Յակոբ Չոլաքեան

Յակոբ Չոլաքեան (16 Հոկտեմբեր 1947(1947-10-16), Քեսապ, Լաթաքիոյ Գաւառ, Լաթաքիոյ մարզ, Սուրիա), բանասէր, պատմաբան, ազգագրագէտ, մատենագէտ։ Ակադեմական հետազօտող, այժմ Ե­րե­ւա­նի Պե­տա­կան համալսարանի դասախօս, վարժարանի ուսուցիչ, գիրքերու խմբագիր։


== Կենսագրութիւնը ==
Յակոբ Չոլաքեան ծնած է 1947-ին Քեսապի շրջանի Գարատուրան գիւղը: Յակոբ Չոլաքեան նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրին մէջ, իսկ միջնակարգ ուսումը՝ Լիբանանի Հանրապետութեան Այնճար քաղաքի մէջ։ Բարձրագոյն ուսումն ստացած է Երեւանի պետական համալսարանի Հայ բանասիրութեան բաժանմունքէն ներս, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1973-ին։ 2002 թուականին արժանացած է Պատմական գիտութեանց թեկնածուի կոչման, իսկ 2016-ին՝ դոկտորի կոչման։ 1973-էն մինչեւ 2014 Չոլաքեան ապրած եւ կրթական գործունէութիւն ծաւալած է Սուրիոյ եւ լիբանանի մէջ։ Այսպէս՝ 1973-էն ի վեր դասաւանդած է Այնճարի եւ Պէյրութի վարժարաներէն ներս, 1976-էն 2012՝ Հալէպի Ազգային Քարէն Եփփէ ճեմարանէն ներս, 19-էն 2-1988՝ դասախօսած է տեղի Մխիթարեան հայագիտական բարձրագոյն դասընթացքներուն, 199էն -6-2012՝ դասախօսած է Հալէպի Համազգայինի Հայագիտական հիմնարկէն ներս։
2014 թուականին, սուրիական հակամարտութեան պատճառաւ քեսապահայութիւնը տեղահանուելէ ետք, Չոլաքեան ընտանեօք տեղափոխուած է Երեւան՝ մշտական բնակութիւն հաստատելու նպատակաւ, ուր սկսած է գործունէութիւն ծաւալել Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութեանց ազգային ակադեմիոյ մէջ՝ որպէս արեւմտահայերէնի մասնագէտ-հետազօտող, ինչպէս նաեւ երեւանի պետական համալսարանի մէջ՝ որպէս արեւմտահայերէնի դասախօս։


== Գործերը ==


=== Պատմական-ազգագրական աշխատութիւններ ===
Լոյս տեսած են Չոլաքեանի պատմական-ազգագրական հետեւեալ աշխատութիւնները՝ 

«Քեսապի ժաղավրդական երգարուեստը», Հալէպ, 1980:
«Միջգաւառական անեքթոտներ», Հալէպ, 1988, 2005։
«Քեսապ», հատոր Ա եւ Բ, Հալէպ, 1995:
«Քեսապ», հատոր Գ, Հալէպ, 2004:
«Անտիոքի մերձակայ Ռուճի հովիտի հայերը. պատմական-ազգագրական ուսումնասիրութիւն», Անիթլիաս, 2006:


=== Մատենագիտական եւ գեղարուեստական աշխատութիւններ ===
«Հալէպի պարբերական մամլոյ համառօտ նկարագրութիւն», Հալէպ, 1978։
«Ցամքած աղբիւրը նորէն կը բխի», Հալէպ, 1981:
«Արցախեան ինքնաճանաչման բանաստեղծութիւնը», Հալէպ, 1990:
«Քարէն Եփփէ հայ գողգոթային եւ վերածնունդին հետ», Հալէպ, 2001:
«Քեսապի երեք օրերը», Երեւան, 2014: Այս աշխատութիւնն ականատեսի վկայութիւնն է 21-23 Մարտ 2014–ին տեղի ունեցած Քեսապի գաւառի ամբողջական հայաթափման։


=== Լեզուական ուսումնասիրութիւններ եւ ուղեցոյցներ ===
«Քեսապի բարբառը», Հալէպ, 1986, 2009:
«Հայերէնի աւանդական ուղղագրութիւն», Հալէպ, 2000:
«Աւանդական ուղղագրութիւն. կանոնակարգ եւ խնդիրներ», Երեւան, 2016:
«Արեւմտահայերէնի քերականութիւն. կանոնակարգ եւ խնդիրներ», Երեւան, 2017:


=== Դպրոցական դասագրքեր ===
Չոլաքեան կազմած է վեցական դասագրքեր՝ սփիւռքահայ նախակրթարան, միջնակարգ եւ երկրորդական վարժարաններու համար. «Հայերէնի դասագիրքս» (1989–1994, Հալէպ) եւ «Անդաստան» (2009–2013, Հալէպ).

«Անդաստան. գիրք Ա: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2009:
«Անդաստան. գիրք Բ: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2009:
«Անդաստան. գիրք Գ: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2010:
«Անդաստան. գիրք Դ: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2012:
«Անդաստան. գիրք Ե: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2012:
«Անդաստան. գիրք Զ: Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2013:


=== Վարժարաններու յուշամատեաններ ===
Չոլաքեան նաեւ հեղինակ է սփիւռքահայ դպրոցին նուիրուած քանի մը յուշամատեաններու՝ 

«Յիսնամեակ Հալէպի Քարէն Եփփէ ազգային ճեմարանի, 1947 – 1997», Հալէպ, 1997:
«Ութսունամեակ Հալէպի ազգային Սահակեան վարժարանի, 1927 – 2007», Հալէպ, 2007:
«Ոսկեմատեան Քուէթի ազգային վարժարանի, 1961 – 2011», Քուէթ, 2011։