armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կարէն Ջանիբեկեան

Կարէն Ջանիբեկեան (1 Յուլիս 1937(1937-07-01), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 22 Մարտ 2015(2015-03-22), Երեւան, Հայաստան), հայ դերասան։
Ծնած է Երեւան։ 1966 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։ 1966-67 թթ. աշխատած է Թիֆլիսի հայկական դրամատիկական թատրոնէն ներս, 1967-69 թթ.՝ Երեւանի Սունդուկեանի անուան ազգային ակադեմիական թատրոնէն ներս։
Նկարահանուած է աւելի քան 50 ֆիլմերու մէջ՝ «Յատուկ Յանձնարարութիւն», «Սովի Ժամանակներից», «Չախ-չախ Թագաւորը», «Մորգանի Խնամին», «Քաոս», «Աշնան Արեւ», «Արեւիկ», «Խոշոր Շահում», «Մեզանից Երեքը», «Դէմքով Պատին», «Արիւն», «Ընկեր Փանջունի», «Լաբիրինթոս», «Երեւան Ջան», «Լովեմբեր», «Արահետ», «Անառակ Որդու Վերադարձը» եւ այլ ֆիլմերու մէջ։
1970-ականներուն, հեռուստաթատրոնէն ներս, բազմաթիւ դերերով հանդէս եկած է։
Կարէն Ջանիբեկեանն արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու, պատուոյ գիրերու, պետական կոչումներու, ինչպէս նաեւ՝ ՀՀ Մովսէս Խորենացիի մետալին։
2004 թուականին արժանացած է ՀՀ վաստակաւոր, 2010 թուականին՝ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։
Կարէն Ջանիբեկեանի հայրը դերասան Գուրգէն Ջանիբեկեանն է։
Ան մահացած է 2015 թուականի Մարտ 22-ին։


== Ֆիլմագրութիւն ==


== Արտաքին յղումներ ==
Կարէն Ջանիբեկեան
Կարէն Ջանիբեկեան
Կարէն Ջանիբեկեան (ռուս.)
351 (թիւ)

351 (երեք հարիւր յիսունմեկ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 350-ի եւ 352-ի միջեւ

 A005349  բերկրալի թիւ է
 A034964  հինգ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 351=61+67+71+73+79
երկու խորաններու գումար է՝ 351=23+73
 Alt   351  գործադրելիս կը ստացուի _ նշանը
տարուայ 351րդ օրն է Դեկտեմբեր 18-ը (նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 17-ը)
351 Իրսէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
+351-ը Փորթուկալ զանգելու միջազգային քոտն է
Նեփալ

Նեփալ, պաշտոնապէս՝ Նեփալի Դաշնային Ժողովրդավարական Հանրապետութիւն (նեփալերէն नेपाल)։ Պետութիւնը կը գտնուի Հիմալայներու, հարաւային Ասիոյ մէջ։ Սահմանակից է Հնդկաստանի եւ Չինաստանի մէջ։


== Աշխարհագրութիւնը ==


=== Տեղադրութիւնը ===
Նեփալը կը գտնուի Ասիոյ մէջ եւ սեղմուած է աշխարհի ամենաշատ բնակեցուած երկու պետութիւններու միջեւ։ Ատկէ հիւսիս կը գտնուի Թիպեթը՝ ՉԺՀ-ի ինքնավար մարզը, իսկ հարաւային սահմանը, արեւմուտքէն արեւելք Նեփալը սահմանակից է Ութթարանչալ, Ութթար-Փրատեշ, Պիխար, Հիւսիսային Պենկալ, Սիքկիմ հնդկական նահանգներուն։
Հիւսիսը Նեփալը սահմանակից է Մեծ Հիմալաեան լեռնաշղթային, որ յայտնի է 8000մ-էն բարձր մի քանի գագաթներով։ Որմէ ամենաբարձրն է Էւերեսթը (8848մ)՝ ամենաբարձր լեռը աշխարհի մէջ։
Նեփալի ամենացած կէտը կը գտնուի 70 մ բարձրութեան վրայ։ Նեփալի տարածքի աւելի քան 40 %-ը կը գտնուի աւելի քան 3000 մեթր բարձրութեան վրայ։ Անոր համար ալ Նեփալը կը համարուի ամիաբարձրադիրը աշխարհի մէջ։


== Բնակչութիւնը ==
Բնակչութեան թիւը - 28,95 միլիոն (Յուլիս 2010-ի դրութեամբ)
Տարեկան աճը - 1,4 % (պտղաբերութիւնը՝ 2,5 ծնունդ մէկ կնոջ)
Կեանքի միջին տեւողութիւնը - տղամարդկանց համար՝ 64,6, կանանց համար՝ 67
ՄԻԱՎ վարակակիր - 0,5 % ( 2007 թուականի դրութեամբ)
Քաղաքային բնակչութիւնը - 17 %
Գրագիտութիւնը - տղամարդկանց 62,7 %-ը եւ կանանց 34,9 %-ը (ըստ 2001 թուականի մարդահամարի)։Մշակութա-ցեղային Նեփալը կը ներկայացնէ իրմէ հարիւրաւոր ազգերու եւ քասթաններու խառնուրդը։ Կաստաններու սահմանները, ինչպէս կանոն, թափանցիկ են եւ որեւէ քասթային սահմանի պատկանելիութիւնը կախուած է նաեւ դիտորդի ընդունուած աւանդոյթներէն։ Նեփալի բնակչութիւնը կը խոսի յոթանասուն տարբեր լեզուներով եււ բարբառներով։


== Ազգագրութիւնը ==
Նեփալի ժողովուրդները բունով կը պատկանին սինո-թիպետեան (թիպետո-պիրմայան խումբ) եւ հնդեւրոպական ընտանիքներու խումբերուն։ Քիչ չեն այն ժողովուրդները, որոնք կը հանդիսանան փախստականներ, նուաճողներ կամ վերաբնակներ։
Բնակչութեան 49 %-ի մայրենի լեզուն կը հանդիսանայ նեփալերէնը։ Միւս տարածուած լեզուներէն են մայտհին (12,4 %), պհոճփուրին (7,6 %), թհարուն (5,9 %), թամանկը (5,2 %), նեւարին (3,6 %) եւ մակարին (3,4 %)։


== Կրօնը ==
Ըստ պաշտօնական տուեալներու բնակչութեան 90 %-ը հինտուիսդներ են։ Ըստ անկախ հաշուարկներու, հինտուիզմի կողմնակիցներ են անոնց միայն 70 %-ը կամ աւելի քիչ։ Այս կը շեղի այն պատճառով, որ կան բազմաթիւ ազգերու ներկայացուցիչներ, որոնք, թէեւ պաշտօնապէս կը յայտարարէն հաւատարմութիւն հինտուիզմին, բայց իրականութեան մէջ կ'ընդունեն կամ Անիմիզմ, կամ Պուտտայականութիւն։ Այնուամենայնիւ, հինտուիզմը Նեփալի գերիշխող կրօնն է։ Բնակչութեան 11 %-ը իրէն կը համարէ պուտտայական, յատկապէս Մուսթանկի Թագաւորութեան մէջ։ Գոյութիւն ունին նաեւ փոքրամասնութիւններ, որոնք Իսլամներ են, Քիրանտներ եւ կը պատկանին առանձին անիմիսթական հաւատալիքներու։


== Նեփալի մասին նկարներ եւ լուսանկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		

Կաղապար:Ասիական երկիրներ
Կաղապար:Միապետութիւններ
Վոլփրամ

Վոլփրամ, (Անգլ.՝ Tungsten, or wolfram), քիմիական տարր մը, որուն նշանն է W (լատ.՝ Wolframium), կարգահամարը՝ 74, աթոմական զանգուածը՝ 183,81:


== Պատմութիւն ==
Վոլփրամը յայտնաբերած եւ WO3-ի ձեւով անջատած է Քարլ Վիլհեմ Շէելէն (Carl Wilhelm Scheele) 1781-ին, թունկսթեն հանքանիւթէն, որուն իբրեւ արդիւնք կը ստացուի դեղին, ծանր քար մը (Վոլփրամի եռաթթուիդ (trioxide)), որ հետագային վերանուանուած է՝ շէելիթ։
1783-ին սպանացի քիմիագէտ Էլհույեար (Elhuyar) եղբայրները կը յայտարարեն, թէ սաքսոնական Վոլփրամիթ հանքանիւթէն ստացած են նոր մետաղ մը։
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի տարիներուն Վոլփրամ քաղաքական գործընթացներուն համար ունեցած է նշանակալի դերակատարութիւն։ Փորթուկալ, իբրեւ Եւրոպայի այս տարրին գլխաւոր մատակարարը, ճնշման տակ էր երկու կողմերէն, որովհետեւ Փանասքերայի մէջ (Panasqueira) Վոլֆրամի հանքավայրեր ունէր։ Վոլփրամ այդ օրերուն ռազմարդիւնաբերութեան կարեւոր նիւթերէն եղած է։


== Անուանումը ==

Անունը ստացած է Վոլփրամիթ հանքանիւթէն, որ կը նշանակէ «Գայլի փրփուր» (լատ.՝ Spuma Lupi կամ գերմաներէն՝ Wolf՝ գայլ, Rahm՝ փրփուր): Շուէտերէն tungsten («ամուր քար») անունը կը գործածուի անգլերէնի մէջ։


== Բնութեան Մէջ ==
Վոլփրամ հազուագիւտ տարր է, երկրակեղեւին մէջ պարունակութիւնը 1•10−4 զանգուած%, տարածութեամբ 55րդն է: Կը յառաջացնէ հանքանիւթեր, որոնցմէ արդիւնաբերական նշանակութիւն ունին Վոլփրամիթը՝ (FeMn) WO4 եւ շեէլիթը՝ CaWO4։


== Բնութենական յատկութիւններ ==
Վոլփրամ ծանր, դժուարահալ, արծաթափայլ մոխրագոյն մետաղ մըն է, հալման ջերմաստիճանը՝ 3420°C, եռմանը՝ 5700°C, խտութիւնը՝ 19,3 կ/սմ3, տեսակարար ելեկտրահաղորդականութիւնը՝ 1,82•105 • օհմ−1 սմ−1) (20°C)։
Պահուածքին յատկութիւնները կախեալ են մաքրութեան աստիճանէն եւ վերամշակման եղանակէն։ Սովորական պայմաններուն, օդին մէջ քիմիապէս կայուն է։ Միացութիւններուն կը ցուցաբերէ +2-էն +6 ժանգահարման աստիճաններ (առաւել կայուն է վեցարժէք Վոլփրամը)։
Սենեկային ջերմաստիճանին, չոր օդին քիմիապէս բաւականին անաշխոյժ է, բայց բարձր ջերմաստիճանին՝ 400 – 500°C-ին դանդաղօրէն կը ժանգահարի թթուածինով: Ջրածինին հետ գործնական գետնի վրայ չի փոխազդեր, նոյնիսկ հալման ջերմաստիճանին։ Բորակածինին հետ կը փոխազդէ 2000°C-էն բարձր ջերմաստիճանին։ Ածխածինը 1100 – 1200°C-ին կը փոխազդէ Վոլփրամին հետ՝ յառաջացնելով WC եւ W2C միացութիւնները։ Վոլփրամ կը փոխազդէ նաեւ աղածիններու (քիմիական), ծծումբի եւ սեղէնի հետ։


== Քիմիական Յատկութիւններ ==
Անցումային տարր է։ Պարբերական համակարգին գրաւած դիրքին համապատասխան ունի 6 արժէքական ելեկտրոն 5s2 5p6 5d4 6s2: K, L, M, N թաղանթները լրացուած են։ Վոլփրամ  միացութիւններ կը յառաջացնէ +2, +3, +4, +5 եւ +6 ժանգահարման աստիճաններով, սակայն զինք աւելի կը բնութագրէ +6 օքսիտացման աստիճանը։


== Արդիւնահանում ==
Վոլփրամի միացութիւնները բնութեան մէջ բաւականին քիչ տարածում ունին։ Երկրակեղեւին անոր պարունակութիւնը կը կազմէ 0,0013%: Վոլփրամի ընդհանուր համաշխարհային պահեստային քանակը կը կազմէ 7,5 միլիոն թոն։ Վոլփրամի մեծ պաշարներ կան Չինաստանի, Քանատայի, Ռուսիոյ, Պոլիվիոյ եւ Փորթուկալի մէջ:
Վոլփրամի հանքեր կան նաեւ Հայաստանի մէջ:
Kings and Queens

«Kings and Queens», 30 Seconds to Mars խումբին This Is War ալպոմին առաջին երգը։ Երգին թողարկումը ռատիոյով տեղի ունեցած է 6 Հոկտեմբեր 2009-ին։ Ֆիզիգական գրիչով երգը թողարկուած է 13 Հոկտեմբեր-ին


== Ստեղծագործութիւններու Ցանկ ==
Բոլոր երգերը գրած է Ճարետ Լեդոն։

Digital download«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47Digital download EP«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47
«Night of the Hunter» (Static Revenger Redux) — 4:57
«Kings and Queens» (Innerpartysystem Remix Main) — 6:14Promo CD Single«Kings and Queens» (Radio Edit) — 5:05
«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47EU CD single«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47
«Kings and Queens» (Radio Edit) — 5:05UK White 7" Vinyl«Kings and Queens» (Radio Edit) — 5:05UK Black 7" Vinyl«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47
«Night of the Hunter» (Static Revenger Redux) — 4:57UK Blue 7" Vinyl«Kings and Queens» (Album Version) — 5:47
«Night of the Hunter» (Static Revenger Redux) — 4:57


== Հիթ-Շարքեր ==


== Պարգեւներ ==


== Պարգեւատրման Անուանակարգը ==


== Օգտագործուած Երգեր ==
«Kings and Queens» երգը հնչած է գիշերային պահակներու հերոսը ֆիլմին յետակառքին մէջ։
Ինչպէս նաեւ երգը օգտագործուած է Երկնակամարին ֆիլմին մէջ։
Երգը օգտագործուած է Ժամանակի Պահապանները ֆիլմին մէջ։
Երգը օգտագործուած է Ինչպէս «Վարժեցնել Վիշապին 2» ֆիլմին մէջ։


== Հաւելեալ Փաստեր ==
Սկիզբէն Ճարետ Լեդոն կը ցանկանար երգը անուանել Heaven and Hell, սակայն այն պատճառով, որ գոյութիւն ունի Ծանր Մետալ խումբ այդ անունով, ան ստիպուած պէտք է հրաժարէր այդ միտքէն։ Կաղապար:Չկա АИ


== Ծանոթագրութիւններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Խումբին պաշտօնական կայք(անգլերէն)
Կաղապար:YouTube user
30 Seconds to Mars խումբի դիմանկարը Last.fm կայքին մէջ
Մկրտիչ Քհնյ. Մարտոյեան

Տ. Մկրտիչ Քհնյ. Մարտոյեան (1856-1941) ծնած է Նիդիպ, նիգիպցի ծնողքէ, 1856-ին: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի ծխական վարժարանը, զորր աւարտելէ ետք, մտած է գործնական կեանքի մէջ ու հետեւած է արհեստի։ Տարիներու աշխատանքի վաստակով ան պատրաստուած է ընտանիքի կազմութեան։
Իր քահանայական քառասնօրեայ պատրաստութեան շրջանը աւարտելէ ետք, հոգեւոր հովիւ նշանակուած է Հալէպի Ս. Խաչ եկեղեցւոյ ծխական ժողովուրդին։ Իր գործակիցները եղած են Տ. Խորէն վրդ. Թաշճեան, Տ. Պարգեւ քհնյ. Պարտիզպանեան եւ Տ. Խաչատուր քհնյ. Գերմանիկեան։ Ան շրջուն հոգեւոր հովիւ եղած է Ալեքսանտրէթ, Գրըզ Խան եւ այլուր։
1922-1937 տարիներուն քահանայագործած է Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ, իսկ 1937էն ետք, Ս. Խաչը փոխարինող Ս. Գէւորգ եկեղեցւոյ մէջ։
Ան միջահասակ կազմով, բայց տոկուն նկարագրի տէր հոգեւորական մըն էր։
Թէեւ կրօնական համեստ գիտելիքներով, բայց լաւ վարք ու բարքով զօրաւոր հաւատքի տէր քահանայ ճանչուած էր իր ծխական ժողովուրդին ու գործակից եկեղեցականներուն կողմէ։
Վախճանած է 14 Նոյեմբեր 1941-ին, խոր ծերութեան մէջ։
Մարմինը ամփոփուած է Հալէպի հայոց Ազգ. Գերեզմանատան մէջ։
Ան իր ետին ձգած է աւելի քան չորս տասնամեակներու քահանայութեան վաստակ եւ յարգուած քահանայի մը համեստ յիշատակը Յուսիկ Ա. քնյ. Սեդրակեան,  Վարք Քահանայից Բերիոյ թեմի, հ. Ա, Հալէպ, էջ 57։:
Յարութիւնեան (այլ կիրառումներ)

Յարութիւնեան անուանումը կրնայ ունենալ յետեւեալ կիրառումները՝

Ալեքսանտր Յարութիւնեան, հայ երգահան եւ բազմաժանր ստեղծագործող, երաժշտահան եւ դաշնակահար
Արա Յարութիւնեան, հայ քանդակագործ, ժողովրդական նկարիչ
Արայիկ Յարութիւնեան, հայ պետական-քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետութեան գործող նախագահ, գործարար, Արցախի նախկին պետական նախարար
Արմէն Յարութիւնեան, հայ գործարար, բարերար, գրող, հրապարակախօս
Արշակ Յարութիւնեան, հայ դերասան
Արտաշէս Յարութիւնեան, Մեծ Եղեռնի զոհ, հայ արձակագիր եւ գրագէտ
Արտեմ Յարութիւնեան, հայ բանաստեղծ, գրականագետ, թարգմանիչ
Գրիգոր Յարութիւնեան, կամ Գորգին Խան (անհայտ - 1763), Պենկալի 1760-63-ին անգլիացի գաղութարարներու դէմ հնդիկ ժողովուրդի մղած ազատագրական պայքարի առաջնորդ
Յակոբ Յարութիւնեան, հայ փիլիսոփայ, երաժշտագէտ, մանկավարժ, գրականագէտ, լեզուաբան
Յովհաննէս Յարութիւնեան, ծանօթ իբր Թլկատինցի, Մեծ եղեռնի զոհ, գրող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ
Սերիոժա Սուքիաս Յարութիւնեան, Արցախեան պատերազմի հերոս, ֆետայի
Վարազդատ Յարութիւնեան, հայ ճարտարապետ, գրող, մանկավարժ
120 (թիւ)

120 (հարիւր քսան)՝ բնական թիւ մըն է, որ կը գտնուի 119-ի եւ 121-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
 A005349  բերկրալի թիւ է
երկու հարեւան եւ չորս յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 120=59+61=23+29+31+37
8րդ քառանիստ թիւն է
5-ի բազմորոշիչն է՝ 120=5!
120 տարի ապրած է Մովսէս մարգարէն
120-ն են Իսրայէլի քնեսեթի տեղերը
Microsoft Windows-ի  Alt + 120 -ի գործադրումով կը ստացուի ղատինական x (իքս) տողատառը
120 Լաքէսիս աստեղնեակի կարգային թիւն է
Տարուայ 120րդ օրն է Ապրիլ 30-ը (նահանջ տարիներուն՝ Ապրիլ 29-ը)


== Ծանoթագրութիւններ ==
Վաղինակ Ծ. Վրդ. Թորիկեան

Վաղինակ Ծ. Վրդ. Թորիկեան (1870 - 1915) վարդապետ:


== Կենսագրութիւն ==
Վարդապետ ձեռնադրուեցաւ 1901-ին: Միաբան Սեբաստիոյ: Ատեն մը վանահայր եղած է Ածպտերի, իսկ վերջերը Շապին Գարահիսարի առաջնորդ՝ մինչեւ 1915:


== Աղբիւրներ ==
Յուշարձան Տասնըմէկ Ապրիլ 1919, էջ 85
Ծխախոտ

Ծխախոտ, ծխախոտ բոյսին մշակուած եւ մանրակրկիտ կտրուած տերեւներ, որոնք փաթթուած են թուղթէ գլանակի մէջ՝ ծխելու համար։ Ժամանակակից ծխախոտի գլանակները մեծ մասամբ զտուած են։
«Սիկար» կամ «սիկարեթ» (cigarette) բառը ծագում առած է մայաներու լեզուին (Մայաները հնդիկ  ժողովուրդ են Մեքսիքոյի մէջ)՝ «սիյար» բառէն, որ կը նշանակէ ծխախոտին փաթթուած տերեւները ծխել. ) բառը առաւելապէս կը բնութագրէ տափակ կոչուող բոյսը, սակայն երբեմն այս բառը կը կապուի նաեւ ծխախոտի ուրիշ տեսակներու՝ մեխակի կամ կանեփի հետ, որոնք ըստ ծխամոլներուն, զանոնք ծխելով «հաճոյք» կը ստանան։
Ծխախոտը մորմազգիներու ընտանիքին միամեայ, երբեմն բազմամեայ խոտաբոյս մըն է։ Գլխաւորաբար կ'աճի Ամերիկայի եւ Աւստրիոյ մէջ։ Տարածուած է ծխախոտի աւելի քան 65 տեսակ։ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ ծխախոտը մշակուած է Արագածոտնի, Կոտայքի, Տաւուշի, Գեղարքունիքի, Արարատի եւ Վայոց ձորի մարզերուն մէջ։


== Կառուցուածք ==
Ծխախոտին արմատային համակարգը հզօր է եւ առանցքային: Ցօղունը կանգուն է, կլորաւուն, վերի մասը՝ ճիւղաւորուող, բարձրութիւնը՝ 120-150 սմ: Տերեւները կրնան ըլլալ՝ կլորաւուն, ձուաձեւ, շեղակի, նշտարաձեւ եւ այլն։
Ծաղկաբոյլը գնդաձեւ, վահանաձեւ, փռուած, հակադարձ բրգաձեւ կոթ մըն է, ծաղիկը՝ երկսեռ, վարդագոյն կամ կարմիր: Պտուղը՝ բազմասերմ, երկբուն եւ ձուաձեւ տուփիկ մըն է: Սերմերը մանր են, հարթ, մութ շագանակագոյն։
Ծխախոտը ջերմասէր բոյս է, կ'աճի տաք, խոնաւ եւ անձրեւոտ վայրերու մէջ։ Տերեւները համապատասխան մշակումէն ետք կ'օգտագործուին գլանակներ, սիկար, սիկարեթներ, ծխամորճի համար թելաւոր (կտրտուած) ծխախոտ պատրաստելու համար: Տերեւները կը պարունակեն ածխաջուրեր, նիքոթին, սպիտակուցներ, թթուներ, եթերաիւղեր, բուրաւէտ նիւթեր, սերմերը՝ 36-39% իւղ, զոր կ'օգտագործեն արհեստական նպատակներով։


== Տարածում ==
Հայաստանի մէջ բաւական զարգացած է ծխախոտի արտադրութիւնը: Բայց միշտ պէտք է յիշել, որ ծխելը վնասակար է առողջութեան։
Ծխախոտին հայրենիքը Հարաւային Ամերիկան է։ Սերմերը հոնկէ Եւրոպա բերած են ԺԶ. դարուն սկիզբը, մէկ դար ետք՝ Ռուսաստան, իսկ ԺԷ. դարուն վերջը՝ Կովկաս։ Ծխախոտը Հայաստանի մէջ կը մշակեն ԺԹ. դարու վերջը։ 


=== Ծխախոտին մնացորդները ===
Ծխախոտին մնացորդները կը կազմեն ծխախոտին սկզբնական երկարութեան շուրջ 30%-ը: Անիկա բաղկացած է հիւսուած խողովակէ մը, որ կը պարունակէ զտիչ մը եւ ծխախոտի որոշ մնացորդներ՝  մոխիրի հետ խառնուած: Անոնք թուային առումով ամէնէն յաճախակի աղբն են աշխարհի տարածքին: Ծխախոտին մնացորդները կը կուտակուին շէնքերէ դուրս եւ փողոցները, ուրկէ փոթորիկներու միջոցով կը տեղափոխուին դէպի առուներ, գետեր եւ լողափեր: 
2013-ին, Վանքուվըրի Պրիթիշ Քոլումպիա  քաղաքը համագործակցելով TerraCycle-ի հետ՝ կը ստեղծէ ծխախոտի մնացորդներու վերամշակման համակարգ մը: 


== Արտաքին յղումներ ==
Ծխելու եւ առողջութեան բազա(անգլերէն)
Global Link (անգլերէն)
Հակածխախոտային միջազգային հասարակական միութիւն (գերմ.)
Ծխախոտ
Believe (ալպոմ)

Believe (հայ.՝ վստահութիւն), գանատացի երգիչ Ճասթին Պիպերի երրորդ սդուտիական ալպոմը, թողարկուած է 19 Յունիս 2012-ին, ԱՄՆ-ի մէջ:


== Երգեր ==
22 Փետրուար 2012-ին Պիպերը իր Թուիթ էջին մէջ գրած է, որ իր երրորդ սդուտիական ալպոմը՝ Believe, պիտի փողարկուի 2012 թուականի Մարտին:
1 Մարտ 2013 թուականին Պիպերը ներկայ եղած է «The Ellen DeGeneres Show»-ի մէջ եւ յայտարարած է, որ ալպոմին առաջին երգը պիտի ըլլայ «Boyfriend» երգը եւ այդ երգը պիտի թողարկուի Մարտ 26-ին:
7 Մարտ 2012 թուականին Պիպերը յայտարարած է, որ Մարտ 11-ին պիտի թողարկուի երգ մը եւս՝ «Turn to You»: Ճասթին ըսած է, որ երգին ամբողջ հասոյթը կ'օգնէ միայն մայրերուն։ Սակայն այս երգը ալպոմին մէջ չյայտնուեցաւ։


== Երգացանկ ==


== Շարքեր եւ Հաւաստագիրեր ==


=== Чарты недели ===
|style="width:50%; "|


=== Հաւաստագիրեր ===

|}


== Թողարկման Ժամանակագրութիւն ==
Արտեմիս (գրական հանդէս)

Արտեմիս գրական հանդէսը առաջին հայ կանանց գրական հանդէսներէն մէկն էր: Հրատարակուած եւ խմբագրուած է Աղեքսանդրիոյ մէջ, Եգիպտոս, Մարի Պէյլերեանի կողմէ, 1902 թուականի Յունուարէն մինչեւ Դեկտեմբեր 1903: Պէյլէրեանի կեանքի երազն էր հիմնել հանդէս մը ուր հայ կանայք կրնային իրենք զիրենք ազատօրէն արտայայտել: Ժամանակաշրջանի մը մէջ երբ կիները մուտք կը գործէին տարբեր ոլորտներու մէջ, Արտեմիսը հարթակ մը հանդիսացաւ ուր կիներ կրնային հրատարակել իրենց կարծիքները արդի հայ կանանց կեանքերու մասին: Յօդուածները կը ղրկուէին սփիւռքի տարբեր քաղաքներէ, ինչպէս Կարս, Նոր Ջուղա (Իսֆահան), Թիֆլիս, Մոսկուա, Փարիզ, եւ Նիւ Եորք: Հանդէսը գովաբանուած էր սփիւռքահայութեան կողմէ:
Ալիս Շատարեւեան-Ճանճիկեան

Դաշնակահարուհի Ալիս Շատարեան Ճանճիկեան (1917, Մարաշ)
Ծնած 1917-ին բնիկ Մարաշցի ծնողներէ։ Շրջանաւարտ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի Գեղարուեստից ճիւղէն 1943-ին։ Մասնագիտացած դաշնակի մէջ, որու դասընթացքը կ'աւարտէ պտտուող։ կ'աշակերտէ ծանօթ դաշնակահար Փրոֆ. Արքատի Քուկէլին։
Կու տայ դաշնակի մասնաւոր դասեր Ամերիկեան Դեսպանատան եւ Ամերիկեան «Քոմիւնիւթի Սքուլի» շրջանակին մէջ։ Ընկերակցած է ջութակի մենակատարներուն եւ մասնակցած է արժանանալով գնահատանքի:
Աշոտ Մատաթեան

Աշոտ Մատաթեան (8 Սեպտեմբեր 1884(1884-09-08), Թեհրան, Իրան - 22 Ապրիլ 1965(1965-04-22), Պոլիս, Թուրքիա), հայ դերասան, բեմադրիչ, թարգմանիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Մատաթեան ծնած է Թեհրան, փոքր տարիքին Պոլիս կը փոխադրուի, ուր կը յաճախէ Սկիւտարի ազգային եւ Պէրպէրեան վարժարանները:


== Գործունէութիւն ==
Աշոտ Մատաթեան առաջին անգամ 1903-ին բեմ կը բարձրանայ, դերուսցոյց Ռէշատ Ռըտվանի Չափրաստճեանի կազմած փատերախումբին մէջ։ Շրջան մըն ալ կը մասնակցի Մնակեան թատերախումբին: Ենովք Շահէին հետ, Օսմանեան Սահմանադրութենէն ետք, կը հիմնէ «Ազատ բեմ» թատերախումբը՝ Շահին Յովհաննիսեան, Շանտանճեան, Արմէն Աժտէրեան, Եդուարդ Չափրաստ, օր. Էլիզ Պիննէմէճեանեւ ուրշներ:
Կարճ շրջան մը յուշարարութիւն կ՛ընէ Զարիֆեանի խումբին մէջ։ Ապա կը մասնակցի պատահական ներկայացումներու:
Սեւ ծովու փոքրասիական եզերքները թատերական պտոյտ մը կը կազմակերպէ՝ Շահին Յովհաննիսեանին հետ:
Կը մասնակցի հայ տրամաթիք թատերախումբի թատերապտոյտներուն, դէպի Իզմիթ եւ Իզմիր:
Պատերազմի ընթացքին, իբրեւ յեղափոխական, կը տարագրուի Հալէպ: Իսկ զինադադարին՝ տարագիր երիտասարդներով, կը կազմէ «Մելպոմէն» թատերախումբը ու կը շրջի Կիլիկիան:
1919-ին Պոլիս կը վերադառնայ ու կը նշանակուի դերուսցոյց հայ տրամաթիք ընկերութեան թատերախումբին, զոր կը վարէ մինչեւ մահ:
Քեմալական յաղթանակէն ետք կը մնայ Պոլիս եւ երկար տարիներ կը տարապի հայ թատրոնի կարօտով՝ հայերէն լեզուով ներկայացումները արգիլուած ըլլալուն պատճառով: Արտօնութիւն ձեռք բերուելէն ետք կը կազմէ «Սթիւտիօ» թատերախումբը.ապա Պոլիսէն կը մեկնի Պէյրութ, ուր կը սարքէ պարբերական ներկայացումներ:


== Աղբիւրներ ==
«Թատերական Դէմքեր», Նշան Պէշիկթաշլեան, 1965 Անթիլիաս, էջ 1109-1110:
Երուանդ Գարագաշեան

Երուանդ Գարագաշեան, ծնած է 1864-ին Պոլսոյ մէջ։


== Կենսագրութիւն ==
Մեծահամբաւ պատմաբան-բանասէր Մատաթիա Գարագաշեանի եղբօրորդին է Երուանդ Գարագաշեան որ ծնած է Պոլիս 1864-ին։ 1884-ին կ՝ աւարտէ Պոլսոյ թրքական Լիսէն եւ 1887-ին շրջանաւարտ կ՝ ըլլայ քաղաքական դիտութեանց պետական Ճեմարանէն, Պոլիս։ 1887-1891 Հրոդա կղզին կ՝ ուղարկուի որպէս պետական պաշտօնեայ, Կառավարչին Օգնական տիտղոսով։ Այս ատեններն է որ հայկական հարցը սուր հանգամանք մը կը ստանայ եւ իր հայ ելլալուն համար կը հեռացուի պետական-քաղաքական ասպարէզէն եւ 1891-ին կ՝ ուղարկուի Պուրսա որպէս այդ քաղաքի Երկրագործական Վարժարանին հաշուակալ։ Երուանդ Գարագաշեան տեսնելով թէ հայ ըլլալուն համար շառաջացում չկայ պետական քաղաքական ասպարեզին մէջ՝ կը նուիրուի ուսուցչութեան։ 1892-ին փոխ Տնօրէն կը կարգուի Պէյրութի Պետական Լիսէին. Պաշտօն մը զոր մեծ ձեռնհասութեամբ կը վարէ մինչեւ 1908: Սահմանադրութեան՝ Տնօրէն կը կարգուի վարժարանին։ Սակայն հազիւ թէ հոն տարի մը կը մնայ, պաշտօնի բարձրացումով կը ղրկուի Պէյրութ որպէս այս քաղաքի պետական Լիսէին Տնօրէն։ 1915-ին Պէյրութի Լիսէն կը փոխադրուի Դամասկոս ուրրժամանակ մը յետոյ գարագաշեան հանգստեան կը կոչուի հակառակ որ տարիքի սահմանը չէր հասած։ անշուշտ այս տեսակ մը կղզիացում էր հայ ըլլալուն համար։ 1918-ին Զինադադարէն յետո Պէյրութ կու գայ ուր ֆրանսացիներու կողմէ պաթտօնի կը կոչուի Ներքին Գործոց Տնօրէն եւ թէ ալ Ներքին Գործոց տնօրէնութեան մէծ որպէս Ծոխ Տնօրէն։ Մեծ ձեռնահասութեամբ կը վարէ այս գործը եւ պաշտօնի վրայ ալ կը մեռնի1922 Մայիս 23-ին։ Թէ որպէս Լիսէի Տնօրէն եւ թէ ալ Ներքին Գործոց բարձրաստիճան պաշտօնեայ Երուանդ Գարագաշեան բոլորէն սիրուած էր անխտիր։ Հազուագիւտ յատկութիւններով օժտուած շատ արժէքաւոր հայ մըն էր որ պատիւ կը բերէր իր ժողովուրդին։ Իր հայրենասիրական ու ազգայնական շունչին տակ մեծցաւ արաբ մահմետական սերունդ մը, որու անդամներէն շատեր դեռ մինչեւ երէկ ողջ էին եւ որոնք զինք երախտագիտութեամբ կը յիշէին ըսելով թէ Փրօֆ. Գարագաղեանէ սորուած էին ազգ եւ հայրենիք բառերու իսկական իմաստը։ Իր աշակերտները շատ բարձրաստիճան պաշտօններ եղան նախ Օսմանեան ապա անկէ բաժնուած զանազան արաբախօս պետութիւններու կառավարութեանց մէջ։ Փրօֆ. Երուանդ Գարագաշեանը ճանչցող մը որ տակաւին ողջ է կ՝ ըսէ. «իրապէս մեծ արժանիքներով օժտուած հայ մըն էր, շատ ազնիւ, բարի տիպար մարդ մը»: Այս վկայութիւնը կը խորհինք կը բաւէ տալու լուսաւոր դէմքը այդ մեծ հայուն եւ ազնիւ մարդուն որ Փրօֆ. Երուանդ Գարագաշեան կը կոչուէր։
Իր զաւակներնեն Պրն. Հրանդ Գարագաշեան, որ Հիւս. Ամերիկա կը գտնուի եւ կը պարապի վաճառականութեամո։ Նաեւ Տօքթ. Ատոմ Գարագաշեան, շրջանաւարտ Ֆրանսական Համալսարանի Ատամնաբուժական բաժինէն։ Ան ապա հաստատուած է Պէյրութ։ ԻՍկ իր դուստրն է Օր. Շաքէ Գարագաղեան, ծանօթ դաշնակահարուհի, շրջանաւարտ Պէյրութի Ամեր. Համալսարանի Երաժշտական ճիւղէն եւ Փարիզ գացած կատարելագործելու համար երաժշտական իր բարձր ուսումը։ Ան ապա հաստատուած է Պէյրութ ուր կը դասաւանդէ դաշնակի դասեր:
Տենիզ Պիելման

Տենիզ Պիելման (11 Դեկտեմբեր 1962(1962-12-11), Զիւրիխ), զուիցերիացի գեղասահորդ, աշխարհի եւ Եւրոպայի չեմպիոն (1981), Զուիցերիացի եռակի ախոյեան:


== Մարզական գործունէութիւն ==
Մարզուած է մօր՝ Հայտի Պիելմանի (Heidi Bielmann) եւ Օթթը Հիւկինի (Otto Hügin) մօտ: 11 տարեկանին դարձած է Զուիցերիոյ պատանեկան առաջնութեան ախոյեան: Միջազգային մրցոյթներուն նորամուտը կատարած է 1976-ին: 1977-ին Հելսինքիի Եւրոպայի առաջնութեան, որ անոր գործունէութեան ընթացքին առաջին Եւրոպայի առաջնութիւնն էր, կատարած է եռակի սալխով եւ իրանը հետ թեքելով ու ազատ ոտքը բռնելով պտոյտ (ֆիրմային պտոյտ): Մրցավարական կազմը արհեստավարժութեան համար անոր նշանակած է 2 հատ 5,9, իսկ ազատ ծրագրին ան զբաղեցուցած է երկրորդ տեղը:
Գեղասահքի պատմութեան մէջ մտած է պտոյտներու բացառիկ արհեստավարժութեան եւ յատկապէս ոտքը բռնած վիճակով պտոյտներու շնորհիւ, որ անոր պատուին կը կոչուի «պիելման» (bielmann spin), չնայած ան զանոնք առաջին կատարողը չէ (օրինակ՝ 1974-ին այդպիսի պտոյտներ կատարած է զուիցերացի Քարին Իթէնը (Karin Iten)): Պիելմանը այդ պտոյտները կատարած է առաւելագոյնս ձգուած եւ ընդհանրապէս մեծ արագութեամբ, ճշգրիտ կեդրոնադրումով եւ մեծ քանակութեամբ դարձաշրջաններով: 1981-ին ազատ ծրագրում բոլոր պտոյտները միասին ան կատարած է 105 դարձաշրջան՝ վայրկեանին 1,8 պտոյտ արագութեամբ, որ կազմած է ծրագրի ամբողջ ժամանակի 24%-ը: Ատկէ ետք բացառիկ պտոյտները վերջնականապէս սկսան համարել գեղասահքի զուիցերարական դպրոցի այցեքարտը:
Աշխարհի առաջին գեղասահորդուհին է, որ Եւրոպայի առաջնութեան ժամանակ կատարած է եռակի լուտց (1978), որու համար գեղասահորդուհիներու մէջ առաջին անգամ ստացած է 6,0 միաւոր (եւ 5 հատ 5,9 միաւոր) արհեստավարժութեան համար: Առաջիններէն մէկն է, որ աշխարհի առաջնութեան ժամանակ կատարած է եռակի հանգոյցով ցատկ (1978, Ելենա Վոտորեզովայի հետ միասին): Ընդհանուր առմամբ Տենիզ Պիելմանի կարճ եւ ազատ ծրագրերը կը տարբերէին բարդ եւ որակեալ արհեստավարժութեան ներդաշնակ համադրութեամբ, միեւնոյն ժամանակ՝ բարձր ոճով, վարպետութեամբ եւ երաժշտականութեամբ:

Սակայն Պիելմանը շատ անյաջող կատարած է պարտադիր շարժումները, որու պատճառով նոյնիսկ մրցանակակիր չէ դարձած: Եւ միայն 1981-ին, բարելաւելով շարժումներու որակը, կարողացած է դառնալ Եւրոպայի եւ աշխարհի ախոյեան (նաեւ աշխարհի առաջնութեան պատմութեան մէջ առաջին անգամ կատարած է եռակի լուտց:


== Մարզանքէն ետք ==
1982-էն կը մասնակցի մասնագիտական ներկայացումներու՝ տարիներ ետք կատարելով Պիելման պտոյտներ եւ եռակի բարդ ցատկեր: Կ՛ապրի Ցիւրիխի մէջ:
2007-ին մասնագէտ պարող Սուէն Նինեմանի հետ մասնակցած է պարային Եւրատեսիլին, որտեղ զբաղեցուցած են վերջին՝ 16-րդ տեղը:


== Մարզական ձեռքբերումներ ==


== Արտաքին յղումներ ==
 (գերմ.) Կաղապար:En icon
Տենիզ Բիելմանը Olympics at Sports-Reference.com կայքէն
YouTube video - 1980 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
135 (թիւ)

135 (հարիւր երեսունհինգ)՝ կենտ եռանիշ բնական թիվ մըն է 134-ի եւ 136-ի միջեւ


== Յատկութիւններ ==
յաջորդականութիւններ
 A005349  բերկրալի թիւ է
 A038369  135 = (1+3+5)×1×3×5
 A032799  135 = 11 + 32 + 53
135 Հերթա աստեղնեակի կարգային թիւն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 135 -ի գործադրումով կը ստացուի կիւրեղեան З  (զէ) տառը
Տարուայ 135րդ օրն է Մայիս 15-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մայիս 14-ը)

135°-ի են կանոնաւոր ութանկիւնիին ներսի անկիւնները