Սթիւ Ճոպզ

Սթիւ Ճոպզ (անգլերէն՝ Steven Paul "Steve" Jobs 24 Փետրուար 1955, Սան Ֆրանսիսքօ - 5 Հոկտեմբեր 2011), ամերիկացի ճարտարագէտ, գործարար, Ափըլ ընկերութեան հիմնադիրն էր եւ գլխաւոր տնօրէնը։ Ան յայտնագործած է արհեստագիտական գործիքներ, ինչպէս՝ Այ. Փոտ, Այ. Ֆոն եւ Այ. Փետ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 24 Փետրուար 1955-ին՝ Մաունթըն Վիու փոքր քաղաքին մէջ, Սան Ֆրանսիսքօ։ Անոր կենսաբանական ծնողներն են Սուրիայէն գաղթականներ Ճոաննա Շիպլ եւ Ապտուլֆաթթահ Ճոն Ճանտալի: Ծնունդէն կարճ ատեն մը ետք որդեգրուած է Փոլ եւ Քլարա Ճոպզ ամոլին կողմէ, որոնք զայն կոչած են Սթիւըն Փոլ։ Համեստ պայմաններով եւ կրթութեամբ զայն մեծցուցած է Քալիֆորնիոյ Մաունթըն Վիու շրջանին մէջ։ Զայն որդեգրած ամերիկացի հայրը, իբրեւ մեքենագէտ կ՛աշխատէր լէյզըրի ընկերութեան մը մէջ, իսկ Մալաթիայէն գաղթած մայրը հաշուապահ էր։ Քլարայի ծնողները Ամերիկա գաղթած էին 1915-ի ցեղասպանութենէն ետք. անոր հայրը՝ Լուիզ Յակոբեան ծնած էր Մալաթիա 1894-ին, իսկ մայրը՝ Վիքթորիա Արթինեան ծնած էր Զմիւռնիա (Իզմիր) 1894-ին։ Փոլ եւ Քլարա շատոնց մահացած են։
Սթիւ կը խօսէր սահուն հայերէն։ Քլարա Յակոբեան մեծ դեր ունեցած է այս հանճարը մեծցնելու մէջ:
Դպրոցական տարիներուն հետաքրքրուած է ելեկտրոնային սարքերով, ծանօթացած Սթիւ Վոզնիաքի հետ, որ ապագային միասին հիմնած են «Ափըլ» ընկերութիւնը։ Անոնց առաջին համատեղ աշխատանքը կը նմանէր յօշոտման, այդ Պլու պոքս-ն էր (անգլերէն՝ Կապոյտ արկղիկ) - սարք, որ թոյլ կու տար կատարել անվճար զանգեր դէպի հեռաւոր տարածքներ։
Երկրորդական վարժարանը աւարտելէ ետք Ճոպզ սկսած է յաճախել Ռիտ գոլէճը (Օրիկըն նահանգ), սակայն՝ միայն մէկ եռամսեայի համար, ապա լքած է ուսումը, որովհետեւ բարձր կրթաթոշակը ծանր բեռ մըն էր ծնողներու ուսերուն։
Ճոպզի անձնական հարստութիւնը կը գնահատուի 8.3 միլիար տոլար, իսկ անոր ընկերութիւնը տէր է 76 միլիար տոլարի:
Ճոպզ 2004-ին բացայայտեց շարոյրի իր քաղցկեղը:
Սթիւ Ճոպզ մահացած է 5 Հոկտեմբեր 2011 թուականին Բալօ Ալթօ, Քալիֆորնիոյ մէջ: 


== Արտաքին յղումներ ==
Jobs's Macworld keynote in 1997 Եություպի վրայ(անգլերէն) where he announced the partnership with Microsoft․
Steve Jobs (June 2005)։ «Steve Jobs's 2005 Stanford Commencement Address»։ Stanford University (անգլերէն)
"Thoughts on Flash"(անգլերէն) by Steve Jobs, April 2010.
Bloomberg Game Changers: Steve Jobs(անգլերէն) A 48-minute video on Steve Jobs by Bloomberg
Steve Jobs Profile(անգլերէն) at Forbes
Cammeron Brenna (October 5, 2011)։ «Steve Jobs Dies: A Timeline Of His Health»։ The Huffington Post (անգլերէն)
«Steve Jobs collected news and commentary at»։ AllThingsD|All Things Digital|AllThingsD (անգլերէն)
Steve Jobs(անգլերէն) remembrance notes from the community
Federal Bureau of Investigation dossier on Steven Paul Jobs(անգլերէն).


=== Յօդուածներ ===
«The Career of Apple and Steve Jobs»։ Time։ 2007։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21 (անգլերէն)
Hertzfeld Andy։ «The Original Macintosh»։ folklore.org։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21 (անգլերէն)
Lohr Steve (January 12, 1997)։ «Creating Jobs»։ The New York Times։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21 (անգլերէն)
Booth Cathy; Jackson, David S.; Marchant, Valerie (October 6, 2011)։ «STEVE'S JOB: RESTART APPLE»։ Time։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21  (անգլերէն)
Elkind Peter (March 5, 2008)։ «The trouble with Steve Jobs»։ Fortune։ արտագրուած է՝ 2008 թ․ Մարտ 5 (անգլերէն)
McCracken Harry (October 5, 2011)։ «Steve Jobs, 1955–2011: Mourning Technology's Great Reinventor»։ Time։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21 (անգլերէն)
«The FBI File on Steve Jobs»։ The Wall Street Journal։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ Փետրուար 21 (անգլերէն)


=== Հարցազրոյցներ ===
Steve Jobs in 1994: The Rolling Stone Interview(անգլերէն), Rolling Stone 1994, republished January 17, 2011. Archived URL
Smithsonian Institution Oral History Interview(անգլերէն), 143 KB, April 20, 1995.
The Seed of Apple's Innovation(անգլերէն), BusinessWeek October 12, 2004.
How Big Can Apple Get?(անգլերէն), Fortune February 21, 2005.
'Good for the Soul'(անգլերէն), Newsweek, October 15, 2006.
Bill Gates and Steve Jobs(անգլերէն), video and transcript of on stage interview, AllThingsD, May 30, 2007.
Videotaped Deposition of Steven P. Jobs in front of the Securities and Exchange Commission(անգլերէն), March 18, 2008
Interview with Abdulfattah "John" Jandali, Jobs's biological father(անգլերէն), by Mohannad Al-Haj Ali, published in Al Hayat and reprinted by Ya Libnan, February 28, 2011
«Steve Jobs's Appearances at D, the Full Video Sessions»։ AllThingsD (անգլերէն)Стив Джобс։ Потерянное интервью
https://www.youtube.com/watch?v=lmJzpBH5cRw
https://www.youtube.com/watch?v=GfIDO4o334U


=== Ֆիլմեր ===
Steve Jobs(անգլերէն) - A Sony Pictures film version of the biography by Walter Isaacson, with a screenplay and directed by Aaron Sorkin.
Jobs(անգլերէն) - an upcoming independent film by Joshua Michael Stern. Jobs will be portrayed by Ashton Kutcher.
Pirates of Silicon Valley(անգլերէն) - a 1999 TNT film which chronicles the rise of Apple and Microsoft from the early 1970s to 1997. Jobs is portrayed by Noah Wyle.


=== Հայաստան ===
Ի Յիշատակ Սթիւ Ճոպզի, Երեւան, Կարէն Դէմիրճեանի Անուան Մարզահամերգային Համալիր, DigiTec 2011, 7 Հոկտեմբեր 2011 թ.
Սթիվ Ջոբսի ելույթը Ստենֆորդի համալսարանի 2005 թ. շրջանաւարտներու տիպլոմներու յանձնման ժամանակ (հայերէն թարգմանութեամբ)։
Սթիվ Ջոբսին նուիրուած էջ www.mathnet.am կայքի մէջ։
Սթիւ Ճոպզ(ռուս.), Վոլտեր Այզեքսոն, 2011, 416 էջ։ Սթիւ Ճոպզի ամբողջական կենսագրութիւնը։