Տորիան Կրէյի Դիմանկարը

Տորիան Կրէյի դիմանկարը (անգլ.՝ The Picture of Dorian Gray), անգլիացի գրող Օսքար Ուայլտի մէկ վէպն է։ Կը համարուի հեղինակի ամենանշանաւոր ստեղծագործութիւններէն մէկը։ Աշխարհի ամենաշատ ընթերցուած գիրքերէն է։


== Գլխաւոր հերոսներ ==


=== Տորիան Կրէյ ===
Տորիան Կրէյ վայելուչ երիտասարդ մըն է, որ առանձնացած է բոլորէն հակառակ իր արտասովոր եւ հրաշալի գեղեցկութեամբ: Գիրքը զայն կը բնութագրէ իբրեւ բարի, լաւատես եւ միամիտ երիտասարդ, սակայն ան կ՛ ազդուի լորտ Հենրիի չարութենէն եւ կը գտնուի անոր համոզիչ խօսքերուն ազդեցութեան տակ։  Լորտ Հենրի կը պնդէ, որ Տորիանի գեղեցկութիւնը ամենակարեւոր եւ թանկարժէք բանը պէտք է ըլլայ իր կեանքին մէջ, քանի ան կրնայ իր գեղեցկութիւնը շատ արագ կորսնցնել։ 
Տորիան Կրէյ հակասական կերպար է. մերթ բարեհամբոյր է, մերթ յանցագործ։


=== Լորտ Հենրի ===
Լորտ Հենրի ազնուական է:  Ան կ՛ընկերանայ Տորիան Կրէյին եւ կը սկսին նոր յատկութիւններ բացայայտնուիլ երիտասարդի հոգիին մէջ։    Լորը Հենրի իր ազդեցութեան տակ առած է Տորիան Կրէյը։  Ան կը դառնայ անոր գաղափարախոսը եւ ամենագլխաւոր խորհրդակիցը։


=== Պասիլ Հալվըրտ ===
Պասիլ Հալվըրտ նկարիչ է: Ան նկարած է Տորիան Կրէյի դիմանկարը։ Հալվըրտ կը նկատէ Տորիանի հոգիին առանձնայատուկ գեղեցկութիւնը եւ իր սիրտը սէրով կը լեցուի Տորիանի հանդէպ։


=== Սիվիլա Վէյն ===
Սիվիլա Վէյն դերասանուհի է: Մինչեւ Տորիան Կրէյին ծանօթանայ, ան կ՛ ապրէր թատրոնի դերասանուհիի կարիքաւոր կեանք մը։  Տորիանի հանդէպ ունեցած սէրը զայն կը ստիպէ որ հրաժարի թատրոնէն եւ ամբողջ կեանքը նուիրաբերէ իր ապագայ ամուսինին։ Բայց Տորիան չի բաժնէր  Սիվիալայի զգացումները եւ կը հրաժարի իր հետ կեանքը շարունակել։ Հետեւանքները շատ լուրջ կ՛ ըլլան։


=== Ճէյմս Վէյն ===
Ճէյմս Վէյն, Սիվիլա Վէյնի նաւաստի եղբայրն է որ երկար տարիներ կը ցանկանայ քրոջը համար Տորիան Կրէյէն վրեժը լուծել։


== Նիւթանք ==

«Տորիան Կրէյի դիմանկարը» կը պատմէ Պասիլ Հալվըրտ նկարիչի մասին, որ պատահաբար կը ծանօթանայ իր երազանքներու էակ՝ Տորիան Կրէյին հետ:  Նկարիչը կը սիրէ Տորիան եւ ոգեշնչուած՝ իր արուեստն ու հոգին անոր կը նուիրէ։  Ասիկա սովորական սէր չէ, այլ իւրայատուկ բնական նուիրում եւ հրապոյր: Տղամարդ-տղամարդու յարաբերութիւններու աստուածնագագաթը։ Երբ տղամարդն իր սեռայինին կը տենչայ ամենայն ազնւութեամբ եւ պարզութեամբ, ամենայն սիրով ու քնքշութամբ, առանց յետին միտքերու՝ փորձելով տիրանալ ոչ թէ մարմնի տենդագին գեղեցկութեան, այլ հոգիի առեղծուածային խորութեան, զգայական նուիրումին․  ինչպէս կը նկարագրուի գիրքի նախաբանին՝ «Վէպին կ՛ արծարծուին բազմաթիւ հարցեր, որոնցմէ հիմնականը արուեստի, բարոյագիտութեան եւ գեղեցիկի փոխադարձ կապն է։ 
Տորիան Կրէյ, կը դառնայ գեղեցկութեան եւ երիտասարդութեան պաշտամունքի զոհը»։  Նկարիչը կը նկարէ Տորիանի դիմանկարը։  Կրէյ հրապուրուած դիմանկարի գեղեցկութենէն, բայց յուսալքուած, որ նկարին մէջ երիտասարդութիւնը յաւերժ է,  կը մաղթէ վէպին իմաստը երեւակայական կախարդանքը արտայայտող բառերը.–
«Ես կը նախանձիմ ամեն բան, որու գեղեցկութիւնը անմահ է։  Կը նախանձիմ նոյնիսկ իմ այս դիմանկարին։ Ինչո՞ւ  պէտք է ան պահպանէ այդ գեղեցկութիւնը, ինչ որ ինձ վիճակուած է կորցնելու։ Իւրաքանչիւր անցնող ակնթարթ ինձմէ ինչ որ բան մը կը խլէ, անոր կու տայ։   Օ՜, եթէ ճիշտ հակառակը ըլլար, եթէ փոխուէր նկարը, իսկ ես մնայի ճիշդ նոյնը՝ ինչպէս հիմա։  Ինչո՞ւ նկարեցիք, օր մը կու գայ, երբ այդ նկարը զին կը ծաղրէ, կը ծաղրէ դաժանօրէն։»
Այդ օրը կը հասնի, երբ Տորիանի տառապանքները կը սկսին: Ամէն մէկ կատարած յանցանք, ամէն մէկ արտատաւոր արարք, որ Տորիան կը կատարէ, կ՛ արտայայտուի այդ նկարին վրայ: Իր կեանքը դժոխքի վերածելով։ Միշտ տուն կը վերադառնայ վախով եւ սարսափով, որ արդեօք նկարը կրկին բան մը պիտի պատմէ իր մասին:  Իսկ առաջին բիծը կը յայտնուի այն օրը, երբ Տորիանին խենթի նման սիրող դերասանուհի մը, չդիմանալով իր մերժումին, ինքնասպան կ՛ ըլլայ (Սիվիլա Վէյն)։ 
Տորիան կը յաջողի թաքցնել նկարը իր մտերիմներէն, սակայն ոչ իրմէ․ այդ նկարը ամէն վարկեան կը յիշեցնէ իր կատարած յանցանքները։  Տորիան խենթացած Պասիլը կը մեղադրէ:   Ան երբ դիմանկարին կը նայի, Պասիլ Հալվըրտի հանդէպ ատելութեան զգացումներով կը լեցուի։ Տորիան կը սպաննէ իր սիրելի Պասիլը․ ան, որ խենթագին կը սիրէր զայն, մէկը որ իրեն նուիրած է իր արուեստը, մէկը, որուն կեանքը կը սկսուէր եւ կ՛ աւարտէր Տորիանով…։ 


== Վերջաբան ==
Տորիան կը խրէ դանակը դիմանկարի մէջ, եւ ճիչ մը կը լսուի… Քառորդ ժամ անց աղախինները մտնելով  ներս կը տեսնեն պատէն կախուած իրենց տիրոջ հոյակապ դիմանկարը։ Իսկ գետինը, սպանուած մարդու մը դիակը, դանակը սիրտի մէջ մխրճուած։  Անոր դէմքը կնճռոտած ըլլալով, միայն մատանիներէն կը ճանչցուի․ ո՞վ է ան… Տորիան Կրէյն է…: