Եդուարդ Պօղոսեան

Եդուարդ Պօղոսեան Պօղոսեան Թատերախումբի հիմնադիր եւ ղեկավար: ԱՄՆ-ի մէջ գործեր է մօտ 40 տարի: Ներկայացումները խաղցեր են բացառապէս արեւմտահայերէնով, գլխաւորապէս` պոլսահայ բարբառով:


== Կենսագրութիւն ==
Եդուարդ Պօղոսեան ծնած է 1900 կամ 1897 թուականին, Կոստանդնուպոլիս, Պեզճեան վարժարանի ուսուցիչ Նազարէթ էֆէնտիի ընտանիքին մէջ: Կրթութիւն ստացեր է Կեդրոնական վարժարանի մէջ: Այդ տարիներէն հետաքրքրուեր է թատրոնով, փոքր դերեր ստացեր է հայերէն ներկայացումներուն մէջ: 
1918 թուականին  խումբ մը ընկերներու հետ Գում Գափու թաղամասի մէջ ստեղծեր է «Արեւելեան թատերախումբ», որ հանդէս եկեր է ներկայացումներով: Թատերախումբի երիտասարդ դերասաններու հետ աշխատեր է Միհրդատ Հայկազը: Ժամանակի մամուլն անդրադարձեր է թատերախումբի գործունէութեանը` երիտասարդներուն անուանելով «համեստ տղաք, որ իրենց յանապազօրեան կը շահէին գրաշարութեամբ... անկեղծօրէն կը սիրէին թատրոնը եւ բեմին նուիրուած էին երիտասարդական ամբողջ խանդավառութեամբ» :
Այլ հրապարակումներ անդրադարձեր են Պօղոսեանին, նկարագրեր զինք որպէս բարձրահասակ, արտայայտիչ աչքերով:   Թատերախումբը, եւ Եդուարդ Պօղոսեանն ալ անոնց հետ, ապագայի մեծ ծրագիրներ ունեցեր են, սակայն 1922 թուականին Իզմիրի մէջ տեղի ունեցած մեծ հրդեհէն յետոյ թատերախումբի բոլոր անդամները ցրուեր են աշխարհով մէկ: 
Եդուարդ Պօղոսեան 20 տարեկան էր, երբ Նիւ Եորք հասեր է երկու ընկերներու` Խաչիկ Չուխաճեանի եւ Գէորգ Սիմոնովի հետ: Այստեղ սկզբնական շրջանին մեծ դժուարութիւններ ունեցեր է: ԱՄՆ-ի մէջ ապրելու տարիներուն ալ իր ներկայացումներուն մէջ հիմնականին պատկերած է հայկական իրականութիւն` հանդիսատես ունենալով ամերիկահայ համայնքի ներկայացուցիչներուն:


=== Եդուարդ Պօղոսեանի յիսնամեայ գործունէութեան յոբելեանը ===
Նիւ Եորքի թատերասէրները 15 Հոկտեմբեր 1967 թուականին տօնեցին Եդուարդ Պօղոսեանի յիսնամեայ գործունէութեան յոբելեանը, «Հայկ Գավուքճեան» սրահին մէջ:


=== Խաղացանկ ===
Մշտապէս հաղորդակցութեան մէջ մնալով ամերիկահայ գաղութաբնակներու հետ` Պողոսեանը ձգտեր է ներկայացնել այնպիսի գործեր, որոնք հանդիսատես կ'ունենան, այդ պատճառով Պօղոսեան Թատերախումբի հիմնական խաղացանկը կազմուած է եղեր կատակերգական ելոյթներէ: 
Թատերախումբի կողմէ բեմադրուած առաւել յայտնի ներկայացումներն են.

«Թատրոն եւ թշուառներ»-Պետրոս Դուրեան
«Արշակ Երկրորդ»-Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան
«Արա Գեղեցիկ»-Սրապիոն Թղլեան
«Սանդուխտ կոյս»-Թովմաս Թերզեան
«Մեծն Ներսէս հայրապետի թունաւորումը»-Գարեգին Երիցեան
«Հին աստուածներ»-Լեւոն Շանթ
«Վարդանանց պատերազմը»-Սմբատ Բիւրատ
«Թալէաթի անկումը», «Քսան կախաղաններ»-Սեդրակ Շահէն
«Կոյր նկարիչը», «Տանը պատիւ», «Սէրը կոյր է»-Գէորգ Սիմոնով
«Գազազ Արթին ամիրա»-Վահան Քիւչիւկեան
«Չար ոգի», «Պատուի համար», «Նամուս», «Եւգինէ»-Շիրվանզադէ
«Արքայն զբօսնու»-Վիքթոր Հիւկօ
«Աշխարհի դատաստանը»-Ալեքսանդր Տիւմա
«Աւազակները»-Ֆրիտրիխ Շիլլեր
«Արցունքի հովիտը»-Աւետիս Ահարոնեան
«Մեծապատիւ մուրացկաններ», «Պաղտասար աղբար»-Յակոբ Պարոնեան
«Չարշըլը Արթին աղա», «Թաղականին կինը»-Երուանդ Օտեան
«Ստամպուլցի Տայի Կարապետը», «Ամերիկահայ փեսացուն», «Կնիկ կ'ուզեմ, հիմա կ'ուզեմ»-Գրէմ Սիմոն
«Խահուէճի Մկոն»-Գէորգ Սիմոնով
«Մոթիաճի Գասպարը», «Փարիզի Կավռօշը»-Ե. Թոլայեան
«Թիւ հինգ խելագարը», «Արեւելեան սափրիչը», «Նասրետտին Հոճա»-Հ. Հ. Ամիրենց
«Քիթ Կարապետ կամ ամերիկահայ փեսացուն»
«Բառնաբաս տղայի ամուսնութիւնը»Ցանկը ներկայացուցած է Պողոսեանի խաղընկեր եւ կենսագիր Ա. Բագրատունին, մէկ այլ հետազօտող` Գառնիկ Ստեփանեանը, որոշ կասկածներ ունի ներկայացուած ցանկի վերաբերեալ, քանի որ այդ ժամանակի մամուլին մէջ որեւէ յիշատակութիւն չկայ նշուած ներկայացումներու մէկ մասի վերաբերեալ:


== Աղբիւրներ ==
Edward Boghossian in the 1940 Census
merch community Everything is Fake: Armenian Folk Music in NYC in the 1940s , "Sood E, Sood E