armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դաւիթ Իշխանեան

Դաւիթ Իշխանեան (27 Դեկտեմբեր 1958(1958-12-27), Մարտունիի Շրջան, Արցախի Հանրապետութիւն), պետական-քաղաքական գործիչ, ազատամարտիկ։ ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ։ Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի «Դաշնակցութիւն» խմբակցութեան պատգամաւոր:


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Մարտունի շրջանի Աշան գիւղը: 1975-1985 թուականներուն յաճախած է Աշանի միջնակարգ դպրոցը։
1992-ին աւարտած է Ստեփանակերտի մանկավարժական հիմնարկի պատմութեան բաժանմունքը՝ «Պատմութիւն եւ իրաիագիտութիւն» մասնագիտութեամբ:
Արցախեան ազատագրական պայքարի եւ կամաւորական շարժման աշխուժ մասնակից եղած է եւ 1989-1991 թուականներուն ուսանողական ջոկատի գործօն անդամ: 
Ամուսնացած է, ունի 3 զաւակ:


== Գործունէութիւն ==
Ծառայած է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանութեան բանակին մէջ, եղած է Մարտունիի շրջանի թիւ 28 գումարտակի հրամանատար:
Եղած է Աշանի միջնակարգ դպրոցի տնօրէն, այնուհետեւ՝ Աշան համայնքի ղեկավար:
1989 թուականներուն անդամ է ՀՅԴ-ի: ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչն է: 
1991-1995 թուականներուն՝ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին գումարման Գերագոյն խորհրդի պատգամաւոր:
1992-1995 թուականներուն՝ ծառայած է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանութեան բանակին մէջ, եղած է Մարտունիի շրջանի թիւ 28 գումարտակի հրամանատար:
1995-2000 թուականներուն՝ Աշանի միջնակարգ դպրոցի տնօրէն։
2000-2005 թուականներուն ՝ Աշան համայնքի ղեկավար:
1989-էն՝ ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ։
2007-էն առ այսօր ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչն է:
2015-ի Մայիս 3-ին՝ խորհրդարանական ընտրութիւններու ընթացքին թիւ 8 ընտրատարածքէն մեծամասնական ընտրակարգով ընտրուած է Լեռնային Ղարաբաղի վեցերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամաւոր:
2015-ի Մայիսէն մինչեւ 2017-ի Մարտ՝ ԱՀ Ազգային ժողովի «Դաշնակցութիւն» խմբակցութեան ղեկավար։
2015-2020 թուականներուն՝ ԱԺ ելեւմտական եւ տնտեսական կառավարման հարցերու մշտական յանձնաժողովի անդամ։
2020-ի Մարտ 31-իմ՝ խորհրդարանական ընտրութիւններու ընթացքին «Հայ Հեղափոխական Դաշնակցութիւն» կուսակցութեան համամասնական ցուցակով ընտրուած է ԱՀ 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամաւոր:


== Պարգեւներ ==
Պարգեւատրուած է․

«Մարտական Խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով (2012),
«Մխիթար Գոշ» մետալով (2018):
Կարս

Կարս (նաեւ՝ Ղարս), քաղաք Թուրքիոյ արեւելեան մասին մէջ՝ պատմական Արեւմտեան Հայաստանի, Կարս նահանգին մայրաքաղաքը։
Հինէն ի վեր Վանանդի նշանաւոր նախարարական տան աթոռանիստն էր անիկա: Կարսի ապստամբ իշխանէն Բագրատունիները կը խլեն անոր տիրած շրջանները` ներառեալ աթոռանիստ Կարսը: Աշոտ Երկաթին (914-928) մահէն ետք, Աբաս թագաւորը (928-953), որ Կարսի կառավարիչն էր, չի տեղափոխուիր Շիրակաւան, այլ՝ մնալով Կարսի մէջ, զայն կը հռչակէ մայրաքաղաք: Թագաւորական պալատներն ու այլ շինութիւնները միջնաբերդին մէջ էին: Աբաս Կարսագետի ափին կը կառուցէ նաեւ Ս. Առաքելոց մայր եկեղեցին: Երբ Աշոտ Ողորմած արքան (953-977) մայրաքաղաքը 961-ին կը փոխադրէ Անի, անոր եղբայրը՝ Մուշեղ Բագրատունին, ինքզինք կը հռչակէ Կարսի թագաւոր: Թագաւորութեան անկումը նշուած է 1065-ին սելճուք-թուրքերու անընդհատ արշաւանքները Գագիկ Կարսեցի արքան կը հարկադրեն քաղաքը եւ շրջակայ տարածքները յանձնել Բիւզանդիոնին եւ տեղափոխուիլ Կապադովկիա:
Կարսը արհեստագործութեան եւ առեւտուրի մեծ կեդրոն էր, ունէր ամրակուռ բերդ, որ աւերուած է 1877-1878 թուականներուն ռուս-թրքական պատերազմի ատեն: 1828-ին ռուսերը կը գրաւեն Կարսը, սակայն 1921-ին զայն կրկին կը յանձնեն Թուրքիոյ։  


== Բնակչութիւն ==


== Մօտ քաղաքներ ==
Կարսի մօտ քաղաքներն են.

Կաղապար:Country data Ատրպէյճան Գանձակ, Ատրպէյճան
 Գերմանիա Վեզել, Գերմանիա
Կաղապար:Country data Վրաստան Քութայիս, Վրաստան
 Նորվեկիա Կիրքենես, Նորվեկիա
 Թուրքիա Պուրսա, Թուրքիա
 Թուրքիա Էտիրնէ, Թուրքիա
Նիքոլօ Մաքիավելլի

Նիքոլօ Մաքիավէլլի (3 Մայիս 1469, Ֆլորանս - 21 Յունիս 1527, Sant'Andrea in Percussina, Ֆլորենցիայի ՀանրապետությունՖլորանս), իտալացի պատմաբան , քաղաքական գործիչ, դիւանագէտ, փիլիսոփայ, մարդասէր, գրող, ով ճանչցուած է որպես հիմնադիր ժամանակակից քաղաքագիտութեան։ 
Ան երկար տարիներ եղած է Ֆլորենսայի հանրապետութեան պաշտօնեայ, դիւանագիտական եւ զինուորական գործերու պատասխանատուութիններով։ Ան նաեւ գրած է կատակերգութիւններ, մեծ տօնախմբութեան երգեր եւ բանաստեղծութիւններ։ 
Ան ճանչցուած է իբրեւ արդի քաղաքագիտութեան հայրը։ Ան եղած է Ֆլորենցիայի բարձրագոյն ատեանի ատենապետ 1498-էն 1512։ Ան գրած է իր ամենանշանաւոր գիրքը Արքայազն 1513-ին, երբ մետիչիները վերականգնեցին իրենց իշխանութիւնը ան այլեւս Ֆլորենցիայի իշխանութեան մէջ պաշտոն չէ ստանցնած։ ինք եղած է ուժեղ ղեկավար, ով կը մտածեր թէ ղեկաւար մը խիստ պէտք է վարուի իր հպատակներուն հետ եւ թշնամիները ամենայն հաւանականութեամբ ազդուած եղած են Իտալական Քաղաք-պետութիւններէն, որ խոցելի եղած են անմիաբան ըլալու պատճառով հակառակ երկիր պետութիւններու ինչպէս Ֆրանսիան:
Մաքավելանիզմը լայնօրէն օգտագործուող բացասական բնութագրում է այն քաղաքական գործիչներու որոնք անբարեխիղճ են ինչպէս բացատրուած է Արքայազն գրքին մէջ։ Այս գիրքը ինքնին մեծ համբաւ մը ձեռք բերած է, քանզի ընթերցողները հաւաստիացուցած են որ գրագէտը սորվեցուցած եւ սատարած է չար եւ անբարոյ վարքագիծ։ Այդ պատճառով Մաքավելլական եզրը յաճախ կապուած է խաբէութեան, փառասիրութեան, եւ դաժանութեան հետ։ Թէեւ Մաքավելլի ամենայն հաւանականութեամբ միայն օգտագործած է որպէս ձեւական գործիք որպէսզի գրաւէ ընթերցողներուն ուշադրութիւնը ցոյց տալու համար անոնց ղեկաւարներու գործածած արհեստիցները։
1614 թուական

1614 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 14րդ տարին է:


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1614 ծնունդներ

Ոսկան Երեւանցի (նաեւ՝ Ջուղայեցի, մ.1674, Մարսէյ), տպագրիչ, լեզուաբան


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1614 մահեր

Էլ Կրէքո (սպ.՝ El Greco, ծն.1541), սպանացի նկարիչ
1811 թուական

1811 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 11րդ տարին


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1811 ծնունդներ

Անյայտ օրով՝
Կէորկի Էրիսթաւի (վրաց.՝ გიორგი ერისთავიմ.1864), վրացի գրող, թատերագիր, թարգմանիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1811 մահեր
Հարաւափրիկեան Իզիքօ Թանգարան

Իզիքօ (Հարաւափրիկեան իզիքօ-թանգարան, անգլ.՝ Iziko South African Museum), Հարաւափրիկեան Հանրապետութեան ազգային թանգարան, որ տեղակայուած է Քէյփթաունի կեդրոնը` Քամփանի Կարտէնի (Company’s Garden) տարածքին:
Իզիքօ քոսա լեզուով կը նշանակէ "օջախ, ընտանիք":


== Պատմութիւն ==
Թանգարանը հիմնադրուած է 1825-ին լորտ Չարլզ Սոմերսեթի կողմէ` դառնալով երկրորդ գիտահետազօտական հաստատութիւնը երկրին մէջ: 1897-էն կը գտնուի իր ներկայի տեղը Քամփանի Կարտէնի մէջ:
Ունի Ափրիկէի մէջ խոշորագոյն ցուցադրութիւնները կենդանաբանութեան, հնաբանութեան եւ հնագիտութեան բնագավառին մէջ: 20-րդ դարու վերջը թանգարանի բազայի վրայ ստեղծուած է թանգարանային համալիր, որու մէջ միաւորուած են Քէյփթաունի քանի մը այլ թանգարաններ:
Լայնօրէն յայտնի է նաեւ որպէս կրթական եւ լուսաւորչական հաստատութիւն, որու թանգարանային հաւաքածոները կ՛ընդգրկեն Հարաւային Ափրիկէիի կեանքի անհետացած եւ ներկայիս գոյութիւն ունեցող ցուցանմուշներ, բնիկ ժողովուրդներու մշակութային ժառանգութեան առարկաներ, որոնք կ՛ուսումնասիրեն գիտնականներու եւ ուսանողներու կողմէ եւ կ՛օգտագործեն հասարակական լուսաւորչական միջոցառումներու եւ ցուցահանդէսներու կազմակերպման նպատակով: Թանգարանային համալիրի կազմին մէջ կը գործէ նաեւ ժամանակակից աստղադիտարան:
Տարեկան թանգարան կ՛այցելեն մօտաւորապէս 400 հազար հոգի: Կը համարուի Քէյփթաուն քաղաքի զբօոսաշրջային, տեսարժան վայրերէն մէկը: Կը ֆինանսաւորուի ՀԱՀ Գեղարուեստական մշակոյթի գիտութեան եւ սարքաւորումներով բաժին ամենամեայ դրամաշնորհի հաշուին: Հետազօտութիւնները եւ այլ ծրագրերը կ՛իրականացուին հետազօտական կազմակերպութիւններու եւ Քէյփթաուն քաղաքի ելեւմտացոյցի միջոցներու, իսկ առանձին պարագաներու նաեւ մասնաւոր հանգանակութիւններու հաշուին:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Ծնողներու Օր

Ծնողներու օր, տօն, որ կը նշուի ԱՄՆ-ի, Հնդկաստանի, Քոնկոյի եւ այլ երկիրներու մէջ:


== Տօնը ԱՄՆ-ի մէջ ==
ԱՄՆ-ի մէջ ծնողներու օրը կը նշուի Յուլիս ամսուն չորրորդ Կիրակի օրը։ ԱՄՆ-ի մէջ տօնը սկսած են նշել 1994-էն, տօնի հիմնադիրը կը համարուի Պիլ Քլինթօնը։ Տօնի հիմնական խորհուրդը այն է, որ երեխաներն ալ աւելի ջերմօրէն կապուին իրենց ծնողներուն հետ եւ ալ աւելի արժեւորեն անոնց իրենց կեանքին մէջ։ Այդ օրը երեխան(ներ) կը փորձեն իրենց ծնողներուն համար գեղեցիկ ճաշկերոյթ կազմակերպել։


== Տօնը Հնդկաստանի մէջ ==
Հնդկաստանի մէջ ծնողներու օրը կը նշուի 24 Յուլիսին:


== Տօնը Քոնկոյի մէջ ==
Քոնկոյի մէջ ծնողներու օրը կը նշուի 1 Օգոստոսին:


== Արտաքին յղումներ ==
Ծնողներու օր տօնի խորհուրդը
Սպիտակ տան մամլոյ հաղորդագրութիւնը 23 Յունիս 2006-ին կը յայտարարէ ծնողներու օր
Ծնողներու օրուան մասին եւրոպական կայքը` գերմաներէն լեզուով
188 (թիւ)

188 (հարիւր ութսունութ) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 187-ի եւ 189-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
 A007770  ուրախ թիւ է
երկու քառակուսիներու գումար է՝ 188=482-462
հռովմէաբար գրութիւնը (CLXXXVIII) երկնիշայինէն (10111100) աւելի երկար է
կիրառութիւններ
188 Մէնիփէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
 Alt + 188 -ի գործադրումով կը ստացուի ╝ նշանը
Տարուայ 188րդ օրն է Յուլիս 7-ը (նահանջ տարիներուն՝ Յուլիս 6-ը)
Ստեփան Յակոբեան

Ստեփան Յակոբեան (1851, Կ. Պոլիս - 15 Մարտ 1917), հայ բժիշկ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1851 թուականին Կոստանդուպոլսոյ մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Կ. Պոլսոյ՝ Գուզկունճուք թաղամասի, միջնակարգ վարժարանին մէջ (իտատիէ): Ապա՝ Գումգափու թաղամասի Պէզճեան դպրոցին մէջ։ 1874 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան կայսերական վարժարանը։ 1874-77 թուականներուն՝ որպէս զինուորական բժիշկ, ծառայած է Օսմանեան կայսրութեան դանուբեան նահանգներուն մէջ ու մասնակցած Սերպիական պատերազմին։
1877-1917 թուականներուն՝ 40 տարի, Կ. Պոլսոյ Գատըգիւղ թաղամասի, Մոտայի հիւանդանոցի բժիշկ եղած է։
Այդ ընթացքին կատարելագործման կարճատեւ դասընթացքներու հետեւած է՝ Փարիզի եւ Վիեննայի մէջ։ Եղած է Ընկերութեանց տնօրէններու ժողովի անդամ եւ Ազգային կեդրոնական վարչութեան Քաղաքական ժողովի Ուսումնական խորհուրդի անդամ։ Տասը տարի Գատըգիւղի Արամեան վարժարանի հոգաբարձու եղած է ։
Գիտաբժշկական եւ գիտահանրամատչելի յօդուածները տպագրուած են «Երկ­րա­գունտ», «Մա­սիս», «Բիւ­զան­դի­ոն» եւ «Բժիշկ» թերթերուն մէջ։
Եղած է Գատըգիւղի բազմազգ բնակչութեան սիրելի եւ յարգելի բժիշկը։ Հակառակ անոր առաջացած տարիքին՝ առողջ, առոյգ, կենսախինդ անձնաւորութեան տէր մարդ մը եղած է։
Մահացած է 1917 թ.–ի Մարտի 15-ին՝ ժանտախտէ, 66 տարեկան հասակին։


== Աշխատութիւններ ==
Առողջապահական գիտելիք։ (Գրքոյկը տպագրած է՝ Սովելոց յանձնաժողովը եւ գրեթէ ձրի բաժնուած գաւառներուն մէջ)։
Հիւանդին բարեկամը, գիրք, 1884։


== Գրականութիւն ==
Ընդարձակ օրացոյց Սուրբ Փրկչեան հիւանդանոցի հայոց, Կ. Պոլիս, 1905։
Ղազարեան Վահան, Բժշկական եւ առողջապահական տարեցոյց, Կ. Պոլիս, 1914։
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Սթամպուլ, 1919։
Եարման Արսէն, Հայերը օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Տրամաբանութիւն

Տրամաբանութիւն (յունարէն λογική logikē), փիլիսոփայութեան մէջ տրամաբանութիւնը իրաւացիութեան եւ յստակ պատճառահետեւանքային սկզբունքներու պաշտօնական դասականացուած ուսումնասիրութիւնն է: Տրամաբանութիւնը կ'օգտագործուի մտաւոր գործունէութեան մեծ մասին մէջ, բայց այն ի սկզբանէ ուսումնասիրուած է փիլիսոփայութեան եւ Թուաբանութեան բնագաւառներուն մէջ:
Փիլիսոփայութեան մէջ տրամաբանութիւնը կը կիրարկուի գրեթէ բոլոր բնագաւառներուն մէջ՝ իմացաբանութիւն], բարոյագիտութիւն, բնազանցութիւն (մետաֆիզիկա). Թուաբանութեան մէջ ճշգրիտ մտայանգումներու ուսումնասիրութիւնն է որոշ պաշտօնական լեզուներու մէջ: Տրամաբանութիւնը կ'ուսումնասիրուի նաեւ Հիմնաւորման տեսութեան մէջ:


== Տե՛ս նաեւ ==
Փիլիսոփայութիւն
Փիլիսոփայութիւնը Հայաստանի Մէջ
Վերլուծական Փիլիսոփայութիւն
Գրիգոր Քամպուրեան

Գրիգոր Քամպուրեան (1880 - 1916, Պրուսա), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1880 թուականին։ Աւարտած է Կոստանդնուպոլ­սոյ Օսմանեան դեղագործական վարժարանը։ 1914 թուականին Թուրքիոյ Կեմլիք քաղաքին մէջ ունեցած է սեփական դեղատուն։
1916 թուականին սպանուած է կամ մահացած Պրուսա քաղաքին մէջ՝ 36 տարեկան հասակին։


== Գրականութիւն ==
Յարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
1798 թուական

1798 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 98րդ տարին է


== Դէպքեր ==


==== Անստոյգ ամսաթիւով՝ ====
Նափոլէոն Եգիպտոս կ՛արշաւէ եւ Աղեքսանտրիան կը գրաւէ


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1798 ծնունդներ

26 Ապրիլ՝ Էօժէն Տելաքրուա, ֆրանսացի աշխարհահռչակ վիշապաշտ նկարիչ եւ որմանկարիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1798 մահեր

Անյայտ օրով՝
Շահամիր Շահամիրեան (ծն.1723), հնդկահայ հասարակական-քաղաքական գործիչ
ՀՊՏՀ բանբեր

Բանբեր Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի, գիտական-տեսական հանդէս։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Դաւիթ Պարսամեան

Դաւիթ Պարսամեան (ծնած՝ 1945), ձայնասփիւռի ամերիկահայ հաղորդավար, լրագիր, գրող, հասարակական գործիչ եւ մտաւորական մըն է: Պարսամեանի ծնողները Ցեղասպանութենէն վերապրողներ են: Անոնք իրարու ծանօթացած են Պէյրութի մէջ:


== Ասպարէզ ==
Պարսամեան ձայնասփիւռի հաղորդավարութեան ասպարէզը մուտք կը գործէ 1978-ին, երբ մաս կը կազմէ Քոլորատոյի մէջ նորաստեղծ ձայնասփիւռի կայանի մը: Ապա, 1986-ին ան հիմնեց «Ալթըրնըթիվ Ռատիօ»ն, որ շաբաթական յայտագիր մըն է, ուր կը սփռուի 175 ձայնասփիւռի կայաններէ՝ տարբեր երկիրներու մէջ:
Պարսամեան միջազգային համբաւ ստացած է իր լրագրական աշխատանքով: Ան զանազան հարցազրոյցներ վարած է համաշխարհային ճանաչում վայելող լեզուաբաններու, փիլիսոփաներու եւ քաղաքական գործիչներու հետ, ինչպէս՝ Նոամ Չոմսքի, Էտուարտ Սայիտ, Իքպալ Ահմատ, Հաուըրտ Զին, Ռոպըրթ ֆիսք եւ ուրիշներ:
Ան իր կարեւորագոյն հարցազրոյցները վերածած է գիրքերու, որոնք թարգմանուած են զանազան լեզուներու եւ հարիւր հազարաւոր օրինակներով ծախուած են աշխարհով մէկ:
Պարսամեան յաճախ եղած է արդարութեան եւ պոռթկումի ձայնը: Մերժած է ամէն տեսակի անարդարութիւն, բռնատիրութիւն եւ փտածութիւն: Ան հրապարակային կերպով պաշտպանած է Պաղեստինի եւ Քաշմիրի ժողովուրդներուն իրաւունքները, քննադատած է միջազգային ընկերութիւններու մենատիրութիւնը: Հարցականի տակ առած է ամերիկեան կառավարութեան զինուորական միջամտութիւններն ու քաղաքականութիւնները, ինչպէս նաեւ դատապարտած է Թուրքիան եւ Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը:
«Ալթըրնըթիվ Ռատիօ»ն ու Դաւիթ Պարսամեանը նիւթական հատուցումներ չեն ստանար ամերիկեան կառավարութենէն կամ որեւէ այլ հաստատութենէ, մինչ այլ յայտագիրներ կը վայելեն դրամատիրական ընկերութիւններու եւ քաղաքական նպատակներ հետապնդող կառոյցներու ու կառավարութիւններու նիւթական, քաղաքական եւ ապահովական թիկունքը: Հոսկէ մեկնած, Պարսամեանի յայտագիրը կը ֆինանսաւորուի իր յայտագիրներու ձայնասկաւառակներուն եւ գիրքերուն վաճառումով, ինչպէս նաեւ ունկնդիրներու անհատական ներդրումներով միայն:


== Աղբիւրներ ==
«Ազդակ» օրաթերթ, Գաղութային բաժին, 22 Փետրուար, 2016:
1 Դեկտեմբեր

1 Դեկտեմբեր, տարուան 335-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 336-րդ) օրն է
Տարուան աւարտին կը մնայ 90 օր


== Դէպքեր ==
1824, Թիֆլիս բացուեցաւ Ներսիսեան դպրոցը (շարունակեց գործել մինչեւ 1924 թ.)
1913, Կրետէ կղզին պաշտօնապէս Յունաստանին կը միանայ


== Ծնունդներ ==
1854, Մուրացան (Գրիգոր Տէր Յովհաննէսեան, մ.1908), հայ գրող
1883, Վահան Գարտաշեան (անգլերէն՝ Vahan Cardashian, մ.1934, Նիւ Եորք), փաստաբան եւ մտաւորական։
1955, Սերժ Աւետիքեան, (ֆրանսերէն՝ Serge Avédikian), ֆրանսահայ ֆիլմի վարիչ, դերասան
1988, Թայլըր Ժոսէֆ (անգլերէն՝ Tyler Joseph), ամերիկացի երգիչ


== Մահեր ==
1980, Զարեհ Որբունի, նշանաւոր հայ վիպասան, խմբագիր եւ արձակագիր (ծն.է 1902)։


== Տօներ ==
 Ռումանիայի Միաւորման օր
 Փորթուկալի Անկախութեան օր
1608 թուական

1608 թուական, նահանջ տարի, 17րդ դարու ութերորդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1608 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1608 մահեր
Նարեկ Ալեէմէզեան

Նարեկ արք․ Ալեէմէզեան (աւազանի անունով՝ Մանուկ, , Պէյրութ),


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Պէյրութ, Լիբանան: Նախակրթութիւնը ստացած է Վահան Թէքէեան վարժարանին մէջ:
1973–1974 կրթական տարեշրջանին ընդունուած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքը:
21 Յունիս 1981-ին կուսակրօն քահանայ ձեռնադրուած է եւ անդամակցած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միաբանութեան:


== Գործունէութիւն ==
1981-1985 դպրեվանքին մէջ վարած է հսկիչի եւ ուսուցիչի պաշտօններ ու դասաւանդած է Սահակեան-Լեւոն Մկրտիչեան քոլեճին մէջ:
1985-1986 եղած է Գարեգին Բ. կաթողիկոսի գաւազանակիրը:
1986-1991 աստուածաբանական բարձրագոյն ուսումը շարունակած է Վանքուվըրի (Քանատա) մէջ եւ իբրեւ հովիւ ծառայած է տեղւոյն համայնքին:
1991-1997 իր հովուական ծառայութիւնը շարունակած է Նիւ Ճըրզիի (Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) մէջ:
12 Մայիս 2002-ին եպիսկոպոս ձեռնադրուած է Արամ Ա. կաթողիկոսի ձեռամբ:
31 Հոկտեմբեր 2010-ին ստացած է արքութեան տիտղոս:
9 Մայիս 2011-ին ստացած է դոկտորական վկայական Պրիթիշ Քոլոմպիայի համալսարանի Վանքուվըրի Աստուածաբանական դպրոցէն:
1997-2014 վարած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միջեկեղեցական եւ միջկրօնական յարաբերութիւններու վարիչի պաշտօնը:
2013-2014 վարած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դրան եպիսկոպոսի պաշտօնը:
2014-2015 եղած է Կիպրոսի հայոց կաթողիկոսական փոխանորդ:
31 Օգոստոս 2018-ին ընտրուած է Լիբանանի հայոց առաջնորդ:
Հեղինակ է հայ եկեղեցւոյ ծէսին ու վարդապետութեան նուիրուած հատորներու եւ յօդուածներու։
Սիտնիի Հայերը

Սիտնիի հայ համայնքը կազմուած է 1950-ական թուակաների վերջերը։ 1983 թուականին այստեղ բնակուած է 10 հազար, իսկ 2003 թուականին՝ 25 հազար հայ։


== Եկեղեցիներ եւ վարժարաններ ==
Կը գործեն հայ առաքելական Սուրբ Հարութիւն, Սիտնիի հայ ավետարանական եկեղեցին կաթողիկէ եւ ավետարանական եկեղեցիներ։ Սիտնիի մէջ առաջին հայկական դպրոցը հիմնուած է Արամայիս քահանա Միրզաեանը՝ 1960 թուականին։ Ներկայիս Կը գործեն Համազգայինի Արշակ եւ Սոֆի Գոլստըն, ՀԲԸՄ Ալեքսանդր, հայ կաթողիկէներուն Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ ամենօրեայ եւ Ալեք Մանուկեան, Թարգմանչաց, Փափազեան, Թումանեան մեկօրյա վարժարանները։


== Մշակութային միութիւններ ==
Աշխույժ գործունեութիւն են ծավալած հայ ազգային կուսակցութիւններու տեղական կազմակերպութիւնները եւ իրենց հովանավորութեամբ գործող մշակութային միութիւնները, ՀԲԸՄ, ՀՕՄ, ՀՄԸՄ, ՀՄՄ Սիտնիի մասնաճիւղերը, եկեղեցասեր տիկնաց, երիտասարդական, պատանեկան մարզական կազմակերպութիւնները, «Հայ հանգստեան տուն» միութիւնը, Ավստրալահայ միացեալ ընկերակցութիւնը եւ այլն։ Կը գործեն «Լուսավորիչ», «Կոմիտաս» երգչախումբերը, պարի եւ թատերական խումբեր, ինչպես նաեւ «Էրեբունի», «Նոր սերունդի ձայն» ռատիոժամերը։ Սիտնիի մէջ լոյս տէսած են «Լույս», «Արմենիա», «Միություն», «Գարուն», «Զանգ» պարբերականները։ «New South Wales» նահանգի (կեդրոնը՝ Սիտնի) փոքրամասնութիւններու գործերուն պետական հանձնաժողովի ատենապետն է Ստեփան Գրգեշարեանը։
Սննդառական Լրացուցիչներ

Բազմաթիւ բնական արտադրութիւններ, որոնք կը պարունակեն բնասպիտ (protein), կենսանիւթ (vitamin), մետաղներ, բոյսեր, խոտեր, կամ այլ սննդանիւթեր եւ որոնք կը գործածուին որպէս ամբողջացուցիչ որոշ ճաշերու մէջ՝ կը կոչուին «սննդառական լրացուցիչներ» (dietary supplements): 
Սննդառական լրացուցիչները շատ յաճախ կը վաճառուին նոյնիսկ առանց բժիշկին կողմէ գրուած յատուկ դեղագիրի: 


== Ընտրել ==
Սննդառական լրացուցիչները կը վաճառուին յատուկ տուփերու եւ կամ սրուակներու մէջ զետեղուած: Ճիշդը ընտրելու համար, օրէնքի համաձայն այս տուփերուն եւ սրուակներուն վրայ պէտք է գրուած ըլլան հետեւեալները.

«Սննդառական լրացուցիչ» գրոթիւնը
Պարունակութեան մանրամասնութիւնները կամ բաղադրութիւնը
Պարունակութեան աղբիւրը՝ ուր արտադրուած ըլլալը
Պարունակութեան քանակը եւ ծանրութիւնը
Արտադրոթեան թուականը


== Լրացուցիչներու Տեսակներ եւ Գործածութիւնը ==


=== Սեւ արիւծախոտ (black cohosh) ===

Այս մէկը կ՛օգնէ դաշտանդադարի ցաւերուն եւ յօդացաւի, սակայն կրնայ գլխացաւ, գլխապտոյտ եւ զարկերակի ճնշումի նուազում յառաջացնել: Սեւ արիւծախոտը հակառակ ազդեցութիւն կ՛ունենայ ալքոլի եւ հանդարտեցուցիչ դեղերու հետ: 


=== Երիցուկ-հաւածաղիկ (Camomile) ===

Երիցուկ-հաւածաղիկի ծաղիկները կը գործածուին որպէս հանդարտեցուցիչ, օգտակար է նաեւ բորբոքումներու, բարձր ջերմութեան, անմարսողութեան եւ ստամոքսի խոցերու եւ պրկումներու պարագային:


=== Chondroitin ===
Այս մէկը կ'արտադրուի շնաձուկի եւ կովու աճառային հիւսկէններէն, ինչպէս նաեւ կրնայ արուեստականօրէն արտադրուիլ: Այս նիւթը կ՛օգնէ յօդացաւի եւ յօդերու ազատ շարժումներուն:


=== Chromium ===
Այս մէկը մետաղ մըն է, որ կը գտնուի ստեղպինի, գետնախնձորի, ցորենի եւ բրքուկի-կանաչ ծաղկակաղամբի (brocolli) մէջ: Այս մէկը պատճառ կը դառնայ մկաններու աճման եւ կշիռքի կորուստի, ինչպէս նաեւ կը նուազեցնէ արեան ճարպերը, մաղձաճարպը (cholesterol) եւ triglyceride-ը: «Chromium»-ը կրնայ վատ ազդեցութիւն ունենալ երփնամարմիններուն (chromosomes) վրայ:


=== Ձկան Իւղ ===
Ձկան իւղը կը գործածուի սրտանօթային (cardiovascular) հիւանդութիւններու եւ զարկերակային (arterial) խցումներու պարագային: Այս մէկը կը նուազեցնէ արեան triglyceride-ի քանակը եւ զարկերակային ճնշումը, սակայն կրնայ յառաջացնել նողկանք, փսխունք եւ փորհարութիւն: 


== Աղբիւրներ ==
«Բժիշկին Դ. Խօսքը», Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան, Հրտրկ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս-Լիբանան, 25 Ապրիլ 2014, էջ 61-65:
The Man Who Knew Infinity (ֆիլմ)

The Man Who Knew Infinity ֆիլմը 2015-ին թողարկուած Անգլիական կենսագրական տրամա ֆիլմ մըն է 1991-ի գիրքին վրայ հիմնուած, որ կը կրէ նոյն անունը եւ գրուած է Ռոպըրթ Քանիկըլի կողմէ: Ֆիլմին գլխաւոր դերասանն է Տէւ Փաթէլ, որ ստանցնած է Շրինիվազա Ռամանուճընի դերը, մաթէմատիկոս մը, որ Մատրաս, Հնդկաստանի մէջ մեծնալէն ետք, կ'ընդունուի Cambridge University համալսարանը, ուր թուաբանական նոր գիւտեր կը ստեղծէ իր պատասխանատու ուսուցիչ Կ. Հ. Հարտիի (ստանցնուած Ճերըմի Այրընզի կողմէ, թէպետ իրականութեան մէջ միայն 10 տարի աւելի մեծ էր իրմէ) առաջնորդութեամբ, մինչ համաշխարահային առաջին պատերազմը տեղի կ'ունենար:
Կարկառ գետ

Կարկառ, գետ Արցախի մէջ, Կուրի աջ վտակը։ Կը բխի Արցախի լեռնաշղթային արեւելեան լանջերէն՝ 2080 մ բարձրութենէ, գետաբերանին բարձրութիւնը ծովու մակերեսէն՝ 13 մ է, որ յաճախ Կուր չի հասնիր։ Երկայնքը 109 քմ է, ջրհաւաք աւազանը՝ 1490 քմ2։ Գլխաւորաբար կը սնանի անձրեւներէն (44%) եւ ստորերկրեայ ջուրերէն (34%), կը յորդի՝ Մարտէն Յունիս ամիսներուն, որու ընթացքին կը ձեւաւորուի տարեկան հոսքին 57%-ը։

Տարեկան միջին ծախսը 3, 62 մ3/վ է, հոսքը՝ 137, 1 միլիոն մ3 (Ասկերան քաղաք)։
Մեծ վտակներն են Մեղրագետը եւ Բագարանը։ Ջուրերը կ'օգտագործուին ոռոգման նպատակով։


== Արտաքին յղումներ ==
Կարկառ գետ
31 (թիւ)

31 (երեսունմեկ)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 30-ի եւ 32-ի միջեւ


== Թուագիտութիւն ==
 A000040  տասնմեկերորդ պարզ թիւն է
 A006567  երրորդ զրապ թիւն է
 A000668  Մերսէնի երրորդ թիւն է՝ 31=25-1
31, 331, 3331, 33331, 333331, 3333331, 33333331 թիւերէն բոլորը պարզ են

  
    
      
        π
         
      
    
    {\displaystyle \pi ~}
  3 ≈ 31


== Գիտութիւն ==
Կաղիոն քիմիական տարրի (31Ga) ատոմային թիւն է
Եւփրոսինէ (31 Euphrosyne) աստեղնեակի կարգահամարն է


== Այլ ==
Ֆրանսայի Վերին Կարոն տեփարթեմանի կարգային թիւն է


== Օրացոյց ==
1931 թուական
31-ն են Յունուար, Մարտ, Մայիս, Յուլիս, Օգոստոս, Հոկտեմբեր, Դեկտեմբեր ամիսներու օրերը
տարուայ 31րդ օրն է Յունուար 31-ը


== Արտաքին հղումներ ==
Prime Curios! 31 Prime Pages-էն
Եղբայրասէր

«Եղբայրասէր», քաղաքական, բանասիրական տասնօրեայ լրագիր։ Հրատարակուած է (վիմատիպ) 1862-1863 թուականներուն, Կալկաթայի մէջ։ Խմբագիր՝ Ե․ Տէր- Յարութիւնեան։ Լուսաբանած է քաղաքական իրադարձութիւնները, Հայկական գաղութներու առօրեան, Թուրքիոյ մէջ կատարուող դէպքերը (Զեյթունի եւ Վանի շարժումներ)։ Լայն տեղ յատկացուցած է Նոր Ջուղայի հայկական կեանքի իրադարձութիւններուն։ Հայ ժողովուրդի ազատագրութեան եւ գոյատեւման հարցին մէջ դրսեւորած է ռուսամէտ պահուածք։
Հնդկաստանի եւ այլուր հայերու ուծացման դէմ պայքարի հիմնական ուղին «Եղբայրասէրը» համարած է ազգային մշակոյթի պահպանումն ու զարգացումը։ Արժէքաւոր կը համարուին հանդէսի տպագրած Եղիազար Տէր- Յարութիւնեանի «Գպրաւոունք ի Ջուղայ» (1862, № 8) ուսումնասիրութիւնը, հայ պարբերականներէն կատարած արտատպումները, ինչպէս նաեւ Կալկաթայի Հայոց Մարդասիրական ճեմարանի եւ Նոր Ջուղայի առաջին օրիորդաց վարժարանի մասին գրուած նիւթերը։
Մանթա

Մանթա (սպ.՝ Manta), ամբողջական անունը՝ Սան Փապլօ Տէ Մանթա (սպ.՝ San Pablo de Manta) քաղաք Էքուատորի մէջ։ Բնակչութեամբ 5-րդն է (192 322 մարդ)։ Վերջին 50 տարուան ընթացքին քաղաքին բնակչութեան  թիւը աւելցած 250 հազարով։
Մանթան գոյութիւն ունեցած է դեռեւս մինչ-քոլումպիական ժամանակաշրջանին։ Այն եղած է Ինքաներու առեւտրական կեդրոն։


== Քոյր քաղաքներ ==
 ԱՄՆ Լոնլ Պիչ, ԱՄՆ
 Ռուսաստան Վլատիվոսթոք, Ռուսաստան
Կաղապար:Country data Մեքսիկա Աքափուլքօ, Մեքսիքա
Ղուկաս Ելանճեան

Ղուկաս Ելանճեան (Սանդոյան), հայ բժիշկ։
Ալեքսան եւ Ղուկաս եղբայրները զբաղած են օձի խայթոցով բուժմամբ։ Այդ շնորհքը սերնդէ սերունդ փոխանցուած է ընտանիքի նահապետ Յակոբէն (թուրք.՝ ելանճի - օձ վարժեցնող)։ Տանը օձեր պահած են՝ փորձեր անցնելու նպատակով։ Ընտանիքին մէջ ունեցած են հայատառ արաբերէն ձեռագիր բժշկարան։ 1915 թուականին Ղուկասը բժշկարանն իր հետ տարած է Տերսիմ, ուր ալ մահացած է։


== Գրականութիւն ==
Ատաշ Ատնան, 20-րդ դարու նահատակ եղած բժիշկները (թուրքերէն), Թուրքիա, 1997։
Եարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն «Սուրբ Փրկիչ»  հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան, Օսմանեան կայսրութիւնում եւ Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկւած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։