armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Every Teardrop Is a Waterfall

«Every Teardrop Is a Waterfall» (հայ.՝ Իւրաքանչիւր արցունք ջրվէժ է), անգլիական Քոլտփլէյ խումբին Mylo Xyloto ալպոմին առաջին երգը։ Թողարկուած է 3 Յունիս 2010-ին, Parlophone պիտակով, ամբողջ աշխարհին մէջ, իսկ երկու օր ետք Անգլիոյ մէջ։ 27 Յունիս-ին թողարկուած է Every Teardrop Is a Waterfall EP մինի-ալպոմին թուային տարբերակը։


== Երգին Մասին ==
Երբ երգը յայտնուեցաւ խումբի YouTube-ին պաշտօնական էջին վրայ, յառաջացաւ բացասական մեկնաբանութիւններ, որուն մէջ խումբին կը մեղադրէին, որ «Every Teardrop Is a Waterfall» գրագողութիւն է 1990-ական թուականներու յայտնի արժանթինական The Sacados Տենիս խումբէն կամ Փիթր Ալեանի «I Go to Rio» երգէն, գրուած 1976 թուականին։
Երգին բեմական առաջին ներկայացումը կայացած է BBC Radio 1, BBC Radio 2, BBC 6 Music, Absolute Radio и Xfm ռատիոկայաններէն, խումբը առաջին անգամ «Every Teardrop Is a Waterfall» երգը կատարած է Rock am Ring and Rock im Park փառատօնին ժամանակ, 4 Յունիս-ին, Նիւրնպըրկ, Գերմանիոյ մէջ։ Այնուհետեւ երգը կատարուած է Սթիւ Ճոպսի յուշ-երեկոյի ժամանակ, 19 Հոկտեմբեր 2011-ին, Apple-ի շէնքին մէջ, Քալիֆորնիոյ մէջ եւ 10 Նոյեմբեր 2011-ին, MTV European Music Awards բաց արարողութեան ժամանակ, Հիւսիսային Իրլանտա։
Երգը թողարկուելէ ետք ամերիկեան Billboard Hot 100 շարքին մէջ գրաւած է 29-րդ դիրքը, առաջին շաբաթուան ընթացքին 85 000 օրինակով վաճառուելէ ետք, գրաւած է 14-րդ դիրքը։ Անգլիական UK Singles Chart շարքին մէջ երգը գրաւած է մինչեւ 6-րդ դիրք։ Թողարկման պահէն իսկ երգը վաճառուած է 2,076,000 անգամ, ամբողջ աշխարհի տարածքին։
«Every Teardrop Is a Waterfall» երգը արժանացած է «Կրեմմի» մրցանակի, երկու անուանակարգերու մէջ՝ «Լաւագոյն Ռոք Կատարում» եւ «Լաւագոյն Ռոք Երգ»։


== Երաժշտական Տեսահոլովակ ==
«Every Teardrop Is a Waterfall» երգին տեսահոլովակը նկարահանած է բեմադրիչ Մեթ Ուայթքրոսը, որ խումբին հետ կ'աշխատէր 1999 թուականէն եւ նկարահանած էր բազմաթիւ տեսահոլովակներ, ինչպէս նաեւ «Lovers in Japan» եւ «Christmas Lights»։ Նկարահանումները տեղի ունեցած են 14 Յունիս 2011-ին եւ 15-ին Millennium Mills-ի մէջ։
Տեսահոլովակը կը սկսի Լոս Անճելեսի գործարար մասերէն մէկուն մէջ։ Խումբին անդամները կը նուագեն շէնքերու եւ փողոցներու ֆոնի վրայ։


== Երգացակ ==
Բոլոր երգերուն հեղինակն է գրած են Կար Պերիմենը, Ճոնի Պկլենտը, Ուիլ Չեմիպիոնը եւ Քրիս Մարդինը. 


== Շարքեր ==


== Տարեվերջեան Շարքեր ==


== Հաւաստագրեր ==


== Թողարկման Յաջորդականութիւն ==


== Արտաքին յղումներ ==
Страница сингла (անգլերէն) на официальном сайте Coldplay
Текст песни «Every Teardrop Is a Waterfall» (անգլերէն) на официальном сайте Coldplay
«Every Teardrop Is a Waterfall» Եություպի վրայ
Կատակերգութիւն

Կատակերգութիւնը որպէս գրական սեռ, գրական սեռի երկերը տեսակներու կը բաժնուին՝ ըստ իրենց հիմնական նիւթին, բայց մանաւանդ արտայայտած տրամադրութիւններու «գոյնին»։ Այդ տեսակները երեք են.

Ողբերգութիւն
Կատակերգութիւն
Տռամա20–րդ դարու նորութիւններէն, այս տեսակներուն վրայ, կրնանք աւելցուած նկատել շարժանկարի բեմագրութիւնը կամ սենարիօն։


== Ա. Ողբերգութիւն ==
Թատերգական այս տեսակը կը ցուցահանէ կեանքի պատկերներ՝ իրականութեան տխուր երեսներու խտացած ներկայացումով եւ անխուսափելի ողբերգական վերջաւորութեամբ (մինչ՝ այլ տեսակներ ողբերգական դրուագներ կը ներկայացնեն պարագայաբար միայն)։
Ողբերգութիւնը Հնադարու դիցաբանական ժամանակներէն ժառանգ հասած է հելլէն դասական գրականութեան։ Այդ դասական շրջանին (Ք.ա. 5–4–րդ դարեր) անիկա ստացած է իր առաջին գրական կայուն ձեւը։
Դիցաբանական խորքի վրայ, գլխաւոր գործող անձը՝ ողբերգական հերոսը, մարդկային արտասովոր տիպար էր առհասարակ։ Ան կ՛ապրէր ճակատագրական բախում մը, կը գործէր ճակատագրական սխալը, որ իր կործանումը կը բերէր։ Հետեւելով անհատական իր ճակատագրին, հանդիսատեսին մէջ ան կը ստեղծէր "կարեկցութիւն մը, որ "գեղագիտական յուզումին ու բարոյական իտէալին միացած՝ կ՛ունենար զգալի դաստիարակիչ ազդեցութիւն։
Հակառակ իրենց այս մասնայատկութիւններուն, Հնադարու հելլէն մեծ ողբերգակներու գործերը յաջողեցան ընել մարդկային–բարոյական ընդհանրական հարցադրումներ, որոնք իբր ժառանգութիւն փոխանցուեցան ու մնացին անփոփոխ՝ հետագայ դարերուն եւ հազարամեակներուն՝ տեսակի հոլովոյթին ու ձեւաւորումներուն մէջ։
Ողբերգութիւնը երկրորդ ծնունդ մը ունեցաւ «Նոր» ժամանակներուն, եւրոպական Վերածնունդի մթնոլորտին մէջ։ 16–րդ դարուն՝ Անգլիան (Ու.Շէյքսփիր), իսկ աւելի ետք՝ Ֆրանսան (Փ. Քորնէյ, ժ. Ռասին),Գերմանիան (Շիլլէր, Կէօթէ), Ռուսիա (Պուշկին) եւ այլն, նոր ձեւեր տուին անոր։
Հայ նոր գրականութիւնը, որուն առաջին քայլերուն՝ ողբերգութիւնը իբր տեսակ մօտեցած էր սպառման փուլին, չէ արտադրած ուշագրաւ ողբերգական գործեր։


== Բ. Կատակերգութիւն ==
Կատակերգութիւնը ամենածաւալունն է երգիծական շեշտ կրող տեսակներէն։ Ինչպէս այլ սեռերու երգիծական տեսակներու համար, անոր սկզբունքն է կեանքը դրսեւորել իր հեգնելի, ծաղրելի
կողմերուն, թերիներուն տեսանկիւնէն։ Դասական կատակերգութեան ծագումը, ինչպէս ողբերգութեանը, կը տեղադրուի հելլէնական հնադարուն (Արիստոֆանէս), փայլուն վերածաղկումով մը լատին գրականութեան ծաղկման դարերուն (Հռոմ)։
Հնադարու դասական այս կատակերգութիւնները ունէին թեմաթիք լայն ընդգրկում, մարդկային տիպարներու, բայց մանաւանդ հանրային կեանքի թերիներու մատնանշումով, երբեմն հանճարեղ երգիծական շեշտով։
Պէլըմի Եանկ

Պէլըմի Եանկ (անգլերէն՝ Bellamy Young, ծնած Amy Maria Young՝ 19 Փետրուար, 1970), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, արտադրիչ մըն է, ամէնէն շատ ճանչցուած իր Առաջին Կին Մէլի Կրէնդ կերպարի պատճառաւ ABC կայանի քաղաքական տրամա Scandal հեռուստաշարին մէջ (2012-ներկայ)։ 2014-ին՝ իր այդ դերով ան յաղթեց Critics' Choice Television Award for Best Supporting Actress in a Drama Series մրցանակը:


== Վաղ Կեանք ==
Եանկ ծնած է իբրեւ Էյմի Մարիա Եանկ Աշվիլ, Յիւսիսային Քարոլայնա, ԱՄՆ-ի մէջ եւ մեծցած է որդեգրուած: Իր մայրը եղած է իր ուսուցչուհին 6րդ դասարանէն 8րդ դասարան։ Ան իր անունը փոխած է, որովհետեւ արդէն կար Էյմի Եանկ մը դերասաններու ցանկին մէջ: «Պէլըմի» անունը որոշած է ի յիշատակ իր հօր ամէնէ մոտիկ ընկերոջ «Պիլ»-ի, ով իրեն հոգատար դարձած է իր հօր մահէն ետք:
Ան յաղթած է Յիւսիսային Քարոլայնայի մէջ աշակերտական մրցում մը, ինչ որ անոր տուած է ձրի ուսումի Աշվիլ Երկրորդական Վարժարանէն ներս, ուրկէ ետքը կ'աւարտէ 1987-ին: Ան բարձրագոյն ուսումը ստացած է Yale University համալսարանէն, սորվելով Անգլերէն լեզու եւ Թատրոն, հոնկէ ան կ'աւարտէ 1991-ին: Եանկ իր ամառներէն մէկը կ'անցնէ Անգլիոյ մէջ՝ Oxford University, ուր մաս կը կազմէ Անգլիական Ամերիկեան Տրամայի Ակադեմիային մէջ:


== Դերեր ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստաշարներ ===


=== Թատերական ===


== Տե՛ս նաեւ ==
Գայթակղութիւն (հեռուստաշար)
Քէրի Ուաշինկթըն
Հենրի Այըն Քուսիք
Քոլամպըս Շորթ
Տարպի Սթանչֆիլտ
Քէյթի Լոուզ
Կիլէրմո Տիազ
Ճէֆ Փէրի
Թոնի Կոլտուին
Ճաշուա Մալինա
Սքոթ Ֆոլի
Փորշա Տը Ռոսի
Քորնիլիըս Սմիթ
Ճո Մորթըն
Մաթեմատիկայի Հայկական Հանդէս

Մաթեմատիկայի հայկական հանդէս, հայկական գիտական հանդէս։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Խաշ

Խաշ, ջրիկ տաք ապուր։ Կ՛ուտեն միայն տաք։ Հայկական աւանդական ուտեստներէն մէկը, որ տարածուած է Կովկասի եւ Անդրկովկասի մէջ ու մեծ հաւանականութեամբ ունեցած է արարողական բնոյթ։ Ի սկզբանէ եղած է աղքատներու սնունդ։


== Խաշ անուանումը ==
«Խաշ» անուանումը, ըստ ամենատարածուած վարկածին, առաջացած է հայերէն «խաշել» բառէն, նոյն բառէն առաջացած են նաեւ այլ կերակրատեսակներու անուանումները (խաշլամայ, խաշու, խաշիլ)։


== Բաղադրութիւն ==

Խաշի պատրաստման մէջ կ՛օգտագործուին տաւարի ոտքեր (ինչպէս նաեւ խոզի, ոչխարի կամ նոյնիսկ հաւի), փորոք, սխտոր, աղ եւ կանաչի։ Մասերը մաքրելէն եւ լուալէն ետք (Հայաստանի մէջ աւանդաբար կը դնեն 10-12 ժամով հոսող ջուրի տակ), այն կը խաշեն 6-8 ժամ։ Սխտորը, աղն ու կանաչին կը մատուցուին սեղանին՝ կերակուրը համեմելու նպատակով։


== Աւանդութիւն ==
Խաշը աւանդաբար կ՛ուտեն առաւօտ շուտ՝ առատ կերուխումի յաջորդ օրը, մինչեւ նախաճաշը կամ անոր փոխարէն։ Ուտեստին հետ կը մատուցուի ճզմուած սխտոր, աղ, կտրտած բողկ։ Խաշը կ՛ուտեն լաւաշի, բողկի եւ տարբեր տեսակի կանաչիներու հետ։ Հայաստանի որոշ շրջաններու մէջ այն կ՛ուտեն ձեռքերով՝ նախապէս անոր մէջ բրդելով չոր լաւաշ։ Պնակը կը ծածկեն լաւաշով եւ ուտելու ընթացքին բանալով փոքրիկ անկիւն, լաւաշի կտորով կը հանեն կերակուրը։ Խաշ եփելու նախապատրաստական արարողութիւնը ընդհանրապէս կը սկսի երեկոյեան, որպէսզի առաւօտ շուտ պատրաստ ըլլայ եւ հրամցուի։ Աւանդաբար խաշը կ՛ուտեն տարուան ցուրտ եղանակին՝ ձմրան:


== Արտաքին յղումներ ==
Ինչպէ՞ս պատրաստել լաւ խաշ
87 (թիւ)

87 (ութսունեօթ), բնական թիւ է

Տարուայ 87րդ օրը Մարտ 28-ն է (նահանջ տարինեուն՝ Մարտ 27-ը)


== Թուագիտութիւն ==
առաջին չորս պարզ թիւերու քառակուսիներու գումարն է՝ 87=22+32+52+72
ուշագրաւ յատկութիւն՝ 84=5!-4!-3!-2!-1!


== Այլ ոլորտներում ==
յայտնի տրամաբանան գտնիլուկի (16 06 68 88 Կաղապար:·Կաղապար:· 98) պատասխանն է
87-ով ISBN ին մէջ կը նշուեն Դանիոյ հրատարակուած գիրքերը
87 գործիքով զուիցերական Giant անունով Wenger բանակային դանակը նշուած է Կինեսի մրցանիշներու գիրքին մէջ


== Տես նաեւ ==
1987 թուական
Շփայերի տաճար

Շփայերի տաճար (գերմաներէն՝ Speyerer Dom), կայսերական տաճար Գերմանիոյ Շփայեր քաղաքի մէջ (Ռայնլանտ Փֆալցի երկրամաս): Ռոմանական ոճի պահպանուած եկեղեցիներէն ամենամեծն է: Ըլլալով արքաներու եւ կայսրերու յուղարկաւորման վայր` տաճարը խորհրդանշեր է կայսերական իշխանութիւնը: Այն եւրոպական ճարտարապետութեան ամենանշանաւոր կառոյցներէն է, ռոմանական ամենագեղեցիկ տաճարներէն մէկը: 1981 թուականին հռչակուեր է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգութեան կոթող:


== Պատմութիւն ==

Տաճարը կառուցուեր է 1030-1061 թուականներուն Հռոմէական սրբազան կայսրութեան տարիներուն: Շինարարութիւնը սկսած է Քոնրատ II արքայի օրոք, շարունակուեր անոր որդւոյն` Հենրի III-ի օրոք եւ ի վերջոյ աւարտեր թոռան` Հենրի IV- օրոք` օծուելով իր կառավարման տարիներուն:
Այդ ժամանակ Շփայերի մէջ կ'ապրէր մօտ 500 մարդ, իսկ Շփայերի տաճարը աշխարհի խոշորագոյն շինութիւններէն մէկն էր շինարարութեան աւարտին: Այն ունէր նաեւ մասնակի քաղաքական նշանակութիւն, քանի որ անոր մեծութիւնը կը խորհրդանշէր կայսրի հզօրութիւնը:
Իր գոյութեան գրեթէ հազար տարիներու ընթացքին տաճարը բազմաթիւ անգամ վերանորոգուեր է ու վերակառուցուեր, փոխուեր է արտաքին տեսքը: Տաճարին պատուհասած ամենամեծ աղէտը տեղի ունեցեր է 1689 թուականին, երբ ֆրանսական Լուիս XIV արքայի զինուորները քանդեր են այն` թողնելով միայն պատերը եւ պղծել տաճարի մէջ գտնուող սրբութիւնները:
1772-1784 թուականներուն տաճարը վերականգնուած է, անոր աւելցնելով գաւիթ, սակայն ատկէ ետք կրկին գրաւուած եւ պղծուած ֆրանսացիներուն կողմէն:
1846-1853 թուականներին տաճարը հիմնանորոգուեր է, Պավարացի Լիուտվիկ I-ի միջոցներով զարդարուեր հսկայական որմանկարներով:Տաճարին մէջ տեղադրուած է երգեհոն, որուն հետ կապուած է գերմանացի նշանաւոր երգեհոնահարներու` Լիուտվիկ Տիորի եւ Լէո Քրամերի գործունէութիւնը:

Կառուցման եւ վերակառուցման փուլեր
		
		
		
		
		
		


== Թեքնիքական տուեալներ ==
Երկարութիւն - 134 մ
Միջին նաւի երկարութիւն - 33 մ
Նաւի երկարութիւն - 37.62 մ
Արեւելեան աշտարակներու բարձրութիւն - 71.20 մ
Արեւմտեան աշտարակներու բարձրութիւն - 65.60 մ


== Յուղարկաւորութիւններ ==

Խորանին կից դամբարանին մէջ թաղուած են գերմանական կայսրեր ու թագաւորներ: Անոնցմէ են.

Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Քոնրատ II (1039)
Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի III` Քոնրատ II-ի որդին (1056)
Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի IV` Հենրի III-ի որդին (1106)
Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի V (1125)
Պէաթրիս (1184), Ֆրիտրիխ I Շիկամորուսի կինը (1184) եւ նրա դուստր Ագնեսը
Գերմանիոյ արքայ Ֆիլիփ Շուապսքին` Ֆրիտրիխ I Շիկամորուսի որդին (1208)
Գերմանիոյ արքայ Ռուտոլֆ I Հապսպուրկ, (1291)
Գերմանիոյ արքայ Ատոլֆ Նասաու (1298)
Գերմանիոյ արքայ Ալպրեխտ I Հապսպուրկ` Ռուտոլֆ I-ի որդին (1308)


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Տաճարի պատկերասրահ
Արայիկ Յարութիւնեան

Արայիկ Յարութիւնեան (14 Դեկտեմբեր 1973(1973-12-14), Ստեփանակերտ, Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ պետական-քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետութեան գործող նախագահ, մեծ գործարար, Արցախի նախկին պետական նախարար,« Ազատ Հայրենիք» կուսակցութեան նախագահ, գիտարուեստական գիտութիւններու թեկնածու։
Ամուսնացած է, ունի երեք դուստր:


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Ստեփանակերտ։
1990-1994 թուականներուն ուսում ստացած է Երեւանի ժողտնտեսութեան հիմնարկին մէջ:
1995-ին աւարտած է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական բաժանմունքը:
1996-1998 թուականներուն ուսումը շարունակած է Արցախի պետական համալսարանի իբրեւ յետ-ընթացաւարտ ուսանող (postgraduate student) «Տնտեսագիտութիւն» մասնագիտութեամբ:
2013-ին պաշտպանած է ատենախօսութիւն եւ դարձած է գիտարուեստական գիտութիւններու թեկնածու:


== Վարած պաշտօններ ==
1992-ին  անդամագրուած է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնապաշտպանութեան ուժերուն եւ աշխոյժ մասնակցութիւն ունեցած է պատերազմական գործողութիւններուն: 
1995-1997 թուականներուն՝ Լեռնային Ղարաբաղի էքոնոմիքայի եւ ֆինանսներու նախարարի օգնական։
2005-2006 թուականներուն՝ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցութեան նամանախագահ։
2005-2007 թուականներուն՝ Ստեփանակերտի թիւ 4 ընտրատարածքի կողմէն ընտրուած է Լեռնային Ղարաբաղի չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամաւոր, եղած է «Հայրենիք» խմբակցութեան ղեկավար, խորհրդարանի ելեւմտական եւ տնտեսական կառավարման հարցերու մշտական յանձնաժողովի նախագահ:
2006-2007 թուականներուն՝ «Ղարաբաղ Կոլտ» փակ բաժնետիրական ընկերութեան գործադիր տնօրէն։
2007-ի Սեպտեմբեր 14-ին՝  Լեռնային Ղարաբաղի Նախագահի հրամանագիրով նշանակուած է Լեռնային Ղարաբաղի վարչապետ։
2012-ի Սեպտեմբեր 14-ին՝  Լեռնային Ղարաբաղի Նախագահի հրամանագրով նշանակուած է Լեռնային Ղարաբաղի վարչապետ։
2017-ին Սեպտեմբեր 25-էն՝ Արցախի Հանրապետութեան պետական նախարար։
2018-ի Յունիս 6-ին՝ Արայիկ Յարութիւնեան ազատ կացուցուած է Արցախի Հանրապետութեան պետական նախարարի պաշտօնէն՝ իր դիմումին համաձայն, ապա նշանակուած է Բակօ Սահակեանի յատուկ յանձնարարութիւններու գծով խորհրդատու:
2020-ին կայացած նախագահական ընտրութիւններու գլխաւոր թեկնածու:
Արցախի Հանրապետութեան գործող նախագահ:


== Պարգեւներ ==
Պարգեւատրուած է․ 

«Մարտական Խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով,
«Գրիգոր Լուսաւորիչ» շքանշանով (Լեռնային Ղարաբաղի նախագահի թիւ 198-Ա հրամանագիր 30.08.2016-ին),
«Շուշիի ազատագրման համար» մետալով (Լեռնային Ղարաբաղի նախագահի թիւ 39 հրամանագիր 08.05.2003-ին):
Ուղղական հոլով

Ուղղական Հոլով, գոյականներու ուղղական հոլովը կը ցուցնէ բան մը ընող կամ եղող առարկան։
Ուղղական հոլովով դրուած բառերը կը պատասխանեն ո՞վ, ի՞նչ(ը) հարցումներուն։ Վարդանը կը նկարէ։ Գրիգորը կը սորվի դասը։ Ծառը կը ծաղկի։ Այս նախադասութեանց մէջ Վարդանը, Գրիգորը, ծառը գոյականները գրուած են ուղղական հոլովով։ Ասոնք կը ցուցնեն նկարող, սորվող, ծաղկող առարկան եւ կը պատասխանեն ո՞վ, ի՞նչը հարցումներուն։
Եզակի ուղղականը բառի ուղիղ ձեւն է, անիկա հոլովական վերջաւորութիւն չի ստանար (կրնայ միայն յօդ ստանալ)։
Ուղղականը ենթակայի հոլովն է։ Ենթական միշտ կը գրուի ուղղական հոլովով։ Օրինակ՝ Վարդը կարմիր է, Գետը կը հոսի, Անձրեւը կը տեղայ, Արեւը կը լուսաւորէ նախադասութեանց մէջ վարդը, գետը, անձրեւը, արեւը ուղղական հոլովով գրուած գոյականները ենթակայ են։
Ուղղական հոլովով կը գրուին նաեւ նախադասութեան այլ անդամներ։
Պետրոսը լաւ վարպետ մըն է նախադասութեան մէջ ուղղականով գրուած է ոչ միայն Պետրոսը ենթական, այլեւ վարպետ բառը, որ ստորոգեալի մաս է։
Վարպետ բառը դարձեալ ուղղական հոլովով է եւ Պետրոսը ենթակային գոյական որոշիչն է։
Մարզ

Մարզ (լատ.՝ regio), վարչատարածքային կամ երբեմն ֆիզիկաաշխարհագրական մաս։ Ան կրնայ ըլլալ առաջին աստիճանի միաւոր, երբ պետութիւնը ուղղակիորեն բաղկացած է մարզերէն, եւ երկրորդական, երբ մարզերը կը մտնեն նահանգներուն մէջ:
Աստանա

Նուր֊Սուլթան, 1997 թուականի Դեկտեմբեր 10-էն Ղազախստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաքն է։ Քաղաքի բնակչութիւնը ըստ 2010 թուականի Յուլիս 1-ի տուեալներով կը կազմէր 705 897 մարդ։ Բնակչութեան քանակով Նուր֊Սուլթանը Ղազախստանի երկրորդ քաղաքն է Ալմաթայէն ետք։


== Բնակչութիւն ==


== Քոյր-քաղաքներ ==
 Թուրքիա Սթամպուլ, Թուրքիա
 Թուրքիա Իզմիր, Թուրքիա
 Թուրքիա Անկարա, Թուրքիա
 Ռուսաստան Մոսկուա, Ռուսաստան
 Ռուսաստան Քազան, Ռուսաստան
 Ռուսաստան Սենթ Պեթերսպուրկ, Ռուսաստան
 Ուքրանիա Քիեւ, Ուքրանիա
Կաղապար:Country data Հորդանան Ամման, Յորդանան
Կաղապար:Country data Լատվիա Ռիկա, Լաթվիա
 Լեհաստան Կտանսք, Լեհաստան
 Լեհաստան Վարշաւա, Լեհաստան
Կաղապար:Country data Վրաստան Թիֆլիս, Վրաստան
Կաղապար:Country data ՄԱԷ Տուպայ, ԱՄԷ
Տոլեդո

Տոլեդո (սպ.՝ Toledo), Սպանիաի պատմական քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչութինը մոտ 80 810 հազար է։ Տոլէդո Կաստիլիա-Լա Մանչաի մայրաքաղաքն է։ Տոլեդոն Համաշխարհային ժառանգութիւն է։
Մանուէլ Մկրեան

Մանուէլ Մկրեան, հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ստացած է դեղագործական կրթութիւն եւ որպէս դեղագործ աշխատած է։ 1914 թուականի Յուլիսին, ի թիւս բազմաթիւ հայ մտաւորականներու, բանտարկուած է Կեսարիոյ բանտին մէջ։ Բանտէն ներս խնամք ու բժշկական օգնութիւն ցուցաբերած է թուրքերու խոշտանգած բանտարկեալ հայերուն։ Խնամած եւ բուժած է նաեւ սարսափելի խոշտանգումներէ արիւնահոս վէրքեր ստացած՝ Համբարձում Պոյաճեանին (Մեծն Մուրատ)։


== Գրականութիւն ==
Յուշարձան, Ֆրանսա, 1930։
Լազեան Գաբրիէլ, Յեղափոխական դէմքեր, Գահիրէ, 1945։
Լազեան Գաբրիէլ, Դէմքեր հայ ազատագրական շարժումէն, Գահիրէ, 1949։
Աւօ, Յեղափոխական Ալպոմ, Հալէպ, Գ. շարք, 1960, թ. 5 (29)։
Սիրվարդ (Եղիա Գրիգորեան), Մեծն Մուրատ (Համբարձում Պոյաճեան), Կեանքն ու գործունէութիւնը, Երեւան, 1991։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
ՀՊՃՀ Լրաբեր

Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի լրաբեր, գիտական եւ մեթոդաբանական յօդուածներու ժողովածու։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Գրական սերունդ

«Գրական սերունդ», խորհրդային շրջանի հայկական գրական-գեղարուեստական, քննադատական ամսագիր։ Հայաստանի գրողներու միութեան եւ ՀԼԿԵՄ «Գրական սերունդ» ամսագրի շապիկը։ Հանդիսացած է ԿԿ-ի օրգան։ Հրատարակուած է 1934-1936 թուականներուն, Երեւանի մէջ։
Անդրադարձած է գրական վարպետութեան, մարքսլենինեան ագիտացիայի հարցերով։ Տպագրած եւ գրախօսած է երիտասարդ գրողներու գործերը, պատմած նշանաւոր հեղինակներու ստեղծագործական ուղիի մասին։ Ամսագրին մէջ հրատարակուած են ուսուցողական արժէք ունեցող նիւթեր, նմուշներ ռուս եւ եւրոպական դասականներու երկերէն։ Անդրադարձած է նաեւ գրական երիտասարդութեան դաստիարակութեան հարցերուն։
Կամսարեան

Կամսարեան, հայկական մականուն։


== Մականունը կրողներ ==
Արտակ Կամսարեան (9-րդ դարու կէս - 10-րդ դարու սկիզբ), հայ իշխան Կամսարականներու իշխանական տոհմէն, Պահլաւունիներու իշխանական տոհմի նախապապ-հիմնադիրը։


== Գրական հերոսներ ==
Արմէն, Սահակ, Սոնա Կամսարեաններ, Վարդգէս Պետրոսեանի «Մենաւոր ընկուզենին» վէպի հերոսներ։
Հայկազն Գ. Ղազարեան

Հայկազն Գ. Ղազարեան (20 Մայիս 1892, Սեբաստիա - 21 Սեպտեմբեր 1972), իրաւաբան, խմբագիր եւ թարգմանիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Հայկազն Գ. Ղազարեան ծնած է Սեբաստիա։ Տեղւոյն ազգային Արամեան վարժարանը աւարտելէ ետք, կը հետեւի ֆրանսական Գոլէժ տէ Քառանթ Մարթիրի դասըն­թացքներուն։ Ապա կը հետեւի Կ. Պոլսոյ պետական համալսարանի իրաւաբանական եւ օտար լեզուներու ճիւղերուն, զորս կ՚աւարտէ 1914 թուականին, ու կը մտնէ Պահեստի Սպայից Վարժարանը։ Որպէս մարզիչ կը պաշտօնավարէ Էտիրնէի մէջ։ Զինադադարէն ետք, երեք տարի կը ծառայէ անգլիական ծովային հրամանատարութեան կեդրոնին մէջ, որ այդ ատեն կը գտնուէր թրքական ծովային նախարարութեան շէնքին մէջ։ Այստեղ Ղազարեան առիթը կ՚ունենայ ծանօթանալու թրքական շարք մը փաստաթուղթերու, որոնք կը վերաբերէին հայերու հալածանքին, հայ սպաներու եւ զինուորնե­րու տարագրութեան եւ սպանութեան, անոնց ընտանիքներուն տա­րագրութեան, թուրք զինուորականերու կողմէ հայոց տուներու գրաւման, եւլն., ինչպէս նաեւ միջ֊նախարարական շրջաբերականներու։
Անցնելով Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, քանի մը տարի Նիւ Եորքի մէջ աշխատելէ ետք կը փոխադրուի Պոսթըն, ուր մօտաւորապէս 30 տարի կ'աշխատի «Հայրենիք»ի մէջ, նախ՝ որպէս խմբագրական մարմնի անդամ, ապա՝ վարչական ժողովի։ Երիտասարդ թուրքերու քաղաքական գործունէութեան մա­սին ունեցած խոր ծանօթութիւնը, ինչպէս նաեւ իր տրամադրութեան տակ գտնուող բազմաթիւ փաստաթուղթերը մեծապէս նպաստած են Հայկազն Գ. Ղազարեանի՝ զինուած իրաւաբանական ու­սումով եւ բազմաթիւ լեզուներու ծանօթութեամբ, ձեռնարկելու Երիտասարդ Թուրքերու հայասպան քաղաքականութիւնը փաստերու լոյսին տակ քօղազերծելու աշխատանքին։ Տարիներու ընթացքին այս ուղղութեամբ գրած անոր ուսումնասիրութիւնները ամփոփուսօ են «Ցեղասպան թուրքը» (Պէյրութ, 1968) խորագրով հատորին մէջ։
Հայկազն Գ. Ղազարեան մահացած է Սեպտեմբեր 21, 1972ին։


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս , Հատոր Գ., Պէյրութ, 1972, էջ 315-316։
Մատթէոս Գալպեան

Մատթէոս Գալպեան


== Կենսագրութիուն ==
Մատթէոս Գալպեան ծնած է Տիգրանակերտ, 1904-ին։ Պէյրութ եկած 1913-ին՝ որպէս ուսանող Ամերիկեան Համալսարանի։ Երկու տարի հետեւած՝ սոյն համալսարանի Դեղագործական ճիւղին, ապա կ'ընտրէ Ատամնաբուժութիւնը, որմէ շրջանաւարտ կ'ըլլայ 1925-ին։ Առանց իսկ դարմանատուն բանալու, նախասիրութիւնն ունենալով առեւտուրի, կը զբաղի գորգի վաճառականութեամբ, գործ մը զոր մինչեւ այժմ կը շարունակէ։
Կը բերէ իր մասնակցութիւնը ազգային գործերու։
1943-45 պէյրութահայ, համակուսակցական համերաշխական ատենապետ՝ Տնտեսական խորհուրդի եւ վարչական Հ.Բ.Ը.Մ.ի Տեղական մասնաժողովին։
Այս համերաշխական մթնոլորտին մէջ իր եւ իր ընկերներուն գործունէութիւնը կու տայ լաւագոյն արդիւնքը:
Սիան

Սիան (չինարէն՝|西安||Xī'ān|Սիան), քաղաք՝ Չինաստանի Շաանսի նահանգին մէջ։ Սիանը ունի շատ հին պատմութիւն։ Ան հիմնուած է աւելի քան 3100 տարի առաջ։ Երկրի՝ 13 դինաստիաներու կառավարութեան ժամանակ, եղած է Չինաստանի մայրաքաղաքը։
Գրիգորիս Պալաքեան

Գրիգորիս Եպս. Պալաքեան (4 Փետրուար 1877(1877-02-04), Եւդոկիա, Սեբաստիոյ Նահանգ (վիլայէթ), Օսմանեան Կայսրութիւն - 8 Հոկտեմբեր 1934(1934-10-08), Մարսէյլ), եկեղեցական, ազգային եւ հասարակական գործիչ։ Ապրիլ 24-ին ձերբակալուած ու աքսորուած դէմքերէն մէկը։


== Կենսագրական գիծեր ==
Պալաքեան եղած է իր սերունդի հայ առաջատար մտաւորականներէն: Գերմանիոյ մէջ ուսանելէ ետք, 1901-ին ձեռնադրուած է կուսակրօն եկեղեցական եւ ծառայած է Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ` իբրեւ պատուիրակ Եւրոպայի եւ յատկապէս Ռուսիոյ համար:
Ան դարձած է Հարաւային Ֆրանսայի առաջնորդ եպիսկոպոսը: Մահացած է 1934-ին,  Մարսէյի մէջ:
Ապրիլ 24-ին, Գրիգորիս վրդ. Պալաքեան ձերբակալուած է Կոստանդնուպոլսոյ հայ համայնքի շուրջ 250 այլ մտաւորականներու եւ ղեկավարներու հետ: Այս ձերբակալութիւնը Պալաքեանի համար սկիզբը եղած է չորս տարուան անսահման տառապանքի, որուն ընթացքին ան դարձած է արիւնալի դէպքերու ականատեսն ու մասնակիցը:


== Աշխատութիւններ ==
Պալաքեան հեղինակ է բազմաթիւ գիրքերու, որոնցմէ քանի մը հատը կը բռնագրաւուին Թուրքիոյ կառավարութեան կողմէ 1915-ին, քանի մը հատն ալ կորսուած են այդ տարուան իրադարձութիւններուն պատճառով:
Ան յաջողած է Մեծ Եղեռնին վերապրիլ եւ տարագրութեան իր փորձառութիւնը արձանագրել «Հայ Գողգոթա»յի երկու հատորներուն մէջ, որոնցմէ երկրորդը լոյս տեսած է յետմահու։
Հայ վարդապետը կենդանի պատկերներով ներկայացուցած է վերապրողներու, օտար ականատեսներու, կոտորածներուն մասնակից դարձած թուրք պաշտօնատարներու գործերն ու խօսքերը։
Գուլպայ

Գուլպա, հագուստի համալիրի մաս՝ ոտքերու հագնելիք։ Հայաստանի յատնի է տակաւին ուրարտական շրջանին։ Կը հագնին տղամարդիկ եւ կիները։ Կը գործեն շիւղերով եւ հլունով։ Կը լինին բրդից, բամպակի, այծի մազի խաւին։ Կան կարճաճիտ, երկարաճիտ, թաթով եւ անթաթ։ Գուլպան կը նախշազարդուի խորհրդանշանայյին իմաստներ ունեցող բուսական, կենդանական եւ երկրաչափական նախշերով։ Կազմուած նորահարսի օժիտի մէկ մաս, եղած է նուիրատւութեան առարկայ։


== Աղբիւրներ ==
Հարուածային ֆիզկուլտուրնիկ

«Հարուածային ֆիզկուլտուրնիկ», խորհրդային շրջանի մարզական բովանդակութեան հայկական ամսագիր։ Հանդիսացած է ՀԽՍՀ ֆիզկուլտուրայի գերագոյն եւ Երեւանի քաղաքային խորհուրդներու օրգանը։ Լոյս տեսած է 1932-1934 թուականներուն, Երեւանի մէջ։ Խմբագիրներ՝ Ա. Արզումանեան, Ա. Հախումեան, Ա. Տէմեան։
Լուսաբանած Է հանրապետութեան եւ մայրաքաղաք Երեւանի մարզական առօրեան, գովազդած առանձին մարզաձեւեր, ներկայացուցած մարզական տարբեր ձեւերուն մէջ յաջողութիւններու հասած հայ եւ խորհրդային այլ մարզիկներու։
Մեծ ուշադրութեան նուիրած է Խորհրդային Հայաստանի մէջ աշխատաւորութեան ֆիզիկական դաստիարակութիւնը։
13 Փետրուար

13 Փետրուար, տարուան 44-րդ օրն է։

 12 Փետրուար  13 Փետրուար  14 Փետրուար 


== Դէպքեր ==
1668, Սպանիոյ կողմէ Փորթուկալ տարածքը ճանչուեցաւ անկախ երկիր
1918, Ռուսիոյ տարածքին մէջ կը մտցուէ Գրիգորեան օրացոյցը, ըստ որի 1918 Յունուարի 31-ի չորեքշաբթի օրուան յաջորդող հինգշաբթի օրը կը համարուի ոչ թէ որպէս Փետրուար 1, այլ՝ Փետրուար 13
1931, Նիւ Տէլհին դարձաւ Հնդկաստանի մայրաքաղաք
1934, խորհրդային «Չելիւսքին» նաւը խորտակուեց Հիւսիսային ովկիանոսին մէջ
Ողիմպիական խաղեր՝
1972, XI Ձմեռնային Ողիմպիական խաղերու փակման արարողութիւնը (Սափփորոյ, Ճափոն)։
1980, մեկնարկեցին XIII Ձմեռնային Ողիմպիական խաղերը (Լէյք Փլէյսիտ, Միացեալ նաահնգներ)
1988, XV Ձմեռնային Ողիմպիական խաղերու բացումը (Կալկարի, Գանատա)։
1983, Իտալիոյ Թուրինի սինեմային մէջ ծագած հրդեհի զոհ կը դառնայ 64 մարդ
2014, Հայաստանի ֆութպոլի ազգային հաւաքականը ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղիւսակին մէջ հասաւ աննախադէպ՝ 30-րդ տեղ


== Ծնունդներ ==
1872, Գէորգ Ծ. Վ. Թուրեան,  (անյայտ կորսուած1915-ին), հոգեւորական, կրթական մշակ
1903, Ժորժ Սիմենոն (ֆրանսերէն՝ Georges Simenon, մ.1989),Պելճիքացի գրող
1956, Փիթըր Հուք (անգլերէն՝ Peter Hook, պրիթանացի երաժիշտ


== Մահեր ==
1927, Քիպրիթճեան(ծն.անյայտ), հայ բժիշկ
1938, Գէորգ Ալիխանեան (ծն.1897, Թիֆլիս), պետական գործիչ
1966,Յովսէփ Փուշման (անգլերէն՝ Hovsep Pushman, ծն.1877, Տիարպեքիր), ամերիկահայ նկարիչ
1996, Սպարտակ Կնտեղցեան (ծն.՝ 1924), ճարտարապետ


== Տօներ ==
Տէրնտես