ԼըՊրան Ճէյմզ

ԼըՊրան Ռէյմըն Ճէյմզ (անգլերէն՝ LeBron Raymone James, ծնած՝ Դեկտեմբեր 30, 1984, Աքրոն, Օհայօ (Akron, Ohio), ԱՄՆ), Ամերիկացի արուեստաւոր (professional) պասքեթպոլ խաղցող (basketball player): Հանդէս եկած է պասքեթպոլի Ազգային ընկերութեան (National Basketball Association) - (NBA) «Քլիվլենտ Քավալիերս» (The Cleveland Cavaliers) ակումբին՝ որպէս թեթեւ եւ ծանր յարձակող։ Մասնագիտական ասպարէզի ընթացքին երկու անգամ յաղթած է NBA-ի առաջնութիւնը, երկու անգամ արժանացած եզրափակիչ ամենաարժեքաւոր խաղցողի (MVP) կոչման, չորս անգամ ճանչցուած կանոնաւոր շրջանի (մրցման) ամէնէն արժէքաւոր խաղցող, ինչպէս նաեւ մեկնարկային մրցումներու շրջանին ճանչցուած է «Տարուան նորեկ»։ Ինը անգամ ճանչցուած է աստղ եւ հանդէս եկած բոլոր աստղերու ամենամեայ ցուցադրական խաղին, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ անգամներ ընդգրկուած է «All-NBA» եւ «All-Defensive» խորհրդանշական հաւաքականներուն։
Ծնած է Օհայօ նահանգի Աքրոն քաղաքը։ Տեղի Սենթ Վինսենթ-Սենթ Մերի աւագ դպրոցին մէջ իր անցուցած տարիներուն մամուլի կողմէն բազմաթիւ անգամ ներկայացուած է որպէս NBA-ի ապագայ գերաստղ։ Դպրոցը աւարտելէն ետք Ճէյմս կ՛որոշէ համալսարան չյաճախել եւ անմիջապէս մուտք կը գործէ 2003 թուականին պասքեթպոլի ազգային ընկերութեան նախագիծին, ուր առաջին իսկ ընտրութեամբ կ՛ընտրուի հայրենի Օհայօ նահանգը ներկայացնող «Քլիվլենտ Քավալիերս»ի (The Cleveland Cavaliers) կողմէն։ «Քլիվլենտ Քավալիերսի» կազմով Ճէյմս հասած է մինչեւ 2007 թուականի NBA-ի գերեզրափակիչ՝ 0։4 ընդհանուր հաշիւով պարտուելով «Սան Անթոնիօ Սփըրս»ին։ 2010 թուականին Ճէյմս կ՛որոշէ հեռանալ «Քլիվլենտ Քավալիերս»էն եւ նոր պայմանագիր կը կնքէ «Մայեմի Հիթ»ի հետ՝ միանալով թիմի առաջատարներ Տուէյն Ուէյտին եւ Քրիս Պոշին։ «Մայեմի»ի կազմին մէջ Ճէյմսը երկու տարի անընդհատ՝ 2012 եւ 2013 թուականներուն յաղթած է NBA-ի առաջնութիւնը։ 2014 թուականին վերադարձած է «Քլիվլենտ Քավալիերս»:
Ակումբային ասպարէզէն զատ Ճէյմսը Միացեալ Նահանգներու պասքեթպոլի ազգային հաւաքականի անդամ է, որուն կազմով մասնակցած է 2004 թուականի Աթէնքի, 2008 թուականի Բեքինի եւ 2012 թուականի Լոնտոնի Ողիմպիական խաղերուն։


== Վաղ Կեանք Եւ Պատանեկութիւն ==
Ծնած է 1984 թուականի Դեկտեմբեր 30-ին՝ Աքրոն (Օհայօ նահանգ)։ Մայրը՝ Կլորիա Մարի Ճէյմս ծննդաբերելու ժամանակ ընդամէնը 16 տարեկան էր, իսկ կենսաբանական հայրը՝ Էնթընի Մաքլելանտ անունով, նախապէս բանտարկութեան ենթարկուած անձնաւորութիւն մը եղած է, որ ձգած է կնոջը ու զաւակաին հոգատարութիւնը ամբողջովին ձգելով վերջինիս ուսերուն վրայ։
Կեանքի վաղաժամ տարիները յուսալից չէին երեւար ոչ ԼըՊրանին, ոչ ալ Կլորիային համար։ Իրենք գրեթէ յաճախակիօրէն կը փոխէին բնակութեան վայրը՝ մինչեւ որ մայրը ի վիճակի կ՝ ըլլայ հիմնական աշխատանք գտնել։ ԼըՊրանը ընտանեկան անյաջողութիւններու պատճառաւ դպրոցին մէջ բաւականին փակ կամ ինքնանփոփ փոքրիկ մը եղած է եւ դժուարութեամբ ընկերացած իր դասընկերներուն հետ։
Ճէյմս մարզանքով, մասնաւորապէս՝ պասքեթպոլով եւ ամերիկեան ֆութպոլով, զբաղուելով կը փափաքէր ցրել իր վրդովմունքը։ Կը սկսի խորապէս զբաղիլ ֆութպոլով՝ Ճէյմսի մարզիչ՝ Ֆրենքի Ուոքըրը, Կլորիայի հետ կը համաձայնի, որպէսզի իր որդին ապրի Ուոքըրներու ընտանիքին հետ՝ այդպէսով վերջ դնելով ԼըՊրանի անընդհատ տեղափոխութիւններուն եւ դպրոցէն բացակայութիւններուն։ Ուոքըրին այս քայլը մեծ նշանակութիւն կ՝ ունենայ պատանիին համար, եւ ան կրկին կը սկսի կանոնաւոր դպրոց այցելել։ Մարզիչի ընտանիքին հետ 18 ամիս ապրելէն ետք մայրը որդին ետ կը բերէ իր մօտ, սակայն որոշ ժամանակ անց կանխագուշակելով մօտակայ դրամական խնդիրներու յառաջացումը՝ որդւոյն կրկին կը տանի Ուոքըրի տուն։ Ուքըրներուն հետ ապրելու ժամանակ ԼըՊրանը դպրոցին մէջ շարք մը ընկերներ կ՝ ունենայ, սակայն առաւել կը մտերմանայ դասընկերներու՝ Տրու Ճոյս Գ․-ի, Շիան Քոթոնի եւ Վիլլի Մաքկիի հետ։ Դառնալով անբաժան ընկերներ՝ տղաները կը մասնակցին պասկեթպոլի դպրոցական առաջնութեան՝ 1999 թուականին յաղթելով առաջնութեան բաժակը։ Խումբը, սակայն, կը յարուցանէ տեղացիներուն վրդովմունքը, երբ որպէս աւագ դպրոց կ՝ ընտրէ ո՛չ թէ տեղի հանրային դպրոցը, այլ՝ կը տեղափոխուի Սենթ Վինսենթ-Սենթ Մերի, ուր աշակերտները մեծ մասամբ սպիտակամորթ էին։ Սենթ Վինսենթ-Սենթ Մերիի երկրորդ տարին տղաներու պասքեթպոլային կազմը կը յաւելացուի նորեկ՝ Ռոմէօ Թրեւիսիով, որ ներկայիս կը ներկայանայ եւրոպական ակումբներուն մէջ։ Տղաներուն ամուր ընկերութիւնը յետագային կը ծառայէ «Աւելին քան խաղ» (More Than a Game) վաւերագրական ֆիլմին կամ շարժապատկերի ստեղծման նիւթին։


== Աւագ Դպրոցի Ընթացք ==
Ճէյմս կը սկսի յաճախել Ակրոնի Սենթ Վինսընթ-Սենթ Մերի աւագ դպրոցը, ուր կը խաղայ եւ՛ պասքեթպոլ եւ՛ ամերիկեան ֆութպոլ։ Խաղալով որպէս լայն ընդունիչ (յարձակողական դիրք ամերիկեան ֆութպոլին), Ճէյմս կ՝ արժանանայ հանրութեան ուշադրութեան, երբ իր խումբի կազմով կ՝ արժանանայ շարք մը ճանաչողական մրցանակներու, ինչպէս նաեւ խումբը կ՝ առաջնորդէ դէպի տարածքային առաջնութեան կիսաեզրափակիչ։ ԼըՊրանի համար 4-րդ տարին, որպէս ֆութպոլիսթ, հանդէս գալու ճակատագրական կը դառնայ, երբ զուգահեռ մասնակցելով պասքեթպոլային խաղերուն՝ կը կոտրէ ձեռքի դաստակը եւ ստիպուած կը հրաժարի ամերիկեան ֆութտպոլէն։ Ըստ շարք մը մարզական վերլուծաբաններու՝ եթէ ԼըՊրան շարունակէր ամերիկեան ֆութպոլով զբաղիլ, ապա անպայման կը դառնար NFL-ի մարզիկ։

Ճէյմսը առաջին օրէն իսկ եղած է Սենթ Վինսընթ-Սենթ Մերիի պասքեթպոլային խումբի մեկնարկային խաղացողը։ Իններորդ դասարանին անոր միջին ցուցանիշներն էին 21 միաւոր եւ 6, 2 անդրադարձ, որ իրեն կ՝ օգնէ ի վերջոյ խումբին պարգեւել Օհայոյի աւագ դպրոցներու ազգային ընկերութեան (Ohio High School Athletic Association, կրճատ՝ OHSAA) 3-րդ բաժանմունքին տիտղոսը։ Յաջորդ տարի ԼըՊրանը կը բարելաւէ միջին ցուցանիշները. 25, 2 միաւոր եւ 7, 2 անդրադարձ, ինչպէս նաեւ 5, 8 արդիւնաւէտ փոխանցում եւ 3, 8 գնդակի խլում։ Խումբը կ՝ ամփոփէ մրցաշրջանը 26–1 ցուցանիշով եւ կրկին կը դառնայ բաժանմունքի ախոյեան։ Ակնառու խաղի համար Ճէյմսին կը շնորհուի «Օհայոյի Միսթըր Պասքեթպոլ» տիտղոսը, ինչպէս նաեւ կ՝ ընդգրկուի «All-USA առաջին թիմ» խորհրդանշական հաւաքականի կազմին մէջ։
Յաջորդ տարին Ճէյմսի համար ալ աւելի յաջող կ՝ անցնի՝ իր ճանաչումը կը դարձնէ համազգային։ Մրցումներու շրջանը սկսելէ առաջ կը յայտնուի «Սլեմ» ամսագիրի կողքին վրայ, իսկ գրող, հրապարակախօս Ռայան Ճոնզը Ճէյմսին կ՝ անուանէ «Ներկայ պահին ԱՄՆ-ի լաւագոյն աւագ դպրոցի պասքեթպոլիսթ»։ Այս անգամ միջինը բերելով 29 միաւոր, 8, 3 անդրադարձ, 5, 7 արդիւնաւէտ փոխանցում եւ 3, 3 խլում՝ Ճէյմսը կրկին կը հռչակոի «Օհայոյի Միսթր պասքեթպոլ» եւ կրկին կ՝ ընդգրկուի «All-USA առաջին խումբ» խորհրդանշական հավաքականին մէջ։ Ճէյմսը կը նուաճէ նաեւ 2001–2002 խաղաշրջանի «Կէյթորէյտի տարուան պասքեթպոլ իսթ» տիտղոսը։ Դժբախտաբար, Սենթ Վինսընթ-Սենթ Մերիի խումբը չի կրնար տարի մը եւս պաշտպանել նահանգային տիտղոսը եւ կը պարտուի Ռոճըր Պէյքընի անուան աւագ դպրոցի սաներուն։ Պարտութենէն ետք ԼըՊրանը լուրջ մտադրութիւններ կը ցուցաբերէ մուտք գործելու 2002 թուականի NBA նախագիծը՝ անտեսելով NBA-ի նախագիծ մասնակցելու իրաւասութեան կանոններէն մէկը, որ կ՝ ենթադրէ, որ դիմող պասքեթպոլիսթները պէտք է առնուազն աւարտած ըլլան աւագ դպրոցը։ Խնդրագիրի մերժումը աւելի կը բարձրացնէ Ճէյմսի խանդավառութիւնը։
Մինչեւ դպրոցական վերջին տարուան սկիզբը, ԼըՊրանը արդէն յայտնուած էր «ESPN ամսագիրի» եւ «Սփորթս Իլուսթրէյթըտի» շապիկներուն։ ԼըՊրանի հուժկու խաղի ոճը կը ստիպէ աւագ դպրոցին տան հանդիպումները անցնել աւելի մեծ՝ «Ճէյմս Ա. Ռոուտզի արենային մէջ»։ երբեմն Խաղերը դիտելու կու գար մեծն Շաքիլ Օ՛նիլը, իսկ որոշ հանդիպումներ ալ կը ցուցադրուէին հեռուստատեսութեամբ՝ ESPN2 հեռուստաալիքով։ Այս խաղաշրջանին արդէն Ճէյմսի ցուցանիշներն էին՝ 31, 6 միաւոր, 9, 6 անդրադարձ, 4, 6 արդիւնաւէտ փոխանցում եւ 3, 4 խլում։ Արդէն երրորդ տարին անընդմէջ Ճէյմս կ՝ արժանանայ «Օհայոյի Միսթըր Պասքեթպոլ» եւ «All-USA առաջին խումբ» տիտղոսներուն։ Նոյն տարին Ճէյմս Կը մասնակցի աւագ դպրոցներու պասքեթպոլիսթներու շրջանակներու անցնող երեք բոլոր-աստղային խաղի՝ «EA Sports Roundball Classic», «Jordan Capital Classic» եւ «McDonald's All-American Game», իբրեւ հետեւանք ան կը կորսնցնէ NCAA-ում հանդէս գալու իրաւունքը եւ ուղղակի պաշտօնապէս կը դառնայ 2003 թուականի պասքեթպոլի ազգային ընկերութեան (NBA) նախագիծի օրինական թեկնածու։ Ճէյմսը վերջապէս կ՝ աւարտէ աւագ դպրոցը՝ ընդհանուր առմամբ իր հաշուին արձանագրելով 2657 միաւոր, 892 անդրադարձ եւ 523 փոխանցում։
հակառակ իր բազմաթիւ յաղթանակներուն ԼըՊրանի աւարտական տարին լեցուն էր յուզումներով եւ լարուածութեամբ։ Իր 18-ամեակի կապակցութեամբ ԼըՊրանu իր մօրմէն «Համըր Հաշ 2» մակնիշ ինքնաշարժ նուէր կը ստանայ։ Մայրը ինքնաշարժի համար վարկ կը վերցնէ դրամատունէն որպէսզի կարողանայ գումար ապահովէ իր որդւոյն ապագայ արհեստավարժ մարզիկ դառնալու համար: Այս երեւոյթը OHSAA-ի կողմէն կ՝ արժանանայ լուրջ հետաքննութեան, քանի որ ըստ կառոյցի կանոնակարգին՝ որ հանդէս եկող սիրողական մարզիկը իր մարզական ցուցաբերումներուն համար իրաւունք չունի 100 տոլարէն աւելի արժէք ունեցող պարգեւ ընդունիլ։ Բացի այդ Ճէյմսը քաղաքային հագուստի խանութէն նուէր կը ստանայ երկու պասքեթպոլային մարզաշապիկ, իւրաքանչիւրը՝ 845 ԱՄՆ տոլար արժողութեամբ՝ խանութի համար գովազդային պաստառով նկարահանուելու դիմաց, ինչ որ արդէն OHSAA-ի կանոններու պաշտօնական խախտում էր։ ԼըՊրանը կը զրկուի դպրոցական մրցումներուն մասնակցելու իրաւունքէն, որ սակայն յետագային կը կրճատուի մինչեւ երկու հանդիպումի, եւ որմէ ետք միայն ան կրկին կը վերադառնայ։