armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պերլինի Վեհաժողով

Պերլինի վեհաժողով, 1 Յունիս 1878-էն (13 Յունիս) առ 1 Յուլիսը (13) կայացած միջազգային վեհաժողով, որ Մեծ Բրիտանիոյ եւ Աւստրոյ-Հունգարիոյ ջանքերու արդիւնքով հրաւիրուածէր Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրի վերանայման նպատակով Պերլինի մէջ։ Մասնակից պետութիւններն էին՝ Ռուսաստանը, Օսմանեան կայսրութիւնը, Անգլիան, Աւստրոյ-Հունգարիան, Ֆրանսան, Իտալիան եւ Գերմանիան։ վեհաժողովը աւարտած է փաստաթուղթի ընդունմամբ, որ պատմութեան մէջ մտած է Պերլինի դաշնադրութիւն անունով։ վեհաժողովի արդիւնքներէն մէկը այն էր, որ Արեւմտեան Հայաստանի հարցը միջազգային դիւանագիտութեան մէջ մտաւ որպէս «Հայկական հարց»։


== Պերլինի վեհաժողովն ու հայերը ==

Մկրտիչ Խրիմեանը կը մասնակցի Պերլինի վեհաժողովին որպէս Օսմանեան կայսրութեան հայ ժողովուրդի ներկայացուցիչ։ Խրիմեանը վեհաժողով կը ներկայացնէ Գրիգոր Օտեանի կազմած Հայաստանի «Ինքնավարութեան ծրագիրը», որու հաստատուելու պարագային կը ճանչցուէր Հայաստանի անկախութիւնը Օսմանեան կայսրութենէն։ Աւստրոյ-Հունգարիոյ պատուիրակութեան ղեկավար Անտրաշին կ՚առաջարկէ օրակարգին մէջ ընդգրկել Հայաստանի ինքնավարութեան ծրագիրը։ Պերլինի մէջ Ռուսաստանի պատուիրակութեան ղեկավար՝ Ալեքսանդր Գորչակովը վիթօ կը դնէ Հայաստանի ինքնավարութեան ծրագիրը վեհաժողովի օրակարգ ընդգրկելու վրայ՝ պատճառաբանելով, թէ հայերը անկախութիւն չեն ուզեր։ վեհաժողովի աշխատանքներու ընթացքին Գորչակովին կը փոխարինէ Փէոթր Շուվալովը։ Եւ Խրիմեանի խնդրանքով, Անգլիոյ ներկայացուցիչ Սոլսբերին կրկին կ՚առաջարկէ օրակարգ մտցնել Հայաստանի Ինքնավարութեան ծրագիրը, սակայն Ռուսաստանի պատուիրակութեան ղեկավար Շուվալովը կրկին վիթօ կը դնէ։ Այդ պատճառով Հայաստանի անկախութեան հարցը չի մտներ Պերլինի վեհաժողովի օրակարգ, սակայն Սոլսբերիի առաջարկով օրակարգ կը մտնէ բարենորոգումներ իրականացնելու հարցը, որ կը ներառուի դաշնադրութեան մէջ։


== Պերլինի դաշնադրութիւնը եւ հայերը ==
Պերլինի դաշնադրութեան մէջ Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրի 16-րդ յօդուածի փոխարէն մտցուած է նոր յօդուած՝ 61-րդը, ուր ըսուած էր հետեւեալը. «Բարձր Դուռը յանձն կ՚առնէ հայաբնակ վայրերուն մէջ անյապաղ իրագործել տեղական պահանջներէն բխող բարեփոխումներ եւ ապահովել հայերու անվտանգութիւնը քուրտերէն ու չերքեզներէն։ Այդ նպատակով ձեռնարկուած միջոցառումներու մասին ան պարտաւոր է պարբերաբար հաղորդել պետութիւններուն, որոնք պէտք է հսկեն անոնց գործադրութիւնը»։ Սակայն այդ յօդուածի իրագործման հսկողութիւնը դրուած էր վեհաժողովի մասնակից բոլոր պետութիւններու վրայ, որ վերջիններուս հնարաւորութիւն կու տար միջամտելու Թուրքիոյ ներքին գործերուն։ Վեհաժողովը կը պարտաւորեցնէր Ռուսաստանին իր զօրքերը անյապաղ դուրս բերել գրաւուած տարածքներէն եւ ոչ մէկ երաշխիք կու տար 61-րդ յօդուածի կենսագործման համար։ Բացի այդ, «Հայաստան» բառը կը փոխարինուէր «Հայկական մարզեր» եւ «Հայաբնակ վայրեր» բառակապակցութիւններով։ Այսինքն՝ օսմանեան կողմը կ՚ազատէր այդ երկրամասը հայերու հայրենիք ընդունելու Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրի ձեւակերպումէն։
Ռուսաստանին կ՚անցնէր Կարսի մարզը, իսկ Ալաշկերտն ու Բայազետը կը յանձնէին Թուրքիոյ։
Խոնարհ (անձնանուն)

Խոնարհ, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է հայերէն խոնարհ բառէն, այնպէս ինչպէս՝ Համեստ անձնանունը։ Յիշատակուած է 1796 թուականին։ Այս անունէն կազմուած է նաեւ Խոնարհ-Մելեք անձնանունը։
Հարած Սեր

Հարած սեր կամ Շանդիլի խիւս (ֆր.՝ Crème chantilly), պատառաքաղով, ելեկտրական հարիչով կամ որեւէ այլ սարքով հարման ենթարկուած սեր։ Կ՛ենթադրուի, որ այս խիւսի հեղինակը է 17-րդ դարուն ապրած Ֆրանսուա Վատելն է՝ Շանտիլի ամրոցի սեղանապետը։ Հարած սերը կ՛օգտագործուի թխուածքներու, թարթերու եւ այլ անուշեղէններու մէջ։ Յաճախ կը մատուցուի պաղպաղակի հետ։
Այծքաղ

Այծքաղ, եղջերաւորներու ընտանիքին պատկանող, որոճացող եւ երկկճղակաւոր կաթնասուն անասուն:


== Փոքր Այծքաղները ==
Փոքր այծքաղները, որոնք վիթեր կ'անուանուին, շատ բարեկազմ են, ունին բարակ ոտքեր, նրբագեղ վիզ եւ շատ թեթեւաքայլ են։ Գլխաւորաբար տարածուած են Ափրիկէի, աւելի քիչ՝ Հարաւային եւ Կեդրոնական Ասիոյ, Եւրոպայի եւ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ։ Կ'ապրին անապատներուն, անտառային եւ ալպեան գօտիներուն ու տափաստաններուն մէջ։


=== Արտաքին նկարագիր ===
Անդրկովկասի վիթերէն նշանաւոր է Ճէյրանը։ Անոր մարմինին երկայնքը 95-115 սմ. է, կշիռքը կը հասնի մինչեւ 33 քկ.։ Արուները ունին սեւ, քնարաձեւ, մինչեւ 40 սմ. երկարութեամբ օղակաձեւ հաստ եղջիւրներ (էգերը չունին)։ Կրնան վազել մինչեւ 60 քմ/ժ արագութեամբ։ Կ'ապրին խումբերով (ամրան՝ 3-5, ձմրան՝ 10-20 անասուն)։ Ապրիլ-Մայիսին էգը կ'ունենայ 1-2 ձագ։ Կեանքին տեւողութիւնը 6-7 տարի է։

Սայկա այծքաղը վիթէն շատ տարբեր է. ունի մեծ գլուխ՝ փքած եւ փափուկ քիթով, սուր հոտառութիւն, ուժեղ եւ մկանոտ կարճ ոտքեր։ Սակայն Սայկան կրնայ 1 ժամուան ընթացքին աւելի քան 70 քմ տարածութիւն ունեցող տափաստաններ կտրել-անցնիլ։ Կ'ապրի Մոնկոլիոյ, Արեւմտեան Չինաստանի, Ղազախստանի եւ ստորին Վոլկայի տափաստաններուն ու կիսանապատներուն մէջ։
Այծքաղներուն միսը, մորթն ու եղջիւրները կ'օգտագործուին, ուստի այծքաղներու բազմաթիւ տեսակներ որսի առարկայ կը դառնան, որուն պատճառով անոնց թիւը հետզհետէ կը նուազի։ Ներկայիս այդ անասունները հսկողութեան տակ կը գտնուին։ Այծքաղներու շարք մը տեսակներ կը պահպանուին գլխաւորաբար արգելոցներու մէջ։ Հայաստանի հանրապետութեան մէջ գտնուող ճէյրանները եւս կը պահուին արգելոցներու մէջ։
Այծքաղներու տարբեր տեսակներ կան. ամէնէն մեծերը կովու մեծութեամբ ափրիկեան եզնայծերն են, իսկ ամէնէն փոքրերը, որոնք նոյնպէս ափրիկեան են, նապաստակի մեծութիւն ունին։


== Արտաքին յղումներ ==
Այծքաղ
Արամայիս Սահակեան

Արամայիս Ադամի Սահակեան (24 Մայիս 1936(1936-05-24), Արծուաշէն, Կրասնոսելսկի շրջան - 14 Մարտ 2013(2013-03-14), Երեւան, Հայաստան), հայ գրող, երգիծաբան, բանաստեղծ, հրապարակախօս։


== Կենսագրութիւն ==
Աւարտած է Խ.Աբովեանի անուան պետական մանկավարժական հիմնարկի պատմալեզուական բաժանմունքը։ Նաեւ մասնակցած է Մոսկուայի Մաքսիմ Կորգու անուան գրականութեան հիմնարկի գրական բարձրագոյն դասընթացներուն 1967 թուականին։ Աշխատած է «Աւանգարդ» թերթին մէջ (1960-1965), «Գարուն» գրական ամսագիրին մէջ (1967-1970), ՀԼԿԵՄ Կեդրոնին մէջ (1970-1971), ՀԽՍՀ հեռուստատեսութեան եւ ռատիոհաղորդումներու պետական կոմիտէին մէջ (1971-1977)։ 1982-2013 թուականներուն եղած է «Ոզնի» երգիծական հանդէսի գլխաւոր խմբագիրը։
Նրա գիրքերն են «Աստղիկներ» (1958), «Սիրոյ հասակ» (1959), «Մենք միասին ենք» (1964), «Ապրել եւ սիրել» (1968; այս գիրքի համար ստացել է ՀԼԿԵՄ մրցանակ 1970 թուականին), «Երջանիկ եղէք» (1972), «Ես սիրում եմ ձեզ» (1975), Զուարճալի հարցազրոյցներ» (1985), «Ես քո զաւակն եմ, Հայաստան» (1986), «Խորհրդաւոր խորհրդարան» (1992) եւայլն։ Դարձել է համամիութենական երաժշտական մրցոյթի դափնեկիր երգերի տեքստերի համար։ Նրա բանաստեղծութիւնները թարգմանուել են ՍՍՀՄ եւ արտասահմանեան բազմաթիւ լեզուներով։ ԽՍՀՄ փլուզումից յետոյ Սահակեանը շարունակել է հրատարակել իր «Ոզնի» հանդէսը, նաեւ աշխատել է Հանրային հեռուստընկերութիւնում։ Ընտրուել է նաեւ ՀՀ Գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր։


== Մատենագիտութիւն ==


=== Գիրքեր ===
Սիրոյ հասակ, Երեւան, 1959, 155 էջ:
Ապրել եւ սիրել, Երեւան, 1968, 188 էջ:
Երջանիկ եղէք, Երեւան, 1972, 164 էջ:
Ես սիրում եմ ձեզ, Երեւան, 1975, 236 էջ:
Բարի խօսք, Երեւան, 1980, 284 էջ:
Մարդը մարդով է մարդ, Երեւան, 1982, 200 էջ:
Զուարճալի հարցազրոյցներ, Երեւան, 1984, 168 էջ:
Զուարճալի հարցազրոյցներ, Երեւան, 1985, 168 էջ:
Ես քո զաւակն եմ, Հայաստան, Երեւան, 1986, 432 էջ:
Խորհրդաւոր խորհրդարան, Երեւան, 1992, 304 էջ:
Խաչ եւ սուր, Երեւան, 1995, 112 էջ:
Ընտրանի, Երեւան, 2004:
Հատընտիր, Երեւան, 2016, 118 էջ:


=== Մամուլ ===
Աշնան անտառում; Նշանդրէք; «Հէքիաթ այգում չես, սիրելի՛ս, մնում...»; «Մենք բաժանուած ենք...»; «Ինքնաթիռն յանկարծ չլռի՞ օդում...» (բանաստեղծութիւններ): «Գարուն», 1967, № 4, էջ 12-13։


== Պարգեւներ ==
ՀԼԿԵՄ մրցանակի դափնեկիր (1970, «Ապրել եւ սիրել» բանաստեղծութիւնների գիրքի, «Անմահութիւնից մէկ ժամ առաջ» եւ Յաւերժ երիտասարդ» պոէմների համար):
Պարգեւատրուել է ՀՀ վարչապետի յուշամետալով (2011)։


== Մէջբերումներ ==
Նրա ստեղծագործութիւններից եւ մտքերից.
The Lumineers

The Lumineers, Ամերիկացի երաժշտական խումբ մըն է, ուր իր ծագումը ունեցած է Տենվըր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ: The Lumineers խումբը ստեղծուած է 2 անդամներու կողմէ՝ Ուեզլի Շուլթզ եւ Ճերեմայա Ֆրէյթս երբ 2002 թուականին, Ճոշ Ֆրէյթսը՝ Ճերեմային եղբայրը եւ Ուեզլիին մտերիմ բարեկամը կը մահանայ 19 տարեկանին եւ որպէսզի իրենց ընկճումի վիճակէն դուրս գան, անոնք կը ստեղծեն The Lumineers անունով խումբը ու կը սկսին յօրինել ու գրել երգեր: The Lumineers խումբին առաջին համերգները տեղի ունեցան Նիւ Ճըրսիի մէջ: 
Երգչուհի եւ ջութակահար Նէյլա Փեքարեք միացաւ խումբին 2010 թուականին:
The Lumineers խումբը ճանչցուած է իրենց նշանաւոր Ho Hey երգով, որ հրատարակեցին 2012 թուականին:
Խումբին ալպոմը հրատարակուեցաւ 3 Ապրիլ, 2012 թուականին եւ Յունուար, 2013 թուականին գրաւեց 2-րդ դիրքը Billboard 200 ցանկին վրայ:


== Արտաքին յղումներ ==
 The Lumineers (website), http://thelumineers.com/ .
Audio interview with The Lumineers on the Sodajerker On Songwriting podcast
Մաթ Մքկորի

Մաթիու Տէյվիտ«Մաթ» Մքկորի (անգլերէն՝ Matthew David "Matt" McGorry, ծնած 12 Ապրիլ, 1986, Մանհաթան, Նիւ Եորք, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի դերասան մըն է: Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր Ճոն Պէնըթ դերով Netflix ընկերութեան կատակերգական եւ տրամա Orange Is the New Black հեռուստաշարին մէջ, ինչպէս նաեւ Աշըր Միլսթոն դերով ABC կայանի How to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ:


== Վաղ Կեանք ==
Մքկորի ծնած է եւ մեծցած Մանհաթընի մէջ, Նիւ Եորք, ԱՄՆ եւ սկսաւ դերասանական ներկայացումններ ընել արդէն 9 տարեկանէն: Ան յաճախած է Fiorello H. LaGuardia High School ուսումնարանը Նիւ Եորքի մէջ, որմէ ետք ուսումը շարունակեց Emerson College համալսարանին մէջ, Պոսթըն, Մասաչուսէց: Մքկորին միշտ մարզիկ եղած է: Ան հռեայ է, ֆէմինիստ, եւ ձախակողմեան մը:


== Ասպարեզ ==
Մքկորիի առաջին դերը իբրեւ հեռուստաշարի դերասան 2011-ին էր ABC կայանի One Life to Live հեռուստաշարին մէջ։ Ան ետքը ստանցնեց փոքր դերեր տարբեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս Person of Interest, Gossip Girl, եւ Royal Pains: 2013-ին, Մքկորին սկսաւ ունենալ գլխաւոր դեր մը Netflix ընկեութեան կատակերգական եւ տրամա Orange Is the New Black հեռուստաշարին մէջ իբրեւ բանտի պատասխանատու Ճոն Պէնըթ:
2014-ին ան ստանցնեց գլխաւոր դեր մը իբրեւ Աշըր Միլսթոն How to Get Away with Murder հեռուստաշարին մէջ, որ արտադրուած եւ գրուած էր Շոնտա Ռայմզի կողմէ: Նոյն տարուան մէջ, ան ստանցնեն դեր մը տրամա How He Fell in Love ֆիլմին մէջ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===
Մինոթաւրոս

Մինոթաւրոս (յուն․՝ Μινώταυρος)․ յունական դիցաբանութեան մէջ դիւցազն էակ, մարդու մարմինով եւ ցուլի գլուխով ու պոչով։ Մինոթաւրոս անունը նկարագրական է։ Մարդացուլակերպ էակին անունը Ասթերիոս էր։ Կը բնակէր Լապիրինթոսի մէջ, Մինոաս թագաւորին հրամանով։ Թիսէաս զայն կը սպաննէ։


== Ծնունդ ==
Մինոաս թագաւոր չեղած, Փոսիտոնաս աստուծմէն նշան մը կը խնդրէ թէ Կրետէի գահին ան պիտի բարձրանայ եւ ոչ եղբայրը։ Աստուած ճերմակ գեղեցիկ ցուլ մը կը ղրկէ եւ Մինոասէն կը պահանջէ այդ ցուլը իրեն զոհաբերէ։ Սակայն Մինոաս ուրիշ ցուլ մը կը զոհաբերէ, յուսալով թէ աստուած պիտի չհասկնայ։
Փոսիտոնաս կը հասկնայ խարդախութիւնը, կը զայրանայ եւ այդպէս կ՛ընէ որ Մինոասին կինը՝ Փասիֆայի ճերմակ ցուլին սիրահարուի։ Փասիֆայի չի կրնար իր կիրքը գոհացնել եւ մեքենագէտ Տետալոսէն (որ Լապիրինթոսը կառուցած էր) օգնութիւն կը խնդրէ։ Ան կը շինէ կովու պարապ պատգերագիր մը։ Փասիֆային ներսը կը մտնէ, ցուլը կը խաբուի եւ կը զուգաւորուին։ Այս կապէն Մինոթաւրոսը կը ծնի։
Երբ Մինոաս Տելֆիի պատգամախօսէն վճիռը կ՛առնէ, Տետալոսէն կը խնդրէ շինութիւն մը կառուցէ, որպէսզի Մինոթաւրոս հոն փակուի եւ ան Լապիրինթոսը կը կառուցէ։


== Սպանութիւն ==

Աթենացիները Մինոասին զաւակը՝ Անտրոյէօ սպաննած էին, որովհետեւ ան կրետացիներուն եւ աթենացիներուն միջեւ մարզախաղերուն ընթացքին յաղթական ելած էր։ Մինոաս Աթէնքին դէմ մեծ արշաւանքով մը (բանակ եւ նաւատորմիղ) տղուն վրէժը կը լուծէ եւ աթենացիներուն ծանր պայմաններ կը դնէ։ Անոնք ամէն տարի եօթը աղջիկ եւ եօթը տղաք Կրետէ պէտք է ղրկէին, իբրեւ սնունդ Մինոթաւրոս հրէշին։ 
Թիսէաս (Աթէնքի թագաւորին՝ Էգէասին զաւակը) կ՛որոշէ վերջ տալ այս վայրագութեան եւ Մունիհիոն ամսուն (Ատիկեան օրացոյցին տասներորդ ամիսը) ճամբայ կ՛ելլէ դէպի Կրետէ, եօթը տղոցմէ մէկուն փոխարինելով։ Սալամինա կղզիէն նաւավար կ՛ընտրէ ճարտար Նաւսիթոօն եւ իբրեւ նախագնաց Ֆէաքան։ Կրետէ, Արիատնիին կը հանդիպի ու կը սիրահարուին։ Արիատնի երբ վստահ կ՛ըլլայ թէ Թիսէաս զայն հետը Աթէնք պիտի տանի ու պիտի ամուսնանան, անոր կը յանձնէ թելի կծիկը՝ «Միթօ թիս Արատնիս» (Μίτο της Αριάδνης), որպէսզի չկորսուի լապիրինթոսին մէջ եւ գործը կատարելէ ետք, կարողանայ դուրս գալ: Այդպէս ալ կ՛ըլլայ, Թիսէաս Մինոթաւրոսը կը սպաննէ եւ օգտուելով գիշերուան մութէն, Արիատնիին հետ նաւահանգիստ կը հասնին եւ վերադարձի ճամբան կ՛առնեն։


== Առասպելին մեկնաբանութիւնը ==
Յունական դիցաբանութեան մէջ կան բազմաթիւ երկակերպ էակներ՝ Մինոթաւրոս, Քենտաւրոս, Էրիհթոնիոս․․։ Մինոթաւրոսի մասին մեկնաբանութիւնները բաւական են, ինչպէս օրինակ՝

Առասպելը կապ ունի Փիւնիկեցիներուն «Վա՛ալ» եւ «Մոլոհ» առասպելներուն հետ․ Մինոթաւրոսին սպանութիւնը կը խորհրդանշէ մարդկային զոհաբերութեան վայրագոութեան վերջը։
Մինոաս եւ Մինոթաւրոս նոյն տիպարներն էին եւ Արեգակ աստուածը կը ներկայացնէին։
Մինոթաւրոսին սպանութիւնը կը խորհրդանշէ յոյներուն ազատագրութիւնը Մինոասեան Կրետէի բռնիշխանութենէն։Մինոթաւրոս նախայունական աստուածն էր, որ հետագային յոյն Տիաս աստուածը դարձաւ։ Ասթերիոս անունը կը ցուցնէ Մինոթաւրոսին եւ Ասթերիօ Տիասին կապը։
Մինոթաւրոսին առասպելը կապուած է Մինոասեան ժամանակաշրջանի սովորութիւններուն հետ, օրինակ՝ «թաւրոքաթափսիա» (Ταυροκαθάψια)․ մարզախաղ մը, ուր մարզիկը ցուլի մը վրայ հեծած զանազան ցատկեր կը փորձէ։
Կովու պարապ պատգերագիրը կը փաստէ գոյութիւնը փայտէ պատգերագիրի մը որ զանազան ծէսերու կը գործածուէր։        


== Արտաքին յղումներ ==
Վա՛ալ(յունարէն)
Մոլոհ(անգլերէն)
Յարութիւն Չպլագեան


== Տօքթ. Յարութիւն Չպլագեան ==
Բնիկ Չիլէցի, Սեբաստիոյ նահանք, ծնած 1886-ին: Նախնական կրթութիւնը իր ծննդավայրին մէջ ստանալէ յետոյ, կ'անցնի Մարզուանի Գոլէճը, զոր կ'աւարտէ 1906-ին
Պ.Ա. տիտղոսով։ Երկու տարի կը վարէ Սեփաստիոյ ամերիկեան գիշերօթիկ վարժարանի տեսչութիւնը։ 1908-ին կը մտնէ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը, զոր կ'աւարտէ 1912-ին ստանալով բժիշկի տիտղոսը։ 1921-ին հաստատուած է Լիբանան եւ երկար ժամանակէ ի վեր իր դարմանատուն-հիւանդանոցը ունի Պէյրութի մէջ։ 1918-ին անգլիացիներուն գերի կ'ինայ եւ ժամանակ մը յետոյ կը վերադառնայ Լիբանան։ 1930-ին մասնագիտութեան համար կը ճամբորդէ եւրոպա եւ կը մնայ Փարիզ, Լոնտոն եւ Վիէննա։ Տոքթ. Ջպլաքեան ունեցած է բազմամեայ հանրային գործունէութիւն։
Հայոց Ցեղասպանութեան Յուշարձան (Պուէնոս Այրէս)

Հայոց Ցեղասպանութեան յուշարձան, յուշարձան Արժանթինի մայրաքաղաք Պուէնոս Այրեսի հայ կաթողիկէ Ս. Նարեկ եկեղեցւոյ բակին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Յուշարձանը  բարձրացած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցին առիթով՝ ի յիշատակ Մեծ Եղեռնի զոհերուն։ Յուշարձանը բաղումը կատարուած է 16 Օգոստոս 2015-ին։ Յուշարձանի բարձրացման աջակցած են «Պօղոս եւ Սիրանուշ Արզումանեաններ» հիմնադրամը, անհատ բարերաներ Սերժիօ Քարլոս Աքրապեանը եւ Սիմոն Թիւթիւնճեանը։
Յուշարձանի ներքեւի թափանցիկ հատուածին մէջ ամփոփուած են Տէր Զօրի անապատէն բերուած հայ նահատակներու մասունքները։
Յուշարձանի բացման արարողութեան մասնակցած են Արժանթինի ՀՀ դեսպան Ալեքսան Յարութիւնեանը, «Պօղոս եւ Սիրանուշ Արզումանեաններ հիմնադրամի» նախագահ Ալպերթօ Ջերեջեանը, տարբեր հասարակական կառոյցներու եւ մամուլի ներկայացուցիչներ։


== Հեղինակ ==
Յուշարձանի հեղինակն է նկարիչ Գագիկ Վարդանեանը, ինչպէս նաեւ հեղինակած է Արժանթինի Հայկական կաթողիկէ եկեղեցւոյ խորանի որմնանկարները:
Սեւադա Գրիգորեան

Սեւադա Գրիգորեան (13 Սեպտեմբեր 1959, Քարաշէն, Սիւնիքի մարզ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Սեւադա Գրիգորեանը ծնած է Սիւնիքի մարզի Քարաշէն գիւղին մէջ մանկավարժներու ընտանիքէն ներս։ Աշխատանքի բերումով ծնողները տեղափոխուած են Ջերմուկ, ուր անցած է անոր մանկութեան եւ պատանեկութեան տարիները։ Փոքր տարիքէն սկսած է նկարել։ 1979 թուականին աւարտած է Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական ինստիտուտ]]ի նկարչութեան բաժինը։ Մասնակցած է գեղանկարչութեան դասընթացներու՝ Ռիկայի գեղարուեստի ակադեմիոյ մէջ։ Ուսումն աւարտելէ ետք վերադարձած է Ջերմուկ, ուր ստեղծագործական աշխատանքին զուգահեռ շուրջ 10 տարի դասաւանդած է Ջերմուկի թիւ 1 հանրակրթական եւ Արուեստի դպրոցներէն ներս։ 1992 թուականէն Հայաստանի նկարիչների միութեան անդամ է, 1995 թուականէն՝ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի նկարիչներու միջազգային միութեան անդամ։
Աշխատանքները գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում, Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունում, Սոլթ Լեյք Սիթիի "Sandy" կրթական կեդրոնում, Կարլովի Վարիի քաղաքապետարանում, Պիտիգորսկի հայ առաքելական եկեղեցում, Ջերմուկի քաղաքապետարանում, Հայաստանի ՄԱԿ-ի գրասենեակում։


== Ստեղծագործական գործունէութիւն ==
Սեւադա Գրիգորեան աչքի է ընկնում իր իւրահատուկ ոճով, որը ներառում է մանրանկարչութեան տարրեր, ժողովրդական թեմաներով ներկայացուած ֆիգուրատիվ կոմպոզիցիաներ։ Նրա աշխատանքների թեմաները ընդգրկում են հայկական գիւղական կեանքը, ջանասիրաբար աշխատող հոր ու հոգատար մօր կերպարը, միաժամանակ ընտանիքում պատհպանվող ներդաշնակութիւնը։
2005 թուականին կայացած Ճապոնիայի Կոբե քաղաքի ցուցահանդեսում Սեւադա Գրիգորեանի «Տիրամայրը Մանկան Հետ» նկարը 81 երկրների 3000-էն աւելի նկարիչների կողմից ներկայացված շուրջ 8000 նկարներու ընդմիջէն ընտրուած է լաւագոյն 100-ի մէջ։
Սեւադա Գրիգորյանը ցուցահանդեսներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Չինաստանում՝ Հյոգոյի գեղարվեստի պրեֆեկտուրալ թանգարանում, Շանհայի «Դաթիան Արթ» պատկերասրահում, Ջիաշան թանգարանում եւ Մոսկուայի նկարիչների կենտրոնական տանը։
2014 թուականի Մարտին Դոնգդոնգ եւ Լուլու ստեղծագործական տան հրաւէրով Սեւադա Գրիգորեանը մեկնած է Չինաստանի Նանջինգ քաղաք՝ գործունեութիւն ծաւալելու։ Յետագաին ծրագիրի շրջանակներուն մէջ մասնակցած է բազմաթիւ ցուցահանդէսներու, Չինաստանի տարբեր քաղաքներու մէջ՝ Շանհայ, Նինգբո, Չանգշա, Ջիաշան եւ այլն։ Ներկայիս, կը շարունակէ ստեղծագործել Նանջինգում։


== Արտաքին յղումներ ==
Սեւադա Գրիգորեանի կայքը
Հայաստան (թերթ, Թիֆլիս)

«Հայաստան», հասարակական-քաղաքական օրաթերթ։ Կը կրէր «Անդրանիկի օրգան» տիտղոսագիրը։ Լոյս տեսած է 1917-1918 -ին, Թիֆլիսի մէջ։
Խմբագիր՝ Վահան Թոթովենց։
Հրատարակութիւնը նախաձեռնած էր Անդրանիկը՝ Յովհաննէս Թումանեանի աջակցութեամբ։ Արեւմտահայերու ազգային խորհուրդի ստեղծումէն ետք դարձած է անոր խօսնակը։ Արտայայտած է արեւմտահայերու, մասնաւորապէս՝ Կովկասի մէջ ապաստանած արեւմտահայ փախստականներու շահերը։ Թերթի շուրջ ձեւաւորուած է հայ քաղաքական նոր հոսանք, որ գտնուած է Անդրանիկի քաղաքական հայեացքներու ազդեցութեան տակ, որ առաջացուցած է հայ քաղաքական որոշ կուսակցութիւններու դժգոհութիւնը։
Թերթը մեծ ուշադրութիւն դարձուցած է  հայկական հարցին, լուսաբանած է հայերու ցեղասպանութեան պատճառներն ու հետեւանքները, հայ ժողովուրդի առջեւ ծառացած խնդիրները, հանդէս եկած Հայաստանի երկու հատուածներու միասնութեան ամրապնդման օգտին։ «Հայաստան»-ը պաշտպանած է հայկական հարցի լուծման երեք տարբերակ.

Հայաստանի միացումը Ռուսաստանին եւ ռուսական հովանաւորութեան հաստատում,
Հայաստանի ինքնավարութիւն՝ հայերու կառաւարմամբ,
Հայաստանի ինքնավարութիւն՝ դաշնակից պետութիւններու խորհուրդի կառավարմամբ։
Պըրքլիի Հանրային Գրադարան

Պըրքլիի Հանրային Գրադարան (անգլերէն՝ Berkeley Public Library), հանրային գրադարանային համակարգ Պըրքլինի մէջ, Գալիֆորնիա: Բաղկացած է կեդրոնական գրադարանէն, Քլերմոնտ մասնաճիւղէն, հիւսիսային, հարաւային եւ արեւմտեան մասնաճիւղերէն:


== Պատմութիւն ==
Պըրքլիի հանրային գրադարանը բացուած է 1893-ին Շատուք պողոտային վրայ եւ ունեցած է 264 գիրք:
1905-ին գրադարանը տեղափոխուած է նոյն պողոտայի Կիտրեճ փողոցը գտնուող եւ Էնտրիւ Գառնըկիի հիմնած աղիւսէ շինութեան մէջ, որուն հողատարածքը նուիրաբերած է Ֆրանսիս Շատուքի կինը` Ռոզա Շատուք:
1906-ի Սան Ֆրանսիսքոյի երկրաշարժէն ետք, բնակչութեան աճին գոհացում տալու համար, գրադարանը բացած է չորս այլ մասնաճիւղեր՝ Պըրքլիի շրջակայքը:
1930-ին գրադարանը քանդուած է եւ անոր փոխարէն հաստատուած է ճարտարապետ Ճէյմս Վ. Պլաչեքի նոր նախագիծը։
Նոր կեդրոնական գրադարանը բացուած է 1934-ին եւ մինչեւ 2002-ի վերանորոգումն ու վերաբացումը անիկա համարուած է կեդրոնական մասնաճիւղը:
2012-ին աւարտած է Քլերմոնտ եւ հիւսիսային մասնաճիւղերու վերակառուցումը, իսկ 2013-ին` հարաւային մասնաճիւղին վերակառուցումը: Վերակառուցումներու ընթացքին շարժական Branch Van մը տեղակայուած է իւրաքանչիւր մասնաճիւղի մօտ` ապահովելու գրադարանային գործունէութեան ընթացքը:
Պըրքլիի հանրային գրադարանին բոլոր մասնաճիւղերը ապահովուած են ինքնակառավարուող սարքերով. ընթերցողները տեսագրող սարքերու օգնութեամբ կը ստուգեն գիրքերուն ելքն ու մուտքը: Ընթերցողները կրնան  գիրքեր պատուիրել կամ թարմացնել համացանցի օգնութեամբ կամ հեռախօսով:


== Գործիքներ Տրամադրող Գրադարան ==
Կը համարուի գործիքներ տրամադրող եզակի գրադարաններէն եւ կը գործէ հարաւային մասնաճիւղին մէջ: Նման ծառայութիւն եղած է Օհայոյի մէջ 1976-ին: Գործիքներ վերցնելու համար պէտք է ըլլալ 18 տարեկան եւ Պըրքլիի բնակիչ:
Գործիքներու փոխառութեան գրադարանի առաջարկները կը ներառեն գլխաւորաբար ձեռքի գործիքներ, թեթեւ ելեկտրական գործիքներ եւ սարքեր՝ պտուտակահաններ, տարբեր մուրճեր, սանդուխներ, շինարարական  գործիքներ եւ անվճար խորհրդատուութիւն: Ուշացման պարագային, վճարումները կը կազմեն $1, $5 կամ $10 օրական՝ ըստ փոխ առնուած առարկային: 


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Աստղաֆիզիկա (հանդէս)

Աստղաֆիզիկայ, հանդէսը կը տպագրէ յօդուածներ աստղաֆիզիկայի, միգամածութիւններու եւ միջաստղային միջավայրի ֆիզիկայի, աստղաբաշխութեան եւ արտագալակտիկական աստղագիտութեան, ինչպէս նաեւ աստղաֆիզիկային սահմանակից բնագաւառներու գիծով։ Հանդէսը նախատեսուած է գիտական աշխատակիցներու, ասպիրանտներու եւ բարձր կուրսերու ուսանողներու համար։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Hier Encore

«Hier Encore» («Երէկ դարձեալ»), ֆրանսահայ աշխարհահռչակ երգիչ Շարլ Ազնաւուրի հեղինակած եւ Սեպտեմբեր 1964-ին ձայնագրած հիթային լաւագոյն երգերէն մէկը:


== Պատմութիւն ==
Երգը շատ կարճ ժամանակամիջոցի մէջ մեծ ժողովրդականութիւն ձեռք բերաւ եւ անուանի այլ երգիչներու կողմէ շուտով կատարուեցաւ։ Երգը ձայնագրուեցաւ անգլերէն՝ "Yesterday, When I Was Young", իտալերէն՝ "Ieri Si", դանիերէն՝ "Hvor tiden går", ճապոներէն՝ 帰り来ぬ青春, սպաներէն՝ "Ayer Aún", ֆիններէն՝ "Eilen kun mä tiennyt en" տարբերակներով: «Hier Encore»-ը կը համարուի Ազնաւուրի ամենասքանչելի երգերէն մէկը:
Երգին անգլերէն բնագիրը, որուն հեղինակը Հերպերտ Քրեցմերն (Herbert Kretzmer) է, կը պատմէ ծերացած մարդու մը մասին, ով հայեացք կը նետէ իր անցած կեանքին եւ ցաւով կը նկատէ, որ երիտասարդութեան տարիները վատնած է չնչին բաներու վրայ, միանգամայն անիմաստ ձեւով, եւ այլեւս չի կրնար հասնիլ երիտասարդ ժամանակ փայփայած նպատակներուն, քանզի անխուսափելի մահը մօտ է արդէն, շա՜տ մօտ... Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ Yesterday, When I Was Young-ի հանրայայտ տարբերակը կատարուած ու ձայնագրուած է քանթրի երգերու անուանի կատարող Ռոյ Քլարքի (Roy Clark) կողմէ եւ դարձած է անոր մեծագոյն նուաճումը իր ամբողջ ասպարէզին ընթացքին՝ Billboard Hot Country Singles chart-ի մէջ Օգոստոս 1969-ին գրաւելով իններորդ տեղը: Քլարք կատարած է այդ երգը նաեւ Միքի Մանթլի յուղարկաւորութեան ժամանակ՝ իրականացնելով կտակին մէջ անոր արտայայտած խնդրանքը։ Քանատայի մէջ Yesterday, When I Was Young-ը pop chart-ը գրաւած է եօթներորդ, country chart-ի մէջ՝ երկրորդ եւ AC-ի մէջ՝ առաջին տեղերը:


=== Երգի կատարումներ ===


== Հիշարժան այլ կատարումներ ==
Շարլ Ազնաւուրը «Hier Encore»-ը կատարած ու ձայնագրած է նաեւ Փաթրիք Պրյուէլի (Patrick Bruel) հետ։ Այդ ձայնագրութիւնը տեղ գտած է Ազնաւուրի «40 chansons d'or» ալպոմին մէջ:
Ամանտա Լիրը (Amanda Lear) սիրուած երգի իր ուրոյն տարբերակը ձայնագրած է 2001-ին թողարկած Heart. CD-ով:
Hier Encore-ը կատարուած ու ձայնագրուած է նաեւ մեծ ճանաչում ունեցող այնպիսի երգիչներու կողմէ, ինչպիսին են՝ Պինկ Քրոսպի (Bing Crosby), Շիրլի Պասսի (Shirley Bassey), Էլվիս Փրեսլի (Elvis Presley), Տասթի Սփրինգֆիլտ (Dusty Springfield), Ռոյ Քլարք (Roy Clark), Մել Թորմ (Mel Torme), Լենա Հորն (Lena Horne), Էնտի Ուիլիմս (Andy Williams), Ճիմմի Տիւրան (Jimmy Durante) , Bobby Bar, Al Martino, The Peanuts, Glen Campbell, Julio Iglesias, Eddy Mitchell, Dean Reed, Ճոնի Մաթիս (Johnny Mathis), Մարք Օլմոնտ (Marc Almond), Փաթրիսիա Քաաս (Patricia Kaas), Մաթ Մոնրօ (Matt Monro) եւ ուրիշներ: Ըստ «Billboard» ամսագիրին կատարած ուսումնասիրութիւններուն՝ մինչեւ 1972-ը արդէն իսկ ձայնագրուած էր «Hier Encore»-ի աւելի քան 90 տարբերակ:
2008-ին Ազնաւուր Էլթօն Ճոնի (Elton John) հետ համերգներէն մէկուն ժամանակ կենդանի հնչողութեամբ կատարած է "Yesterday When I Was Young"-ը, ապա նաեւ միասին ձայնագրած են այդ երգը Ազնաւուրի Duos ալպոմին համար:


=== Գծապատկերներ ===


==== Շարլ Ազնակուրի տարբերակ ====


== Արտաքին յղումներ ==
Երգի բնագիրը MetroLyrics կայքին մէջ (as "Hier Encore")
Երգի բնագիրը MetroLyrics կայքին մէջ (as "Yesterday, When I Was Young")