armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կարապետ Անդրանիկեան

Կարապետ Յովսէփ Անդրանիկեան (30 Ապրիլ 1951(1951-04-30), Ամման, Յորդանան), հայ մանրէաբան։ Կենսաբանական գիտութիւններու տոքթոր (1980), փրոֆեսոր (1989)։ ՀՀ ԳԱԱ պատուաւոր տոքթոր (2002)։


== Կենսագրութիւն ==
1970-1976 թուականներուն սորված է Պէյրութի ամէրիքեան համալսարանի կենսաբանութեան բաժնին մէջ։ 1977-1988 թուականներուն աշխատած է Գերմանիոյ Կեոթինկէնի համալսարանի մանրէաբանութեան հաստատութեան մէջ, 1989 թուականին՝ Համպուրկի տեխնիկական համալսարանի փրոֆէսոր, 1990 թուականին՝ նոյն համալսարանի մանրէաբանութեան հաստատութեան տնօրէն։
1993-1999 թուականներուն եւ 1997-1999 թուականներուն՝ էքսդրեմոֆիլ մանրէներու կենսատեխնոլոգիայի ուսումնասիրութեան եւ կիրառման համաեւրոպական համալիր ԳԱ տարբեր ծրագրերու ղեկավար։ 2011 թուականին Համպուրկի տեխնիկական համալսարանի նախագահն էԱշխատանքները կը վերաբերին Էքսդրեմոֆիլ մանրէներու կենսատեխնոլոգիային։


== Պարգեւներ ==
Գերմանիայի Դաշնային նախագահի «Ավանդական պարգեւ», 2004


== Արտաքին յղումներ ==
Prof. Dr. Dr. Garabed Antranikian
Garabed Antranikian
Ժենիա Ադամեան-Քալանդարեան

Ժենիա Ադամեան-Քալանդարեան ծանօթ է որպէս Հայ Յեղափոխական Գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Ժենիա Ադամեան-Քալանդարեան, Թամարա Ադամեան-Ներսէսեանի կրտսեր քոյրն էր։ Ժենիա հետեւելով իր մեծ քրոջ օրինակին, փոքր տարիքէն կ՚անդամակցի Թիֆլիսի յեղափոխական «Նարոդնայա Վոլիա»յի կուսակցութեան։
1888-1889 թուականներուն որոշ դեր կը կատարէ «Երիտասարդ Հայաստան»ի կազմութեան մէջ եւ քանի մը տարի ետք երբ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը կը հիմնուի ան կը մտնէ շարքերը եւ մինչեւ իր մահը՝ հաւատարմօրէն կը ծառայէ։ Թիֆլիսի Օրիորդաց Գիմնազիան աւարտելէ ետք, կ՚որոշէ Երկիր անցնիլ եւ ուսուցչութեան ասպարէզի նուիրուիլ։ Ժենիայի ծնողքը եւ ազգականներ չէին ուզէր որ իրեն պէս երիտասարդ մը Տաճկահայաստան անցնէր, որ այդ օրերուն արհաւիքներով լեցուն էր։ Սակայն, Սիմոն Զաւարեան որ այդ Տրապիզոնի դպրոցի մը տեսուչն էր Ժենիային կը հրաւիրէ իբր ուսուցչուհի եւ ան կ՚ընդարաջէ առաջարկը։
Դժբախտաբար, թուրք կառավարութիւնը կասկածելով իր վրայ որպէս վտանգաւոր յեղափոխական անմիջապէս իրէն կը հեռացնէն։ Ժենիա կը վերադառնայ Թիֆլիս եւ կը նուիրուի ՀՅԴ-ի կուսակցական գործերուն։ Ժենիային տան մէջ, կուսակցութիւնը կը տպէ իր առաջին թռուցիկները եւ հաւանաբար Դաշնակցութեան օրկան «Դրօշակ»-ի առաջին թիւերը։ Իր տունը նաեւ կը գործածուի որպէս մեծ քանակութեամբ ռազմամթերքի կեդրոն։
Թէեւ մահուան տարին անծանօթ է, ան կը տեսնէ Հայաստանի Ա. Հանրապետութիւնը եւ կ՚անցնի հիւսիսային կովկաս ուր գաղթականներ կը խնամէ ու որբանոց կը բանայ։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Կնոջ Դերը Հայ Յեղափոխական Շարժման մէջ, Սոնա Զէյթեան
Ռուբէն Զարեան

Ռուբէն Վարոսի Զարեան (Ռուբէն Վարոսի Ղազանջեան, 1 Սեպտեմբեր 1909(1909-09-01), Գիւմրի, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 1994, Երեւան, Հայաստան), հայ խորհրդային գրականագէտ, թատերագէտ, մանկավարժ: ՀԽՍՀ-ի արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1961)։ Արուեստագիտութեան տոքթոր (1962), մասնագէտ (1963) ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1974)։ ԽՄԿԿ անդամ 1942էն:


== Կենսագրութիւն ==
1936-ին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական հիմնարկը։ 1938-1947-ններուն եղած է Հայպետհրատի գեղարուեստական գրականութեան խմբագրութեան վարիչ, 1941-1943-ններուն՝ «Սովետական գրականութիւն» ամսագիրի խմբագիր, 1948-1958-ններին՝ Երեւանի գեղարուեստաթատերական հիմնարկ թատրոնի պատմութեան ամպիոնի վարիչ, 1958-էն՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արուեստի հիմնարկի տնօրէն։ Զարեան տպագրութեան պատրաստած է Կապրիէլ Սունդուկեանի 1951-1961-ններուն ակադեմիական հրատարակութեան քառահատոր երկերու առաջին երեք հատորները։ Զարեանի ուսումնասիրութիւնները կը վերաբերին հայ թատրոնի պատմութեանն ու դերասանական արուեստին։ Յուշագրութիւններ գրած է՝ հայ արուեստի եւ գրականութեան անուանի գործիչներու մասին։ Աբովեանի, Նար-Դոսի, Վրթանէս Փափազեանի, Յ․ Յովհաննիսեանի նուիրուած ուսումնասիրութիւններու հեղինակ է։ Զարեանի նախաձեռնութեամբ ԳԱ արուեստի հիմնարկին մէջ ստեղծուած է Շեքսպիրագիտական գրադարան (1964) եւ հայկակաեւ Շեքսպիրագիտութեան կեդրոն (1966)։ 1970-էն սկսեալ անդամ է Գերմանական Շեքսպիրեան ընկերութեան։ 1974-էն սկսեալ գրականութեան, արուեստի եւ ճարտարապետութեան ՀԽՍՀ պետական մրցանակներու յանձնաժողովի նախագահն է։ Անոր աշխատանքներէն շարք մը ռուսերէն եւ այլ լեզուներով լոյս տեսած է:


== Երկեր ==
Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1939, 100 էջ:
Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1940, 128 էջ։
Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1954, 136 էջ։
Պայքար ռուս դրամատուրգի համար հայ թատրոնին մէջ, Երեւան, 1954, 172 էջ:
Թատերական դիմանկարներ, գիրք 1, Երեւան, 1956, 376 էջ:
Սիրանոյշ, Երեւան, 1956, 348 էջ:
Սիրանոյշ (1857-1932), Երեւան, 1957, 344 էջ։
Ադամեան (արուեստը), Երեւան, 1960, 415 էջ։
Ադամեան (կեանքը), Երեւան, 1961, 535 էջ։
Ադամեանի Շեքսպիրը, Երեւան, 1965, 304 էջ։
Շեքսպիրը եւ հայերը, Երեւան, 1967, 104 էջ։
Հասմիկ, Երեւան, 1970, 143 էջ։
Վահրամ Փափազեան, Երեւան, 1972, 158 էջ։
Երբ վարագոյրը կը բացուի, Երեւան, 1973, 231 էջ։
Աւետիք Իսահակեան, Երեւան, 1974, 127 էջ։
Շեքսպիրի հետ, Երեւան, 1976, 248 էջ։
Էջեր հայկական շեքսպիրապատումէն, գիրք 1, Երեւան, 1979, 292 էջ։
Էջեր հայկական շեքսպիրապատումէն, գիրք 2, Երեւան, 1981, 326 էջ։
Հուշապատին մէջ, գիրք 1, Երեւան, 1975, 536 էջ։
Հուշապատին մէջ, գիրք 2, Երեւան, 1977, 548 էջ։
Հուշապատին մէջ, գիրք 3, Երեւան, 1981, 384 էջ։
Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 1, Երեւան, 1988:
Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 2, Երեւան, 1990:
Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 3, Երւեան, 2012, 528 էջ։


== Արտաքին Յղումներ ==
Ռուբեն Զարյան
Ձախլիկներու Միջազգային Օր

Ձախլիկներու միջազգային օրը կը նշուի իւրաքանչիւր տարուան 13 Օգոստոսին։
Վիճակագրական տուեալներով՝ աշխարհի բնակչութեան մօտ 10 %-ը ձախլիկներ են։ Օրուան նշման նպատակն է գրաւել միջազգային հանրութեան ուշադրութիւնը ձախլիկներու խնդիրներուն, յատկապէս արդիւնաբերական սարքաւորումներ արտադրողներուն իրազեկ պահել ձախլիկներու առջեւ կանգնած դժուարութիւններու մասին. օրինակ՝ աջլիկ մեծամասնութեան համար նախագծուած եւ արտադրուած սարքաւորումներէն օգտուելու, ձախլիկները ստիպուած են կատարել իրենց համար անբնական շարժումներ, որու հետեւանքով ակամայ կ՚ենթարկուին չափազանց ջղային եւ մկանային ճնշումներու եւ այլն։ 
Հետեւանքով (1991-ին ԱՄՆ-ի մէջ կատարուած հետազօտութեան տուեալներով), արտադրական մահացու դէպքերը աւելի յաճախ են ձախլիկներու մօտ։
Քենճի Ժիրաք

Քենճի Ժիրաք, ծնուած Քենճի Մայէ, (3 Յուլիս 1996(1996-07-03), Պերիգյո)։ Գադալան գնչու ծակումով երգիչ մըն է ու ճանչցուած դարցաւ «The Voice 3։ ամենէն սիրուն ձայնը» հեռատեսիլի ծրագրի շնորհիւ։


== Սկզբնաւորութիւն ==
2013-թուականի Օգոստոսին Մէթռ Կիմսէն «Պելլա» երգը ետ աոաւ «gypsy» ոճով ու համացանցին վրայ յայտնի եղաւ, այսպէս երգի մրցումին կրցաւ մասնակցիլ ու յաղթական ելաւ։ Իրեն երաժշտական ոճը ֆլամենքօէն ներգործուած է։


== Յաջողութիւն ==
Քենճիին առաջին ցայնասկաւառկը «Քենճի» անունով լոյս կը տեսնէ սեպտեմբեր 2014-ին ու այդ շաբաթը կը դառնայ ամէնէն ծախուածը Ֆրանսայի մէջ։ Այսպէս, երկու հատ ոսկի սալիկ կը ստանայ սեպտեմբերին եւ ամիս մը յետոյ ադամանդէ սալիկ։ NRJ միւզիք Ըուորտ 2014-ին իրէն կը գնահատեն որպէս տարուան ամէնայ լաւագոյն ֆրանսախօս երգիչը եւ կը նշեն «Քոլոր խիթանօ»ն տարուայ ֆրանսախօս երգը Ֆրանսային մէջ շրջապտոյտ մը կընէ ու «Անսամպլ» երկրորդ ցայնասկաւառակին շնորհիւ ալ կը յաջողուի։


== Ալպոմներ ==
2014: Kendji
2016: Ensemble
2018: Amigo
2020: Mi vida
372 (թիւ)

372 (երեք հարիւր եօթանասուներկու) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 371-ի եւ 373-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A005349  բերկրալի թիւ է
 A005114  անձեռնմխելի թիւ է
 A127335  ութ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 372=31+37+41+43+47+53+59+61
 Alt   372  գործադրելիս կը ստացուի t տողատառը
372 Փալմէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
+372-ը Էսթոնիա զանգելու միջազգային քոտն է
Սպիտակ Տուն

Սպիտակ Տուն, ԱՄՆ նախագահի պաշտօնական նստավայրը, բնակավայրը՝ տեղակայուած ԱՄՆ-ի մէջ՝ Փենսիլվէնիա պողոտայ 1600, Ուաշինկթըն նահանգին մէջ։ Այս տան մէջ ապրած են ԱՄՆ-ի նախագահները 1800 թուականէն ի վեր՝ Ճոն Ատամզէն սկսեալ։


== Սպիտակ Տան Անասունները ==
Թէև Սպիտակ Տան մէջ բնակած անասուններու պատմականը բծախնդրօրէն չէ արձանագրուած, բայց յստակօրէն այնտեղ ապրած են ագարակի անասուններ, որսորդական շուներ, ազնուատոհմ ձիեր ինչպէս նաև նուէր ստացուած այլ անասուններ:
Ամերիկայի նախագահ Ճէյմզ Պիւքէնըն նուէր ստացած էր փիղեր, իսկ նախագահ Մարթըն Քէն Պիւրըն վագրի զոյգ մը ձագեր։
Կը կարծուի, թէ նախագահ Ճոն Քուինսի Ատամզ նուէր ստացած էր կոկորդիլոս մը, զոր ամիսներով պահած էր Սպիտակ Տան սենեակներէն մէկուն մէջ։
Նախագահ Ուտրոու Ուիլսըն ունէր ոչխարներու հօտ մը, իսկ նախագահ Ուիլիըմ Թաֆթ կով մը։
Ամէնէն առանձնաշնորհեալ անասուններէն մին եղած է Ուորըն Հարտինկին շունը, որ իր անձնական աթոռը ունեցած է «Ռուզվէլթի Սենեակ»-ին մէջ և դարձած` առաջին հռչակաւոր պ:ահուած անասունը
Ամերիկայի նախագահ Քէլվին Քուլինճին կինը ունէր Ռէպէքա անունով անձնական raccoon մը:
Մինչ նախագահ Ռուզվէլթի գայլաշունը իր վրայ հաւաքեց լրատուութեան ուշադրութիւնը և քիչ մնաց երբ այցելութեան մը ընթացքին պատռեց ֆրանսայի դեսպանին տաբատը։ Այդ դէպքէն ետք, շունը հեռացուած է պալատէն։ Նախագահ Ռուզուէլթը պահած է 30 անասուններ, ներառեալ իշուկ մը։ Երբ նախագահը մանչը անհանգստացած է, նախագահը հրահանգած է Սպիտակ Տան վերելակով իշուկը փոխադրել մանչուկին ննջասենեակը։
340 (թիւ)

340 (երեք հարիւր քառասուն) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 339-ի եւ 341-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A005574  3402+1-ը պարզ թիւ է
 A000068  3404+1-ը պարզ թիւ է
 A002981  340!+1-ը պարզ թիւ է
 A001043  հարեւան պարզերու գումար է՝ 340=167+173
 A127335  ութ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 340=29+31+37+41+43+47+53+59
 A127337  տասը յաջորդական պարզերու գումար է՝ 340=17+19+23+29+31+37+41+43+47+53
չորսի աճող աստիճաններու գումար է՝ 340=41+42+43+44
 Alt   340  գործադրելիս կը ստացուի T գլխատառը
տարուայ 340րդ օրն է Դեկտեմբեր 7-ը (նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 6-ը)
340 Ետուարտէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
1898 թուական

1898 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 98րդ տարին


== Դէպքեր ==
* Յունիս 9՝ բրիտանական կառավարութիւնը 99 տարիով Չինաստանէն կը վարձակալէ Հոնկ Քոնկի տարածքը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1898 ծնունդներ

Յունուար 30՝ Հայկ Եազմաճեան (մ.1975, Երեւան), հոգեբոյժ, հասարակական գործիչ
Մարտ 3՝ Էմիլ Արթին(եան) (գերմաներէն՝ Emil Artin, մ.1962), գերմանացի հայազգի թուաբանագէտ
Մայիս 5՝
Թորոս Ազատեան (մ.1955, Իսթանպուլ), բանասէր եւ բանաստեղծ
Արտաշէս Արզումանեան (մ.1985, Երեւան), դերասան
Նոյեմբեր 20՝ Օննիկ Աւետիսեան (մ.1974, Գահիրէ), հյա նկարիչ
Անստոյգ օրով՝
Շաւարշ Նարդունի (Ասքանազ Այվազեան, մ.1968), արձակագիր եւ հրատարակիչ
Զարեհ Մոսքոֆեան (մ.1987, Լիոն), հայ գծագրիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1898 մահեր

Փետրուար 2՝ Յակոբ Վարդովեան (թրք.՝ Güllü Agop, ծն.1830, Կ.Պոլիս), հայ բեմադրիչ, դերասան եւ թատերական գործիչ 

Մարտ 23՝ Տիգրան Չուխաճեան (ծն.1837), երաժշտահան, օփերաներու հեղինակ
Մայիս 25՝ Ֆրիտրիխ Միւլլեր (գերմաներէն՝ Friedrich Müller, ծն.1834), աւստրիացի լեզուաբան, հայագէտ
Յունիս 14՝
Իվանէ Մաչապելի (վրաց.՝ ივანე მაჩაბელი, ծն.1854), վրացի գրող եւ հասարակական գործիչ
Լուիս Քերըլ (անգլերէն՝ Lewis Carroll, ծն.1832), անգլիացի թուաբանագէտ եւ գրող
Սեպտեմբեր 22՝ Անդրէաս Արծրունի (ռուս.՝ Андрей Еремеевич Арцруни, ծն.1847), Ռուսիոյ մէջ հայազգի երկրաբան
Բարձր Հայքի Կանացի Զգեստներ

Բարձր Հայքի Կանացի Զգեստներ, Կարին նահանգի կանանց զգեստները յատուկ են իրենց կերպարի տեսակներու եւ գոյներու մէջ: Ամէնօրեայ, տօնական եւ կամ հարսանեկան զգեստները բոլորն ալ ունեցած են միատեսակ ձեւաւորում, սակայն տարբեր զարդարում: Կանանցի տարազները բոլոր գաւառներուն մէջ ալ ունեցած են հետեւեալ մասերը.

Ճերմակեղէն
Լրացուցից ներքնազգեստ
Գլխու զարդարանք
ԱգանելիքԱղջիկներու զգեստները երկու մասերու կը բաժնուէին. առաջինը կը հասնէր մինչեւ 18-20 տարեկան, իսկ երկրորդ մասը անկէ ետք: Այս երկու խմբաւորումները իրարմէ կը տարբերուէին միայն գլխու զարդարանքով: 
Կարին հարուտ  եղած է արհեստներով եւ առեւտուրի զարգացումով՝ շնորհիւ իր աշխարհագրական դիրքին. այս մէկը իր անդրադարձը ունեցած է նաեւ տարազներու վրայ, որոնք յատուկ եղած են բազմատեսակութեամբ եւ ճոխութեամբ:


== Աղբիւրներ ==
«Հայկական Տարազներու Պատկերագիրք», Համազգայինի Վահէ Սէթեան Հրատարակչութիւն, էջ 17-19։
Մարկարիթա Տարպինեան

Մարկարիթա  Տարպինեան (18 Մարտ 1920(1920-03-18), Պաթում, Ռուսական Կայսրութիւն - 9 Մարտ 2021(2021-03-09), Երեւան, Հայաստան) պատմաբան եւ թարգմանիչ մըն էր: Ան ստացած է պատերազմի շքանշանը: Անոր 100-րդ տարեդարձին, Մարտ 2020-ին, ան անձնապէս շնորհաւորուեցաւ Հայաստանի նախագահին կողմէն՝ Արմէն Սարգիսեանի:
Մարկարիթա մահացաւ Երեւանի մէջ, 9 Մարտ 2021 թուականին:


== Աղբիւրներ ==
Դէպի երկիր

«Դեպի երկիր», գրականութեան եւ արուեստի պարբերագիրք։ Լոյս տեսած է 1945-1947 եւ 1949 թուականներուն, Հալէպի մէջ։ Խմբագրական կազմ՝ Հայրենադարձ հայերու ընդհանուր միութեան, յետագային՝ սովետական Հայաստանի հետ մշակութային կապի հալէպահայ ընկերակցութեան հրատարակութիւն։ Փորձած է նպաստել հայրենադարձութեան։ Տպագրած է սփիւռքահայ գրողներու հայրենասիրական գործերը, նմուշներ արաբական եւ սովետական գրողներէ։ Աշխատակցած են Վահէ Վահեանը, Զ․ Մելքոնեանը, Ս․ Սեզան, Ա․ Նաճարեանը եւ ուրիշներ։
Լեւոն Ներսէսեան

Լեւոն Ներսէսեան, (, Կոստանդնուպոլիս), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Կ. Պոլիս, ստացած՝ դեղագործական կրթութիւն։ Փոքր Ասիոյ արեւմուտքի՝ Սիվրիհիսար քաղաքին մէջ, ունեցած է սեփական դեղատուն եւ աշխատած՝ որպէս դեղագործ։
1907 թուականի Նոյեմբերին, ի թիւս 14 հայ մտաւորականներու, ձերբակալուած է Սիվրիհիսարի մէջ։ Ուրբաթ օր մը ոստիկանը մտած է Լեւոնի դեղատունը եւ ըսած, թէ քաղաքապետարանի ժողովը կը փափաքի զինք տեսնել, ուստի կը խնդրէ իրեն հետ երթալ այնտեղ։ Վատ բան չկասկածելով՝ Լեւոնը ոստիկանին հետ կ՛երթայ քաղաքապետարան։ Այստեղ Լեւոնի վաղեմի բարեկամ, գաւառապետ ալպանացի Խայրի պէյը՝ խոժոռ դէմքով կը հարցնէ, թէ՝ արդեօք անոր քով զէնք կամ վտանգաւոր իրեր ու թուղթեր կը գտնուի՞ն։ Լսելով բացասական պատասխան՝ Խայրի պէյը, հրամայած է պարպել գրպանները։ Արդիւնքի չհասնելով՝ ոստիկանին հրամայած է Լեւոնին մեկուսացնել պարապ ու կեղտոտ սենեակի մը մէջ, որ աղօթավայր կը ծառայէր՝ կառավարութեան անդամներուն համար։
Լեւոնն առաւօտեան տեսած է, որ քաղաքապետարանի բոլոր սենեակները հայերով լեցուած են։ Այդ օրը, բոլոր ձերբակալուածներու տուները, խուզարկութեան ենթարկուած են։ Լեւոնին մայրը՝ ոստիկաններուն, դուռը չէ բացած։ Խուզարկուները հրաւիրած են թաղի հայ աղաներէն մէկուն եւ քահանային ու դուրսէն բացատրած, թէ խուզարկութիւնը կ՛ապացուցանէ որդիին անմեղ ըլլալը եւ թոյլ կու տայ, որ անոր ազատեն։ Խուզարկութեան ժամանակ բռնագրաւած են Լեւոնի բոլոր թուղթերը, նամակները, թերթերը եւ այդ բոլորը միացուցած են անոր գործին։ Հետագային պարզուած է, որ անոնց մատնիչները եղած են երկու հոգի՝ Քած Պօղոսը (կեղծ բժիշկ Պօղոս Թէսթիճեանը) եւ ասորահայ Հեքիմ Ապտալլահը։
Երեք օր ետք, ձերբակալուածներուն եւ երկու լրտեսներուն շղթայակապ տեղափոխած են Անգարայի կեդրոնական բանտ։ Մեղադրուած է 7 Օգոստոս 1905 թուականին (Յուլիս 8), Կ. Պոլսոյ Եըլտըզ թաղամասը՝ Ուրբաթ օրուան աղօթքի արարողութեան աւարտին, սուլթան Ապտուլ Համիտ երկրորդին սպանելու մահափորձին մասնակցելու համար։
Մէկուկէս տարի տեւած բանտարկութեան ընթացքին՝ հայ բանտարկեալները, բազմաթիւ հարցաքննութիւններու ենթարկուած են։ Անոնց հայհոյած, ծեծած, անոնց վրայ սառած ջուր լեցուցած, չարչարած են եւ այլն։ 1909 թուականի Մայիսին, իւրաքանչիւր բանտարկեալէ՝ 500-ական ոսկեդրամ վերցնելով, փաստաբաններու օգնութեամբ, Կ. Պոլսոյ հայոց պատրիարքարանի միջնորդութեամբ, բոլորը ազատ արձակուած են՝ նիւթապէս, ֆիզիքապէս ու հոգեպէս քայքայուած վիճակի մէջ։


== Գրականութիւն ==
Տէր Յովհաննէսեան Գրիգոր, Պատմագիրք Սիվրի-Հիսարի հայոց, Պէյրութ, 1965։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
1938 թուական

1938 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 38րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1938 ծնունդներ

Յունուար 10 (Աթէնք)՝ Վրէժ Յակոբեան , հայ դերասան
Փետրուար 24 (Երեւան)՝ Արա Վահունի (մ.2006), ֆիլմի բեմադրիչ
Ապրիլ 8՝ Քոֆի Անան (Kofi Atta Annan, մ.2018), կանայացի դիւանագէտ, ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղարը եղած է
Յունիս 7 (Թպիլիսի)՝ Սամուէլ Գասպարով (Самвел Владимирович Гаспаров), խորհրդային բեմադրիչ եւ դերասան
Յուլիս 1 (Փիաթիկորսք)՝ Վահրամ Կէորկով (Ваграм Борисович Кеворков), գրող, դերասան եւ լրագրող
Սեպտեմբեր 12 (Թաշքենդ)՝ Վալերի Արմէն Սարուխանով (մ.2005), նկարիչ, թատերագիր, ձեւաւորող-բեմադրիչ, փիլիսոփայ
Հոկտեմբեր 25 (Թպիլիսի)՝ Ռոպերթ Սարգսեան , բեմադրիչ, դերասան
Դեկտեմբեր 23 (Տիարպեքիր)՝ Մկրտիչ Մարկոսեան , արձակագիր


===== Անստոյգ ամսաթիւով =====
Զաւէն Մսըրլեան (Պէյրութ) , պատմաբան
Անտոնիա Արսլան (Փատովա, Իտալիա)՝ (Antonia Arslan), հայ ծագումով իտալացի գիտնական, գրող


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1938 մահեր

Յուլիս 31՝ Վալերիան Կունիա (ვალერიან გუნია, ծն.1862), վրացի դերասան եւ թատերագիր
Օգոստոս 7՝ Եկատերինա Կապաշվիլի (ეკატერინე გაბაშვილი, ծն.1851), վրացի գրող եւ հասարակական գործիչ
Օգոստոս 19՝ Արշակ Աթայեան (ծն.1877), գրող, թարգմանիչ
Սթալինեան բռնաճնշումներու զոհեր՝
Յունուար 10՝ Յովհաննէս Քաջազնունի (ծն.1867, Ախալցխա), ճարտարապետ, պետական գործիչ
Յուլիս 18՝ Վահան Թոթովենց (ծն.1889), գրող, արձակագիր
Փետրուար 13՝ Գէորգ Ալիխանեան (Геворк Саркисович Алиханян, ծն.1897, Թիֆլիս), պետական գործիչ
Անստոյգ ամսաթիւով՝
Լեւոն Արիսեան (ծն.1903, Վան), պետական գործիչ, փիլիսոփայ


===== Անստոյգ ամսաթիւով =====
Զապէլ Հէքիմեան (ծն.1856), դերասանուհի
Հրանդ Ալեանաք (Փարիզ)՝ (ծն.1880, Կ.Պոլիս), նկարիչ
Don't Stop the Music

«Don't Stop the Music» (հայ.՝ Մի դադրեցուր երաժշտութիւնը), Պարպատոսցի երգչուհի Ռիհաննայի Good Girl Gone Bad (2007) երրորդ սթուտիական ալպոմի չորրորդ երգը, որ թողարկուած է 7 Սեպտեմբեր 2007-ին։


== Այլ Տարբերակներ եւ Մասեր ==
Անգլիացի փոփ եւ ճազ երգիչ Ճէյմի Կալումը (անգլերէն՝ Jamie Cullum) ձայնագրած է երգին ճազային մասը իր The Pursuit (2009) հինգերորդ սթուտիական ալպոմին համար: Կալումին տարբերակը գրաւած է Netherlands Singles Chart հիթ-շարքի 28-րդ հորիզոնականը:


== Երգացանկ ==
Promotional remix singles
«Don't Stop the Music» (Solitaire's More Drama Mix) — 8:04
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Club Mix) — 6:38iTunes EP
«Don't Stop the Music» — 4:27
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Club Mix) — 6:38
«Don't Stop the Music» (Instrumental) — 4:19German CD single
«Don't Stop the Music» — 4:27
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Club Mix) — 6:38
«Don't Stop the Music» (Instrumental) — 4:19
«Don't Stop the Music» (Video) — 3:39FR/UK CD single
«Don't Stop the Music» — 4:27
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Club Mix) — 6:38iTunes Remixes
«Don't Stop the Music» (Album Version) — 4:29
«Don't Stop the Music» (Jody den Broeder Radio Edit) — 4:22
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Radio Edit) — 3:11
«Don't Stop the Music» (Solitaire's More Drama Edit) — 4:08
«Don't Stop the Music» (Jody den Broeder Big Room Mix) — 10:33
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Club Mix) — 6:39
«Don't Stop the Music» (Solitaire's More Drama Remix) — 8:08
«Don't Stop the Music» (Jody den Broeder Big Room Dub) — 8:34
«Don't Stop the Music» (The Wideboys Dub Mix) — 6:44
«Don't Stop the Music» (Solitaire's More Drama Dub) — 7:38


== Թողարկման Պատմութիւն ==
Աւետիք Իսահակեան

Աւետիք Իսահակեան (18 (30) Հոկտեմբեր 1875, Գիւմրի, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 17 Հոկտեմբեր 1957(1957-10-17), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), մեծատաղանդ բանաստեղծ եւ արձակագիր։


== Կենագրութիւն ==
Ծնած է Ալեքսանդրապոլ (վերանուանուած Լենինական, իսկ այժմ՝ Գիւմրի) գաւառի «Ղազարապատ» գիւղին մէջ՝ 1875 թուականի Հոկտեմբեր 30–ին։  Քաղաքական գործունէութեան զուգընթաց, վաղ երիտասարդական տարիներէն զբաղած է նաեւ գրականութեամբ։ Նախնական ուսումը ստանալէ ետք, անցած է Էջմիածին՝ Գէորգեան Ճեմարան, ուր իր ուսուցիչը՝ բանաստեղծ Յովհաննէս Յովհաննիսեան, քաջալերած եւ ուղղութիւն տուած է իր գրական առաջին քայլերուն։ 1893–ին մեկնելով Եւրոպա՝ հետեւած է համալսարական ուսման Եւրոպայի զանազան քաղաքներու մէջ՝ Վիեննայի ու ապա Լայփցիկ։  Քանի մը անգամ հայրենիք կը վերադառնայ եւ կրկին Եւրոպա կ՛ անցնի։  Համաշխարհային Ա․ Պատերազմի ծագման օրերէն իսկ արտասահման կը գտնուի, ուր կը մնայ 12 տարի եւ թափառական կեանք մը կը վարէ։  1926-ին Հայաստան կը վերադառնայ ու չորս տարի հոն ապրելէ ետք, Փարիզ կը հաստատւի։  1936–ին վերջնականապէս կը հաստատուի Հայաստան, ուր կ՝ապրի մինչեւ իր մահը։


=== Քաղաքական գործունէութեան, գրական ստեղծագործութեան եւ ձերբակալութիւններու շրջան ===
1896-ին ցարական իշխանութիւնը զայն կը ձերբակալէ եւ մէկ տարուան համար Երեւանի բերդը կ՛ արգելաբակուի։  «Երգեր ու վերքեր» բանաստեղծութիւններու իր առաջին գիրքը (1897) զայն կը ճանչցնէ իբրեւ տաղանդաւոր բանաստեղծ։ Շուտով կրկին կը ձերբակալուի եւ Օտեսա կ՛ աքսորուի: 
1902-ին երբ հայրենիք կտ վերադառնայ, Թիֆլիս կը հաստատուի։ 1899-1906-ին կը գրէ «Հայդուկի երգեր» բանաստեղծութիւններու շարքը։  1908-ի Դեկտեմբերին, կ՛ ամբաստանուի «դաշնակցութեան գործով» եւ մօտաւորապէս 6 ամիս Թիֆլիսի Մետեխի բանտը մնալէ ետք, անգամ մը եւս արտասահման կ՛ անցնի։


=== Գործեր ===
Գլխաւոր գործերն են՝ «Երգեր ու Վէրքեր», «Բանաստեղծութիւններ», «Հայրենի Աղբիւրից» բանաստեղծութիւններու հաւաքածոները, «Աբու Լալա Մահարի» վիպերգը։ Ունի նաեւ պատմուածքներ եւ արձակ էջեր։ 
Իսահակեան քնարերգակ բանաստեղծ է, կ'երգէ սէրը, մայրը եւ հայրենիքը։ Իսահակեան նաեւ մտածող բանաստեղծ է, փիլիսոփայ, մանաւանդ իր «Աբու Լալա Մահարի» վիպերգին մէջ, որուն նիւթը արապ մեծ բանաստեղծ Աբու լ-Աալա լ-Մաարիյի կեանքն է։ Հայ ժողովուրդը մեծապէս գնահատելով իր տաղանդը զինք կոչած է «Վարպետ»։
ԺԹ․ դարավերջին եւ Ի․ դարասկիզբին հայ քաղաքական կեանքը եւ հայկական հարցը, Իսահակաեան իւրահատուկ  ձեւով պիտի արտայայտէ «Ուստա Կարօն» մեծածաւալ վէպին մէջ, որ սակայն անաւարտ պիտի մնայ․- «Ուստա Կարոն» կ՛ աւարտի այն օրը, երբ լուծուի հայկական հարցը», ըսած է ան՝ Վարպետը:  Վէպին մեծ մասը գրուած է Ժընեւ։


=== Հայ Գուսան ստորագրութիւն ===
Աւետիք Իսահակեան «Հայ Գուսան» ծածկանունով ստորագրած է բազմաթիւ երգեր նուիրուած հայ հերոսներու (յեղափոխական մարտիկներու) դիւցազնական պայքարին։


== Բանաստեղծութիւններ ==

«Մայրիկիս»
«Արեւի մօտ»
«Արագածին»
«Ռավեննայում»
«Քոյր իմ նազելի»
Օտար, ամայի ճամփեքի վրայ...
Սիրեցի, եարս տարան
Արազի ափին
Աբու Լալա Մահարի   


== Աղբիւրներ ==
Հայ Կեանք եւ Գրականութիւն, Յարութիւն Քիւրքճեան, երկրորդական բաժին Ա. տարի, էջ 149:


== Արտաքին յղումներ ==
Աւետիք Իսահակեանի ստեղծագործութիւնները:
Աւետիք Իսահակեան:
Ավետիք Իսահակյան:
Աւետիք Իսահակեանի տուն-թանգարան:
Վլատիմիր Կիրակոսեան. Աւետիք Իսահակեանը եւ արեւմտահայ իրականութիւնը
Վարդան Քէշիշեան

Վարդան Քէշիշեան Խաչերի (1883, Մարաշ, Մարաշի գաւառ, Հալէպի նահանգ, Օսմանեան կայսրութիւն- 20 Յունուար 1920, Մարաշ), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1883 թուականին Օսմանեան կայսրութեան Հալէպի նահանգի, Մարաշի գաւառի կեդրոն՝ Մարաշ քաղաքին մէջ։ Դեղագործ-բժիշկ Խաչեր Քէշիշեանի աւագ որդին է։ Ուսանած է ամերիկացի մի­սի­ո­ներնե­րու Մարաշի «Ակա­դե­մի» բարձրագոյն վարժարանին մէջ, այնուհետեւ՝ ամերիկացի միսիոներներու Տարսոնի Սէյնթ Փօլ գոլէճին մէջ, որ թերաւարտ հեռացած է։ 1906 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական համալսարան]]ի դեղագործական բաժինը եւ դեղագործի վկայական ստացած։
1914 թուականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ ուղարկուած՝ Զեյթուն, որպէս զինուորական դեղագործ ծառայելու։ Զէյթունի մէջ 8 ամիս ծառայելէ ետք տարագրուած է Քոնիա, ուրկէ ալ ընտանիքով՝ Մեսքենէ։ Այստեղէն փախած է Հալէպ, ուր կրկին մտած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական դեղագործ ծառայած՝ Նապլուսի (Պաղեստին) ռազմաճակատի վրայ։ 1918 թուականի զինադադարէն ետք վերադարձած է Մարաշ։ 1920 թուականի Յուն­ուա­ր 26-ին՝ Մարաշի հայերու կոտորածի ժամանակ, թուրքերը զինք սրախողխողի ենթարկած են՝ 37 տարեկան հասակին։


== Գրականութիւն ==
Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ, Նիւ Եորք, 1934։
Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ կամ Գերմանիկ եւ հերոս Զէյթուն, Նիւ Եորք, 1988։
«Գե­ղարդ» սուրիահայ տարեգիրք, Ե. գիրք, Հա­լէպ, 1996։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Նոր Էջ

«Նոր էջ», գրական ժողովածու, լոյս տեսած է 1935-1943 եւ 1958-1972 թուականներուն, Թեհրանի մէջ՝ իրանահայ երիտասարդ ստեղծագործողներու նախաձեռնութեամբ։ Խմբագիրներ՝ Զորայր Միրզայեան, Գալուստ Խանենց։ Տպագրած է իրանահայ արձակագիրներու ու բանաստեղծներու ստեղծագործութիւններ։ Երկարատեւ ընդմիջումէ ետք 1999 թուականին Երեւանի մէջ լոյս տեսած է ժողովածուի 24-րդ համարը։