armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գէորգ Ե. Սուրէնեանց

Գէորգ Ե. Սուրէնեանց (28 Օգոստոս 1847(1847-08-28), Թիֆլիս, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 8 Մայիս 1930(1930-05-08), Վաղարշապատ, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Անդրկովկասի ԽՖՍՀ, Խորհրդային Միութիւն), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս (1911-1930)։


== Կենսագրութիւն ==
Գէորգ Ե. կաթողիկոսը ծնած է Թիֆլիս: Իր նախնական ուսումը ստացած է Թիֆլիսի տեղական վարժարանի մէջ, ապա Էջմիածին անցած է եւ ուսանած է Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանէն ներս:
1882-ին կը ձեռնադրուի վարդապետ, կը դասաւանդէ Գէորգեան ճեմարանին մէջ:
Գէորգ Ե. կաթողիկոսը Առաջնորդ եղած է Արցախի, Գիւմրիի, Երեւանի, Վրաստանի եւ Աստրխանի (Ռուսիա) թեմերուն: Այս թեմերէն ներս ունեցած է վիթխարի գործունէութիւններ:
Հոգեւոր, մշակութային, ազգային բազմերես գործունէութիւններ ծաւալած է այդ թեմերէն ներս: Իր վարչական արտակարգ կարողութիւններուն համար, 1907-ին Էջմիածին կը հրաւիրուի վարելու համար Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի օգնականի պաշտօնը, իսկ 1911-ին կ՛ընտրուի Ամենայն Հայոց կաթողիկոս:
Երջանկայիշատակ Կաթողիկոսը իր մահկանացուն կնքած է 8 Մայիս 1930-ին:
Հոգելոյս վեհափառին մարմինը թաղուած է Ս. Էջմիածին իր հոգեւոր եղբայրներու կաթողիկոսներու պանթէոնին մէջ:
Գէորգ Չաւուշի Թանգարան

Գէորգ Չաւուշի տուն-թանգարան, բացուած է 1980-ականներուն։ Ընդգրկուած է Աշնակի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, ֆեգտայի Գէորգ Չաւուշի տուն-թանգարանը կը գտնուի Աշնակ գիւղին մէջ։ Թանգարանը կառուցուած է 1980-ականներուն՝ Չաւուշի զարմիկի՝ Գէորգ Մելքոնեանի նախաձեռնութեամբ, նախագծած է ճարտարապետ Ռաֆայէլ Իսրայէլեանը։ Թանգարանի աշտարակին պէտք է կանգնեցուէր դէպի Արեւմտեան Հայաստան թռչող արծիւը։ Գէորգ Չաւուշի թանգարանի «ֆիտայատան» աշտարակին Հայոց արծուի քանդակը տեղադրուած է 2014-ին՝ ճարտարապետ Լեւոն Մկրտչեանի նախագիծով, քանդակագործ Գէորգ Գէորգեան։


== Ցուցադրութիւն ==
Թանգարանը կը ներկայացնէ Գէորգ Չաւուշի կեանքն ու գործունէութիւնը։ Ներկայացուած են անուանի զօրավարի անձնական իրերն ու Հայաստանի 20-րդ դարսակիզբի պատմական իրադարձութիւնները նկարագրող ցուցադրութիւններ։


== Հասցէ ==
Թանգարանը կը գտնուի Արագածոտնի մարզի Աշնակ գիւղին մէջ։


== Արտաքին յղումներ ==
Սուրացող արծիւ՝ Գէորգ Չաւուշի թանգարանի աշտարակին
Շիրին Էպատի

Շիրին Էպատի (21 Յունիս 1947(1947-06-21)[…], Համադան, Իրան), իրանցի իրաւաբան, դատաւոր, մարդու իրաւունքի աշխուժակ, գրող, Նոպէլեան Մրցանակի տիրացած (2003), նախկին քաղբանտարկեալ, Աւրօրա մրցանակի ընտրող յանձնաժողովի անդամ


== Կենսագրութիւն ==
Շիրին Էպատին 1947 թուականին Իրանի Համատան քաղաքը ծնած է, առեւտրային իրաւունքի փրոֆեսէօր Համատանի գլխաւոր նախկին նոտար եղած Մոհամմատ Ալի Էպատի ընտանիքին մէջ։ 1969 թուականին Էպատին Թեհրանի համալսարանի իրաւունքի եւ քաղաքագիտութեան բաժանմունքը աւարտած է եւ կէս տարի փորձաշրջան անցընելէն ետք դատաւոր նշանակուած է։ 1971 թուականին ան թեզ մը ապշտպանած 1975 թուականին Թեհրանի քաղաքային դատարանը գլխաւորած առաջին կին դատաւորը դարձած է։ Շատ իրանցիներու նման սկզբնապէս իրանական յեղափոխութիւնը ողջունած ըլլալով ան շուտով կը դառնայ յեղափոխութեան դաժան քննադատը, քանի որ ըստ նոր իշխանութեան կինը պետք չէ, որ որոշումներ կայացնէ տղամարդոց համար: Էպատին տասը տարիէ աւելի չէ կրցած աշխատիլ իրաւական ոլորտէն ներս, բայց այդ ընթացքին ան անվճար իրաւաբանական գործունէութիւն ծաւալած է։ Երկար տարիներ Էպատին անցուցած է մենախուցէն ներս՝ դառնալով Իրանի մարդու իրաւունքի թիւ մէկ աշխուժ պտպանը, հիմնուեցաւ Մարդու իրաւունքի պաշտպանի կեդրոնը եւ օգնեց կազմակերպելու «Մէկ միլիոն ստորագրութիւն» ժողովրդական նախաձեռնութիւնը։
1990 թուականին ան հնարաւորութիւն ստացաւ դասախօսելու Թեհրանի համալսարանէն ներս։ Ան մեծ դեր խաղցաւ Իրանի 5-րդ նախագահ Մոհամմատ Խաթամիի 1997 թուականի նախագահի ընտրութիւններուն։ Էպատին կը համարուի արեւելքի շարք մը երկիրներու, նաեւ Բրիտանական Քոլամպիայի համալսարանի, Թորոնթոյի համալսարանի պատւաւոր դոկտոր։ 2009 թուականի Յունիսին Իրանին մէջ աճող բռնաճնշումներու հետեւանքով ստիպուած լքած է երկիրը։ 2004 թուականին Forbes պարբերականը  Շիրին Էպատիին ընդգրկած է «Աշխարհի հզօրագոյն 100 կիներ»ու  ցանկին մէջ։ Ան նաեւ ընդգրկուեր է «Բոլոր ժամանակներու 100 ամենաազդեցիկ կիներ» ցանկին մէջ։


== Աղբիւրներ ==
Շիրին Էպատի
Թատրոնի Համաշխարհային Օր

Թատրոնի Համաշխարհային Օր (անգլերէն՝ World Theatre Day), մասնագիտական միջազգային տօն, նուիրուած թատրոնի բոլոր աշխատողներուն։ Կը նշուի ամէն տարի մարտի 27-ին: Այս տօնը աւանդաբար կը նշուի հետեւեալ խորագիրով` «Թատրոնը իբրեւ ժողովուրդներու միջեւ խաղաղութեան ամրապնդման եւ փոխըմբռնման միջոց»:
Թատրոն


== Պատմութիւն, նկարագրութիւն ==
«Թատրոնի Համաշխարհային Օր»ը սահմանուած է 1961 թուականին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ին կից Թատրոնի Միջազգային Ինստիտուտի 9-րդ քոնկրէսի պատուիրատուներու նախաձեռնութեամբ (ստեղծուած է Փրակի մէջ, Չեխոսլովաքիա, 1948 թուականին):
«Թատրոնի օրը» թատրոնի մէջ աշխատողներու՝ դերասաններու, թատերական բեմադրիչներու, արտադրիչներու, լուսային մասնագէտներու, հնչիւնային մասնագէտներու, խմբագիրներու, ձեւաւորողներու եւ նոյնիսկ տոմսավաճառներու ու հանդերձարանի մէջ աշխատողներու մասնագիտական տօնն է։
1933 թուականին Յունուար 23-ին ՄԳԱԹ-ի հանդերձարանի աշխատողներուն ուղղուած նամակին մէջ ռուս գրող եւ թատերական ռեժիսոր Կոստանդին Ստանիսլաւսկին գրած է․ «Ներկայացումը կը սկսի թատրոնի շէնք մուտք գործելու պահէն: Դուք առաջինն էք, որ կը դիմաւորէք եկող հանդիսատեսին...»: Այս մէջբերումը ժամանակի ընթացքին վերածուած է թեւաւոր խօսքի՝ «Թատրոնը կը սկսի կախիչներէն», որմէ պարզ կը դառնայ, որ թատրոնի մէջ չկան երկրորդական դերեր եւ մասնագիտութիւններ:
Թատերական արուեստի սիրահարներուն  համար «Թատրոնի օրը» իսկական տօն է, քանի որ այդ օրը տեղի կ'ունենան  հանդիսաւոր ձեռնարկներ «մշակութային տաճարներու մէջ», տարբեր թատերական փառատօններ, իսկ որոշ թատրոններ այդ օրը կը փորձեն ցուցադրել նոր ներկայացումներ առաջին բեմականացումներ:


== Թատրոնի օրը Հայաստանի մէջ ==
Հայաստանի մէջ Թատրոնի Միջազգային Տօնը ամէն տարի կը նշուի մարտ 27-ին: Այդ օրը թատրոնի գործիչներու միութիւնը կը կազմակերպէ «Արտաւազդ» մրցանակաբաշխութիւնը, որուն ընթացքին կը գնահատուին թատերական արուեստի նախորդ տարուան ձեռքբերումները։


== Տե՛ս նաեւ ==
Թատրոն


== Արտաքին յղումներ ==
Թատրոնի համաշխարհային օր պաշտօնական կայք (անգլերէն)
Պասթիլի գրաւում

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Զինուած Հակամարտութիւն
Պասթիլի գրաւում (ֆրանսերէն՝ Prise de la Bastille), տեղի ունեցած է 14 Յուլիս 1789-ին, Փարիզ: Պասթիլը Փարիզի կեդրոնը տեղակայուած միջնադարու բերդ-ամրոց, զինանոց եւ քաղաքական բանտ մըն էր։ Թէեւ ընդամէնը եօթ բանտարկեալ ունենալուն, անիկա կը համարուէր թագաւորութեան խորհրդանիշերէն մին, եւ անոր անկումը կը համարուի Ֆրանսական յեղափոխութեան ելակէտը:


== Նախապատմութիւն ==
Լուի XVI-ի կառավարման օրօք Ֆրանսան մտաւ տնտեսական ճգնաժամի մէջ, որու պատճառը մասամբ Ամերիկեան յեղափոխութեան ատենը միջամտութիւնն էր, արդիւնքին սկսաւ վարել կոշտ հարկային քաղաքականութիւն 1789 թուականի Մայիս 5-ի հարցումներով բնակչութեան միայն 2 տոկոսը կը պաշտպաներ թագաւորի քաղաքականութիւնը:
Ձեւաւորուեցաւ Ազգային զօրախումբ, որու կոկարտին փակցուած էր «եռագոյնը»` կապոյտ, ճերմակ, կարմիր: Սա գոյները յետագային դարձան յեղափոխութեան խորհրդանիշը, աւելի ուշ դարձաւ Ֆրանսայի դրօշը:
Փարիզը մօտ էր ապստամբութեանը եւ Ֆրանսուա Մինիէի խօսքով «պարուրուած ազատութեան տենչով»։
Ֆրանսայի մէջ Պասթիլի գրաւման օրը կը նշուի 14 Յուլիսին, զոր կը նկատուի ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան սկիզբը:
Նոյեմբեր

Կաղապար:Ամիսներու Գլխագիր
Նոյեմբեր, տարուան տասնմէկերորդ ամիսը, ըստ Գրիգորեան օրացոյցի, ունի 30 օր։ Հիւսիսային եկրագունդի տարածքին՝ աշնան վերջին ամիսն է, երբ օրերուն տեւողութիւնը կը պակսի, ուստի լոյսը կը նուազի։ Լուսաբացն ու մթնշաղը կարծես իրարու կը հանդիպին՝ ամպոտ օրուան կիսուն։
Լատիներէն «Նովեմ»՝ ինը բառէն յառաջացած է։ Իսկ հռոմէացիներուն իններորդ ամիսն է, Մարտէն հաշուած։
Ըստ հայկական տոմարին, կը համապատասխանէ «Տրէ» ամսուան, այսինքն՝ չորրորդ ամսիը։
Այս կապուած է Տիր աստուծոյ հետ, որ պահլաւական, ինչպէս նաեւ հայ հին աստուածներէն մէկն էր։

Նոյեմբեր ամսուայ կենդանաշրջանին նշաններն են՝ մինչեւ 22-ը՝ Կարիճ, 23-էն ետք՝ Աղեղնաւոր


== Նոյեմբեր Ամսուայ Նշանավոր Օրերը ==

Նոյեմբեր 1
Բոլոր Սուրբերու Օր (Կաթողիկութիւն)
Անկախութեան Օր (Անթիկուա Եւ Պարպուտա)
Բուսակերներու Համաշխարհային Օր
Նոյեմբեր 2
Հայլե Սիլասսիէի Թագադրութեան Օր (Րասթաֆարիներ)
Նոյեմբեր 3
Անկախութեան Օր՝
Տոմինիքա
Միքրոնեզիա
Փանամա
Նոյեմբեր 4
Միասնութեան Օր (Ռուսիա)
Յիցհաք Րապինի Յիշատակի Օր
Նոյեմբեր 5
Կայ Ֆոքսի (անգլերէն՝ Guy Fawkes) գիշերը
Նոյեմբեր 11
Անկախութեան Օր՝
Անկոլա
Լեհաստան
Նոյեմբեր 17
Լէօնիտ ասուպներու ցնցուղի առատութեան բարձրակէտի գիշերը
Նոյեմբեր 18
Անկախութեան Օր՝
Լաթվիա
Մարոքքօ
Նոյեմբեր 19
Դրօշակի Օր (Պրազիլ)
Զուգարաններու Համաշխարհային Օր
Նոյեմբեր 20
Ազգային Ինքնիշխանութեան Օր (Արժանթին)
Նոյեմբեր 23
Անկախութեան Օր (Լիբանան)
Նոյեմբեր 28
Անկախութեան Օր
 Ալբանիա
Tim Tam

Tim Tam տուրմեր, 1964 թուականին առաջին անգամ արտադրուած է Ավստրիոյ Arnott’s Biscuits Holdings ընկերութեան մէջ։ Ունի ձեւ՝ երկշերտ է, երկու շերտերու միջեւ կը գտնուի սերուցքի շերտը, եւ տուրմապատուած է։ Tim Tam տուփը կը պարունակէ 11 միաւոր։ Ըստ արտադրողի, տարեկան վաճառքը կը կազմէ շուրջ 35 միլիոն միաւոր ամբողջ աշխարհին մէջ (400 միլիոն դոլար)։ Ռեկորտային վաճառքը Ավստրիաի մէջ կը կազմէ 1.7 տոպրակներ։


== Անուան ստուգաբանութիւն ==
Անուանումը «Tim Tam» ծագած է վարգուն ձիու անունէն։ 1958 թուականին ղեկավար՝ Ռոն Առնոտ ձիերու ցուցահանդէսին ձիու մը անունը որոշեց որ պետք է Tim Tam ըլլայ։
2006 թուականին ընկերութիւնը թողարկեց սահմանափակ թիւով ելակի համով պլիթներ։ 2005 թուականին ընկերութիւնը սկսաւ արտադրել թխուածքապլիթի նոր ձեւ մը՝ կլոր տուրմէ ջնարակ (փոխարէնը երկու շերտ ուղղանկիւն թխուածքապլիթներ)։ յայտնի է ԱՄՆ-ի մէջ, Մեծ Բրիտանիաի, Իսրայելի, Քանատաի, Ֆրանսաի, եւ Ինտոնեզիաի մէջ։


== Արտաքին յղումներ ==
Arnott’s Website Australia (անգլերէն)
Pepperidge Farm Tim Tam (անգլերէն)
Tim Tam Slam Deutschland (գերմ.)
Էվրիփու նեղուց

Էվրիփու նեղուց երկայն ու նեղ ջրանցք, Ատիկէ նահանգին եւ Էվիա կղզիին միջեւ։ 


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Էվրիփու նեղուցը Էվոյիքոս ծոցը կը բաժնէ երկու մասի․ հիւսիսային եւ հարաւային։  Երկայնքն է 40 մեթր, լայնքը՝ 39 եւ խորութիւնը՝ 8,5։ 
6000 տարի առաջ, նեղուցը խրամահատով փակուած էր եւ երկրաշարժ մը զայն բաժնած է։ 


== Ծովու խաղացք (մակընթացութիւն եւ տեղատուութիւն) ==
Էվրիփուի մակընթացութիւնն եւ տեղատուութիւնը իւրայատուկ երեւոյթ մըն են։  Նեղուցին ջուրերը մնայուն շարժումի մէջ են եւ միաժամանակ իրենց հոսանքի ուղղութիւնը կը փոխեն․ ուրիշ անգամ դէպի հիւսիս եւ ուրիշ անգամ դէպի հարաւ։  Հետեւողական ուսումնասիրութիւններ կը ցուցնեն թէ 22-23 օր 6 ժամ անգամ մը ջուրերը ուղղութիւն կը փոխեն (11-12 օր նոր լուսընկայի շուրջ եւ նոյնքան՝ լիալուսնի շուրջ), իսկ ամսուան մնացեալ 6-7 օրերու ընթացքին հոսանքը անկանոն կը դառնայ․ 24 ժամուայ մէջ մինչեւ 14 անգամ ուղղութիւն կը փոխէ։ 


== Էվրիփու նեղուցի կամուրջներ ==
Երկու կամուրջներ նեղուցը կը ճեղքեն (երկուքն ալ Հալքիտա)․ նոր (բարձր) կամուրջը եւ հին կամուրջը։  Տե՛ս բուն արձանագրութիւն՝ Էվրիփու նեղուցի կամուրջներ։
Հայ Դպրոց

«Հայ Դպրոց», մանկավարժական ամսագիր, Հայ ուսուցչական միութեան հրատարակութիւն։ Հրատարակուած է 1933 թուականէն, Գահիրէի մէջ։ Խմբագիր՝ Բենեամին Թաշեան։ Մինչեւ 1935 թուականը լոյս տեսած են 1-ին հատորի 10 պրակները։ Յետագային հրատարակումը ընդհատուած է, վերստին լոյս տեսած է 1938 թուականին (մէկ տարի)։
1572 թուական

1572 թուական, նահանջ տարի, 16րդ դարու 72րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1572 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1572 մահեր
Կիլկամէշ (Դիւցազներգութիւն)

Կիլկամէշ, շումերաբաբելական հերոսական դիւցազներգութեան  անուանումը։
Աշխարհի ամէնէն հին պահպանուած գրական ստեղծագործութիւններէն մէկն է, սեպագիրով գրուած ամէնէն մեծ երկը, Հին Արեւելքի գրականութեան մեծագոյն նմուշներէն մէկը։ դիւցազներգութիւնը ստեղծուած է աքքադերէնով շումերական աւանդազրոյցներուն հիման վրայ մեկուկէս հազարամեակի ընթացքին՝ Ք.Ա. 18-17-րդ դարերէն։ Անոր ամբողջական տարբերակը յայտնաբերուած  է 19-րդ դարու կէսերուն Նինուէի՝ Աշուրպանիպալի գրադարանին մէջ կատարուած պեղումներու ընթացքին։ Անիկա գրուած է տասներկու վեցասիւն քարէ տախտակներու վրայ մանր սեպագիրերով, կը ներառէ շուրջ երեք հազար տող եւ թուագրուած է Ք.Ա. 7-րդ դարուն։ Քսաներորդ դարուն գտնուած են նաեւ հատուածներ դիւցազներգութեան այլ տարբերակներէն, որոնցմէ՝ խուռիերէն եւ խեթերէն։
Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահ

40.786331°N 43.8387°E﻿ / 40.786331; 43.8387

Ասլամազեան քոյերու պատկերասրահ, բացուած Է 16 Նոյեմբեր 1987-ին, Լենինականի «Կումայրի» պատմաճարտարապետական արգելոցի համակարգին մէջ՝ Ասլամազեան քոյերու՝ Լենինական քաղաքին իրենց աշխատանքները նուիրաբերելու առիթով։
Ընդգրկուած Է Գիւմրիի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ:


== Պատմութիւն ==

«Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեան քոյերու պատկերասրահին մէջ» կը պահուին քոյերու գեղանկարչական, գծագրական, խեցեգործական աշխատանքներու ամբողջական հաւաքածոն: Պատկերասրահը կը գործէ 1987-էն եւ այստեղ կը պահպանուին քոյերու կողմէ նուիրատուած մօտ 620 բնօրինակ աշխատանքներ: Պատկերասրահի շէնքը 1988-ի Գիւմրիի երկրաշարժէն ետք տրամադրուած Էր անօթեւաններուն եւ վերաբացուած Է 2004-ին:
Պատկերասրահը կը գտնուի Գիւմրիի կեդրոնական հրապարակին մէջ, այն կառուցուած Է 1880-ին մեծահարուստ վաճառականներ, յայտնի գիւմրեցի ընտանիքի Քեշիշովներու կողմէ՝ իբրեւ իրենց բնակարան: Պատկերասրահի շէնքը 19-րդ դարու Ալեքսանդրապոլեան քաղաքաշինութեան ճարտարապետութեան վառ օրինակ է, իր մէջ ներառելով այն ժամանակուան եւրոպական եւ աւանդական հայկական ճարտարապետութեան տարրերը, ձեւաւորած է Գիւմրիին բնորոշ սեւ տուֆով շարուածք ունեցող քաղաքի իւրայատուկ դիմագիծը՝ ներքին շքեղ բակով եւ փայտեայ պատշգամբով: 19-րդ դարու ճարտարապետութեան վառ օրինակ հանդիսացող այդ կառոյցը 1980-ին ներառուած Է «Կումայրի արգելոց թանգարան»-ի մէջ՝ անցնելով պետութեան կողմէ պահպանուող պատմամշակութային ժառանգութեան կառոյցներու ցանկը:
Պատկերասրահի շէնքը իր 136 տարիներու ընթացքին երկու անգամ ենթարկուած Է հզօր փորձութիւններու՝ Գիւմրիի մէջ տեղի ունեցող աղէտալի երկրաշարժերու (1923,1988), որոնցմէ ետք այն վերականգնուած Է եւ վերաբացուած:
«Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեան քոյերու պատկերասրահը» կ՚իրականացնէ կրթական ծրագրերու կազմակերպում` դասընթաց-վարժանքներու միջոցով, արուեստային բուժումներ, որոնց նպատակներն են պատկերասրահի տարածքին ստեղծել արուեստի դաշտ,որու աշխոյժ մասնակիցը կը հանդիսանայ հասարակութիւնը՝ անկախ տարիքային սահմանափակումէ եւ սեռային պատկանելիութենէ: Պատկերասրահը հնարաւորութիւն կը ստեղծէ արուեստ-հասարակութիւն կապի ամրապնդման զարգացման համար:
Մարիամ Ասլամազեանի 80-ամեակի կապակցութեամբ Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեան քոյրերը Գիւմրի քաղաքին նուիրած են իրենց աշխատանքներէն մօտ 620 բնօրինակ։


== Ցուցադրութիւն ==
Ցուցանմուշները (մօտ 619 կտաւ, զարդական-կիրառական արուեստի առարկաներ) նուիրած են Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեան քոյրերը։ Պատկերասրահը, իբրեւ գեղարուեստական թանգարան, կը պահպանէ եւ կը ցուցադրէ Ասլամազեան քոյերու գեղանկարչական, գծագրական եւ խեցեգործական աշխատանքները։
Պատկերսարահին մէջ կը ցուցադրուին ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարչուհիներու (գեղանկար, գծագրութիւն), նկարազարդ թասեր, սպասք, մոմակալներ։


== Միջոցառումներ ==
Թանգարանին մէջ իրականացուող հիմնական միջոցառումներն են՝

Թանգարաններու գիշեր (Մայիս)
Եւրոպական ժառանգութեան օրեր (Սեպտեմբեր)
Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեաններու ծննդեան օրեր (Ապրիլ եւ Հոկտեմբեր)
Ժամանակաւոր ցուցադրութիւններ քաղաքային տարբեր միջոցառումներու շրջանակներուն
Տարբեր արուեստագէտներու ցուցահանդէսներ


== Հասցէ ==
Թանգարանը կը գտնուի Գիւմրիի կեդրոնական հրապարակին կից՝ Աբովեան 232 հասցէին վրայ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Մարիամ Ասլամազեանը Արտպանորամա պատկերասրահին մէջ
Կարապետ Սամունճեան

Կարապետ Սամունճեան (Սոմունճեան, Սապունճեան) (անյայտ - 1917), հայ բժիշկ


== Կենսագրութիւն ==
Ստացած է Բժշկական կրթութիւն։ 1914 թուականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ 19-րդ զօրամասի 77-րդ գունդի մէջ, որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած է։ 1917 թուականին եղած է Պա­ղես­տի­նի ռազմաճակատի վրայ եւ զոհուած է Պիր-Սեպաայի կռիւներու ժամանակ։


== Գրականութիւն ==
Եարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն Սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թրքերէն), Ստամպուլ, 2001։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Գալուստ Ա. Քհնյ. Էքմէքճեան

Տ.Գալուստ Ա.Քհնյ.Էքմէքճեան (1930-1996), Աւաղանի անունով Պերճ, որդի Գրիգորի եւ Աննայի, ծնած է այնթապցի ծնողքէ, Հալէպի մէջ, 1930 թուականին։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ազգ. Զաւարեան վարժարանէն ներս, որուն հիմնադիրներէն մին ու երկար տարիներու տնօրէնը եղած է իր հայրը։
Ան դպրոցէն շրջանաւարտ եղած է 1942 թուականին։ Ահա՝ երկու տարի Մխիթարեան վարժարան յաճախած է։ Իսկ ուսումը շարունակելու հեռանկարով մեկնած է Կիպրոս եւ մէկ տարի Մելգոնեան վարժարանը յաճախելէ ետք, վերադարձած է Հալէպ 1945 թուականին1
Մտած է կրթական ասպարէզ եւ հինգ-վեց տարի կրօն դասաւանդած է նախ Զաւարեան եւ ապա Լ. Նաճարեան վարժարաններուն մէջ։ Ապագային 'այլուն տնտեսական վիճակ մը ունենալու հեռանկարով, հեռացած է կրթական կեանքէն եւ մտած է ազատ ասպարէզ։
Ան տարիներու աշխատանքով որոշ գումար մը խնայելէ ետք, յաջողած է նպարավաճառի անձնական խանութ մը ունենալ։ Ապա, տարիներու իր աշխատանքին վաստակով պատրաստուած է ընտանիք կազմել։
Պերճ իր կեանքի ընկերը ընտրած է օրդ. Մարի Մարաշլեանը, որուն հետ պսակուած է Ս. Քառասնից Մանկաց։
Իր գործակիցները եղած են Տ. Խաչատուր քհնյ.Գարեգին քհնյ. Քիրադեանը։ Տ. Գարեգին հարիւր յիսուն ընտանիք փոխանցած է տէր հոր, որպէսզի հովուէ։
1966-1970, ան չորս տարի պաշտոնավարած է նոյն եկեղեցւոյ մէջ, ապրելով նիւթական համեստ պայմաններու մէջ եւ շրջապատին հետ ունենալով դժուարութիւններ։ Իր հեռանկարը այնթապցի հայրենակիցներուն ծխատէր քահանայ դառնալն էր։
Երբ Ս. Աստուծածին ետեղեցւոյ երկու երիցագոյն քահանաները՝ Տ. Կարապետն ու Տ. Բարսեղը անկարող կ'ըլլան հիւանդութեան պատճառով քահանայագործելու, թաղականութիւնն ու այնթապցի պատասխանատու հայրենակիցներ կջրջշեն տնօրէնի զաւակ Տ. Գալուստը Ս. Աստուածածին տեղափոխել։ Անոնք կը դիմեն թեմի Առաջնորդին, որ պարտն ու պատշաճ տնօրինումը կատարելէ ետք, ընթացք կու տայ թաղականութեան փափաքին։ 1970 թուականին տէր հայրը կը տեղաթոխուի Ս. Աստուածածին եկեղեցի, իրեն գործակից ունենալով Տ. Զարմայր քհնյ. Հինտոյեանը։ Այնուհետեւ, իրեն կը փոխանցուին Տ. Կարապետի եւ Տ. Բարսեղի բոլոր ծուխերը, որոնց շնորհիւ իր նիւթական վիճակը կը բարելաւուի ու կ'ապրի բարեկեցիկ կեանք մը։
1972 թուականին, երբ Ս.Աստուածածին եկեղեցւոյ թաղականութինն ու Այնթապցիներու Հայրենակցական Միութիւնը համագործակցաբար կը ձեռնարկեն Վիլլաներու թաղամասին մէջ նոր ու շքեղ եկեղեցիի մը կառուցման ծանր աշխատանքին, Տ. Գալուստ երկար ժամանակ երկար ժամանակ կարեւոր դեր կ'ունենայ շինարարական նախանիւթերու ապահովման դըժուարին գործին մէջ։ Ան Տ. Զրմայրին ու շինարարական յանձնախումբին հետ մամագործակցաբար հետապնդած է եկեղեցւոյ շինութեան գործերը՝ մինչեւ անոր լրումը։
Լուցկի ծախող աղջիկը (պատմուածք)

Լուցկի ծախող աղջիկը, եռալեզու հեքիաթ մը, Դանիացի Հանս Քրիստիան Էնտըրսընի կողմէ գրուած: Լոյս տեսած է 1845-ին։


== Նիւթը ==
Հեքիաթը կը պատմէ լուցկիներ վաճառող փոքրիկ աղջկայ մը մասին, որ կը մահանայ Ամանորի նախօրեակին.  աղջիկը կը նախընտրէ  տուն չվերադառնալ` վախնալով դաժան հօրմէն։ Ամէն անգամ, երբ ան կը վառէ լուցկին, որպէսզի տաքնայ, անոր աչքերուն առջեւ կը յայտնուին լուսաւոր պատկերներ՝ իւղոտ բադը, որ ափսէէն դուրս գալով աղջկան քով կ'երթայ, ամանորեայ եղեւնին խաղալիքներով, մահացած մեծ մայրը, եւ այլն: Առտու աղջիկը կը գտնեն սառած` վառած լուցկիներու տուփով։


== Գլխաւոր գաղափարը ==
«Լուցկի ծախող աղջիկը» հեքիաթին մէջ Էնտըրսըն կը խոնարհի այն փոքրիկ աղջկան առջեւ, որ կը  փորձէ փրկել իր ընտանիքը`լուցկիներ վաճառելով: Ան ողբերգական վախճան մը կ'ունենայ՝ զինք սառած կը գտնեն փողոցը, տան մը պատին տակ:
Աղքատ աղջիկը չի նմանիր իր շուրջը գտնուող մարդոց, որովհետեւ անոր հոգին մաքուր է հրեշտակի պէս:
Հերոսուհին կոչուած է մեղմելու անխիղճ մարդոց հոգիները, վերականգնելու մաքուր զգացումները, որոնք թաքնուած են իւրաքանչիւր մարդու հոգիին խորքը: Գրողը կոչ կ'ուղղէ ողորմած ըլլալու, որովհետեւ ԻԱ. դարուն մեծ թիւով երեխաներ կարեկցանքի եւ օգնութեան կարիքը ունին:


== Արտաքին Յղումներ ==
"The Little Match Girl" Jean Hersholt's English translation
"The Little Match Girl" in the New Normal Reader
Den Lille Pige med Svovlstikkerne Original Danish text
Surlalune: The Annotated Little Match Girl
"The Little Matchgirl" Creative Commons audiobook
"The Little Match Girl 1902 Adaptation (downloadable)" at the British Film Institute
David Lang's passion
English translation (full text) from "Andersen's Fairy Tales"
Յակոբ Ս․ Անասեան

Յակոբ Սեդրակ Անասեան (Էսկիշեհիր, 15 Մայիս, 1904- 29 Յունուար, 1988, Լոս Անճելըս): Գիտաշխատող, հմուտ պատմաբան-աղբիւրագէտ, մատենագէտ ու բանասէր:


== Կենսագրութիւն ==
Յակոբ Սեդրակի Անասեան ծնած է Էսկիշեհիր, 15 Մայիս, 1904-ին: Ուսումը ստացած է Վենետիկի Ս. Ղազարի բարձրագոյն վարժարանին մէջ։ 1947-ին ներգաղթած է Խորհրդային Հայաստան, հաստատուելով Երեւան: 1947-էն պաշտօնի կոչուած է ՀՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիոյ մէջ իբրեւ գիտաշխատող: Միացեալ նահանգներ արտագաղթելով, այցելու դասախօս դարձած է Եու.Սի.Էլ.Էյ. համալսարանի Նարեկացիի անուան հայագիտական ամպիոնին:
Յակոբ Սեդրակի Անասեան մահացած է 29 Յունուար, 1988-ին, Լոս Անճելըս:


== Գիտական Աշխատութիւններ նոր Փաստեր՝ արեւմտահայ ազատագրական շարժումներ ==
Յ. Անասեան ամբողջապէս նուիրուած է գիտական աշխատանքի: Ան հանդէս եկած է իբրեւ հմուտ պատմաբան-աղբիւրագէտ, մատենագէտ ու բանասէր: Իր գիտական գործունէութեան ընթացքին, Յ. Անասեան ի յայտ բերած է Ժէ. դարու արեւմտահայ ազատագրական շարժումներու մասին նոր փաստեր:


== Գիտական Աշխատութիւններ, Ուսումնասիրութիւններ եւ Հետազօտութիւններ ==
Իր հետազօտութեանց գլխաւոր առանցքը դարձնելով Ժէ. դարու ազգային-ազատագրական շարժումներն ու Լեհ-Թրքական յարաբերութիւններու պատմութիւնը՝ հրատարակած է բազմաթիւ յօդուածներ եւ ուսումնասիրութիւններ:


== Բնագրագիտական Հրապարակումներ ==
Նշանակալից են Յ. Անասեանի բնագրագիտական հրապարակումները: Ան շրջանառութեան մէջ դրած է Բիւզանդիոնի անկման շրջանին եւ Ժէ. դարու Լեհ-Թրքական յարաբերութիւններու պատմութեան վերաբերող հայկական աղբիւրները եւ Վարդան Այգեկցիի Արմատ Հաւատոյ երկը:


== Պատմագիտական արժէքաւոր երկեր ==
Յ. Անասեանի գրիչին կը պատկանին պատմագիտական արժէքաւոր երկերը: «Հայկական Մատենագիտութիւն» Ա. հատոր, Երեւան, 1959,
«Հայկական Աղբիւրներ Բիւզանդիոնի Անկման Մասին» Երեւան, 1957,
«Ժէ. Դար Ազատագրական Հայաստանում» Երեւան, 1961,
«Յովհաննէս Կամենացի, Պատմութիւն Պատերազմին Խութինու» Երեւան, 1964,
«Վարդան Այգեկցին՝ իր նորայայտ երկերի լոյսի տակ» Վենետիկ, 1969


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր ԺԱ., Պէյրութ, 1991, էջ 309
Վահրամ Հաճեան

Վահրամ (Ժոզեֆ) Եսայի Հաճեան (16 Փետրուար 1935, Սուրիա - 25 Մարտ 2007 Լոս Անճելըս), բանաստեղծ։


== Կենսագրութիւն ==
Վահրամ Հաճեան, ծնած է Սուրիոյ Եօղուն Օլուզ գիւղը, ապա յաստատուած է Հալէպ, եւ պատանի տարիքին նուիրուած է բանաստեղծութեան։
Ներգաղթած է Հայաստան, ուր մեծապէս գնահատուած է իր բանաստեղծի վաստակը։ Հայրենի բանաստեղծներ Գուրգէն Մահարի, Գէորգ Էմին, Մկրտիչ Սարգսեան, Սեւակ Արզումանեան գնահատանքով արտայայտուած են Վահրամ Հաճեանի գործերուն մասին, եւ ուսումնասիրութիւններ հրատարակած են գրական պարբերաթերթերու մէջ։
Վահրամ Հաճեան, Հայաստանի մէջ ունեցած է նաեւ պատկերասփիւռային եւ ձայնասփիւռային ելոյթներ եւ արժանացած՝ ժողովուրդին ու գրական շրջանակներու ջերմ ընդունելութեան։
Հրատարակած է բանաստեղծութեանց հետեւեալ հատորները.
«Բարձունքներու Կատարին» (1957), «Մեր Երթը» (1959), «Ալ Պանդուխտ Չեմ» (1960), «Հալչող Արծաթներ» (1970), (վերահրատարակուած 1974-ին, յաւելուածներով), եւ «Խօսք Ցասման եւ Յիշատակի», արձակ բանաստեղծութիւն, նուիրուած Մեծ Եղեռնի նահատակներուն (1981):
Մայր հայրենիքի մէջ լոյս տեսած են իր վերջին երկու ստեղծագործութիւնները. «Ճակատագիր» (1989) եւ «Արցունքի Աստղեր» (1991):
Սիրոյ եւ տառապանքի երգիչն է Վահրամ Հաճեան։ Ունի պարզ եւ հաղորդական ոճ մը։
Ան կ'ապրի Հայաստան եւ Ամերիկա փոխն ի փոխ։ Մաս կը կազմէ «Նաւասարդ» ամսագրի խմբագրական մարմնին։


== Աղբիւրներ ==
Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 92։:
Ռէյժան Ռանտօ

Ռէյժան Բիեր Ռանտօ (անգլերէն՝ Rajon Pierre Rondo, ծնած է 22 Փետրուար, 1986, ամերիկացի մասնագէտ պասքէթպոլիստ, խաղարկող։ Կը խաղայ Պասքէթպոլի Ազգային հաւաքականի (NBA) «Սաքրամենթօ Քինկզ» ակումբէն։
Ծնած է Լուիուիլի Քենթաքի նահանգը։ Աւագ դպրոցի ասպարէզին անցուցած է Արեւելեան աւագ դպրոցը եւ Օուք Հիլի ակադեմիային մէջ, որը աւարտելէ ետք կրթաթոշակային ծրագիր ստացած է Քենթաքիի համալսարանը։ Համալսարանը երկու տարի անցնելով` Ռանտօն մուտք կը գործէ NBA-ի 2006 թուականի տրէֆթին մէջ, ուր ան կ'ընտրուի «Ֆէոնիքս Սանզը» եւ տրէֆթի իրաւունքներու հիման վրայ կը փոխանցուի «Պոսթըն Սելթիքսին»։
Սելթիքսի մէջ Ռանտօն կը կատարէր օգնական պահեստայինի դեր, մինչեւ որ 2007-08 մրցաշրջանի ժամանակահատուածին կը կարողանայ իր տեղը դրօշմել ակումբի մեկնարկային հնգեակին մէջ։ Նոյն տարի Ռանտօն կը հաղթէ NBA-ի գաւաթը՝ աստղային պասքէդպոլիստներ Քեւըն Կառնէթի, Փօլ Փիրսի եւ Ռէյ Էլընի խմբակցութեամբ։
Առանձնակի յաջողութեամբ հանդէս եկած է 2009 թուականի արևելյան վեհաժողովի կիսաեզրափակիչ խաղաշարերու ժամանակ։ Ռանտօյի նշանակալի խաղային որակի շնորհիւ «Սելթիքս» կը կարողանայ մրցակցութիւնէն դուրս մղել նախորդ տարուայ վեհաժողովի ախոյեան «Օրլանտօ Մեճիքին»։ 2014 թուականին կը տեղափոխուի «Տալաս Մավըրիքս»։
Ասպարէզի ընթացքին Ռանտօն երեք անգամ կը ճանաչցուի աստղ (NBA All-Star), 1 անգամ կ'ընտրուի All-NBA եւ 4 անգամ All-Defensive խորհրդանշական հաւաքականներու անդամ։ 2009–10 մրցաշրջանի ավարտին կը գրաւէ առաջին տեղը խլումներու քանակով, իսկ 2011–12-ին՝ արդիւնաւետ փոխանցումներով։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլերէն)