armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բաբելոնի Աշտարակ

Բաբելոնի աշտարակ, բաբելոնեան աշտարակ (եբր.՝ מִגְדַּל בָּבֶל‎` Migddal Bāḇēl), Հին Կտակարանի, Հրեաներու Աստուածաշունչի (Թանախի) Ծննդոց գիրքին մէջ գրուած պատմութիւն է, առասպել, որ փորձած է բացատրել տարբեր լեզուներու ծագումը։ Այս պատմութեան համաձայն՝ Մեծ Ջրհեղեղէն յետոյ մարդկային սերունդները կը խօսէին ընդհանուր լեզուով։ Գաղթելով արեւելքէն՝ անոնք կու գան Սենաար (եբր.՝ שנער‎) կոչուող երկիրը։ Հին Կտակարանին մէջ գրուած է այսպէս՝

Որոշ ժամանակ դպրոցներ կը համարեն, որ Բաբելոնեան աշտարակի պատմութիւնը վերցուած է Միջագետքի Մարտուկ աստուծոյ պատուին Բաբելոնի թագաւոր Նապոպոլասարի (մ. թ. ա. 610) կողմը կառուցուած Զիկուռատի՝ Էնեմենանկիի մէջ: Բաբելոնի Մեծ Զիկուռատը ունէր 91 մեթր բարձրութիւն։ Ալեքսանտր Մեծը հրամայած է այն աւերել մօտ մ. թ. ա. 331 թուականին: Այս առասպելին շատ նման պատմութիւն կայ նաեւ շումերական «Էնմեկարը եւ Արատտայի թագաւորը» աշխատութիւնը։


== Պատմութիւն ==

Բաբելոնի աշտարակի պատմութիւնը գրուած է Ծննդոց 11:1-9 գլուխին մէջ։ Երկրի վրայ մարդիկ նոյն լեզուով կը խօսէին։ Արեւելքի կողմը գաղթելով մարդիկ բնակութիւն հաստատած են Սենաար կոչուող տեղը։ Մարդիկ որոշած են հաւաքել քարեր եւ կառուցել քաղաք, աշտարակով մը, որ կը հասնի երկինքին, ատով ցոյց կու տան իրենց փառքը։ Աստուած կ'իջնէ երկիր քաղաքը եւ աշտարակը տեսնելու եւ նկատէ, որ եթէ մարդիկ մէկ լեզուով չխօսէին, անոնք չէին կրնար հասնիլ իրենց ուզածին։ Աստուած կը վերադառնայ եւ կը խառնէ մարդկանց լեզուները, դարձնելով անոնց անհասկնալի միմեանց համար, տարածել անոնց ամբողջ աշխարհով՝ ատով կը դադրեցնէ աշտարակի կառուցումը։ Այդ պատճառով քաղաքը կոչուած է Բաբելոն:


== Ստուգաբանութիւն ==
«Բաբելոնի աշտարակ» բառակապակցութիւնը Աստուածաշունչի հանդիպած չէ։ Աստուածաշունչին մէջ գրուած է միայն «քաղաքը եւ իր աշտարակը» (եբր.՝ אֶת-הָעִיר וְאֶת-הַמִּגְדָּל‎) կամ պարզապէս «քաղաքը» (եբր.՝ הָעִיר‎): Բաբելոն աքքատերէնէն թարգմանաբար նշանակած է «Աստուծոյ դարպաս» (bab` «դարպաս» + ilu՝ «աստուած»): Ըստ Աստուածաշունչի «Բաբելոն» բառը առաջացած է եբրայերէն balal, բառէն, որ կը նշանակէ «խառնաշփոթ»:


== Պատմական հիմք ==

Ծննդոցին մէջ գրուած է, որ Բաբելոնը (LXX: Βαβυλών) Նեբրովթ թագաւորի թագաւորութեան մասը կը կազմէր։ Աստուածաշունչի մէջ յստակ նշուած չէ, թէ արդեօք Նեբրովթն հրամայած է կառուցել աշտարակը, բայց շատ այլ աղբիւրներու մէջ Բաբելոնի աշտարակի կառուցումը կապուած է հենց Նեբրովթի հետ։
Ծննդոց 11:9-ին մէջ Բաբելոն բառի ծագումը կապուած է եբրայերէն balal բայի հետ, որ կը նշանակէ խառնել, խառնաշփոթ ստեղծել։ Առաջին դարու հռոմէա-հրեայ հեղինակ Յովսէփոս Փլաւիոսը նոյնպէս նշած է, որ Բաբելոն (βαβὲλ) բառը ծագած է եբրայերէնէն, որ կը նշանակէ «խառնաշփոթ»: Բառի յունարէն ձեւը սեպտուագինտայով՝ Βαβυλὼν ծագած է աքքատերէն Bāb-ilim արտայայտութենէն, որ կը նշանակէ աստուծոյ դարպաս, նկատի ունենալով հին շումերի մեծ տաճար-աշտարակները (զիկուռատները): 
Բաբելոնի աւերակները գտնուած են Հիլլահ քաղաքի մօտ՝ Իրաքի մէջ։
Անոնք Ինկան

«Անոնք Ինկան», 1975-ին թողարկուած երգ է, որ Շարլ Ազնաւուրի եւ Ժորժ Կառվարենցի կողմէ գրուած եւ նուիրուած է Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին: Ան հետագային լոյս տեսած է նաեւ անգլերէնով: Բնագիրը թարգմանուած է ռուսերէնի եւ հայերէնի (կատարած՝ Միրթա Սադչեան): Լիազօրուած հայերէն թարգմանութիւնը կատարած է Տ. Ռաֆայէլ Անտոնեան, որ Սեւրի Մուրատ Ռաֆայէլեան Վարժարանի տնօրէն է:


== Երգի Նիւթը ==
Ազնաւուրի ծնողքը փրկուած էր։ Իսկ երգին մէջ ան կը սգար հազարաւոր եւ միլիոնաւոր մարդոց մահը, որոնք «դժբախտութիւն ունեցած էին հայ ծնելով», եւ Եւրոպայի մասին, որ վերադառնալով խաղաղ ժամանակներ ոչինչ կը ցանկար լսել զոհուածներու մասին։


== Արտաքին յղումներ ==
The status of Armenian communities living in the United States by M. Terzian (Songs history).
Ils Sont Tombés Եություպի վրայ
Performance in Armenia Եություպի վրայ
Armenian version Եություպի վրայ
67 (թիւ)

Կատեգորիա:Կարմիր հղում Արեւմտահայերէն կաղապարում
67 (վաթսունեօթ)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 66-ի եւ 68-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
 A000040  տասնիններորդ պարզ թիւն է
 A034964  հինգ յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 67=7+11+13+17+19
հոլմիոն քիմիական տարրի 67Ho ատոմային թիւն է
Ասիա (67 Asia) աստեղնեակի կարգահամարն է
Microsoft Windows-ի  Alt   67 -ի գործադրումով կը ստացուի C տառը
E67-ը Հելսինքին Փրակին կապող երթուղին է
67-ը Ֆրանսայի Ստորին Հռէյնոս տարածքի կարգային թիւն է
տարուայ 67րդ օրն է Մարտ 8-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մարտ 7-ը)
1967 թուական
Բուրվառ

Բուրվառ, Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցւոյ եկեղեցական սպասներէն


== Նկարագրութիւն ==
Բուրվառը եկեղեցական ծիսակատարութեան ընթացքին, շարժուն այն խնկամանն է, որ սարկաւագը մասնաւոր կշռոյթով կը խնկարկէ եւ խունկի բուրմունքով կը լեցնէ ողջ եկեղեցին:
Բուրվառը ընդհանրապէս շինուած կ'ըլլայ արծաթեայ մետաղով:
Բուրվառը կը բաղկանայ հետեւեալ մասերէն.-
Կրակամանը, որ հաստատուած կ'ըլլայ մասնաւոր պատուանդանի մը վրայ: Անոր կողերուն հաստատուած են երեք շղթաներ 50-75 սմ. երկայնքով, որոնք օղակուած են կլոր, կափարիչանման փոքր սկաւառակի մը: Շղթաները կը կրեն 12 բոժոժներ, որոնց հնչականութիւնը մասնաւոր կշռոյթ կու տայ սարկաւագի խնկարկութեան պահուն:
Կրակամանը շարժուն կափարիչ մը ունի, որուն կեդրոնէն բարձրացող շղթան օղակուած է վերը երեք շղթաներուն միջեւ՝ փոքր եւ կլոր սկաւառակին, սարկաւագը մատնեմատով վեր կը հանէ կեդրոնական շղթան եւ կրակամանին կափարիչը կը բարձրանայ:
Բուրվառի երեք շղթաները կը խորհրդանշեն Ս. Երրորդութիւնը. իսկ կեդրոնի շղթան կը հաստատէ Միաստուածութիւնը:


== Գործածութիւն ==
Բուրվառի պաշտօնը վերապահուած է սարկաւագին, որուն բացակայութեան օրուան Առաջնորդին հաւանութեամբ եւ թելադրութեամբ արտօնութիւն կը տրուի ուրարակիրներուն՝ խնկարկութիւն կատարելու: Եկեղեցական իշխանութիւն ունեցող բոլոր կղերականները մասնաւոր առիթներով իրենք եւս կը կատարեն խնկարկութիւն, յատկապէս եկեղեցական բացառիկ արարողութիւններուն:
Սարկաւագը որեւէ խնկարկութենէ առաջ խունկը օրհնել կու տայ աւագերէցին կամ օրուան եկեղեցական արարողութեան հանդիսապետող հոգեւորականին եւ ապա կը կատարէ խնկարկութիւնը:


== Խնկարկութիւնը Հայաստանեայց Առաքելական Ս. Եկեղեցւոյ մէջ ==
Խնկարկութիւնը Հայց. Եկեղեցւոյ վաղ ժամանակներէն եկող սովորութիւն մըն է, սերտօրէն կապուած՝ հայ ծէսին եւ ժամանակագրութեան:
Խնկարկելով նախ կը հայցենք Աստուծոյ օրհնութիւնը հաւատացեալներուն վրայ, եւ բարձրացող ծուխին ընդմէջէն կ'ուզենք տեսնել աղօթքին բարձրացումը առ Աստուած:
Եկեղեցւոյ մէջ կը խնկարկենք ամէն առաւօտ ժամերգութեան սկիզբը, երբ «Տէր, զի բազում...» սաղմոսը կը կարդացուի, Ս. Աւետարանի ընթերցման սկիզբը, Օրհնութեան եւ Հոգեգալստեան շարականներուն երգեցողութեան «Փառք ի բարձունս...» փառաբանանքին, «Լոյս զուարթ...»ի երկրորդ բաժնին՝ «Եկեալքս...»ին, «Սուրբ Աստուած...» երեքսրբեան օրհնութեան, անդաստանի տեառնագրութեան ընթացքին, եւ Ս. Պատարագին Ս. Սկիհի վերաբերման եւ գլխաւոր երգերու պարագային: 


== Աղբիւրներ ==
«Ծիսական Գիտելիքներ», Սուրէն Արք. Գաթարոյեան, Անթիլիաս, 2014
Շոգի

Շոգին, բնագիտութեան, տարրաբանութեան եւ ճարտարագիտութեան մէջ գոլորշիացած ջուրը կը նշանակէ: 100 աստիճան տաքութեան եւ բնական մթնոլորտային ճնշումով շոգին, զուտ, թափանցիկ օթակազի մը ձեւը եւ հեղուկ ջուրէն 1600 անգամ մեծ ծաւալ մը կ'ունենայ: 
Բնական ըլլալով շոգին, ջուրի եռալու աստիճանէն աւելի կ'ըլլայ: Աւելի բարձր տաքութիւններուն՝ շոգիի ընդհանրապէս շիկացած շոգի կ'ըսուի:
Հեղուկ ջուրը եթէ շատ տաք նիւթի մը հետ շփման մտնէ (օրինակի համար լաւա կամ հալած մետաղ), անմիջապէս շոգիի կը վերադառնայ: Այս դէպքը «շոգիի պայթում»  կ'անուանուի: Այս դէպքը գոց միջավայրերու մէջ շատ մեծ վնասներ կրնայ պատճառել:
Շոգիի մեքենայ մը մեքենէական ուժ ստեղծելու համար շրջանիւի կամ մխոցի շարժումները, շոգիին ընդլայնումով ձեռք կը ձգուին: Ուրիշ գործատան կիրարկութիւններու մէջ շոգին ընդհանուր ըլլալով՝ եղեգնափողերու մէջ շրջելով ունեցած ջերմութեան ուժը կը փոխադրէ: Այս բարձր ուժին պատճառը ջուրին ունեցած բարձր շոգիանալու ջերմութիւնն է: Ճարտարապետերը շոգիի մեքենաները օրինակելու համար իտէալ ջերմազօրութեան շրջան մը՝ Ռէնքայն շրջանը կը գործածեն:
Շոգին, գործատուներէ զատ շոգեբաղնիքներու եւ բաղնիքներու մէջ մարդոց բուժման համար ալ կը գործածուի:
Ամերիկա Միացեալ Նահանգները իր ստեղծած ելելկտրական ուժին %90-էն աւելին իբրեւ հեղուկ՝ շոգի գործածած շրջանիւերէն կը հաստատէ: Շոգիի շրջանիւներու ատակութիւնը աւելցնելու համար, ցած ճնշումով մթնոլորտի մը մէջ, շոգին խտացուելով յաճախ ջուրի վերածուելով ձեռք կը ձգուի: Բայց այս միջոցին ժանգոտութենէ փրկուելու համար շրջանը շատ զգոյշ պէտք է որ քննուի:
Իրաւաբանութիւն

Իրաւաբանութիւն, իրաւունքի մասին գիտութիւնը : Իրաւաբանները կը զբաղին իրաւունքի բնոյթի եւ զարգացման համակարգուած պարզաբանմամբ, կը բացայայտեն այն սկզբունքները, որոնց վրայ հիմնուած է կամ պէտք է հիմնուած ըլլայ իրաւունքը` ներառեալ անոր կապը այլ հաստատութիւններու եւ գործելակերպերու, օրինակ` բարոյականութեան հետ, ինչպէս նաեւ կը բացայայտեն անոր ներքին գործելակերպը : «Իրաւունքը» կրնայ ըլլալ գործող եւ բնական (այստեղէն է «բնական իրաւագիտութիւն» կարեւոր աւանդոյթը) կամ նոյնիսկ ներկայացուած որպէս կարգաւորիչ օրէնսգիրք, որ պաշտօնական իրաւական համակարգի բաղկացուցիչ մասը չէ: Կրնայ թուիլ, թէ այս խնդիրներու վերացական բնոյթը կը հեռացնէ իրաւաբանութիւնը իրաւունքի բովանդակութենէն, սակայն սկզբունքները, որոնք իրաւաբանութիւնը կ'ուսումնասիրէ կամ կը նկարագրէ, կը կազմեն (կրնան կազմել) իրաւաբաններու գործելակերպի բաղկացուցիչ մասը կամ կը կիրառեն (կրնան կիրառկել) իրաւական համակարգի շրջանակներուն մէջ: Հետեւաբար, իրաւունքի եւ իրաւագիտութեան կապը կը նմանի քաղաքականութեան եւ քաղաքագիտութեան կապին:


== Կամքը Իրաւաբանութեան Տեսանկիւնէն ==
Կամքը կ'իշխէ այն տեսութեան, ըստ որու անհատական կամքը քաղաքացիական իրաւունքի սկզբնաղբիւրն է: Կամքը անհրաժեշտ տարրն է ցանկացած իրաւաբանական գործարքի, որ ինքնին կամքի դրսեւորում է եւ կը յանգեցնէ իրաւաբանական այնպիսի հետեւանքներու, ինչպիսին ցանկացած են կողմերը եւ միայն այն պատճառով, որ անոնք այդ կամեցեր են: Ուստի անվաւեր կը համարուի այն գործարքը, որ իրականացուած է առնութեամբ, խաբէութեամբ կամ սխալմունքով, քանի որ այդպիսի գործարքը չի հանդիսանար մասնակիցներու իրական, գիտակցուած կամքի դրսեւորում: Քրէական իրաւունքի ոլորտին մէջ կամքը կ'ընդգրկէ գործունէութեան դրդապատճառները, գործիչի նպատակները եւ կատարուած գործողութիւններէն անհրաժեշտաբար կամ պատահաբար բխող հետեւանքներու կանխատեսումը:
Գետնախնձորով աղցան

Գետնախնձորով Աղցան, եւրոպական խոհանոցի ամենայայտնի ճաշատեսակներէն մէկը։ Կ'օգտագործուի եփած գետնախնձոր, որուն կ'աւելցնեն նրբերշիկ (Hot Dog), թթուաշ եւ սոխ։ Կը համեմուի մայոնէզով։ Կան նաեւ գետնախնձորով աղցանի տարբեր շատ բաղադրատոմսեր, որոնց պատրաստութեան ժամանակ կ'օգտագործուի ոչ փխրուն գետնախնձորը, որպէսզի խառնելու ժամանակ չփշրուի եւ պահպանէ իր տեսքը։ Երբեմն գետնախնձորները կ'եփեն նախօրոք, որպէսզի պաղի եւ ամրութիւն ստանայ։
Յովսէփ վրդ. Գալայճեան

Գերպ. Յովսէփ վրդ. Գալայճեան (ծնած՝ 1908, Քէֆէրտէզ), Տիթրոյթի Կաթողիկէ Հայ Համայնքի Հոգեւոր Հովիւ։


== Կենսագրութիւն ==
Տիթրոյթի Կաթողիկէ Հայ Համայնքի Հոգեւոր Հովիւ Գերապայծառ Յովսէփ Վրդ. Գալայճեան ծնած է Քէֆէրտէզ գիւղը, Խարբերդի Հարաւային կողմը, Եփրատ գետին մօտ։ Հոն անցուցած է իր մանկութիւնը եւ յաճախած է գիւղին դպրոցը մինչեւ 1915-ի տեղահանութիւնը։
Իր մանկութեան երկրորդ շրջանը անցուցած է որբանոցներու մէջ. նախ Հալէպ, յետոյ Պալըքէսիր, Պարտիզակ եւ ապա 1918-ին Պոլիս: Նախ կը մնայ Շիշլիի որբանոցը յետոյ կը յաճախէ Սէն ժորժ. աւելի վերջը՝ Գատըգիւղի Մխիթարեան վարժարանը մինչեւ 1921: Նոյն տարին Հռոմ կը մեկնի 11 այլ մանուկներու հետ եւ 10 տարի կ՛աշակերտէ Լեւոնեան Ժառանգաւորացին։
Իքր Համալսարանական ուսումը ստացած է լատիներէն լեզուով, նախ Հռոմի Ուրբանեան Համալսարանին մէջ, ուր հետեւած է փիլիսոփայութեան, յետոյ 1927-31 յաճախած է Գրիգորեան (կրէկորիանոս) համալսարանը, եւ աստուածաբանական ճիւղէն՝ Դոկտորի տիտղոս։
1931-ին Հռոմի Ս. Նիկողայոս Եկեղեցիին մէջ քահանայ կը ձեռնադրուի։ Տարի մը Լեւոնեան Ժառանգաւորացի մէջ դասաւանդըլէ ետք կը մեկնի Պէյրութ եւ Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքարանին մէջ կը ստանձնէ Քարտուղար-Դիւանապահի պաշտօնը։ Ազատ ժամերուն կը յաճախէ Լիբանանի Երաժշտանոցը, 7 տարի. յետոյ երեք տարի ալ երքեհոնի դասեր կ՛առնէ Ամերիկեան Երաժշտանոցի տեսուչէն. միեւնոյն ատեն կը հետեւի ձայնապարզութեան։ Պէյրութի մէջ կը կազմէ «Կիլիկիա» երգչախումբը եւ համերգներ կը սարքէ տասը տարի։ Դասաւանդած է Հայ Քոյրերու վարժարանին մէջ։
1946-ին ֆիլատելֆիա կը Հրաւիրուի Կարտինալ Աղաճանեանին կողմէ, որպէս եկեղեցւոյ օգնական Հովիւ։ Հոն կը կազմէ Կոմիտաս երգչախումբը եւ համերգներ կը կազմակերպէ։ 1948-ին Տիթրոյթ կու գայ, ուր կը կազմէ երգչախումբ մը. նաեւ կը կատարէ Հրատարակչական աշխատանք։ Գերապայծառութեան տիտղոսին կ՛արժանանայ 1973-ին, ձեռամբ Գերապայծառ Երուանդ Թ.Ծ.Վ. Գորտիկեանի։ Սոյն տիտղոսը իրեն նուիրուած էր Սրբազան Քահանայապետ Պօղոս Զ.ի կողմէ։


== Գործերը ==
Իր հրատարակուած գործերն են.

«Փունջ Երգեր» (քերթուածներ ի յիշատակ Մեծ Եղեռնի Հայ Նահատակներուն, Ս. Ղազար Վենետիկ, 1965)։
«Կոմիտաս Վրդ.ի ծննդեան 100-ամեակին առթիւ (գրքոյկ, 1969)։
«In My Solitude» (քերթուածներ, անգլերէն, 1972)։
«Կենսագրութիւն Յ. Նազլեան Արքեպիսկոպոսի (Վենետիկ, 1973)։
«Գեր. Յովսէփ Վրդ. Գալայճեանի Կեանքն ու Գործը» (իր քահանայութեան 50-ամեայ յոբելեանին առթիւ. կը պարունակէ նաեւ իր յօրինած ու դաշնաւորուած քառաձայն խմբերգները, Տիթրոյթ, 1982)։
«Մեներգներ եւ Մշակումներ (Տիթրոյթ, 1984)։
«Մտածումներ»։
«Դատումներ»։
«Գնահատումներ» (Տիթրոյթ, 1987)։
«Մտքի Կայծեր (Լոս Անճելըս, 1987, անգլերէնի թարգմանուած)։
«Յուշեր Հայ Որբի մը Մանկութեան օրերէն»։
«Ականատեսի Վկայութիւններ Եղեռնէն» (Լոս Անճելըս, 1989)։
«Քառաձայն Խմբերգներ»։
«Աստուածամօր Նուիրուած Շարականնրու» (Տիթրոյթ, 1989):Ութը տարի լոյս ընծայած է «Վարդենիք» պարբերաթերթը (1950-1958): Աշխատակցած է Լիբանանի «Ազդակ» եւ «Եփրատ» թերթերուն եւ «Աւետիք» ամսագրին։
Հայր Յովսէփ Գալայճեան՝ իր մանկութենէն, հարազատ պատկերներ կ՛արտայայտէ։
Կարպիս Չափքան

Կարպիս Չափքան (1954, Պոլիս), Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլի պարուոյց:


== Կենսագրութիւն ==
Կարպիս Չափքան 1954 թուականին Պոլսոյ Թաքսիմ թաղամասի մէջ ծնաւ: Որպէս նախակրթարան աւարտած է Էսաեան Վարժարանը: Ս. Յարութիւն Եկեղեցւոյ Լուսաւորիչ Երգչախումբի մէջ երգչախումբի անդամ եղած է: 1976 – 1977 թուականներու միջեւ անդամակցած է Էսայան Սանուց Միութեան Ժողովրդական Պարերու խումբին: 1977էն սկսեալ տարի մը Երաժշտութեան և Ժողովրդական Պարեր Միութեան (Միւզիք վէ Հալք Օյունլարը Տէրնէղի - Tr: Müzik ve Halk Oyunları Derneği) մէջ պարելու սկսաւ:
1980 թուականին, երբ Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլը հիմնուեցաւ, հոն պարելու սկսաւ որպէս կամաւոր: Նոյն տարուան մէջ ամուսնացաւ Իրիս Չափքանի (այժմու Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլի Պարուսոյց) հետ: 1981-ին Լեռնա անուն դուստրի մը հայրը եղաւ։ 1983 – 1985 թուականներու միջեւ Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլի օգնական պարուսոյցը եղաւ։ 1992 թուականին ընտրուեցաւ Էսաեան Սանուց Միութեան վարչութեան անդամ և այդ թուականէն սկսեալ Մարալ Երգի և Պառի Անսամպի պարողները իր ամուսնոյն և իր ընկերներուն օգնութեամբ ներկայացումներու պատրաստեց:
Մարալ Երգի և Պարի Անսապմլի 20 և 25 ամեակները տօնելու, համերգներ պատրաստելու պատիւը ունեցաւ: Վերջին տարիներուն իր պարագրութիւններովը պարախումբին ոճը փոխեց: 2005-ի Յունիս ամսուան մէջ Հայաստանի Կայանէ Պալէի Պոլսոյ համերգներուն Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլի 35 պարողներով մասնակցեցաւ: 2006 տարուան Փետրուարին Հայաստանի Պարի Պետական Անսամպլին հետ Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլը միասին Պոլսեցի արուեստասէրներուն համերգ մը ներկայացուցին: Իր ամենամեծ երազն էր այդ պարախումբին հետ նոյն բեմի վրայ պարել: Մարալ Ե. և Պ. Ա.ի հետ Երեւանի մէջ կազմակերպուող Մէկ Ազգ Մէկ Մշակոյթ փառատօնին մասնակցեցաւ: Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլը 30 ամեակը երկու համերգներով տօնեց: 2011-ի Օգոստոսին մասնակցեցաւ «5-րդ Համահայկական Խաղեր» և Ալեքսանտր Սփենտիարեան օփերայի շէնքի մէջ ԻսթանպուլԼոյս անուն ծրագիր մը ցուցադրեց:
30 Յունուար 2013-ին Պոլսոյ Շիշլի թաղամասի Քէնթ Մշակութային Կեդրոնին բացման արարողութեան, պարախումբը պատրաստեց: Կարպիս Չափքան, Սփիւռքի նախարարուհի՝ Հրանոյշ Յակոբեանէն պատուօգիր մը, ոսկեայ մետայլ մը և Վանուշ Խանամիրեան, որպէս պարարուեստի ուսումնարանի տնորէն տիփլօմ մը ստացաւ: Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլի 35ամեակի առթիւ կազմակերպուեցաւ երկու համերգներ: 2015-ի Մարտին Կարպիս Չափքան, Սամաթիոյ Ս. Գէորգ Եկեղեցւոյ մէջ ստացաւ Կոստանդնուպոլսոյ Հայոց Պատրիարքութեան «Օրմանեան» շքանշանը: Մարալ Երգի և Պարի Անսամպլը պատրաստեց համերգի մը, որ պիտի ներկայացուէր Հայաստանի Պարի Պետական Անսամպլին հետ 2016-ի Ապրիլի 28-ին:
Set Fire to the Rain

«Set Fire to the Rain», անգլիացի երգչուհի Ատելի երգը իր երկրորդ «21» արհեստական ալպոմէն։ Ստեղծագրոծութիւնը ալպոմի երրորդ եղանակն է։ Մեկնարկուած է 21 Նոյեմբեր 2011 թուականին։
Սկիզբը երգը ալպոմին երրորդ երգը պէտք չէ դառնար, որովհետեւ պէտք է թողարկուեր «Rumour Has It» երգը։ Սակայն այդ գաղափարը չիրականացաւ, եւ Set Fire to the Rain երգը դարձաւ յաջող երրորդ երգը։ Վաճառուած է երգէն աւելի քան 4 միլիոն օրինակ։ Ատելը ստացած է Կրեմմի մրցանակ «Լաւագոյն փոփ մենակատար» անուանակարգը։


== Հիթ-շարքեր ==
Նունավիք

Նունավիք (Ինուքթիթութ լեզուով՝ ᓄᓇᕕᒃ լատինատառ Nunavik) կը տարածուի Գանատայի Քէպէք նահանգի հիւսիսային մէկ երրորդ մասին վրայ: Նունավիքի տարածութիւնը 443,684.71 քառակուսի քիլոմեդր է (171,307.62 քառակուսի մղոն) 55-րդ զուգահեռականի հիւսիսէն սկսեալ: Նունավիք Ինուիթ ժողովուրդի օրրաններէն է: 2011 մարդահամարի համաձայն, շրջանի բնակչութիւնը կը հասնի 12,090-ի որուն 90% Ինուիթ է:
Նունավիքի մայրաքաղաքը Քուուճճուաք քաղաքն է ((Ինուքթիթութ լեզուով՝ ᑰᔾᔪᐊᖅ, լատինատառ Kuujjuaq: Քաղաքին բնակչութիւնը 2,754 է 2016 մարդահամարի համաձայն:
Նունավիք Ինուքթիթութ լեզուով կը նշանակէ "մեծ հող", իսկ շրջանի բնակիչները ինքզինքնին կը կոչեն Նունավիմմյութ (լատինատառ Nunavimmiut):
Նինթենտօ

Նինթենտօ (անգլերէն՝ Nintendo Co., Ltd., ճափոներէն.` 任天堂株式会社), Ճափոնական անդրազգային ընկերութիւն, որուն գլխամասը տեղակայուած է Ճափոնի Քիոթօ քաղաքին մէջ։
Ընկերութիւնը հիմնադրուած է 23 Սեպտեմբեր 1889-ին սկզբնապէս զբաղելով Ճափոնական «հանաֆուտա» կոչուող խաղաթուղթերու արտադրութեամբ։ Մինչեւ 1963 թուականը ընկերութիւնը զբաղած է տարբեր ոլորտի գործունէութիւններով՝ տաքսի ծառայութիւն ապահովելէն մինչեւ սիրային հիւրանոցներ բանալով։ Վերջիններուս բնոյթն այն էր, որ սիրահար զոյգերը կարող էին կարճ ժամանակով համար վարձել եւ այնտեղ զբաղիլ սեռական հարաբերութիւններով։
Ատկէ ետք «Նինթենտոն» մուտք գործած է թերեւս նոր ձեւաւորուող համակարգչային խաղերու արդիւնաբերութիւն եւ ներկայիս դրութեամբ կը հանդիսանայ Ճափոնի 3-րդ ամենամեծ կորպորացիան, որուն շուկայական ինքնարժէքը կը կազմէ 85 միլիարդ ԱՄՆ տոլար։ Բացի այդ՝ Նինթենտոյին կը պատկանի ամերիկեան Պէյսպոլի գլխաւոր լիգայի «Սիեթլ Մարիներս» ակումբի բաժնետոմսերու մեծամասնութիւնը։
«Նինթենտո» բառը Ճափոներենէն թարգմանելով կը ստացուի՝ «Յաջողութիւնը թողնել դրախտում»։ Հոկտեմբեր 18 2010 թուականին դրութեամբ «Նինթենտոն» վաճառած է մօտ 565 միլիոն միաւոր համակարգչային տեխնիկա եւ 3,4 միլիարդ միաւոր ծրագրային ձեւերով։
։


== Արտաքին Յղումներ ==
Պաշտօնական կայք:
Ալիմիա

Ալիմիա կամ Ալիմնիա (յուն․՝ Αλιμιά կամ Αλιμνιά), Էգէականի անբնակ կղզի, Ռոտոսի եւ Հալքիի միջեւ, Տոտեքանիսա, Յունաստան։


== Տեղեկութիւններ ==
Տարածութիւնն է 7,4 քլ․², իսկ ծովեզրն է 21 քլ․։ Ունեցած է փոքրաթիւ բնակիչներ մինչեւ Բ․ Համաշխարհային Պատերազմ։

Ալիմիայի բնակավայրը կառուցուած է կղզիին ամենամեծ խորշին ծայրամասը։  1978-ին բնակավայրը պահպանուած շրջան յայտարարուած է։
Կղզիին արեւելեան կողմը գտնուող Էպորիօ բնական նաւակայքին ծովափը յայտնաբերուած են հռոմէական ժամանակաշրջանէն դամբաններ․ տեսանելի են հին պարիսպներ եւ հին քրիստոնէական մայր եկեղեցւոյ հիմերը։


== Բնապահպանում ==
Ալիմիա յայտարարուած է "Natura 2000" -ΖΕΠ- Բնապահպանման գօտի։  Բնակավայրին հիւսիս-արեւմուտքը կայ աղոտ ջուրով բնական լճակ մը, որ Տոտեքանիսիայի 37 բնական ճահճավայրերէն մէկն է։


== Պատկերասրահ ==
10 Յուլիս

10 Յուլիս, տարուան 191-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 192-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==
Տարօնի հերոսամարտերու ընթացքին, Կիրակի, 10 Յուլիսին թրքական զինուած հրոսակներ հայոց տուները մտնելով անխնայ սկսան սուրէ անցընել անոնց բնակիչները, կողոպտել ու հրդեհել տուները։


== Ծնունդներ ==
1870, Վարդան Հացունի, կամ Հ. Վարդան Վ. Հացունի, ի ծնէ՝ Վարդան Սոմունճեան, հայ բանասէր, ազգագրագէտ (մահ․՝ 1944)։
1937, Կալիա Նովենց, թատրոնի եւ շարժանկարի հայ դերասանուհի, Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստուհի (2007), հայ բեմադրիչ Երուանդ Ղազանչեանի կինը, Յակոբ Ղազանչեանի մայրը (մահ.՝ 2012)։


== Մահեր ==
2015, Օմար Շարիֆ, եգիպտացի դերասան (ծն.՝ 1932)։


== Տօներ ==
Պետրոս Գալֆայեան

Պետրոս Գալֆայեան (1896, Խարբերդ - 1915), հայ երեսփոխան, մշակութային գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
12 տարեկանին որբացած կ'անցնի Պոլիս ու կ'որդեգրուի Պալաթու Արիստակէս քհն. Գալֆայանին կողմէ, որմէ կը ստանայ իր մականունը։ Ուսումը խորէնեան դպրոցը ստանալէն ետք կը մտնէ առեւտրական ասպարէզ։ Իր ջանքերով կը բացուի թաղին մանկապարտէզ։ Կանուխնէ անդամակցած է Հնչակեան կուսակցութեան։ Կը մասնակցի Գում-Գափուի ցոյցին, ապա քարոզչական գործով կը մեկնի Ատափազար։ 1894-ին կը փախչի Աթէնք, ուրկէ Ռումանիա եւ Պուլկարիա։ Քէօսթէնճէի օսմանեան հիւպատոսը տեղւոյն կառավարութեան շնորհիւ զինք ու Մ. Տամատեանը ձերբակալելով Պոլիս կ'ուղարկէ, բայց նաւը մայրաքաղաք հասնելուն պէս անգլիացի նաւապետին շնորհիւ երկուքն ալ գիշրով իտալական նաւով Մարսիլիոյ ճամբով կը տեղափոխուին Լոնտոն։ Պետրոս կ'անցնի Ռուսջուք, ուր բացի առեւտրական գործէն քանի մը ընկերներով կը հրատարակէ «Վերածնութիւն» շաբաթաթերթը, որ յետագային Լոնտոն շարունակուած է լոյս տեսնել «Ապագայ» անունին տակ։ Պոլիս վերադարձին կը հիմնէ յանձնակատարութեան գործ մը հայկական դրամանատան մէջ իբր ներկայացուցիչ Շխեանց եւ Խաչատրեանց քարիիւղի տան։ Ընտրուած է ազգային երեսփոխան Ալթը-Մերմերէն եւ ատենապետ ելեւմուտքի հոգաբարձութեան։ 4 Մայիս 1915-ին աքսորուած է Այաշ։


== Աղբիւրներ ==
Յուշարձան, Թէոդիկ, 1919 Կ. Պոլիս:
Պարզ թիւ

Պարզ թիւ, այն թիւն է, որ մեկէն եւ իրմէ զատ չունի այլ բաժանարար: 
Պարզ թիւերու բազմութիւնը կը նշանակեն 
  
    
      
        
          P
        
      
    
    {\displaystyle \mathbb {P} }
   տառով (լատ.՝ primus-էն)

  
    
      
        
          P
        
      
    
    {\displaystyle \mathbb {P} }
   = {2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, ..} Մնացեալ բնական թիւերը մեկէն զատ կը կոչուեն բաղադրեալ թիւեր:


== Եւկլիդեսի Ապացոյցը ==
Եւկլիդեսը ապացուցած է, որ պարզ թիւերն անվերջ են՝

՛՛Պատկերացնենք, որ պարզ թիւերու քանակութիւնը վերջաւոր է։ Բոլոր պարզ թիւերը բազմապատկենք իրարով ու ստացուածին գումարենք մեկ։ Ստացուած թիւը կը բաժանուէ մեր ունեցած եւ ոչ մեկ պարզ թիւի, քանի որ բաժանումէն ստացուած մնացորդը միշտ մեկ պիտի ըլլայ։ Կը ստացուի, որ այդ թիւը պէտք է բաժնուի մեկ պարզ թուի, որը մէնք չենք ընդգրկած մեր պարզ թիւերու բազմութեան մէջ։ Ստացանք հակասութիւն։


== Էրատոսթէնեսի Մաղը ==
Պարզ թիւերը բնական թիւերէն զատելու հնագոյն եղանակն առաջարկած է է յոյն թուաբանագէտ Էրատոսթէնեսը (մ.թ.ա. 264-192)։ Սկզբունքը հետեւեալն է՝ բնական թիւերու շարքին հերթականօրէն կը ջնջուեն այն թիւերը, որոնք կը բաժնուեն իրենց նախորդներէն գոնէ մեկուն վրայ։
Առաջին՝ 2 թիւը պարզ է, երկրորդը՝ 3-ը նոյնպէս, քանի որ չը բաժուեր 2-ի, 4-ը բաղադրեալ է, քանի որ կը բաժնուէ մինչ այդ գտնուած 2 եւ 3 թիւերէն մեկուն (2-ի) վրայ, ուրեմն՝ 4-ը կը ջնջենք, 5-ը պարզ է, քանի որ չի բաժնուեր մինչ այդ գտնուած պարզ թիւերէն ոչ մեկու վրայ եւ այդպէս շարունակ։

2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31 ...


== Ամենամեծ Պարզ Թիւը ==
2017 թուականի 26 Դեկտեմբերի դրութեամբ յայտնի ամենամեծ պարզ թիւն է՝ 277232917-1-ը, որն ունի 23249425 տասնային նշան.
Տուպայի Էմիրութիւն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Վարչական Միաւոր
Տուպայի Էմիրութիւն (արաբերէն՝ إمارة دبي‎), կը մտնէ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու կազմին մէջ։
Վարչական կեդրոնը՝ Տուպայ։ Բնակչութիւնը՝ 2004 թուականի տուեալներով, կը կազմէ 1,070,800 մարդ։ Տարածքը՝ 4114 քմ²։
Տուպայի Էմիրութիւնը կը համարուի՝ Մերձաւոր Արեւելքի, զբօսաշրջական գլխաւոր կեդրոնը։


== Պատկերասրահ ==

Կաղապար:ՄԱԷ-ի Էմիրութիւնները
374 (թիւ)

374 (երեք հարիւր եօթանասունչորս) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 373-ի եւ 375-ի միջեւ


== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
 A007304  սեպային թիւ է
 A000068  3744+1-ը պարզ թիւ է
 Alt   374  գործադրելիս կը ստացուի v տողատառը
374 Պուրկունտիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
+374-ը Հայաստան զանգելու միջազգային քոտն է
Մխիթար Գոշի Յուշարձան (Գոշ)

Մխիթար Գորշի յուշարձանը, կը գտնուի Տաւուշի մարզի Գոշ գիւղը, Մխիթար Գոշի կողմէ՝ Իվանէ Զաքարեան իշխանի աջակցութեամբ կառուցուած Գոշավանք վանքային համալիրի տարածքը։


== Պատմութիւն ==
Մտածող, հասարակական գործիչ, օրենսդիր, առակագիր Մխիթար Գոշի հուշարձանի անագապղինձաձույլ արձանի հանդիսավոր բացումը տեղի ունեցած է 2013 թուականի Սեպտեմբեր 13-ին։ Գոշավանքի բակին մէջ Մխիթար Գոշի արձանի տեղադրման նախաձեռնութիւնը գործարար ու բարերար Անտօն Մեհրաբյանինն է, որուն ֆինանսաւորմամբ ալ կերտուած է քանդակը։ Յուշարձանի բացման պատիւը վերապահուած էր Տաւուշի մարզպետ Արմէն Ղուլարեանին, Տ. Մարկոս Եպիսկոպոս Յովհաննիսեանին և բարերար Անտօն Մեհրապեանին։ Բացման արարողութեանը ներկայ էին ՀՀ սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի ղեկավար Առուշան Յակոբեանը, Երևանի պետական համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղի տնօրէն Սամուէլ Առաքելեանը, ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան ԱՊՀ երկիրներու վարչութեան պէտ Անդրանիկ Արշակեանը, Երեւանի «Մանց» համալսարանի ռեկտոր, «Միաւորված հայեր» կուսակցութեան քաղխորհուրդի նախագահ, «Զուարթնոց տաճարի վերականգնման հիմնադրամի» տնօրէն Ռուբէն Աւագեանը, ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան աշխատակազմի ղեկավար Ֆիրտուս Զաքարեանը, ով Անտոն Մեհրապեանին յանձնեց նախարարութեան «Նուպար Փաշա» մեդալը։


== Պատկերասրահ ==