armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թխուածք

Թխուածք, քաղցր հրուշակային խմորեղէն՝ չամիչով, ընկոյզով կամ ջեմով, որ կը թխեն սովորաբար թթխմորէն կամ պիսկուիթային խմորէն ու սովորաբար կը մատուցեն հարսանիքներուն կամ Սուրբ ծնունդին։ Թխուածքները կրնան թխուիլ ուղղանկեան կամ շրջանի ձեւով։ Թխուածքի մօտիկ ազգականն է ռուսական կուլիչը։


== Պատմութիւն ==
Թխուածքի առաջին բաղադրատոմսը կարելի է գտնել հնադարեան Հռոմի մէջ, երբ նուռը, ընկոյզը եւ չամիչը կը խառնուէին գարիի խոյսին մէջ։ Անուանումը եկած է միջին դարերու «միրգեր» (լատ.՝ Fructus, հին ֆրանսերէն՝ frui) եւ «թխուածք» (հին սկանդ.՝ Кака, անգլերէն՝ kechel) բառերէն։
16-րդ դարէն սկսած, երբ շաքարաւազը դարձաւ բացայայտութիւն եւ մատակարարուեցաւ ամերիկեան գաղութներէն, թխուածխը դարձաւ աւելի ճանչցուած (շաքարաւազի բարձր կեդրոնացումը կը պահպանէին միրգերը)։ Թխուածքները տարածուեցան ամբողջ Եւրոպայի մէջ, բայց պատրաստման բաղադրատոմսերը տարբեր երկիրներու մէջ բազմօրինակ է եւ կախուած է տեղական բաղադրիչներէ։


== Թխուածքները՝ տարբեր երկիրներու մէջ ==


== Պահամեան կղզիներ ==
Պահամեան կղզիներոն մէջ միրգերը, ընկոյզը եւ չամիչը, թխուածքի համար ըլլալով խճողակ, 2-3 ամիս կը թողնեն ռոմի մէջ։ Թխելէն ետք թխուածքներուն կը լեցնեն ռոմ՝ որուն մէջ կը պահուէր խորիզը։


=== Գերմանիա ===
Ազգային գերմանական շտոլէն թխուածքը սովորաբար կը թխեն Սուրբ ծննդեան՝ ուղղանկեան ձեւով եւ կը ցանեն շաքարի փոշի։


=== Ռումինիա ===
Ռումինիոյ մէջ թխուածքները կը թխեն մեծ տօներու ժամանակ (Սուրբ ծնունդ, Զատիկ, Նոր տարի)


=== Զուիցերիա ===
Զուիցերիոյ մէջ ազգային թխուածքը կ'անուանեն Birnenbrot (տանձային հաց)։ Այն քաղցր է եւ կը պատրաստուի միրգով ու ընկոյզով։


=== Մեծ Բրիտանիա ===
Մեծ Բրիտանիոյ մէջ թխուածքները շատ ճանչցուած են։ Սուրբ ծննդեան ազգային թխուածքը պէտք է ծածկուած ըլլայ մարցիպանով կամ սպիտակ գլազուրով։


=== Միացեալ Նահանգներ ===

Ամերիկեան թխուածքները հարուստ են միրգերով եւ ընկոյզով։ Անոնց մէջ կը լեցնեն քոնեակ կամ լիկիոր եւ կը ծածկեն շաքարի փոշիով։ Որոշ ամերիկացիներ կը համարեն, որ տարիքով թխուածքները աւելի լաւն են՝ հաշուի առնելով անոնք ալքհոլի պարունակութիւնը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Կինէսի ռեկորդներու գիրքին մէջ գրանցուած է աշխարհի ամենամեծ թխուածքը՝ 25х1,5 մէտր չափի։ Այն թխուած Սորբ ծննդեան տօնին Իստ Լոնտոնի մէջ (Արեւելեան Ափրիկէ)։ Թխուածքի պատրաստման աշխատանքները տեւած են 4 օր եւ ծախսուած է 50 լիթր ջուր, 150 քկ ալիւր, 1675 ձու, 70 քկ մարգարին եւ 100 քկ շաքարային գլազուր։ Ռուսական ռեցեպտուրայով անոնց կը վերաբերին նաեւ շտոլենը (քրիստշտոլէն), սակայն Գերմանիոյ մէջ շտոլենը թխուածք չի համարուիր, որովհետեւ այն կը թխուի խմորչային խմորէ, իսկ թխուածքի խմորը, որպէս օրէնք, խմորչային չէ։


== Գրականութիւն ==
Վ. Վ. Պոհլեպկին։ Հրուշակային արուեստի մեծ հանրագիտարան։ Վ. Վ. Պոհլեպկինի բոլոր բաղադրատոմսերը, Ցենտրպոլիկրաֆ, 2009
Լ. Ֆ. Զախարովա, Ե. Ի. Տոլչինսկայա։ Ուղեւորութիւն հրուշակային աշխարհ։ Արհանգելսկ, 1989
Զապէլ Հէքիմեան

Զապէլ Հէքիմեան (1856, Բերա (Կ․ Պոլիս) - 1938), հայ դերասան։
Զապէլ ամուսնացած է Յովհաննէս Հէքիմեանի հետ եւ ունեցած մէկ զաւակ։


== Թատերական կեանք ==
Հէքիմեան առաջին անգամ բեմ բարձրացած է 1879 թուականին, Յակոբ Վարդովեանի թատերախումբին մէջ։ Ան սկիզբը հանդէս կու գայ փոքր դերերով, ապա՝ պատասխանատու դերերով։ Ան իր աշխատասիրութեամբ եւ բեմական բնազդով կը յաջողի մտնել իրեն վստահուած դերերուն մէջ ու կը տիրանայ համբաւի՝ յատկապէս «Տիկին Սէնթրոփէզ»-ի դերով։ Ան անձնաւորած է նախ սիրուհիի, ապա՝ մայրական դերեր:
Քանի մը ամիս գործելէ ետք, Վարդովեանի հետ, կ՛անցնի Սկիւտարի Տաքէսի թատրոնը ու այնտեղ կը բոլորէ ամառնային շրջանը։
Երբ 1882-ին, Կովկասէն հազիւ վերադարձած Հրաչեայի ջանքերով, Մաղաքեանի թատերախումբի վերականգնման փորձեր կը կատարուէր Միջագիւղի (Օրթագիւղ) մէջ՝ վերապրելու անցեալի թաղային ոսկեշրջանը, Մաղաքեանի եւ Հրաչեայի (Ազնիւ-Հրաչեայ) ղեկավարութեամբ Զապէլ արդիւնաւոր շրջան մը կը բոլորէ այդ խումբէն ներս։ Հրաչեայ որպէս դերուսոյց խոր ազդեցութիւն գործեց Զապէլի վրայ։
Զապէլ, նոյն խումբով, կը մասնակցի նաեւ Պէշիկթաշի եւ Պէյօղլուի մէջ (ֆրանսական նոր թատրոն) տրուած ներկայացումներուն, միշտ անձնաւորելով առաջին սիրուհիի դերեր՝ Մարիան Տիւվալ («Նէլի Աշտարակը»), Մարի Ժանն («Մարի Ժանն»), ինչպէս նաեւ «Քաթէրին Հովուարտ» եւ «Լիոնի Սուրհանդակը» թատերախաղերը։
1883-ի թատերաշրջանը կ՛անցընէ Շահզատէպաշը եւ Սկիւտար։ 1884-ին կը մասնակցի (վեց ամիս) Սերովբէ Պէնլկլեանի գուսանախաղի խումբին մէջ։
1885-ին՝ Պէնլկլեան, 36 հոգինոց խումբին հետ, կը ճամբորդէ դէպի Եգիպտոս։ Այդ խումբին մէջ, գլխաւոր դերերու ցանկին մաս կը կազմէ նաեւ Զապէլ Հէքիմեան։ Խումբին խաղացանկին մէջ եղած են Տիգրան Չուխաճեանի գործերէն՝ «Լէպլէպիճի հորհոր աղա»ն, «Քէօսէ Քէհեա»ն, «Արիֆ»ը, նաեւ եւրոպական գուսանախաղեր՝ «Ճիրոֆլէ Ճիրոֆլա»ն, «Պէլ Էլէն»ը եւ «Լը պրիկան»ը։


== Մարտիրոս Մնակեանի «Օսմանեան տրամի խումբ»ը եւ Զապէլ Հէքիմեան ==
Վարդովեանի յաջորդելով, Մարտիրոս Մնակեան կը հիմնէ «Օսմանեան տրամի խումբ»ը՝ Տիգրան Թոսպաթեանի ընկերակցութեամբ (կը գործէ մինչեւ 1914)։ Այս խումբէն ներս մեծ համբաւ կը շահի, երբ ան կը սկսի կանացի բոլոր դերերը կատարել, դերասանուհի Մարի-Նուարդի մահէն ետք:
Հէքիմեան երկար տարիներ եղած է թրքահայերուն սիրելի արուեստագիտուհին: Սակայն, Մնակեան խումբին քայքայուելէն ետք, ան կը հեռանայ բեմէն եւ միայն մասնաւոր հրաւէրներով կ՛երեւի բեմին վրայ։ Քսան տարի կ՛ապրի բեմէն քաշուած: Ան կը հանդիսանայ Վարդովեան թատրոնի վերջին ներկայացուցիչը, որ իրմով կ՛անհետանայ:


== Գերմանիոյ կայսեր Վիլհէլմ Բ․-ի Սթանպուլ այցելութիւնը ==
Զապէլ կը պատկանէր նաեւ թուրք թատրոնին: Բացի հայերէնէ, հայ արուեստագիտուհին միշտ խաղացած է նաեւ թրքերէն: Մնակեանի հետ, յաճախ, գացած է Իզմիր եւ Պուրսա. եղած է կուռքը թուրք թատերասէրներուն:
Հէքիմեան Գերմանիոյ կայսեր Սթանպուլ այցելութեան առթիւ կը հրաւիրուի Եըլտըզ, մասնակցելու «Ջաղացպանին Աղջիկը» թատերախաղին ներկայացման։


== Աղբիւրներ ==
«Թատերական Դէմքեր», Նշան Պէշիկթաշլեան, 1965 Անթիլիաս, էջ 773-778։
Եուսեֆ Խալ

Եուսեֆ Խալ (արաբերէն՝ يوسف الخال‎, 25 Դեկտեմբեր 1917(1917-12-25) կամ 5 Մայիս 1916(1916-05-05), Amar al-Husn, Թել Քալախի գավառ, Հոմսի մարզ, Սուրիա - 9 Մարտ 1987(1987-03-09), Պէյրութ, Լիբանան), սուրիա-լիբանանցի բանաստեղծ, թարգմանիչ եւ լրագրող։


== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
Խալ իր նախնական կրթութիւնը ստացած է Թրիփոլիի մէջ: Հետեւած է իմաստասիրական ճիւղին` Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին մէջ եւ արժանացած է պսակաւոր արուեստից վկայականին:
Հրատարակած է հինգ քերթողագիրքեր, երկու արձակ գործեր եւ կատարած` թարգմանութիւններ:


=== Երկերը ===
Անոր գլխաւոր երկերն են.

«Ազատութիւնը»,
«Լքեալ հորերը»,
«Բանաստեղծութիւններ` քառասուն տարեկանին»,
«Երկրորդ ծնունդը»,
«Նամակներ` Տոն Քիշոթին»,
«Դիւան ամերիկեան բանաստեղծութեան»:Եուսեֆ Խալ հիմնադիրն ու խմբագրապետն է «Շը՛ըր» («Բանաստեղծութիւն») եռամսեայ հանդէսին, եւ ռահվիրան` արաբական արդի բանաստեղծութեան:
Շնորհիւ իր ջանքերուն` արաբ ընթերցողները ծանօթացած են համաշխարհային համբաւի տիրացած գրողներու, ինչպէս` Փաունտ, Իլեըթ, Օտըն, Փերս, Փրեւեր, Փազ, Շար եւ ուրիշներ:
Համախմբած է իր շուրջ Լիբանանի եւ արաբական աշխարհի յառաջապահ գրողներն ու մտաւորականները, որոնց հերթական հանդիպումներով հիմը դրած է նորարարական շարժումի: Այս պատճառով Եուսեֆ Խալ իր գործակիցներուն կողմէ կոչուած է «Շը՛ըր» հանդէսի ոգեղէն հայրը», «արաբներուն Էզրա փաունտը» եւ «արաբական արդի բանաստեղծութեան պատրիարքը»:


=== Լաւագոյն քերթուածները ===
Իր լաւագոյն քերթուածները կարելի է նկատել․

«Լքեալ հորերը»,
«Վերջին համարը»,
«Վերջին ընթրիքը»,
«Ճանապարհը»,
«Ճամբորդութիւնը»,
«Երկար քերթուածը»,
«Աղօթք` մեհեանի մէջ»:
Լոնտոն (Օնթարիօ)

Լոնտոն (Օնթարիօ) (անգլերէն՝ City of London), Քանատայի հարաւ-արեւելքը Օնթարիոյի Քէպէք Ուինսթըր միջանցքին վրայ գտնուող քաղաք մըն է: Ըստ 2011-ի տուեալներուն, բնակչութեան թիւը 366,151 է: Լոնտոն Օնթարիօն Թորոնթօ եւ Տիթրոյթ քաղաքներէն մօտաւորապէս 200 քմ. հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի: Լոնտոն քաղաքը, կոմսութեան շարունակութիւնը ըլլալուն համար, Միտըլսէքս Գաւառէն (Middlesex County) անջատ քաղաքապետութիւն մը ունի:
1801-1804 տարիներուն, շրջանը բնակելի կը դառնայ եւրոպացիներու կողմէ: 1826-ին Լոնտոն գիւղի կարգավիճակ կը ստանայ: 1855-էն ետք շարունակ զարգանալով, հարաւ-արեւելեան Օնթարիոյի ամենամեծ քաղաքապետութիւնը, իսկ Քանատայի 15-րդ մեծ քաղաքը կը դառնայ։ Իր շուրջը գտնուող բնակավայրերուն հետ միանալով կը շարունակէ ընդարձակիլ:
Քաղաքը զարգացած է ուսման, առողջութեան եւ զբօսաշրջութեան բնագաւառներուն մէջ:
Լոնտոն քաղաքին մէջ յառաջացած են գիտական պրպտումներու եւ մշակութային գործունէութիւններու կեդրոններ: Ֆանշէօ Քոլէճը (Fanshawe College) ամէնէն նշանաւոր քոլէճներէն կը համարուի: Մեծ թիւով հիւանդանոցներու կողքին, նշանաւոր է նաեւ բժշկական համալսարանով: Քաղաքը կը հիւրընկալէ երաժշտական եւ գեղարուեստական ցուցահանդէսներ եւ փառատօներ, ինչպէս նաեւ ֆորսէթ Քաղաքի Վազքի Մրցումին կազմակերպիչն է: Կազմակերպուած խրախճանքերը եւ փառատօները զարկ կու տան քաղաքին տնտեսական զարգացման, սակայն տնտեսութիւնը գլխաւորաբար հիմնուած է առողջական հետազօտութիւններու, ապահովագրութիւններու եւ արհեստագիտութեան վրայ: Քաղաքին համալսարանները եւ հիւանդանոցները երկրին առաջին տասնեակին մէջ տեղ կը գրաւեն: Քաղաքը, 401 եւ 402 հանրուղիներու միջահատուած տեղը եւ Թորոնթոյի Ուինսթըր եւ Սարնիա (Sarnia) քաղաքները իրարու կապող կէտին վրայ կը գտնուի: Լոնտոն ունի նաեւ միջազգային օդակայան, հանրակառքի եւ գնացքի կայաններ:


== Բնակչութիւն ==
Լոլիկ

Լոլիկ (Solanum lycopersicum), մորմազգիներու (Solanaceae) ընտանիքին պատկանող մշակաբոյս է։ 
Կը համարուի աշխարհի ամենատարածուած եւ արժէքաւոր բանջարեղէններէն մէկը։ Կ'օգտագործուի տարբեր տեսակի կերակուրներու մէջ՝ եփած, խորոված, թարմ, որպէս աղցան, ինչպես նաեւ թթու եւ աղ դրուած ձեւով։
Լոլիկը ընդհանրապէս կ'օգտագործուի պահածոներու արդիւնաբերութեան մէջ։ Լոլիկէն կարելի է պատրաստել լոլիկի մածուկ, Katch up, թացաններ եւ այլն։ Մեծ տարածում ունի նաեւ լոլիկի հիւթը, որ արժէքաւոր եւ կենսանիւթերով հարուստ զովացուցիչ խմիչք է չափահասներու եւ հարուստ սննունդ՝ երեխաներու ու հիւանդներու համար։
Լոլիկը օժտուած է համային բարձր յատկութիւններով, հարուստ է կենսանիւթերով (A, B, C, pp), oրկանական թթուներով (կիտրոնաթթու եւ խնձորաթթու) եւ հանքային աղերով (Ca, Na, Mg, Fe եւ այլն)


== Պատմութիւնը ==
Լոլիկի հայրենիքը Հարաւային Ամերիկան է՝ Բերուն, Պոլիվիան եւ Էքուատորը, ուր այժմ ալ կարելի է հանդիպիլ լոլիկի վայրի եւ մշակովի բազմաթիւ տեսակներու։ Ազթեքներու լեզուով լոլիկը կոչուած է Zitomate, ուրկէ յառաջացած է եւրոպական շատ մը երկրներու մէջ տարածուած թոմաթ անուանումը։ Լոլիկը Եւրոպա ներածուած է 16-րդ դարու առաջին կէսերուն եւ առաջին հերթին տարածուած է Սպանիոյ, Փորթուգալի եւ Իտալիոյ մէջ։ Եւրոպացիները բոյսը կոչած են pommo d' oro («ոսկեխնձոր»)։ Սկզբնական շրջանին լոլիկը՝ բուսաբանական այգիներուն մէջ մշակուած է որպէս զարդային բոյս։ 18-րդ դարու վերջերուն՝ որպէս բանջարային բոյս, սկսած են մշակել Սպանիոյ, Իտալիոյ, Փորթուգալի, այնուհետեւ՝ Ֆրանսայի, Դանիոյ եւ եւրոպական այլ երկրներու մէջ։


== Հայաստանի մէջ ==

Լոլիկը Հայաստանի մէջ կը մշակուի կլիմայական բոլոր գօտիներուն մէջ, բայց անոր արդիւնաբերական մշակումը հիմնականին մէջ կեդրոնացած է Արարատեան հարթավայրի շրջաններուն մէջ, ուր կը գտնուին նաեւ պահածոներու գործարանները։


== Բուսաբանական նկարագրութիւնը ==
Լոլիկը միամեայ բոյս է, պատկանում է մորմազգիներու ընտանիքին (Solanaceae)։ Ծլելէն մինչեւ առաջին պտուղներու հասունացումը կը տեւէ 90-125 օր, նայած տեսակին, կլիմայական պայմաններուն եւ մշակման եղանակին։
Հանդէս (հանդէս, Թեհրան)

«Հանդէս», գրական-գեղարուեստական եռամսեայ պարբերական։ Լոյս էկը տեսնէ Դեկտեմբեր 2001-էն, Թեհրանի մէջ։ Արտօնատէր եւ խմբագիր՝ Վարուժ Սուրէնեան։
Գեղարդ (թերթ)

«Գեղարդ», գրական, մշակութային եռամսեայ պարբերաթերթ։ Լոյս կը տեսնէ 1969-էն, Մոնրէալի մէջ։ Կը հրատարակէ Պոլսահայ միութիւնը։ Ունի խմբագրական կազմ։ Կը տպագրէ հայ հեղինակներու երկեր, քննադատական ակնարկներ, լուրեր (մասնաւորապէս պոլսահայ կեանքէն) եւ այլն։ Պոլսահայ միութեան երիտասարդաց «Սայա» կազմակերպութիւնը կը հրատարակէ «Փունջ» պարբերաթերթը, անգլերէն եւ հայերէն։
Կոմիտաս (ձայնասկաւառակ)

Թողարկուած 2 Հոկտեմբեր 2015-ին, Գերմանական ECMrecords-ի կողմէ «Կոմիտաս» ձայնասկաւառակը՝ 30 էջնոց բազմաբովանդակ տեղեկատուութեամբ եւ լուսանկարներով։ Ձայնասկաւառակի մեկնաբանութիւնը գրուած է երգահան Տիգրան Մանսուրեանի եւ Լեւոն Իսկէնեանի կողմէ:


== Յաւելեալ ==
Ձայնասկաւառակը հրաշալի հնարաւորութիւն եւ առիթ է Կոմիտասի երաժշտութիւնը Արեւմուտքի մէջ բացայայտելու եւ տարածելու համար։ Անիկա կրնայ ըլլալ ամբողջ հայութեան համար հայ երաժշտութեան գիտակից ծանօթացումն ու երիտասարդ սերունդը հպարտութեամբ դաստիարակելու հիմքերէն մէկը։
Ցարդ ասիկա միջազգային մեծագոյն ու լայն անդրադարձներէն մէկն է Կոմիտասի երաժշտութեան։ Հարկ է նշել, որ ECMRecords-ը, ըլլալով աշխարհի մէջ շատ յայտնի եւ մեծ հեղինակութիւն ունեցող ընկերութիւն, կ՛օգտագործէ աշխարհի տարածքին ունեցած իր բոլոր լծակները՝ նպաստելով իր հրատարակած ծրագիրներու ճանաչելիութեան։ Անիկա նաեւ կ՛ապահովէ զանգուածային լրատուամիջոցներու ու երաժշտական փառատօներու անդրադարձը։
Ձայնասկաւառակին մէջ տեղ գտած են Արեւմտեան եւ Արեւելեան Հայաստաններու տարածքներուն մէջ գրի առնուած եւ քանի մը հազար տարուան ընթացքին ստեղծուած հայկական խմբապարերու երաժշտութիւնները, ինչպէս, օրինակ՝ «Կարնոյ ետ ու առաջը», «Կարնոյ շորորը», «Մշոյ շորորը», կանացի մենապարերը, մանկական նուագները, օրօրոցային, ժողովրդական եւ հոգեւոր երգերու կատարումներ։ Բոլոր ստեղծագործութիւնները գործիքաւորուած են հայկական նուագարաններով՝ տուտուկ, փող, թառ, դափ, քամանչայ, թմբուկ, զուռնայ, բուրվառ, զանգ եւ այլն։
Կոմիտասի ստեղծագործութիւններու գործիքաւորումները կատարած է համոյթի գեղարուեստական ղեկավար Լեւոն Իսկէնեան` որպէս գործերու սկզբնաղբիւր օգտագործելով այն ժողովրդական նուագարանները, որոնց մասին որպէս կատարողական ոճ եւ սկզբնաղբիւր իւրաքանչիւր ստեղծագործութեան վրայ նշած է Կոմիտասը` թառ, տուտուկ, փող, դափ, թմբուկ, զուռնայ եւ այլն։
Շատ կարճ ժամանակահատուածի մէջ ձայնասկաւառակը արժանացած է միջազգային՝ ներառեալ եւրոպական, ամերիկեան, ճափոնական լրատուամիջոցներու բարձր գնահատականին՝ բնութագրուելով հետեւեալ կերպ. «Համոյթը նոր շունչ կու տայ հայկական երաժշտութեան, որ հաւաքագրուած է 20-րդ դարաշրջանի սկիզբը, սա երաժշտական հնագիտական եւ վերականգնման աշխատանք է», կը գրէ «Սոնկլայնզ մեկեզին»:
Այս անգլիական թերթին կողմէ ձայնասկաւառակը դասուած է 2015 թուականի տասը լաւագոյն ձայնասկաւառակներու շարքին։
Աւստրիական ձայնասփիւռի կայանը «Օ. Ար. Էֆ.», Ս. Ծննդեան գիշերը սփռեց ձայնասկաւառակին վրայ տեղ գտած երաժշտութիւնը, իսկ «Պրիթիշ Էրուէյզ»-ը իր օդանաւերուն վրայի երաժշտական ցանկին մէջ պիտի ներառէ զայն մնայուն կերպով:
Անիկա արդէն հասանելի է աշխարհի գրեթէ բոլոր երկիրներու ձայնասկաւառակներու վաճառակէտերուն մէջ, ինչպէս նաեւ՝ առցանց վաճառակէտերուն։


== Տե՛ս նաեւ ==
Կոմիտաս


== Արտաքին յղումներ ==
Amazon-ի կայքէջը ձայնասկաւառակին.


== Աղբիւրներ ==
«Ազդակ» օրաթերթ, Արուեստ - Մշակոյթ, 22 Յունուար, 2016:
Խմբային Աշխատանք

Խումբը երկու կամ աւելի անձերէ բաղկացած միաւոր, որուն անդամները կը համադրեն աշխատանքը: Անդամները կ'աշխատին միացեալ նպատակի համար:


== Երեք Առաւելութիւնները ==
Ճիգ՝ անդամները մեծ ճիգ եւ ստեղծագործութիւն ի գործ կը դնեն:
Գոհունակութիւն՝ կը նուազեցնէ ձանձրոյթը եւ կը բարձրացնէ արժանապատուութեան ինքնարժեւորումի զգացումը:
Ընդլայնուած զարգացում եւ հմտութիւններ՝ խումբը կը շահի մնացեալ անդամներու փորձառութիւնը եւ գիտելիքները:


== Նպատաի Հասնելու Առաւելութիւնները ==
Առիթ կու տայ գաղափարներ փոխանակելու:
Առիթ կու տայ առաջարկներու որեւէ նիւթի շուրջ:
Կը զարգացնէ նոր գաղափարներ հարցերը լուծելու:
Կ'օգնէ նոր վարժութիւններ ձեռք ձգելու:


== Անդամները ==


=== Թիւ ===
Փոքր խումբերը աւելի համերաշխ կ'ըլլան եւ աւելի առիթը կ'ունենան հարցումներ հարցնելու:
Մեծ խումբերը նուազ համերաշխ կ'ըլլան:


=== Դեր ===
Պատասխանատուները ժամանակ եւ ճիգ կը յատկացնեն օգնելով, որ խումբը հասնի իր նպատակներուն:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Սագերու Երամին Օրինակը ==
Սագերու երամը կը թռչի "V" ձեւով: Առաջնորդին թեւերու թափահարումը հովի այնպիսի ալիք մը կը ստեղծէ, որ կը դիւրացնէ իր երկու կողմերու սագերուն թափահարումը: Անոնցն ալ իր կարգին կը դիւրացնէ մնացեալինը:
Մնայուն առաջնորդներ չկան: Երբ առաչնորդը կը յոգնի, ետ կը քաշուի եւ ուրիշ աւելի հանգիստ սագ մը կը փոխարինէ զինք: 
Սագերը թռիչքի ընթացքին կը քաջալերեն զիրար եւ իրենց առաջնորդը: Անոնք ձայն կը հանեն ոչ թէ «ակապարէ'» կամ «ճամբէս անցի'ր» ըսելու, այլ կարծես՝ «Մենք քու կողքիդ ենք ու կը գնահատենք քու ճիգդ» ըսելու:


== Յատկութիւններ ==
Խումբի անդամները աւելի ժամանակ անցընեն իրար հետ:
Միացեալ նպատակը մը կ'ունենան:
Անձամբ կապուած կ'ըլլան խումբին, ունենալով նոյնանման արժէքներ ու հետաքրքրութիւններ:


== Հաղորդակցութիւնը դիւրացնելու համար ==
Կեդրոնացում իրականութիւններու վրայ:
Քննարկում տարբեր կարելիութիւններու:
Հակակշռել ուժը:
Անդադար չպարտադրեր միայն ամձմական կարծիքը:


== Յաջողութեան համար ==
Առիթ տալ, որ բոլորը մասնակցին, նոյնիսկ եթէ ոմանց առաջարկները չհաւնինք:
Ընդունիլ նոր գաղափարներ:
Գործակցիլ, գործի յաջողութեան համար, նոյնիսկ եթէ քու առաջարկդ չէ:


== Խոչընդոտներ ==
Պատասխանատուութիւններու ոչ յստակ բաժանում:
Սխալ հասկացողութիւններ, սխալ կարծիքներ:
Անձնական բախումներ (նկարագիր, վարուելակերպ, արժէքներ):
Դիրքի եւ Ազդեցութեան տարբերութիւններ
Տարբեր նպատակներ.


== Աղբիւրներ ==
«Ազդակ» օրաթերթ:
Հելլենականութեան Դարաշրջան

Հելլենիզմ կամ Յունականութիւն, Մերձաւոր ու Միջին Արեւելքի երկիրներու պատմութեան մէջ իւրայատուկ ժամանակաշրջան  (Ք.Ա. 4-րդ - Ք.Ա. 1- ին դարերուն):  Սկզբնաւորուած է Ալեքսանտր Մակեդոնացիի նուաճումներէն ետք, սկսած է գերակայել յունական մշակոյթն ու լեզուն:  


== Եզրոյթի Պատմութիւնը ==
«Հելլենիզմ» եզրը գիտական շրջանառութեան մէջ դրած է գերմանացի պատմաբան Ճոհան Տրոյսեն (Johann Gustav Droysen,1808-1884)` անոր տակ հասկնալով «Յունական պետականութեան եւ կրթութեան տարածումը» արեւելեան ժողովուրդներու մէջ, անտեսելով Հելլենիզմի հասարակական եւ տնտեսական էութիւնը: Այնուհետեւ Հելլենիզմը մեկնաբանուած է իբրեւ միայն մշակութային  (Իւ. Կերստ),  քաղաքական  (Վ. Դառն) կամ տնտեսական  (Մ. Ռոսդովցեւ) ազդեցութիւն: Հելլենիզմը բնորոշուած է նաեւ իբրեւ պատմական որոշակի ժամանակաշրջան մը՝ պայմանաւորուած յունական եւ տեղական հասարակական եւ տնտեսական, քաղաքական, մշակութային տարրերու ու սովորոյթներու փոխազդեցութեամբ  (ԱՅ. Ռանովիչ եւ ուրիշներ):  Հելլենիզմի ժամանակաշրջանին աւարտը ընդունուած է իբրեւ Ք.Ա. 30-ը, երբ Հռոմ նուաճած է հելլենիստական վերջին պետութիւնը՝ Պտղոմէոսեան Եգիպտոսը, թէեւ Հելլենիզմին բնորոշ երեւոյթները շարունակած են գոյատեւել:


== Հելլենիզմը Մեծ Հայքի Մէջ ==
Մեծ Հայքը սկիզբէն ընդգրկուած է հելլենիստական աշխարհի ոլորտին մէջ: Զարգացած են երկիրին տնտեսութիւնը, քաղաքական կեանքը, քաղաքաշինութիւնը եւ հելլենիստական մշակոյթը: Արտաշէսեան արքայատան օրով  (Ք.Ա. 2-1 դարերուն) Մեծ Հայքը դարձած է հելլենիստական մեծ տէրութիւն: Ինչպէս մնացեալ ազգերու, այնպէս ալ հայերու շրջանին մէջ անիկա մեծ զարգացում ունեցած է, դժբախտաբար, մեզի հասած է ժամանակի շինութիւններէն միայն Գառնիի հեթանոսական տաճարը:


== Տե՛ս նաեւ ==
Փիլիսոփայութիւնը Հայաստանի Մէջ
Ապրիլ

Ապրիլ, տարուան չորրորդ ամիսը, ըստ Գրիգորեան օրացոյցի, ունի 30 օր։

Ապրիլը Յուլիսին, նահանջ տարիները՝ Յունուարին հետ կը սկսէ շաբաթուան նոյն օրը:


== Անուն ==
Ապրիլ ամսուան լատիներէն՝ Aprilis անունը կը ծագէ aperire բայէ եւ կը նշնակէ «բացում», նկատի առնելով, որ ապրիլին կը բացուին դաշտերու եւ ծառերու ծաղիկները։ Քանի որ հռովմեացիներու կարգ մը ամսանուններու շնորհուած են աստուածութիւններու անուններ, կարծիք կայ նաեւ, որ Ապրիլ իր անունն ստացած է Վեներայէն, նամանաւանդ, որ անոր Վեներալիումները կը սկսէին Ապրիլ ամսուան: Ինչպէս նաեւ Ապրիլ անունը, որ կը գրուէր նաեւ Aphrilis, յունական Ափրոտիթէի (Aphros) անունէն ծագած կը համարուի։ 
Ապրիլը հռովմէացիներու ամենէ վաղ օրացոյցին երկրորդ ամիսը եղած է մինչեւ Ianuarius-ը եւ Februarius-ը շուրջ Ք.ա. 700-ին աւելցնելը:
Ապրիլը կը համապատասխանէ՝ հին հայկական տոմարի, «Ահեկան» ամսուն։
Ապրիլի առաջին օրը կը նշուի՝ խաբելու օրը։
Ապրիլի 24-ին, Հայաստանի մէջ եւ ամբողջ սփիւռքի տարածքին կը նշուի՝ 1915 թուականին, Օսմանեան կայսրութեան մէջ իրականացուած, Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը։

Ապրիլ ամսուայ Կենդանաշրջանի նշաններն են՝
մինչեւ 20-ը՝ Խոյ
21-էն ետք՝ Ցուլ


== Զատիկ ==
Ապրիլ ամսուան կը նշուէ քրիստոնէական զատիկը՝
2017-ին Ապրիլ 16
2018-ին Ապրիլ 01
2019-ին Ապրիլ 21
2020-ին Ապրիլ 12
2021-ին Ապրիլ 04


== Նշանաւոր Օրերը ==
Ապրիլ 1
Կիպրոսի Ազգային Օր
Ասորիներու Նօր Տարի (Խա բ'Նիսան)
Ապրիլ 4
Անկախութեան Օր (Սենեկալ, Ֆրանսայէն 1960)
Ապրիլ 7
Առողջապահութեան Համաշխարհային Օր
Ապրիլ 10
Նօր Տարի
Թայլընտ
Լաօցիներու Նօր Տարի (Լաօս)
Ապրիլ 13
Նօր Տարի
Պիրմա
Քհմերներու Նօր Տարի (Քամպոճա)
Ապրիլ 14
Նօր Տարի (Պանկլատեշ)
Զիմպապուէի Անկախութեան Օր (Միացեալ Թագաւորութենէ 1980)
Ապրիլ 17
Անկախութեան Օր (Սուրիա, Ֆրանսայէն 1946)
Ապրիլ 22
Երկիրի Օր
Ապրիլ 23
Գերմանական Գարեջուրին Օր (Գերմանիա)
Ապրիլ 24
Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Օր
Ապրիլ 25
Ազատագրութեան Օր (Իտալիա)՝ որպէս Հիւսիսային Իտալիոյ ազատագրուեան օր՝ Նազիսթական Գերմանիայէն
ԱՆԶԱՔ-ի Օր (Աւսթրալիա եւ Նօր Զելընտ)
Ապրիլ 27
Ազատութեան օր (Հարաւային Ափրիկէ)
Ապրիլ 28-էն մինչեւ Մայիս 3՝ Ֆլորալիումներ (Անդիք Հռովմ)
Ապրիլ 29-էն մինչեւ Մայիս 5՝ «Ոսկի Շաբաթ» (Ճաբօն)
Ապրիլ 29-ին՝ Շոուայի Օր
Ապրիլ 30
Զինուած Ուժերու Օր (Վրաստան)
Դրօշակի Օր (Շուէտ)
Ճազի Համաշխարհային Օր (ԻՒՆԷՍՔՕ)
Պարսից Ծոցի Օր (Իրան)
Վերամիավորումին Օր (Վիեթնամ)
Ուալփուրկի Գիշեր (նաեւ՝ Վհուկներու Գիշեր, գերմաներէն՝ Walpurgisnackt, Եւրոպա, Միացեալ Նահանգներ)
Հին Աքրոբոլիս թանգարան

Հին Աքրոբոլիս թանգարան (յուն․՝ Παλαιό μουσείο της Ακρόπολης), եղած է հնագիտական թանգարան Աքրոբոլիսի տարածքին մէջ, Աթենք, Յունաստան։ Կառուցուած է ժայռի արեւելեան եզրի խորշին մէջ։ Կը համարուի Աթենքի ամենախոշոր հնագիտական թանգարաններէն մէկը։ Սահմանափակ տարածքի պատճառով յունական կառավարութիւնը 1980 թուականին նոր թանգարան կառուցելու որոշում առաւ։ Նոր Աքրոբոլիս թանգարանը կառուցուած է Աքրոբոլիսի ստորին հատուածին մէջ։ 2007 թուականին հին թանգարանը փակուեցաւ եւ բոլոր հին առարկաները տեղափոխուեցան նոր թանգարան, որ բացուեցաւ 20 Յունիս2009-ին։


== Պատմութիւն ==
Թանգարանին մէջ կը գտնուին աշխարհի հնագոյն յունական մասունքները, որոնք պեղումներու ժամանակ յայտաբերուած են Աքրոպոլիսի տարածքին մէջ։ Կառոյցի ճարտարապետը եղած է Փանակիս Քալքոսը։ Շինությիւնը կառուցուած է 1865-1874 թուականներուն։ 1950 թուականին շէնքի տարածքը ընդյալնուած է յոյն ժամանակակից ճարտարապետ Փաթրոքիոս Քարանաթինոսի կողմէ։
Աքրոբոլիսի թանգարանի մէջ կը գտնուին Աքրոբոլիսի հուշարձաններու քարէ արձաններ, պրոնզէ գործիքներ, պեղղուած առարկաներ։ Շինութիւնը կը գտնուի Աքրոբոլիսի հարաւ-արեւելեան անկիւնը։ 1974 թուականին վարչապետ Քոսթանթինոս Քարամանթիսը առաջարկած է կառուցել նոր թանգարան։ 2007 թուականին թանգարանին հին շէնքը փակուած է եւ տեղափոխուած է թանգարանին նոր շէնքը։


== Նոր շէնք ==

Աքրոբոլիս թանգարանի նոր շէնքը նախագծած են Պերնարտ Ճշումը եւ Միխալի Ֆոթիատեսը։ Կառուցուած է 2002-2007 թթ. Areopagitou փողոցին մէջ։ Հանդիսաւոր բացումը կատարուած է 20 Յունիս 2009-ին։ Առաջին տարին մուտքի վճարումը եղած է մէկ եուրո, այնուհետեւ՝ հինգ եուրո։


=== Վնասներ Աքրոբոլիսին ===
Հին Աքրոբոլիս թանգարանի դրենաժային խողովակները քայքայած են Աքրոբոլիսը, եւ Պարթենոնի փլուզման վտանգ կայ։


== Հաւաքածու ==

Թանգարանին մէջ կը պահուին իրեր, որոնք յայտնաբերուած են Աթենեան Աքրոբոլիսի տարածքէն, հիմնականորեն Պարթենոնէն, Էրեքտէյնոնէն, Փրոփիլէյներէն, Նիքէի տաճարէն, եւ Աթենքի հին տաճարէն։


== Տե՛ս նաեւ ==
Ակրոպոլիս


== Արտաքին յղումներ ==
Կաղապար:Commons category

Acropolis museum
Acropolis Museum: Moschophoros, Kritios Boy
Տօն Գիւտի Գօտիին Ս. Աստուածածինին

Տօն Գիւտի Գօտիին Ս. Աստուածածինին, Աստուածամօր պատկանած գօտիին գտնուելուն յիշատակութիւնն է։ 
Ե. դարու սկիզբը, Երուսաղէմի մէջ երեւան կու գայ, հանդիսաւոր կերպով Կոստանդնուպոլիս կը բերուի եւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ կը զետեղուի գօտին։ 
Հայ եկեղեցւոյ տօնացոյցը երկար տարիներ չէ յիշատակած Աստուածածնայ գիւտ գօտւոյ տօնը։ Ան կը սկսի Աստուածամօր յիշեալ տօնը նշել շնորհիւ Սիմէոն Երեւանցի Կաթողիկոսին։ Հայրապետը 1774-ին իր հրատարակած բարեփոխեալ տօնացոյցին մէջ կը հաստատէ եւ Ս. Աստուածածինի գօտիի գիւտը տօնել կը թելադրէ Ս. Կոյսին վերափոխման երրորդ Կիրակին։


== Արտաքին յղումներ ==
Տօն Ս. Աստուածածինի տուփի գիւտին
Լուի Պուսենար

Լուի Անրի Պուսենար (4 Հոկտեմբեր 1847(1847-10-04)[…], Էսկրեն, Լուարե - 11 Սեպտեմբեր 1910(1910-09-11) կամ 11 Նոյեմբեր 1910(1910-11-11), Օռլեան, Լուարե, Ֆրանսա), ֆրանսացի գրող, արկածային գրականութեան հեղինակ։


== Կենսագրութիւն ==
Պուսենար ծնած է Ֆրանսայի Էսքրէն քաղաքը՝ 1847-ին։ Ուսանած է Փարիզի մէջ եւ ստացած՝ բժշկական կրթութիւն։ Ֆրանքօ-պրուսական պատերզամի ժամանակ զօրակոչուած է եւ ծառայած է որպէս գունդի բժիշկ։ Շամպինիի մօտակայքը վիրաւորուած է։ Պատերազմէն ետք վերադարձած է Փարիզ եւ զբաղած գրականութեամբ։
1878-ին Պուսենար կը սկսի տպագրել իր առաջին վէպերը։ Ան ճամբորդած է տարբեր երկիրներ յատկապէս՝ Ափրիկէ, ուր  ծանօթացած է տեղի մշակոյթին ու բարքերուն հետ եւ գտած  նոր մտայղացումներ իր ստեղծագործութիւններուն համար։ Գացած է նաեւ Աւստրալիա եւ Քինիա։
1911-ին Ռուսիոյ մէջ 40 հատորով հրատարակուած են հեղինակին ստեղծագործութիւնները։ Հայերէնով հրատարակուած են «Ադամանդ որոնողները» եւ «Նաւապետ թոկից փախածը» վէպերը։