Irish and Armenian ecclesiastics in medieval Iceland, 2007
Երեւանի Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան թիւ 66 հիմնական դպրոց

Երեւանի Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան թիւ 66 հիմնական դպրոց, հանրակրթական դպրոց Շէնգաւիթ վարչական համայնքին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Դպրոցը հիմնադրուած է 1950-ին որպէս տարածքի միակ միջնակարգ (տասնամեայ) դպրոց, որտեղ 1950-1951 ուսումնական տարուընէ սկսած իրենց ուսանած են մօտակայ եօթնամեայ դպրոցներու (№ 50, 31, 46) շրջանաւարտները։ Տնօրէն Իշխան Դարբինեանի օրօք՝ 1956-ին, դպրոցը անուանակոչուածլ է Ալեքսանտր Միասնիկեանի անունով։


== Տուեալներ ==
Դպրոցը տեղակայուած է երեք մասնաշէնքերու մէջ, որոնք կառուցուած են 1950, 1968, 1975 թուականներուն։
Դպրոցի բակին մէջ 1959 թուականին տեղադրուել է Ալեքսանդր Մեասնիկեանի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Գրիգոր Ահարոնեան, ճարտարապետ՝ Էդուարդ Սարապեան)։


== Շրջանաւարտներ ==
Արտաւազդ Եղոյեան
Ռոզա Սիրունեան


== Պատկերասրահ ==

		


== Աղբիւրներ ==
Երեւանի քաղաքապետարանի ենթակայութեան դպրոցներ
Հեքիաթ

Հեքիաթը, ժողովուրդի մը բերանային ստեղծագործութեան ամենահին տեսակներէն մէկն է: Հեքիաթները, բերանացի` ոչ-գրաւոր կերպով, պատմուած եւ փոխանցուած են սերունդէ սերունդ։


== Հայ Ժողովրդական Հեքիաթներ ==
Հայ ժողովրդական հեքիաթները առաջին անգամ գրի առնուեցան ԺԹ. դարուն։ Հայ մեծ հեքիաթագիրներ, ինչպէս՝ Ղազարոս Աղայեան, Աթաբէկ Խնկոյեան, Յովհաննէս Թումանեան եւ ուրիշներ, հեքիաթները մշակեցին ու գիրքերու մէջ տպագրեցին, որպէսզի այդ հեքիաթները չկորսուին եւ մենք կարողանանք, կարդալ զանոնք։ 
Հեքիաթները երեւակայական պատմութիւններ են, որոնց միջոցով ժողովուրդը այլաբանօրէն կը ներկայացնէ  իրականութիւնն ու մարդկային կեանքի բազմազան կողմերը։
Հեքիաթներու հերոսները կլեսն ըլլալ մարդիկ, կենդանիներ եւ գոյութիւն չունեցող երեւակայական էակներ` դեւեր, վիշապներ, հրէշներ ու աներեւոյթ ոգիներ։
Հեքիաթները երկու տեսակ հերոսներ կ'ունենան բարի եւ չար։ Հեքիաթներուն  սկիզբը չարերը կը յաղթեն, բայց վերջաւորութեան կը պարտուին եւ բարի հերոսները կը յաղթեն իրենց իմաստութեան ու անյաղթելի ուժին շնորհիւ։
Համաշխարհային գրակացութեան ամենէն կարեւոր հեքիաթագիրերն են գերմանացի Գրիմ եղբայրներն ու տանիմարքացի Հանս Քրիստիան Անդերսընը։


== Աղբիւր ==
Վաչէ Մանկրեան, «Հայ Մաշակոյթ», Ա. հատոր, Լոս Անճելըս 2006
Ուատի Ալ Սալամ

Ուատի Ալ Սալամը, (արաբ․՝ وادي السلام‎‎), վիթխարի եւ հսկայ գերեզմանատուն մըն է, «Խաղաղութեան ձոր» անունով, որտեղ կը կատարուին թաղումներ ոչ միայն Իրաքէն, այլ նաեւ տարբեր երկրներէ։ Գերեզմանը կը գտնուի սուրբ Ալ-Նաժաֆ քաղաքին մէջ։
Ուատի Ալ Սալամը կը նկատուի աշխարհի ամենամէծ գերեզմանատունը, ու Իրաքի ժողովուրդին համար պատիւ է իմամ Ալիին հետ նոյն գերզմանատունին մէջ թաղուիլը։ Այստեղ ըստ աւանդութեան թաղուած են մի քանի իսլամական մարգարէներ, մասնաւորապէս՝ մարգարէ Յուդան եւ Սալիհը։
Ըստ որոշ գիտնականներու Իրաքի պատերազմին տարիներուն ընթացքին գերեզմանատան մէջ օրական կը թաղուէին 200-250 մարդիկ: 2010 թուականին այդ թիւը նուազած է մինչեւ 100-ի։ Գերեզմանատունը կը գրաւէ 601,16 (6,01 քմ²) տարածք, եւ այնտեղ թաղուած են աւելի քան 5 միլիոն մարդիկ։ Այս գերեզմանը 1400 տարիէ ի վեր գոյութիւն ունի։ Գերեզմանատունը արձանագրուած է Եունեսքոյի համաշխարհային ժառանգութեան նախնական ցուցակներու ցանկին մէջ։
Գերեզմանատան մէջ թաղուած են բազմաթիւ մահմետականներ, մասնաւորապէս անոր կեդրոնը թաղուած է Իսլամի չորրորդ խալիֆան՝ Ալի իպն Ապու Թալիպը, ու անոր մօտ կը գտնուին Մուհամմատ Պաքր Ալ-Սատիքի եւ անոր քրոջ Ամինա Ալ-Սատիքի գերեզմանները։ Որոշ մարդիկ կը հաւատան որ իմամ Մուհամմատ իպն ալ Հասան ալ Մահտինը ամէն Հինգշաբթի, արեւմուտի ժամանակ կը յայտնուի մզկիթին մօտ։
Իրաքի պատերազմին ժամանակ տեղական զինուած միաւորումները այս գերեզմանը կը գործածէին որպէս պաշտպան, որուն պատճառով գերեզմանատունը ենթարկուեցաւ կանոնաւոր ռմբակոծութեան հարուածներու։


== Արտաքին յղումներ ==
Satellite photograph of the cemetery
Wadi-us-salaam Photos
Մեսրոպ Ճանաշեան

Հայր Մեսրոպ Վրդ․ Ճանաշեան (11 Յունուար 1908(1908-01-11), Անգարա, Անգարայի Վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 13 Ապրիլ 1974(1974-04-13), Վենետիկ, Իտալիա), հայ գրականագէտ, բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Մխիթարեան միաբանութեան անդամ։


== Կենսագրութիւն ==
Հայր Մեսրոպ Վարդապետ Ճանաշեան ծնած է 11 Յունուար, 1908-ին, Անքարա: Ան վախճանած է Ապրիլ 13, 1974-ին: Մխիթարեան Միաբանութեան քահանայ, Ուսումնապետ:
Հայր Մեսրոպ Վարդապետ Ճանաշեան, աւազանի անունով Պետրոս, ծնած է Անքարա, 11 Յունուար, 1908-ին: Հոկտեմբեր 1919-ին կ'անցնի Վենետիկ, եւ նոյն թուականի Նոյեմբերին կը հագնի վանական աշակերտի սքեմը:
Քսան տարեկան հասակին կանդամակցի Մխիթարեան Միաբանութեան: Իմաստասիրութեան ու Աստուածաբանութեան գծով համալսարանական իր ուսումը Հռոմի մէջ աւարտելէ ետք, 1934-ին կը ստանայ քահանայական ձեռնադրութիւն:
1937-1939 թուականներուն կը հետեւի Սորպոնի համեմատական գրականութեան դասընթացքներուն:
1939-1942 թուականներուն կը վարէ Մուրատ Ռափայէլեան-ի ուսումնապետի, եւ ապա՝ 1950-1952 տարիներուն, տեսուչի պաշտօնը:
Հայր Մեսրոպ Վարդապետ Ճանաշեան կը մահուան  Ապրիլ 13, 1974-ին:


== Խմբագրական աշխատանք , հիմնադիր եւ տպարանի տեսչութիւն ==
Երկար տարիներ՝ 1942-1952, 1953-1956 եւ 1970-1973 կը վարէ «Բազմավէպ»-ի խմբագրութիւնը, իսկ 1959-1969՝ տպարանի տեսչութիւնը: 
Կը հիմնէ «Հայ Ընտանիք»-ը, որուն խմբագրութիւնն ալ կը վարէ 1970-1973 թուականներուն:


== Հրատարակչական եւ գրականագիտական ու պատմաբանասիրական աշխատութիւններ ==
Ամբողջ կեանք մը նուիրուած կրթական, խմբագրական ու հրատարակչական աշխատանքներու, որոնց առընթեր Հայր Մեսրոպ Վրդ. Ճանաշեան հաւատարմօրէն կը ծառայէ հայ գիր ու բանին, գեղարուեստական գրականութեան ու թարգմանչական աշխատանքներու հետ միատեղ ստորագրելով գրականագիտական ու պատմաբանասիրական աշխատասիրութիւններ:


== Հրատարակութիւններ ==
«Բազմավէպ»-ի, «Գեղունի»-ի եւ «Հայ Ընտանիք»-ի մէջ հրատարակած իր բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններէն անկախ, առանձին հատորներով լոյս կ՛ընծայէ. ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ ԱՐԴԻ ՀԱՅ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ, Ա. Հատոր, 1701-1900, Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1953, ՀԱՅ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՆՈՐ ՇՐՋԱՆԻ ՀԱՄԱՌՕՏ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ 1701-1920, Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1973: Սայեաթ-Նովա, Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1964: ԴԱՒԻԹ ԿԻՒՐԱՊԱՂԱՏ, Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1976, եւ այլն. Մատենագիտական ամբողջական ցանկին համար տես՝ «Բազմավէպ», 1974, Թիւ 1-2, էջ 32-47:


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր Ե., Պէյրութ, 1974, էջ 287։
Զաւէն Խտըշեան

Զաւէն Խտըշեան (1922, Պէյրութ - 13 Սեպտեմբեր 2018), լիբանանահայ քանդակագործ։


== Ուսում ==
1949-էն 1952 թ. յաճախած է Պէյրութի Գեղարուեստի ակադեմիա, ետքը 1952-էն 1958 կը մեկնի Փարիզ եւ Փարիզի Ազգային Բարձրագոյն արուեստնէրու դպրոց կերդայ, ուրկէ վկայուած։ Որուն ընթացքին (1952-1954) Հիպէրթ Եանսէսի հետ կը սորվի մարնմաքանդակ, (1954-1956) Մարսէյ Ժիմոնի հետ դիմաքանդակ եւ (1956-1958) Ալֆրէտ Ժանիոյի հետ բարձրաքանդակ եւ կոթողական քանդակագործութիւն։
Զաւէն Խտըշեան եղած է Լիբանանի մէջ քանդակագործութեան առաջին դասախօսը, հեղինակը եղած է գեղարուեստի ակադեմիայի մէջ քանդակագործութեան նոր ծրագիրին, 1960-էն 1982 թ. դասախօսած է Լիբանանի գեղարուեստի ակադեմիայ էն ներս,1966-էն 1987 թ. եղած է Լիբանանեան համալսարանի գեղարուեստի հիմնարկի դասախօս եւ 1980-էն 1982 թ. Քասլիքի Ս. Հոքի համալսարանին գեղարուեստի հիմնարկի դասախօս։


== Ցուցահանդէս ==
1954-ին մասնակցած է Փարիզի «Փէօթի Փալէ»-ի մէջ եւ «Օտար արուեստագէտներ Ֆրանսայի մէջ» խորագիրով ցուցահանդէսին, 1958-էն 2010 թ. մասնակցած է աշնանային, գարնանային եւ շարք մը խմբային ցուցահանդեսներու։ որոնցմէ է 1963-ին Ալեքքօ Սաապ՝ Պէյրութ, 1982-ին Քասլիքի Ս. Հոքի համալսարան, 1987-ին «Լա Թուալ» ցուցասրահ Ռիմալի մէջ՝ Ժունի, 1994-ին Աղեքսանդրիոյ Պիէնալի 18-րդ ցուցահանդեսին, 1995-ին «Էմմակոս» ցուցասրահ, 1997-ին Էլիաս Ապու Շապքէ թանգարան, 2002-ին Գերմանական մշակութային կեդրոն՝ Քասլիք եւ 2010-ին Համազգայինի «Լիւսի Թութունճեան» ցուցասրահ։ 16 Հոկտեմբեր 2014-ին «Փոլիվանթ» սրահին մէջ, ԱԼՊԱ- Սին էլ Ֆիլ։


== Մրցանակներ ==
1954-ին կը ստանայ Փարիզի Գեղարուեստի դպրոցի առաջին մրցանակը, 1954-1955-ին կը ստանայ Լիբանանի կրթութեան նախարարութեան մրցանակիր-կրթաթոշակ, 1955-ին երկրորդ անգամ ըլլալով կը ստանայ Փարիզի Գեղարուեստի դպրոցի առաջին մրցանակը, 1965-ին կը շահի «Սթրանտ» կեդոնի առաջին մրցանակը եւ «Լ'Օրիան» թանգարանի աւազնին համարարձան մը։


== Գործեր ==
Քանդակագրած է Պիքֆայայի Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուաղ յուշարձանը, Աննայայի մէջ՝ Ս. Շարպելի արձանը, Պոսթոնի մէջ՝ Գարեգին Նժդեհի կիսանդին, Հալէպի մէջ՝ Զարեհ Ա. Կաթողիկոսի կիսանդին, Այնճարի մէջ՝ Շաւարշ Միսաքեանի կիսանդին, Պէյրութի Համազգայինի Նշան Փալանճեան ճեմանարի մէջ Ժըպրան Խալիլ Ժըպրանի կիսանդին, Պէյրութի «Ժըպրան Խալիլ Ժըպրան» զբօսայգիին մէջ Ժըպրան Խալիլ Ժըպրանի կիսանդին, Պէյրութի մէջ՝ Հանրի Ֆարաոնի (արձա՞ն, Թէ՞ կիսանդի), Պուրճ Համուտի հրապարակին վրայ «Պաշտպանոթիւն » յուշակոթողը, Մթէյնի մուտքին տեղադրուած յուշարցանը եւ Ժըպէյլի մէջ՝ «Աղօթք» յուշարձանը։

Զաւէն Խտըշեան, «Արգէոսը՝ հօրս Արարատը՝ յիշողութեան հանգոյցներով», Հալէպ, 2012 (հրատարակութեան պատրաստեց՝ Թորոս Թորանեան):


== Աղբիւրներ ==
Զաւէն Խտըշեան (Մահուան Ա. Տարելիցին Առիթով)
Քանտելուսիա

Քանտելիուսա (յուն․՝ Κανδελιούσσα), կղզիակ, Նիսիրոս, Տոտեքանիսա, Էգէական ծով, Յունաստան։ Նիսիրոսին փարոսը։ 


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Կը գտնուի Նիսիրոս կղզիին արեւմուտքը եւ մաս կը կազմէ անոր քաղաքապետութեան։  Անբնակ կղզի է։  Տարածութիւնն է 1,363քլ․²։  Կղզիին քարատեսակը չեչաքար է, կազմուած միջնակենդանական ժամանակաշրջանին։  Կղզիին ընդծովեայ մասին կը գտնուին խանձաքարեր եւ մեծ լայն տրամագիծով հրաբերան մը։ 


== Փարոսը ==
Կղզիակին վրայ 1890-ին կառուցուած փարոսը կը բանի մինչեւ այսօր։  Փարոսին բարձրւթիւնը 10 մեթր է, իսկ ծովու մակերեսէն՝ 55 մեթր։
Էտիպ Իսհագ

Էտիպ Իսհագ, զաւակն էր Օսմանեան արհաւիրքի օրերուն Էրզրումէն Դամասկոս գաղթած հայ ընտանիքի մը։ 21 Յունուար 1856-ին Դամասկոսի մէջ աշխարհ կու գայ Իսհագ։ Նախնական կրթութիւնը ստանալու համար կը ղրկուի Լազարիստներու վարժարանը։
Ինչպէս բոլոր տաղանդները, Իսհագ իր պատանեկութեան շրջանին իսկ ցոյց կու տայ մտաւորական արտակարգ կարողութիւն։ Հազիւ 8-10 տարեկան, շարունակ իր դասարանին առաջինը կը հանդիսանայ, մրցանակներ կը ստանայ եւ միշտ կը գրաւէ առաջին դիրքը իր վարժարանին։ Իր խօսելու եւ գրելու ձեւէն ուսուցիչը կը կռահէ թէ պատանի Իսհագի մէջ թաքնուած գանձ մը կայ եւ յաճախ այդ մասին կը խօսի ծնողքին:
1717 թուական

1717 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 17րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1717 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1717 մահեր