armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարճըրի Յովսէփեան

Մարճըրի Յովսէփեան-Տոպքին (անգլերէն՝ Marjorie Housepian-Dobkin, 21 Նոյեմբեր 1922, Նիւ Եորք - 8 Փետրուար 2013, Նյու Ջերսի), ամերիկահայ պատմաբան, Նիւ Եորքի Քոլումպիոյ համալսարանի Պարնարտ գոլէճի գրականութեան դասախօս եւ ուսմանց օգնական տեսուչ։


== Կենսագրութիւն ==
Մարճըրի Յովսէփեան ծնած է 1922 թուականին Նիւ-Եորք Մեծ Եղեռնէն մազապուրծ յայտնի բժիշկ եւ հանրային գործիչ Մովսէս եւ Մաքրուհի Յովսէփեաններու ընտանիքէն ներս։ Պապը զոհուած է Զմիւռնիոյ ջարդերուն ժամանակ։ 1944 թուականին աւարտած է Պարնարտ քոլէճը։ 1957-1993 թուականներուն եղած է նոյն քոլէճի գրականութեան դասախօս եւ ուսմանց օգնական տեսուչ։
Մարճըրի Յովսէփեան ասպարէզ մտած է որպէս գրող։ Ամերիկեան եւ անգլիագիր հայկական մամուլին մէջ տպագրած է պատմուածքներ հայկական կեանքէն, ինչպէս՝ «Տատիկիս Աղօթագիրքը» նորավէպը։ 1956 թուականին հայկական նիւթով առաջին վէպը, ամուսնին՝ գրող Մաչպի Տոպքինի հետ, գրած է «Սիրառատ Տունը» (A Houseful of Love), որուն հերոսները նոյնպէս մեծ մասամբ հայեր են։ Այս վէպն արժանացած է մի քանի հրատարակութեան, 1957-ին «Նիւ Եորք Թայմզի» ամէնէն ծախուող գիրքերու ցանկին մաս կազմած է, տպագրուած Լոնտոնի մէջ ու թարգմանուած է զանազան լեզուներու՝ նորվեգերէն, գերմաներէն, իտալերէն եւ ճափոներէն։


== Աշխատութիւններ ==
Սակայն, ան յատկապէս յայտնի դարձած է 1966-ին գրած ընդարձակ յօդուածով՝ «Չյիշուող ցեղասպանութիւնը» (The Unremembered Genocide), որ լոյս տեսած էր հրէական ծանօթ հանդէսին՝ “Commentary”ի մէջ, ժամանակի մը, երբ Հայոց Ցեղասպանութեան ուսումնասիրութիւնը տակաւին մոռացութեան մատնուած էր, «Խաղաղութեան Առաջնահերթութիւնը» (1969), «Ի՞նչ Ցեղասպանութիւն, Ի՞նչ Ողջակիզում։ Լուրեր Թուրքիայէն, 1916-1923», 1984, «Ճորճ Հորթըն եւ Մարք Լ. Պրիսթոլ. ընդդիմադիր ուժեր ԱՄՆ-ի մէջ։ Արտաքին քաղաքականութիւն 1919-1923», բոլորը՝ անգլերէն, եւ այլն։ Աշխատութիւնները մասնաւորապէս նուիրւած են 1915-1923-ին Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած Հայոց Ցեղասպանութեան ու տեղահանութեան։ Անոր հիմնական աշխատութիւնը՝ «Զմիւռնիա 1922։ Մի քաղաքի կործանումը» (The Smyrna Affair), լոյս տեսած է Լոնտոնի մէջ 1972-ին, ունեցած մի քանի հրատարակութիւններ, վերջինը՝ 1988 թուականին. թարգմանուած է նաեւ յունարէնի) նուիրոած է Թուրքիոյ այդ ծովափնեայ քաղաքի յոյն եւ հայ բնակչութեան ողբերգութեան։ Գիրքը հաւաստի պատմական ուսումնասիրութիւն մըն է, գրուած դէպքերու ականատես ու մասնակից հայերու, ամերիկեան դիւանագէտներու եւ միսիոներներու յուշերու, նամակներու ու վկայութիւններու հիման վրայ


== Պարգեւներ, կոչումներ ==
«Անանիա Շիրակացի մետալ»
Ուիլսոն գոլէճի պատուաւոր դոկտոր


== Արտաքին յղումներ ==
Armenian Center at Columbia University Honors Marjorie Housepian Dobkin
Marjorie Housepian in WorldCat database
Marjorie Housepian Dobkin, Smyrna 1922: The Destruction of a City, Newmark Press, New York (1988), Softcover, 275 pp
Գէորգ Ա. Սարաֆեան

Գէորգ Ա. Սարաֆեան, (1889,Այնթէպ-Սեպտեմբեր 6 1975 ), ուսուցիչ եւ խմբագիր:


== Կենսագրութիւն ==
Գ.Ա. Սարաֆեան ծնած է Այնթէպ, 1889-ին: Նախնական եւ երկրորդական ուսումը կը ստանայ տեղւոյն Վարդանեան կրթարանին մէջ, որուն ընթացքը աւարտելէ անմիջապէս ետք, ուսուցչական պաշտօնով կը հրաւիրուի նոյն հաստատութեան կողմէ։1910-ին կ՚անցնի Պոսթոն, ուր մուտք կը գործէ Պրիճուոթըրի Պետական Ուսուցչանոցը, որուն ընթացքը աւարտելէ ետք կը նուիրուի ուսուցչական ասպարէզին: 1923-ին կը նշանակուի Քալիֆորնիոյ Լա Վեռն Գոլէճի օտար լեզուներու եւ գրականութեան ուսուցչապետ: 1929-ին Հարաւային Քալիֆորնիոյ Համալսարանէն կը վկայուի Դոկտոր Փիլիսոփայութեան աստիճանով: Յաջորդող տարիներուն, Գ.Սարաֆեան նախ կը վարէ Հարաւ. Քալիֆորնիոյ Համալսարանի մանկավարժական բաժանմունքի ուսուցչապետութիւնը, եւ ապա՝ մինչեւ 1950 համալսարանի Ուսուցչանոցի վարիչ տնօրէնի պաշտօնը:
Մանկավարժական իր ասպարէզին զուգահեռ, Գ.Սարաֆեան նաեւ կը զբաղի հրապարագրութեամբ, ինչպէս նաեւ Մանկավարժական-Հոգեբանական հարցերու ուսումնասիրութեամբ: Որպէս խմբագիր կամ յօդուածագիր ան կ'աշխատակցի Պոլսոյ Արեւելք-ին, Պոսթոնի Այգ-ին, Նիւ Եորքի Կոչնակ-ին Քալիֆորնիոյ Նոր Կեանք-ին:
Մանկավարժական ու հոգեբանական հարցերու նուիրուած իր հատորներէն անկախ, Գ.Սարաֆեան անգլերէն լեզուով կը հրատարակէ Մանկավարժութեան Պատմութիւնը Հայաստանի Մէջ (Լա Վեռն Լիտըր, 1930) ուսումնասիրութիւնը, որ 1953-ին, Պուէնոս Այրէսի մէջ կը վերահրատարակուի սպաներէն լեզուով, ինչպէս նաեւ կ'աշխատասիրէ ու կը խմբագրէ Պատմութիւն Անթէպի Հայոց Ա. եւ Բ. հատորները (Լոս Անճելոս, 1953):
Գ.Սարաֆեան կը մահանայ 6 Յունիս 1975-ին:


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր Զ., Պէյրութ, 1977, էջ 357-358։
Լոյս (թերթ, Նոր Նախիջեւան)

«Լոյս», գրական-հասարակական շաբաթաթերթ։ Լոյս կը տեսնէ 1910-1914 թուականներուն, Նոր Նախիջեւանի մէջ։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Գ. Ռէիզեան։ Լուսաբանած է հասարակական, կրթական եւ մշակութային իրադարձութիւնները։ Հայկական հարցի լուծման միակ ճանապարհ համարած է պրոռուսական կողմնորոշումը։
Անդրադարձած է գիւղատնտեսական եւ արհեստագործական դպրոցներու ստեղծման անհրաժեշտութեան, զբաղուած մանկավարժական հարցերով։ Տպագրած է Ա. Ծատուրեանի, Յ. Յովհաննիսեանի, թարգմանաբար՝ Մ. Լերմոնտովի, Ա. Չեխովի եւ արեւմտաեւրոպական գրողներու գործերը։ Յոդուածներ նուիրած է Ի. Աբովեանի, Մ. Նալպանտեանի, Ռ. Պատկանեանի գրական-հասարակական գործունէութեան, տպագրած Հ. Աճառեանի «Արեւմտահայ գրական դէմքեր» յօդուածաշարը։
Chandelier (երգ)

«Chandelier», աւստրալացի երգչուհի-երգահան Սիայի երգն է։ Այն թողարկուած է 2014 թուականի 17 Մարտին, որպէս անոր «1000 Forms of Fear» կոչուող թուով վեցերորդ ալպոմի առաջին կառավարող երգ։ Երգը գրուած է Սիա Ֆուրլերի եւ Ճեսսի Շաթքինի կողմէ, ով նաեւ երգի արտադրիչն է Կրեկ Քարսթինի հետ։
Երգը ընդահնրապէս դրական արձագանքներ ստացած է երաժշտական քննադատներու կողմէ, որոնցմէ շատերը բարձր ձեւով գնահատած են Սիայի ուժեղ ձայնը եւ անոր կատարած աշխատանքը երգին վրայ։


== Երգի Կառուցուածք ==
«Chandelier»-ը ելեկտրոփոփ ժանրի պալլատ է, որ նաեւ կը ներառէ տարբեր հիփ հոփ, ելեքթրօնիքա, R&B եւ ռեկկի ժանրերէն: Երգը կը պատմէ երեկոյթներէն եւ զուարճանքներէն յոգնած աղջկայ մը մասին: Երգի կրկներգին Սիան կ'երգէ․ «Ես պիտի օրօրուիմ աշտանակէն/ես պիտի ապրիմ այնպէս, կարծես վաղը գոյութիւն չունի, կարծես գոյութիւն չունի այդ» ("I'm gonna swing from the chandelier, from the chandelier/ I'm gonna live like tomorrow doesn't exist, like it doesn't exist"): Քննադատներէն ոմանք երգի երաժշտական ոճը համեմատած են երգչուհի Ռիհաննայի երգերուն հետ:


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որու բեմադրիչներն են Սիան եւ Տանիէլ Էսքիլը, թողարկուած է 2014 թուականի 6 Մայիսին: Տեսահոլովակը MTV Video Music Awards 2014 մրցանակաբաշխութեան ստացած է «Լաւագոյն Պար»-ի մրցանակը, ինչպէս նաեւ առաջադրուած եղած է «Տարուայ Տեսահոլովակ» անուանակարգին մէջ, սակայն չէ յաղթած:


== Արտաքին յղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը
Պարի Միջազգային Օր

Պարի Միջազգային Օր, 1982 թուականէն ի վեր ամէն տարի Ապրիլ 29-ին` Թատրոնի միջազգային հիմնարկի եւ Պարի միջազգային կոմիտ՝ի նախաձեռնութեամբ կը նշուի Պարի միջազգային օրը: իսկ 1995 թուականէն կը նշուի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի բարձր հովանիին ներքոյ։ Օրը նուիրուած է պաիր բոլոր ոճերուն։ Տարիներ շարունակ աշխարհով մէկ սփռուող պարի միջազգային օրուան ուղերձը կը հեղինակէ պարարուեստի որեւէ ականաւոր ներկայացուցիչ: Ամսաթիւը չէ կապուած ուղիղ յատուկ անձի կամ որոշ պարի մը, թէպէտեւ այդ նաեւ Ֆրանսացի պարուհի, պալէի վարպետ բարեկարգիչ, եւ պալէի տեսաբան «Ժան Ժորժ Նովեր»ի (Jean-Georges Noverre (1727-1810)) ծննդեան օրն է


== Օրուան Թեմաներ ==
Եւրոպայի երկիրներուն մէջ ապրիլ 29-ը կը նշուի պետական մակարդակով եւ ամէն տարի տօնը կ՛ունենայ խորհուրդ մը եւ կամ կը նուիրուի ինչ որ բանի մը։

2010, նուիրուած էր աշխարհի բոլոր մանուկներուն։
2011, նուիրուած էր արդիական պարի մասնագէտներուն։
2012, նուիրուած էր պարային բուժման։
Գաբրիէլ Մոլոյեան

Գաբրիէլ Մոլոյեան (ծնած է 1933 Պէյրութ, Լիբանան): Լրագրող, խմբագիր՝ «Արարատ» օրաթերթի, «Արարատ» գրական ամսագրի եւ «Մասիս» շաբաթաթերթի: 25 տարի եղած է Դամասկոսի Ս. Թարգմաչաց եւ Պէյրութի Ազգային Սահակ Մեսրոպեան վարժարանի ուսուցիչ եւ փոխ-տնօրէն: Եղած է Փասատինայի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ «Ա. եւ Մ. Յովսէփեան» ազգային վաժարանի հիմնադիր անդամներէն մէկը:


== Կենսագրութիւն ==
Գաբրիէլ Մոլոյեան ծնած է 30 Յունուար 1933, Պէյրութ, Լիբանան: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ ԿաթողիկոսութեանԱնթիլիասի դպրեվանքը յաճախելէն յետոյ, ուսաներ է հայագիտութիւն Լիբանանի «Սեն Ժոզէֆ» համալսարանին մէջ: Ան հետագային նշանակուեր է որպէս փոխ-տնօրէն Պէյրութի Սահակ-Մեսրոպեան վարժարանին եւ ծառայեր այդ պաշտօնին մէջ 25 տարի շարունակ:
1954 թուականին Պէյրութի մէջ, իսկ 1977 թ.-ին՝ Լոս Անճըլըսի մէջ խումբ մը ընկերներու հետ հիմներ է «Նոր Սերունդ» մշակութային միութիւնը։։ Այս կրթական եւ մշակութային հաստատութեան որպէս հիմնադիր միութեան անդամ է եւ աւելի քան 30 տարի եղեր է նոյն միութեան վարչութեան անդամ եւ ատենապետ:
Այժմ Կլէնտէյլի մէջ կառուցուող Հայ-Ամերիկեան թանգարանի համահայկական տնօրէններու խորհուրդի անդամ է:


=== Խմբագիր ===
Իր ողջ կեանքի ծաւալուն, ազգանուէր ժամանակաշրջանին Մոլոյեանը աշխատեր է որպէս լրագրող եւ խմբագիր «Արարատ» օրաթերթի, «Արարատ» գրական ամսագրի եւ «Մասիս» շաբաթաթերթի: «Արարատ» օրաթերթի եւ «Արարատ Գրական»-ի խմբագիր-անդամ է: 


=== Ուսուցչական ասպարէզ ===
Միջազգային երիտասարդական փառատօնների ժամանակ գլխաւորած է լիբանանահայ երիտասարդական պատուիրակութիւնները: 25 տարի եղած է Դամասկոսի Ս. Թարգմաչաց եւ Պէյրութի Ազգային Սահակ Մեսրոպեան վարժարանի ուսուցիչ եւ փոխ-տնօրէն:


=== «Ա. եւ Մ. Յովսէփեան» դպրոցի հիմնադիրը ===
Ներգաղթելով Միացեալ Նահանգներ, Գաբրիէլ Մոլոյեանը կը շարունակէ իր նուիրեալ գործունէութիւնը հայ կրթութեան բնագաւառէն ներս:
1983-2005 թուականներուն եղեր է Փասատինայի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ «Ա. եւ Մ. Յովսէփեան» ազգային վաժարանի հիմնադիր անդամներէն մէկն ու շարունակաբար եղեր հոգաբարձուներու անդամ:


=== Ս. Դ. Հնչակեան կուսակցութեան շրջանի հիմնադիր եւ «Մասիս» շաբաթաթերթի խմբագիր անդամ ===
1977 թուականին եղեր է Գալիֆորնիոյ Ս. Դ. Հնչակեան կուսակցութեան շրջանի հիմնադիրն ու առաջին ատենապետը: 1980 թուականէն մինչեւ օրս Լոս Անճըլըսի մէջ տպագրուող «Մասիս» շաբաթաթերթի խմբագրակազմի անդամ է: 
Որպէս անդամ Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան կուսակցութեան, ան ծառայած է որպէս ատենապետ այս կառոյցին Արեւմտեան Ամերիկայի մարմնի։ 
Ներկայիս Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան կուսակցութեան Արեւմտեան Ամերիկայի վարիչ մարմնի ատենապետն է: 


=== Շքանշան ===
«Նոր Սերունդ» մշակութային միության հիմնադրման 50-ամեակին իր մատուցած ազգային, տասնամեակներ շարունակ իր համայնքին  կատարած մշակութային եւ կրթական ծառայութիւններու համար, 2005 թուականին Մոլոյեանը արժանացեր է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի կոնդակին եւ «Ներսէս Շնորհալի» շքանշանին:


== Աղբիւրներ ==
Զեկուցում Են Հայ Խմբագիրները Հայ Մամուլի ՇուրջԵրեկոյ Նուիրուած Պէպօ ՍիմոնեանիՀնչակեան Կուսակցութեան Վարիչ Մարմնի Հանդիպումը ՀՀ Գլխաւոր Հիւպատոս Արմէն Բայբուրդեանի ՀետՀնչակեան Կուսակցութեան Հանդիպումը Արցախի Փոխ-Վարչապետ Արթուր Աղաբէկեանի ՀետԱսուլիս՝ Հայ Մամուլի Խմբագիրներու Հետ«Մասիս» Երկլեզու Շաբաթաթերթի Աշխատակիցներուն Հանդիպումընախարարի պարտականութիւնները կատարող Բ. Տէր Գրիգորեան տեսակապով ասուլիս ունեցաւ Ամերիկայի հայկական լրատուամիջոցներուն հետ
Տիեզերանաւը

Տիեզերանաւ. Տիեզերանաւը եւ տուն է եւ գիտական տարրալուծարան, ուր կ'ապրին ու կ'աշխատին տիեզերագնացները: Մարդու թռիչքը դէպի տիեզերք այնքան ալ երկար պատմութիւն չունի, բայց արդէն ստեղծուած են քանի մը ձեւի տիեզերանաւեր: Առաջին տիեզերագնաց Եուրի Կակարինին տիեզերանաւին անունն էր՝ (Վոստոկ), որը արդէն ծառայած էր քանի մը տիեզերական պտոյտներու, իսկ բեռներն ու սարքերը այնտեղ կը ղրկուէին (բրոկրէս) բեռնափոխադրական տիեզերանաւերով: Ամերիկեան նշանաւոր տիեզերանաւերէն են՝ (Մերքուրի) եւ (Ճեմինի), ինչպէս նաեւ (Սբէյս Շաթլ): Նշանաւոր է նաեւ (Աբբօլօ) տիեզերանաւը, որը վայրէջք կատարեց լուսին:
Տիեզերանաւը կը բաղկանայ քանի մը հատուածամասերէ՝

Տիեզերագնացներուն խցիկը: Այն ամբողջապէս մեկուսացուած է այլ գործարարական միջավայրէն: Հոն կան յատուկ սարքեր, որոնք բաւարար քանակութեամբ օդ կ'ապահովեն , բնականոն խոնաւութեան ու ջերմութեան աստիճաններ: Տիեզերանաւին անհրաժեշտ ջերմութիւնը կ'ապահովէ արեգակը, ինչպէս նաեւ սարքերուն անհրաժեշտ  ելեկտրականութիւնը: Տիեզերագնացներուն խցիկը այն միակ հատուածամասն է, որ կը վերադառնայ երկիր:
Ուղեծրային: Այս հատուածաբաժինէն տիեզերագնացները դուրս կու գան դէպի բաց տիեզերք: Այս հատուածամասը երկիր չի վերադառնար:
Սարքերու բաժին:Այս բաժինին մէջ կը պահուին հիմնական սարքաւորումները, շարժիչները եւ վառելանիւթին պաշարը:


== Աղբիւրներ ==
Ինչ է ով է Երեւան 1987
1693 թուական

1693 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 93րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1693 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1693 մահեր
Ռաֆաէլ Յակոբեանց

Ռաֆաէլ Յակոբեանց (11 Օգոստոս 1942(1942-08-11), Պաքու, Խորհրդային Միութիւն - 6 Փետրուար 2014(2014-02-06), Երեւան, Հայաստան), Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ։ Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի փրոֆէսոր, օփերայի երգիչ:


== Կենսագրական գիծեր ==
Նախնական երաժշտական կրթութիւնը ստացած է յատուկ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանի մէջ։
1962-1967 թուականներուն յաճախած է Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի ջութակի բաժինը, 1973 թուականին՝ նոյն երաժշտանոցի ակադեմական երգեցողութեան բաժինը՝ Գոհար Գասպարեանի ղեկավարութեամբ։
1963-1969 թուականներուն աշխատած է պետական ֆիլհարմոնիայի, ապա՝ Հայաստանի ռատիոյի եւ հեռուստատեսութեան սիմֆոնիկ նուագախումբերուն մէջ։
1970-ին եղած է Ալեքսանդր Սպենդիարեանի անուան օփերայի եւ պալէթի ազգային ակադեմական թատրոնի մեներգիչ։
Ան մահացած է երկար ատեն քաղցկեղի դէմ պայքարելէ ետք:


== Կոչումներ ==
2013 թուականին ան արժանացած է Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչի կոչման:
Հայաստանի կուսակցութիւններու ցանկ


== Հայաստանեան կուսակցութիւններ ==
Ազգային Ժողովի մէջԻմ Քայլը Դաշինք
Բարգաւաճ Հայաստան Կուսակցութիւն
Լուսաւոր Հայաստան Կուսակցութիւն
17 կուսակցութիւններու խմբաւորումԱզատութիւն կուսակցութիւն
Ազգային անվտանգութիւն կուսակցութիւն
Ազգային օրակարգ կուսակցութիւն
Ազգային ժողովրդավարական միութիւն կուսակցութիւն (ԱԺԿ)
Ազգային համաձայնութիւն կուսակցութիւն
Ալեանս առաջադիմական ցենտրիստական կուսակցութիւն
Դեմոկրատական այլընտրանք կուսակցութիւն
Երկիր ծիրանի կուսակցութիւն
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցութիւն (ՀՅԴ)
Համերաշխութիւն կուսակցութիւն
Հայաստանի ժողովրդավարական ազատական կուսակցութիւն
Հայաստանի հանրապետական կուսակցութիւն
Հայաստանի քրիստոնեայ-դեմոկրատական միութիւն կուսակցութիւն
Հայրենիք կուսակցութիւն
Մէկ Հայաստան կուսակցութիւն
Սահմանադրական իրաւունք միութիւն կուսակցութիւն
Այլ կուսակցութիւններՀայ Ազգային Քոնկրես
Համայնավար կուսակցութիւններՀայաստանի կոմունիստական կուսակցութիւն (1917) - 1917-ից կովկասահայ Արեւմտեան Հայաստանի ազատագրման շարժում
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցութիւն (ՀԽՍՀ) - Հայաստանի կոմկուս - 1920-էն մինչեւ 1991
ՀԿԿ - Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (ՀՀ) - 1991-էն
ՀՄԿԿ - Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցություն - 2003-էն
ՀԱՄԿԿ - Հայաստանի առաջադիմական միացեալ կոմունիստական կուսակցութիւն


== Սփիւռքահայ կուսակցութիւններ ==
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն (ՀՅԴ)
Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւն (ՍԴՀԿ)
Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն (ՌԱԿ)
Արմենական Կուսակցութիւն
ՐԲՃ-29

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հրթիռ
ՐԲՃ-29 (RPG-29) ՆԱՏՕ-ի զեկոյցը (Vampir), ծառաութեան ընդութուեցաւ Խորհրդային Միութեան բանակի մէջ 1989-ին, այն վերջին հրթիռն էր Խորհրդային Միութեան անկումէն առաջ 1991 թ:


== Նկարագրութիւն ==
ՐԲՃ-29 էն զիուորի ուսէն շալկող եւ առաձակուող հրթիռ է չ՝ առաջնորդուած է իրէն միջակայքը կը հասնի 500 Մ այս հրթիռը նախագծուած է որ գործածուի մէկ զինուորի կողմէ իսկ իրէն արձակման խողուակի գագաթին կայ տեսողութեան համակարգ 2.7× 1P38։
Երբ հրթիռը կարձակուի իրէն ութ թեւերը կը պարզէ որպէսզի պահապանէ հրթիռի հավասակշրութիւնը եւ կը շարունակէ իրէն թռիչքը մինչեւ 500 Մ հեռավորութիւն։Այս համակարքին երկու հրթիռներու տարբերակներ կան։

ԹՊՃ-29Վ (TBG-29V) հակահետեւակաին մարտագլխիկով
ԲՃ-29Վ (PG-29V) հակադանկաին մարտագլխիկով երբ կը մոտենայ իրէն թիրախին իրէն առաջին մարտագլխիկի մասը կարձակուի եւ այդ մասը կը խորտակէ պայդուցիկներով ակտիվ զրահը կամ վանդակաին զրահը որպէսզի իսկական մարտագլխիկը խորտակէ դանկի կամ զրահապատի իսկական զրահը։ՐԲՃ-29-ին սովորական հակադանկաին հրթիռ չէ ինչպէս ամէն հակադանկաին հրթիռները որ իրէնց հրթիռաին շարժիչը կաշխատի ապահաով հերավորութեան մէջ իրէն հրթիռաին շարրժիչը կ՝ աշխատի անմիչապէս երբ իրէն արձակման խողուակի բլդակը սեղմուի, կարէլի է իրէն արձակման խողուակին վրայ դնէլ գիշերաին տեսողութեան համակարգ A 1PN51-2։


== Պատմություն ==
ՐԲՃ-29-ին զարագցման առաջին գործողութիւները սկսան 1980ականերու վերջը։ իրէն զարգացման գործերը հիմնուեցան ՐԲՃ-26 ի վրայ։ Հրթիռը օգտագործուեցաւ Միջին Արեւելքի մէջ անկանոն ուժերու կողմէ։ Այս հրթիռը գործածուեցաւ ԱՄՆ-ի եւ Մեծ Բրիդանիաի բանակներու դեմ Իրաքի մէջ իսկ երկրորդ անգամ գործուեցաւ այս հրթիռը գործածուեցաւ 2006-ի Լիբանանի պատերազմի մէջ որ գործածուեցաւ Իսրաէլական ուժերու դեմ։


===== 2003 Իրաքի պատերազմ =====
ՐԲՃ-29 գործածուեցաւ ԱՄՆ-ի եւ Մեծ Բրիդանիաի բանակներու դեմ երբ սկսան Իրաքի հողերը մտնել։ 
2006 Օգոստոսին հրթիռը խորտակեց Challenger 2 դանկի զրահը դանկի անձնակզմը թոյլ վերքեր ունեցան։
2008 Մայիսին հրթիռը խորտակեց Ամերիկեան (Apramz M1) Աբրամզ Մ1 այս պատճարով ԱՄՆ-ի կառավարութիւնը արգիլեց Իրաքի կառավարութեան որ գնէ ՐԲՃ-29 վախնալով որ այս զենքերը ընկնեն ապստամբողներու ձեռքը։


===== 2006 լիբանանի պատերազմը =====
Լիբանանի պատերազմի ժամանակ Իսրէլական Haaretz թերթը հայտարարեց թէ այս հրթիռը հիմանական զոհերու աղբիւրը այս հրթիռն էր։


== Օգտագործողներ ==
 Հայաստան
Կաղապար:Դրօշաւորում/Բանգլադեշ
Կաղապար:Դրօշաւորում/Սիրիա
Կաղապար:Դրօշաւորում/Մեքսիկա
Կաղապար:Դրօշաւորում/Իրան
Կաղապար:Դրօշաւորում/Ուքրանիա

Կաղապար:Դրօշաւորում/Վիետնամ
Կաղապար:Դրօշաւորում/Պակիստան


== Ծանոթագրություններ ==
15 Յունիս

15 Յունիս, տարուան 166-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 167-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
1946, Տեմիս Ռուսոս, յոյն երգիչ։ Իր երաժշտական գործունէութեան ընթացքին, ամբողջ աշխարհին վաճառած է իր ալպոմներու մօտ 60 միլիոն օրինակ (մահ.՝ 2015)։


== Մահեր ==
1985, Էրազմ Քարամեան (Մելիք-Քարամեան), խորհրդային հայ ֆիլմի բեմադրիչ, սենարիստ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտ (1971) (ծն.՝ 1912)։
1994, Մանոս Խածիտաքիս, յոյն երգահան, յօրինող, դաշնակահար։
2013, Աբրահամ Ալիքեան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդան (1947-էն) (ծն.՝ 1928)։
2015, Քըրք Քըրքորեան, ամերիկահայ գործարար, «Թրասինտա Քորփորեյշնի» գործադիր տնօրէն (ծն.՝ 1917)։


== Տօներ ==
Կարմրախտ

Կարմրախտը կամ շառագոյն տենդը մանկական հիւանդութիւն մըն է, սակայն անիկա կրնայ պատահիլ ոեւէ անձի եւ որեւէ մէկ տարիքի: Անիկա կը յատկանշուի կոկորդի բորբոքումով եւ մորթային ցանով (rash): Կարմրախտի յարուցիչը մանրէ մըն է, որ կը կոչուի group A beta hemolytic streptococcus (GABS):


== Ախտանշաններ ==

Կարմրախտին բնորոշ բծավոր (մակուլոպապուլոզ) ցան
Կարմրախտի ախտանշաններն են՝ ջերմութիւն, կոկորդի ցաւ, կլլելու դժուարութիւն, կոկորդի եւ նշիկներու կարմրագոյն կէտաւորում ու վիզի աւշագեղձերու ծաւալում: Անոր նախանշաններն են՝ մարմնական ընդհանուր ցաւ, գլխացաւ, ստամոքսի ցաւ, նողկանք եւ փսխունք:
Կարմրախի ամէնէն յատկանշական ախտանշանն է մորթի կարծր կարմիր եւ տարածուն բշտիկաւոր ցանը, որ կը նմանի աւազաթուղթի (sand paper): Մորթի ցանը կը յայտնուի ջերմէն 24 ժամեր ետք: Ցանը կը յայտնուի նախ փորի եւ կուրծքի վրայ եւ ետքը՝ ամբողջ մարմնին վրայ: Անիկա առաւելաբար կը տեսնուի մարմնի ծալքերու մէջ, մասնաւորապէս՝ աճուկի (groin), անութի (armpit) եւ արմուկի (elbow creases): Մորթացանին հետ կրնայ պատահիլ նաեւ քերուըտուք: Ցանը կ'անհետանայ 7-10 օրերու ընթացքին եւ վերջաւորութեան մորթը կը կեղուըւի (peel) առանց որեւէ մէկ հետք ձգելու:


== Կարմրախտի ելակալեզու ==
Այս հանգրուանէն ետք լեզուին վրայ կը տեսնուին կարմիր կէտեր, որոնք կը գրաւեն ամբողջ լեզուի մակերեսը: Լեզուն կ'ունենայ ելակի երեւոյթ եւ անոր համար կը կոչուի ելակալեզու (strawberry tongue): Այս կարմրագոյն կէտերը քանի մը օր ետք կ'անհետանան:


== Յաւելեալ ==

Կարմրախտը փոխանցիկ հիւանդութիւն մըն է: Անոր յարուցիչ մանրէները կը փոխանցուին հիւանդին քթահոսքին եւ կոկորդի հեղուկի միջոցով, մասնաւորաբար՝ հազալով, խնչելով, թքելով եւ փռնգտալով: Փոխանցումը առաւելաբար տեղի կ'ունենայ՝ մորթի ցանի եւ ջերմի ընթացքին, ինչպէս նաեւ՝ ջերմի անհետանացումին յաջորդող 12-24 ժամերու ընթացքին:
Կարմրախտի բորբոքումը կրնայ տարածուիլ կոկորդի յարակից բաժինները, մասնաւորապէս՝ միջին ականջը, դէմքի խոռոչները (sinuses) եւ թոքերը՝ յառաջացնելով միջին ականջի բորբոքում (otitis media), դէմքի խոռոչներու բորբոքում (sinusitis) եւ թոքատապ (pneumonia): Չդարմանուած կարմրախտի պարագային կրնայ տեղի ունենալ յօդացաւային ջերմութիւն (rheumatic fever) եւ երիկամներու բորբոքում:
Անոր թխսաւորման ժամանակաշրջանը 12 ժամէն մինչեւ 7 օր է:


== Ախտաճանաչում ==

Կարմրախտի ախտաճանաչումը բացայայտ է կոկորդի եւ մորթի ախտաբանական երեւոյթով: Սակայն կատարուելու է կոկորդի խլնաթաղանթի կոկորդաջնջան (throat swab) եւ կոկորդէն վերցուած խլնահեղուկի մշակում (culture):
Կարմրախտը կը դարմանուի հակամանրէական դեղերով 7-10 օրերու ընթացքին: Հիւանդին տրուելու է առատ հեղուկ եւ սննդառական հեղուկային կերակուրներ: Հիւանդին եղունգները պէտք է կարճ պահել, որպէսզի քերուըտուքի պատճառով ան չքերէ իր ախտահարուած մորթը եւ մորթային երկրորդական բորբոքում տեղի չունենայ:


== Կանխարգիլում ==
Կարմրախտէ վարակուող հիւանդին շուրջը գտնուողները առնելու են հետեւեալ կանխազգուշական միջոցները

Պէտք չէ գործածեն հիւանդին գործածած իրեղէնները, յատկապէս՝ դգալ, պատառաքաղ, պնակ, անձեռոց, անկողին եւ բարձ:
Ձեռքերը օճառով եւ ջուրով լաւ լուալու են, ամէն անգամ որ մօտենան հիւանդին:
Հիւանդին շատ չմօտենան եւ յաճախ չայցելեն անոր:Կարմրախտը պատուաստ չունի:


== Աղբիւրներ ==
«Ազդակ» օրաթերթ:
Գագիկ Յովհաննիսեան

Գագիկ Յովհաննիսեան (21 Ապրիլ 1947(1947-04-21), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 27 Յունիս 2015(2015-06-27), Սթավանգեր, Նորվեկիա)), շախմատային մեկնաբան, «Շախմատային Հայաստան» մարզաթերթի գլխաւոր խմբագիր:


== Կենսագրութիւն ==
Ան ծնած է 21 Ապրիլ 1947-ին` Երեւանի մէջ։ 1968-ին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքի լրագրութեան բաժինը:
1970-էն ի վեր եղած է Հայաստանի ճատրակի ֆետերասիոնին ընդհանուր քարտուղարը, իսկ 1972-էն ի վեր՝ «Շախմատային Հայաստան» հանդէսի հիմնադիրը եւ գլխաւոր խմբագիրը:
1971 թուական-էն դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանի լրագրութեան բաժինէն ներս, եղած է դոցենտ։ 1999-ին ան ՖԻՏԷ-ի վարպետի կոչում ստացած է:
2012 թուականին դարձած է Հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի ակադեմիայի պատուաւոր ակադեմիկոս։ Եղած է «Շախմատ-64» հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողը։
Անոր կողմէ հրապարակուած 51 գիրքերը թարգմանուած են անգլերէնի եւ ռուսերէնի:
Հրապարակուած գիրքերէն կարելի է յիշել՝

«Հայերու յաղթարշաւը` Պոլսոյ մէջ», անիկա նուիրուած է ճատրակի 40-րդ միջազգային ողիմպիականին Հայաստանի հաւաքականին տարած փայլուն յաղթանակին:
«Պետրոսեանի 300 գրոհները», որ նուիրուած է աշխարհի 9-րդ ախոյեանին` Տիգրան Պետրոսեանին 85-ամեակին:


== Մրցանակներ ==
Ան տիրացած է տարբեր տեսակի մետալներու:

Հայաստանի Ժուռնալիստներու միութեան «Հաւատարիմ մասնագիտութեան» ոսկէ մետալ, 2012
Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր լրագրող (2012)
Մովսէս Խորենացիի մետալ, 2007
ԵՊՀ-ի ոսկէ մետալ, Կրիպոյետովի մետալ, 2010
Երեւանի մամուլի ակումբի «Հաւատարմութիւն թեմային» մրցանակ, 2005
1998-1999 թուականներուն ճանչցուած է աշխարհի սիրող շախմատիստներու 6-րդ ախոյեան
«Շախմատային Օսկար»-ի, ՖԻՏԷ-ի «Ոսկէ գրքի» եւ «Ոսկէ նշանի» դափնեկիր, 1995
Մունիր Էլ Հատատի

Կաղապար:Ֆուտբոլիստ
Մունիր Էլ-Հատատի (արաբերէն՝ منير الحدادي‎;‎‎ ծնած է 1 Սեպտեմբեր, 1995, Սան Լորենսո դե Էլ Էսկորիալ), Սպանացի ֆութպոլիստ, որ հանդէս կուգայ կատալոնական «Բարսելոնայ» խումբէն եւ Սպանիայի ազգային հավաքական խումբէն։


== Ակումբային Ասպարէզ ==


=== «Պարշելոնա» ===
2014 թուականին Մունիրըը կնքած է իր առաջին ֆութպոլային պայմանագիրը: Իր փոխանցումը կատալոնական ակումբի կազմին, ֆութպոլիստը նշած է 2014 թուականի Օգոստոս 24-ին «Էլչեի» դեմ խաղի ժամանակ: Դեկտեմբեր 4-ին Մունիրը իր փոխանցումը նշած է նաեւ Իսպանիայի Գավաթի խաղարկութեան ժամանակ, մրցելով «Ուեսկի» դէմ։


== Ազգային հաւաքական ==
2014 թուականի Սեպտեմբեր 8-ին Մունիրը իր փոխանցումը նշած է Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմին, մրցելով մակեդոնիայի հաւաքականի դէմ։


== Վիճակագրություն ==


== Ձեռքբերումներ ==


=== Պարշելոնա ===
Սպանիայի չեմպիոն - 2014/15
Սպանիայի գավաթակիր - 2014/15
Չեմպիոնզ լիկայի չեմպիոն - 2014/15
ՈՒԵՖԱ սուպերգաւաթակիր - 2015


== Արտաքին Յղումներ ==
Պրոֆիլը soccerway.com կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում
Պրոֆիլը BDFutbol.comԿաղապար:Բարսելոնա ՖԱ կազմ