armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վարդան Ամիրեան

Վարդան Ամիրեան (25 Օգոստոս1960, Կամօ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աճպարար։ Հայ աճպարարներու միութեան նախագահ։


== Կենսագրութիւն ==
Վարդան Ամիրեանը ծնած է 25 Օգոստոս1960-ին, Կամօ քաղաքին մէջ։ 1976-ին աւարտած է Երեւանի Ստեփան Շահումեանի անուան թիւ 1 միջնակարգ դպրոցը, այնուհետեւ սորված է նորաձեւութեան քոլեջին մէջ։ 1982-1984 թուականներուն սորված է Երեւանի էստրադային արուեստի քոլեջին մէջ, 1985-1987 թուականներուն` Լենինկրատի Էստրադային արուեստի ստեղծագործական բարձրագոյն արուեստանոցին մէջ։ Երկար տարիներ աշխատած է Հայհամերգ միաւորումին մէջ։ Որպէս մէնակատար-աճպարար՝ հիւրախաղերով շրջագայած է տարբեր երկիրներ, Հայաստանի մարզերը եւ գիւղերը։ 
Մասնակցած է աճպարարներու տարբեր մրցոյթներու։ 1988-ին Մինուոդիի աճպարարներու համամիութենական մրցոյթին ստացած է առաջին տեղը եւ արժանացած բարձր կոչման` մոգութեան արքայ։ 1990-ին Մոսկուայի աճպարարներու միջազգային մրցոյթին մէջ, ներկայացնելով հեղինակային էթնիկ աճպարարական համարը, որու մէջ օգտագործուած է հայկական երաժշտութիւն, հայկական երաժշտական գործիքներ, ընդհանուր մոգութեան բաժնին մէջ արժանացած է պրոնզէ մետալի եւ ստացած ամենաբարձր կոչումը` միսթր մոգ։ 
1987-ին աճպարարներու առաջին համամիութենական փառատօնին, միկրոմագիայի բաժնին մէջ արժանացած է լաւագոյն մասնակից կոչման։ 1993-2005-ականներուն ապրած եւ ստեղծագործած է Իսրայէլի մէջ, ուր հիմնած է աճպարարներու դպրոց։ 2000-ին Իսրայէլի աճպարարներու փառատօնին, որպէս աճպարար ուսուցիչ եւ աճպարարական հնարքներու բեմադրող արժանացած է արծաթէ կախարդական փայտիկի։ 
Միջազգային մոգերու ընկերութեան անդամ է։ Կը հանդիսանայ նոր աճպարարական ոճի հեղինակ, որ կը կոչուի էթնիկ մէջիք։ Հեղինակած է տարբեր աճպարարական հեռուստատեսային շոուներ, համագործակցած է Հայաստանի հանրային եւ «Արմենիա» հեռուստաընկէութիւններու հետ` «Կախարդական դղեակ» եւ «Մեծ հրաշքներու փոքր գաղտնիքները» հեռուստանախագծերով։ Աճպարարական համարներ  բեմադրած է ներկայացումներու մէջ` «Դոն Ժուան», «Ջին ջան»։ 2010-ին «Եւրոտեսիլ» երգի միջազգային մրցոյթին Հայաստանը ներկայացնող բեմադրութեան մէջ հադես եկած է իր հեղինակային աշխատանքով` կորիզի մէջէն բացուող ծիրանի ծառով։ Նոյն թուականին Հայաստանի մէջ հիմնադրած է հայ աճպարարներու միութիւնը, որու նախագահն է։ Հեղինակած է բազմաթիւ հնարքներ։ Կը տիրապետէ երաժշտական գործիքներու, զբաղուած է վոկալով։ Կ՚ուսումնասիրէ հոգեբանութիւն, փիլիսոփայութիւն, կը տիրապետէ հիպնոսին, հանդէս կու գայ բեմական հիպնոսով։
Վարդան Ամիրեանը հայ աճպարարական արուեստը ներկայացուցած է աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ։


== Արտաքին յղումներ ==
Եթե աճպարարը հանդիսատեսին չի գոհացներ, մեղքն իրենն է, ոչ թէ հանդիսատեսինը. Վարդան Ամիրեան
Էլի Վիզել

Էլի Վիզել (30 Սեպտեմբեր 1928(1928-09-30)[…], Սիգետու Մարմացիեյ, Մարամուրեշ, Ռումանիա - 2 Յուլիս 2016(2016-07-02)[…], ), Հրեայ ամերիկացի գրող, փրոֆէսոր, քաղաքական գործիչ, Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր եւ ողջակիզումէ (հոլոքոսթ) վերապրած: Ան 57 գիրքերու հեղինակ է, հիմնականօրէն գրուած անգլերէն եւ ֆրանսերէն, ներառեալ` Գիշեր գիրքը, իբրեւ գերի իր ունեցած փորձառութեան հիման վրայ գրուած, «Auschwitz» եւ «Buchenwald» համակեդրոնացման ճամբարներու մէջ :
Միեւնոյն ժամանակ, ան եղած է Պոսթընի համալսարանի մատասիրական բաժանմունքի փրոֆէսոր, զոր իր պատւոյն ստեղծած է Հրեական ուսումնասիրութիւններու Էլի Վիզելի կեդրոնը: Նոպէլեան մրցանակակիր, «Օրորա» միջազգային մարդասիրական մրցանակաբաշխութեան ընտրող յանձնախումբի համանախագահ, մարդասէր Էլի Վիզել:


== Ներդրումը Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման գործէն ներս ==

Էլի Վիզել հրապարակաւ դատապարտած է՝ 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ իր կեանքին ընթացքին կը շարունակէր մնալ ուժեղ պաշտպան մարդու իրաւունքներուն: Ան արդէն «Los Angeles Times»ի կողմէ որակուած է իբրեւ «Ամերիկայի ամենակարեւոր Հրեան»:
1986 թուականին Էլի Վիզելը Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լերան քառասուն օրերը» վէպին համար ներածական գրած էր` 1915-ի դէպքերը կոչելով «20-րդ դարու առաջին Ցեղասպանութիւն»: Իսկ 2000-ին, Վիզելը Ողջակիզումի 125 հետազօտողներու հետ ստորագրած էր յայտարարութիւն մը, որուն մէջ նշուած էր, թէ Հայոց Ցեղասպանութիւնը պատմական անհերքելի փաստ է:


== Ցաւակցական գրութիւններ եւ հեռագիրներ ==
Տիմիթրի Բայէթ

Տիմիդրի Բայէթ (ֆրանսերէն՝ Florent Dimitri Payet, ծնած է․` մարտ 29, 1987, Սեն-պիեռ, Ռեյունեօն, Ֆրանսա), Ֆրանսացի ֆութպոլիստ, «Վեստ Հեմ Յունայթէտի եւ Ֆրանսայի ֆուտբոլի ազգային հաւաքականի եզրային կիսապաշտպան խաղցող:


== Հաւաքականի խումբէն ==
2007 - 2008 թուականներուն Բայէթ հանդէս եկած է Ֆրանսայի երիտասարդական հաւաքականէն:
2010 թուականի հոկտեմբեր 9-ին Ռոմանիայի դէմ խաղին նորամուտը նշած է Ֆրանսայի ազգային հաւաքականէն (2:0):
եւրոյ 2016-ի բացման խաղին Բայէթ դարձաւ կոլի հեղինակ եւ ճանաչուեցաւ խաղին լաւագոյն ֆուտբոլիստը:


=== Կոլերը հաւաքանկանէն ===
2016 թուականի յունիս 11-ի դրութեամբ Տմիդրի Բայէթի կոլերը Ֆրանսայի ազգային հաւաքականում:


== Անձնական նուաճումներ ==
Պֆա-ի վարկածով տարուայ հաւաքականի անդամ (1) - 2015/16
Վեստ Հեմ Յունայթեդի տարուայ լաւագոյն ֆուտբոլիստ (1) - 2015


== Ծանոթագրութիւններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Դիմիտրի պայեն Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում
1902 թուական

1902 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու երկրորդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Փետրուար 4՝ Սէթ Արսէնեան (մ.անյայտ), հոգեբան
Մարտ 13՝ Մուհամմետ Ապտըլ Ուահապ (մ.1991), եգիպտացի երգիչ եւ երգահան
Մայիս 24՝ Զարեհ Որբունի (մ.1980, Փարիզ), վիպասան
Յունիս 22՝Սամուէլ Սաֆարեան (մ.1969), ճարտարապետ
Յուլիս 21՝Տիրան Աճէմեան (մ.1991), դերասան, ծաղրանկարիչ
Օգոստոս 24՝ Յովհաննէս Կիւրեղեան (իտալ.՝ Ohannés Gurekian, մ.1984), ճարտարապետ
Սեպտեմբեր 7՝ Մուրատ Կոստանեան (մ.1992), հայ դերասան
Անստոյգ ամսաթիւով՝
Բիւզանդ Թոփալեան՝  (ֆրանսերէն՝ Puzant Topalian, մ.1970), ֆրանսահայ բանաստեղծ եւ նկարիչ
Նիկողոս Սարաֆեան՝  (մ.1972), սփիւռքահայ բանաստեղծ


== Մահեր ==
Օգոստոս 25՝ Աւքսենթի Ցակարելի (վրաց.՝ ავქსენტი ცაგარელი, ծն.1857), վրացի թատերագիր, բեմադրիչ եւ դերասան
Օգոստոս 31՝ Իմրէ Շթէյնտլ (հունգարերէն՝ Steindl Imre, ծն.1839), հունկար ճարտարապետ
Սեպտեմբեր 29՝ Էմիլ Զոլա (ֆրանսերէն՝ Émile Zola, ծն.1840), ֆրանսացի գրող եւ քաղաքական գործիչ
Անստոյգ ամսաթիւով՝
Արսէն Այտընեան (ծն.1825), բանասէր, լեզուաբան եւ հոգեւորական
Գործ (ամսագիր, Շուշի)

«Գործ», գրական, քաղաքական ամսագիր։ Լոյս տեսած է 1882-1884 թուականներուն, Շուշիի մէջ։ Խմբագիր՝ Ս․ Հախումեան։ Լուսաբանած է հասարակական-քաղաքական իրադարձութիւններ, անդրադարձած տնտեսական մշակութային, գրական խնդիրներու։ Լայն տեղ յատկացուցած է հողային հարցին՝ տպագրելով յատուկ յօդուածաշար։ Ընթերցողներուն ծանօթացուցած է ռուս, իրականութեան, զեմստուային հաստատութիւններու գործունէութեան հետ։ Տպագրած է Շիրուանզադէի, Սալտիկով-Շչեդրինի, Էսքիլէսի, այլ հեղինակներու գործերը։ «Գործ» ամսագիրը մեղադրուած է առաջադիմական, սոցիալիստական գաղափարներ քարոզելու մէջ եւ փակուած ցարակաեւ իշխանութիւններու կողմէ։
Քուսքօ

Քուսքօ (սպ.՝ Cuzco, քեչուա՝ Qusqu, Qosqo) քաղաք է Փերուի հարաւ–արեւմուտքին եւ միաժամանակ կը հանդիսանայ նոյնանուն շրջանի վարչական կեդրոնը։


== Առաջին յիշատակումները ==
Քուսքոն բաւականին հին պատմութիւն ունի։ Հնագիտական պեղումները ցոյց տուած են, որ այստեղ մարդիկ սկսած են բնակութիւն հաստատել աւելի քան 3 հազար տարի առաջ։


== Եղբայր քաղաքներ ==
 ՀունաստանԱթէնք
Կաղապար:Country data ՊաղեստինԲեթղեհեմ
Կաղապար:Country data ԻսրայելԵրուսաղէմ
 ՌուսաստանՄոսկուա
Կաղապար:Country data ՊերուԼիմա
Կաղապար:Country data ՄեքսիկաՄեքսիքա
Կաղապար:Country data ԿուբաՀաւանա
 ԲրազիլիաՌիո դե Ժանեյրո
Կաղապար:Country data ՃապոնիաՔիոթօ
 ՉինաստանՍիան
Կաղապար:Country data ԲոլիվիաՓոթոսի
 ԱՄՆՍանթա Պարպարա
 ԱՄՆՄետիսըն
Հայերը Յունաստանի մէջ

Հայերը Յունաստանի մէջ (յուն․՝ Αρμένιοι στην Ελλάδα, անգլ․՝Armenians in Greece)․Հայերու ներկայութիւնը Յունաստանի մէջ Ե․ դարէն ի վեր է, երբ պատմական զանազան եղելութիւններու պատճառով հայեր կը սկսին հաստատուիլ Մակետոնիայ, Թեսալիա, Թրակիա, Կրետէ, Քերքիրա եւ Քիքլատես (Նաքսոս)։


== Առաջին գաղթականութիւններ ==


=== Ե․ - Թ․ դար ===
Հայերու ներկայութիւնը Յունաստանի մէջ կը սկսի Ե․ դարէն երբ Արշակունեանց հարստութեան անկումէն ետք, ինչպէս նաեւ երբ Հայաստան Բիւզանդիոնի եւ Պարսկաստանի միջեւ պատերազմներուն թատերաբեմ կը դառնայ, հայեր Յունաստան կ՛ապաստանին։ 


=== Բիւզանդական կայսրութեան շրջան ===
Կը շարունակուի Բիւզանդական կայսրութեան օրերուն  երբ Նիքիֆորոս Ֆոքաս կայսր Կրետէն (տե՛ս նաեւ Կրետէի հայերը) կ՛ազատագրէ Սարաքինի արաբներէն, անոր բանակին մէջ ծառայող մեծ թիւով հայ զինուորներուն կ՛արտօնէ կղզին հաստատուիլ իրենց ընտանիքներով եւ կամ ալ ամուսնանալ տեղացի աղջիկներու հետ։ 


== Թ․ - ԺԹ․ դարեր ==
Հիւսիսային Յունաստանի Մակետոնիոյ եւ Թրակիոյ շրջանները Թ․ դարավերջերուն հայեր մաս կազմած են Մակետոնական պահակազօրքին եւ իրենց ընտանիքներով շրջանը՝ մանաւանդ Սելանիկ նաւահանգիստը, հաստատուած են։ Մինչեւ ԺԵ․ դար, հայերու թիւը աստիճանաբար կ՛աւելնայ։ 


=== Վենետիկեան գերիշխանութեան շրջան ===
Հայեր Կրետէ կը հաստատուին՝
Սեւ Ծովուն շրջանէն չդիմանալով մոնկոլներուն եւ օսմանցիներուն ճնշումներուն, 1363-ին, թիւով՝ 2 000։ 
1414-ին Տրապիզոնի շրջանէն 80 հայ ընտանիք։


=== Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջան ===
ԺԶ․ դարուն՝ Քերքիրա, Հիւսիսային Յունաստան եւ Քիքլատեսի Նաքսոս կղզին։
ԺԷ․ դարավերջերէն՝ Սելանիկ


=== ԺԹ․ դար ===
Ըստ Միւնիխի թերթի մը մէջ գերմանական արձանագրութեան, 87 000 է հայերու թիւը հիւսիսային Յունաստանին մէջ եւ Յունաստանի տարածքին։
1890-ին Աթէնքի եւ Փիրէայի մէջ կայ հայկական փոքրաթիւ համայնք մը որ հաշուէ 150 հոգի, իսկ թիւը 600-ի կը հասնի երբ Սելանիկ Յունաստան սահմաններուն մէջ կը ներառնուի 1912-ին, ինչպէս նաեւ Պալքանեան պատերազմներէն ետք։ 
Համիտեան ջարդերէն փրկուած եւ օսմանեան կայսրութենէն փախուստ տուած հայեր կը հաստատուին Յունաստան՝ Հիւսիսային շրջաններ, Կրետէ, Կորնթոս, Աթէնք, եւայլն։


== Ի․ դար ==
Ժամանակակակից շրջան
Գլոտիօ Պրաւօ

Կաղապար:Արեւելահայերէն

Գլոտիօ Անտրես Պրաւօ Մունիոս (սպ.՝ Claudio Andrés Bravo Muñoz; ծնած է 13 Ապրիլ 1983, Չիլի), կատալոնական Պարշելոնայի եւ Չիլիի ազգային հաւաքականի դարպասապահ է։
Քլոտիօ Անտրես Պրաւօ Մունիոսը «Պարսելոնա» եկած է 2014 թուականի ամրան Ռեալ Սոսիետատէն։ Պրաւօն ծնած է13 Ապրիլ 1983 թուականին Չիլիի Բուին քաղաքին մէջ։
Պրաւօն դեռ վաղ հասակից սկսած է ֆութպոլ խաղալ, սակայն իր ասպարէզի սկիզբը եղած է յարձակող, այնուհետեւ պաշտպան եւ վերջը միայն դարպասապահ։
Պրաւոյին առաջին ակումբը եղած է չիլիական Կոլո-կոլոն, որուն ան միացած է 11 տարեկան հասակին։ Փորձերը սկսկելուն պէս Պրաւօն խնդրած է իր մարզչին իրեն փորձել դարպասապահի դիրքին վրայ եւ այդ օրէն վերջ ան այլեւս չէ փափաքած փոխել իր դիրքը։
Գլոտիա Պրաւօն Կոլո-կոլոյի առաջին խումբի կազմին առաջին անգամ խաղցած է 2002 թուականին՝ 19 տարեկան հասակին։ 2006 թուականին Պրաւօն տեղափոխուած է Սպանական Ռեալ Սոսյետատ, ուր իր փոխանցումը նշած է 22 Հոկտեմբեր 2006 թուականին՝ Մալյորկայի հետ խաղին (0-0)։
Գլոտիա Պրաւօն իր բարձր հասակին (185 սմ.) շնորհիւ հիմնականին մէջ յաղթող դուրս կու գայ 2-րդ կարգի։ Պրաւօն սթափ մտածող, ճկուն եւ փորձառու դարպասապահ է, եւ նաեւ հիանալի կը խաղայ ոտքերով։ Բացի այդ, Պրաւօն կը կարողանայ վստահութիւն հաղորդել խումբին պաշտպանութեանը, ինչ որ շատ կարեւոր գործ է խումբին համար։


== Արտաքին յղումներ ==
Ֆուտպոլիստը barca.am կայքում


== Ծանօթագրութիւներ ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Claudio_Bravo_(footballer)
Կաղապար:Բարսելոնա ՖԱ կազմ
1894 թուական

1894 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 94րդ տարին


== Դէպքեր ==
23 Յունիս․ Փիեռ տէ Քուպերթանի նախաձեռնութեամբ Փարիզի մէջ կը հիմնուի Ողիմպիական Միջազգային Յանձնախումբը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1894 ծնունդներ

3 Յունուար՝ Լէյլի (Փառանձեմ Սահակեան - Տէր Մկրտչեան), հայ բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի
Յունուար 16՝ Մատթէոս Զարիֆեան (մ.1924), բանաստեղծ
Օգոստոս 7՝ Բենիամին Նուրիկեան (մ.1988), ամերիկաբնակ արձակագիր
28 Նոյեմբեր՝ Առաքել Ն․ Պատրիկ  (մ.1984),  Երեւան, նկարիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1894 մահեր

Յունուար 7՝ Գէորգ Արծրունի (ծն.1789, Վան, Օսմանեան Կայսրութիւն), բանաստեղծ
Դեկտեմբեր 3՝ Տիգրան Փէշտիմալճեան (ծն.1740), բժիշկ եւ հասարակական գործիչ
Զոհրապ Քէշիշեան

Զոհրապ Քէշիշեան (Զոհրապ, 1943, Հալէպ - 5 Փետրուար 2017(2017-02-05), Լիբանան), լիբանանահայ գեղանկարիչ, արուէստագէտ։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Հալէպ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի Մեսրոպեան վարժարանէն, իսկ միջնակարգ եւ երկրորդական կրթութիւնը՝ Ազգային Քարէն Եփփէ ճեմարանէն։ Արուեստի իր կրթութիւնը ստացած է Հալէպի յունական արուեստի հիմնարկին մէջ, որմէ վկայուած է 1961-ին, ապա անցած է Լիբանան, ուր բարձրագոյն ուսումը ամբողջացուցած է իտալական «Ժուլիանօ» արուեստանոցին մէջ, 1970-ին, անկէ ետք արուեստի բարձրագոյն վկայականի տիրացած է Քասլիքի արուեստի հիմնարկէն:


== Գործունէութիւն ==
1972 թուականէն սկսած է աշխատիլ իբրեւ արհեստավարժ գեղանկարիչ եւ դասախօս: Նկարած է լիբանանեան եւ օտար քաղաքական գործիչներու, նախագահներու եւ հոգեւորականներու դիմանկարներ:


=== Ցուցահանդէսներ ===
1972-էն 2016 տուած է աւելի քան 40 անհատական ցուցահանդէսներ` Լիբանանի, Սուրիոյ, Քուէյթի, Միացեալ Նահանգներու, Կիպրոսի եւ Քանատայի մէջ, ինչպէս նաեւ մասնակցած է մեծաթիւ հաւաքական ցուցահանդէսներու:
Անոր գործերը տարածուած են աշխարհով մէկ` Իտալիա, Զուիցերիա, Սուրիա, Կիպրոս, Միացեալ Նահանգներ, Քուէյթ, Քանատա եւ այլն:


=== Կերպարներ ===
Զոհրապի գործերուն մէջ կը հանդիպինք զանազան կերպարներու, ինչպէս` կինը, հողը, բնութիւնը, մանուկը, կարօտը, սէրը եւ այլ կեչպարներ։
Անոր գործերը կարելի է դասել իբրեւ տպաւորապաշտ, խորհրդապաշտ, վիպապաշտ, գերիրապաշտ դասական  դպրոցներու պատկանող գործեր:
Տիրացած է բազմաթիւ մրցանակներու:


== Արտաքին յղումներ ==
ZOHRAB KESHISHIAN زوهراب في... حكاية حب لن تنتهي! - د. جوزف عساف։(արաբ.)
Թամարա Ադամեան-Ներսէսեան

Թամարա Ադամեան-Ներսէսեան (1862-1889) ծանօթ է որպէս Հայ Յեղափոխական Գործիչ։
Թամարան Ադամեան կ՚անդամակցի նորակազմ «Նարոդնայա Վոլիա»յի մարմնին եւ ամբողջովին կը նուիրուի Հայ երիտասարդութեան յեղափոխական դաստիարակութեան գործին։ Իր ընտանիքի ընդարձակ տունը կը տրամադրէ մշեցի բանուորներուն եւ ժամանակի ընթացքին տունը կը դարնայ տարագիր տաճկահայ երիտասարդութեան կեդրոնատեղի։ Թամարան եւ ուրիշ յեղափոխական գործիչներ այդ բանուորներուն գիտելիքներ կը սորվեցնէին եւ յեղափոխական ոգին իրենց մէջ կը թրծէին։
1883 թուականին, Թամարան կ՚ուզէ շարունակել իր ուսումը Մոսկուայի մէջ։ Թէեւ Ռուս կառավարութիւնը դէմ էր կիներու ուսման եւ հայ կեանքի մէջ չտեսնուած երեւոյթ էր կին մը հեռու քաղաք երթալ սորվելու համար, ան կը յաջողի Մոսկուայի Համալսարանը մտնել։ Մոսկուայի մէջ կ՚անդամակցի «Հայրենասէրներու Միութեան» եւ հետզհետէ կը դարնայ կեդրոնական դէմք մը։ Հոս կը հանդիպի իր ընկերոջ Դաւիթ Ներսէսեանին եւ աւելի մտերմանալէ ետք կ՚ամուսնան։ Շուտով յայտնի կ՚ըլլայ թէ Դաւիթ թոքախտէ վարակուած է եւ զոյգը կը հեռանան Մուսկուայէն բժիշկներու խորհուրդին հետեւելով։ Դաւիթ կը հրաւիրուի Էջմիածնի Ճեմարան ուսուցչութեան պաշտօն վարելու համար։ Սակայն շուտով կը մահանայ։
Թամարան մեծ անձնուիրութեամբ խնամեց ամուսինը, սակայն ինք ալ կը վարակուի ու կը մեռնի տարի մը ետք։ Դաւիթի եւ Թամարայի միակ զաւակը՝ Լեւոն կը մեծնայ մօրաքոյրերուն Ժենիա Ադամեան-Քալանդարեանի եւ Սաթենիկ Ադամեանի խնամքով։ Լեւոն կ՚ուսանի Ելեկտրագիտութիւն Պելճիքայի մէջ եւ 1917-ին Բագուի հերոսամարտին կարեւոր դեր կ՚ունենայ։
Սիմոն (անձնանուն)

Սիմոն, հայկական արական անուն է։ Ունի աստուածաշնչային ծագում՝ եբրայերէն (եբր.՝  שִׁמְעוֹן‎} բառէն, որ կը նշանակէ՝ «լսէ՛»: Հայերէնի անցած է անուան յունականացուած ձեւէն (յուն․՝ Συμεών}: Կը հանդիպի նաեւ Սիմէոն ձեւով:

Լատինագիր ձեւը՝  SIMON 
Անունէ կազմուած մականուն՝ Սիմոնեան


== Անունը Կրողներ ==
Սիմոն Աբգարեան(Simon Apkarian, ծն.1962, Փարիզ) դերակատար, բեմադրիչ
Սիմոն Աչիկգյոզեան (1939-զ.1991), Արցախեան Ազատամարտ մասնակից
Սիմոն Երեմեան (1871, Տրապիզոն-1936, Միլան), Մխիթարեան Միաբանութիւն անդամ, բանասէր, բնագէտ
Սիմոն Զաւարեան(1865-1913, Կ.Պոլիս, թաղուած է Թիփղիսի Խոջէվանքը) քաղաքական գործիչ
Սիմոն Շահրիկեան (1911-89, Գահիրէ) դիմանկարիչ
Սիմոն Սամսոնեան (1916, Սամսուն-2003, Նիւ Եորք) նկարիչ
Սիմոն Սեղբոսեան (1857-1917, Կ.Պոլիս), բժիշկ
Սիմոն Սիմոնեան (1914, Այնթապ-86 Պէյրութ) գրագէտ
Սիմոն Վրացեան (1922, Նոր Նախիջեւան-1969, Պէյրութ) քաղաքական գործիչ
Սիմոն Քրքեաշարեան (1923, Աթէնք-2011, Երեւան) բանասէր, պատմաբան


== Այլ Լեզուներով Անուան Տարբերակները ==
անգլերէն՝ Simon Սայմըն
գերմաներէն՝ Simon
եբր.՝ שמעון‎ Շիմոն
Կաղապար:Lang-ee
իտալ.՝ Simone
լիթ.՝ Sīmanis, Sīmans
լեհ.՝ Szymon
լաթիշ․՝ Simonas, Šymonas
հունգարերէն՝ Semjén, Simon
յուն․՝ Σίμων
ճափ.՝ シメオン Սիմէոն
չեխ․՝ Šimon
պարս․՝ شمعون
ռուս.՝ Симон, Семён Սիմոն, Սէմեոն
վրաց.՝ სიმონ
քորէայերէն՝ 시몬 Սիմոն
ֆրանսերէն՝ Simon
Պապա Քուհի Շիրազեցի

Պապա Քուհի Շիրազեցի (ՋԽԸ/948 - ՌԼԷ/1037 Ք․Յ․) Քրիստոսէն Յետոյ Տասերորդ ու Տասնմէկերորդ դարերու Պարսիկ Սուփի Սուրբ: Հաւանականաբար
ծնած Է այժմ Իրանի հարաւը գտնւող Շիրազ Քաղաքին մէջ։ Կ՚ըսուի թէ փոքր տարիքին հը յանդիպի Արաբ բանաստեղծ՝ մեծն Մութանապպիին եւ Հանրածանոթ սուփի, Արաբերենի Քերականագետ ու բառարանագետ՝ Ապու Մուհամմատ Ապտուլլահ իպն Տարասթուէհի հետ։


== References ==
8 Յունիս

8 Յունիս, տարուան 159-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 160-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 206 օր


== Դէպքեր ==
1191. Անգլիոյ թագաւոր Ռիչըրտ I Առիւծասիրտը հասաւ Պաղեստին
1815. Լեհաստանը միացուեցաւ Ռուսիոյ Կայսրութեան
1949. Լոնտոնի մէջ 25 հազար օրինակով լոյս տեսաւ Ճորճ Օրուէլի «1984» վէպը
1964. Իսլանտան դարձաւ ՄԱԿ անդամ
2008. 37 ածխահատներ ուքրաինական ածխահանքի մէջ տեղի ունեցած պայթիւնի (անգլերէն) զոհ դարձած են


== Ծնունդներ ==
 8 Յունիսի ծնածներ 

 
1862. Բագրատ Այվազեան (մ.1934, Թիփղիս) գրող, վիպասան
1941. Արա Շիրազ (մ.2014) քանդակագործ
1951. Պոնի Թայլըր  (անգլերէն՝ Bonnie Tyler) բրիտանացի փոփ երգչուհի
1977. Քանյէ Ուեսթ  (անգլերէն՝ Kanye Omari West) ամերիկացի րափըր, դերասան


== Մահեր ==
 8 Յունիսի մահացածներ 

1915. Յովհաննէս Ալթունտիշեան (ծն.1880, Կ.Պոլիս) բժիշկ
1954. Արշակ Չօպանեան (ծն.1872, Կ.Պոլիս) բանաստեղծ, գրաքննադատ
1959.Վարդան Շահպազ (Բուն անունով՝ Մինաս Տօնիկեան, ծն.1864, ԱՀ) ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
2017. Սոնա Սէֆէրեան (ծն.1940, Հալէպ) հայրենի լեզուաբան, թարգմանիչ


== Տօներ ==

Ովկիանոսներու Համաշխարհային Օր
1666 թուական

1666 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 66րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1666 ծնունդներ

Խաչատուր Առաքելեան (մ.1740, Վենետիկ), Աստուածաբան


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1666 մահեր

Յունուար 22՝ Շահ Ճահան  (ծն.1592), եղած է Հնդկաստանի 5-րդ կայսրը
Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Հայագիտութեան Կեդրոն

«Հայ առաքելական եկեղեցւոյ հայագիտութեան կեդրոն», Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Ռուսաստանի եւ Նոր-Նախիջեւանի թեմի գիտական կեդրոն Մոսկուայի մէջ։


== Պատմութիւն ==
Հայագիտութիւնը գիտութեան անկախ ճիւղերէն է, որ կը զբաղուի հայոց լեզուի, հայ ժողովուրդի պատմութեան եւ մշակոյթի ուսումնասիրութեամբ։ Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Ռուսաստանի եւ Նոր Նախիջեւանի թեմի Հայագիտութեան կեդրոնը կազմաւորուած է Սուրբ Էջմիածնի եւ Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Ռուսաստանի եւ Նոր Նախիջեւանի թեմի առաջնորդ՝ պատրիարքական Էկզարխ Եզրաս արքեպիսկոպոսի օրհնութեամբ, որպէս պատմական աւանդոյթներու շարունակութիւն ռուս եւ օտարերկրեայ փորձագէտներու, կազմակերպութիւններու եւ եկեղեցւոյ մասնակցութեամբ հայ ժողովուրդի պատմութեան եւ մշակոյթի հարցերուն մէջ լայն եւ բեղմնաւոր գործունէութեան համար բարենպաստ հարթակ։ Հայագիտութեան կեդրոնի կառուցուածքը բաղկացած է գիտական խորհուրդէ, որու կազմին մէջ ընդգրկուած են 9-12 փորձագէտներ, փրոֆեսորներ, հայագիտութեան բնագաւառի թեկնածուներ եւ գիտութիւններու դոկտորներ ու գիտական քարտուղարներ (կատարողներ)։


== Գործունէութիւն ==
Հիմնական խնդիրները.

Կապերու հաստատում հայոց պատմութեան, մշակոյթի, բանասիրութեան, գրականութեան, արուեստի բնագաւառին մէջ հայկական կազմակերպութիւններու եւ փորձագէտներու (ռուսական եւ օտարերկրեայ) հետ եւ անոնց միջեւ համագործակցութեան համակարգում/զարգացում, աջակցութիւն
Սեփական գրադարանի, տեսադարաններու ստեղծում, զանգուածային գիտամշակութային միջոցառումներու կատարում (շնորհանդէսներ, ասուլիսներ, աջակցութիւն տաղանդաւոր երիտասարդներուն։Գիտական գործունէութիւնը կը միաւորէ 4 բաժիններ՝ լեզուի, պատմութեան, գրականութեան, արուեստի բաժիններ։ Կազմակերպչական գործունէութիւնը կը ներառէ համաժողովներու, սեմինարներու, կլոր սեղաններու կազմակերպում, դասախօսութիւններու, ստեղծագործական երեկոներու, շնորհանդէսներու, ցուցահանդէսներու կազմակերպում, հրատարակչական գործունէութիւն, համագործակցութիւն հայկական եւ ռուսական գիտական կեդրոններու հետ, համատեղ հետազօտական նախագծերու, միջոցառումներու մշակում, համագործակցութիւն բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններու (թեմական գիմնազիա) հետ, ուսուցում, հայերէն առարկաներու վերահսկում, գիտական կադրերու պատրաստում, Հայաստանի երիտասարդական կազմակերպութիւններու գործունէութեան (համագործակցութեան) հարթակի ստեղծում, աջակցութիւն տաղանդաւոր երիտասարդներուն։


== Արտաքին յղումներ ==
Сокровища Армянской церкви: эксклюзив от музея «Тарпан» Youtube.com
1935 թուական

1935 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 35րդ տարին է


== Դէպքեր ==
Յունուար 1՝ Թուրքիոյ մէջ կը վերացուեն մարդոց տիտղոսները եւ կը մտցուեն մականունները
Մայիս 15՝ կը գործարկուեն Մոսքուայի մեթրոյի առաջին կայարանները


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1935 ծնունդներ

Յունուար 8՝ Էլվիս Փրեսլի (անգլերէն՝ Elvis Aaron Presley, մ.1977), ամերիկացի երաժիշտ
Փետրուար 12՝ Հրանտ Մաթեւոսեան (մ.2002), արձակագիր
Փետրուար 16՝
Հենրիկ Ալավերդեան (մ.1989), դերասան
Վահրամ Հաճեան (մ.2007, Լոս Անճելըս), բանաստեղծ
Մարտ 15՝ Լէոնիդ Ենգիբարեան (ռուս.՝ Леонид Георгиевич Енгибаров, մ.1972), կրկեսի հայ դերասան
Յուլիս 3՝ Մարատ Վարժապետեան (մ.1987), բեմադրիչ
Սեպտեմբեր 25՝ Սամիրա Թաուֆիք , լիբանանցի երգչուհի
Հոկտեմբեր 5՝ Ժան Տէր Մերկերեան (ֆրանսերէն՝ Jean Der-Merguerian, մ.2016), ֆրանսահայ ջութակահար
Դեկտեմբեր 31՝ Սալման Պըն Ապտել Ազիզ Ալ Սէուտ , Սէուտական Արաբիոյ թագաւոր


===== Անստոյգ ամսաթիւով =====
Շաուքի Ապի Շաքրա , արաբ բանաստեղծ
Սարգիս Սերոբեան  (մ.2015), յօդուածագիր, ժողովրդական պատմաբան եւ բանասէր


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1935 մահեր 

Յունուար 5(Կ.Պոլիս)՝ Եփրեմ Ապրոյեան (ծն.1869), մխիթարեան միաբան
12 Փետրուար՝ Օկիւստ Էսքոֆիէ, Արդի Խոհագիտութեան հայրը
Մարտ 30(Թիֆլիս)՝ Ռոմանոս Մելիքեան (ծն.1883), երգահան, երաժշտագետ, խմբավար
Յուլիս 7՝ Քարէն Եփփէ (Karen Jeppe, ծն.1876), դանիացի միսիոնար
Օգոստոս 7՝ Շիրվանզադէ (Ալեքսանդր Մովսիսեան, ծն.1858), հայ գրող
Հոկտեմբեր 8՝ Խնկօ Ապէր (Աթաբէկ Խնկոյեան, ծն.1870), հայ մանկագիր
Հոկտեմբեր 22(Փարիզ)՝ Կոմիտաս Վարդապետ(ծն.1869), երգիչ, երգահան, երաժշտագետ
Դեկտեմբեր 30(Աթէնք)՝ Լեւոն Էսաճանեան (ծն.1890), բանաստեղծ


===== Անստոյգ ամսաթիւով =====
3 Փետրուար

3 Փետրուար, տարուան 34-րդ օրն է։

 2 Փետրուար  3 Փետրուար  4 Փետրուար 


== Դէպքեր ==
1972. Իրանի մէջ սկսած եօթնօրեայ ձնաբուքի զոհ դարձաւ առնուազն 4 000 հոգի


== Ծնունդներ ==
1849. Մինաս Աւետիսեան Պէյ , հայ անասնաբոյժ
1881. Ենովք Շահէն (մ.1915) դերասան եւ բեմադրիչ
1960. Եոախիմ Լոու (Joachim Löw) գերմանացի ֆութպոլիսթ-մարզիչ
1978. Ամալ Քլունի (Amal Cloony, ծն.Պէյրութ) իրաւաբան


== Մահեր ==
1887. Առաքել Արարատեան (ծն․1808) հայ վարժապետ
1933. Յակոբ Տաշեան (ծն․1866) ձեռագրագէտ, լեզուաբան
1992. Մուրատ Կոստանեան (ծն․1902) հայ դերասան


== Տօներ ==
Հերոսներու օր (Մոզամպիք)
Չեզարէ Մաքքարի

Չեզարէ Մաքքարի իտալերէն [ˈtʃeːzare makˈkaːri, ˈtʃɛː-]; եղած է իտալացի նկարիչ եւ քանդակագործ, առաւել յայտնի է իր 1888-ին նկարած Cicerone denuncia Catalina նկարով (սովորաբար կը թարգմանուի որպէս Cicero մեղադրանքներ Catiline կամ Cicero Denounces Catiline):


== Վաղ կեանք ==
Մաքքարին ծնած է Սիէնա,Թոսքանայի Մեծ դքսութեան մէջ: Ան Սիէնայի Գեղարուեստի հիմնարկիի ուսանող էր Թիթօ Սարրոչիի հետ միասին, կ'աշխատէր քանդակագործութեան մեջ եւ կ'օգնէր Սիէնայի Մօնումենթօ Փիանիկիանի ամբողջացման : Հետագային ան աշխատեր է Ֆլորենցիայի Լուիճի Մուսինիի (Luigi Mussini) արուեստանոցին մէջ: 1864-ին այնտեղ անգլիական հասարակութեան կողմէն ան յանձնարարուեցաւ ընդօրինակել եւ պատճէնը հանել Սիենայի Մայր տաճարի մէջ գտնուած  Պերնարտինօ Փինթուրիչչիոյի (Bernardino Pinturicchio) գործերը:


== Հասուն աշխատանք Հռոմի մէջ ==

1870 - 1873 թուականներուն ան աշխոյժ գործունէութիւն ծաւալեր է որպէս որմնանկարիչ, զարդարելով Հռոմի Սուտարիօ եկեղեցւոյ ներքին յարդարանքը: Ան նկարած է նաեւ Քամփօ Վերանոյի Լօմպարտի գերեզմանի վրայ կիսալուսնակը: 
1878-ին Թուրինի ցուցահանդէսին, ան ուղարկեց իւղաներկ գործեր, որոնք կը պատկերէր «Հռոմի պապ Սիլվերիուսի վկայութիւնը» Պելիսարիուսի կնոջ՝ Անթոնինայի: Մրցանակակիր նկարը գնած են Թուրինի քաղաքացիական թանգարանի համար :
1882 - 1888 թուականներուն Մաքքարին նկարեց շարք մը որմնանկարներ, որոնք կը պատկերէին Հին Հռոմի Ծերակոյտի պատմութեան յայտնի իրադարձութիւնները «Սալա Մաքքար»ի տարածքին գտնուող  Salone d'Onore (ընդունարաններու դահլիճը) Հռոմի Palazzo Madama «Փալազզօ Մատամա»՝ Իտալական Ծերակոյտի աթոռը, ասոնց մէջ կ'ընդգրկուի իր նշանաւոր որմնանկարը՝ Cicero Denounces Catiline «Չիչերօ կ'ազդարարէ Չաթիլինէ»:
Կան նաեւ այլ որմանկարներ, ինչպէս Ափիոս Գլաուտիոօ Չէքուս-ի (Appius Claudius Caecus) մուտքը Ծերակոյտ, ուր ան ելոյթ կ'ունենայ, որպէսզի համոզէ հռոմէացիներուն յորդորելով անոնց, որ  մերժեն  Փիրրհուս Էփիրուսի դեսպան խորհրդականի կողմէն պարտադրուած նուաստացուցիչ պայմանները:


== «Չիչերօ կը դատապարտէ Չաթիլինէ» ==

Մաքքարիի ամենայայտնի արուեստի գործը կը պատկերէ Սիցերոյի ճառը «Չաթիլինամ Փրիմա» Սենաթու Հապիթա, անոր առաջին ելոյթը, որը կը դատապարտէր Չաթիլինին Հռոմէական Ծերակոյտին մէջ, որը քշեց զայն քաղաքէն (Ք.Ա. 63):


== Աղբիւրներ ==
Guglielmo De Sanctis. Gli affreschi di C. Maccari nel Senato. Rome, 1889.
G. Cantalamessa. Gli affreschi di C. Maccari nella cupola di Loreto. Rome, 1895.