armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայաստանի Պետական Ակադեմական Երգչախումբ

Հայաստանի պետական ակադեմական երգչախումբ, հիմնադրուած է 1937 թուականին։ 1961 թուականէն սկսեալ երգչախումբի գեղարուեստական ղեկավարն է Յովհաննէս Չեքիճեան։


== Պատմութիւն ==
Հայաստանի պետական ակադեմական երգչախումբը կը գործէ Հայաստանի բոլոր շրջաններուն մէջ, Հայաստանէն դուրս ելոյթ ունեցած է 18 քաղաքներու մէջ 820 համերգով։ Նիւ Եորքի, Լոնտոնի, Փարիզի, Փրահայի, Պէյրութի մէջ եւ այլուր երգչախումբը 27 լեզուներով ներկայացուցած է հայ եւ միջազգային դասական երաժիշտներու ստեղծագործութիւններ։
1969 թուականէն երգչագումբը ստացած է ակադեմական կոչում, 1975 թուականին յայտարարուած է, որպէս հանրապետութեան վաստակաւոր երգչախումբ, 2012 թուականին ստացած է «ազգային» կարգավիճակ։
Երգչախումբը ձայնագրած է Եկմալեանի եւ Կոմիտասի պատարագներու սկաւառակները։


== Մրցանակներ ==
* Հայաստանի պետական երգչախումբի եւ Ռուսիոյ սիմֆոնիկ նուագախումբերու համատեղ գործունէութեան ձայնագրութիւններէն մէկը Փարիզի մէջ արժանացած է Կրան Բրիի։

1980 թուականին Մոսկուայի երաժշտանոցի մեծ դահլիճին մէջ՝ ողիմպիական խաղերու մշակութային ձեռնարկներու ծիրէն ներս, Խորհրդային Միութեան բոլոր անուանի խումբերու մրցոյթներուն արդիւքին համաձայն ՝ Հայաստանի պետական երգչախումբի կատարողութեամբ Պեթհովէնի 9-րդ սիմֆոնին նկատուած է լաւագոյնը, եւ խմբավար Յովհաննէս Չեքիճեանը արժանացած է «Ժողովուրդներու Բարեկամութիւն» շքանշանին:
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ
ՀԽՍՀ պետական մրցանակ
«Մեսրոպ Մաշտոց» մետալ
«Մովսէս Խորենացի» մետալ
Մխիթարեան միաբանութեան ոսկեմետալ
ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան ոսկեմետալ
Ֆրիտիոֆ Նանսէն շքանշան
ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան ոսկեմետալ
ՀՀ սփիւչքի նախարարութեան « Կոմիտաս» մետալ
Քոթէ Մախարաձէ

Քոթէ (Կոնստանտին) Իվանէ Մախարաձէ (17 Նոյեմբեր 1926(1926-11-17), Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն - 19 Դեկտեմբեր 2002(2002-12-19), Թիֆլիս, Վրաստան), վրացի մարզական մեկնաբան, թատրոնի ու կինոյի դերասան։


== Կենսագրութիւն ==
Քոթէ Մախարաձէ ծնած է 1926 Նոյեմբեր 17-ին Թիֆլիսի մէջ։ Կանուխ տարիքէն կը զբաղի պասքէթպօլով, Թիֆլիսի «Տինամօ» թէմին կազմին մէջ կը դառնայ Վրաստանի պատանիներու առաջնութեան յաղթանակ։
1941-ին աւարտած է Թիֆլիսի պարարուեստի ուսումնարանը։ 1944-ին կ'աւարտէ դպրոցն ու կ'ընդունուի Թիֆլիսի պետական թատերական հիմնարկ, ուր կ'աւարտէ 1948-ին:
1948-1970 թուականներուն կ'ըլլայ Շոթա Ռուսթաւելիի անուան թատրոնի դերասան։
1950էն կը դասախոսէ Թիֆլիսի պետական թատերական հիմնարկին մեջ։
1957էն վրացական հեռուստատեսութեան կ'աշխատի որպէս մարզական մեկնաբան, 1972էն Թիֆլիսի Կ. Մարջանաշուիլիի անուան թատրոնի դերասան է։
1994էն Թիֆլիսի պետական թատերական հիմնարկին փրոֆեսորն է։ 2001-ին դարձել կ'ըլլայ Վրաստանի առաջին անգամ անցկացուող բալետի Չաբուկեանի-Բալանչին մրցոյթ-փառատոնի համառեժիսորն ու վարողը։
Քոտե Մախարաձէ կը մահանայ 2002 Դեկտեմբեր 19-ին: Թաղուած է Թիֆլիսի Տիտուպէ գերեզմանատանը: Անոր կողքին թաղուած է կինը՝ Սոփիկո Ճիաուրելին:


== Ճանաչում ==
Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967)
Շոթա Ռուսթաւելիի անուան մրցանակի դափնեկիր
Մարզական ֆիլմերու միջազգային փառատօնի դափնեկիր
Աշխատանքային կարմիր դրօշի շքանշան (1967)
Վրաստանի Պատուոյ շքանշան (1997 եւ 9 Օգոստոս, 2002)
Քոթէ Մախարաձէի «Քանի դեռ գնդակն օդին մէջն է…» արտայայտութիւնը EA Sports-ի FIFA-10 համակարգչային խաղին մէջ կ'ըսէ Վասիլի Ուտկինը։


== Ֆիլմագրութիւն ==
1975՝ Մի՛ հաւատաք, թե ես այլեւ չի կամ
1977՝ Ինչպէս վաղորդեան մշուշ
1982՝ Երկու գլուխ ընտանեկան ժամանակագրութիւնէն
1984՝ Միայնակ կոմերսանտի շահումը՝ (Խոսէ)
1984՝ Մի բախման երկու վարկած՝ (Քարլոյ Մաձոնի)
1984՝ Եւ յաղթանակի հիանալի ակնթարթը (Մեկնաբան)
1984՝ Խոստովանութիւն (Դատախազ)
1985՝ Հակամարտութիւն (Գնդապետ Սերկոյ Սուխիշվիլի)
379 (թիւ)

379 (երեք հարիւր եօթանասունինը) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 378-ի եւ 380-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A000040  եօթանասունհինգերորդ պարզ թիւն է
  P.Curious!  374!-1-ը պարզ թիւ է
7-ով վերջացող առաջին եօթ պարզերու գումարն է՝ 374=7+17+37+47+67+97+107
 Alt   379  գործադրելիս կը ստացուի { նշանը
տասնհինգ պարզերու գումար է՝ 374=3+5+7+11+13+17+19+23+29+31+37+41+43+47+53
379 Հուեննա աստեղնեակի կարգային թիւն է
Ճորճ Տէօքմէճեան

Ճորճ Տէօքմէճեան (6 Յունիս 1928(1928-06-06), Մենանդս, Օլբանի շրջան, Նիու Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 8 Մայիս 2018(2018-05-08), ԼոնԿ Պիչ, Լոս Անճելըս շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), հայազգի ամերիկեան պետական եւ քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Հայրը՝ Գուրգէն Ճորճ Տէօքմէճեան, եղած է գորգավաճառ Այնթապի մէջ, ԱՄՆ ներգաղթելէն ետք ան ամուսնացած է Տէօքմէճեանի մոր՝ էրզրումցի Ալիս Կէյրտընի (անգլերէն՝ Alice Gairden) հետ,։ Վերապրած են Ցեղասպանութիւնը, տեղափոխուած ԱՄՆ։ Աուարտած է Նիււ Եորքի Սենթ Ճոն համալսարանի իրաւաբանական ֆակուլտետը, 1955  տեղափոխուած է Քալիֆորնիա, ուր 1963-ին , ընտրուած է նահանգային ժողովի անդամ (առ 1967 ), 1967-1979 թուականներուն նահանգային սենատոր, 1979-1988 թ Քալիֆորնիայի ընդհանուր դատախազ։ 1982-1991 զբաղեցուցած է Քալիֆորնիայի նահանգապէտի պաշտոնը։
Գործընկերները անոր տուած են «Երկաթեայ Տիւք» (անգլերէն՝ "The Iron Duke,") մականունը:


== Հանրային Գործունէութիւն ==
1985 թուականին Տէօքմէճեանի նախաձեռնութեամբ Ապրիլ 24-ը Քալիֆորնիոյ մէջ յայտարարուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակի օր։ 1990 թուականին Ճորճ Տէօքմէճեանը յատուկ յայտարարագրով Ապրիլ 24-ը հռչակեցաւ Յիշատակի պետական օր եւ կոչ ըրաւ համայն մարդկութեանը միանալ հայ զոհերու յիշատակի յարգանքի այդ տուրքին։


== Արտաքին յղումներ ==
Ճորճ Տէօքմէճեան www.people.am կայքին մէջ
«ԵՍ, ՔԱԼԻՖՈՐՆԻՈՅ ՆԱՀԱՆԳԱՊԵՏ ՃՈՐՃ ՏԷՕՔՄԷՃԵԱՆՍ...»
Armeniapedia George Deukmejian
Հայկական Ռուբլի

Հայկական ռուբլի, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան եւ ՀԽՍՀ անկախ արժոյթը 1919-էն 1923 թուականներ։ 1919-ի օգոստոսին ստեղծուած է Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան տարադրամը՝ հայկական ռուբլին։ Շրջանառութեան մէջ մտցուած է առաջին անդրկովկասեան ռուբլիի փոխարէն եւ յետագային փոխարինուած էր երկրրդ անդրկովկասեան ռուբլիով։ Հայկական ռուբլին ունեցած է միայն թղթադրամներ։


== Թղթադրամները ==
Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ գործած են 5, 10, 25, 50, 100, 250, 500, 1000, 5000 եւ 10000 ռուբլի արժողութեամբ թղթադրամներ։ Առաջին թղթադրամները թողարկուած են Մեծ Բրիտանիոյ մէջ, «Waterlow and Sons» ընկերութեան մէջ։


== Տե՛ս նաեւ ==
Հայկական Դրամ
Սուրբ Կատարինէի Վանք

Սուրբ Կատարինէի Վանք (յունարէն՝ Μονὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, Monē tēs Hagias Aikaterinēs, արաբերէն՝ دير القدّيسة كاترين), կը գտնուի Սինա լերան հարաւը, Եգիպտոսի ամենաբարձր՝ Քաթրին լեռներուն վարի կողմը, Մուսա լերան մօտակայքը. կ՛ենթադրուի, որ աշխարհի ամենահին վանքն է։ Այն զբօսաշրջիկներու համար ամենամեծ սրբավայրերէն կը նկատուի՝ որպէս ուխտատեղի, ուր աշխարհի տարբեր տեղերէն ուխտաւորներու խումբեր կ՛այցելեն։ Վանքը կը վերահսկուի Սինայի ինքնավար եւ Արեւելեան ուղղափառ եկեղեցիներուն կողմէ։ Այն ներառուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան կառոյցներու ցանկին մէջ:


== Հիմնադրման Թուական ==
Կառուցուած է 548 եւ 565 թուականներուն․ այն աշխարհի ամենահին վանքերէն է, որ առայժմ կը գործէ։ Այստեղ կը գտնուի աշխարհի ամենահին գործող գրադարանը․ գրադարանը կը պարունակէ եզակի գիրքեր, ինչպէս՝ ասորական սինայական գիրքեր՝ մինչեւ 1859 թուական եւ սինայական օրէնսգիրք։
Վանքին շուրջը կառուցուած է փոքր քաղաք մը՝ պանդոկներով եւ լողաւազաններով, զոր կոչուած է Սուրբ Քեթրին քաղաք։


== Քրիստոնէական Աւանդոյթներ ==
Ըստ աւանդոյթին, Քեթրին Աղեքսանդրիայէն՝ (194-ի ծնունդ) քրիստոնիայ նահատակ էր, զոր մահուան դատապարտուած էր՝ անիւի վրայ նահատակուելու։ Սակայն երբ այս մէկը ձախողեցաւ, զինք գլխատեցին։ Ըստ աւանդութեան, հրեշտակները դիակի մնացորդացը տարած են Սինա լեռ։ 800 թուականի մօտերը, Սուրբ Քեթրին վանքի վանականները անոր մնացորցները գտած են։


== Սրբանկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Սուրբ Քեթրին վանքի կայքէջ
Saint Catherine Area/ World Heritage Listing on UNESCO's Website
Saint Catherine Foundation
Սմբատ Շահազիզ

Սմբատ Շահազիզ (17 Սեպտեմբեր 1840(1840-09-17), Աշտարակ, Էջմիածին, Երեւանի նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 5 Յունուար 1908(1908-01-05), Մոսկուա, Ռուսական Կայսրութիւն), բանաստեղծ, հրապարակախօս եւ մանկավարժ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Աշտարակ։ Դեռ գրեթէ մանուկ, կը փոխադրուի Մոսկուա՝ աշակերտելու Լազարեան Ճեմարանին։ Հազիւ կ'աւարտէ, կը դառնայ հայերէն լեզուի եւ գրականութեան ուսուցիչ՝ նոյն հաստատութեան մէջ։ Շահազիզ ուսման տարիներուն ներշնչուած է Ալիշանի, Նալբանդեանի եւ Պատկանեանի ստեղծագործութիւններով։ Ջերմ բարեկամութեամբ կապուած է իր ուսուցիչներէն՝ Ստեփանոս Նազարեանցի հետ։ Մանկավարժական ասպարէզը կը լքէ՝ 35 տարի աշխատելէ ետք։
Կանուխէն գրած է բանաստեղծութիւններ, որոնք առաջին հատորիկով մը լոյս կը տեսնեն 1860-ին։ Անոնց մէջ շատ զգալի է վիպապաշտ մելամաղձութեան դրօշմը։ Քանի մը տարի ետք, երկրորդ հատոր մը կը խմբագրէ, նոր քերթուածքներ եւ երկար բանաստեղծութիւն մը, ուր ժամանակակիցներ «Պայրընեան» շունչ կարծած են տեսնել։
Շահազիզ ունեցած է հանդարտ, ինքնամփոփ մարդու կեանք մը, համապատասխան իր նկարագիրին։ Լազարեան ճեմարան ուսուցիչ մնացած է ամբողջ կեանքը, մինչեւ հանգստեան կոչուիլը՝ մահէն քիչ առաջ։


== Գրական Կեանք ==
Գրական գործունէութիւնն սկսած է 1862 թուականին։ Բեղմնաւոր շրջանը տեւած է ընդամէնը մի քանի տարի։ Այդ տարիները տուած են այն, ինչ որ կը կազմած է Ս. Շահազիզի ամբողջ գրական բովանդակութիւնը։ Իր կեանքի հետագայ 42 տարիներու ընթացքին գրած է միայն ոտանաւորներ՝ ոչինչ աւելացնելով իր գրական անուան։ Այդ տարիներու ընթացքին ան գրած է նաեւ մի քանի հրապարակախօսական գրուածքներ։
Սմբատ Շահազիզ «Հիւսիսափայլ»ի հետեւողներէն էր, բայց շատ չափաւոր։ Այն, ինչ «Հիւսիսափայլ»ի ղեկավարները հրապարակախօսութեան միջոցով կ՛ուսուցանէին, Սմբատ Շահազիզ կը փորձէր քարոզել բանաստեղծական գրուածքներով։ Ազգ, հայրենիք, փոքր-ինչ վերակազմուած եկեղեցի - ահա Շահազիզի բանաստեղծութեան առարկան։ Թոյլ էր անոր կարողութիւնը, կարճ՝ անոր արուեստի շունչը։ Անոր ոգեւորութեան ուժ տուող աղբիւրները եղած են ռուսական եւ եւրոպական մի քանի գրողներ։ Այդ ազդեցութիւնն այնքան մեծ էր, որ գրելու ընթացքին ան չէ կրցած սահմանազատել կրած արտաքին ազդեցութիւնը եւ իր ինքնուրոյնութիւնը։ Այդ իսկ պատճառով անոր ինքնուրոյն յաջողած գործերը, օրինակ՝ «Ազնիւ Ընկերը» կամ «Երազը», աւելի շուտ ազատ թարգմանութիւններ են քան ինքնուրոյն գործեր։ Շահազիզի ստեղծագործութիւններու վրայ էական ազդեցութիւն ունեցած է Պայրընը. Անոր «Լեւոնի Վիշտը» պոէմը, գրուած՝ պայրընիզմի ազդեցութեան տակ։Շահազիզի առաջին բանաստեղծութիւնները՝ «Ազատութեան Ժամեր» ընդհանուր վերնագրով, տպագրուեցան 1860 թուականին։ Անոր ստեղծագործութեան համար առհասարակ բնորոշ են ժողովուրդի լուսաւորութեան եւ ազատութեան՝ այդ «սուրբ աքսորականի» գաղափարներին նուիրուած ոտանաւորները։ Շահազիզը խիստ յարձակումներ կը գործէ կղերականութեան վրայ՝ ներկայացնելով անոնց ո՛չ միայն լուսաւորութեան հակառակորդներ, այլեւ՝ մինչ անգամ քաղաքական ու սոցիալական առումով ժողովուրդի դահիճներ.
Վինս Վոն

Վինսընթ Անթընի «Վինս» Վոն (անգլերէն՝ Vincent Anthony "Vince" Vaughn, ծնած 28 Մարտ, 1970, Մինեափոլիս, Մինեսոթա, ԱՄՆ) Ամերիկացի դերասան, ֆիլմի արտադրիչ, թատերագիր եւ կատակերգակ մըն է:
Վոն սկսաւ իր դերասանական ասպարեզը ուշ 1980ական թուականներուն տարբեր հեռուստաշարներու մէջ փոքր դերեր ստանցնելով. ան կը շահի հռչակ երբ 1996-ին կը ստանցնէ դեր մը կատակերկագական եւ տրամա Swingers ֆիլմին մէջ։ Ան բազմաթիւ 1990ական ֆիլմերու մէջ դերեր ստանցնած է, որոնցմէ են հետեւեալը՝ Rudy (1993), շատ հռչակաւոր The Lost World: Jurassic Park (1997), եւ տրամա ու զգայացունց Return to Paradise (1998) ֆիլմերը:
2000ական թուականներուն, ան ստացաւ հռչակ բազմաթիւ ֆիլմերու դերեր ստանցնելով, ինչպէս Old School (2003), Dodgeball: A True Underdog Story (2004), Wedding Crashers (2005), The Break-Up (2006), եւ Fred Claus (2007): Ան շարունակեց իր կատակերգական դերերը 2010ական թուականներուն The Dilemma (2011), The Watch (2012), եւ The Internship (2013) ֆիլմերով: 2015-ին, ան գլխաւոր դեր մը ստանցնեց իբրեւ Ֆրենք Սեմիըն HBO ընկեութեան ոճրագործական-զգայացունց True Detective հեռուստաշարի երկրորդ եղանակին մէջ, Քոլին Ֆարելի եւ Ռէյչըլ Մքատամզի հետ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշար ===


=== Երգի Տեսահոլովակ ===


=== Ելեկդրոնային Խաղեր ===
Նենսի Գրիգորեան

Նենսի Ճին Գրիգորեան (ծնած 19 Սեպտեմբեր, 1960) Ամերիկահայ վիպագիր մըն է, գրագէտ հանրածանօթ Zabelle (1997) եւ Dreams of Bread and Fire (2003) վէպերուն: Ան իր երրորդ վէպը հրատարակեց 2013 թուականի Մարտին, «All the Light There Was» վերնագրով:


== Կենսագրութիւն ==
Գրիգորթեան ծնած է Ուոթերթաուն, Մասըչուսէց: Իր հայրը հայ մսավաճառ էր, իսկ մայրը Ֆրանսա-գանատացի մանուկներու հոգատար:Գրիգորեան Տարթմութ Քոլէճէն աւարտած է 1982 թուականին եւ ստացած է իր Արուեստից Մագիստրոսի վկայականը՝ Քըլամպիա Համալսարանէն, 1987 թուականին: Ան մրցանակակիր եւ լայնօրէն հրատարակուած բանաստեղծ մըն է, ինչպէս նաեւ դասախօս/դասատու եղած է Եէյլ, Քուինզ Քոլէճ, Ռաթկըրզ եւ Քըլամպիա Համալսարանները: Ան նախկին խմբագրակազմին մաս կազմած է ՀԲԸՄին Արարատ Պարբերաթերթին (անգլ.՝ Ararat Quarterly), Armenia Tree Project կազմակերպութեան խորհրդատուական յանձնախումբի անդամ է, եւ Ազգային Հայագիտութեան եւ Հետազոտութեան Միութեան (անգլ.՝ National Association for Armenian Studies and Research կամ NAASR):Գրիգորեան ամուսնացած է Ճէյմզ Շէյմըսի, հանրածանօթ ֆիլմի արտադրիչ եւ թատերագիր:


== Մրցանակներ ==
Writer in Residence, Kevorkian Center for Near East Studies, New York University, 2015
Gold Medal of the Writers Union of Armenia, 2007
Anahid Literary Award, The Armenian Center at Columbia University, 1998
Ararat Short Story Prize, 1997
Daniel Varoujan Prize, New England Poetry Club, 1995
Residency, Yaddo, Saratoga Springs, N.Y., January 1991
Educational Press Award, Editorial Category, 1991
Judith's Room Emerging Talent Prize, 1990
River Styx Poetry Prize, 1990
Fellowship, New York Foundation for the Arts, l988
Tuition Scholarship, School of Criticism and Theory, l988
Academy of American Poets Prize, Columbia, l987
Residency, Karolyi Foundation, Vence, France, Summer l986
Finalist, Benjamin Burns Poetry Contest, Columbia, l985
Graduate Writing Fellowship, Columbia, l985
Claire Woolrich Scholarship, Columbia, l984
Dartmouth Graduate Fellowship to the University of Paris, l983-l984
Phi Beta Kappa, Dartmouth, l982
Senior Fellowship, Creative Writing, Dartmouth, l98l
The Alexander Laing Poetry Prize, Dartmouth, l980 and l98l
Սալվատոր Տա Պահիա

Սալվատոր Տա Պահիա (անգլերէն՝ Salvador Bahia), քաղաք եւ նաւահանգիստ Պրազիլիոյ հսիւսիս-արեւելքը, Պահիա նահանգին վարչական կենդրոնը։ 1237 հզ․ բն․ (1975)։ Ունի քիմիական, սնունդի, կրափոշիի եւ հիւսուածոյ արդիւնաբերութիւն։ Ունի երկաթուղաին կայարան, միջազգային օդակայան ու համալսարան։
Հիմնադրուած է 1549-ին։ Մինչեւ 1763 Պրազիլիոյ մայրաքաղաքը եղած է։ Պահպանուած են 16-19 դարերու ամրութիւններ, եկեղեցիներ, պալատներ։
Ս. Թէոդորոս Զօրավար

Ս. Թէոդորոս Զօրավար (275 -306), Ամասիացի քաջ եւ առաքինի երիտասարդ մը, Հերակլիոյ (Թրակիա) հրամանատար, Քրիստոնէութեան նահատակ, համաքրիստոնէական սուրբ:


== Կեանքը ==
Ս. Թէոդորոս զօրավար համաքրիստոնէական սուրբ մըն է, որուն յիշատակութիւնը Հայ եկեղեցին կը տօնէ Մեծ պահքի առաջին շաբաթ օրը։
Ըստ վարքագիրներու ծնունդով Ամասիա քաղաքի Սարու գիւղէն էր, քրիստոնեայ բարեպաշտ ծնողներու զաւակ։ Կանուխ տարիքէն կորսնցուցած է իր հայրն ու մայրը: Հակառակ զօրավար կոչումին, ան նախընտրած է երկնաւոր թագաւորին պարզ զինուոր մնալ, քան երկրաւոր թագաւորին զօրավարը:
Նշանաւոր եղած է իբրեւ վիշապասպան: Օր մը ճամբորդութեան ընթացքին գետեզերքի մը ծառին տակ հանգչած ատեն, գետէն հսկայ վիշապ օձ մը ելլելով կը յարձակի իր վրայ: Ան անմիջապէս սուրը հանելով երկուքի կը բաժնէ վիշապը: 

Դ. դարու սկիզբը, Դիոկղետիանոսի հալածանքներուն ատեն, ապացուցելու համար կուռքերու հնարուած եւ կեղծ ըլլալը, գիշերով կրակի կը մատնէ հեթանոսական Ռէա աստուածուհիին մեհեանը։ Այս արարքին համար բանտ կը նետուի եւ ծանր չարչարանքներու կ'ենթարկուի: Բանտին մէջ շղթայակապ եւ խարոյկին վրայ կապուած, անդադար սաղմոս կ'երգէ, օրհնաբանելով զԱստուած, մինչեւ իր նահատակութեան վերջին վայրկեանը:  
306-ին կը նահատակուի՝ հրկիզուելով։
Օտար եկեղեցիներուն մէջ ծանօթ է նաեւ «Դիռոն» անունով, որ յունարէն կը նշանակէ «նորեկ» զինուոր։﻿
Ս. Գրիգոր Նիւացին ներբող մը նուիրած է Թէոդորոսին: 


== Պատկերասրահ ==
139 (թիւ)

139 (հարիւր երեսունինը)՝ կենտ եռանիշ բնական թիւ մըն է 138-ի եւ 140-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
յաջորդականութիւններ
 A000040  երեսունչորսերորդ պարզ թիւն է
 A007770  քսանվեցերորդ ուրախ թիւն է
հինգ պարզ թիւերու գումար է՝ 139=19+23+29+31+37
139 Եույհուա շատ խոշոր եւ խաւար աստեղնեակի կարգային թիւն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 139 -ի գործադրումով կը ստացուի կիւրեղեան Л (էլ) տառը
Տարուայ 139րդ օրն է Մայիս 19-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մայիս 18-ը)


== Ծանօթագրութիւններ ==
112 (թիւ)

112 (հարիւր տասներկու)՝ զոյգ, եռանիշ բնական թիւ է, 111-ի եւ 113-ի միջեւ


== Թուագիտութիւն ==
 A005349  բերկրալի թիւ է


== Գիտութիւն ==
քոփերնիկիւմ քիմիական տարրի (112Cn) ատոմային թիւն է
112 Իփիկէնիա աստեղնեակի կարգային թիւն է


== Օրացոյց ==
Տարուայ 112րդ օրը Ապրիլ 22-ն է (նահանջ տարիներուն՝ Ապրիլ 21-ը)
Վիպապաշտ դպրոց

Վիպապաշտ դպրոց, սոյն դպրոցը առանձնաշնորհեալ տեղ եւ բոլորովին նոր ծաւալ տուած է քնարերգութեան՝ անձնական ապրումներու բանաստեղծական դրսեւորման։
ժամանումը Հայ վիպապաշտ գրականութեան մէջ, քնարերգութեան նմոյշներու հանդիպած ենք յատկապէս Պետրոս Դուրեանի հետ։ Անոնց կողքին, տեսած ենք նոյն վիպապաշտաներու հայրենասիրական քերթուածները։
Վիպապաշտ քնարական բանաստեղծութիւնը բարձր որակի հասած է, յատկապէս արեւմտահայ երեք քերթողներու մօտ՝ Պէշիկթաշլեանի, Պետրոս Դուրեանի եւ Եղիա Տէմիրճիպաշեանի։ Այս վերջինը ժամանակագրականօրէն, նաեւ իր գրական յատկանիշներով, անդին կ՛անցնի վիպապաշտներէն. բայց նաեւ՝ բնորոշ կարգ մը գիծերով կրնայ դասուիլ անոնց կողքին։
Վիպապաշտ դպրոցի բանաստեղծներէն, արդէն տեսնուածներուն կողքին, կ՛արժէ յիշատակել ռահվիրայ Հ.Ղեւոնղ Ալիշանը՝ մասամբ աշխարհաբար ու մասամբ գրաբար բանաստեղծական իր գործով. Թովմաս Թէրգեանը, Մկրտիչ Աճէմեանը, Խորէն Եպս. Նարպէյը,Ռէթէոս Պէրպէրեանը։ Արեւելահայերէն՝ Սմբատ Շահազիզը, Յովհ. Յովհաննիսեանը, Ղազարոս Աղայեանը եւ այլ հեղինակներ։
Սրբոց Նահատակաց Եկեղեցի (Դաւթաշէն)

Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Երեւանի Դաւթաշէն վարչական շրջանին մէջ՝ կամուրջի հարեւանութեամբ։


== Պատմութիւն ==
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցւոյ կառուցումը սկսած է 1996 թուականին Ռուբէն Գէորգեանի հովանաւորութեամբ։ Հիմնօրհնէքը կատարուած է  31 Յուլիս 1996 ին՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ի հայրապետութեան օրոք։ Առաջին պատարագը եկեղեցւոյ մէջ մատուցուած է 6 Ապրիլ 2003-ին։ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին նուիրուած է յանուն հաւատքի եւ հայրենիքի նահատակուած հայ ազատամարտիկներու յիշատակին։
Եկեղեցւոյ նախագիծի հեղինակն է Լեւոն Ումետեան։ Եկեղեցին գմբեթաւոր է։ Կառուցուած է մոխրագոյն տուֆով, հատակը, Սուրբ Սեղանը եւ աւազանը մարմարապատ են։ Եկեղեցւոյ զարդաքանդակներով փայտէ դուռը պատրաստած է Արսէն Փանոսեան։
1863 թուական

1863 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 63րդ տարին


== Դէպքեր ==
Յունուար 10՝ բացուեց Լոնտոնի մեթրոյի (անգլերէն՝ London underground) առաջին գիծը
Հոկտեմբեր 26՝ ստեղծուեց Անկլիոյ Ֆութպոլային Միաւորումը (անգլերէն՝ The Football association)
Հոկտեմբեր 29՝ Զուիցերիոյ մէջ ստեղծուեց «Միջազգային Կարմիր Խաչ» (ֆրանսերէն՝ Comité international de la Croix-Rouge) կազմակերպութիւնը
Խրիմեան Հայրիկ կը հիմնէ Մշոյ Սուրբ Կարապետի Ժառանգաւորաց ուսումնարանը
Սուլթանը կը վաւերացնէ Հայոց Ազգային Սահմանադրութիւնը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1863 ծնունդներ

Յունուար 5՝ Մելիթոն Պալանչիվաձէ (վրաց.՝ მელიტონ ანტონის ძე ბალანჩივაძე, մ.1937), վրացի երգահան
Հոկտեմբեր 21՝ Զապէլ Ասատուր (Խանճեան, մ.1934, Կ.Պոլիս), գրող, հասարակական գործիչ
Նոյեմբեր 16՝ Մատթէոս Աղայեան (Խանճեան, մ.1932, Թիֆլիս), դերասան
Անյայտ օրով՝
Ազգային-ազատագրական շարժումի գործիչներ՝
Արաբօ (Առաքել, Ստեփանոս Մխիթարեան, մ.1893)
Ակնունի (Էտկար Ակնունի, մ.1915)
Փարամազ (Մատթէոս Սրգիսեան, մ.1915)


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1863 մահեր

13 Օգոստոս․ Էօժէն Տելաքրուա, ֆրանսացի աշխարհահռչակ վիշապաշտ նկարիչ եւ որմանկարիչ
Կիլիկիա (հանդէս)

«Կիլիկիա», առողջապահական, բարոյախօսական, ուսումնա-դաստիարակչական հանդէս։ Լոյս տեսած էր 1861-1875 թուականներուն, Կոստանդնուպոլսոյ մէջ, փոփոխական պարբերականութեամբ (ամսագիր, երկշաբաթաթերթ, շաբաթաթերթ)։


== Թերթի խմբագիր ==
Խմբագիր՝ Մ. Ցութուճեան։ Տպագրած է բժշկական եւ առողջապահական բնոյթի յօդուածներ, կենցաղային օգտակար խորհուրդներ, ընդհանուր տեղեկութիւններ՝ տնտեսագիտութեան, պատմութեան եւ բնագիտութեան վերաբերեալ, բանաստեղծութիւններ, գրախօսականներ։
Ներկայ (ամսագիր, Փարիզ)

«Ներկայ», գրական, հասարակական ամսագիր։ Լոյս տեսած է 1949-1950 թուականներուն, Փարիզի մէջ։ Խմբագիր՝ Չորմիսեան։ Տպագրած է Որբունիի, Աթմաճեանի, Զարոյեանի, Շուշանեանի եւ սփիւռքի այլ հեղինակներու գործերը, գրախօսականներ, լուսաբանած Ֆրանսայի հայ գրողներու միութեան գործունէութիւնը։
Անվերապահօրէն սատարած է Խորհրդային Հայաստանը, ծանօթացուցած ՀԽՍՀ գիւղերուն ու շրջաններուն, հայ խորհրդային գրականութեան, արուեստի եւ գիտութեան նուաճումներուն։
Լութֆիկ Գույումճեան

Գույումճեան Լութֆիկ (ծն․՝ 26 Սեպտեմբեր 1881, Տիմէթոգա (Յունաստան - անյայտ),  իրաւագէտ, հրապարակագիր:


== Կենսագրութիւն ==
Լութֆիկ նախնական կրթութիւնը առած է ծննդավայրին Արամեան վարժարանը: Ատրիանապոլսոյ դատական յանձնաժողովի առջեւ 1904-ին քննութիւն անցընելով կը ստանայ փաստաբանական վկայական: 1908 Սահմանադրութեան տարին կը մասնակցի փոխանցման շրջանի պայքարներուն եւ երիտասարդ սպաներու առաջնորդութեամբ եւ ճարտար հռետորութեամբ մը կը հմայէ ընդհ. հրամանատար Նասր փաշան եւ կուսակալ Զիվէր պէյը եւ այդ յեղաշրջման միջոցին Էտիրնէի հայերուն պարծանքը կը հանդիսանայ. գնահատութեան դափնիներ խլելով նոյնիսկ պաշտօնաթերթերու հրատարակութիւններէ: 1908-ին յաճախելով Կ. Պոլսոյ իրաւագիտական համալսարանը 1912-ին կը ստանայ վկայականը՝ առաջինը հանդիսանալով իր ընկերներուն մէջ. եւ կը նետուի կրկին փաստաբանական ասպարէզը:
Պատանի հասակէն կ’աշխատակցի «Բիւզանդիոն»ի եւ հետզհետէ միւս պարբերաթերթերուն եւ օրաթերթերուն: Էտիրնէէն Ազգ. ընդհանուր Ժողովի անդամ ընտրուած եւ մինչեւ վերջը գործակցած է այդ անուամբ: Տարիներով վարած է Կ. Պոլսոյ պատրիարքարանի իրաւագէտ խորհրդականութիւնը. յաջողած է տարիներու յամառ աշխատութեամբ դասաւորել Ազգային կալուածներու բազմակողմանի տոմարները եւ այսպէս առողջ ու օրինաւոր հիման վրայ դնելով ազգային սեփականութիւնները: Ստանձնած եւ յաջողապէս լրացուցած է ազգային բազմաթիւ դատեր, որոնք անելի մատնուած կը սպառնային ահեղ կորուստներու ենթարկել ազգային շահերը: Անդամակցած է ազգային մարմիններուն եւ միշտ պատասխանելով անոնց հրաւէրներուն իր կարծիքէն օգտուած են իր ընկերները, մասնաւորաբար այս վերջին փոխանցման շրջաններուն: Եղած է Կտակաց Հոգաբարձութեան անդամ եւ Վագըֆներու յանձնաժողովի անդամ:
Հեղինակած է օրէնքներու եւ գիտական տուեալներու գիրքեր. հրատարակած է թարգմանութիւններ, որոնց մէջ նշանաւոր հանդիսացած է Թուրքիոյ օրէնքներուն հաւաքածոն, ուր 1839 թուականէն մինչեւ 1937 Թուրքիոյ օրինական ու իրաւական ամբողջ պաշտօնական հրատարակութիւնները ամփոփուած են: Այս հոյակապ եւ երեսուն տարիներէ աւելի յամառ աշխատութեամբ ձեռք բերուած աշխատութիւնը գնահատուած է նոյնիսկ Աթաթիւրքէն եւ մեր աւագանիին ու նշանաւոր իրաւագէտներու գրութիւններով: Հատորներով գրուած իր ձեռագիր կենսագրականը շատ հետաքրքրական է եւ խրախուսիրչ:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, Հատոր Գ., էջ 533:
Ճորտի Մասիբ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Ֆուտբոլիստ


== Կենսագրութիւն ==
Ճորտի Մասիփ Լոփէս (սպ.՝ Jordi Masip López, ծնած է 3 Յունուար 1989 թուականին)։ Որպէս ֆութպոլիստ Մասիփը մաս կազմած է Մարկանտիլ ֆութպոլի ակումբին։ Մասիփ իր ասպարէզը սկսած է որպէս կիսապաշտպան, սակայն 12 տարէկան հասակին որոշած է դառնալ դարբասապահ։ 15 տարեկան հասակին Մասիբը միացած է «Պարշելոնայի» մանկապատանեկան դպրոցին՝ Լա Մասիային, իսկ արդէն մի քանի տարի ետք ան տեղափոխուած է «Պարշելոնայի» 2-րդ խումբը՝ Պարշա Բ։
Պարշելոնայի առաջին խումբին Ճորտի Մասիփն իր փոխանցումը նշած է 2009 թուականի Դեկտեմբեր 19-ին՝ «Վալենսիայի» հետ խաղին (1։1)։ Ճորտի Մասիփը «Պարշելոնա Բ»-ում անցկացրած է 5 մրցաշրջան, որոնցմէ առաջինը մարզուած է առաջին խումբին ներկաիս գլխավոր մարզիչ Լուիս Էնրիկեի գլխաւորութեամբ։ «Պարշա Բ»-ի խաղցած 79 խաղերուն Մասիփը բաց թողած է 101 գնդակ։
2014 թուականի ամրան Ճորտի Մասիփը եւ ֆութպոլի ակումբ «Պարշելոնան» համաձայնութեան եկած են որ Մասիփը դարբասապահը պիտի ըլլայ «Պարշելոնայի» առաջին խումբին։


== Բնութագիր ==
Մասիփն արագաշարժ, ճկուն եւ հիանալի շարժում ունեցող դարբասապահ է։ Մասիփը հիանալի կը խաղայ ոտքերով, իսկ անոր ասպարէզը կիսապաշտպանի դիրքով սկսելու շնորհիվ կը կարողանայ նաեւ կարճ ու երկար ճշգրիտ փոխանցումներ կատարել, որը անչափ կարեւոր է «Պարշաի» խաղային համակարգին։ Չնայեած ոչ բարձր հասակին (180 սմ.), Մասիփը կը կրնայ պայքարել եւ լաւ խաղ ցուցադրել նաեւ 2-րդ յարկին մէջ։


== Ասպարէզ ==
2014- ֆուտբոլային ակումբ Բարսելոնա
2008-2009 ֆուտբոլային ակումբ Վիլախուիգա (վարձավճար)
2008-2014 ֆուտբոլային ակումբ Պարշելոնա ԲԿաղապար:Բարսելոնա ՖԱ կազմ


== Ծանոթագրութիւն ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Jordi_Masip