Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ծնած է 27 Յուլիս, 1937, Պէյրութ -մահացած է 11 Ապրիլ 2021 Փարիզի արուարձան, Սեւր քաղաքին մէջ գտնուող Սամուէլ Մուրատեան վարժարանին մէջ, իր աշխատանքային սեղանի մօտ: Աստուածաբան, Փիլիսոփայութեան եւ Արուեստ-ի պատմութեան դոկտոր:


== Կենսագրութիւն ==
Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ծնած է Պէյրութ Մուսալեռցի ընտանիքի մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ ճեմարանին մէջ։ 13 տարեկանին մեկնած է Վենետիկի Մխիթարեան մայրավանք:
Հայագիտութեան կողքին ստացած է նաեւ իտալական Պաքալորէաթ՛ յետոյ ղրկուած է Հռոմ համալսարանական ուսումը շարունակելու։ Հոն մնացած է եօթը տարի, երեք տարիէն ստացած է Փիլիսոփայութեան Տոքթորան, ապա Աստուածաբանութեան, տարի մըն ալ հետեւած է «Musica Sara» երաժշտական դասընթացքներուն, որ Վատիկանի կողմէ հաստատուած հոգեւոր երաժշտութեան դասընթացքներն են:
Տոքթորայի համար աւարտաճառ ներկայացնելու այն միտումով, որ ապագային պիտի նուիրուի դաստիարակչական ասպարէզին. կ'ընտրէ «Դաստիարակչական Հոգեբանութիւն» - «Յանցանքի զգացումը երեխաներու մօտ» նիւթը:
Հռոմի Գրիգորեան Համալսարանէն կը ստանայ Փիլիսոփայութեան եւ Աստուածաբանութեան դոկտոր աստիճան: 1962-ին կարտինալ Աղաճանեանի ձեռամբ վարդապետ կ՛օծուի: Մաս կը կազմէ Մխիթարեան ուխտին ծայրագոյն վարդապետ աստիճանով:
Նոյն համալսարանէն ստանալէ ետք արուեստի պատմութեան բարձրագոյն վկայական, կը վերադառնայ Վենետիկ, ուր կը յաճախէ տեղւոյն Գեղարուեստից Ակադեմիան, ուսուցիչ ունենալով Սանթոմազօ, Վետովա եւ Սաէթթի նշանաւոր արուեստագէտները:
Ծառայած է Եւրոպայի, Միջին Արեւելքի եւ Ամերիկայ-ի հայկական գաղթօճախներուն մէջ։ Ան հոգեւոր եւ ստեղծագործական կեանքին զուգահեռ վարած է նաեւ խմբագրական եւ վարչական գործեր՝ տնօրէնութեան պաշտօն վարած է Հալէպի Մխիթարեան վարժարանին:
Իր առաջին արուեստի ցուցահանդէսը կայացած է 1962-ին Վենետիկի մէջ, որմէ ետք ունեցած է բազմաթիւ ցուցահանդէսներ աշխարհի կարեւորագոյն մայրաքաղաքներուն մէջ։ Ստացած է բազմաթիւ մրցանակներ:
Հայր Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան հեղինակ է շարք մը գիրքերու հայերէն եւ օտար լեզուներով:
Այժմ կը գործէ Փարիզ-ի մէջ՝ ուսուցանելով Փարիզի Սամուէլ Մուրատ վարժարանին մէջ։ Միեւնոյն ժամանակ ինքնաբուխօրէն կը գծէ եւ բազամաթիւ ցուցահանդէսներ պատրաստած է արդէն: Վերջերս ալ Կալէրի տը Սէվրի մէջ ցուցադրած է իր գործերը: Իր ծախած բոլոր նկարներուն հասոյթը ան յատկացուցած է վարժարանի նորակառոյց շէնքին ծախսերուն: Հայ տղոց այս վարժարանը ունի 160 գիշերօթիկ աշակերտներ:


== Հրատարակչական- Մխիթարեան Միաբանութեան գրականագիտական ու պատմական աշխատութիւններ ==
Երեւան-ի մէջ «Զանգակ-97» տպարանէն լոյս տեսած են Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի հետեւեալ գիրքերը: -
2003-ին «Մխիթարի եւ Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին» Վենետիկ - Ս. Ղազար, 79 էջ
2003-ին «Մխիթար վրդ. Սեբաստացիի և Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին» Վենետիկ - Ս. Ղազար, 79 էջ
2004-ին «Հայ ժողովուրդի ազատագրութեան պայքարը (ԺԹ-ի դդ.)» Վենետիկ - Ս. Ղազար, 91 Էջ
2004-ին «Պատմական հողերու վրայ» Ճամփորդ. նօթեր: Վենետիկ - Ս. Ղազար, 120 Էջ
2004-ին «Խոհեր կեանքի մասին» Վենետիկ - Ս. Ղազար
2004-ին «Հայկական ցոլքեր» Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 1, Թիւ 2, Թիւ 3 եւ Թիւ 4 գիրքերը:
2006-ին «Հայկական ցոլքեր» Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 5 եւ Թիւ 6 գիրքերը:
2008-ին «Հայկական ցոլքեր» Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 7 գիրքը
2009-ին «Հայկական ցոլքեր» Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 8 գիրքը
2011-ին «Հայկական ցոլքեր» Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 9 գիրքը


== Հրատարակչական՝ Ներքին քաղաքականութիւն-Հայաստան, Հայ ժողովուրդի Պատմութիւն եւ Հայ գրականութիւն ==
Երեւան-ի մէջ «Զանգակ-97» տպարանէն լոյս տեսած են Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի հետեւեալ գիրքերը: -
2003-ին Հայաստանեան պատկերներ Եւսեբիոս Քրոնիկագիր, [Լրացուած հրատ.] 230 էջ
2003-ին Հայաստանեան պատկերներ Եւսեբիոս Քրոնիկագիր, 130 էջ
նաեւ լոյս տեսած են հետեւեալ գիրքերը
2004-ին Լոս Անճելըս Հայաստանեան պատկերներ Հայ ժողովուրդի Պատմութիւն Յարութիւն Մովսէսի Վրդ. Պզտիկեան, 172 էջ
2006-ին Վենետիկ-Ս.Ղազար Հայաստանեան պատկերներ Հայ գրականութիւն Յարութիւն Մովսէսի Վրդ. Պզտիկեան, 398 էջ


== Արուեստ՝ նկարչութիւն ==
Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան արուեստագէտին բնորոշ է արուեստի Գերիպաշտութեան շարժման ոճը (Սըրրի՜ըլզմ SURREALISM):
Գերմանացի անուանի Փրոֆէսօր Քիրշպաումի հետ ուսումնասիրած է նախաքրիստոնէական արուեստները: Հոն է, որ իր հետաքրքրութիւնը արթնցած է Արուեստի հանդէպ եւ ներկայացուցած է որպէս նիւթ՝ «Հայկական Ճարտարագիտութիւնը»։ Երկու տարի Վենետիկի նկարչական Ակադեմիան յաճախած է:

Ան Վենետիկի Ակադեմիայի նկարչութեան կաճառին անդամ է:
Տես նկարչական գործերը այս յղումով՝Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի նկարչական արուեստի գործերու շարքը 


== Ցուցահանդէսներ ==
Վենետիկի արուեստասէր բարեկամները զինք կը մղեն եւ անոնց քաջալերութեամբ կուտայ իր առաջին ցուցահանդէսը՝ Վենետիկի «Palazzo Giustinia» -ին մէջ։ Դարձեալ բարեկամներու դրդումով յաջորդաբար կը ցուցադրէ «Castel Franco Veneto» վենետիկ եւ «Treviso» եւ շրջակաները:
Փարիզի մէջ կազմակերպուած է Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ցուցահանդէսը՝ Աէվրը քաղաքի Քաղաքապետարանի Դահլիճին մէջ, «Yan's» ակումբին մէջ։ Յետոյ Փարիզի ձախակողմեան թաղամասի «Կալէրի տը Սէվրը» կոչուած աշխատանոցին մէջ:
Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ունի անհատական ցուցահանդէսներու շարք մը:


== Մրցանակներ եւ Պատուագրեր ==
Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան Նկարչութեան հետեւած է իբրեւ սիրելի զբաղմունք մը միայն, կարգ մը Ակադեմիներ զինք ընտրած են իրենց ցկեանս անդամ:
1966-ին Սալոն տէնտէփանտանսի միջազգային ցուցահանդէսին, Շակալի եւ Սալվատոր Տալիի նման մեծերու կողքին ցուցադրուած են նաեւ Հայր Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի գործերը եւ իբրեւ նորայայտ տաղանդ շահած է Ոսկէ Մետալ:
1967-ին Արուեստի, Գրականութեան եւ Գիտութեան կաճառէն ստացած է արծաթէ մետալ:
2011-ին ան փարիզի մէջ պարգեւատրուած է «Քրուայ տը Շվալիէր» Ասպետական Խաչը:


== Արտաքին յղումներ ==
«Բազմավէպ» հայագիտական հանդէսը հիմնուած 1843-ին, պաշ­տօնաթերթն է Մխիթարեան Միաբանութեան եւ լոյս կ՚ըն­ծա­յուի Սուրբ Ղազարի Հայկա­կան Ճեմարանի կողմէ [1]:
Կայքէջ Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան
ՀԱՅ ԳԻՐՔ = Armenian Book Հ. Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
Յարութիւն Վարդապետ Պզտիկեանի հետ հանդիպում Երեւանի մէջ։ Աջէն ձախ՝ արուեստագէտ գեղանկարիչներ՝ Զաւէն Պարտաքճեան, Վիգէն Շարոյեան, արուեստագէտ եւ ազգագրագէտ՝ Հրազդան Թոքմաճեան, Յարութիւն Վրդ. Պզտիկեան եւ արեւելագէտ՝ Սերգեյ Մանվելյան: 31 Օգոստոս 2017:


== Աղբիւրներ ==
Հայր Յարութիւն Ծյրգ. Վրդ. Պզտիկեան
«Բազմավէպ» հայագիտական հանդէս Հայկական Ճեմարան Սրբոյն Ղազարու ՊԶՏԻԿԵԱՆ Հ. ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՎՐԴ.
ՀԱՅ ԳԻՐՔ = Armenian Book Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան
Նշուեցաւ Մխիթարեան Միաբանութեան Սեւրի Սամուէլ Մուրատեան Վարժարանի Եւ Մշակութային Կեդրոնի Հիմնադրման 180 Ամեակը
Սրբոց Վարդանանց Տօնակատարութււնը Սամուէլ Մուրատեան Վարժարանէն Ներս


== Տես նաեւ ==
Զմմառու Պատրիարքական Միաբանութիւն
Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի:
Մխիթարեան Միաբանութիւն