armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սիրին Ապտլնուր

Սիրին Ապտլնուր (արաբերէն՝ سيرين عبدالنور‎) ծնած է 21 Փետրուար 1977, լիբանանցի երգչուհի, դերասանուհի եւ հագուստ ցուցադրող:
Իր առաջին ալպոմը Leila Min Layali արձակուած է 2004-ին: Ան իր երկրորդ ալպոմը արձակեց 2006-ին Aleik Ayouni, առանձին երգ Law Bas Fi Aini (Եթէ իմ աչքերուս նայի) որ եղաւ ամենէ նշանաւոր երգը Լիբանանի մէջ 2006-ին: Ապտլնուր նաեւ Արաբական հեռատեսիլէն ելած է 1990-էն սկսեալ: 2007-ին ան ամուսնացաւ Լիբանանցի առեւտրականի հետ Ֆարիտ Րահմէ: 2011-ին ալ աղջիկ զաւակ ունեցաւ անուն ալ Դալիա--> </nowiki>In 2011, she gave birth to their first child, a daughter named Talia.


== Ընթացքը ==
1992-ին Ապտլնուր իր մոտելի գործը սկսաւ եւ հագուստի ծանօցում կ'ընէր ինչպէս Ֆելիսիանա Րոզի, Զուհէր Մուրատ, Ապտ Մահֆուզ, Րենադո Պալեսդրա, Միրէյ Տեղեր եւ Թիերի Մուկլեր: 2002-ին Ապտլնուր շահեցաւ Աշխարհի Մոտելը Րեճենսի Պանթոկին մէջ Լիբանանի մէջ:
1998-ին ան իր առաջին անգամ ըլլալով ֆիլմի մէջ դեր ունէր Smaa Kchaa (1998) եւ Sahat Sahteen (1999): 2003-ին Dareb Khwet ֆիլմին մէջ դերասանութիւն ըրաւ եւ անուն ալ Իպանադի էր, եւ այս դերին համար ամենալաւ Լիբանանցի դերասանուհիին պարգեւը առաւ: Նաեւ Marianaֆիլմին մէջ առաջին կարեւոր դերը խաղցաւ: 2004-ին Ghariba (Օտար) ֆիլմին մէջ խաղցաւ, եւ 2007-ին Sajine (Բանտարկեալը) խաղցաւ: 2009-2010 ան խաղցաւ Sarah (Սարա) ֆիլմը:
2008-ին Եգիպտական ֆիլմի մէջ խաղցաւ Րամատանի ֆիլմ Mabrouk Abul-Alamein Hamouda եւ Լիբանանեան-Եգիպտական ֆիլմ Smoke Without Fire, յաջորդ տարին Եգիպտական հեռատեսիլէն ելաւ Al Adham եւ Al Maouk (Ճամբորդողը) Օմար Շարիֆին հետ խաղցաւ այս ֆիլմը, ցցուեցաւ 66-րդ Վենետիկի Ֆիլմ Փառատօնին: 2012-ին Սիրին խաղցաւ Լիբանանեան շարունակական ֆիլմ Ruby (Րուպի), եւ 2013-ին Lobat El-Mot (Մեռնելու Խաղը) ֆիլմը դեր խաղցաւ:


== Երաժշտութեան Ընթացքը ==
2004-ին ան արձակեց իր ալպոմը Leila Min El Layali: Իր երրորդ ալպոմը արձակեց 2009-ին որ անուն էր Layali El Hob (Սիրոյ Գիշերները)։


== Ալպոմներ ==
Leila Min El Layali (2004)
Aalik Ayouni (2006)
Layali Al Hob (2008)
Habaybi (2013)


== Տեսաերիզ ==
Leila Min El Layli (2004)
Sidfi Ana (2004)
Erga'a Tani (2005)
Law Bas Fi Eini (2006)
Aalik Ayouni (2007)
Sajeena (2007)
Bilougha Alarabiya Elfousha (2008)
Elly Malakishi Fi (2008)
Omri Ma'ak (2009)
Sarah (2010)
Ruby (2012)
Habaybi (2013)


== Ֆիլմ ==
Միխայիլ Սահակաշվիլի

Միխայիլ Սահակաշվիլի (վրաց.՝ მიხეილ ნიკოლოზის ძე სააკაშვილ, ուքր.՝ Міхеіл Саакашвілі, 21 Դեկտեմբեր 1967(1967-12-21), Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն), վրացի եւ ուքրաինացի քաղաքական գործիչ, Վրաստանի 3-րդ նախագահը եւ Միացեալ Ազգային Շարժման ղեկավարը։ Սաաքաշվիլին նախագահ ընտրուած է Էտուարտ Շեւարտնաձէի հրաժարականէն յետոյ՝ 2003 թուականի Վարդերու յեղափոխութեան ատենը, որ կը ղեկավարէին Սաաքաշվիլին եւ իր քաղաքական համախոհներ՝ Նինոյ Պուրճանաձէն եւ Զուրապ Ժվանիան։ 2007 թուականի Նոյեմբեր 25-ին ան իր նախագահութենէն հրաժարած է, կրկին մասնակցելու համար 2008 թուականի Յունուար 5-ի Վրաստանի նախագահական ընտրություններուն, եւ նախագահ վերընտրուած է՝ ստանալով քուէներու մեծամասնութիւնը։
Միխէիիլ Սաաքաշվիլի ամուսնացած է ծագումով հոլանտուհի Սանտրա Ռուլովսին հետ եւ ունի երկու տղայ զաւակ՝ Էտուարտ եւ Նիքոլոզ անուններով։ ան կը տիրապետէ վրացերէնի, ռուսերէնի, անգլերէնի, ֆրանսերէնի եւ Ուքրաներէն]]ի եւ գիտէ աւելի պակաս ովսերէն եւ սպաներէն]]:
2013 թուականի Հոկտեմբեր 27-ին Վրաստանին մէջ տեղի ունեցած նախագահական ընտրութիւններուն իր կուսակցութեան առաջադրած Տաւիթ Պաքրաձէն չէ կրցած յաղթանակ տանիլ։


== Կենսագրութիւն ==

Միխայիլ Սահակաշվիլին Թպիլիսի ծնած է 1967 թուականի Դեկտեմբեր 21-ին:
Հայրը՝ Նիքոլոզ Սաաքաշվիլին բժիշկ է: Ընտանիքը ձգած է զաւկին ծնելէն ոչ ուշ կամ անմիջապէս յետոյ: Մայրը՝ Գիուլի Ալասանիան պատմաբան-փրոֆեսոր է, միջնադարեան Վրաստանի պատմութեան մասնագէտ, թիւրքագէտ, «Վրաստանի եւ Ազրպէյճանի բարեկամութեան տուն» հասարակական միութեան նախագահ:
Յետագային մայրն ամուսնացած է Զուրապ Քոմեթիանիի (1934—2012) հետ: Խորթ հայրը Պերիթաշվիլիի անուան ֆիզիաբանութեան հաստատութեան գիտական խորհուրդի նախագահը եղել է եւ 100-էն աւելի գիտական աշխատութիւն գրել է:
Դաստիարակութեամբ զբաղած են մայրը, խորթ հայրը եւ մօր հորեղբայր Թեմուր Ալասանիան (դիւանագէտ, ՄԱԿ-ի աշխատակից, ԽԸՀՄ նախկին գնդապետ):
Անոր պապը՝ Միխայիլ Սահակաշվիլին բժշկական համալսարանի հիմնադիր եւ ռեքթոր եղած է: Միխէիլի պապերը 1937 թուականին Սթալինեան ճնշումներու ատենը հետապնդումներու ենթարկուած են: 
Միխայիլ Սահակաշվիլիի մեծ տատիկը, Թամար Ապաշիձէն, Ճիաթուրա քաղաքի մարգագետնային հանքաքարի արդիւնահանման եւ հարստացման գործարանի նախկին սեպհականատիրոջ դուստրն էր, որը վրաց բանաստեղծ Աքաքի Ծերէթելիի նախաձեռնութեամբ 1879 թուականէն սկսեալ մշակուած է :
Երտիասարդ տարիքին Միխայիլ Սահակաշվիլին զբաղվել է լող, երաժշտութիւն եւ պասքեթպոլ զբաղած է, ինչպէս նաեւ անգլերէն եւ ֆրանսերէն ուսումնասիրած է: Բարձր դասարաններուն ան թիւ 51 դպրոցի Կոմերիտմիութեան կոմիտէի քարտուղարի տեղակալը եղած է ուր ինք սորված է:
Սանատրուկ

Սանատրուկ (անյայտ–մօտ 110), Հայոց Արշակունի թագաւոր 88-110 թուականներուն։ Յաջորդած է հօրը՝ Տրդատ Ա. արքային։
Յոյն պատմիչ Արիանոս, Սանատրուկը կը բնութագրէ որպէս բոլոր գործերուն մէջ խելամիտ, արդարադատ, պատերազմներուն մէջ քաջակորով, կենցաղավարութեամբ զուսպ ու չափաւոր անձ, ինչպէս յոյն եւ հռոմէացի լաւագոյնները։
Ըստ Մովսէս Խորենացիի, Սանատրուկ, 91-ին արշաւած է Աբգար VI թագաւորի (71-91) դէմ եւ գրաւած ու Մեծ Հայքին միաւորած է Օսրոյենէ–Եդեսիոյ թագաւորութիւնը։ Գուտշմիդ, այսպիսով կը բացատրէ Աբգարեան արքայացանկի ընդհատման տարիները (91–109)։ Ըստ յունա-հռոմէական պատմիչներու, Սանատրու նաեւ տիրած է Ասորիքի մէկ մասին վրայ։
Սանատրուկ բարիացակամ յարաբերութիւններկը հաստատէ ինչպէս Պարթեւական թագաւորութեան, այնպէս ալ Հռոմէական կայսրութեան հետ, շինարարական աշխատանքներով զբաղած է։ Տարօն գաւառի արեւմտեան մասին մէջ՝ Արածանիի եւ Մեղրագետի միախառնման վայրին մէջ, նոր արքայանիստ Մծուրք քաղաքը հիմնած է, նպաստած է երկրի առեւտուրի եւ արհեստներու զարգացմանը։
Վկայաբանութեան մը մէջ, Սանատրուկ իբրեւ իր Սանդուխտ դստեր եւ Թադէոս առաքեալի սպանող կը ներկայացուի։ Արշակունեաց արքայական դամբարանին մէջ թաղուած է:
Ըստ Փաւստոս Բիւզանդի, 4-րդ դարու 2-րդ կիսուն, երբ Սասանեան Շապուհ Բ. արքայի զօրքերը աւերած են Արշակունեաց դամբարանը, անոնք միայն չեն կրցած Սանատրուկի շիրիմը քանդել, որը «հսկայաշէն էր, ամրապինդ եւ ճարտարագործ»։


== Արշակունիներու հարստութիւն ==

Արշակունիները պարթեւական արքայական հարստութեան ներկայացուցիչներ էին, որոնց մէկ ճիւղը Հայաստան հաստատուած էր։ Առաջին Արշակունին Տրդատ Ա.-ն էր՝ Պարթեւստանի թագաւոր Վաղարշ Ա.-ի եղբայրը։ Ան հայոց գահին բազմած էր 52-ին եւ ընդմիջումներով իշխած էր աւելի քան քառորդ դար՝ մինչեւ 88։ Պաշտօնապէս, անոր թագաւորութեան սկիզբը 66-ը կը համարուի, երբ ան Հռոմի կայսր Ներոնի կողմիէն թագաւոր կը ճանչցուի:
Արշակունիները ընդհատումներով մօտ 4 դար իշխած են՝ մինչեւ 428։ Անոնց անուան հետ կապուած է աւատատիրական կարգերու հաստատումը, քրիստոնէութեան ընդունումը, Հայոց գիրերու գիւտը։
Զանի (անձնանուն)

Զանի, հայկական իգական անուն։ Զանազան անուան կրճատ կամ փաղաքշական ձեւն է։


== Գործածութիւններ ==
Զանուն, յիշատակուած է 1517 թուականի տապանաքարի մը վրայ, Շամախի Կէօքչայյ գաւառի Նորաշէն գիւղին մէջ։։
Զանին, յիշատակուած է 1687 թուականին։։
Զանի, յիշատակուած է թուականը անյայտ յիշատակարանի մը մէջ։։
Սարգիս Թորոսեան

Սարգիս Թորոսեան, (1891, Էվերեկ, Թուրքիա - 17 Օգոստոս 1954, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), Օսմանեան կայսերական զօրքերու հայազգի հրետանաւոր, հրամանատար։


== Կենսագրութիւն ==
Սարգիս Թորոսեան ծնած է 1891 թուականին, Թուրքիոյ Էվերեկ քաղաքին մէձ։ Աւարտած է տեղի հայկական թեմական դպրոցը։ Այնուհետեւ ընդունուած է Ատրիանապոլսոյ Պետական գոլէճը։
1914 թուականին Սարգիս կը ստանայ հրետանային տեղալալի կոչում եւ գործող կ՛ուղարկուի Գերմանիա։ Թուրքիոյ՝ պատերազմի մէջ մտնելէն առաջ, Թորոսեան կը նշանակումի՝ Էրթուղրուլ ֆորտի հրամանատար, որ կը պաշտպանէր Տարտանելի մուտքը։ Հրամանատար Սարգիս Թորոսեանն առաջինն էր, որ 1915 թուականի սկզբը, ոչնչացուց բրիտանական ռազմանաւը՝ Տարտանելի ճակատամարտի ընթացքին։ 1915 թուականին, երբ սկսաւ կայսրութեան հայ բնակչութեան տեղահանութիւնն ու կոտորածը, Սարգիս Թորոսեանի ծնողներն ու քոյրը եւս տեղահանուեցան։ Թորոսեան կը փորձէ իր ընտանիքի փրկութեան համար միջնորդութիւն հայցել թուրք բարձրաստիճան զինուորականներէն, սակայն, փոխարէնը՝ վերջիններս, Թորոսեանին սպանելու փորձ կը կատարեն։ Երիտթուրքերու կատարած եղերական գործողութիւններն ու ծնողներու սպանութիւնը, կը ստիպեն Թորոսեանին միանալ արաբներուն, որոնք Նուրի Եուսուֆի ղեկավարութեամբ, կը գործէին Դաշնակիցներու հովանիին ներքոյ։ Իր խիզախութեան, ղեկավարելու բացառիկ ունակութեան եւ հմուտ հրամանատարութեան շնորհիւ, Թորոսեանն Անգլիոյ ու Ֆրանսայի կողմէն արժանացած է բարձր պարգեւներու։ Թորոսեանն արժանացած է նաեւ Օսմանեան կայսրութեան ու Գերմանիոյ, Աւստրիոյ, Պուլկարիոյ ռազմական պարգեւներուն։ Թորոսեան մասնակցած է քեմալականներու դէմ կազմակերպուած տեղական ինքնապաշտպանական մարտերուն, որոն անյաջող աւարտէն ետք կը տեղափոխուի ԱՄՆ՝ Փենսիլվանիա։
1929 թուականին՝ Պոսթընի մէջ, Սարգիս Թորոսեան կը հրատարակէ «Տարտանելէն Պաղեստին» գիրքը, որ ընդարձակ տեղեկութիւններ կու տայ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքին Օսմանեան կայսրութեան ռազմական անցուդարձի, ինրպէս նաեւ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին։։
Մեսրոպ Մաշտոցի Յուշարձան (Երեւան)

Մեսրոպ Մաշտոցի յուշարձան, կը գտնուի Երեւանի կեդրոնը՝ Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտայի վերջնամասին՝ Մատենադարանի հարակին հրապարակը, տեղադրուած է 1962-ին։ Յիշուած է Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ ԽՍՀՄ գեղարուեստի ակադեմիոյ իսկական անդամ Ղուկաս Չուբարեան


== Տուեալներ ==
Յուշարձանը կառուցուած է բազալտով, բարձրութիւնը 5,6 մեթր է։
Արձանը կը պատկերէ հայոց այբուբենի հեղինակ Մեսրոպ Մաշտոցին, որու աջ ձեռքի ետեւը հայոց գիրերն են։ Մաշտոցի կողքին՝ ձախ ոտքի մօտ, ծունկի եկած անոր աշակերտ Կորիւնը։ Հայոց գիրերէն ձախ, պատին, փորագրուած է հայոց այբուբենով գրուած առաջին նախադասութիւնը. «Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ իմանալ զբանս հանճարոյ»։ Կորիւնէն աջ, պատին, պատկերուած է սրով եւ վահանով արծիւ։


== Պատմութիւն ==
Հայոց գիրերը ստեղծող Մեսրոպ Մաշտոցի արձանի հանդիսաւոր բացումը տեղի ունեցած է 26 Մայիս 1962-ին Մաշտոցի ծննդեան 1600-ամեակի տոնակատարութիւններու օրերուն։ Մատենադարանին հարող հրապարակին մէջ կայացած հանդիսաւոր արարողութիւնը ներածական խօսքով բացած է Երեւանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահ Սուրէն Վարդանեանը։ Այնուհետեւ խօսք ըսած են գրող Ստեփան Զորեանը, ԽՍՀՄ գերագոյն խորհրդի պատգամաւոր, լիբանանահայ բանաստեղծ, մանկավարժ Վահէ Վահեանը,Մատենադարանի տնօրէն Լեւոն Խաչիկեանը, Միքայէլ Նալպանդեանի անուան դպրոցի աշակերտուհի, հետագային՝ բանաստեղծուհի, թարգմանիչ, ՀԳՄ անդամ Անահիտ Պարսամեանը, բանուորներ, ուսուցիչներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տե՛ս նաեւ ==
Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան (Երեւան)
‎Գրիգոր Տաթեւացիի Յուշարձան (Երեւան)
‎Թորոս Ռոսլինի Յուշարձան (Երեւան)
‎Մխիթար Գոշի Յուշարձան (Երեւան)
‎Մովսէս Խորենացիի Յուշարձան (Երեւան)
‎Ֆրիկի Յուշարձան (Երեւան)


== Արտաքին յղումներ ==
Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարան
Ազգ. Զաւարեան վարժարան (Հալէպ)

Ազգային Զաւարեան վարժարան (Հալէպ)


== Պատմութիւն ==
Ազգային Զաւարեան վարժարան հիմնուած է 1925 թ.-ին, Հալէպի Ռամատանիէ թաղամասին մէջ գտնուող հայ տարագիրներու ճամբարին մէջ։
Սկզբնապէս կոչուած է Ներսէսան վարժարան։
1932 թ.-ին տեղափոխուեր է «Նոր գիւղ »թաղամաս։
1936 թ.-ի Օգոստոսի 15-ին անուանակոչուեր է Զաւարեան վարժարան։
1936 թ. վարժարանի հոգաբարձութեան օժանդակ մարմինը հիմներ է Զաւարեան թատերախումբը։
1939 թ. կը գործէ դպրոցի գրադարանը։ Վարժարանն ունի նախակրթարան, մանկապարտէզ, 490 աշակերտ (2000թ.)


== Աղբիւրներ ==
ZAVARIAN SCHOOL 1925 (1936-2011)
Երգերու Երեկոյ» Zavarian Yerkahantes 19-20/10/2013 @ Yergir Media
Մարտունի (Արցախ)

Մարտունի, քաղաք Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան կողմը, Մարտունի շրջանի վարչական կեդրոնը։ 


== Նկարագրութիւն ==
Մարտունին Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան կողմը գտնուող քաղաք է։ Կը զբաղեցնէ Արցախի Հանրապետութեան տարածքի հարաւ-արեւելեան մասը։ Մարտունի շրջանի տարածքը կը կազմէ 1025 քառ․քմ․, իսկ բնակչութիւնը՝ 22990 մարդ։ Վարչական կեդրոնը Մարտունի քաղաքն է, որուն բնակչութիւնը կը կազմէ 4695 մարդ։
Մարտունին, պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգի Վարանտա գաւառի մէկ մասն է, որ ոչ միայն Արցախի, այլ՝ հայ ժողովուրդի պատմութեան, մշակոյթի, տնտեսական կեանքի զարգացման, արտաքին թշնամիներու դէմ պայքարելու համար կարեւոր դեր ունեցած է։ Արցախի միւս շրջաններուն հետ համեմատելով Մարտունի շրջանի տարածքին զգալի մասը հարթավայրային է եւ ծովի մակերեսէն 400 մեթր բարձրութիւն ունի։ Շրջանի հարթավայրային մասին մէջ, յատկապէս Մարտունի քաղաքի կլիմայական պայմանները չոր մերձարեւադարձային են, մթնոլորտային տեղումները՝ նուազ։ Արեւմտեան շրջանը սահմանակից է Ասկերանի, հարաւային մասը՝ Հատրութի շրջաններուն, արեւելեան ու հարաւային մասերը՝ Ֆիզուլիի, իսկ հիւսիսային մասը՝ Աղտամի շրջաններուն։
Մարտունի շրջանի արեւմտեան կէսը նախալեռնային, թոյլ թեքութիւն ունեցող մակերես ունի։ Կլիմայական պայմանները նպաստաւոր են գիւղատնտեսութեան համար։ Համեմատաբար բարձր են Ննգի, Կաղարծի, Աշան, Խերխան, Թաղավարդ գիւղերու եւ Ճարտար քաղաքի Կիւնէ մասի մօտէն ձգուող լեռնաճիւղերու գագաթները, որոնք ծովի մակերեսէն 1200-1500 մեթր բարձրութիւն ունին։
Մարտունիի շրջանի ընդերքը հարուստ է կրաքարի, պազլտի, մարմարի, կրանիտի եւ կաւի պաշարներով։ Մարմարի պաշարներով հարուստ է Նորշէնը, կրանիտի պաշարներով՝ Ննկին, կաւի պաշարներով՝ Ննկի ու Ղաւախան գիւղերու շրջակայքը։
Շրջանի տարածքոին մէջ պահպանուած են հայկական պատմաճարտարապետական 353 յուշարձան, որոնցմէ կանգունն ու հնագոյնը Ամարասի վանքն է։ Այն կը գտնուի Մարտունի քաղաքէն աւելի քան 20քմ․ հարաւ-արեւմուտք, Մաճկալաշէն գիւղին մօտ, Ամարաս գետի ձախ ափին։ Ամարասի վանքը Էջմիածնի հասակակիցն է, որ կառուցուած է 4-րդ դարու սկիզբը Գրիգոր Լուսաւորիչի, այնուհետեւ՝ անոր թոռ Գրիգորիս եպիսկոպոսի կողմէ։ Վերջինս թաղուած է Ամարասի մէջ։ Շրջանին մէջ կայ քաղաքային 2 համայնք, գիւղական 34 համայնք եւ գիւղական 38 բնակավայր։
Մարտունի շրջանի քաղաքներն են՝ Մարտունի եւ Ճարտար։
Գիւղերէն առաւել խոշորներն են՝ Բերդաշէնը, Կիշին, Թաղավարդը, Մաճկալաշէնը, Խնուշինակը, Հերհերը, Աշանը եւ Քերթը։
Շրջանի գիւղատնտեսական հողատարածքները կը կազմեն 35985,3 հեկտար, իսկ վարելահողերը 21324,0 հեկտար։ Մարտունի շրջանը գիւղատնտեսութեան համար առաւել նպաստաւոր պայման ունեցող շրջաններէն մէկն է։


== Առողջապահութիւն ==
2013-ին Հայաստան Համահայկական Հիմնադրամը ԱՄՆ Արեւելեան շրջանի (Նիւ Եորք) իր տեղական մարմինի հովանաւորութեամբ Մարտունի քաղաքին մէջ կը կառուցէ հիւանդանոց։


== Յայտնի անձեր ==
Արթուր Մոսիեան
Պաշորտ

Պաշորտ, Քեսապ աւանէն 7 քմ. եւ ներկայ Գարատաշ գիւղէն 5 քմ. արեւմուտք կը գտնուէր Պաշորտ գիւղը։ Ներկայիս սահմանամերձ ըլլալով ձմեռը ամայի է, կան ամառնային տուներ։


== Հակիրճ պատմութիւն ==
Ըստ աւանութեան Սութան Սելիմ Քեսապ շրջանը գրաւելէ ետք հաստատած է զինուորական բնակավայր մը ներկայ Պաշորտի տեղը։ 1850-ական թուականներուն քեսապցի ընտանիք մը առաջին տունը կը հիմնէ։
1911-ի մարդահամարի համաձայն Պաշորտի բնակչութիւնը կը հասներ 85 անձի այսինքն 13 տուն։ 1915-ի տարագրութենէն առաջ բնակչութեան թիւը իջած է 40 անձի։
1915-ին գիւղացիները կը տարագրուին դէպի Համա, ետքը մինչեւ Յորդանան։ Կէսէն աւելի ճամբան կը զոհուին։
1939-ի սահմանագծումով սահմանը կ՚անցնի գիւղացիներուն տուներուն ճիշդ մօտէն։ Անապահով վիճակ մը կը տիրէ մինչեւ 1947։
1947-ին հայրենիք կը ներգաղթէ գիւղը իր ամբողջութեամբ այսինքն 46 անձ։
1993-ի տուեալներով գիւղը ձմեռը ամայի է։


== Բնորոշիչ Կառոյցներ ==
Գերեզմանատուն այժմ անտառածածկ։
Մարմարի քարահանք որ պետական միջոցներով կ՛օգտագործուի։


== Մատենագիտութիւն ==
Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապ», Ա. հատոր, Հալէպ, 1995
Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապ», Բ. հատոր, Հալէպ, 1998
Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապ», Գ. հատոր, Հալէպ, 2004
Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապի երեք օրերը», Երեւան, 2014
Սուրիական մարադահամար՝ http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-6-2004.htm
Լոս Անճըլեսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Կայքէջ www.keaofla.com
Լոս Անճըլէսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - տարեկան գրքոյկ 25 թիւ՝1991-2015
Պէյրութի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Ալպոմ Քեսապի եւ շրջակայից- Պէյրութ, 1955
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան - Հատոր 4, 7, 12 - Երեւան 1974-1986
Լոս Անճըլեսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Քեսապն ու քեսապցին - Լոս Անճըլես 2011
403 (թիւ)

403 (չորս հարիւր երեք) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 402-ի եւ 404-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A001358  հարիւրքսանվեցերորդ կիսապարզ թիւն է
 Alt   403  գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան У գլխատառը
403 Կեանէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
Մարտակոչ

«Մարտակոչ», խորհրդային շրջանի օրաթերթ, Ռուսաստանի սոցիալ դեմոկրատական բանուորական կուսակցութեան Անդրկովկասեան երկրամասային կոմիտէի օրգան։ Լոյս տեսած է 1923-1927 թուականներուն, Թիֆլիսի մէջ։ Խմբագիրներ՝ Ալեքսանդր Միասնիկեան, Յարութիւն Սուրխաթեան, Աշոտ Խումարեան, Արամայիս Երզնկեան, Սարգիս Խանոյեան։
Գովազդած է խորհրդային գաղափարախօսութիւն, քննադատած մենշեւիկեան եւ բոլշեւիզմին դէմ արտայայտուած այլ կուսակցութիւններու գաղափարախօսութիւնը։ Տպագրած է մարքսիզմ–լենինիզմի դասական համարուողներու աշխատութիւնները։ Մեծ ուշադրութիւն նուիրած է Անդրկովկասի եւ միութենական միւս հանրապետութիւններու արդիւնաբերութեան եւ գիւղատնտեսութեան՝ խորհրդային ստանդարտներով զարգացման հարցերուն, կարեւորած աշխատաւորութեան գեղագիտական դաստիարակութիւնն ու անգրագիտութեան վերացումը։ Ներկայացուցած է երկրամասի մշակութային կեանքը, գրականութեան եւ արուեստի նորութիւնները։
Թերթին մէջ յօդուածներով եւ այլ նիւթերով հանդէս եկած են կուսակցական եւ պետական գործիչներ, գիտնականներ, աշխատաւորութեան ներկայացուցիչներ։ Տպագրած է Յովհաննէս Թումանեանի, Աւետիք Իսահակեանի, Յակոբ Յակոբեանի, Եղիշէ Չարէնցի եւ ուրիշներու ստեղծագործութիւնները։
«Մարտակոչ»-ին զուգահեռ՝ որպէս գրական–գեղարուեստական յաւելուած, լոյս տեսած է նոյնանուն շաբաթական պատկերազարդ հանդէսը (խմբագիր՝ Յարութիւն Սուրխաթեան), ուր լուսաբանուած են գրականութեան ու արուեստի տեսական հարցեր, պարբերաբար տպագրուած հայ խորհրդային հեղինակներու նոր գործերը, թարգմանութիւններ ԽՍՀՄ ժողւուրդներու գրականութենէն։
«Մարտակոչ»-ին նախորդած է «Կարմիր աստղ» (1920-1923) թերթը, յաջորդած՝ «Պրոլետարը» (1927-1938)։


== Արտաքին յղումներ ==
No.148-300 Մարտակոչ 1926 (լուսածրում)
Գառնիկ Բանեան

Գառնիկ Բանեան (1910, Կիւրին, Սեբաստիոյ նահանգ, Թուրքիա - 23 Յուլիս 1989(1989-07-23), Պէյրութ, Լիբանան), հայ ուսուցիչ, խմբագիր, հասարակական ու ազգային գործիչ, երեսփոխան:  Գառնիկ Բանեան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Խորէն Ա. կաթողիկոսի ձեռամբ արժանացած է «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանին:Կը պատկանի այն սերունդին, որ կը կոչուի «Որբերու սերունդ»։ Մինչեւ պատանեկան տարիքը կը ճաշակէ որբանոցի դառնութիւնները, մասնաւորաբար առաջին շրջանին, երբ կը մնայ Այնթուրայի, ապա Ժպէյլի որբանոցը։
Ուսման երազով տարուած՝ 1930-ին կը դառնայ նորաբաց Հայ Ճեմարանին նախապատրաստական դասարանի 15 աշակերտներէն մէկը։ 1935-ին եղած է Ճեմարանի առաջին հունձքի 8 շրջանաւարտներէն մէկը: Այնուհետեւ իր կեանքը եղած է ուսման, դասաւանդութեան եւ գիրի, գրականութեան աշխարհը: Ամուսնացած է եւ ունեցած երկու զաւակներ՝ Հուրի եւ Շաղիկ: Շուտով Ճեմարանի տնօրէնութեան կողմէ աշխատանքի կը հրաւիրուի։ Կը դասաւանդէ հայերէն եւ հայոց պատմութիւն։ 1951-52 տարեշրջանին՝ տնօրէն Սիմոն Վրացեանի կողքին, կը սկսի գործել իբրեւեւ վարչական գործերու օգնական։ Այս պաշտօնը հաւատարմօրէն կը վարէ մինչեւ իր մահը։
Ճեմարանի Շրջանաւարտից Միութեան հիմնադիր եւ առաջին վարչական անդամներէն է։ Ան միութեան հրատարակչական, դասախօսական եւ խմբագրական գործերուն խթան կը հանդիսանայ։
1944-ին իր անձնական ճիգերով լոյս կ'ընծայէ «Ակօս» երկամսեակի առաջին թիւը եւ ստանձնած՝ խմբագրութեան պաշտօնը։ Ան հեղինակած է Հայոց ցեղասպանութեան առնչուող յուշագրական գիրք մը «Յուշեր Մանկութեան Եւ Որբութեան» ( յուշագրութիւն, 1992, Մեծի տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան տպարան, Պէյրութ), որ անգլերէնի թարգմանուած է Սիմոն Պէօճէքեանի կողմէ՝ "Goodbye, Antoura: A Memoir of the Armenian Genocide"։ Գիրքը նաեւ թարգմանուած է ֆրանսերէնի եւ թրքերէնի։
Եղած է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ։ Մաս կազմած է Լիբանանի ազգային իշխանութեան քաղաքական եւ ուսումնական մարմիններուն։ Ընտրուած է ազգային երեսփոխան։


== Տե՛ս նաեւ ==
Նշան Փալանճեան Ճեմարան
Մուշեղ Իշխան
Լեւոն Շանթ
Սիմոն Վրացեան
320 (թիւ)

320 (երեք հարիւր քսան) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 319-ի եւ 321-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A076980  Լէյլանտի թիւ է` 320=25+52
 Alt   320  գործադրելիս կը ստացուի @ նշանը
տարուայ 320րդ օրն է Նոյեմբեր 17-ը (նահանջ տարիներուն՝ Նոյեմբեր 16-ը)
320 Քաթարինէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
կարկինով եւ քանոնով հնարաւոր է կառուցել կանոնաւոր 320-անկիւն
Ածանցաւոր բառեր

Ածանց կը կոչուի այն մասնիկը, որ կը դրուելով բառի մը կամ արմատի մը վրայ (սկիզբը կամ վերջը)՝ ուրիշ իմաստով նոր բառ մը կը կազմէ անոնցմէ։ Ուստի ածանցները երկու տեսակ են՝ նախածանցներ եւ վերջածանցներ։ Իսկ Ածանց ունեցող բառերը կը կոչուին՝ ածանցաւոր բառեր։
«Արան» մասնիկը դնելով դաս, վարժ, սառն արմատներուն վերջը կը ստանանք դասարան, վարժարան, սառնարան ածանցաւոր բառերը։ «Ան» մասնիկը աւելցնելով տուն, գիր, երեւոյթ, հեռանկար արմատներուն կամ բառերուն սկիզբը կը կազմենք անտուն, անգին, աներեւոյթ, անհեռանկար ածանցաւոր բառեր։
Ինչպէս վերի օրինակներուն մէջ կը տեսնենք, ածանցները կամ բառի մասնիկները կրնան դրուիլ թէ՛ արմատի (դաս, վարժ, սառն, տուն, դիր), թէ՛ անծանցաւոր (երեւոյթ) եւ թէ բարդ բառերուն (հեռանկար) վրայ։
Միհրան Եազըճեան

Միհրան Եազըճեան (մօտ 1870, Կ. Պոլիս - 12 Մայիս 1915), հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է մօտ 1870 թ., Կ. Պոլիս։ 1894-ին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Քեշան քաղաքի թիւ 5 հիւանդանոցէն ներս, որպէս բժիշկ աշխատած է։ Մահացած է 1915 թուականի Մայիս 12-ին, ժանտախտէ։


== Գրականութիւն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688 - 1940), Սթանպուլ, 1940։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Անասնաբուծութիւն

Անասնաբուծութիւն, գիւղատնտեսական գիտութիւն եւ բնագաւառ, որ կը զբաղի գիւղատնտեսական կենդանիներու բուծմամբ՝ անասնաբուծական մթերքներու արտադրութեան համար։ Անասնաբուծութեան մէջ կը մտնեն նաեւ գիւղատնտեսական կենդանիներու աճեցումը եւ բազմացումը։
Իրենց նշանակութեամբ յատկապէս աչքի կ'իյնան կաթնտու եւ մսատու տաւարաբուծութիւնը, ոչխարաբուծութիւնը, խոզաբուծութիւնը եւ թռչնաբուծութիւնը։ Անասնաբուծական մթերքներու արտադրութեան մէջ այդ ճիւղերու բաժինը կը կամէ աւելի քան 90%։ Անասնաբուծութեան զարգացումով մեծ մասամբ կ'որոշուի բնակչութեան սնունդի լիարժէքութիւնը՝ կենդանական սպիտակուցի սպառման գործին մէջ։ Անասնաբուծական ծագում ունեցող բոլոր մթերքները (միս, կաթ, յուղ, ձու եւ այլն) աչքի կ'իյնան բարձր կալորիականութեամբ եւ սննդային արժէքով։
Անասնաբուծութիւնը անհրաժեշտ հումք կը մատակարարէ նաեւ վերամշակող արդիւնաբերութեան՝ սնունդի, տեքստիլ, կաշուի եւ մի քանի այլ ճիւղերու։ Կրանյ կարեւոր նշանակութիւն ունենալ տուեալ երկրի արտադրողական ոյժերու զարգացման գործին մէջ։


== Ծագում ==
Անասնաբուծութիւնը ունի հազարաւոր տարիներու պատմութիւն։ Ան որպէս այդպիսին առաջացած է մարդու կողմէն կենդանիներու ընտելացումէն ետք։


== Կապը բուսաբուծութեան հետ ==

Անասնաբուծութեան բոլոր ճիւղերու բնորոշ առանձնայատկութիւնը բուսաբուծութեան հետ ունեցած սերտ կապն է։ Անասնաբուծութիւնը կ'օգտագործէ կերային կուլտուրաները, մարգագետիններու եւ արուտավայրերիու բուսականութիւնը, ինչպէս նաեւ դաշտավարութենէն առաջացած մնացուկները, որոնք կը վերածէ սննդամթերքներու եւ անհրաժեշտ հումքի։ Անասնաբուծութութիւնը իր հերթին բուսաբուծութեան ճիւղերու համար կը մատակարարէ օրգանական պարարտանիւթ՝ գոմաղբ։ Գոմաղբի ձեւով դաշտ կը տեղափոխուի կենդանիներուն կերցրած օրգանական նիւթերու ընդհանուր քանակի մօտ 40%-ը։
8 Մայիս

8 Մայիս, տարուայ 128-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 129-րդ) օրն է

Տարուայ աւարտին կը մնայ 237 օր 7 Մայիս  8 Մայիս  9 Մայիս 


== Դէպքեր ==
1713, Ռուսիոյ մայրաքաղաքը Մոսքուայէն կը տեղափոխուէ Սանկտ Փիթերսպուրկ
1845, ֆրանսական բանակի զինուորներն սպաննեցին հարիւրաւոր ալճերիացի քաղաքացիական անձանց
1886, առաջին անգամ արտադրուեցաւ Ճոն Փեմպըրթոնի John C. Pemberton ստեղծած Քոքա-քոլա ըմպելիքը
1984, Խորհրդային Միութիւնը կը յայտարարէ Լոս Անճելըսի XXIII ամառնային ողիմպիական խաղերը պոյքոթելու մասին
1992, կը սկսուէ Շուշիի ազատագրումը


== Ծնունդներ ==
1840.
1851՝ Եղիա Տէմիրիպաշեան (մ.1908), արեւմտահայ արձակագիր, բանաստեղծ, փիլիսոփայ
1975՝ Էնրիքէ Իկլեսիաս (սպ.՝ Enrique Iglesias Preyser), սպանացի երգիչ, երգահան եւ դերասան
1987՝ Արսէն Ջուլֆալակեան , հայ յունահռոմէական ոճի ըմբշամարտիկ


== Մահեր ==
Արցախի պատերազմին զոհուածներ՝
1992՝ Վիգէն Զաքարեան (ծն․1969, Պէյրութ)


== Տօներ ==

Կարմիր Խաչի եւ Կարմիր Մահիկի համաշխարհային օր
Յաղթանակի օր (Եւրոպա, Ամերիկա) Victory in Europe Day
Երկրապահի օր (Հայաստան)
8 Մայիս


== Արտաքին յղումներ ==
BBC: On This Day
[1] (անգլերէն)