armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայկանոյշ Դանիէլեան

Հայկանոյշ Պաղդասար Դանիէլեան (3 (15) Դեկտեմբեր 1893, Թիֆլիս, Ռուսական Կայսրութիւն - 19 Ապրիլ 1958(1958-04-19), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ օփերային երգչուհի (սոփրանօ), հայ դասական երգարուեստի վարպետ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր։ Հայ երգիչներէն առաջինն է, որ արժանացած է ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտի կոչման (1939):


== Կենսագրութիւն ==
Հայկանոյշ Դանիէլեանը ծնած է Թիֆլիսի մէջ։ 1920 թուականին աւարտած է Փեթրոկրատի երաժշտանոցը։ 1920-1932 թուականներուն երգած է Փեթրոկրատի եւ Թիֆլիսի օփերային թատրոններուն մէջ։ 1924 թուականին երգիչներ՝ Լեւոն Իսեցքիի եւ Շարա Տալեանի հետ մասնակցած է Լենինականի օփերա խումբի ներկայացումներուն, ու համերգներ եւ հանդէսներ կատարած է։ 1941-1951 թուականներուն դասաւանդած է Երեւանի Կոմիտասի անուան երաժշտանոցին մէջ։ 1949-1952 թուականներուն եղած է Երեւանի Չայքովսքիի անուան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի տնօրէնը, իսկ 1932 թուականէն սկսեալ եղած է Երեւանի օփերայի եւ թատրոնի մէներգչուհի։
Հայկանոյշ Դանիէլեանի կատարումները ուշադրութիւն կը գրաւեն իրենց վարպետութեամբ, նուրբ արտայայտչամիջոցներով ու անմիջականութեամբ։ Համերգները եւ հանդէսները կատարած է հայ եւ արտասահմանցի երգահաններու երգերէն, օրինակ՝ Չայքովսքիի, Ռիմսքի-Քորսաքովի, Ռախմանինոֆի, Կլազունովի։ Առանձնայատուկ ներշնչանքով մէկնաբանած է «Ծիծեռնակ», Կոմիտասի «Չինար ես», «Քելէ-քելէ», «Քելեր-ցոլեր» երգերը, Սպենդիարեանի «Առ սիրուհիս», Մելիքեանի «Սեւ կաքաւիկ», «Ծիլ-ծիլայ» եւ այլ ռոմանսներ։
Անոր անունով կոչուած է Երեւանի Նոր Նորք վարչական շրջանի արուեստի դպրոցը:


== Դերերգեր ==
Ջիլտա՝ Ճիւզեփփէ Վերտիի «Ռիկոլէթթօ»
Վիոլեթա՝ Ճիւզեփէ Վերտիի «Թրաւիաթա»
Ռոզինա՝ Ճոաքինօ Ռոսսինիի «Սեւիլեան սափրիչ»
Բատերֆլա՝ Ճամոքօ Փուչչինիի «Չիօ Չիօ-սան»
Անուշ՝ Արմէն Տիգրանեանի «Անուշ»
Անտոնիդա՝ Միխայիլ Կլինքայի «Իվան Սուսանին»
Մարգարիտ Վալուան՝ Ճամոքօ Մէյըրպերիի «Հուգենոտներ»
Օլիմփա՝ Տիգրան Չուխակեանի «Արշակ Բ»


== Տե՛ս նաեւ ==
Հայկանոյշ Դանիէլեանի անուան արուեստի դպրոց


== Հայկանոյշ Դանիէլեանի տունը Երեւանի մէջ ==

		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Հայկանոյշ Դանիէլեանի մասին Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարանում
Տը Փասիֆիք (The Pacific)

Տը Փասիֆիք (անգլերէն՝ The Pacific), հեռատեսիլի յարմարցուած ժապաւէններու շարք։  Նիւթն է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը եւ կը բաղկանայ 10 յարադէպքերէ։  Արտադրիչներն են` Սթիվըն Սփիլպըրկ, Թոմ Հանքս, Կերի Կոծման, Թոնի Թօ, Կրահամ Եոսթ, Oժեն Քելի, Պրուս Մաքենա, Չերիլէյն Մարթին, Թոտ Լոնտոն, Սթիվըն Շարեսեան, Թիմ Վան Փաթեն, Ճորճ Փելեքանոս եւ Ռոպերթ Շենքան։ 


== Հակիրճ Տեղեկութիւններ ==
Առաջին անգամ Ա․Մ․Ն․ հեռուստատեսութենէն կը ցուցադրուի 14 Մարտ, 2010-ին HBO ընկերութեան կողմէ եւ միչեւ այսօր աշխարհի չորս ծագերուն անոր հեռասփռումը կը շարունակուի։ 


== Պատմութիւնը ==
Պատմութիւնը կը հետեւի Ա․Մ․Ն․ բանակի ծովուժին Ա․ զօրաբաժինի երեք զինուորներուն՝ Օժեն Սլեճի, Ռոպերթ Լեքիի եւ Ճոն Պասիլոնի (որոնք տարբեր զօրագունդերու անդամներ եղած են) մասնակցութիւնը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խաղաղական Ովկիանոսի ռազմաճակատին։ 
Նկարագրուած եղելութիւնները հիմնուած են գլխաւորաբար ծովուժի երկու զինուորներու յիշողութիւններուն վրայ․ «Հին սերունդի հետ՝ Փելելիու եւ Օքինաուա» (With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa) հեղինակ՝ Օժեն Սլեճ եւ «Սաղաւարտ բարձիս համար» (Helmet for My Pillow) հեղինակ՝ Ռոպերթ Լեքի։ Ինչպէս նաեւ «China Marine» հեղինակ՝ Օժեն Սլեճ եւ «Կարմիր արիւն» (Red Blood) ու «Սեւ աւազ» (Black Sand) հեղինակ՝ Չաք Թաթում զինուոր, որ Իբօ Ճիմա Iwo Jima ճակատամարտին կռուած է Ճոն Պասիլոնի կողքին:  


== Յարադէպքերուն Տիտղոսները ==
Կուադտալքանալ/Լեքի
Պասիլոն
Մելպուրն
Կլոչեսթըր/Փավուվու/Պանիքա
Ցամաքահանում՝ Փելելիու
Փելելիուի օդակայանի դաշտը
Փելելիուի բլուրները
Իվօ Ճիմա
Օքինաուա
Տուն


== Մրցանակներ ==
Փիպոտի Մրցանակներ 2010
Էմի մրցանակ  


== Տե՛ս նաեւ ==
Պանտ օֆ պրատըրս (Band of brothers)


== Արտաքին յղումներ ==
Ա․Մ․Ն․ բանակի ծովուժին ա․ զօրաբաժին(անգլերէն)
Հին սերունդին հետ(անգլերէն)
Սաղաւարտ բարձիս համար(անգլերէն)
Ճոն Պասիլոն(անգլերէն)
Իվօ Ճիմայի ճակատամարտը(անգլերէն)
Փիպոտի Մրցանակներ(անգլերէն)
Էմի մրցանակ(անգլերէն)
Եղիա Տնտեսեան

Եղիա Տնտեսեան  (29 Մարտ (10 Ապրիլ) 1834, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 23 Ապրիլ (5 Մայիս) 1881, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն), հայ տպագրիչ։
Ծնած է Պոլիս (Օրթագիւղ թաղին մէջ)։ Զաւակն էր՝ դպիր եւ թարգմանչաց վարժարանի տնտես, Մկրտիչի ուրկէ մնացած է նոյն մականունը։ Իր նախնական ուսումը ստացած է նոյն թաղին ազգային վարժարանին մէջ, ուր այդ թուականին կը դասախօսէր Գրիգոր վարժապետ (յետոյ Օրթագիւղի Տէր Պօղոսը), ուրկէ կ'ուսանի նաեւ հայկական երաժշտութեան սկզբունքները։
1848–ին, հազիւ 14 ամեայ պատանի մը, աւարտած նոյն ատենի դպրոցական շրջանը, կը մտնայ Օրթագիւղի Արապեան տպարանը, իբր աշակերտ, ուր 4 տարի անընդհատ կը նուիրէ ինքզինքը հմտանալու համար տպագրական արուեստին նախնական գաղտնիքներուն։
Սակայն աւելի հրապուրիչ ու գեղեցիկ կ'երեւայ իրեն ուսուցչութեան ասպարէզը, որով 1852–ին թողելով տպարանը, կը պաշտօնավարէ ազգային վարժարանէն ներս։
1861–ին կը հրատարակէ իր առաջին երկը «Ծաղկաքաղ Կաթողիկեայց Թուղթերու Մեկնութեանց»։
Ազգային Սահմանադրութիւնը բովանդակ ազգին մէջ երկու հակահոսանքներ յառաջ բերած էր, խաւարեալներ ու լուսաւորեալներ։
Երիտասարդ ուժեր բնական բերումով պատկանելով այս վերջին հոսանքին կազմած էին անձնուէր ընկերութիւնը նպատակ ընտրելով իրենց ուսումն ու կրթութիւնը տարածել, ուսուցիչներ ղրկել գաւառները, լուսաւորել գաւառի մութ անկիւնները եւ այդ միջոցաւ տանիլ յաղթանակը ընդդէմ խաւարեալ հոսանքին։ Սոյն ընկերութիւնը բացի վերոգրեալ յայտնի նպատակէն ունէր նաեւ գաղտնի հեռաւոր նպատակներ, այնպէս որ իրաւամբ այսօր կարելի ենք համարել զայն իբր Հայոց առաջին դաւադրական ու յեղափոխական ընկերութիւնը։ Այս ընկերութեան գործունեայ անդամներն էին Ալիքսան Խօրասանճեան (ատենապետ), Գէորգ Զարդարեան, Եղիա Տնտեսեան, Յ. Գօլանճեան եւ այլն։
Եղիա Տնտեսեան ընկերութեան ազնիւ նպատակներովը խանդավառուած յանձնառու կ'ըլլայ, իբր ուսուցիչ մեկնելու ընկերութեան կողմէ դէպի Հաճըն 1862-ի Յուլիսին։
Ռուս եւ թուրք պատերազմէն վերջ խստացած էր գրաքննութիւնը, որ սկսաւ խեթիւ նայիլ գլխաւորաբար մեր ազգային երգերուն եւ անոնց հաւաքածոներուն, ատոնց հրատարակիչներէն՝ Յ. Գավաֆեան եւ Ե. Տնտեսեան կը հետապնդուին, առաջինը կը փախչի Աթէնք, իսկ Եղիա ձերբակալուելով՝ եղեռնագործէ մը աւելի ծանր ամբաստանութեան տակ կը բանտարկուի 1881-ի սկիզբները։ Իր անյոյս զնդանին մահասփիւռ ու նողկալի մթնոլորտին մէջ հազիւ երեք ամիս կրնայ ողջ մնալ եւ 23 Ապրիլին կը կնքէ իր մահկանացուն։


== Աղբիւր ==
Յիշատակարան, Վ.Գ. Զարդարեան, Բ. հատոր, Կ. Պոլիս 1911, էջ 343:


== Արտաքին յղումներ ==
Ո՞վ է Եղիա Տնտեսեան:
Մաաթ

Մաաթ՝ հին եգիպտական աստուածուհի, որ կ'անձնաւորէ ճշդութիւնը, արդարութիւնը, ընդհանրական ներդաշնակութիւնը, աստուածային հաստատումը եւ վարուելաձեւի չափանիշները։ Մաաթը կը պատկերուեր որպէս նստած կին, որու գլխին ամրացուած էր ջայլամի փետուր, երբեմն նաեւ թեւերով: Մաաթ աստուածուհին իմաստութեան աստուած Թոթի կինն էր, քանի որ Եգիպտոսի ժողովուրդը կը կարծեր, որ ճշմարտութիւնը եւ իմաստութիւնը լաւ զոյգ են։
Լեւիթա

Լեւիթա (յուն․՝ Λέβιθα), Էգէականի կղզի, Տոտեքանիսա, Յունաստան։  Կը գտնուի Տոտեքանիսայի եւ Քիքլատեսի միջեւ, Ամորղոսէն 8 ծովային մղոն հեռու եւ Քինարոսէն՝ 6 ծ․մ․։   


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Լեւիթա Լերոսի քաղաքապետութեան մաս կը կազմէ։  Տարածութիւնն է 9,121 քլ․² եւ ծովեզրն է 34 քլ․։  Բնակչութեան թիւն է 5 (Քամպոսու ընտանիք)։ Քամպոսու ընտանիքը հոգ կը տանի կղզիին բնակավայրերուն, անասուններ կը բուծանէ եւ փոքրիկ ճաշարան մը («թաւերնա» ταβέρνα) կը պահէ փոքր զբօսանաւերով կղզին այցելով զբօսաշրջիկներուն համար։
Կղզին ունի երիզաձեւ ծովափներ, որոնք ֆիորտներու (fjord, fiord) կը նմանին եւ ապահով ծովախորշեր են շրջանէն անցնող նաւերուն համար։

Հոկտեմբեր 1943-ին տեղի կ՛ ունենայ Բրիտանական բանակի Նորզիլանտացի ֆէտայիներուն (գոմանտօ) եւ կղզիին վրայ տեղակայուած գերմանական պահակագունդին միջեւ բախտորոշ կռիւը։


== Հնագիտական յայտնաբերում ==
Յունիս 2019-ին, Լեւիթայի բացերը հնագէտներ կը յայտնաբերեն 2000 տարուայ նաւաբեկութիւն մը։  Նաւակոծութեան գտնուած իրերուն հետ միասին, յայտնաբերուած են նաեւ որձաքարէ հսկայ խարիսխ ձող մը (Ք․Ա․ 6-րդ դար) եւ Հելենիստական շրջանի Պտողեմէոսեան Թագաւորութեան ամֆորէա մը (Ք․Ա․ 3-րդ դար)։  Ըստ հնագէտներուն, 400 քիլօ կշռող որձաքարէ հսկայ խարիսխի ձողը կը վկայէ թէ հսկայական մեծութեամբ նաւու մը համար գործածուած է։  


== Բնապահպանում ==
Լեւիթա Քինարոս կղզիակին եւ Ամորղոսի հիւսիսային մասին հետ յայտարարուած են NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան․ բազէ (Falco eleonorae տեսակ) եւ Էգէականի ճայ (αιγαιόγλαρος) թռչուններուն համար։
Love?

Love? (հայ.՝ «Սէ՞ր»), ամերիկացի դերասանուհի եւ երգչուհի Ճենիֆր Լոբէզի եօթներորդ սդուտիական ալպոմը՝ թողարկուած 3 Մայիս 2011 թուականին:


== Ալպոմին Մասին ==
Ալպոմի սկիզբնական թողարկումը նշանակուած է 2010 Յունուարին, որպէսզի համընկնի «Բլան Բ.» ֆիլմի թողարկման հետ: Սակայն «Louboutins» երգին ձախողումէն ետք Sony Music Entertainment-ը եւ Ճենիֆր Լոբէզը որոշեցին լուծել տասնամեայ համագործակցութիւնը, թոյլ տալով Love?-ի բախտը անորոշութեան մէջ։ 2010 թուականին Ճենիֆր Լոբէզը ստորագրած է նոր պայմանագիր Island Def Jam-ի հետ, երբ կը թողարկուի ալպոմը:
Ալպոմը կը ներառէ իր մէջ նախկին եղած նիւթերու խառնուրդը, միաժամանակ Tricky Stewart, The-Dream եւ RedOne-ի հետ Island Records-ի պատուերով: Ալպոմին առաջին երգը Island Records-ի ղեկավարութեամբ, կը հանդիսանայ «On the Floor»-ը, ձայնագրուած ռեփր Pitbull-ի հետ համատեղ որպէս հիմնական եղանակ անոր մէջ օգտագործուած է Los Kjarkas խումբի Llorando se Fue երգի երաժշտութիւնը: Այդ երգը դարձած է երգչուհիին ասպարէզին վերջին ութ տարիներու ընթացքին ամենայաջող երգերէն մէկը:


== Երգացանկ ==
Love? ալպոմի պաշտօնական երգացանկը յայտարարուած է Rap-Up կայքին մէջ 2011,ի 8 Ապրիլ-ին:


== Հիթ-շարքեր եւ Հրատարակութիւններ ==


=== Շաբթական Հիթ-շարքեր ===


== Երգեր, որոնք Ձայնագրուած են Ալպոմին Համար, Բայց Չկան Երգացանկին Մէջ ==
«Beautiful» (Chris Sernel) (produced by Mike Caren)
«Countdown» (produced By Royal Court)
«Fresh Out the Oven» (featuring Pitbull) (Pharell Williams, Armando Pérez, Jennifer Lopez, Amanda Ghost) (produced by The Neptunes)
«Greatest Part of Me» (Kelly Sheean, Theadis Harrell, Sean Hall) (produced by Sean Hall)
«Hooked on You» (Antea Birchett, Anesha Birchett, Otis Grayson, Muhammed Kateeb) (produced by Chris & Teeb)
«Keeper» (Britney Bereal, Luke Boyd) (produced by Danja)
«Louboutins» (Christopher Stewart, Terius Nash) (produced by The-Dream, Tricky Stewart)
«Love and War» (produced by Danja)
«One Step at a Time» (Jennifer Lopez)
«Story of My Life» (Tor Erik Hermansen and Mikkel Storleer Eriksen) (produced by StarGate)
«This Cannot Be Love» (produced by Darkchild)
«What is Love? (Part 2)» (produced by Jean Baptiste)
Աքրոնաֆփլիա

Աքրոնաֆփլիա բերդ (յուն․՝ Ακροναυπλία)․ կը գտնուի Նաֆփլիօ, Պելոպոնես, Յունաստան։  Բերդը կ՛ իշխէ Նաֆփլիոյի վրան։  Հնադարին Նաֆփլիոյի աքրոփոլիսը եղած է։


== Տեղեկութիւններ ==


=== Աշխարհագրութիւն ===
ժայռոտ թերակղզի, կը գտնուի Պուրծիին դիմացը եւ Նաֆփլիոյի արեւելեան ծայրամասը։  Հասանելի է միայն հիւսիսէն՝ պատմական Արվանիթիա կիրճէն։  Ծովու մակերեսէն բարձրութիւնն է 45 մեթր, իսկ երկանքը արեւելքէն արեւմուտք 900 մեթր է եւ լայնութիւնը մօտաւորաապէս 400 մեթր։  


=== Նկարագրութիւն ===

Աքրոնաֆփլիա բերդը ժայռին երկայնքին իրարայաջորդ երեք բաժիններէ բաղկացած է․ «Յոյներուն բերդը» (արեւմտեան ծայրամաս), «Ֆրանքներու բերդը» (կեդրոն) եւ «Դորօ բերդը» (արեւելք)։  Բերդին պարիսպներուն քանի մը մասերը կիկլոփեան են․ անոնք հետագայի ամրութիւններու յենարան եղած են։


== Պատմական ակնարկ ==

Աքրոնաֆփլիային պատմութիւնը Նաֆփլիոյի պատմութեան կը հետեւի․ Ք․Ա․ 628-ին կը գտնուի դրացի Արղոսին իշխանութեան տակ եւ դար մը ետք՝ Սփարթիին։  Ք․Ա․ 233-ին Ախայիա Դաշնակցութեան կը միանայ եւ Ք․Ա․ 146-ին կ՛ իյնայ Հռոմէացիներուն ձեռքը։  Բ․ դարուն (Փաֆսանիաս աշխարհագէտ-շրջագայողին ժամանակ), Աքրոնաֆփլիա ամայացած է։  Յաջորդաբար Նաֆփլիօ կ՛ իյնայ Բիւզանդացիներուն, Ֆրանքներուն, Վենետիկցիներուն եւ Օսմանցիներուն ձեռքը․ ԺԶ․ դարէն մինչեւ 1715-ին Աքրոնաֆփլիա մերթ ընդ մերթ կը գտնուի վենետիկցիներուն եւ օսմանցիներուն իշխանութեան տակ։

30 Նոյեմբեր 1822-ին յոյները Փալամիտին կը գրաւեն, անոր թնդանօթներով Աքրոնաֆփլիան կը ռմբակոծեն եւ երեք (3) օր ետք թուրքերը բերդը կը յանձնեն յոյն զօրավար Թէոտորոս Քոլոքոթրոնիսին, որ Աքրոնաֆփլիային բարձրագոյն կէտին ազատութեան դրօշը կը պարզէ։ 
1835-ին կը վերանորոգուին Աքրոնաֆփլիային ամրութիւնները եւ մարտկոցները եւ բերդը կ՛ օժտուի արդի թնդանօթներով։  ԺԹ․ դարավերջին Աքրոնաֆփլիա Պելոպոնեսի զինուորագրման (զինուորական ծառայութեան) կեդրոնը կը դառնայ։  Բերդին մէջ կը կառուցուին յունական բանակի հետեւակին զօրանոցը, զինուորական բանտեր եւ հողին տակը անձրեւի ջուրերու ջրամբար։
1937-ին Աքրոնաֆփլիա կը վերածուի համայնավար այլախոհներու աքսորավայր։  Իսկ 1941-ին գերմանացիներու գրաւման տարիներուն, բերդին մէջ, վատ պայմաններու տակ 600 հոգի բանտարկուած էին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
      


== Արտաքին յղումներ ==
Փաֆսանիաս աշխարհագէտ
Գէորգ Արսլանեան

Արսլանեան Գէորգ (Տօքթ.), բնիկ այնթապցի ուր ծնած է 1877 թուականին։ Նախնական ուսումը ստացած է Այնթապի Աթէնական դպրոցը, եւ ապա Այնթապի Սէնթրէլ Թըրքի Գոլէճը, ուրկէ 1900 թուականին շրջանաւարտ ըլլալով կուգայ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը որպէս բըժշկական ուսանող։ 1904 թուականին շրջանաւարտ կ'ըլլայ բըժիշկի տիտղոսով, պատուոյ յիշատակութեամբ, որու համար կը ստանայ մասնաւոր վկայական։ 1904 թուականին կը վերադառնայ հայրենիք, ուր թաղապետական հիւանդանոցին բժիշկ կը կարդուի։
Ա. Ընդհ. Պատերազմին, իբրեւ զինուորական բժիշկ՝ հարիւրապետի աստիճանով կը ղրկուի Պոլիս, ուրկէ կը փոխադրուի Պաղտատ եւ հոն 57րդ շրջուն զինուորական հիւանդանոցին բժշկապետ կը նշանակուի։
1918 թուականին կը վերադառնայ Այնթապ եւ 1920 թուականին կուգայ Պէյրութ, ուրկէ կ'անցնի Հալէպ եւ կը նշանակւի Նիր Իսթ Րիլիֆի բժիշկ։ Ապա կը պաշտօնավարէ Հալէպի Հրէական Հիւանդանոցը, ուր կը մնայ մինչեւ 1945, երբ ալ վերջնականապէս կը փոխադրուի Պէյրութ եւ կը բանայ իր դարմանատունը Թրիբոլիի Ճամբուն վրայ, Պուրճ Համուտի շրջանը։
Տօքթ. Արսլանեան Այնթապի հերոսամարտին եղած է Ա տենապետ Ազգային Միութեան, ինչպէս նաեւ յաճախ եղած՝ Հ.Բ.Ը Միութեան վարչական:
Հոնտրօ

Հոնտրօ (յուն․՝ Χονδρό)․  Ասթիփալէայի անբնակ կղզիակ, Տոտեքանիսա, Էգէական ծով, Յունաստան։


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==
Հոնտրօ Ասթիփալէա քաղաքապետութեան մաս կը կազմէ։  Տարածութիւնն է 0,387 քլ․²։  Ղլինօ կղզիակին հետ կը գտնուին հարաւը եւ դիմացը Ասթիփալէայի հին նաւահանգիստին (Փերա Եալօ)։  Ամրան, Ասթիփալէայի Անալիփսի կամ Մալթեզանա ծովափէն զբօսանաւերով զբօսաշրջիկներ կղզիակ կը հասնին զուլալ ջուրերուն մէջ լողալու համար։


== Բնապահպանում ==
Կղզիակը (ինչպէս նաեւ դրացի կղզիակները) յայատարարուած է  NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան․ բազէ (Falco eleonorae տեսակ), Էգէականի ճայ (αιγαιόγλαρος), ջրահատ (shearwater) թռչուններուն համար։
Մարօ Մակարեան

Մարօ Մակարեան (1872, Դերբենդ, Դաղստանի մարզ, Ռուսական Կայսրութիւն - 2 Դեկտեմբեր 1896(1896-12-02)), եղած է Դաշնակցական ղեկավար գործիչ եւ ուսուցիչ։ Ան երկար տարիներով ծառայութիւն կը բերէ յեղափոխական շարժումին զէնքերու փոխադրութեան գործերով զբաղելով։


== Կենսագրութիւն ==
Մարիամ Մակարեան, յեղափոխական ծածկանունով՝ Մարօ ծնած է 1872-ին Դերբենտի մէջ։ Փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ իր ծնողքը եւ իր եղբայրներուն խնամքին տակ կը մեծնայ։ Նախնական ուսումը կը ստանայ տեղական Գիմնազիային մէջ եւ փոքր տարիքէն կը մասնակցի հայրենասիրական խմբակներու ու կը սկսի տարուիլ հայրենիքի հարցերով։
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հիմնադրութեան թուականէն՝ ան շարքերը կ՚անցնի եւ կը սկսի կուսակցութեան ծաւալուն աշխատանքներուն մասնակցիլ։
1894-ին կ՚երթայ Թաւրիզ իբր ուսուցչուհի։ Հոս՝ Մարօ կը սկսի օգնել զէնք փոխադրելու աշխատանքներուն։ Ան նաեւ իր տունը կը տրամադրէ այդ ընկերներուն, որոնք պէտք է ապաստանուէին կառավարութենէն։
Հայուհեաց Բարեգործական Ընկերութեան կարի արհեստանոցին մէջ աշխատելով չափահաս աղջիկներու կարի եւ նուրբ ասեղնագործութիւններ կը սորվեցնէր։ Ան նոյն ժամանակ խումբեր կը կազմէր այս աղջիկներուն հետ եւ «Դրօշակ» թերթը ծայրէ ծայր կը կարդար ու կը բացատրէր արծարծուած մտքերը, որպէսզի հայրենասիրութեան եւ յեղափոխական գաղափարականութեան սերմերը ցանէր իրենց հոգիներուն մէջ։
Զէնքերու փոխադրութեան գործով զբաղած ժամանակ, Մարօ կը ծանօթանայ զէնքի արհեստանոցին հիմնադիր Արիստակէս Զօրեանին (յեղափոխական անուն՝ Կարօ) (ՀՅԴ հիմնադիր Ռոստոմի եղբայրը)։ Անոնք կը սիրահարուին իրարու։
1896-ին, Թիֆլիսի մէջ գումարուած ժողովին որոշուեցաւ կազմակերպել Խանասորի Արշաւանքը։ Կարօ դէմ էր այս որոշումին։ Մարօ կարծելով թէ իրենց սէրն է Կարոյի դժկամութեան պատճառը կ՚ունենայ հոգեկան տագնապ։ Մարօ Խանասորի Արշաւանքի նախապատրաստական աշխատանքներուն համար կ՚անցնի Սալմասկտ եւ կը պատրաստէ ստեղծնագործ դրօշակ մը, որուն վրայ մասնակցողները իրենց երդումը պիտի ընէին։
2 Դեկտեմբեր 1896-ին ընկերներ Մարոյին անձնասպան գտան իր սենեակին մէջ։ Սենեակին մէջ նաեւ կը գտնուի նամակ մը (առանց հասցէի), ուր կը խրատէր Կարոյին որ մասնակցի Խանասորի Արշաւանքին, առանց իրենց սէրը պատճառ բռնելով։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Կնոջ Դերը Հայ Յեղափոխական Շարժման մէջ, Սոնա Զէյթեան
Հայրենիք - Դէմքեր
Պաւարիոյ Պետական Օփերա

Պաւարիոյ պետական օփերա (գերմ.՝ Bayerische Staatsoper), օփերային թատրոն Միւնիխի մէջ։


=== Թատրոնի պատմութիւնը ===
Օփերային թատրոնը կը հիմնադրուի 1653 թուականին։ Պաւարիոյ պետական պալէին հետ միաժամանակ տարեկան կը բեմադրուի գրեթէ 350 օփերայի եւ պալէի ներկայացում։ Ներկայացումները կը բեմադրեն Միւնիխի ազգային թատրոնին մէջ, ուր կը գտնուի Մաքսիմիլեան I հրապարակին մէջ, ինչպէս նաեւ Իշխան Ռեճենթ թատրոնին մէջ (գերմ.՝ Prinzregententheater) եւ Օլտ Ռեզիտընս թատրոնին մէջ (գերմ.՝ Alten Residenztheater (Cuvilliés-Theater))։ 2010 Յունիսին առաջին անգամ ներկայացումներն անցան Միւնիխի օփերային փառատօնին համար նախատեսուած ժամանակաւոր դահլիճին մէջէն։ Երաժշտական ձեւաւորումը կը կատարէ Պաւարիոյ պետական նուագախումբը։
Պաւարիոյ պետական օփերայի երաժշտական ղեկավարն է դիրիժոր Քենէ Նականոն։ 2010 թուականին Պաւարիոյ մշակութային նախարար Վոլֆկանկ Հոյպիշը յայտարարեց, որ 2013 թուականին այդ պաշտօնը կանցնի դիրիժոր Քիրիլ Փեթրենքոյին։
1875 թուականին կը կազմակերպուի Միւնիխի օփերային փառատօնը, ուր կը հանդիսանայ աշխարհի կարեւորագոյն երաժշտական փառատօներէն մէկը։


== Ղեկավարութիւնը ==


== Գլխաւոր դիրիժորներ ==


== Խաղացանկը ==
Ջովաննի Ֆերանդինիի «Կատոնը Ուտիկայի մէջ», (գրուած Պիետրո Մետաստազիոյի լիբրետոյի հիման վրայ) (հոկտեմբեր 2, 1753 թուականին)
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Թուացեալ պարզամիտը», (Յունուար 13, 1775 թուականին)
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Իդոմենեոս, Կրետէի արքայ», (Յունուար 29, 1781 թուականին)
Անտոնիո Սալիերիի (գրուած Պիետրո Մետաստազիոյի լիբրետոյի հիման վրայ) «Սեմիրամիդա», (փետրուար 1, 1782 թուականին)
Ֆրանս Դանցի «Իֆիգենիան Ավլիսի մէջ», (Յունուար 27, 1807 թուականին)
Ֆրանց Լախների «Բենուենուտո Չելինի», (հոկտեմբեր 7, 1849 թուականին)
Ռիխարդ Վագների «Տրիստան եւ Իզոլդա», (Յունիս 10, 1865 թուականին)
Ռիխարդ Վագների «Նյուրնբերգի մայսթերզինգերները», (Յունիս 21, 1868 թուականին)
Ռիխարդ Վագների «Հռենոսի ոսկին», (Սեպտեմբեր 22, 1869 թուականին)
Ռիխարդ Վագների «Վալկիրիա», (Յունիս 26, 1870 թուականին)
Ռիխարդ Վագների «Փերիներ», (Յունիս 29, 1888 թուականին)
Էնգելբերտ Համփերդինկի «Արքայական երեխաներ», (Յունուար 23, 1897 թուականին)
Ռիխարդ Շտրաուսի «Խաղաղութեան օրը», (Յուլիս 24, 1938 թուականին)
Կարլ Օրֆի «Լուսին», (փետրուար 5, 1939 թուականին)
Ռիխարդ Շտրաուսի «Կապրիչիօ», (գրուած Կլեմենս Կրաուսի լիբրետոի հիման վրայ), (28 Հոկտեմբեր 1942)


== Յղումներ ==
Պաւարիոյ օփերայի պատմութիւնը(գերմ.)
Պապարիոյ օփերայի նուագախումբը bach-cantatas.com կայքին մէջ


== Աղբիւրներ ==
Տէր Զօր շրջան

Տէր Զօր (նահանգ), (արաբերէն՝ محافظة دير الزور), Սուրիոյ Արաբական Հանրապետութեան շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միաւոր, որ կը հանդիսանայ Տէր Զօր գաւառի 7 շրջաններէն մէկը։ Միակ շրջանն է, որ կը գտնուի Եփրատ գետի աջ ու ձախ ափերուն՝ միաժամանակ։
Վարչական կեդրոնն է Տէր Զօր քաղաքը։ 2004-ի մարդահամարի տուեալներով, շրջանը ունէր 239 196 բնակչութիւն։ Ի տարբերութիւն Տէր Զօրի մարզի միւս շրջաններուն՝ այստեղ բնակչութիւնը, հիմնականօրէն, քաղաքաբնակ է։ Գիւղերուն մէջ հիմնական զբաղումը անասնապահութիւնն է՝ ուղտաբուծութիւն, Մեծ եւ փոքր  եղջերաւոր անասուններ։ Մերձաւոր Արեւելքի ամենաերկար գետին՝ Եփրատի ափին գտնուելու շնորհիւ, բնակչութիւնը Եփրատի ջուրերը կ'օգտագործէ, արտերը ոռոգելու, որ առիթ կ'ընծայէ բնակչութեան՝ զբաղելու ոռոգովի երկրագործութեամբ ։
Ունի 10 գիւղ եւ աւան՝

Ալ-Պաղիլիա (البغيلية)
Ալ-Մաաիշիա (المعيشية)
Ալ-Ժանինա (الجنينة)
Ալ-Ժաֆրա (الجفرة)
Ալ-Ժիաա (الجيعة)
Աայաշ (عياش)
Ատման (عضمان)
Մաաիզիլա (معيزيلة)
Շաքրա (شقرة)
Ժաուլա ալ-Ղըր (جولة الغر)
Սաֆիրա Ֆուքանի (سفيرة فوقاني)
Քապա Ժըպ (كبا جب)
Պահեստ Գիւղի Եկեղեցի

Պահեստ գիւղի եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տաճարը կը գտնուի պատմական Մեծ Հայքի Ճահուկ Գաւառին մէջ, ներկայիս Ազրպէյճանի Հանրապետութեան Բաբեկ շրջանին Պահեստ գիւղին մօտ:


== Պատմութիւն ==
Հիմնադրման թուականը անյայտ է։ Սակայն յայտնի է, որ եկեղեցին Ժէ. դարուն վերանորոգուած է:


== Ճարտարապետութիւն ==
Ճարտարապետին եւ պատուիրատուին անուններ եւ եկեղեցւոյ յօրինուածքն ալ անյայտ են։ Կառուցուած է սրբատաշ եւ կիսամշակ քարերով։ Մուտքը արեւմտեան կողմէն է։ Տաճարին գմբէթը կիսաշրջանաձեւ է։ Կայ նաեւ զոյգ մը աւանդատուն։ Եկեղեցին ունեցած է քանի մը շինութիւններ եւ պարիսպ, որոնք այժմ քանդուած են։ Ներկայիս եկեղեցիէն մնացած են որմերու (ձեւերու) մաս մը շարուածքներ։
Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան (այլ կիրառումներ)

Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան անուանումը կրնայ ունենալ յետեւեալ կիրառումները՝

Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան (Երեւան, Մատենադարան), Հեղինակ՝ Գրիգոր Բադալեան։ Բարձրութիւնը 3,5 մեթր է։ Մատենադարանի գլխաւոր մուտքի դռնէն դէպի ձախ առաջին արձանն է։ Տեղադրուած է 1963-ին։
Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան (Երեւան, ԵՊՀ), Հեղինակ՝ Արամ Ղարիպեան։ Յուշարձանը կառուցուած է պազալդէ, բարձրութիւնը 4 մեթր է։ Տեղադրուած է 1999-ին։


== Տես նաեւ ==
Անանիա Շիրակացի
Մալիպու (երգ)

Մալիպու, երգ, ձայնագրուած ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրըսի կողմէ: Հրապարակուած է 11 Մայիս 2011-ին, «Ար Սի Էյ Րեքըրտս»ին մէջ (RCA Records), իբրեւ լաւագոյն երգ:


== Ստեղծման պատմութիւն ==
«Մայլի Սայրըս Էնտ Հըր Տէտ Փէթզ» (Miley Cyrus & Her Dead Petz) ալպոմին անվճար հրապարակումէն ետք, Սայրըս կը սկսի պատրաստել իր վեցերորդ ալպոմը:
Ան ամերիկեան տաղանդներու հաղորդումին՝ «Տը Վոյս» 11-ի (The Voice) եթերաշրջանին, կը մասնակցի իբրեւ  դատական կազմի անդամ :
Սեպտեմբեր 2016-ին կը նկարահանուի «Ճգնաժամը վեց բեմերու վրայ»-ին մէջ:
«Պիլպորտ»ի (Billboard) հրատարակութեան տուած հարցազրոյցին ընթացքին, Մայլի կը հաստատէ, թէ իր վեցերորդ  ալպոմէն, «Մալիպու» երգին հրապարակումը պիտի կայանայ 11 Մայիս 2017-ին: Անուանումը վերագրուած է Մալիպուին, իսկ երգը նուիրուած է իր ապագայ նշանածին՝ արուեստագէտ Լիամ Հեմսուորթին (Liam Hemsworth): Նոյն հարցազրոյցին ընթացքին, Սայրըս կը բացայայտէ, որ «Մալիպու» երգը գրած է ինքնաշարժին մէջ, երբ «Տը Վոյս» հաղորդումին մասնակցելու կ'երթային:

Մայլի Սայրուս կ'ըսէ, թէ «Եթէ ինծի մէկը երեք տարի առաջ ըսէր, որ ես այսպիսի երգ մը պիտի հրապարակեմ, չէի հաւատար: Ես կը կարծեմ, որ այս մէկը համահունչ կերպով կ'արտայայտէ իմ զգացումներս երաժշտութեան նկատմամբ»:
Երգը արտադրողն է Օրէն Եոլ (Oren Yoel), որուն հետ Մայլի արդէն աշխատած էր իր նախորդ ալպոմներուն վրայ:


== Ստեղծագործութիւն ==
«Մալիպու»-ն Փոփ ռոք երաժշտական սեռին կը պատկանի:  Սփին (Spin) ամսագիրին լրագրող մը երգը բնութագրած է իբրեւ Հարաւային Քալիֆորնիոյ Սոֆթ ռոք (SoCal soft rock):
Անիկա ներկայացուած է բանալիի վրայ «Սոլ տիեզ մաժոր»ի մէջ: Երգը մէկ վայրկեանուան ընթացքին ունի 140 հարուած:


== Տեղաշարժ ==
Սայրըս «Մալիպու» երգը առաջին անգամ կը ներկայացնէ 13 Մայիս 2007-ին, Ուանկօ Թանկօ (Wango Tango) ամէնամեայ համերգին ընթացքին, որ տեղի կ'ունենայ «Սթեփ ափ Սենթըր»ին մէջ, Քալիֆորնիոյ համալսարանական քաղաքին տարածքին՝ Տոմինիքս Հիլզի Քարսոն քաղաքին մէջ, Լոս Անճելըսի կեդրոնէն 16 Քիլոմեթր դէպի հարաւ, ուր հրաւիրուած էր իբրեւ պաշտօնական հիւր:
Ան այդ երգով կը ծրագրէ ելոյթ ունենալ նաեւ «2017 Պիլպորտ» (2017 Billboard)  երաժշտական մրցանակաբաշխութեան ընթացքին, որ տեղի կ'ունենայ 21 Մայիս 2017-ին իր հօր Պիլլի Ռեյ Սայրըսի եւ փոքր քրոջ՝ 17-ամեայ Նոա Սայրըսի մասնակցութեամբ:
Մէկ օր ետք, ան այդ երգը կը կատարէ «Տը Վոյս» հաղորդումին եզրափակիչ համերգին ընթացքին :


== Արձագանքներ ==
Երգը դրական արձագանքներ կը ստանայ  երաժշտական քննադատներու կողմէ՝ Ֆորպէս (Forbes), «Ինթըրթէյնմընթ Ուիքլի» (Entertainment Weekly) եւ «Փիչֆորք» (Pitchfork):


== Վաճառքային յաջողութիւններ ==
Երգը կը դառնայ երգչուհիին երաժշտական ասպարէզին իններորդը, որ կը հասնի ամերիկեան «Պիլպորտ Հաթ 100» (Billboard Hot 100) յաջողութիւն-շքերթին լաւագոյն տասնեակին, «Րեքինկ Պոլ»էն (Wrecking Ball) ետք (թիւ 1, 2013-ին):


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Մալիպու» երաժշտական տեսահոլովակը կը հրապարակուի 11 Մայիս 2017-ին, որուն մէջ կը նկարահանուի Մայլին, ծովափին պառկած, ծաղիկներու մէջ, ջրվէժի մը տակ եւ ծովածոցի ջուրերու մօտ:


== Յաջողութիւններ ==


== Հաւաստագրեր ==


== Հրապարակման պատմութիւն ==


== Արտաքին յղումներ ==
 «Malibu»  (100 միլիոն դիտողներէ աւելի)
 «Malibu» (Live at Kiss FM Wango Tango 2017)