armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թաթա Սիմոնեան

Թաթա Սիմոնեանը (իրական անունը՝ Ալպերթ Ալպերթի Սիմոնեան), հայ յայտնի երգիչ, երգահան, երգահան եւ դերասան։ Հայկական էստրադայի ամէնահայտի եւ ամէնահաջողակ երգիչներէն մէկն է, ճանչուած է նաեւ Հայկական Սփիւրքին մէջ։ Ծնած է 1965 թուականին դեկտեմբեր 5-ին Երեւանին մէջ։ 2006 թուականին կ՛արժանանայ Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր արուեատակէտ կոչման։ 2008 թուականին Մոսկուայի մէջ կը ստանայ «Փոփի արքա» տիտղոսը։


== Ստեղծագործական կեանքը ==
Անոր ստեղծագործական կեանքը կը սկսի 1980 թուականէն «Կիլիկիա» անսամբլի կազմին մէջ։ Մինչեւ այս օրը Թաթան համերգներով հանդէս կը կատարէ ԱՄՆ-ի մէջ, Քանատայի մէջ, Ավստրիոյ մէջ, Հոլանտայի մէջ, Պէլճիքայի մէջ, մեծ Բրիտանիոյ մէջ, Սպանիոյ մէջ, Գերմանիոյ մէջ, Հունաստանի մէջ, Միջին Արեւելքի մէջ եւ Ռուսաստանի 45 քաղաքներուն մէջ։ 2012 թուականին նոյեմբերէն մինչեւ 2013 թուականին ապրիլը հանդես կը կատարէ Հայաստանի ձայնը նախագծին մէջ որպէս մարզիչ։


== Սկաւառակագրութիւն ==
1996  - Ասպարէզ
1998  - Թէ աջ, թէ ձախ
1999  - Ով է նա
2000 - Վախենում եմ, որ կասես չէ
2001  - Շաբա-դաբա-դաշ
2003  - Անձրեւ է եկել
2003  - Երեկոն իջաւ
2006  - Թեւաւոր քամիներ
2009  - Ամենալաւը դու ես


== Ֆիլմեր ==
1996  - Մեր բակը 1
1998  - Մեր բակը 2
2005 - Մեր բակը 3
2009  - Աստղային սէր


== Արտաքին յղումներ ==
Թաթա Սիմոնյանը MySpace ցանցին մէջ (անգլերէն)
Armenian Pulse (անգլերէն)
Կենսագրությունը AV Production կայքում
Ֆեյսբուք
Ինստագրամ
Յօդուածների Եւ Գրախօսութիւնների Տարեգիր

«Յօդուածների Եւ Գրախօսութիւնների Տարեգիր», խորհրդային շրջանի հայկական ամէնամսեայ պարբերական։ Հանդիսացած է ՀԽՍՀ պետական գրապալատի հրատարակութիւնը։ Առաջին անգամ լոյս տեսած է 1972 թուականին, Երեւանի մէջ։ Կազմուած է եղած է «Լրագրային յօդուածների տարեգիր», «ժուռնալային յօդուածների տարեգիր» եւ «Գրախօսութիւններ» ենթաբաժիններէ։ Ընդգրկած է ՀԽՍՀ-ի մէջ հայերէն եւ ռուսերէն լոյս տեսնող հանրապետական, քաղաքային եւ շրջանային թերթերուն, ամսագրերուն, պարբերական եւ «շարունակութիւններ» տիպի ժողովածուներուն մէջ հրապարակուող յօդուածները, վաւերագրական նիւթերը, գեղարուեստական ստեղծագործութիւնները, գրախօսութիւնները, գրքերու եւ ամսագրերու տեսութիւններ, քննական վերլուծութիւններ։
Նկարագրութիւններն ու հապաւումները կատարուած են համաձայն պետական ստանդարտի եւ ՏՍՍՏ գրապալատի սահմանած «Հայերէն բառերի պայմանական կրճատումների» ցուցակի։ Նիւթերը կը դասաւորուին ըստ մատենագիտութեան մէջ կիրառուող սխեմայի։ Կը յաջորդէ «Լրագրային յօդուածների տարեգիր» (1949-1971 թթ.), «Ժուռնալային յօդուածների տարեգիր» (1939-1941 թթ., 1949-1971 թթ.) ժողովածուներուն։
1982 թուական

1982 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 82րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1982 ծնունդներ


==== Մարտ ====
18 Մարտ Քորնիլիըս Սմիթ Cornelius Smith, Jr. ամերիկացի դերասան


==== Ապրիլ ====
03 Ապրիլ Քոպի Սմալտըրզ Cobie Smulders գանատացի դերասանուհի եւ նախկին մոտել
06 Ապրիլ Միկէլ Անճէլ Սիլվէսթր Miguel Ángel Silvestre Rambla սպանացի դերասան
15 Ապրիլ Սեթ Ռոկըն Seth Rogen գանատացի եւ ամերիկացի հրէական ծագումով դերասան
30 Ապրիլ Քիրսթէն Տանսթ Kirsten Dunst ամերիկացի դերասանուհի


==== Սեպտեմբեր ====
22 Սեպտեմբեր Քէյթի Լոուզ Katie Quinn Lowes ամերիկացի դերասանուհի


==== Հոկտեմբեր ====
06 Հոկտեմբեր Լեւոն Արոնեան հայ ճատրակի վարպետ


==== Նոյեմբեր ====
12 Նոյեմբեր Էն Հեթուէյ Anne Jacqueline Hathaway ամերիկացի դերասանուհի


==== Դեկտեմբեր ====
08 Դեկտեմբեր Նիքի Մինաժ Nicki Minaj ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, գործարար եւ նորաձեւութեան տիպար
30 Դեկտեմբեր Ուեզլի Շուլթզ Wesley Schultz ամերիկացի երգիչ եւ կիթառահար


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1982 մահեր 


==== Փետրուար ====
11 Փետրուար Թաքաշի Շիմուրա 志村 喬 (ծն.1905) ճափոնցի դերասան


==== Ապրիլ ====
24 Ապրիլ Գարեգին Ամատեան (ծն.1888, Արեւմ.Հայաստան) հայ բժիշկ, բանասէր եւ հասարակական գործիչ


==== Սեպտեմբեր ====
14 Սեպտեմբեր Սիսակ Վարժապետեան (ծն.1905, Մարաշ) լիբանանահայ թարգմանիչ


==== Անստոյգ օրով ====
Գրիգոր Աւագեան (ծն.1899, Ուքրաինա) հայ հնագէտ, պատմաբան եւ թարգմանիչ Ռումանիոյ մէջ


== Արտաքին յղումներ ==
1982-ը Պատմութեան մէջ(անգլերէն)Աշխարհի Պատմութեան Ժամանակագրութիւն 1982(անգլերէն)
Մովսէսի Կամուրջ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Կամուրջ
Մովսէսի կամուրջ (հոլ.՝ Mozesbrug), Նիտերլանտներու Պերխէն օպ Զոմ համայնքին մէջ գտնուող  Ֆորդ տէ Ռուվեր պաստիոնի խրամը հատող «սուզուած» հետիոտն կամուրջ է։


== Պատմութիւն ==
17-րդ դարուն Արեւմտեան Պրապանտի մէջ Սպանիոյ եւ Ֆրանսայի յարձակումներէն պաշտպանուելու համար կառուցուած են շարք մը ամրոցներ եւ խրամներ։ Անոնցմէ մէկուն՝ Ֆորդ տէ Ռուվերի խրամի խորութիւնը այնքան էր, որ հետեւակը չկարողանար անցնիլ, եւ այնքան ծանծաղ էր, որ նաւարկելի չըլլար։ Նափոլեոնեան պատերազմներէն ետք ամրոցը լքուած է։ Մինչեւ 2010-ի վերականգնումը խրամին մէջ ջուր չէ եղած, իսկ ափերը ծառերով պատուած են։


== Վերականգնում ==
Ֆորդ տէ Ռուվերի պաշտպանութեան եւ վերականգնման համար հիմնուած է «Ֆորդ տէ Ռուվերի բարեկամներ» հիմնադրամը։ Անոր պատուերով RO & AD Architecten ճարտարապետական գրասենեակի ճարտարապետներ Էոյ Քոսթերը եւ Ատ Քիլը 2010-ին նախագծած են այմպիսի կամուրջ, որ չէր խաթարէր ամրոցի խրամի անմատչելիութեան պատրանքը։ Քանի որ, կամուրջը կիսաընկղմուած է ջուրին մէջ եւ հեռուէն նայողին չերեւիր, դիտողի մօտ պատրանք կը ստեղծուի, որ մարդիկ կ՚անցնին ջրուի մէջով։ Նմանեցնելով Աստուածաշունչի Մովսէսի Կարմիր ծովը անցնելուն, կամուրջը անուանած են «Մովսէսի կամուրջ»։


== Կամուրջի կազմութիւնն ու նիւթերը ==
Կամուրջը պատրաստուած է սաղարթաւոր ծառի Accoya ապրանքանիշի փայտէն, որ սովորաբար կ՚օգտագործուէր նաւերու տախտակամածներուն համար եւ մշակուած է յատուկ հակասնկային նիւթով։ Անջրաթափանցիկութեան համար, արտաքինէն պատուած է նրբաթիթեղով։ Ջուրը երբեք չի բարձրանար եւ չի լեցուիր կամուրջէն ներս, քանի որ անոր մշտական մակարդակը կ՚ապահովուին խրամի երկու ծայրերուն գտնուող ամբարտակները։ Տեղումներու ժամանակ կամուրջի մէջ լցուած ջուրը դուրս կը մղէ այնտեղ տեղադրուած պոմպի միջոցով։
Անրի Թրուայա

Անրի Թրուայա (Լեւոն Թորոսեան, 1 Նոյեմբեր 1911(1911-11-01)[…], Մոսկուա, Ռուսական Կայսրութիւն - 3 Մարտ 2007(2007-03-03), Փարիզի 17-րդ շրջան, Փարիզ), հայ վիպագիր, պատմաբան եւ գրականութեան պատմութեան մասնագէտ։ Ֆրանսական գրականութեան հայազգի վարպետ։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Մոսկուա։ Արմաւիրի չերքէզահայ Թարասովներու տոհմէն սերած է, ռուսահայ ընտանիքի մը զաւակն էր։ Հայրը՝ Թսլան Թարասով, առեւտրական կեանքէ ներս առաջատար դէմք մը եղած էր։
1918 թուականին ընտանիքի հետ գաղթած է Ռուսաստանէն, իսկ 1920 թուականէն հաստատուած է Ֆրանսա։ Անրի ստացած է իրաւաբանական կրթութիւն։
Գրական իր սկզբնական քայլերէն իսկ ան հրապարակ եկած է Անրի Թրուայա գրչանունով եւ ֆրանսերէնով։ Ուսման եւ ապրուստի ապահովման աշխատանքի կողքին, զբաղած է գրական ստեղծագործութեամբ։ Այդ շրջանի Թրուայայի պատմուածքներն ու վիպակները շատ արագ ժողովրդականութիւն գտած են եւ հեղինակին արժանացուցած՝ 27 տարեկանին, գրական հեղինակաւոր «Կոնքուրի մրցանակ»ին։
Այդ մրցանակէն ետք Թրուայա ամբողջապէս նուիրուած է գրական ստեղծագործութեան եւ պատմական հետազօտութեանց։
1959-ին՝ արդէն հանրայայտ գրող, Անրի Թրուայա ընտրուած է Ֆրանսայի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի անդամ եւ իր արժանի տեղը գրաւած՝ «40 Անմահներու» փաղանգին մէջ:


== Գրական վաստակ ==
Աւելի քան 70ամեայ իր ստեղծագործական կեանքի ընթացքին Թրուայա հեղինակ դարձած է 100-է աւելի վէպերու, վիպակներու, նորավէպերու, յուշագրութիւններու, պատմավէպերու, կենսագրական վէպերու, պատմական ու գեղարուեստական ստեղծագործութիւններու, որոնց մեծ մասը կը համարուի համաշխարհային գրականութեան մնայուն արժէքներ:


== Աղբիւրներ ==
Ժամանակ Օրաթերթ, 5 Մարտ 2007, «Անամահի մը Հրաժեշտը», էջ 1։
Ամորղոս

Ամորղոս (յուն․՝ Αμοργός), Էգէական ծովու կղզի, Քիքլատես, Յունաստան․  Քիքլատեսի հարաւ-արեւելեան կղզին։  Կը գտնուիՆաքսոս, Սհինուսա, Իրաքլիա, Քուֆոնիսիա եւ Քերոս կղզիներուն հարաւ-արեւելքը, Տոնուսային հարաւը։


== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==


=== Աշխարհագրութիւն ===
Տարածութիւնն է 121,464 քլ․², իսկ ծովեզր՝ 123 քլ․։  Փիրէայի նաւագանգիստէն հեռաւորութիւնն է 136 ծովային մղոն։  Երկայն ու նեղ կղզի է, որ կ՛ երկարի հարաւ-արեւմուտքէն հիւսիս-արեւելք։  Ունի երկու բնական նաւահանգիստ, Քաթափոլա եւ Էղիալի։    Քաթափոլա գլխաւոր նաւահանգիստն է։  Ամորղոս կը հաշուէ 1 973 բնակիչ (2011-ի մարդահամար)։  Գեղեցիկ է կղզիին բնութիւնը։  Բազմաթիւ իրարայաջորդ արահետները առիթը կու տան ոտքով կղզին ճանչնալ։ 
Բնակչութիւնը աւանդաբար կը զբաղի երկրագործութեամբ, անասնապահութեամբ, ձկնորսութեամբ, ինչպէս նաեւ մեղրաբուծութեամբ։  Վերջին երկու տասնամեակներուն զբօսաշրջիկութիւնը մեծ թափ առած է։ 


==== Բնութիւն - արահետներ ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Վարչական ===

Ամորղոսի քաղաքապետութիւնը կը բաղկանայ Ամորղոս կղզիէն եւ շուրջի կղզիակներէն՝ Ղրապոնիսի, Նիքուրիա, Ղրամվուսա, Ֆելուքա, Փսալիտա, Անօ եւ Քաթօ Անտիքերի (Քերոս կղզիին հարաւը)։  Մայրաքաղաքն է Հորա* կամ Ամորղոս՝ 398 բնակիչ։ Կղզիին գլխաւոր բնակավայրերն են՝ Էղիալի (229), Րահիտի (148), Թոլարիա (147), Քաթափոլա (128), Էղիալի ծոց (125), Փոթամոս (116), Քսիլոքերաթիտի (107), Լեֆքես (49), Քամարի (45), Քալոֆանա (41), Վրուցիս (37), Փերա Րահիտի (36), Քալօթարիթիսա (31), Թոլարիայի ծովափ (26), եւայլն։  
Հորա․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։  


==== Հորա, պատկերասրահ ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Պատմական ակնարկ ==

Ամորղոս բնակուած է Ք․Ա․ 4-րդ հազարամեակէն։  Եղած է Քիքլատեան Մշակոյթի գլխաւոր կեդրոններէն։ Մինոասեան քաղաքակրթութեան ժամանակաշրջանին, կղզին կը հաստատուին մինոասցիներ, որոնք կը հիմնեն Ամորղոսի առաջին բնակավայրերէն մէկը՝ Մինոա։  Աւելի ուշ, Նաքսոսի բնակիչներ կը հիմնեն Արքեսինի՝ այսօրուան Քասթրի շրջանը։  Իսկ նոյն ժամանակին, Յոնիոյ (Իոնիա) Միլիթոս քաղաքի բնակիչներ (Փոքր Ասիոյ արեւմտեան ափի յունական գաղթօճակներէն) Էղիալի կը հաստատուին։  
Հռոմէական շրջանին աքսորավայր կը դառնայ, իսկ բիւզանդական տարիներուն ծովահէններու դիրախ կը դառնայ։  1088-ին կը հիմնուի Հոզովիոթիսա վանքը։  Այնուհետեւ Ամորղոս կը հետեւի Քիքլատեսի պատմութեան։


== Տեսարժան վայրեր ==
Լէոն Քոչարեան

Լէոն Սուրէնի Քոչարեան (22 Յունուար 1930(1930-01-22), Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն - 14 Սեպտեմբեր 1970(1970-09-14), Մոսկուա, Խորհրդային Միութիւն), խորհրդային հայ կինբեմադրիչ, դերասան եւ սցենարիստ, էսթրադային արուեստագէտ եւ ասմունքող Սուրէն Քոչարեանի որդին։


== Կենսագրութիւն ==
Լէոն Քոչարեանը ծնած է 1930 թուականին Թպիլիսի քաղաքին մէջ։ 1955 թուականին աւարտած է Մոսկուայի պետական համալսարանի իրաւաբանական բաժինը։ Գորկիի անուան կինոստուդիայի մէջ աշխատած է որպէս բեմադրիչի օգնական, իսկ 1957 թուականէն բեմադրիչ՝ Մոսֆիլմ ստուդիայի մէջ։
Մահացած է 14 Սեպտեմբեր 1970 թուականին Մոսկուայի մէջ։ Թաղուած է 16 սեպտեմբերին Մոսկուայի Վվեդենսկի գերեզմանոցի 9-րդ հատուածին մէջ։։


== Ֆիլմագրութիւն ==


=== Բեմադրիչ ===


=== Սցենարիստ ===


=== Դերերը կինոյի մէջ ===


== Արտաքին յղումներ ==
Լեոն Քոչարյանի մասին dic.academic.ru կայքում
Լեոն Քոչարյանի մասին odessafilm.com կայքում
Կալկաթայի Հայկական Տպագրութիւն

Կալկաթայի մէջ, առաջին հայկական տպարանը հիմնուած է Յովսէփ Ստեփանոսեան (1796), որ հրատարակած է Աբրահամ Կրետացու «Պատմութիւն...»ը (1796),[1] Յովհաննէս Մրքուզ (փիլիսոփայ) Ջուղայեցիի «Վիճաբանութիւն առ շահ Սլէմանն պարսից» (1797)[2] եւ «Գրքուկ որ կոչի էֆիմերտէ» (1798)[3] գրքերը։ Յաջորդ տարի առաջին կէսին այստեղ գործեր են Աւետ Զնթլումեանի (1811-1817), անոր որդիներ Աւետ եւ Յովհաննէս Զնթլումեաններու (1820), Մարտասիրական ճեմարանի (1816-1853), Պողօս Յորդանանեանի (1820-1821), Օճանասփիւռ ընկերութեան (1822-1823), Անգլիական եպիսկոպոսական ճեմարանի (1827-1841), մկրտող միսիոներներու (1831-1844), Պողօս Վիչենեանի «Արծիւ» (1846-1851), «Արարատեան ընկերութեան» (1845-1848), «Ազգասէր Արարատեանի» (1848-1852) տպարանները։
Մասնաւոր անձանց տպարաններէն աւելի աչքի ինկողը Յորդանանեանի տպարանն էր, ուր տպագրուած է «Հայելի կալկաթեան» լրագիրը (1820) եւ հայերէն անդրանիկ աշխարհաբար կատակերգութիւնը՝ «Խտրադիմայ դրժողութեան» (1821)։ Ընկերութիուններու եւ ուսումնական հաստատութիւններու տպարաններէն ամենաերկարատեւն ու բեղմնաւորը Մարտասիրական ճեմարանի տպարանն էր, որը լոյս է ընծայած 60-էն աւելի դասագիրքեր, օրացոյցներ, թարգմանական գեղարուեստական երկեր (Շատոպրիան՝ «Աթալա», 1843, Պեռնարտեն տը Սեն-Պիեռ՝ «Պաւլոս եւ Վիրգինիա», 1830)։


===== 1821-1850-ականներու հրատարակութիւններ =====
Օճանասփիւռ ընկերութեան տպարանի հրատարակութիւն էր «Շտեմարան» հանդէսը (1821-1823)։ Անգլիական եպիսկոպոսական ճեմարանի տպարանը լոյս ընծայած է Մ. Թաղիատեանի յայտնի նամակը Երեւանցիներուն (1828), «Դիցաբանութիւն» ուսումնասիրութիւնը (1830), դասագրքեր ու այլ գործեր, գրական մեծ արժէք ներկայացնող «Սիրակարկաչ» երգարանը (1830)։ «Արարատեան ընկերութեան» եւ «Ազգասէր Արարատեանի» տպարաններուն մէջ լոյս տեսած են Մ. Թաղիատեանի երկերը, «Ազգասէր» (1845-1848) եւ «Ազգասէր Արարատեան» (1848-1852) լրագրերը, Թ. Աւետումեանի «Արամայիս» (1846) վիպակը։ 19-րդ դարու 50-ական թ. կը թուլնայ հնդկահայ մշակութային կեանքը։ 


===== 1850-ականներէն վերջ =====
1852-1869ին Կալկաթայի մէջ չէ գործած ոչ մէկ հայկական տպարան։ Այդ շրջանին տպագրուած 3 գիրք շարուած են օտարազգի տպարաններու մէջ։ Կալկաթայի վերջին հայկական տպարանը կը պատկանի Յովհաննէս Խաչիկեանին։ Այստեղ լոյս ընծայած է տպարանատիրոջ շուրջ 10 անուն գործերը։
1896-1897 թուականներուն անգլիական մէկ այլ տպարանին մէջ լոյս տեսած է «Երգաձայնութիւնք Հայաստանեայց առաք, Ս. եկեղեցւոյ» ժամագիրքը՝ հայերէն բնագրով եւ անգլերէն թարգմանութեամբ ու ձայնանիշերով։ 
1950-1957 թուականներուն կը հրատարակուէր «Նոր ազդարար» հանդէսը, որ նոյնպէս կը շարուէր օտարազգի տպարանին մէջ։ Կալկաթայի մէջ հայերէն գիրքերը հիմնականին կը հրատարակուին գրաբար, ինչպէս եւ Նոր Ջուղայի խօսակցական լեզուով ու աշխարհաբարով։


== Աղբիւրներ ==
Զարբհանալեան Գ., Պատմութիւն հայկական տպագրութեան, Վենետիկ- Սբ. Ղազար, 1895։
Լէօ, Հայկական տպագրութիւն, հատոր Ա., Թիֆլիս, 1904։
Ն. Ա. Ոսկանեան, Ք. Ա. Կորկոտեան, Ա. Մ. Սավալեան, Հայ գիրքը 1512-1800 թուականներին. Հայ հնատիպ գրքի մատենագիտութիւն, Երեւան, 1988
Օձի Պորտ

Վայր` Լոռ-ի մարզ
Երեւանի 186քմ / 2ժամ 30վայրկեան հեռաւորութեամբ
Բուժիչ բնական աղբիւր, Արդվի գիւղի մօտ:

Լոռի մարզի հրաշքներէն է Օձի փորը: Ըստ աւանդութեան` գիւղի ձորակի աջ կողմը կը գտնուէր դպրոց մը, ուր իր եօթը աշակերտներ ուսում կ՚առնէին ծերունի իմաստուն ճգնաւորէ մը: Ձորակի ձախ կողմը ՝ լերան լանջին կար սարսափելի վիշապը եւ անոր արձակած ձայներէն ամէն ինչ կը պապանցուէր: Օր մը գիւղացի կին մը սափորը ուսին կ՚ իջնէր լերան լանջին, կը տեսնէ ահաւոր հրէշը, այդ վայրկեանին կը քարանայ: Ճգնաւորը աշակերտներէն մէկը կ՚ուղղարկէ պարզելու, թէ ինչ պատահած է: Աշակերտը չի վերադառնար եւ այդպէս բոլոր եօթը աշակերտներն ալ վիշապի բաժինը կը դառնան: Ծերունին փնտրելու կ՚ ելլէ իր աշակերտները: Հրաշագործը գավազանով կը խբէ վիշապի գլուխը ու կ՚ ըսէ. «Քա՛ր դառնաս, աղբիւր բխի քու սրտէդ՝ հիւանդի համար դե՛ղ դառնաս»: Սուրբ իմաստունի ըսածը իսկոյն կը կատարուի:

Լերան լանջին, կարծես թէ, «կը սողուն» երկու վիշապները: Անոնք քարային ապարաշերտային երակներ են՝ մէկը աւելի երկար ու հաստ, իսկ միւսը՝ կարճ ու բարակ: «Մեծ վիշապներ»էն կը բխին երկու աղբիւր, որոնք ամառուայ տապին հոգնած ճամբորդին կու տայ սառնորակ ջուր, այն տարբերութեամբ, որ մէկը սովորական ջուր է, իսկ միւսը ունի բուժիչ հատկութիւն: Արեւմտեան կողմէն բխող ջուրը շատ բարակ է եւ կը կոչուի «օձի փոր»: Ան ունի բուժիչ յատկութիւններ, որոնք պայմանաւորուած են հանքային ջուր ըլլալու յարմարութեամբ: Ջուր, որ  կ՚ օգտուին ոչ միայն տեղացիները, այլ նաեւ բոլորը… Կ՚ ըսուի որ ժամանակին սափորը ուսին կին-ժայռը պարզ կ՚ երեւէր, բայց 1939 թուականին ան քանդուած, իսկ քարերով անասուններու համար գոմեր կառուցուած են: Տեսարանը հիասքանչ է ու անզուգական՝ գողտրիկ բնակավայր, վեհաշուք վանական համալիր, գեղատեսիլ ձորակ:


== Ծանօթագրութիւն ==
Ղազարոս (անձնանուն)

Ղազարոս, արական տարածուած հայկական անձնանուն։ Յառաջացած է եբրայերէն אֶלְעָזָר (ալ ազար) անունէն, որ Աստուծոյ օգնութիւն  կը նշանակէ, յունարէն՝ Lazaros։ Տարածուած է անուն է բոլոր քրիստոնեայ ազգերուն մէջ։ Եկած է Աւետարանէն։ Մինչեւ օրս գործածական անուն է հայերուն մէջ։ Փաղաքշական ձեւերն են՝ Ղազար, Ղազիկ, Ղազօ, որոնցմէ կը կազմուին մականուններ՝ Ղազարեան, Ղազարոսեան, Ղազոյեան, Ղազիկեան մականունները։Անձնանուան այլ տարբերակներ են՝ Էղիասար, Լազար։


== Յայտնի անձնաւորութիւններ ==
Ղազարոս Աղայեան
Ղազարոս Աւագեան
Ղազարոս Սարեան
Ղազարոս Սուքիասի Տէր Գրիգորեան
Սեդա Ծաղիկեան

Սեդա Ծաղիկեան (1924, ծնած է Իսթանպուլ), գրող։


== Կենսագրութիւն ==
Յաճախած է Էսայեան, Ֆրանսական Սէն Փիւլշէրի եւ Կեդրոնական վարժարանները։ Վկայուած է Իսթանպուլի համալսարանի գիտական Ֆաքիւլթէի բնագիտութիւն եւ ուսողութիւն ճիւղերէն եւ Տիթրոյթի Ուէյն համալսարանէն։ Ուսուցչագործած է Իսթանպուլի Սէն Փիւլշէրի, Կեդրոնական, Պէզճեան եւ Անարատ Յղութեան եւ ԱՄՆու Ս․ Յովհ․ Մկրտիչ եկեղեցւոյ շաբաթօրեայ վարժարաններուն մէջ։
Աշխատակցած է Իսթանպուլահայ մամուլին։ Մաս կազմած է Հանդէս Մշակոյթիի խմբագրական կազմին։ Առանձին խմբագրած է Տիթրոյթի Պոլսահայ Մշակութային Միութեան պաշտօնաթերթ՝ Միութիւնը (1969-1991)։
Օգտագործած է Սեդա գրչանունը։
1959-ին հաստատուած է Տիթրոյթ:
Յովհաննէս Սրապեան

Յովհաննէս Սրապեան


== Կենսագրութիւն ==
Յովհաննէս Սրապեան, բնիկ Խարբերդի Չմչկածադ նահանգի Միատուն գիւղէն։ Եղբօրորդին Մելքոն Սուքիասեանի, Պէյրութ հաստատուած 1907-ին, որպէս երկաթուղիի արհեստաւարոր:
Շահանդուխտ

Շահանդուխտ (Սանդուխտ Պերթիզլեան, 1929, Պէյրութ, Լիբանան) գրագիտուհի, բանաստեղծուհի, խմբագիր, յօդուածագիր։ 
Ծնած՝ է Պէյրութ (Լիբանան), 1929-թուին։
Նախակրթութիւնը ստացած է Նոր Մարաշ թաղի Սրբոց Քառասնից Մանկանց վարժարանին մէջ։ Ինքնաշխատութեամբ յաջողած է սորվիլ Ֆրանսերէն, անգլերէն եւ արաբերէն, ապա հետեւած է Պէյրութի Ֆրանսական Մշակութային Առաքելութեան կեդրոնի լեզուական ու գրական դասընթացքներուն, որմէ ետք աւարտած է Սէն Ժոզէֆ համալսարանի հայագիտական դասընթացքը, նետուելով ուսուցչական եւ լրագրական ասպարէզ։


== Կենսագրութիւն ==
Հինգ տարի ուսուցչական ասպարէզ վարելէ ետք ազգային նախակրթարանի մը մէջ, 1960-1975 մաս կազմած է Պէյրութի «Այգ» օրաթերթի խմբագրական կազմին, իսկ այդ թուականէն մինչեւ այսօր «Ազդակ» օրաթերթին մէջ տակաւին կը խմբագրէ բազմաթիւ յօդուածներ։
Գրական նախափորձերը կատարած է «Ակօս» պարբերականին մէջ, իսկ արձակ էջերու իր առաջին գործը հրատարակած է 1962-ին՝ « Իմ աշխարհէն» խորագրուած հատորով մը (պատմուածքներ), ուր տիպարներ, պատկերներ եւ տպաւորութիւններ կու տայ իր թաղի առօրեայէն, առաւելապէս նկարագրական, պատմողական նկարագրով։ 1926-1980՝ յաջորդաբար հրատարակուած են իր հետեւեալ գործերը՝ «Հացեկացէն կու գամ» (1968, Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդեան 1600-ամեակին առթիւ, իբրեւ մասնակցութիւն Թէքէեան Մշակութային Միութեան կողմէ կազմակերպուած գրական մրցանքի մը),«Գարնան ձիւն տեղաց» (1969, քերթուածներ), «Սաննինէն ջուր խմեցինք» (1970, արձակ էջեր՝ որուն արաբերէնով թարգմանութիւնը հրատարակուած է 1973-ին, Գէորգ Չիլինկիրեանի թարգմանութեամբ), «Աւանդատուն» գրքոյկը (1974, բանաստեղծութիւններ՝ նուիրուած Նարեկացիի), «Քարացած լեզուներ» (1975, նուիրուած Հայոց Ցեղասպանութեան 60-ամեակին) եւ Լիբանանի քաղաքացիական ներքին կռիւներէն տպաւորութիւններու, դրուագներու, դէմքերու եւ ապրումներու երկու հատորներ՝ «Թող չարտասուեն մայրիները» (1978) եւ «Այրող կամուրջներ» (1980): Աւելի ուշ՝ «Կոտրած Սրինգ», «Ճակատագրի Ճանապարհին Մոռցուածները», «Վկաները ոտքի ելան խօսելու»:
Կանացի զգայութիւններով, հանրային-քաղաքացիական կեանքի առօրեայէն թելադրուած խորհրդածութիւններով եւ ապրումներով բաբախուն գործեր՝ որոնք գրական խորացումէ եւ գեղարուեստական մշակումէ աւելի, լրագրական-հրապարակագրային իրենց նկարագրով կը յատկանշուին:
Նանթ

Նանթ (ֆրանսերէն՝ Nantes), քաղաք Ֆրանսայի մէջ։ Մեծութեամբ Ֆրանսիայի 6-րդ քաղաքն է։ Կը գտնուի Լուար գետի գետաբերանին մօտ։


== Բնակչութիւն ==


== Քոյր քաղաքներ ==
 Մեծ Բրիտանիա Քարտիֆ, Մեծ Բրիտանիա
Կաղապար:Country data Վրաստան Թիֆլիս, Վրաստան
Պելառուսիա

Պելառուսիա  ( Պելառուսերէն.՝ Белару́сь, Ռուսերէն՝ Белару́сь), պաշտօնական անուանում՝ Պելառուսիոյ Հանրապետութիւն (Պելառուսերէն.՝ Рэспубліка Беларусь, Ռուսերէն՝ Республика Беларусь), դէպի ծով ելք չունեցող պետութիւն մը՝ Արեւելեան Եւրոպայի մէջ:
Հիւսիս-արեւելքէն սահմանակից է Ռուսաստանի, հիւսիսէն՝ Լիթվայի եւ Լաթվիոյ, հարաւէն՝ Ուքրանիոյ,իսկ արեւմուտքէն՝ Լեհաստանի։ Մայրաքաղաքը Մինսկն է, մեծ քաղաքներն են Պրեսթը, Քրոթնօն, Կոմելը, Մոկիլիովը եւ Վիթեպսքը: Մինչեւ 1991 ԽՍՀՄ-ի կազմին մէջ էր։Երկրին բնակչութեան մեծ մասը կ'ապրի մեծ քաղաքներու մէջ: Բնակչութեան աւելի քան 80%-ը պելառուսեր են, ամենամեծ ազգային փոքրամասնութիւններն են ռուսերը, լեհերը եւ ուքրանացիները։ Պաշտօնական լեզուներն են պելառուսերէնը եւ ռուսերէնը։ Դաւանանքային առումով մեծ մասը ուղղափառ քրիստոնեաներ են, Պելառուսիոյ ուղղափառ եկեղեցւոյ հետեւորդներ, որ Ռուս ուղղափառ եկեղեցւոյ իրաւասութեան տակ է, իսկ երկրին արեւմուտքը կայ կաթոլիկ եկեղեցւոյ փոքր համայնք մը։


=== Կլիմայ ===
Կլիման յատկանշական է մեղմ ցուրտ ձմեռներով. Յունուարի միջին ջերմաստիճանը 4 °C (24.8 °F) է, հարաւը՝ (Պրեսթ) մինչեւ -8 °C (17, 6 °F), իսկ հիւսիսը՝ (Վիթեպսքի)  զով ու խոնաւ ամառներով միջին ջերմաստիճանը՝ 18 °C (64.4 °F): Պելառուսիա ունի 550-էն 700 մմ միջին տարեկան տեղումներ։


=== Բնութիւն ===
Բնութիւնն ու կենդանական աշխարհը պահպանելու նպատակով ստեղծուած են պահպանուող յատուկ տարածքներ, որոնցմէ հռչակաւոր է Պելովեժեան թաւուտը (ազգային պարկ), որ ամբողջ Կեդրոնական Եւրոպայի մէջ պահպանուած միակ կուսական անտառն է։ Անոր մէկ մասը կը գտնուի Լեհաստանի տարածքին մէջ։ Պելովեժեան թաւուտին շոճիի անտառներուն մէջ կան եղնիկներ, որմզդեղններ, գայլեր, գորշուկներ, կուղբեր, նապաստակներ, եւ այլն։ Արգելոցին հպարտութիւնը վայրի ցուլերն են։


=== Կրթութիւն ===
Կրթական համակարգը Պելառուսիոյ մէջ.

Նախադպրոցական կրթութիւն (մանկապարտէզներ)
Պարտադիր տարրական դպրոց (ինը տարի, անվճար)
Միջնակարգ դպրոց (անվճար եւ պարտադիր) արհեստագիտական դպրոցներ, վարժարաններ եւ այլն
Բարձրագոյն կրթութիւն (կան շուրջ 40 պետական եւ 20 անձնական համալսարաններ):
Դպրոցներէն ներս կրթութիւնը երկու պաշտօնական լեզուներով է՝ ռուսերէն եւ պելառուսերէն։ Սակայն, քաղաքային տարածքներուն եւ համալսարաններուն մէջ յաճախ ընդունուած է ռուսերէնը, իսկ պելառուսերէնը գլխաւորաբար կ'ուսուցանուի գիւղական դպրոցներուն մէջ։ Ամենաբարձր գիտական հաստատութիւնը Գիտութիւններու ազգային ակադեմիան է։


== Գրականութիւն ==
Birgerson, Susanne Michele (2002). After the Breakup of a Multi-Ethnic Empire. Praeger/Greenwood. ISBN 0-275-96965-7.
Levy, Patricia; Spilling, Michael (2009). Belarus. New York։ Benchmark Books. ISBN 0-7614-3411-9.


== Արտաքին յղումներ ==
Պելառուսիոյ պաշտօնական կայք
Պելառուսիոյ կայք
Պելառուսիոյ նորութիւները BBC կայքին մէջ
Պելառուսիոյ կրօնական վիճակագրութիւնը
Համաշխարհային դրամատունը Պելառուսիոյ մէջ
Պելառուսիոյ աշխարհագրական քարտէսը
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)

Վազգէն Սարգսեան փողոց, փողոց՝ Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանէն ներս։ Կոչուած է ի պատիւ հասարակական-քաղաքական եւ ռազմական գործիչ Վազգէն Սարգսեանի։


== Տուեալներ ==
Սկսած է Հանրապետութեան հրապարակէն ու շարունակուած մինչեւ Շահումեանի պուրակի հարակի՝ Իտալիայի փողոց եւ Մովսէս Խորենացի փողոցի հատման խաչմերուկ։ Հատող փողոցներ՝

Դեղատան փողոց
Պետրոս Ադամեան փողոց
Գրիգոր Տէր-Գրիգորեան փողոց (Երեւան)


== Պատմութիւն ==
Խորհրդային տարիներուն փողոցի կենտ համարներու շէնքերով մայթին հարող հատուածը կոչուած է Շահումեան փողոց՝ ի պատիւ կոմունիստական կուսակցութեան, ԽՍՀՄ եւ միջազգային բանւորական շարժման ականաւոր գործիչ, սոցիոլոգ, լրագրող, հրապարակախօս Ստեփան Շահումեանի։ Հայաստանի անկախութեան հռչակումէն ետք վերանուանուած է Խորհրդարանի փողոց՝ ի պատիւ Հայաստանի առաջին հանրապետութեան խորհրդարանի։ Փողոցի զոյգ համարներու շէնքերով մայթին հարող հատուածը մաս կազմած է Նալպանտեան փողոցին։ Փողոցի մասը մը Վազգէն Սարգսեանի անունով կոչուած է 2000 թուականին։ Նոյն թուականին Խորհրդարանի փողոցէն անջատուած է եւս հատուած մը, որ կոչուած է Պէյրութի փողոց։


== Նշանակալի վայրեր ==
Յակոբ Պարոնեանի անուան պետական երաժշտական քոմետիայի թատրոն
ՀՀ կեդրոնական պանք
ՀՀ դատախազութիւն
«Պիացցա Գրանդէ» համալիր (Եսայի Ջանփոլադեանի թատրոն, Սպայի տուն)
«Էրեբունի-Երեւան 2750» շատրուաններ զբոսայգի
Վազգէն Սարգսեանի կիսանդրի (Երեւան)
Շահումեանի անուան պուրակ
Ստեփան Շահումեանի յուշարձան (Երեւան, Շահումեանի հրապարակ)
ՀՀ վճռաբէկ դատարան
«Էրեբունի-բլազա» բիզնէս-կենդրոն
Արմսվիսբանկ
Հայաթ-փլէյս հիւրանոցային համալիր
Հայաստանի արհմիութիւններու կոնֆեդերացիաՎազգէն Սարգսեան եւ Դեղատան փողոցներու խաչմերուկի մէջ գտնուած են Պանքի շէնքը. Գիւղատնտեսական պանքը եւ Գիւղպանքի աշխատողներու բնակելի տունը (վերակառուցուած է)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Աղբիւրներ ==
Երեւան քաղաքի քաղաքային նշանակութեան փողոցներու ցանկ
Երեւան քաղաքի հասցեներու տեղեկատու, Երեւան, 1983, էջեր 369-506, Երեւան քաղաքի փողոցներու անուանումները
Կաղապար:Գիրք:Ավագյան:Երևանի փողոցները
Վազգէն Սարգսեան փողոց
Առնոլտ Շուարցնէյկըր

Առնոլտ Ալոիս Շուարցնէյկըր (30 Յուլիս 1947(1947-07-30)[…], Thal, Graz-Umgebung District, Շթիրիա), ծագումով ավստրիացի ամերիկեան դերասան, պատիպիլտինկի մարզիկ, քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցութեան անդամ, Քալիֆորնիայի 38-րդ նահանգապետը 2003-2011 թթ.։
Ծնած է Ավստրիաի մէջ, Դալի քաղաքի մօտ Կրազ բնակավայրի մէջ, 1947 թուականի 30 Յուլիս-ին։ 2003 թուականին ընտրուած է Քալիֆորնիայի նահանգապետ, վերընտրուած 2006 թուականին։
Բոդիբիլդինգ մարզաձեւի բազմաթիւ մրցանակներու յաղթող, այդ թուականին ութ անգամ արժանացած է «Միսդր Օլիմբիա» կոչումին։
Իր նահանագապետ եղած ժամանակին Քալիֆորնիա նահանգը ճանաչած է Հայոց Ցեղասպանութիւնը։
2015 թուականին առաջադրուած է WWE փառքի սրահ։