Լարիսա Յովհաննիսեան

Լարիսա Վիրճինիա Յովհաննիսեանը (21 Հոկտեմբեր 1988, Երեւան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ամերիկահայ սոցիալական ձեռներէց, կրթական ակտիւիստ եւ փորձագէտ: Ծննդեան անունն է Լարիսա Վիրճինիա Ռայան: Ան «Դասաւանդիր, Հայաստան» կազմակերպութեան հիմնադիրն է, որ ոչ առեւտրային, շահոյթ չհետապնդող կազմակերպութիւն է: «Դասաւանդիր, Հայաստանի» նպատակն է հաւաքագրել ԲՈՒՀ-երու շրջանաւարտներուն եւ աշխատիլ ցանկացող մասնագէտներուն, վերապատրաստել անոնց եւ Հայաստանի առաւել անապահով դպրոցներուն մէջ աշխատանքի տեղաւորել՝ որպէս ուսուցիչ: «Դասաւանդիր, Հայաստանը» Teach For All («Դասաւանդիր բոլորի համար») միջազգային կրթական կազմակերպութեան 36-րդ գործընկերն է, կազմակերպութեան, որու նպատակն է աշխարհի իւրաքանչիւր երկրի մէջ ապահովել եւ ընդլայնել որակեալ կրթութեան հասանելիութիւնը եւ հնարաւորութիւնները:


== Վաղ կեանք ==


=== Ընտանիք ===
Լարիսան ծնուած է Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանի մէջ, Մայա Լէոնիտի Հուրունցի եւ իրլանտական ծագմամբ ամերիկացի Ջոն Պատրիկ Ռայանի ընտանիքին մէջ: Երբ Լարիսան երեք ամսական էր, ընտանիքը կը տեղափոխուի նախ Քալիֆորնիա, ապա՝ Ռուսաստան: Մանկութեան մեծ մասը Լարիսան անցուցած է Մոսկուայի եւ Երեւանի մէջ: Աւագ դպրոցը աւարտելէ ետք, ուսումը շարունակելու նպատակով կը մեկնի Միացեալ Նահանգներ: Լարիսան արցախցի նշանաւոր գրող Լէոնիտ Հուրունցի թոռնուհին է: Ունի նաեւ կրտսեր քոյր՝ Մարգարիտ Ռայանը:


=== Կրթութիւն ===
Լարիսա Յովհաննիսեանը միջազգային առեւտուրի եւ ֆրանսերէն լեզուի կրկնակի որակաւորում ունի, ինչպէս նաեւ Ս. Նորպերդի քոլեջի «Գրաֆիկական դիզայնի» եւ Ուիսքոնսինի Տէ Փերէի քոլեջի «լիպերալ արուեստի» կրտսեր որակաւորում: Ան նաեւ Արիզոնայի պետական համալսարանի «յատուկ կրթութեան» մագիստրոս է:


== Գործունէութիւն ==


=== Դասաւանդիր, Ամերիկա ===
2010-ին Լարիսա Յովհաննիսեանը միացաւ «Դասաւանդիր, Ամերիկա» (անգլ.՝ Teach For America) ոչ առեւտրային կազմակերպութեան: Կազմակերպութեան առաքելութիւնն է հաւաքագրել, վերապատրաստել եւ ռազմականացնել ապագայ խոստումնալից առաջնորդներուն՝ զարգացնել եւ հզօրացնել կրթութեան անաչառութեան եւ գերազանցութեան շարժումը: Կազմակերպութիւնը կ՚ընտրէ եւ կը հաւաքագրէ Միացեալ Նահանգներու բարձրակարգ համալսարաններու շրջանաւարտներուն եւ կը խթանէ, որպէսզի անոնք ուսուցչութեամբ զբաղուին: Լարիսան «Դասաւանդիր, Ամերիկա» ծրագրի շրջանակներուն, կամաւորութեան սկզբունքով, նշանակուեցաւ Արիզոնայի Կլենտէյլ քաղաքի տարրական եւ միջին դպրոցին մէջ որպէս «յատուկ կրթութեան» ուսուցչուհի:


=== Դասաւանդիր, Հայաստան ===

Ոգեշնչուած Արիզոնայի իր ուսուցչական փորձառութենէն, 2013-ին  Լարիսա Յովհաննիսեանը կ՚որոշէ վերադառնալ Հայաստան եւ հիմնել «Դասաւանդիր, Հայաստան» ծրագիրը, որու նպատակն էր բարելաւել կրթական հնարաւորութիւնները Հայաստանի բոլոր երեխաներու համար եւ բացայայտել իր հայրենիքի երիտասարդներու հսկայական ներուժը: Կազմակերպութիւնը կը հաւաքագրէ եւ կը վերապատրաստէ երիտասարդ մասնագէտներու եւ անոնց կ՚ուղարկէ Հայաստանի հեռաւոր գիւղեր՝ դասաւանդելու մասնագէտներու կարիք ունեցող առաւել անապահով դպրոցներու մէջ։ Ծրագրի տեւողութիւնը առնուազն երկու տարի է, որմէ ետք երիտասարդ ուսուցիչները իրենք կրնան ընտրել՝ շարունակե՞լ դասաւանդել, թէ՞ ոչ: Աշակերտներու վերջին գնահատականները կ՚արտացոլեն աշակերտներու ինչպէս ակադեմիական, այդպէս ալ անհատական առաջնորդութեան զարգացման աճ: Դասասենեակէն դուրս, արտադպրոցական պարապմունքներու եւ համայնքային զանազան նախագծերու միջոցով, ուսուցիչները կ՚օգնեն աշակերտներուն զարգացնել ոչ ակադեմիական հմտութիւններ, որոնց կարիքը անոնք կ՚ունենան իրենց ողջ կեանքին մէջ:


== Երաժշտութիւն ==
2015-ին Լարիսան Գրեմմի մրցանակակիր, System of A Down խումբի մենակատար Սերժ Թանգեանի հետ ձայնագրեց «Արի՛ իմ սոխակ» օրօրոցայինը: Երգը դարձաւ Հայոց Ցեղասպանութեան թեմայով նկարահանուած «1915» հոգեբանական thriller soundtrack-ը: 22 Ապրիլ 2016-ին Լարիսաի ամուսնի՝ Կարին Յովհաննիսեանի ղեկավարութեամբ եւ ջանքերով թողարկուեցաւ երգի տեսահոլովակը: Փետրուար 2017-ին Լարիսան Թամար Կապրելեանի հետ միասին թողարկեց «Սարերի հովին մեռնեմ» երգի քաւր տարբերակը: Թամար Կապրելեանը Genealogy խումբի կազմին մէջ ներկայացուցած է Հայաստանը Եւրատեսիլին։


== Սոցիալական եւ կրթական գործունէութիւն ==
Բացի իր մասնագիտական գործունէութենէն, Լարիսա Յովհաննիսեանը նաեւ կրթական ակտիւիստ է: Վերջերս տուած հարցազրոյցներէն մէկուն մէջ ան ըսած է. «Ես խորապէս համոզուած եմ, որ փոփոխութիւնը, իսկական, իմաստալից փոփոխութիւնը, սկսւում է մեր դպրոցներուց»: Յովհաննիսեանը 2016-ին Երեւանի մէջ  կայացած TEDx համաժողովի խօսնակներէն մեկն էր:


== Անձնական կեանք ==
Յովհաննիսեանը ազատ կը տիրապետէ հայերէն, ռուսերէն եւ անգլերէն լեզուներուն: 2016-ին ան ամուսնացած է ամերիկահայ գրող եւ կինոռեժիսոր Կարին Յովհաննիսեանի հետ եւ կը կրէ Յովհաննիսեան ազգանունը: Անոնք կ՚ապրին Երեւանի մէջ:


== Արտաքին յղումներ ==
http://teachforall.org/en/larisa-ryan