armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սերգէյ Փարաջանովի Թանգարան

Սերգէյ Փարաջանովի թանգարան, հիմնադրուած է 1988-ին Հայաստանի ժողովրդական արուեստի պետական թանգարանին մէջ կազմակերպուած Սերգէյ Փարաջանովի գործերուն Հայրենիքի մէջ առաջին ցուցահանդէսէն ետք։
Անիկա Երեւանի ամենաշատ այցելուներ ունեցող թանգարաններէն է։ Թանգարանը կը ներկայացնէ Փարաջանովի բազմազան գրական եւ գեղարուեստական ժառանգութիւնը։


== Պատմութիւն ==
«Ձորագիւղ» ազգագրական թաղամասին մէջ Սարգիս Փարաջանեանցի կը յատկացուի երկու կից կառոյց՝ բնակութեան եւ թանգարանի համար։ 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժին ընկերա-տնտեսական հիմնահարցերուն պատճառով թանգարանը կը բացուի միայն Յունիս 1991-ին, Փարաջանովի մահէն մէկ տարի ետք։
Թանգարանին հիմնադիր տնօրէնը Զաւէն Սարգսեանն է։ Թանգարանը Երեւանի մշակութային կեդրոններէն մէկն է, յայտնի է իր ցուցահանդէսներով, հրապարակումներով, պատուաւոր ընդունելութիւններով՝ ներառեալ Երեւանի «Ոսկէ ծիրան» միջազգային շարժապատկերի փառատօնի հիւրերուն։ Փաուլօ Քոելօ, Վիմ Վենդերս, Միքայէլ Վարդանով, Տոնինօ Գուերա, Էնրիքա Անթոնինի, Ատոմ Էգոյեան, Նիկիտա Միխալկով, Վլատիմիր Փութին, Ալեքսանդր Լուկաշէնկօ, Եւգենի Եւտուշէնկօ, Արնոլտ Ռիւտէ, Վալտաս Ատամկուս, Տարիա Հալոնէն, Տոնալտ Կնուտ այս եւ այլ յայտնի մարդիկ այցելած են թանգարանը։


== Ցուցադրութիւն ==
Թանգարանը կը գտնուի աւանդական կովկասեան ոճի երկյարկանի կառոյցին մէջ։ Թանգարանին հաւաքածոն կը կազմեն շուրջ 1600 ցուցանմուշներ, որոնց հիմնական մասը Փարաջանովի աշխատանքներն են՝ ինչպէս տարբեր պարագաներ, քոլաժներ, գծանկարներ, ֆիլմերու համար եղած նախագիծեր, տիկնիկներ, գլխարկներ, ինչպէս նաեւ կենդանութեան օրով Փարաջանովի կամքով Երեւան տեղափոխուած թիֆլիսեան տան կահ-կարասին եւ անձնական իրերը։ Փարաջանով խորհրդային իշխանութիւններու որոշումով 15 տարի զրկուած է շարժապատկերի արուեստէն, որոնցմէ 1974-1978 եւ 1982 թուականները անցուցած է խիստ ոճի ճամբարներու եւ բանտերու մէջ։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին նաեւ չհրատարակուած  թատերական նախագիծեր,  թատերատետրեր եւ զանազան գեղարուեստական գործեր, որոնք Փարաջանով ստեղծած է բանտին մէջ գտնուած տարիներուն։ Թանգարանին ցուցադրութեան մէջ ընդգրկուած է շուրջ 700 ստեղծագործութիւն։ Ցուցանմուշներու կարգին կան երկու վերականգնուած յիշատակի սենեակներ, փառատօններու մրցանակներ՝ Ֆետերիքօ Ֆելինիի (federico fellini), Լիլիա Պրիքի (Lilya Brik), Անտրէյ Թարքովսքիի (Andrei Tarkovsky), Միքայէլ Վարդանովի (Mikhail Vartanov) եւ Եուրի Նիկուլինի (Yuri Nikulin)  ստորագրութեամբ նամակներ, թանգարան այցելած աշխարհահռչակ անձերու՝ Թոնինօ Կուերայի (Tonino Guerra), Վլատիմիր Փութինի եւ Ռոման Բալայեանի նուէրները։
Ռոման Բալայեան թանգարանին մասին ֆիլմ մը նկարահանած է՝ «Գիշերը Փարաջանովի թանգարանում»։
Թանգարանը կազմակերպած է շուրջ 60 ցուցահանդէսներ, ինչպէս Քանի, Աթէնքի, Թոքիոյի, Մոսկուայի, Հռոմի, Թեհրանի, Հոլիուըտի եւ այլուր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Սերգէյ Փարաջանովի թանգարանը AV Production կայքին մէջ
http://www.parajanov.com/museum_info.html
http://www.museum.com/jb/museum?id=26699
Սոնիա Շիրակեան Պլէքուէլ

Սոնիա Շիրակեան Պլէքուէլ, (22 Փետրուար 1928(1928-02-22),  - 3 Մարտ 2020(2020-03-03), Florence, Հարավային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) դուտրն էր Հայ վրիժառու ՀՅԴ անդամ «Նեմեսիս»ի գործիչ Արշաւիր Շիրակեանի, որ սպանած էր Սայիտ Հալիմ Փաշան ու Ճեմալ Ազմին:


== Կենսագրութիւն ==
Սոնիա Շիրակեան Պլէքուէլ հասակ առած էր ծննդավայրին հայաբնակ Ուաշինկթնը Հայթցի մէջ։ Շրջանաւարտ էր Գոլոմպիա համալսարանի Պարնարտ աղջկանց դպրոցէն (The Barnard School for Girls) եւ այնուհետեւ յաճախած՝ Սմիթ Քոլէճ եւ աւարտած 1949 Պսակաւոր արուեստի աստիճանի փիլիսոփայութեան ճիւղ։
Կ'աշխատակցէր Նիւ Ճըրզիի «Պըրկըն Ռէքըրտ» թերթին (The Bergen Record (NJ)), ուր ան կը նշանակուի «Փուլիթցըր» մրցանակին:
ՄԱԿէն ներս ան կը գործէ որպէս հայերէն լեզուի թարգմանիչ: Կը հրատարակէ հօրը յուշերը 1976-ին:
1960-ին կը տեղափոխուի Ուաշինկթըն աշխատելու Նիւ Ճըրզիի ծերակուտականին գրասենեակը, ուր կը հանդիպի ապագայ իր ամուսնոյն՝ Ֆրետերիք Պլէքուէլին:


== Աղբիւրներ ==
Պայքար Շաբաթաթերթ Մարտ 15 2020
Sonia Shiragian Blackwell of Florence, South Carolina 2020 Obituary
In Loving Memory of Sonia Shiragian Blackwell
In Loving Memory of Sonia Shiragian Blackwell / HyeTert 2020-03-06
The Armenian Mirror-Spectator 14 March 2020
Անդրանիկ Քոչարեան

Անդրանիկ Գրիգորի Քոչարեան  - հայ քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամաւոր, ՀՀ ԱԺ Պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան հարցերու մշտական յանձնաժողովի նախագահ։


== Կենսագրութիւն ==
1983թ. աւարտել է Երեւանի պետական բազմարուեստեան (Polytechnic) հիմնարկի (cybernetics) կառավարման արուեստի կաճառի (automaton (/ɔːˈtɒmətən/ ) ինքնաշարժ գործիքի կառավարման համակարգեր բաժինը: Ճարտարագետ: 2000թ.՝ Երեւանի պետական համալսարանի իրաւաբանական կաճառը: Իրաւաբան
1983-1990թթ. աշխատեր է Երեւանի մաթեմաթիկական մեքենաներու գիտահետազօտական հիմնարկի ճարտարագէտ: 1990-1991թթ.՝ ՀՀ ներքին գործերու նախարարի առաջին տեղակալ: 1991-1995թթ.՝ ՀՀ պաշտպանութեան նախարարի առաջին տեղակալ: 1994-1996թթ.՝ Աղէտի գօտիին մէջ կառավարութեան արտակարգ լիազօր ներկայացուցիչ: 1999-2000թթ.՝ ՀՀ վարչապետի խորհդական պաշտպանութեան, ազգային անվտանգութեան, ներքին գործերու եւ աշխատակազմի քաղաքականութեան հարցերով:
2000-2005թթ.՝ «Հասարակութիւնն ընդդէմ ահաբեկչութեան» հկ ազգային անվտանգութեան եւ պաշտպանութեան գիծով անկախ փորձագէտ: 2008-2009թթ.՝ Երեւանի մէջ 2008թ. Մարտ 1-ի իրադարձութիւնները քննող փաստահաւաք խումբի անդամ, փորձագէտ: 2012 թուականէն «Ժողովրդավարութեան, անվտանգութեան եւ զարգացման հայկական կեդրոն» հկ նախագահն է:
1995-1999թթ.՝ ԱԺ պատգամաւոր: ԱԺ «Հանրապետութիւն» խմբակցութեան անդամ: Անկուսակցական:
2018թ. Դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամաւոր ընտրուեր է «Իմ Քայլը» կուսակցութիւններու դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով:
2019թ. Յունուար 18-ին ընտրուեր է ՀՀ ԱԺ պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան հարցերու մշտական յանձնաժողովի նախագահ:
Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ:


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարում
Կաղապար:ՀՀ Ազգային ժողովի պաշտպանութեան, ազգային անվտանգութեան եւ ներքին գործերու մշտական յանձնաժողովի նախագահները
Պաքուի Գրիգոր Լուսաւորչի Անուան Դպրոց

Բաքու-ի Գրիգոր Լուսաւորիչի անուան դպրոց, Բաքու-ի հայերը 1864 թուականին բացած են Գրիգոր Լուսաւորիչի անուան ուսումնարան։ Ունեցած է երկու դասարան, ուր դասավանդուած է նաեւ ֆրանսերէն։ Պահուած է Բաքու-ի մարդասիրական օգնութեան հաշուին։
Հետագայ տասնամեակներու փաստաթղթերու մէջ այս դպրոցը չէ հիշատակուած։ Յայտնի է միայն, որ 1906-07 ուստարու Բաքու-ի մէջ նորէն գործած է Գրիգոր Լուսաւորիչի անուան միդասեան արական դպրոց։


== Տե՛ս նաեւ ==
* Բաքու


== Գրականութիւն ==
«Մեղու Հայաստանի», 1866, թիւ 25։* «Մեղու Հայաստանի», 1867, թիւ 15։


== Աղբիւրներ ==
1822 թուական

1822 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 22րդ տարին


== Դէպքեր ==


==== Սեպտեմբեր ====
8 - 13 Սեպտեմբեր․ Սփեցեսի նաւամարտը (1822) կամ Նաֆփլիոյի նաւամարտ եւ կամ՝ Արմաթայի նաւամարտ (յուն․՝ Ναυμαχία των Σπετσών կամ Ναυμαχία του Ναυπλίου)․ յոյներուն եւ օսմանցիներուն միջեւ տեղի ունեցած վճռական նաւամարտ, Յունական 1821-ի Ապստամբութեան ընթացքին։


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1822 ծնունդներ

Սեպտեմբեր 16՝ Ծերենց (Յովսէփ Շիշմանեան, մ.1888), գրող, բժիշկ եւ պատմավիպագիր
Դեկտեմբեր 25՝ Ստեփան Արսլանեան (մ.1901), բժշկապետ, զօրավար, բանասէր


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1822 մահեր
Հերմոն Արաքս

Հերմոն Արաքս, ծնած է Պոլիս։ Նախակրթութիւնը ստացած է էսաեան վարժարանի, եւ երկրորդական ուսումը՝ Կեդրոնական լիսէի մէջ։ 1952 թուականին աւարտած է Իսթանպուլի Համալսարանի բժշկական ճիւղը։
Որպէս պահեստի սպայ Կեսարիոյ մէջ պաշտօնավարելէ ետք, վեց տարի յօժարակամ մնացած է նոյն քաղաքին մէջ, իր ասպարէզը ի գործ դնելով։ 1957 թուականին ամուսնացած է Ռիթա Համամճեանի հետ, եւ 1958 թուականին հայր դարձած՝ Րաֆֆիին։
Տօքթ. Հ. Արաքս 1959 թուականին Պոլիս վերադառնալով, 1963 թուականին վկայուած է որպէս ներքին հիւանդութեանց մասնագէտ։ Իսկ 1972 թուականին աւարտած է համալսարանին սրտարանութեան բաժինը, պատրաստելով սրտի եւ երակային հիւանդութեանց մասնագիտութեան թէզը։
1976 թուականին մասնակցած է Ամսթերտամի մէջ կայացած Եւրոպայի Սրտաբանութեան 7-րդ համագումարին եւ անձամբ ներկայացուցած է իր թէզին ամփոփումը, Պոլսոյ սրտաբանութեան ֆաքիւլշէի անունով։
1943 թուականէն սկսեալ աշխատակցած է «Ժամանակ», «Այսօր», «Նոր Օր», «Մարմարա», «Հանդէս Մշակոյթի», «Ս. Փրկիչ» թերթերուն, պարբերաթերթերուն եւ «Երջանիկ» տարեգիրքին, ստորագրելով շուրջ երկու հարիւր յօդուածներ ընկերային եւ բժշկական նիւթերու մասին եւ 12 պատմուածքներ։
Պատմուածքներու այն շարքը որ «Էջեր Բժիշկի Մը Օրագրէն» խորագիրը կը կրէ, ներշնչուած է Ռուբէն Սեւակէն, եւ կը ձգտի բժշկական փորձառութիւնները պատմուածքի ձեւով ներկայացնել։
Էսաեան եւ Կեդրոնական Սանուց Միութեանց մէջ 15 տարի ստանձնած է Գրական եւ Գիտական եւ Յանձնախումբերուն ատենապետութեան պաշտօնը եւ տուած՝ շարք մը բանախօսութիւններ, որոնք հետագային լոյս տեսած են թերթերու մէջ:
1976 թուական

1976 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու 76րդ տարին է


== Դէպքեր ==
Մոնաքոյի մրցաշարքին Նիքի Լաուտա յաղթանակ կը հանդիսանայ


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1976 ծնունդներ


==== Յունուար ====
24 Յունուար Լուգաս Պալեան արժանթինցի հայազգի քաղաքական գործիչ
28 Յունուար Ռիք Ռօս Rick Ross Ուիլիըմ Լեոնարտ Րապըրթզ II ամերիկացի րեփր


==== Ապրիլ ====
25 Ապրիլ Դիմ Տանգըն Timothy Theodore Duncan ամերիկացի նախկին պասքեթպոլիստ


==== Սեպտեմբեր ====
27 Սեպտեմբեր Ֆրանչեսքօ Թոթթի Francesco Totti իտալացի ֆութպոլիստ


==== Հոկտեմբեր ====
04 Հոկտեմբեր Ալիսիա Սիլուերսթոն Alicia Silverstone ամերիկացի դերասանուհի


==== Դեկտեմբեր ====
30 Դեկտեմբեր Վերժինի Կիւյօ Virginie Guyot ֆրանսացի օդաչու


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1976 մահեր


==== Յունուար ====
12 Յունուար Ակաթա Քրիսթի Agatha Christie (ծն.1890) անգլիացի գրող


==== Փետրուար ====
08 Փետրուար Ալպերթ Խաչատուրով Альберт Иосифович Хачатуров (ծն.1930, Թաշքէնթ) խորհրդային, ուզպեքական թատերական գործիչ


==== Ապրիլ ====
05 Ապրիլ Հաուըրտ Ռոպարտ Հիւզ Howard Robard Hughes Jr. (ծն.1905) ամերիկացի տնտեսագէտ, ֆիլմի արտադրիչ եւ ֆիլմի բեմադրիչ


==== Յուլիս ====
20 Յուլիս Մաքս Մաքսուտեան Max Maxudian (ծն.1881) ֆրանսահայ դերասան
Խորհրդապաշտութիւն

Խորհրդապաշտութիւն (երբեմն կ'ըսուի խորհրդանշապաշտութիւն, կամ պարզապէս սէմպոլիզմ), 19-րդ դարու բ. կիսու գրական ուղղութիւն-դպրոցներէն գլխաւորը։ Կազմուած՝ նախ ֆրանսական, ապա եւրոպական այլ գրականութիւններու մէջ, առաւելաբար՝ բանաստեղծութեան։


== Խորհրդապաշտութեան բնորոշ գիծեր ==
Զգայարանքներու ընծայած կարեւորութիւնը, անոնց մշակումը որպէսզի աշխարհը տեսնեն «սովորականէն տարբեր» ձեւով։
«Իմաստներու» երկրորդ աշխարհի մը գոյութիւնը, աշխարհ որ կը պահուի նիւթեղէն հասարակ երեւոյթ- աշխարհին ետին։ Այդ երկրորդ աշխհարն է, որ բանաստեղծը պիտի սորվի ընկալել զգայնութիւններով գոյներու, բոյսերու, հնչիւններու։
Սեդրակ Աբդալեան

Սեդրակ Աբդելեան (1894, Սեբաստիա - 1963), փրոֆէսօր, Երկրաբան, հանքաբան եւ բնագէտ։


== Կենսագրութիւն ==
Նախնական եւ երկրորդական ուսումը առած է Էսկի-Շէհիր, հետեւած Փարիզի «École Special des Travaux Publics»-ի դասընթացքներուն յետոյ մտած Sorbonneի համալսարանը ու աւարտած երկրաբանութեան, հանքաբանութեան եւ Ֆիզիքական աշխարհագրութեան բաժինները՝ «licencié es sciences & Docteur es sciences» աստիճաններով:
Վարած է երկրաչափի եւ հանքային խուզարկուի պաշտոններ՛ Թուրքիոյ Յունաստանի եւ Ֆրանսայի մէջ, 1925-ին Փարիզէն անցած է Հայաստան եւ պետական Համալսարանի Երկրաբանութեան եւ հանքաբանութեան ամպիոնի փրոֆէսօր եւ վարիչ եղած, կատարելով միաժամանակ երկրաբանական հանքաբանական հետազօտական աշխատանքներ Հայաստանի զանազան վայրերը:


== Գործեր ==
Աբդալեանի լոյս ընցայած կարեւոր գործերն են.

«L'Epire Meridionale et ses gisements petrolifere»s (Paris 2e edition 1936),
«Le Zanguezour sismique» (հրատարակութիւն Փարիզի համալսարանի 1935),Ունի նաեւ անտիպ գործեր: 


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ․ Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938 Պուքրէշ, հատոր Ա․, էջ 14։
1578 թուական

1578 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 78րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1578 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1578 մահեր
Աշոտ Ալեքսանեան (ազատամարտիկ)

Աշոտ Ալեքսանեան (14 Յուլիս 1974(1974-07-14), Ստեփանակերտ, Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 4 Նոյեմբեր 1992(1992-11-04)), հայ ազատամարտիկ, Արցախեան Ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրութիւն ==
Աշոտ Ալեքսանեան ծնած է 1974 14 Յուլիսին Ստեփանակերտ քաղաքին մէջ։ 1989 թուականին աւարտելով թիւ 3 միջնակարգ դպրոցի ութներորդ դասարանը՝ մասնագիտութիւն ձեռք բերելու նպատակով աշխատանքի անցած է ինքնաշարժի ծառայութեան հիմնարկութեան մէջ։ Արցախի մէջ սկսած ազգային-ազատագրական շարժումը շուտով կլանած է նաեւ անոր, կամաւորագրուած է չորրորդ գումարտակին մէջ, մասնակցած է շարք մը մարտերու։ Զոհուած է 4 նոյեմբեր 1992-ին «Ճիլոտի» բարձունքի համար մղուած մարտին ընթացքին։ Հետմահու պարգեւատրուած է ՀՀ «Արիութեան համար» մետալով։ Ամուսնացած չէր։
Կը հանգչի Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը մէջ։
Ճորտան Կավարիս

Ճորտան Ճէյմզ Կավարիս (անգլերէն՝ Jordan James Gavaris, ծն․՝ 25 Սեպտեմբեր 1989, Օնթարիօ (Քանատա)), Քանատացի դերասան է, առաւել ծանօթ է Ֆիլիքս Տօքինզի (Felix Dawkins) մրցանակ շահած իր դերով, քննադատներու կողմէ բարձր դրուատանքի արժանացած «Սեւ Որբը» (Orphan Black) BBC America-ի եւ Space-ի հեռատեսիլային դրուագաշարին մէջ։


== Մանկութիւն եւ պատանեկութիւն ==
Կավարիս ծնած է Քալէտոն՝ Օնթարիօ, Քանատա։ Հայրը յոյն գաղթական էր, իսկ մայրը՝ հիւսիս-եւրոպական արմատներով գանատացի։ Կավարիս երեք զաւակներէն կրտսերն է։


== Գործունէութիւն ==

Կավարիս գեղարուեստական իր առաջին դերը խաղաց գանատական անկախ ֆիլմի մը մէջ՝ «45 Պտոյտ Վայրկեանի Ընթացքին» (45 R.P.M), ուր իր խաղընկերներն էին Մայքլ Մէտսէն (Michael Madsen), Քիմ Քօաթս (Kim Coates) եւ Ամանտա Փլամմէր (Amanda Plummer) ։ 2010-ին ան խաղաց Cartoon Network-ի «Անբնական Պատմութիւն» (Unnatural History) խաղարկային դրուագաշարին մէջ։ Ատկէ զատ Կավարիս սկսաւ խաղալ գլխաւոր դերերէն մէկը BBC America-ի 
եւ գանատական Space-ի նոր «Սեւ Որբը» (Orphan Black) դրուագաշարին մէջ։

2010-ին Playback հանդէսին, Panavision Canada ընկերութեան եւ Շարժանկարի ու Հեռատեսիլի Գանատական Փառքի Սրահ-ին կողմէ Կավարիս ներառուեցաւ «Դիտելու Լաւագոյն Տասնեակ 2010» ցանկին մէջ։ Անցեալին այս ցանկին մէջ ներառուած էին նաեւ Նինա Տոպրեւ (Nina Dobrev) եւ Քսավիէ Տօլան (Xavier Dolan)։
«Սեւ Որբը» դրուագաշարին մէջ խաղացած Ֆիլիքս Տօքինզի դերին համար Կավարիս 2014-ին շահեցաւ Canadian Screen Award մրցանակը՝ իբր Լաւագոյն Աջակցող Դերասան, ինչպէս նաեւ Constellation Award մրցանակը՝ դրուագի մը մէջ լաւագոյն դերակատարումի համար։ Օգոստոս 18, 2014-ին «EWwy Award» մրցանակաբաշխութեան ատեն Կավարիս ճանչցուեցաւ Լաւագոյն Աջակցող Դերասան՝ տրամաթիք դրուագաշարի մէջ։
2016-ին Կավարիս աջակցող դերով հանդէս եկավ Կաս Վան Սէնթի (Gus Van Sant) «Ծառերու Ծովը» (Sea of Trees) ֆիլմին մէջ, ուր իր խաղընկերները եղան Մէթիու ՄըքՔօնահի (Matthew McConaughey) եւ Քէն Ուաթանապէ (Ken Watanabe):


=== Մամուլի մէջ ===
Անգլիական շեշտը, որ Կավարիս կը գործածէ Ֆիլիքս Տօքինզի դերին համար, այնչափ բնական կը թուի, որ Entertainment Weekly հանդէսին լրագրող Տալթօն Ռոսս (Dalton Ross), գիտնալով իսկ որ Կավարիս բրիտանացի չէ, «ամբողջապէս վստահ չէ թէ ատիկա իր (Կավարիսի) բնական շեշտը չէ, այլ՝ կեղծուած»։ Կավարիս կը պատմէ Ռոսսին, որ իր խաղընկերներ Միխիլ Հէօյսման (Michiel Huisman), Ճէրօմ Ֆլինն (Jerome Flynn) եւ Մարիա Տօյլ Քէննետի (Maria Doyle Kennedy) կը կարծէին թէ ինք անգլիացի է․


== Անձնական կեանք ==
Կավարիս բաց միասեռական է․ 2012-ի Սեպտեմբերէն կը հանդիպի դերասան Տէվըն Կրայի (Devon Graye) հետ:


== Ֆիլմացանկ ==


=== Շարժանկար ===


=== Հեռատեսիլ ===
1604 թուական

1604 թուական, նահանջ տարի, 17րդ դարու չորրորդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1604 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1604 մահեր
Տոլորես Օ'Րիորտան

Տոլորես Մերի Այլին Օ’Րիորտան (անգլերէն՝ Dolores Mary Eileen O’Riordan, 6 Սեպտեմբեր 1971-15 Յունուար 2018), իրլանտացի երգչուհի եւ երգահան, The Cranberries եւ D.A.R.K. րոք խումբերու երգչուհի


== Կենսագրութիւն ==


=== Վաղ Տարիներ (1971—1990) ===
Ծնած է ոչ հարուստ ագարակատէրեր Թերէնս Օ’Րիորտանի եւ Այլին Կրինսմիթի ընտանիքին մէջ Լիմերիքի արուարձանին մէջ, Իրլանտա։ Եօթ զաւակներէն կրտսերն էր։ Տոլորեսը հինգ եղբայր ունէր՝ Թերէնս, Պրէնտըն, Տանըլ, Փիճէյ, Ճոզէֆ եւ մեկ քոյր՝ Էնճելա անուներով։ Մանուկ ատենը երգած է եկեղեցիին երգչախումբին մէջ։ Հինգ տարեկանէն նուագած է դաշնամուր եւ շւի, 17 տարեկանէն՝ կիթառ։ Տիրապետած է քանի մը լեզուներ՝ անգլերէն, իռլանտերէն, ֆրանսերէն։


=== The Cranberries ===
1990 թուականին միացած է The Cranberries Saw Us խումբին, որը յետագային փոխած է անունը՝ դառնալով The Cranberries։ Տոլորէսը խումբին մէջ զբաղեցուցած է վոքալիստի տեղը։
The Cranberries խումբի Zombie երգը արտացոլած էր անոր երազանքը՝ իրլանտացի ժողովուրդը տեսնել կրած ցաւերեւ յանդեպ կարեկցանքով տոգորված խաղաղ վիճակի վերադարձած: 

Մասնակցած է տարբեր խումբերու եւ կատարողներու երգերու ձայնագրմանը՝ Moose (1992), Touch of Oliver (1993), Ճա Ուոպլ՝ «The Sun Does Rise» (1994): Սա երգի հիման վրայ տեսահոլովակ մը նկարուած է, ուր Տոլորէսը ձիւնաճերմակ կեղծամով է եւ նստած, ինչը մարզական վնասուածքէն ոտքի կոտրուածքի արդիւնք էր լերներուն դահուկավարելու պատճառաւ։ 1995 թուականին մասնակցած է Լուչանո Փաւարոթիի համերգին՝ անոր հետ երգելով «Ave Maria» երգը, իսկ Սայմըն Լէ Պոնի հետ կատարած է «Linger» երգը, մասնակցած է Nessun Dorma հիմնի կատարմանը, որը համերգի վերջին երգած են բոլոր մասնակիցները։


=== D.A.R.K.-ի Երգչուհի ===
2014 թուականի Ապրիլին որպէս երգչուհի եւ երգահան ամերիկեան Jetlag NYC ռոք խումբին միացած է, որ ձեւաւորած էին 2009 թուականին The Smiths խումբի նախկին պասիստ Էնտի Ռուրքին եւ տիճէյ Օլէ Քորեթսքին։ 2016 թուականին խումբը D.A.R.K. անուանակոչուած է եւ իր առաջին «Science Agrees» ալպիմը թողարկած է։


== Անձնական Կեանք ==
1994 թուականի Յուլիս 18-ին Օ’Րիորտանն ամուսնացած է Duran Duran խումբի նախկին հիւրախաղային մենեճըր Տոն Բեորթընի հետ, որմէ բաժնուած է 2014 թուականին։ Զոյգն ունեցած է երեք զաւակներ՝ տղա՝ Թէյլըր Պաքսթեր Պեորթոնը (ծն. 23.11.1997) եւ երկու աղջիկ՝ Մոլլի Լի Պեորթընը (27.01.2001) եւ Տաքոթ Ռէյն Պեորթընը (10.04.2005)։
Բնակած է Հոութ, Իրլանտա, սեպհականութիւն ունեցած է Քանատային եւ Սպանիոյ մէջ։


=== Դէպք Շանոնի Օդակայանին Մէջ ===
2014 թուականի Նոյեմբեր 10-ին Օ’Րիորտանը ձերբակալուած է Շանոնի Ճոն Քենետիի անուան օդակայանին Aer Lingus-ի թռիչքէն առաջ։ Յետագային երգչուհիին ներկայացուած է մեղադրանք երեք կետով՝ օդակայանի ոստիկանական երեք աշխատակիցներուն վրայ յարձակման համար։ 2016 թուականի Յունուար 20-ին կայացած դատական քննութեան արդիւնքին որոշուեցաւ դատավճիռի ժամկետը՝ 2016 թուականի Փետրուար 24. անոր պատիժը դիտարկուած էր ազատազրկում մինչեւ վեց ամիս կամ մինչեւ 1850 եւրոյի տուգանք։ Փետրուար 24-ին կայացած նիստին Օ’Րիորտանը պարտաւորուեցաւ վճարել 6000 եւրոյի տուգանք յօգուտ կարիքաւորներու՝ ճանչուելով քրէօրէն անմեղ, ատկէ բացի՝ դատարանը ճանչցաւ, որ տեղի ունեցածի ատենը ան կը տառապէր հոգեբանական խանգարումով։


=== Մահ ===
Հանկարծամահ եղած է 2018 թուականի Յունուար 15-ին Լոնտոն, ուր ժամանած էր նոր երգի ձայնագրման համար։
Խաղաղութեան Միջազգային Օր

Խաղաղութեան միջազգային օր, ոչ պաշտօնական անուանումը՝ աշխարհի խաղաղութեան օր, (ՄԱԿ-ի պաշտօնական լեզուներով.անգլերէն՝ International Day of Peace, ռուսերէն՝ Международный день мира, սպաներէն՝ Día Internacional de la Paz, արաբերէն՝ اليوم العالمي للسلام, չինարէն՝ 国际和平日, ֆրանսերէն՝ Journée internationale de la paix) ամէնամեայ տօն, որ կը նշուի 21 Սեպտեմբերին եւ նուիրուած է աշխարհի խաղաղութեան՝ աշխարհի մէջ պատերազմի եւ բռնութեան բացառման: Տօնը առաջին անգամ նշած են 1982-ին եւ այն մինչեւ օրս կը շարունակուի նշուիլ շատ ազգերու, քաղաքական և քաղաքացիական կազմակերպութիւններու ու խմբաւորումներու կողմէ: 2013-ին առաջին անգամ ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղարը օրուան գլխաւոր նպատակը ընդունեց «խաղաղասիրական կրթութիւնը»:
Այս օրը տօնելու համար, ՄԱԿ-ը կը հնչեցնէ իր՝ Նիւ Եորքի մէջ գտնուող կեդրոնակայանի խաղաղութեան զանգը: Զանգը պատրաստուած է աշխարհի բոլոր աշխարհամասերու (բացի Ափրիկէէն) երեխաներու նուիրաբերած մետաղադրամներէն, այն նուիրած է Ճափոնի Միաւորուած Ազգերու Միութեան կողմէ, իբրեւ «պատերազմի մարդկային կորուստները յիշելու» խորհրդանիշ: Զանգին վրայ գրուած է «Երկար կեանք աշխարհի բացարձակ խաղաղութեան»:
Օրը նշելու որոշումը ընդունուած է ՄԱԿ-ի գլխաւոր ժողովի 30 Նոյեմբեր1981-ի № A/RES/36/67 որոշմամբ:  Սկիզբը որոշուած էր տօնը նշել Սեպտեմբերի երրորդ Երեքշաբթի օրը, բայց յետագային՝ ՄԱԿ-ի գլխաւոր ժողովի 55-րդ նստաշրջանին՝ 28 Սեպտեմբեր 2001-ին տօնը ամրագրուեցաւ 21 Սեպտեմբերին (որոշում № A/RES/55/282):


== Օրուան թեմա ==
2018 - «Խաղաղութեան իրաւունք` Մարդու Իրաւունքներու Համընդհանուր Հհռչակագիր - 70»
2017 - «Յարգանք, անվտանգութիւն եւ արժանապատուութիւն բոլորին համար»
2016 - «Կայուն զարգացման նպատակները խաղաղութեան բաղադրիչ տարրերն են»
2015 - «Խաղաղութեան համար համագործակցումը իւրաքանչիւրի արժանաւոր գործն է»
2014 - «Ժողովուրդներու խաղաղութեան իրաւունք»
2013 - «Խաղաղասիրական կրթութիւն»
2012 - «Կայուն խաղաղութիւն՝ կայուն ապագայի համար»
2011 - «Խաղաղութիւն եւ ժողովրդավարութիւն, ըսէ կարծիքդ»
2010 - «Երիտասարդութիւնը խաղաղութեան եւ խաղաղութեան զարգացման համար»
2009 - «Ապառազմականացում եւ զէնքի տարածման կանխում»
2008 - «Մարդու իրաւունքներ եւ խաղաղութեան պահպանում»
2007 - «Խաղաղութիւնը ՄԱԿ-ի գլխաւոր կոչումն է»
Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցի (Պէյօղլու)

Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, Պոլսոյ Պէյօղլու թաղամասին մէւ։ Եկեղեցին գոյութիւն ունեցած է 16-րդ դարուն։ Յիշատակարանի մը արձանագրութեան մէջ գրուած է, թէ 1503 թուակիր Իւչ Հօրան անուն ձեռագիր կայսերակնիք մուրհակի մը համաձայն գնուած է եկեղեցւոյ հողը։


== Պատմութիւն ==
1805-ին Ղալաթիոյ Ս. Լուսաւորիչ Եկեղեցւոյ միւթէվէլլի Գրիգոր Ամիրա Գէորգեան-Չերազեան այլ ազգայիններու գործակցութեամբ, այլ ձեռագիրներու կարգին կը գտնէ նաեւ եկեղեցւոյ հողին գնման հէօճէթը, եւ գրեթէ նորէն գնելով հողը առաջին անգամ կառուցած է Ս. Էջմիածին մանկանց վարժարանը եւ ապա իր ստացած կայսերական հրովարտակով վարժարանը վերածած է եկեղեցիի, որուն օծումը կատարուած է 1807-ին ձեռամբ Ս. Էջմիածնի Ռումէլիի նուիրակ Տ. Ալիքսան Արքեպիսկոպոսի։
Տաճարը օծուիած է յանուն Ամենասուրբ Երրորդութեան։ 1810-ին եկեղեցին հրոյ ճարակ դարձած է։ Թէեւ եկեղեցին վերաշինելու ձեռնարկներ եղած են, բայց յաջողութեամբ չեն պսակուած։
Արդի եկեղեցւոյ հիմնարկէքը կատարուած է 1836-ին։ Մատթէոս Պատրիարք Չուխաճեանի նախագահութեամբ Համագումար Ժողովի որոշումով ձեռնարկուած է սոյն վերակառուցման աշխատանքներուն։ Միւթէվէլլի կարգուած է Պաղտասար Ամիրա Գասպարեան-Չերազեան։
Եկեղեցւոյ ճարտարապետներն են Կարապետ Ամիրա Պալեան, Յովհաննէս Ամիրա Սէրվէրեան ու վարպետ Մինաս Աղա։ Շինութիւնը աւարտիած է երկու տարիէն եւ 1838-ին պաշտամունքի բացուած է, ձեռամբ Ստեփանոս Աղաւնի Պատրիարքի։
1845-ին Եկեղեցւոյ մէկ մասը կրկին նորոգուած եւ 1846-ին բակին մէջ բացոած է Նարեկեան վարժարանը, որուն մէկ կողմը, յետագային կառուցուած է շէնք մը, որ ծառայած է իբրեւ որբանոց։
Շէնքը 1897-ին բուժարանի վերածուած է։ 
Եկեղեցին ու յարակից շէնքերը կը գրաւեն 1000 քռ. մեթր հող։ Սրբանկարները գործն են զարդանկարիչ հաճի Մկրտիչ Պչակեանի։ Եկեղեցին ունի կամարակապ ձեղուն, յունահռովմէական ճարտարապետական պազիլիկի ոճով։ Իսկ ներքնամասը կը ցոլացնէ կորնդական ոճ։ Կարեւոր վերանորոգութեան ու բարեզարդութեան ենթարկուեցաւ 1989ին։ Վերջին նորոգութիւնը կատարուած է 2000 թուականին, օծումը կատարուած ու պաշտամունքի վերաբացուած է ձեռամբ Գերշ. Տ. Շահան Ս. Արքեպիսկոպոս Սվաճեանի։
Եկեղեցւոյ բակին մէջ թաղուած են՝ Յակոբ Դ. Կաթողիկոս Ջուղայեցի 1598-1680, Իգնատիոս Պատրիարք Քաքմաճեան 1827-1869։
Յարութիւն Փաշապեզեան

Յարութիւն Կարապետ Փաշապեզեան (կամ՝ Թորոսի, 1872, Սիս, Գոզանի գաւառ, Ատանայի նահանգ- 12 Սեպտեմբեր 1922, Զմիւռնիա), հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1872 թուականին Ատանայի նահանգի, ԳԿոզանի գաւառի՝ Սիս քաղաքին մէջ։ Աւագ եղբայրը՝ Սարգիսը, եղած է բժիշկ եւ երիտասարդ տարիքին մահացած՝ հիւանդութենէ, կրտսերը՝ Միսաքը, եղած է դեղագործ։ Աւարտած է Սիսի ազգային վարժարանը։ 1907 թուականին աւարտած է Պէյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսական համալսարանի բժշկական բաժինը։ Վերադարձած է Սիս եւ կարճ ժամանակ աշխատած ներքին հիւանդութիւններու բժիշկ եւ մանկաբարձ։ Սիսի մէջ, Կիրակոս Պարիտեանի կինը՝ ծննդաբերութեան ժամանակ մեռնելուն պատճառով, մի քանի տարի եղած է դատական քաշքշուքներու մէջ։ Այդ պատճառով տեղափոխուած է Զմիւռնիա եւ կարճ ժամանակ անց դարձած է քաղաքի ճանաչուած բժիշկներէն մէկը։
1914-1918 թուականներուն՝ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ ծառայած է, որպէս զինուորական բժիշկ։ 1918 թուականին՝ պատերազմէն ետք, վերադարձած է Զմիւռնիա եւ աշխատած է զբաղած է բժշկութեամբ, իսկ որոշ ժամանակ՝ Ազգային հիւանդանոցի բժիշկ։ 1922 թուականի Սեպտեմբերի սկիզբը՝ Զմիւռ­նի­ոյ աղէ­տի ժամանակ, բազմաթիւ հայերու հետ գերի ընկած է թուրքերու ձեռքը եւ Սեպտեմբեր 12-ին յոյներու բարեկամ ըլլալու մեղադրանքով սպանուած է Քորտելիօ թաղամասին մէջ։
Կինը եւ զաւակները՝ 1945 թուականին, բնակութիւն հաստատած են Աթէնքի մէջ։


== Գրականութիւն ==
Քէլէշեան Միսաք, Սիս Մատեան, Պէյրութ, 1949։
Տէրենց Յ. (Տէր-Յակոբեան), Իզմիրի աղէտը եւ մեծ հրդեհին մանրամասնութիւնները, «Ազգ», Ե., 8.12.2007։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։