Արտակ Մովսիսեան

Արտակ Երջանիկ Մովսիսեան, ԵՊՀ Պատմութեան կաճառի Հայոց պատմութեան ամպիոնի վարիչ, հայ պատմաբան, արեւելագէտ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող:


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է  10 Ապրիլ 1970-ին, Աբովեան քաղաքին մէջ։ Մասնագիտութեամբ պատմաբան։ 1997ին «Վանի թագաւորութեան մեհենագրութիւնը» թեմայով պաշտպաներ է ատենախօսութիւն, ստանալով պատմական գիտութիւններու թեկնածուի գիտական աստիճան: Մասնակցեր է շարք մը հանրապետական եւ միջազգային գիտաժողովներու: Հեղինակ է մէկ տասնեակէ աւելի պատմագիտական ուսումնասիրութիւններու (մենագրութիւններու), ինը փաստագրական ֆիլմերու եւ ավելի քան չորս տասնեակ գիտական յօդուածներու։ 2015ին պաշտպաներ է դոկտորական ատենախօսութիւն` «Հայաստանի գրաւոր մշակոյթը նախամաշտոցեան ժամանակաշրջանին» թեմայով, որուն համար իրեն շնորհուեր է պատմական գիտութիւններու դոկտորի գիտական աստիճան:


=== Կրթութիւն ===
1990 - 1994 թթ. ուսաներ է ԵՊՀ պատմութեան կաճառը։ Ուսանողական տարիներուն գրած առաջին մենագրութիւնը («Հնագոյն պետութիւն Հայաստանի մէջ. Արատտա (Ք.Ա. 28-27-րդ դարեր)», Երեւան, 1992) «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի յայտարարած «Երիտասարդ գիտնականներ - 1993» մրցոյթին ճանչցուեր է յաղթող՝ լաւագոյն պատմագիտական աշխատանք։
1994 - 1997 թթ. շարունակեր է կրթութիւնը ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտութեան հիմնարկի յետբարձրագոյն ուսումնական հաստատութեան մէջ, որ աւարտեր է «Վանի թագաւորութեան (Պիայնիլի, Ուրարտու, Արարատ) մեհենագրութիւնը» ատենախօութեան պաշտպանութեամբ՝ ստանալով գիտութիւններու թեկնածուի թեկնածուի գիտական աստիճան։


=== Աշխատանք ===
1991 - 1997 թթ. Հայաստանի պատմութեան թանգարան|Հայաստանի պատմութեան պետական թանգարան]] (գիտաշխատող)
1997 - 2011 թթ. ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտութեան հիմնարկ (գիտաշխատող, 2004 թ-ից՝ աւագ գիտաշխատող)
1998 - 2016 թթ. Երեւանի պետական համալսարան (Հայոց պատմութեան ամպիոնի դասախօս docent)
2016 - 2020 թթ. Երեւանի պետական համալսարանի Հայոց պատմութեան ամպիոնի վարիչ


=== Երկեր ===
Հնագոյն պետութիւնը Հայաստանի մէջ՝ Արատտա (Ք.ա. 28-27-րդ դարեր), Երեւան, 1992, 77 էջ:
Բարեպաշտ արքաներու աշխարհակալութիւնը: Հարիւրամեայ կայսրութիւն Տիգրան Մեծէն առաջ,  Երեւան, 1997, 30 էջ:
Վանի թագաւորութիւն (Պիայնիլի, Ուրարտու, Արարատ) մեհենագրութիւնը,  Երեւան, 1998, 144 էջ:
Սրբազան լեռնաշխարհը: Հայաստանը Առաջաւոր Ասիայի հնագոյն հոգեւոր ընկալումներու մէջ, Երեւան, 2000, 55 էջ:
Հայկական մեհենագրութիւնը,  Երեւան, 2003, 272 էջ:
Նախամաշտոցեան Հայաստանի գրային համակարգերը,  Երեւան, 2003, 400 էջ:
Սրբազան լեռնաշխարհը: Հայաստանը Առաջաւոր Ասիայի հնագոյն հոգեւոր ընկալումներու մէջ, 2–րդ հրտ.,  Երեւան, 2004, 80 էջ:
Հայաստանը Քրիստոսէն առաջ երրորդ հազարամեակին (ըստ գրաւոր աղբիւրներու),  Երեւան, 2005, 176 էջ:
Սրբազան լեռնաշխարհը: Հայաստանը Առաջաւոր Ասիայի հնագոյն հոգեւոր ընկալումներու մէջ, 3–րդ հրտ.,  Երեւան, 2006, 80 էջ:
Հայ ժողովուրդի պատմութեան քրեստոմատիա, հատ. 1 (հնագոյն ժամանակներէն մինչեւ 298 թ.), կազմողներ՝ Պ. Յովհաննիսեան, Ա. Մովսիսեան,  Երեւան, 2007, 528 էջ:
Հայոց պատմութեան աշխարհակալութիւնները (համառօտ տեսութիւն),  Երեւան, 2008, 56 էջ:
Արտակ Մովսիսեան, Սուրէն Մարտիկեան, Մեր յաղթանակները, հատ. Ա,  Երեւան, 2008, 260 էջ:
10 հայ ականաւոր արքաներ (ակնարկներ), Երեւան, 2009, 86 էջ:
Տիգրան Մեծ. թագաւորներէն մեծագոյնը,  Երեւան, 2010, 84 էջ:
Արեւմտեան Հայաստանի 10 ուխտավայրերը (ակնարկներ),  Երեւան, 2011, 111 էջ:
Հայ ժողովուրդի պատմութեան քրեստոմատիա, հատ. 2 (III դարի վերջերէն մինչեւ IX դարի կէսերը), կազմողներ՝ Պ. Յովհաննիսեան, Ա. Մովսիսեան,  Երեւան, 2011, 696 էջ:
Հայոց պետականութիւնը 5000–ամեայ եւ …20–ամեայ (գիտահանրամատչելի պատկերագիրք), Երեւան, 2011, 80 էջ:
10 հայ ականաւոր թագուհիներ,  Երեւան, 2014, 104 էջ:
Համառօտ պատմութիւն հայոց (պատկերազարդ եւ հանրամատչելի), Երեւան, 2014, 264 էջ:
Հայաստանի գրաւոր մշակոյթը նախամաշտոցեան ժամանակաշրջանին (ատենախօսութիւն),  Երեւան, 2015, 415 էջ:
Հայոց 5000–ամեայ պետականութիւնը (գիտահանրամատչելի պատկերագիրք), 2–րդ հրտ.,  Երեւան, 2016, 77 էջ:
Պատկերազարդ տեղեկատու Հայոց պատմութեան,  Երեւան, 2016, 48 էջ:


=== Նկարահանած ֆիլմեր ===
Տիգրան Մեծ. հայրենապաշտ տիրակալը, 2007 - https://www.youtube.com/watch?v=VDZB239mJ14
Նեմրութ. Արեւ արքայի մեծ սրբավայրը, 2008 - https://www.youtube.com/watch?v=AaWRMUzlI2c
Ժայռապատկերներէն մինչեւ այբուբէն, 2009․
I մաս - https://www.youtube.com/watch?v=G1mDklrnEfc,
II մաս - https://www.youtube.com/watch?v=K53UpI_3cqs,
III մաս - https://www.youtube.com/watch?v=sedF48uH9YQ&t=938s
Հռոմէն աւելի հին մայրաքաղաքը, 2014, -https://www.youtube.com/watch?v=DJlCy-oE_2M
Պատմութեան կեղծարարները. Ատրպէյճան, 2014, - https://www.youtube.com/watch?v=9l4MuKrxh54
Արտավազդ Բ՝ Պատիւը կեանքէն վեր, 2014 - https://www.youtube.com/watch?v=uXgJ4TKz3ns
Արարատ - Ուրարտու թագաւորութիւնը, 2016 - https://www.youtube.com/watch?v=W-6WIVTCtM4&t=2s
Հազարամեակներու ճամբորդը. Երեւան, 2018 - https://www.youtube.com/watch?v=eiKHDBUfeRg
Դրամապատում. Հայոց դրամաշրջանառութեան պատմութիւնը, 2019 - https://www.youtube.com/watch?v=UMSGlWYSsao


== Գրականութիւն ==
Երեւանի պետական համալսարանի 90-ամեայ պատմութեան կաճառը, խմբ. Էտիկ Մինասեան, Երեւան, ԵՊՀ, 2009, էջ 250։


== Ներքին յղումներ ==
Արտակ Մովսիսեան, - http://ysu.am/faculties/hy/History/section/staff/person/pFL6gadn92EXLu74K4X6qECH6J