Եոհաննէս Վըրմիր

Եոհաննէս Վըրմիր (Հոկտեմբեր 1632, Հոլանտա -15 Դեկտեմբեր 1675, Հոլանտա), պարոքքօ դարաշրջանի հոլանտացի հռչակաւոր գեղանկարիչ, հոլանտական գեղանկարչութեան ոսկեայ դարաշրջանի ներկայացուցիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Վըրմիրի կեանքէն շատ բան չէ հասած։ Ան ծնած է Տելֆտ 31 Հոկտեմբեր 1632-ին, գործարար վաճառականի մը ընտանիքին մէջ։ Ան ընտանիքին երկրորդ երեխան էր, եւ ծնողներուն միակ որդին։ Հայրը ծագումով Անտվերպենէն էր, 1611-ին տեղափոխուած էր Ամսթերտամ, ուր կը զբաղէր մետաքսի ջուլհակութեամբ։ 1653-ին ամուսնացած եւ տեղափոխուած էր Տելֆտ, եւ դարձած՝ պանդոկապետ, միաժամանակ զբաղելով մետաքսագործութեամբ, ինչպէս նաեւ արձանագրուած էր Տելֆտի Ս. Ղուկասի արհեստաւորներու ընկերակցութեան իբրեւ անդամ։


=== Կրթութիւն ===
Եոհաննէս  Վըրմիրի աշակերտութեան տարիներուն մասին ստոյգ տեղեկութիւններ չեն պահպանուած։ 
29 Դեկտեմբեր 1653-ին ընդունուած է Ս. Ղուկասի համքարութեան իբրեւ անդամ։ Համքարութեան մասնակցութեան նախապայմանն էր 6 տարուան գեղանկարչութեան խորացած ուսուցում համքարութեան անդամ-վարպետի մը քով։
Եոհաննէս Վըրմիրը ծանօթ էր նկարիչներ Լէոնարտ Պրեմըրին (Leonard Griffith Brammer) եւ Ժերարտ վոն Պորխին, որուն հիման վրայ ենթադրութիւններ կատարած են, որ Եոհաննէս աշակերտած է անոնցմէ մէկուն քով։ Բացի ատկէ չափազանց տարածուած է չհաստատուած վարկածը, որ Եոհաննէս Վըրմիրին ուսուցիչը եղած է Կարել Ֆապրիցիուսը, որ իր հերթին Ռեմպրանտի աշակերտն էր։ 
Վըրմիրին ստեղծագործութեան վրայ մեծ ազդեցութիւն ունեցած է ժանրային գեղանկարչութեան հոլանտացի վարպետ Փիթըր տը Հոոխը, որ բնակած է Տելֆտի մէջ 1652-1661 թուականներուն։ Անոր ոճը գտած է իր հետագայ զարգացումը՝ Եոհաննէս Վըրմիրի կտաւներուն վրայ։


=== Ընտանիք Եւ Աշխատանք ===
20 Ապրիլ 1653-ին Եոհաննէս Վըրմիր կ'ամուսնանայ Քաթարինա Պոլնեսի հետ, որ Տելֆտի շրջակայ գիւղերէն էր։ Եոհաննէսի  կալուինական հաւատքը սկզբնապէս դժգոհութիւն յառաջացուցած էր Պոլնեսի կաթոլիկ ընտանիքին մէջ։ Միայն կաթոլիկ Պրեմըրին յորդորներէն ետք, Վըրմիրի ապագայ զոքանչը աղջկան ամուսնութեան համաձայնութիւն կու տայ։ 
1660-ին Եոհաննէս Վըրմիր կնոջը հետ կը տեղափոխուի զոքանչին տունը։ Ան ունէր 15 երեխայ, որոնցմէ 4-ը մահացած են վաղ տարիքին։ Ակնյայտ էր, որ Եոհաննէս Վըրմիր բարեկեցիկ կեանք մը կը վարէր, որովհետեւ իր զաւակները կ'ապրէին հանգստաւէտ պայմաններու մէջ։ Ան տարեկան երկու նկար կը նկարէր, որովհետեւ ունէր եկամուտի այլ աղբիւրներ։ Վըրմիր կ'օգնէր իր մօրը ղեկավարելու Տելֆտի գլխաւոր շուկային մէջ գտնուող պանդոկը, զոր ժառանգած էր ամուսինին մահէն ետք։
Ի տարբերութիւն բազմաթիւ այլ նկարիչներու, Եոհաննէս Վըրմիր աշակերտներ չունէր։


=== Կեանքին Վերջին Տարիները ===
Կեանքին վերջին տարիներուն նկարիչին նիւթական պայմանները զգալիօրէն կը վատանան եւ ան կը ստիպուի իր գործերուն փոխարժէքը կանխիկ գանձել։ 1672-1679 թուականներուն Ֆրանսայի հետ պատերազմին իբրեւ հետեւանք՝ գեղանկարչութեան առեւտուրը կը դադրի։ Եոհաննէս Վըրմիրի կինը 30 Ապրիլ 1676 թուակիր խնդրագիրին մէջ թուագրած է իրենց պարտքերը, ուր կը պարզէր, որ պատերազմի ատեն ամուսինը ստիպուած էր ծախել իր նկարները ցած գիներով։
1675-ին Եոհաննէս Վըրմիր կը հիւանդանայ եւ քանի մը օր ետք կը մահանայ։
15 Դեկտեմբեր 1675-ին յուղարկաւորութիւնը կը կատարուի ընտանեկան դամբարանին մէջ, Տելֆտի Աութէ Կերկ եկեղեցւոյ մէջ։ Կինը ստիպուած էր հրաժարիլ ժառանգութենէն՝ փակելու համար պարտքերը։


== Յիշատակ ==
Ի պատիւ Եոհաննէս Վըրմիրի, Վըրմիր մոլորակ մը կոչած են (4928), որ յայտնաբերուած է Ղրիմի աստղադիտարանին մէջ 21 Հոկտեմբեր 1982-ին։
Վըրմիրի Նկարներուն Ցանկը 
Ներկայիս աշխարհի տարածքին կը գտնուին Եոհաննէս Վըրմիրի ընդամէնը 37 փոքրածաւալ աշխատանքները։ Նկարներու թուագրութիւնը արուեստի պատմագրութեան համար կը մնայ սկզբունքի հարց, որովհետեւ նկարիչը թուագրած է ներկայիս յայտնի նկարներէն միայն երեքը՝ «Կաւատուհիին մօտ», «Աստղագէտը» եւ «Աշխարհագրագէտը»։ Մնացած բոլոր նկարներուն թուականները մօտաւոր են, քանի որ պահպանուած տեղեկութիւններն ու տուեալները բաւարար չեն յստակ թուականներ նշելու համար։


== Արտաքին յղումներ ==
Han van Meegeren
Վերմէրի կենսագրութիւնը եւ նկարները (ռուս.)