Թենիսի Արմուկ

Թենիսի Արմուկ, (Lateral Epicondylitis, որ սովորաբար յայտնի է իբրեւ թենիսի արմուկ, ուռեցքն է այն ձգաններուն (tendons), որոնք դաստակը ափէն ետեւ քաշուած կը պահեն:
Ձգանը կոշտ լար մըն է, որ մկանները կը միացնէ ոսկորներուն: Այն ձգանը, որ ամենայն հաւանականութեամբ, կը ներգրաւուի «թենիսի արմուկին» մէջ,  կը կոչուի extensor carpi radialis brevis: Թենիսի արմուկը սովորաբար կ՛ախտորոշուի 30-50 տարեկան տղամարդոց եւ կիներուն մօտ:


== Թենիսի Արմուկին Յառաջացումը ==
Թենիսի արմուկը, ինչպէս ենթադրել կու տայ անուանումը, յաճախ կը յառաջանայ թենիսի ռաքեթի հարուածի ուժին պատճառով, երբ գնդակները հարուածելու ըլլանք backhand-ի դիրքով: Մեր նախաբազուկի (forearm) մկանները, որոնք կը կապուին արմուկի արտաքին մասին, կրնան ցաւիլ աւելորդ լարուածութենէն: Թենիս խաղցած ժամանակ, երբ backhand-ի հարուած կատարենք, մեր արմուկի ծայրը հասնող ձգանները կրնան վնասուիլ:
«Թենիսի արմուկ»-ը կրնայ յառաջանալ հետեւեալ ձեւերով.

Սխալ backhand-ի հարուած,
Ուսի եւ դաստակի տկար մկաններ ունենալու պատճառով,
Օգտագործելով թենիսի ռաքեթ, որ չափազանց պինդ է կամ չափազանց կարճ,
Ռաքեթի այլ մարզաձեւեր, ինչպիսիք են racquetball-ը կամ squash-ը,
Հարուածելով գնդակը ռաքեթի կեդրոնէն կամ հարուածելով ծանր եւ թաց գնդակներ:Այնուամենայնիւ, բազմաթիւ մարդիկ, որոնք կը տառապին «թենիսի արմուկ»-էն, թենիս չեն խաղար: Խնդիրը կրնայ յառաջանալ որեւէ մէկ կրկնուող շարժումէ: «Թենիսի արմուկ»-ի այլ պատճառներէն են.

Ներկարարութիւնը` վրձինով կամ գլանիկով (roller),
Սղոցի օգտագործումը,
Համակարգիչի մաուսի օգտագործումը,
Ձեռքի այլ գործիքներու յաճախակի օգտագործումը կանոնաւոր կերպով,
Օգտագործելով ձեռքի կրկնուող շարժումներ (մսագործները, երաժիշտները, ատամնաբուժները, փականագործները (plumbers), ատաղձագործները…):


=== «Թենիսի Արմուկ»ին Ախտանիշները ===
Սկիզբը կրնայ ունենալ ցաւ կամ այրուածք  նախաբազուկի եւ արմուկի արտաքին մասին մէջ: Ժամանակի ընթացքին այդ ցաւը կը զօրանայ: Եթէ շարունակուի այս վիճակը պատճառող գործողութիւնը, ցաւը կրնայ տարածուիլ մինչեւ դաստակ, նոյնիսկ` հանգիստի ժամանակ: Ցաւը կրնայ շարունակուիլ նաեւ, երբ հիւանդը թեւը եւ ձեռքը, ափը վար առած, կը դնէ սեղանին վրայ եւ կը փորձէ բարձրացնել ձեռքը դիմադրութեան դէմ:
Կարելի է նաեւ ցաւ զգալ, երբ հիւանդը կը փորձէ բարձրացնել եւ բռնել փոքր առարկաները (սուրճի գաւաթը բռնած, կամ դրան բռնակը դարձուցած ժամանակ): Թոյլ բռունցքը նաեւ «Թենիսի Արմուկ»ի ախտանիշ մըն է:
«Թենիսի Արմուկ»ի ախտանիշները կրնան նմանիլ այլ բժշկական խնդիրներու կամ պայմաններու ախտանիշներուն: Ախտորոշման համար հարկ է միշտ այցելել բժիշկին:
Բուժաշխատողը սովորաբար կրնայ ախտորոշել «թենիսի արմուկ»ը ֆիզիքական քննութեամբ: Որոշ դէպքերու պարագային, կարելի է կատարել որոշակի քննութիւններ, ինչպիսիք են`

Շողանկար (X-ray)` արմուկի ոսկորներուն նայելու համար, տեսնելու, թէ արդեօ՞ք արմուկին մէջ յօդի բորբոքում կայ:
MRI-ը կրնայ ցոյց տալ ձեր ձգանները եւ գաղափար տալ վնասի ծանրութեան մասին: Վիզի MRI-ը կրնայ ցոյց տալ, թէ արդեօ՞ք վիզի յօդերու բորբոքումը կամ ողնայարի տիսքի հետ կապուած խնդիրները ձեռքի ցաւը կը յառաջացնեն:
Արմուկի էլեքթրոմիոկրաֆին (EMG) կրնայ ցոյց տալ, թէ արդեօ՞ք հիւանդը ունի ջիղերու խնդիրներ, որոնք կրնան յառաջացնել այս տեսակի ցաւ:


=== «Թենիսի Արմուկ»ի բուժում ===

Կարեւոր է խուսափիլ շարժումներէ, որոնք յառաջացուցած են վնասուածքը: Բուժումը կրնայ ներառել`

Հանգստանալ եւ դադար առնել այն գործողութենէն, որ կը յառաջացնէ սոյն ախտանիշները,
Սառի պարկեր (բորբոքումը նուազեցնելու համար),
Մկանները երկնցնելու (stretch) եւ զօրացնելու վարժութիւններ,
Հակաբորբոքային դեղեր (օրինակ` Ibuprofen կամ Naproxen):Եթէ այս բուժումները արդիւնք չտան, բուժաշխատողը կրնայ հիւանդին հետ խօսիլ հետեւեալի մասին.

Այդ բաժինը քանի մը շաբաթ անշարժ պահելու համար կապել կամ «Թենիսի արմուկ»ի յատուկ գօտի օգտագործել,
Սթերոյիտներու, փլազմայի կամ պոթոքսի ներարկումներ, որոնք կ'օգնեն նուազեցնելու ուռեքն ու ցաւը,
Անդրձայնային (ultrasound) յատուկ միջոց մը, որ կրնայ օգնել կոտրելու սպիացած հիւսուածքը, առատացնել արեան հոսքը եւ նպաստել բուժման,
Վիրահատութիւն (հազուադէպ պարագաներու):


== «Թենիսի արմուկ»ը կանխարգիլելու միջոցներ ==
Ձեռքերը ճկուն եւ ամուր պահել,
Խուսափիլ կրկնուող շարժումներէ,
Նախքան մարզուիլը կամ ձեռքերը օգտագործելը մարզային կամ այլ կրկնուող շարժումներու համար` տաքցնել մկանները,
Եթէ ռաքեթային մարզաձեւ մը կը խաղայ անհատը, վստահ ըլլալ,որ օգտագործածը յարմար է իրեն համար:


=== Բժիշկին հետ կապուելու պարագաներ ===
Եթէ ցաւը կամ շարժելու դժուարութիւնը կ'ազդէ ամէնօրեայ գործունէութեան վրայ,
Եթէ ցաւը չի լաւանար, կամ կը վատթարանայ բուժման ընթացքին,
Եթէ ուռեցք մը կամ գունդ մը կ'ըլլայ ձեռքին վրայ: