1991 թուական

1991 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 91րդ տարին է1991-ը անկախութիւններու շքերթի տարի է.  Եուկոսլավիայէն իրենց անկախութիւնը կը հռչակեն Խրուաթիան (Քրոաթիա) եւ Սլովենիան, Խորհրդային Միութենէն՝ Վրաստանը, Ազրպէյճանը, Ուքրանիան, Հայաստանը, Ուզպեքստանը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Թիւրքմենստանը, իսկ անկախութիւն կը ստանան երեք պալթեան երկիրները՝ Էսթոնիան, Լաթվիան եւ Լիթուանիան


== Դէպքեր ==


==== Յունուար ====
05 Յունուար՝ վրացական զօրքերը կը գրոհեն Հարաւային Օսեթիան։


==== Փետրուար ====
05 Փետրուար՝ Միշիկանի դատարանը Ճեք Գէորգեանը կը զրկէ բժշկական արտոնագիրէն։


==== Մարտ ====
19 - 26 Մարտ՝ Լեհաստանի նախագահ Լեհ Վալէսան այդ երկրի առաջին ղեկավարը կ՛ըլլայ որ պաշտօնապէս Ա․Մ․Ն․ կ՛այցելէ։
31 Մարտ՝ Վրաստանի Գերագոյն Խորհուրդը կը յայտարարէ երկրին անկախութիւնը։


==== Ապրիլ ====
19 Ապրիլ՝ Վրաստանի Գերագոյն խորհուրդը կ՛ընդունի անկախութեան հռչակագիրը։


==== Մայիս ====
21 Մայիս՝ Հնդկաստանի նախկին վարչապետ Ռաճիւ Կանտի կը սպաննուի ինքնասպանի մը ռումբի պայթիւմէն։
26 Մայիս՝ Թայլանտի Պանկքոք քաղաքին մօտերը կը խորտակուի օդանաւ մը․ 223 զոհ։


==== Յունիս ====
12 Յունիս՝ Պորիս Ելցին կ՛ ընտրուի Ռուսիոյ դաշնութեան նախագահ։
20 Յունիս՝ Գերմանիոյ մէջ Պունտսթակը կ՛ ընդունի որոշում մը՝ մայրաքաղաքը Պոննէն Պերլին տեղափոխել։
25 Յունիս՝ Խրուաթիան եւ Սլովենիան Եուկոսլավիայէն իրենց անկախութիւնը կը հռչակեն։


==== Աւգոստոս ====
20 Օգոստոս՝ Էսթոնիան կը վերականգնէ իր անկախութիւնը։
21 Օգոստոս՝ Լաթվիան կը վերականգնէ իր անկախութիւնը։
21 Օգոստոս՝ Ուքրանիան կը վերականգնէ իր անկախութիւնը։
30 Օգոստոս՝ Ազրպէյճանը իր անկախութիւնը կը հռչակէ։
31 Օգոստոս՝ Ղրղզստանը եւ Ուզպեքստանը իրենց անկախութիւնը կը հռչակեն։


==== Սեպտեմբեր ====
02 Սեպտեմբեր՝ Միացեալ նահանգները կը ճանչցան Էսթոնիոյ, Լաթվիոյ եւ Լիթուանիոյ անկախութիւնները եւ այդ երկիրներուն մէջ դեսպանութիւններ կը բանայ։
03 Սեպտեմբեր՝ Ռուսիոյ դաշնութեան մէջ Էքաթերինպուրկ քաղաքը կը վերականգնէ իր պատմական անունը խորհրդային կարգերէն հաստատուած՝ Սվերտլովսքին փոխարէն։
06 Սեպտեմբեր՝ Ռուսիոյ դաշնութեան մէջ Սանթ Փիթրսպուրկ քաղաքը կը վերականգնէ իր պատմական անունը խորհրդային կարգերէն հաստատուած՝ Լենինկրատին փոխարէն։
21 Սեպտեմբեր՝ Հայաստանը կը հռչակէ իր անկախութիւնը Խորհրդային միութենէն


==== Հոկտեմբեր ====
14 Հոկտեմբեր՝ Պիրմայի ընդդիմութեան առաջնորդ Աուն Սան Սու Չին կ՛ արժանանայ Նոպէլեան Մրցանակին։
27 Հոկտեմբեր՝ Թիւրքմենստանը իր անկախութիւնը կը հռչակէ։


==== Նոյեմբեր ====
18 Նոյեմբեր՝ ազրպէյճանական ՄԻ-8 ուղղաթիռը կը խորտակուի Արցախի տարածքին մէջ։
26 Նոյեմբեր՝ Ազրպէյճանի Ազգային մեճլիսը կ՛ ընդունի որոշում մը՝ ԼՂԻՄ-ը լուծարել եւ որոշ բնակավայրերուն թրքական անուններ տալ։


==== Դեկտեմբեր ====
08 Դեկտեմբեր՝ Ռուսիոյ, Պելառուսի եւ Ուքրանիայի ղեկավարները Պելավեժեան անտառին մէջ կը կնքեն համաձայնագիր Խորհրդային Միութեան լուծման եւ Անկախ պետութիւններու համագործակցութիւն ստեղծելու մասին։
12 Դեկտեմբեր՝ Նիճերիան իր մայրաքաղաքը Լակոսէն Ապուճայ կը փոխադրէ։
16 Դեկտեմբեր՝ Ղազախստանը իր անկախութիւնը կը հռչակէ։
25 Դեկտեմբեր՝ Ռուսիոյ ԽԴԸՀ-ը պաշտօնապէս կը վերանուանուի՝ Ռուսիոյ Դաշնութիւն։


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1991 ծնունդներ


==== Փետրուար ====
17 Փետրուար Էտ Շիրըն Edward Christopher Sheeran անգլիացի հեղինակ-կատարող
21 Փետրուար Ռիատ Մըհրեզ Riyad Mahrez ալճերիացի ոտնագնդակի մարզիկ


==== Մայիս ====
21 Մայիս Անթուան Կրիզման Antoine Grizmann ֆրանսացի ոտնագնդակի մարզիկ


==== Յունիս ====
11 Յունիս Տան Հաուըլ Daniel James "Dan" Howell անգլիացի ռատիոյի խօսնակ


==== Յուլիս ====
01 Յուլիս Լուքաս Վազքէզ Lucas Vázquez Iglesias սպանացի ոտնագնդակի մարզիկ


==== Օգոստոս ====
16 Օգոստոս Իվաննա Լինչ Evanna Loingsigh իրլանտացի դերասանուհի


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1991 մահեր 


==== Արցախի պատերազմին զոհուած ====
25 Մարտ Կրիշա Իսախանեան (ծն.1952, Թալիշ)
30 Ապրիլ Թաթուլ Կրպէեան (ծն.1965, Արէգ)


==== Ապրիլ ====
03 Ապրիլ Անդրանիկ Պաղտասարեան (ծն.1918, Գորիս) հայ աշխարհագէտ


==== Մայիս ====
04 Մայիս Մուհամմետ Ապտըլ Ուահապ (ծն.1908) եգիպտացի երգիչ եւ երգահան
11 Մայիս Ֆրետերիք Ֆէյտի Frédéric-Armand Feydit (ծն.1902) ֆրանսահայ հայագէտ


==== Յուլիս ====
27 Յուլիս Յովհաննէս Ղուկասեան (ծն.1919, Թաւրիզ) բանաստեղծ, արձակագիր


==== Օգոստոս ====
27 Օգոստոս Մարթին Քարատաղեան Martín Karadagián (ծն.1922, Պուէնոս Այրես) արժանթինցի ըմբշամարտիկ


==== Սեպտեմբեր ====
10 Սեպտեմբեր Տիրան Աճէմեան (ծն.1902, Հալէպ) դերասան, ծաղրանկարիչ
15 Սեպտեմբեր Տոլորես Զօհրապ-Լիպման (ծն.1896, Կ.Պոլիս) գրող, մարդասէր


==== Դեկտեմբեր ====
29 Դեկտեմբեր Էտուարտ Աղայեան (ծն.1913, Մեղրի) հայ լեզուաբան