armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պրիսթոլ Պանդոկ (Պէյրութ)

Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը (Ֆր.Le Bristol ) շքեղ պանդոկը կը գտնուի Լիբանանի Վերտուն շրջանի, Մատամ Քուրի փողոցի վրայ: Լիբանանի երբեմնի ամենէն շքեղ եւ խորհրդանշական պանդոկներէն մէկը եւ անբաժան մէկ մասն է Լիբանանի ժամանակակից պատմութեան եւ ժամադրավայրը քաղաքական աւագանիին, հիւրընկալելով շքեղ հարսանիքներ եւ ընկերային այլ ձեռնարկներ: 
Արեւմտեան Պէյրութը շէնցնող պանդոկներու հոյլին կը պատկանէր Պրիսթոլ՝ 50էն 70ական թուականներուն իր մերձակայքը գտնուող Ալքազար եւ քիչ մը անդին՝ ծովեզերքին վրայ իշխանավայել կանգնած Սեն Ժորժ պանդոկներու կողքին:


=== Պատմութիւն ===
Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը  որ կը պատկանէր Լիբանանի ամենէն հարուստ ընտանիքներէն՝ Տումէթ ընտանիքին, 1951ին բացաւ իր դռները:Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը նաեւ կը գտնուի դիմացը այն շէնքին ուր իսրայէլացի գործակալներ 1973-ին սպանեցին պաղեստինցի երեք պատասխանատու ղեկավարներ, որուն հետեւանքով օրուան կառավարութիւնը հրաժարեցաւ:
Հակառակ 15 տարիներու Լիբանանեան արիւնալի եւ կործանարար քաղաքացիական պատերազմին պանդոկը բաց պահած էր իր դռները:
Ան զոհը դարձաւ Լիբանանի տնտեսական թնճուկ-տագնապին որուն վրայ եկած էր աւելնալու Քորոնա ժահրի բարդութիւնը:
Պանդոկին վերջնական փակման յայտարարութիւնը կատարուեցաւ  22 Ապրիլ 2020-ին: Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը իր դռները վերջնականապէս պիտի փակէ Ապրիլ ամսուան վերջաւորութեան եօթանասուն տարուան գոյութենէ ետք:


=== Համբաւաւոր Հիւրեր ===

Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը հիւրընկալած է աշխարհահռչակ անձնաւորութիւններ, որոնց կարգին Իրանի շահը եւ իշխանուհի Սուրայան, Մոնաքոյի Ալպերթ իշխանը: Առաւել ըլլալով Սէուտական Արաբիոյ թագաւոր Ապտալլա Պըն Ապտիւլ Ազիզը եւ Ֆրանսայի նախագահ Ժագ Շիրաքը իջեւանած են հոն: Արաբական աշխարհի ամենատաղանդաշատ եւ սիրուած ժողովրդային բանաստեղծ Նիզար Քապպանին յաճախ այցելած է Պրիսթոլ պանդոկը:


=== Ճարտարապետական կառուցուածք ===
Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը նշանաւոր դարձած էր իր պարասրահովներով, փակ լողաւազանով եւ Լիբանանի առաջին սառցադաշտով:
Ոճը՝ միաձուլումն էր արեւելեան եւ արդիական ճարտարապետութեան:
Պանդոկը նախագծուած է ֆրանսացի (interior designer) կառոյցի Ներսի ձեւաւորման հեղինակ հնարիչ Ժան Ռոյէրի կողմէ: 


== Աղբիւրներ ==
Le Bristol Beirut
Landmark Lebanese hotel closes doors after almost 70 years
AN IDEAL 21ST CENTURY VENUE
Վահէ Պարսումեան

Վահէ Պարսումեան (1943, Պէյրութ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Վահէ Պարսումեանը ծնած է Պէյրութ։ 1960-ական թուականներուն դասընթացքներ ստացած է Պէյրութի գեղարուեստի ակադեմիոյ մէջ։
1973 թուականէն հաստատուած է Փարիզ, մասնակցած ցուցահանդէսներու եւրոպական երկիրներու մէջ։
Հեղինակ է գծագրական լուծումներով գեղանկարչական յօրինողներու, որոնց բնորոշ են եռանկիւն եւ ուղղանկիւն գունաձեւերը՝ յաճախ պարփակուած սպիտակաւուն գունեզրերով: Պարսումեանը գաղափարավերացական արուեստի ներկայացուցիչ է։


== Ստեղծագործութիններ ==
«Տարանցում», 1975
«Արուեստանոց», 1986


== Ցուցահանդէսներ ==
Անհատական ցուցահանդէսներ կազմակերպած է Պէյրութի մէջ (1970, 1973, 2013, Համազգային «Լիւսի Թիւթիւնճեան» պատկերասրահ)։
Մկրտիչ Սանասարեան

Մկրտիչ Սանասարեան (10 Ապրիլ 1818(1818-04-10), Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 19 Մայիս 1889(1889-05-19), Փարիզ), ազգային բարերար:


== Կենսագրութիւն ==
Ծնեալ՝ վանեցի արմատներէ: Ուսումը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան Ճեմարանին մէջ։ Սէն Բեթերսպուրկի մէջ զբաղած է առեւտրական գործով: Թաղուած է Թիֆլիսի վանքի եկեղեցւոյ բակը: Ան վարած է համեստ կեանք մը: Մօրը Մարիամին յիշատակին Վանի մէջ բացած է Մարիամեան իգական վարժարանը: Հոգացած է բազմաթիւ գիրքերու տպագրութեան ծախքը: Էջմիածնի տպարանին շինութեան մեծ օժանդակութիւն բերած է: Բայց իր օգտաւէտ գործերուն թագն ու պսակը կը կազմէ Կարնոյ Սանասարեան Վարժարանի հիմնադրումը, որու համար Գերմանիոյ մէջ ուսուցիչներ պատրաստել տուած է: Ան որոշած է Կարնոյ մէջ հաստատել իր վարժարանը, Օրմանեան Մաղաքիա վարդապետի առաջարկութեամբ: Մկրտիչ Սանասարեան չկրցաւ տեսնել իր վարժարանին առաջին շրջանաւարտները:
Մահացած է 1890-ին, Փարիզ:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Դպրոց Անցեալէն Դէպի Այսօր, Ազգային Կեդրոնական Վարժարանի Հրատարակութիւն, Պոլիս, 2017
Անոբ

Անոբ, Արշակ Բ. թագաւորի (350-368) առաջին որդին՝ հայ Արշակունիներու արքայատոհմէն։ Եղած է հայոց թագաւոր՝ Վարազդատի (374-378) հայրը։ Արշակունիներու գահին չէ իշխած. թագաւորած է կրտսեր խորթ եղբայր Պապը (368-374)։


== Աղբիւրներ ==
Փաւստոս Բիւզանդ, Պատմութիւն հայոց
Ատնան Պատրան

Ատնան Պատրան (արաբ․՝ عدنان بدران ‎‎) 15 Դեկտեմբեր 1935, Jerash, Յորդանան), յորդանանցի գիտնական, ակադեմիկոս, քաղաքական գործիչ: 6 Ապրիլ 2005-էն մինչեւ նոյն տարուան 27 Նոյեմբեր եղած է Յորդանանի վարչապետ:


== Կենսագրութիւն, կրթութիւն ==
Պատրան ծնած է Ճարաշ (Յորդանան), 15 Դեկտեմբեր 1935-ին: Բարձրագոյն կրթութիւնը ստացած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ, ուր աւարտած է Օքլահոմայի պետական համալսարանը եւ ստացած՝ Պսակաւոր Արուսետից վկայական (BA)։ Ապա յաճախած է Միշիկընի պետական համալասարան, ուրկէ ստացած է Մագիստրոսական կոչում: Միշիկընի համալսարանին մէջ յաջողութեամբ պաշտպանած է իր դոկտորական ատենախօսութիւնը:
Պատրանի եղբայրը՝ Մուտար Պատրան, քաղաքական նշանաւոր գործիչ է Յորդանանի մէջ։ Ան քանի մը անգամ, տարբեր ժամկէտներով, եղած է երկրին վարչապետը:
Պատրանը իր կնոջ՝ Մահայի հետ կ'ապրի Տապուքի մէջ։ Անոնք ունին վեց զաւակ՝ չորս տղայ եւ երկու դուստր:


== Փրոֆէսոր եւ քաղաքական գործիչ ==
1987-ին Պատրան նշանակուած է Յորդանանի գիտութեան եւ ճարտարարուեստի բարձրագոյն խորհուրդի առաջին գլխաւոր քարտուղարը (այդ խորհուրդին նախագահը Նորին արքայական մեծութիւն, արքայազն Հասան պին Թալալն է):
Փրոֆէսոր Պատրան նաեւ եղած է գիւղատնտեսութեան եւ, կարճ ժամանակով, կրթութեան նախարար (1980-ականներուն վերջաւորութեան):1990-ականներուն ան դարձած է Յորդանանի Գիտութիւններու Արաբական Ակադեմիայի եւ Ֆիլատելֆիա Համալսարանին նախագահը եւ մինչեւ այսօր կը վարէ այս զոյգ պաշտօնները: 1992-1998-ին ան նաեւ եղած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի տնօրէնի տեղակալ:
7 Ապրիլ 2005-ին Ապտուլլա Երկրորդ թագաւորը Պատրանին նշանակած է նորակազմ կառավարութեան ղեկավար, որ նախորդներու համեմատ պիտի որդեգրէր աւելի արմատական բարեփոխումներու ընթացք մը: Այդ նոր կառավարութեան կազմին մէջ Պատրան եղած է նաեւ պաշտպանութեան նախարար: Սակայն, նորանշանակ կառավարութիւնը ընդամէնը եօթը ամիս ետք ստիպուած էր հրաժարական ներկայացնել՝ բարեփոխումներու դանդաղ ընթացքին եւ Յորդանանի մայրաքաղաք Ամմանի մէջ 5 Նոյեմբեր 2005-ին հիւրանոցի մը ռմբակոծման հետեւանքով առաջացած ճգնաժամին պատճառով:
Վերոնշեալ պաշտօնները զբաղեցնելու կողքին, Պատրան նաեւ եղած է Ամմանի ոչ պետական առաջատար համալսարաններէն մէկուն՝ Փեթրա Համալսարանին նախագահը:


== Արտաքին յղումներ ==
Oral History Interview with Adnan Badran, Oklahoma Oral History Research Program at the OSU Library
Քլիվլենտ (Օհայիօ)

Քլիվլենտ (անգլերէն՝ Cleveland), քաղաք ԱՄՆ-ի Օհայօ նահանգին մէջ։ Քլիվլենտը Քայահօկա (անգլերէն՝ Cuyahoga) շրջանի վարչական կեդրոնն է, Օհայոյի՝ մեծութամբ երկրորդ քաղաքը։ Կը գտնուի Էրի լճի հարաւային ափին։ Քաղաքին մէջ կան Քլիվլենտի մշակութային այգիները։


== Պատմութիւն ==
Քաղաքը հիմնադրուեր է 1796 թ եւ կոչուեր է զօրավար Մոզես Քլիվլենտի (Moses Cleaveland) անունով։
2000 թուականի տուեալներով՝ քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ 478,403 մարդ, իսկ արուարձաններու հետ վերցուած՝ 2 250 871 մարդ։


== Փոխադրական միջոց ==
Սկսեալ 1955 թուականէն՝ քաղաքին մէջ կը գործէ մեթրոփոլիթեն։ Ընդհանուր երկարութիւնը կը կազմէ 54 քմ, կայարաններու քանակը 19 է, գիծերը 3-ն են։


== Մարզական խումբեր ==
Cleveland Indians - Պէյսպոլի խումբ
Cleveland Browns - ամերիկեան ֆութպոլի խումբ
Cleveland Cavaliers - Պասքէթպոլի խումբ


== Արտաքին յղումներ ==
Հայերը Քլիվլենտի մէջ, The Encyclopedia of Cleveland History, Case Western Reserve University։
Сад армянской культуры в Кливленде, Армянский музей Москвы։
Ադիմեան

Ադիմյան, հայկական մականուն։


== Մականունը կրողներ ==
Ս. Մարկոս Եպիսկոպոս

Ս. Մարկոս Եպիսկոպոս Դ. դարու կէսերուն եղած է Արիթուսի եպիսկոպոսը։ Իրեն կը վերագրուին աստուածաբանական նշանաւոր բանաձեւումներ։ Նշանաւոր է հեթանոսական ուսմունքներու դէմ մեծ ատելութեամբ: 


== Կեանքը ==
Մարկոս եղած է Սուրիոյ Արիթուս քաղաքի եպիսկոպոսը: Ապրած Դ. դարուն: Անոր ունեցած գրիչին եւ խօսքին կարողութիւններէն հմայուած, արիոսականներ կ'ուզեց օգտուիլ իրմէ, եւ զինք իրենց վարդապետութեան ջատագովը դարձնել: Ուստի կը փորձեն սիրաշահիլ զինք եւ հրաւիրել զանազան ժողովներու: Ան կը մասնակցի արիոսական զանազան ժողովներու, նկատուելով կիսարիոսական եւ կը դառնայ հեղինակը «Որդին յամենայնի նման է Հօրը» բանաձեւին: Սակայն Սելեւկիոյ ժողովէն ետք, ամբողջութեամբ կը վերադառնայ ուղղափառութեան:
Կոստանդիանոս կայսեր օրերուն (306-337) ան կ'աւերէ քաղաքին հեթանոսական հոյակերտ մեհեանը եւ փոխարէնը եկեղեցիներ կը կառուցէ, որուն պատճառով հեթանոսները անոր հանդէպ ոխակալութեամբ կը լեցուին:
Յուլիանոս Ուրացող կայսեր օրերուն կը հալածուի հեթանոսներէ, մանաւանդ որ կործանած էր հեթանոսական մեհեան մը: (361-363), քաղաքին հեթանոսները կը սկսին բացայայտօրէն արտահայտել իրենց թշնամանքը քրիստոնեաներու հանդէպ, մանաւանդ մեծահամբաւ հայրապետն՝ յիշելով անոր կողմէ աւերուած մեհեանը: Կայսրը կը հրամայէ, որ եպիսկոպոսը կա՛մ վերականգնէ մեհեանը, կա՛մ վճարէ անոր գինը: Ս. Մարկոս, տեղեկանալով այդ մասին, կը հեռանայ եւ կը ծպտուի անապատի մը մէջ:
Երբ կ'իմանայ, որ իր փոխարէն ձերբակալած են այլ քրիստոնեաներ, կու գայ եւ ինքզինք կը յանձնէ դատաւորին՝ խնդրելով, որ ազատ արձակեն միւսները: Դաժանագոյն խոշտանգումներէ ետք, զինք կ'ուղարկեն կայսեր մօտ, քանի որ ան ոչ մէկ տառապանքէ կ'ընկճուէր եւ կ'ըսէր, որ ո՛չ ոսկի ունի, ո՛չ ալ արծաթ մեհեանը վերաշինելու համար եւ փոխարէնը ինքզինք կը յանձնէ իրենց: Կայսրը, անձամբ տեսնելով սուրբին անբնական համբերութիւնը, կը զարմանայ: Ան կը ցանկայ մահուան պատիժի դատապարտել զինք, բայց որպէսզի ան մարտիրոսութեան պատիւին չարժանանար, ծանր չարչարանքներու ենթարկելէ ետք, զինք կ'աքսորէ հեռաւոր կղզի մը, ուր իր կեանքին մնացած օրերը կ'անցընէ, հեթանոսները քրիստոնեայ դարձնելով, ուր եւ կը կնքէ իր մահկանացուն:
Միաւորներու Միջազգային Համակարգ

Միաւորներու միջազգային համակարգը ֆիզիքական մեծութիւններու միաւորներու համակարգ է։ Ընդունած եւ գործնական կիրառութեան յանձնարարած Չափերուն եւ կշիռներու XI գլխաւոր կոնֆերանսը (Հոկտեմբեր, 1960, Փարիզ, տե՛ս Չափագիտական ծառայութիւն)։ Կրճատ կը նշանակէ ՄՀ (միջազգային նշանակումը՝ SI, ըստ "Système international" անուանման սկզբնատառերու)։


== Պատմութիւն ==
ԽՍՀՄ-ի մէջ գործածութեան մէջ դրուած է 1 Յունուար 1963-էն։ ՄՀ մշակուած է միաւորներու տարբեր համակարգերու բարդ համախմբութիւնը եւ Չափերու մեթրական համակարգի հիման վրայ կազմուած առանձին արտահամակարգային միաւորները փոխարինելու, ինչպէս նաեւ միաւորներէն օգտուելը հեշտացնելու նպատակով։


== Նպատակայարմարութիւն ==
ՄՀ միաւորներու սահմանումները հիմնուած են եօթը ֆիզիքական հաստատուններու շարքի մը վրայ, որոնց անփոփոխ արժէքներէն՝ արտայայտուած ՄՀ միաւորներով, կարելի է եզրակացնել համակարգի բոլոր միաւորները: Այսպիսով, եօթը հաստատունները միաւորներու ամբողջ համակարգի սահմանման հիմնական տարրերն են:
Միաւորներու Միջազգային համակարգը կ՛օգտագործուի կեանքի բոլոր ասպարէզներու մէջ, օրինակի համար միջազգային առեւտուր, արդիւնաբերական արտադրութիւն, առողջութիւն, անվտանգութիւն, բնապաշտպանութիւն եւ հիմնարար գիտութիւնները որ այս ոլորտներու հիմքն են: ՄՀ-ի արժէքները, Ֆիզիքական երեւոյթներու սահմանումը, միաւորներու  համակարգը եւ իրենց միջեւ յարաբերութիւնները ծանօթ են գիտնական, արհեստագիտական եւ ճարտարագիտական ոլորտներէն ներս, ու կը կազմեն միջազգային համակարգ մը: ՄՀ-ի առաւելութիւններն են՝ տիեզարականութիւնը (կ՚ընդգրկէ գիտութեան եւ արհեստագիտութեան (տեխնիկայի) բոլոր բնագաւառները) եւ յարակցութիւնը, այսինքն՝ համեմատականութեան գործակից չպարունակող հաւասարումներու հիման վրայ կազմուող ածանցեալ միաւորներու համաձայնեցուածութիւնը։ Վերջինիս շնորհիւ, հաշուարկներ կատարելու ժամանակ, կը վերանայ բանաձեւերու մէջ միաւորներու ընտրութենէն կախուած գործակիցներ մտցնելու անհրաժեշտութիւնը։
Աղիւսակներին մէջ ստորեւ բերուած են ՄՀ-ի հիմնական, լրացուցիչ եւ որոշ ածանցեալ միաւորներու անուանումներն ու նշանակումները (միջազգային եւ հայերէն)։ Առաջին երեք հիմնական միաւորները (մեթր, քիլոկրամ, երկվայրկեան) թոյլ կու տան համաձայնեցուած ածանցեալ միաւորներ կազմել մեխանիկական բնոյթ ունեցող բոլոր մեծութիւններու համար, իսկ միւսները (ամփեր, քելուին, քանտելա, մոլ) աւելցուած են մեխանիկականի չբերուող մեծութիւններու ածանցեալ միաւորներ կազմելու նպատակով։ Ռատիան եւ ստեռատիան լրացուցիչ միաւորները կը ծառայեն հարթ կամ մարմնային անկիւններէն կախուած մեծութիւններու ածանցեալ միաւորները կազմելու համար։ Բազմապատիկ միաւորներու անուանումները կազմելու ժամանակ կ՚օգտուին համապատասխան նախածանցներէ (տեցի, սանդի, հեկթօ, մեկա եւ այլն)։


== Միաւորները ==
ՄՀ միաւորներու անուանումները կը գրուին փոքրատառ, իսկ նշանակումը՝ առանց կէտի, ի տարբերութիւն սովորական յապաւումներու։ Ներկայիս կը տարբերեն ՄՀ հիմնական եւ ածանցեալ միաւորներ։


=== Հիմնական միաւորներ ===
Հիմնական յօդուած՝ ՄՀ հիմնական միաւորներ


=== Ածանցեալ միաւորներ ===


== ՄՀ արտահամակարգային միաւորներ ==
ՄՀ մէջ չմտնող որոշ միաւորներ Չափերու եւ կշիռներու միջազգային բիւրոյի որոշման համաձայն, կը գործածուին ՄՀ միաւորներու հետ համատեղ։


== Գրականութիւն ==
Бурдун Г․ Д․, Справочник по Международной системе единиц, М, 1971
Փողային նուագարաններ

Փողային երաժշտական նուագարաններ, երաժշտական գործիքներ, որոնք փայտէ, մետաղէ կամ այլ կառոյցի ու ձեւի փողեր են, ուր երաժշտական ձայնը կը յառաջանայ փողին մէջ հաւաքուած օդին տատանման իբրեւ արդիւնք։ Փողային գործիքին «ձայնի»ն աստիճանը կախեալ է անոր չափէն:
Օդի տատանման յաճախականութիւնը կարելի է փոխել երկու տարբերակով.

Օդի հոսանքին ուժգին մղումով գործիքին մէջ օդը կը բաժնուի երկու, երեք կամ չորս մասերու, որուն իբրեւ հետեւանք կը հնչէ ոչ թէ հիմնական աստիճանը, այլեւ՝ հնչերանգային տարբերակը ։
Երաժիշտը իր մատներով օդի հոսանքին երկայնքը կը մեծցնէ կամ կը փոքրացնէ յատուկ փականներով կամ բանալիներով ։


== Փողային գործիքներուն դասակարգումը ==
Փողային գործիքները աւանդաբար կը բաժնուին երկու հիմնական խումբերու` պղնձեայ եւ փայտեայ։ Այս դասակարգումը պատմականօրէն պայմանաւորուած է այն նիւթով, որ կիրարկուած է գործիքին պատրաստման համար, սակայն ներկայիս անիկա պայմանաւորուած է գործիքներու հնչիւնական արտաբերմամբ։ Այսպէս` ֆէյտան փայտեայ գործիք մըն է, բայց կրնայ պատրաստուիլ նաեւ մետաղէ եւ նոյնիսկ ապակիէ, հոպոյը եւ Քլարինեթը կրնան պատրաստուիլ կերպընկալէ եւ տարատեսակ այլ նիւթերէ, իսկ սաքսոֆոնը, որ միշտ մետաղէ կը պատրաստուի, փայտեայ գործիք կը համարուի։ Պղնձեայ համարուող որոշ գործիքներ կրնան պատրաստուիլ արծաթէ կամ այլ մետաղներէ։
Փողային գործիքներու առանձին տարատեսակ կը համարուին ստեղնային փողային գործիքները, որոնք կը պարունակեն տարատեսակ խողովակներ, ինչպէս՝ երգեհոնը:


=== Փայտեայ փողային գործիքներ ===
Փայտեայ կը կոչուին փողային այն գործիքները, որոնցմով նուագելը կը հիմնուի բացուածքներու միջոցով օդի հոսանքին կարճացման վրայ։ Բացուածքները կը գտնուին գործիքին արտաքին կողմը` իրարմէ որոշ հեռաւորութեան վրայ։
Այս գործիքներու զարգացման վաղ փուլերուն անոնք պատրաստուած են բացառապէս փայտէ, որմէ ալ ստացած են իրենց անուանումը։ Այդ տեսակի ժամանակակէ որոշ գործիքներ, օրինակ` ֆլէյտան, արդէն գրեթէ փայտէ չի պատրաստուիր, իսկ այլ գործիքներու պատրաստման համար կը կիրարկուին այլ նիւթեր եւս։

Փայտեայ փողային գործիքներ
		
		
		
		
		
		
		


=== Պղնձեայ փողային գործիքներ ===
Պղնձեայ կը կոչուին այն փողային գործիքները, որոնցմով նուագելու սկզբունքը ներշնչուող օդին հոսանքը կամ շրթունքներուն ձեւը փոխելով նոր հնչիւններ կը ստացուին։ Այս պարագային փականներ չեն օգտագործուիր, որուն պատճառով գործիքները ունակ են արտադրելու բնական հնչողութեան ոչ մեծ քանակութեամբ հնչիւններ, սակայն այդ մեքենականութեան յայտնաբերման հետ (1830-ական թուականներուն) պղնձեայ գործիքներուն հասու կ'ըլլայ կորճային (chromatic) հնչիւնաշարքը։ Անկէ ետք անոնք կը դառնան դասական երաժշտութեան լիարժէք գործիքներ։ Աւագափողի պարագային կորճային ձայն ստանալու համար կը կիրարկուի շարժուն փողը։
Իբրեւ կանոն, այս գործիքները կը պատրաստուին մետաղէ` արոյր, պղինձ, հազուադէպօրէն` արծաթ, սակայն միջնադարէն մեզի հասած որոշ գործիքներ, որոնք հնչիւններ կ'արձակեն այս եղանակով, պատրաստուած են փայտէ։

Պղնձեայ փողային գործիքներ
Մանտարին (պտուղ)

Մանտարին (King Orange), հիանալի տիեթիկ պտուղ է, զարմանահրաշհամով: Շատ օգտակար է հիւանդ եւ թոյլ օրկանիզմին համար, քանի որ ան կը պարունակէ կենսաբանօրէն գործօն նիւթեր: Մանտարինի պարունակած հանքային նիւթերու մէջ կը գերակշռէ փոթասիումը: 100կրամ մանտալինի մէջ անոր քանակը կրնայ հասնիլ մինչեւ 150մլկ., որը կը համարուի կարեւոր սնունդ սիրտ-անօթային հիւանդութիւններու ժամանակ: Մանտարինի կեղեւի բաղադրամասերը կ'ընկճեն սթաֆիլաքոք մանրէներու աճը: Մանտարինի ամէնորեայ պարբերական օգտագործումը կը բարձրացնէ օրկանիզմի դիմադրողականութիւնը, յատկապէս մրսածութիւնէ յառաջացած հիւանդութիւններու պարագային: Կեղեւի պարունակած եթերային իւղերը ունին լարուածութիւնը չէզոքացնող, ջղային համակարքը հանգստացնող յատկութիւն: Դիւրին իւրացուող օրկանական երկաթի շնորհիւ օգտակար է տարաբնոյթ սակաւարիւնութիւններու ժամանակ: Ան անհրաժեշտ է քրոնիկ փորկապութեամբ տառապողներուն:
Մանտարինի հոտէ կը խուսաբին մժեղները: Անոր կեղեւներով պատրաստուած թէյը լաւ միջոց է փորհարութենէ տառապողներու համար: Սնկային հիւանդութիւններու ժամանակ պտղահիւթով շփել մորթի ախտահարուած մասերը: Վահանաձեւ գեղձի, քլիմաքսի (menopause), նորագոյացութիւններու եւ ծանր հիւանդութիւններու ժամանակ, մանտարինի կեղեւը խիւսի վերածել, խառնել մեղրի հետ՝2: 1 յարաբերականութեամբ, փակ ամանի մէջ պահել սառնարանը: Ուտել մէկական ճաշի դգալ ճաշէ առաջ: Մանտարինի չորցուած կեղեւներու եփուկը խմել որպէս խորխաբեր, հազը հանգստացնող, սրտախառնուկը մեղմացնող եւ մարսողութիւնը լաւացնող միջոց:


== Աղբիւրներ ==
Առողջութիւնն Ու Սնունդը, Գոհար Վարդանեան Քէշիշեան, Պէյրութ, 2007։
Շահնուր Գարաարթինեան

Շահնուր Գարաարթինեան (1940), ծնած է Իսթանպուլ։ Յաճախած է Էսայեան վարժարան։ Վկայուած է Իսթանպուլի համալսարանի իրաւաբանական ճիւղէն։
Աշխատակցած է իսթանպուլահայ մամուլին բանաստէղծութիւններով։ Մաս կազմած է Մոնրէալի «ՄԷԿ» մշակութային միութեան հրատարակած պարբերաթերթի խմբագրական կազմին։
1960-ական թուականներուն հաստատուած է Մոնրէալ։
15 Մայիս

15 Մայիս, տարուան 135-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 136-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==
1919․ կը ծագի յունաթրքական պատերազմը


== Ծնունդներ ==
1812, Ստեփանոս Նազարեան, յայտնի հայ խմբագիր, լուսաւորիչ, արեւելագէտ, փիլիսոսայական գիտութիւններու թեկնածու (մահ․՝ 1879)։


== Մահեր ==
1946, Աւետեան Գրիգոր, հայ ժողովրդական դերասան (երգիծական) (ծն.՝ 1871)։
1888, Աղէքսանդր Ծ. Վարդապետ Արարատեան, «Անի քաղաք նստեր կուլա՜յ» երգի անմահ հեղինակը (մահ.՝ 1830)։
1446, Թովմա Մեծոփեցի, պատմիչ, մանկավարժ, եկեղեցական, մշակութային եւ հասարակական գործիչ (ծն.՝ 1378)։
1921, Ստեփան Չորլեան, հայ դեղագործ (ծն.՝ 1854)։


== Տօներ ==
24 Յունուար

24 Յունուար, տարուան 24-րդ օրն է։

 23 Յունուար  24 Յունուար  25 Յունուար 


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
1945, Նշան Թաշճեան, հայ ատամնաբոյժ, ՀՅԴ Կեդրոնական Կոմիտէի անդամ (ծն․՝ 1881, Խարբերդ )։
1916, Տիգրան Սիւնի (Հեքիմեան), հայ բժիշկ (ծն․՝ 1861, Սեբաստիա)։


== Տօներ ==
Սոքրաթիս Բաբասթաթոբուլօս

Սոքրաթիս Բաբասթաթոբուլոս (յուն․՝ Σωκράτης Παπασταθόπουλος, 9 Յունիս 1988(1988-06-09)[…], Կալամատա, Պելոպոնես, ծնած է Յունաստան), յոյն ֆութպոլիստ, Տորտմունտի Պորուսիայի եւ Յունաստանի հաւաքականի պաշտպան: Փոխանակման արժէքը 10 Յուլիս 2014 թուականի դրութեամբ կազմած է 18,000,000 եւրօ:


== Կենսագրութիւն ==


=== Ակումբային ասպարէզ ===
Արհեստավարժ ասպարէզը սկսած է Աթէնքի «Աէկ» խումբին հետ: Խումբին մէջ նորամուտը նշած է 26 Հոկտեմբեր 2005 թուականին, Յունաստանի բաժակի «Յաննիա»յի դէմ խաղին (3:0): Այդ խաղին Սոքրաթիսը արձանագրած է 1 կոլ: 2006 թուականի Յունուարին ան վարձակալական հիմունքներով 6 ամիսով տրուած է «Նիկի Վոլոս» ակումբին: Վերադառնալէն յետոյ կորսնցուցած է իր հիմնական դիրքը, քանի որ արդէն խումբին մէջ էին Պուրնօ Չիրիլօն, Վանգելիս Մորասը եւ Տրաեանոս Տելասը: 14 Մայիս 2008 թուականին «Բանաթինայկոս»ի հետ տերպիին Սոքրաթիս Բաբասթաթոբուլոս դուրս եկած է աւագի թեւկապով՝ դառնալով յունական Աէկ-ի ամենաերիտասարդ ֆութպոլիստը, որ կրած է աւագի թեւկապը:
2008 թուականի Օգոստոսին տեղափոխուած է իտալական «Ճենովա», ակումբը անոր համար վճարած է 4.000.000 եւրօ: Նորամուտը նշած է 27 Սեպտեմբեր 2008 թուականին, «Ֆիօրենտինա»յի դէմ խաղին (1:0):
2010 թուականին տեղափոխուած է իտալական «Միլան», ակումբը անոր համար վճարած է 5.000.000 եւրօ + Ձիգոնի, Օտումանտի, (համատեղ սեփականութեան իրաւունքները): 2011 թուականին տեղափոխուած է «Վերտեր», բայց վարձավճարային հիմունքներով: Խումբերը համաձայնութեան եկած են 1 տարուան, ամառը այդ ֆութպոլիստին ձեռք բերելու հնարաւորութեամբ:
28 Մայիս 2013 թուականին պաշտօնապէս դարձած է տորտմունտեան «Պորուսիա»յի խաղցող:


=== Կարեւորութիւնը հաւաքականի մէջ ===
Խաղցած է Յունաստանի U19 հաւաքականին մէջ։ Սոքրաթիս Բաբասթաթոբուլոսը Յունաստանի երիտասարդական հաւաքականի աւագը եղած է U19 Աշխարհի Առաջնութեան եւ 2007 թուականին` Աւստրիոյ մէջ։ Այդպէս Յունաստանը հասած էր մինչեւ եզրափակիչ, ուր պարտուած է Սպանիոյ U19 հաւաքականին դէմ (1:0): Յետոյ ներկայացած է Յունաստանի U21 հաւաքականը:
Առաջին անգամ հաւաքական հրաւիրուած է 1 Փետրուար 2008 թուականին: Յունաստանի հաւաքականի մէջ նորամուտը նշած է 5 Փետրուար 2008 թուականին: Մասնակցած է ԱԱՅ 2014-ին Պրազիլի մէջ, ուր Յունաստանի հաւաքականը հասած է մինչեւ 1/8 եզրափակիչ:


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային
Կաղապար:Country data իտալիա «Միլան»

Իտալիայի չեմպիոն (1): 2010/11
Ընդհանուր: 1 մրցանակԿաղապար:Country data գերմանիա «Պօրաշա Տորթմընտ» 

Գերմանիայի սուպերգաւաթի մրցանակակիր (2): 2013, 2014
Ընդհանուր: 2 մրցանակ


== Արտաքին յղումներ ==
Պրոֆիլը national-football-teams.com կայքում (անգլերէն)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում (անգլերէն) (գերմ.)
Սոքրաթիս Բաբասթաթոբուլօս (ռուս.)
Պրոֆիլը «բորուսիայիէ պաշտօնական կայքում
Գէորգ Կիւրճիեւ

Գէորգ Կիւրճիեւ (13 Յունուար 1866(1866-01-13), 1872 կամ 27 Դեկտեմբեր 1877(1877-12-27), Գիւմրի, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 29 Հոկտեմբեր 1949(1949-10-29)[…], Փարիզի ամերիկյան հիվանդանոց, Նէյի-սիւր-Սեն, Սենա, Ֆրանսա), հայ մտաւորական, փիլիսոփայ, հոգեւոր ուսուցիչ, պարուսոյց ու երաժիշտ։


== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
Ծնած է Գիւմրի: Անոր հայրը եղած է աշուղ՝ ծանօթ «ուստա Ատաշ» անունով: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ, ապա ընդունուած՝ Կարսի Ս. Առաքելոց վանք: Եղած է Աւետիք Իսահակեանի դասընկերը. որոշ աղբիւրներ կը նշեն, թէ եղած է նաեւ Ստալինի դասընկեր՝ Վրաստանի հոգեւոր սեմինարի ընթացքին:
Երիտասարդ տարիքէն շրջած է բազմաթիւ երկիրներ, ինչպէս՝ Յունաստան, Եգիպտոս, Աֆղանիստան, Թուրքիա, Հնդկաստան, Ափրիկէ եւ այլ երկիրներ: Զանազան երկիրներ շրջելու նպատակը եղած է ուսումնասիրել եւ համեմատել տարբեր ժողովուրդներու հոգեւոր աւանդութիւնները, հաւաքել յայտնաբերուած գիտելիքները՝ նոյնիսկ երաժշտութեան եւ պարի ճամբով. այս աշխատանքը կոչուած է «Ճշմարտութիւն փնտռողներ»:
Գէորգ Կիւրճիեւ բազմաթիւ երկիրներ շրջելէ ետք Մոսկուայի մէջ՝ 1912-ին, հիմնած է իր անձնական հոգեւոր գիտելիքներու դպրոցը ու սկսած է իր գաղափարները քարոզել իր աշակերտներուն, որոնք՝ իր բառերով «կ՚ուզեն իրենց անձերը կերտել»:


== Աշխատութիւններ ==
Կիւրճիեւ իր փիլիսոփայութեանց մասին գրած է բազմաթիւ յօդուածներ ու հրապարակախօսութիւններ, որոնք տպագրուած են «Ամէն ինչ եւ ամէն ինչ», «Բելզեբուբի հեքիաթներ», «Հանդիպումներ հանրաճանաչ մարդկանց հետ»  եւ այլ աշխատութիւններու մէջ:
Անոր առաջին հրատարակած գործերէն եղած է «Տեսք իրական աշխարհից» աշխատութիւնը։
Գէորգ Կիւրճիեւ 1915-ին ծանօթացած է փիլիսոփայ ու լրագրող Ուսփենսկիի հետ, որ օգնած է զինք գաղափարներու մշակման եւ կամաց-կամաց դէպի Եւրոպա հասնելուն:
Անոր փիլիսոփայական մտածումները եղած են խոր եւ մինչեւ օրս ուսումնասիրութեան առարկայ են տարբեր երկիրներու համալսարաններու մէջ:


== Կիւրճիեւեան հիմնադրամներ ==
Անոր մահէն ետք իր անմիջական աշակերտները հիմնած են Կիւրճիեւեան հիմնադրամներ Ֆրանսայի, Լոնտոնի, Միացեալ Նահանգներու, Քանատայի, Մեքսիքայի, Ափրիկէի եւ Աւստրալիոյ մէջ:
Մինչեւ օրս Գէորգ Կիւրճիեւ՝ որ աւելի ծանօթ է Ճորճ Կիւրճիեւ անունով, կը մնայ անլուծելի մտածող մը, որուն համար կոչուած է «Առեղծուածային իմաստունը», որուն գործերը մինչեւ օրս տարբեր համալսարաններու մէջ որպէս փիլիսոփայութեան եւ հոգեբանութեան դասագիրք կը գործածուին:
1741 թուական

1741 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 41րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1741 ծնունդներ 

Իւան Վասիլիեւիչ Կուտովիչ (ռուս.՝ Иван Васильевич Гудович, մ.1820), ռուս ռազմական գործիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1741 մահեր