armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայր Սահակ Կոգեան

Հայր Սահակ Կոգեան (28 Փետրուար 1895, Ախալցխա - 1 Ապրիլ 1963, Հռոմ), եպիսկոպոս, գրագէտ։


== Կենսագրութիւն ==
Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ իր ծննդավայրին մէջ։ Կը սորվի հայերէնի կողքին ռուսերէն եւ վրացերէն: 1906-ին կու գայ Վիեննա: Մխիթարեաններու մօտ կ'առնէ իր բարձրագոյն դաստիարակութիւնը եւ ուսումը։ Վիեննայի պետական համալսարանէն կը վկայուի՝ Աստուածաբանութեան Տոքդոր։ Մխիթարեան վարդապետ կը ձեռնադրուի 1921-ին։
Մայր վանքին մէջ զանազան պաշտօններ ձեռնհասօրէն վարելէ ետք, կ'առաքուի 1927-ին Պուլկարիա: Կը հիմնէ յաջորդ տարին Պլովդիւ՝ հայաշատ քաղաքին մէջ Մխիթարեան Վարժարան։ Կը վարէ երեք տարի անոր տնօրէնութիւնը։ 1930-ին կը կարգուի ռումանահայ գաղութին Առաքելական Կառավարիչ։ 1939-ին կը հրաժարի բարձր պաշտօնէն, ու կը մեկնի Պոսթըն, հիմնելու Մխիթարեան առաջին կայանը։ 1950-ին կ'օծուի Եպիսկոպոս, ու այդ «Թագուն Կանչը» կը դառնայ Քարտինալ Աղաճանեանին Փոխանորդը պատրիարքական։
Հռոմ կը մահուան  1 Ապրիլ 1963-ին։
Գիտէր 12 լեզու, եւ զանոնք կը գրէր ու կը խօսէր կատարելապէս։ Կը կոչուէր հռետոր։
Հրատարակած է տասնեակ մը հատորներ - բանասիրական, պատմական եւ ջատագովական, որոնցմէ մէկն է՝ «Մինչեւ Ցե՞րբ, Տէր, Մինչեւ Ցե՞րբ»:


== Ծանօթագրութիւն ==


== Աղբիւրներ ==
Մինչեւ Ցե՞րբ, Տէր, Մինչեւ Ցե՞րբ, Սահակ Կոգեան, 1975:
Գետաշէն

Գետաշէն, Գուսան Հայկազունի կողմէ 1992 թուականին գրուած երգ։


== Պատմութիւն ==
Գուսան Հայկազունը մասնակցած է Արցախեան պատերազմին Արտաշատի «Երկրապահ» ջոկատոին մէջ Մհեր Սաղաթէլեանի հրամանատարութեան տակ։ Մարտական գործողութիւնները սկսած է Երասխ գիւղէն, եղած է նաեւ Գետաշենէն, Կապանէն, Գորիսէն, Բերձորէն։ Ինչպէս կը պատմեն Գուսանը, ամէն ինչ սկսաւ անորմէ, որ 1990 թուականին 20-25 զինուած տղաներէ բաղկացած կամաւորական ջոկատը ժամանեց Երեւան՝ Գետաշէն մեկնելու և զայն պաշտպանելու համար։ Հրամանատարը Լաերտ Սաղաթէլեանն էր։ Եկողներուն մեջ Գուսան Հայկազունին տեսնելուն պէս ան վերջինիս արգիլեց մեկնիլ՝ ըսելով. «Մի պատահական գնդակ քեզ որ կպնի, ի՞նչ ենք անելու։ Քեզ այնտեղ գնալ չի կարելի»։ Գուսանը հաստատակամ էր և փորձեց թաքուն ինքնաթիռ մտնել, սակայն հրամանատարը նկատեց եւ ըսաւ. «Դէ´, հիմա իջի´ր, էս ո՞ւր ես թռչում։ Ես քեզ չասացի՞, որ չես մեկնելու։ Աւելի լաւ է՝ մնաս այստեղ ու մի երգ գրես Գետաշէնի մասին»։ Գուսանն այդպէս ալ ըրաւ. մնաց Երևանի մէջ եւ երեք օրուան ընթացքին Գետաշէնի մասին երգ գրեց։ Չորրորդ օրն ուղղաթիռով, որով զէնք ու սննդամթերք էին տեղափոխում, Գուսանը գնաց Գետաշէն ու միացաւ ջոկատին։ Այնտեղ ալ տեղի ունեցաւ երգի առաջին կատարումը։


== Հետաքրքրական փաստեր ==
Ինչպէս կը պատմէ Գուսան Հայկազունը, 1992 թուականին հայկական ջոկատներէն մէկը Արամայիս Մկրտչեանի հրամանատարութեամբ դիրքեր էր գրաւած Շահումեանի եւ Մարտակերտի անտառներուն մէջ՝ ապահովելու անվտանգ գաղթը Շահումեանի շրջանէն։ Զինուորները կու գան եւ հրամանատարին կ'ըսեն, որ անտառներուն մէջ հայ երեխաներու ձայներ կը լսեն, սակայն ոչ ոք զինուորներուն կ'արձագանքէ։ Հրամանատարը կը շարէ ամբողջ գունդը եւ կը պատուիրէ երգել «Գետաշէն» երգը։ Ջոկատը կ'երգէ «Գետաշէնը», և խոտերուն մէջէն 80 տարեկան ծերունի մը  դուրս կու գայ հրացանով՝ հետը 43 որբ երեխաներ, որոնց կը հասցնեն Ստեփանակերտ։


== Երգը ==


== Ծանօթագրութիւններ ==
«50 տարի արթնացել եմ, և աչքերիս առջև հարազատ Մասիսն է վեր խոյացել…»
«Գետաշէն» երգը 43 հայ երեխայ է փրկել
Մտախտաւորութիւն

Մտախտաւորութիւն, նաեւ ճանչցուած իբրեւ also known as sociopathy, սովորապէս ճշդուած է իբրեւ անձնաւորկան եւ անհատական խռովում, ինչ որ արտայայտուած է հակա-ընկերային վարուելակերպով, գոյութիւն չունեցող խիղճով ու համակրական հասկացողութեան, ինչ որ իրենց կը մղէ մարդասպանութիւններու: Շատ մը բացատրութիւններ գործածուած են մտախտաւորութեան պատմութեան մէջ, բայց ընդանրհրապէս մէկ բացատրութիւնը մոյսին հակարակորդ չէր ըլլար։
Take Me To Church

«Take Me to Church», իրլանտացի երգիչ, հեղինակ-կատարող Հոզիերի երգը, որ կը թողարկուի որպէս թեկնածու երգ իր համանուն մինի ալպոմին մէջ։ Երգը թողարկուած է 16 Սեպտեմբեր 2013-ին որպէս «Hozier» արուեստանոցական ալպոմի առաջին երգը։


== Պատմութիւն ==
2013-ին Հոզիերը երգած էր Տապլինի գիշերային բաց ակումբներուն մէջ։ Այս ընթացքին ան գրած է «Take Me to Church» երգը՝ գտնուելով իր ծնողներու տունը՝ Պրէյի մէջ, Իրլանտա։ Տան ձեռնայարկին մէջ ան նաեւ ձայնագրած է երգի փորձարական տարբերակը։ «Ձայնս ձայնագրուած է իմ ձեռնայարկին մէջ առաւօտեան ժամը 2-ին։ Այն իրական «տան» երգ է։»
Ան արժանացաւ անկախ Rubyworks bidag-ի ուշադրութեանը, որ անոր կապեց արտադրողը Ռոպ Կիրւանիի հետ։ Երգը ձայնագրուեցաւ բնական գործիքաւորմամբ, սակայն սկզբնական փորձարական ձայները պահպանուած էր, քանի որ Կիրւանը անոնց բաւական կը համարէր «հզօր»։ Միայն երկու երաժիշտներ  կատարած էին այս երգը՝ Էնտրիւի Հոզիեր Պըրնը (Հոզիեր) եւ հարուածային գործիքաւորողը Ֆիաչրա Կինդըրը։


== Երգի տեսահոլովակ ==
«Take Me to Church» երգի տեսահոլովակը նկարահանուած է Պրենտըն Կենթիի եւ Քոնլ Թոմսընի կողմէ։ Ան թողարկուած է 25 Սեպտեմբեր 2013-ին։ Տեսահոլովակը ամբողջովին մոխրագոյն երանգներով է եւ նկարահանուած է Քորք քաղաքին մէջ, Իրլանտա։ Հոզիերը չէ նկարահանուած այս տեսահոլովակին մէջ։ Երգը սկսաւ արագ տարածուիլ ամբողջ աշխարհի մէջ։ «Ես կը յիշեմ, որ մէկը ինծի գրած էր, որ ան հաւաքած է 10.000 դիտոող ամէն ժամ»,- ըսած է Հոզիերը։ Ֆիլմը YouTube կայքին հաւաքած է 230.000 դիտում ընդամէնը երկու շաբթուան ընթացքին։
Հոզիերը նշած է. «Այս երգը մարդկութեան մասին է, որ անդադարութեամբ կը փորձեն փճացնել կրօնական կազմակերպութիւնները։ Այն, ինչ կը տիրէ այսօր Ռուսիոյ մէջ։ Ես փորձեցի այս ամէնէն՝ մէկ պատմութիւն պատրաստել, եւ Պրենտընը հաւնեցաւ իմ գաղափարս։»


== Շապիկի տարբերակները եւ տարածումը հեռուստաընկերութիւններու եւ համացանցին մէջ ==
Մեթ ՄքԷնդրյը կատարած է "Take Me to Church" երգը The Voice հեռուստանախագծի 7 եթերաշրջանի բարձրագոյն 12 ելոյթներու ժամանակ։ Անոր շապիկ տարբերակը iTunes–ի մէջ 5–րդ տեղը գրաւած եւ 92–րդը եղած է Billboard Hot 100–ին մէջ։
Պրիթանացի աղջիկներու Neon Jungle-ի խումբը ձայնագրած է "Take Me to Church" երգի շապիկ տարբերակը, որ ներառուած է անոնց 2014–ին թողարկած թեկնածու ձայնասկաւառակի՝ Welcome to the Jungle–ին մէջ։
Այլ երգիչներու թիւը, ովքեր կատարած են այս երգի շապիկ տարբերակը չափազանց մեծ է, անոնց կը թուեն երգչուհի Կայզան և Էտ Շիրանը։
"Take Me to Church" երգը գործածուած է նաեւ  առեւտրական նպատակներով՝ Beats by Dre–ի համար։
Տեյվիտ Լաչեփլը նկարահանած է երգի մէկ այլ տեսահոլովակ, ուր գլխաւոր դերին մէջ հանդէս կու գայ ուքրանացի Պալետի պարող Սերկեյ Պոլունինը։
Air Berlin–ը երգը օգտագործած է (հիմնականին մէջ բառերը եւ "Amen"–ի հատուածը) իր գովազդային հոլովակներուն մէջ։


== Յաջողութեան շքերթներ ==


=== Շաբաթական յաջողութեան շքերթներ ===


=== Յաջողութեան շքերթները տարուան աւարտին ===


== Թողարկման պատմութիւն ==


=== Հաւաստագրեր ===
Աշտիշատ

Աշտիշատ, աւան Մեծ Հայքի Տուրուբերան աշխարհի Տարօն գաւառին մէջ, իսկ աւելի ուշ շրջանի մէջ աւան՝ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Պիթլիսի վիլայէթի Մշոյ գաւառի մէջ։ Գտնուած էր Արածանի գետի ափին՝ Քարքէ լեռան ստորոտին վրայ, Սուրբ Կարապետ վանքի մօտակայքին։


== Անուան ստուգաբանութիւն ==
Ըստ Մ. Չամչեանի Աշտիշատը նշանակուած է «Զոհերու քաղաք», իսկ ըստ Ն. Ադոնցի՝ «Աշտի քաղաք» կամ «Աշտի երկիր»: Շատ վերջարմատը «Sahr» բառէն է։


== Պատմութիւն ==
Աշտիաշատը նախաքրիստոնէական ժամանակաշրջանին եղած է Հայաստանի հեթանոսական պաշտանմունքի գլխաւոր կենդրոններէն մէկը։ Կոչուած է գտնուած Աստղիկի, Անահիտի եւ Վահագնի մեհեաններն իրենց արձաններով։ Աշտիշատի մէջ էր գտնուած նաեւ հարուստ մեհենական մատենադարան։
Նաւասարդի եւ վարդավառի տօները մեծ հանդիսութեամբ տօնած են։ Հանսիսութիւններուն մասնակցած էին նաեւ թագաւորներն ու քրմապետները։
Քրիստոնէութիւնը 301 թուականին որպէս պետական կրօն ճանաչելէն յետոյ մեհեաներն աւերուած են Գրիգոր Լուսաւորիչի նախաձեռնութեամբ եւ անոնց վայրին մէջ կը հիմնեն վանք մը Աշտիշատ անունով։ Վանքը հաւակնութիւն ունէր դառնալու Հայաստանի առաջին եկեղեցին եւ կը համարուէր Աղբիանոսներու եպիսկոպոսական տոհմի նստավայրը։ Իսկ վանքի մոտակայ տարածքները կը պատկանէին կաթողիկոսներուն։ Սահակ Պարթեւի մահէն յետոյ անոնք ըստ կտակից համաձայն կ'անցնին Մամիկոնեան նախարարներուն։
Աշտիշատի Իննակնեայ կոչուող վայրին մէջ Գրիգոր Լուսաւորիչը կ'ամփոփ է Յունաց երկրէն իր հետ բերած Յովհաննէս Մկրտիչի եւ Աթանագինէ վկայի մասունքները եւ վկայարան մը կը կառուցէ այդ գերեզմաններու վրայ՝ պատուիրելով, որ ամէն տարի հաւաքվէն այդտեղ սուրբերու հիշատակը տօնելու համար։
354 թ.-ին Աշտիշատի մէջ Ներսէս Մեծ կաթողիկոսի կողմէն կը գումարուի եկեղեցական ժողով, որ կը քննարկուի եւ կը կանոնակարգ է աշխարհիկ եւ հոգեւոր կեանքի շարք մը հարցեր։
VII դարին Աշտիշատ վանքն աւերուած է եւ անոր վայրին մէջ կառուցուած է նոր եկեղեցի։ Այն ստացած է Սահակ Պարթեւ անուանումը։
1915 թուականին Աշտիշատը Դերեկ անուանումով անշուք գիւղ էր։


== Բնակչութիւն ==
Մեծ եղեռնի նախօրէին Աշտիշատն ուներ 600 հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառոյցներ ==
Աշտիաշատի մէջ գտնուած է Սահակ Պարթեւ կաթողիկոսի անոր դստեր Շուշանիկի դամբարանները, որոնք կանգուն մնացած են մինչեւ 1915 թուականը։
Աւանն ուներ Ս. Սահակ անունով եկեղեցի։ Աշտիշատի մոտակայքին մէջ կը գտնուէր Ս. Յովհաննէս Մկրտիչ եւ Ս. Աթանագինէ մատուռները։


== Աղբիւրներ ==
«Հայաստանի եւ հարակի շրջաններու տեղանուններու բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երեւան Համալսարանի հրատարակչութիւն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Հայերը - Աշտիշատ - Մաս 1
Գեղեցիկ (անձնանուն)

Գեղեցիկ, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է հայերէն գեղեցիկ բառէն։ Շատ յաճախ կը գործածուի Նոր Նախիջեւանի մէջ։ Կը համապատասխանէ ռուսերէն Люба անուան։
Մատրասի Հայկական Կամուրջը

Հնդկաստանի հայկական հարուստ մշակութային ժառանգութեան արժէքաւոր կոթողներէն է Մատրասի Հայկական կամուրջը, որ իր միջոցներով 1726 -ին կառուցած է ծագումով ջուղահայ վաճառական Պետրոս Ոսկան Վելիճանեանը, որ առաւելապէս ծանօթ է Խօճա Պետրոս անունով:
Բազմակամար կամուրջը եղած է Մատրասի տեսարժան վայրերէն մէկը, զոր իրենց կտաւներուն վրայ պատկերած են բազմաթիւ գեղանկարիչներ: Դարեր շարունակ Հայկական կամուրջը հանդիսացած է Մատրասի երկու հատուածները իրարու կապող կարեւորագոյն օղակ մը եւ միայն 1966-ին անոր անմիջական հարեւանութեամբ կառուցուած է նոր կամուրջ մը:


== Պատմութիւն ==
Մատրասի Հայկական կամուրջին պատմութիւնը լատիներէն, պարսկերէն եւ հայերէն արձանագրուած է յուշաքարի մը վրայ: Սակայն, արձանագրութեան հայերէն հատուածը, որ փորագրուած է յուշաքարին ստորին մասին վրայ, ժամանակի ընթացքին ամբողջութեամբ կրաձոյլով պատուած էր: 2019-ին, Հնդկաստանի մէջ ՀՀ դեսպանութիւնը դիմած էր պատկան մարմիններուն` թոյլատրելու յուշաքարին վերականգնումը: Դեսպանութեան խնդրանքով Չեննայի մէջ ՀՀ պատուոյ հիւպատոս Շիւկումար Իշվարանի հովանաւորութեամբ յաջողած են փրկել յուշաքարը` տեղադրելով զայն պատուանդանի մը վրայ: Այդպիսով ապահովուած է ոչ միայն յուշարձանին հետագայ պահպանութիւնը, այլեւ անիկա դարձած է աւելի տեսանելի անցորդներուն համար:
Առնօ Գետ

Առնօ գետը Իտալիոյ մէջ կը գտնուի։ Ամենակարեւոր կեդրոնական գետերէն է Դիպեր գետէն ետք։


== Աղբիւրը եւ Ճամբան ==

Գետը կ'սկսի Ֆալդերօնա Լեռէն Քասենթինօ մասէն Աբեննինես, եւ կ'առնէ հարաւային ձեւով։ Գետը կը դառնայ արեւմտեան Արեզօյի մօտ կ'անցնի Ֆլորենսէն, Էմբօլի եւ Փիսա, կը ծփայ Դիրհենիա Ծովէն Մարինա Տի Փիսայէն։
Երկայնութիւնը 241 քմ. (150 միլզ), ամենամէծ գետերէն է այդ մասին։ Վտանգներ ունի Սիեւ 60 քմ. երկայնութեան, Պիսենզիօ 49 քմ., եւ Էրա, Բեսա եւ Բեսսիա։ Հոսելու քանակը աւելի քան 8200 քառակուսի քմ. եւ շարքը ջուրին է.-

Քասենթինօ, Արեզօ նահանգին մէջ, գետին վերի մասն է
Վալ տի Շիանա, դաշտային շարք 18-րդ դարուն, որ մինչեւ ետք եղած է ճախնային մասին ենթակայ Դիպերին։
Վերի Վալտարնօ, երկար ձոր սահմանուած արեւելեան Բրադօմակնօ մասսիֆ եւ արեւմտեան մասը բլուրներ Սիենայի շուրջ։
Սիեւ, որ կը հոսի Առնոյի առագմէն առաջ Ֆլորենսէն։
Վալտարնօյի կէսը, դաշտը կը պարունակէ Ֆլորենս, Սեսդօ Ֆիորենդինօ, Բրադօ եւ Բիսդօիա։
Վալտարնօյի վարի մասը, կարեւոր ձորը վտանգները Բեսա, Էլսա, Էրա եւ Բօնրետէրայէն ետք, Առնօ կը հոսի Լիկուրիան Ծովը։ Գետին բերանը եղած է ժամանակին Փիսա մօտ։Կ'անցնի Ֆլօրենս, որ կ'անցնի Բօնդէ Վիխիոյի տակէն եւ Սանդա Դրինիդա կամուռջէն (շինուած է Պարդոլոմէօ Ամմանադի կողմէ բայց ներշնչուած է Միշելանկելոյէն): Գետը հեղեղած է այս քաղաքը ժամանակին ընթացքին, մօտ 1966-ին, 4500 խորանարդային մեթր ամէն երկուարկեան։
Ծփալու չափը Առնոյին անկանոն է։ Երբեմն կը նկարագրուի կարծէս ունի տարափ յղում զգացում, որովհետեւ կրնայ դիւրութեամբ ձգել չորէն հեղեղելու մի քանի օրուայ մէջ։ Այն կետէն որ Առնոն կը ձգէ Աբենինսը, չափը կը խաղայ 0.56 եւ 3450 խորանարդային մեթր ամէն երկուարկեանի միջեւ։
Հեղեղը Նոյեմբեր 4, 1966-ին փլած է Ֆլորենս, մեցուցած է ամենաքիչ 40 անձ եւ քանդելով միլիոնով գործեր եւ արուեստներ եւ գիրքեր։ Նոր դեքնիքներ ներշնչուած են այս հեղեղատէն, բայց նոյնիսկ 40 տարի ետք հարիւրաւոր գործեր դեր չէ եղած։


== Ստուգաբանութիւն ==
Լատինէն «Առնոս»էն յառաջ եկած է։ Բանասէր Հենզ Գրահը կապած է տեղանունը Բալէօ-Եւրոպական Առնօ եւ ատկէ յառաջ եկած է


== Նկարներ ==

		
		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Basin Authority of the Arno:
Ուզպեքիստան

Ուզպեքիստան, պետութիւն Միջին Ասիոյ կեդրոնական մասին մէջ։ Հիւսիսէն եւ հիւսիս-արեւելքէն սահմանակից է Ղազախստանի, հիւսիս-արեւելքէն՝ Ղազախստանի, արեւմուտքէն՝ Թիւրքմենստանի՝ հարաւէն՝ Տաճիկիստանի ու Աֆղանստանի։ Մայրաքաղաքը Թաշքենտն է։ Պետական լեզուն՝ ուզպեքերէնն է։ Ուզպեքիստանի բնակչութեան (շուրջ 27.372.000) մեծ մասը ուզպեքներ են։ Կան նաեւ տաճիկներ, քազախներ, խրխզներ, թուրքմեններ, ռուսեր, ուքրանացիներ, հայեր, վրացիներ, յոյներ, ազերիներ եւ թուրքեր։ Մահմետականներ՝ 88%, քրիստոնեաներ՝ 10%։
Պիլ Կէյթս

Ուիլիըմ Հէնրի Կէյթս Գ. (28 Հոկտեմբեր 1955(1955-10-28)[…], Սիէթըլ, Ուաշինկթըն, յայտնի է Պիլ Կէյթս անունով) Ամերիկացի արուեստի մասնագէտ, բարերար, ներդրող եւ համակարգիչի ծրագրավորող, մայքրոսոֆթի հիմնադիր։ 1975-ին, Կէյթս եւ Փոլ Ալլըն միասնաբար հիմը կը դնեն «Մայքրոսոֆթ»(էնք), որ եղաւ աշխարհի ամէնամեծ Համակարգիչի սոֆդուէրի ընկերութիւնը։ Իր ասպարէզին ընթացքին, Կէյթս եղած է Գլխաւոր Տնօրէն եւ գլխաւոր ճարտարապետ «Մայքրոսոֆթի» ու եղած է ամենախոշոր անհատական բաժնատէրը մինչեւ՝ Մայիս 2014։ Ան հեղինակած եւ համահեղինակած է բազմաթիւ գիրքեր։


== Կեանք Վաղ Շրջան ==
Ուիլիըմ Հէնրի «Պիլլ» Կէյթս Գ. (ծնած՝ 28 Հոկետեմբեր 1955) Ամերիկացի արուեստի մագնատ մըն է, բարերար, ներդրող եւ համակարգիչի ծրագրաւորող։1975-ին, Կէյթս եւ Փոլ Ալլըն միասնաբար հիմը կը դնեն «Միքրոսոֆդ»(էնք),որ եղաւ աշխարհի ամէնամեծ Համակարգիչի սոֆդուէրի ընկերութիւնը։ Իր ասպարէզին ընթացքին, Կէյթց եղած է գլխաւոր տնօրեն եւ գլխաւոր սոֆդուէրի ճարտարապետ «Միքրոսոֆդի»,ու եղած է ամենախոշոր անհատական բաժնատերը մինչեւ Մայիս 2014.Ան հեղինակած եւ համահեղինակած է բազմաթիւ գիրքեր։
1987-էն սկսեալ, Կէյթց նէրառուած է Ֆորպզի աշխարհի մեծահարուստներու ցանկին մէջ ու եղած է ամէնէ մէծահարուստը 1995-2014. 2009-2014,անոր հարստութիւնը կը կրկնապատի $40 Միլիարէն, դառնալով $82 միլիարէ աւելի։2013-2014 իր հարստութիւնը $15 միլիառ կ՚աւելնայ։ Առայժմ ան կը նկատուի աշխարհի ամէնահարուստ մարդը։
Պիլլ Կէյթցը ամէնածանօթ ձեռներեցներէն է անձնական համակարգիչի հեղաշրջման. Ան իր արուեստի աշխատանքներոըն պատճառով քննադատուած է։ Հետագային ամն ձեռք առած է բարերարական գործեր, նուիրելով մեծ գումարներ բազմադիւ բարէգործական հաստատութիւններու եւ գիտական ուսումնասիրական աշխատանքներու Պիլլ եւ Մէլինտա հաստատութեան(2000) կողմէ։
Պիլլ Յունուար 2000-ին կէ հրաժարի «Միքրոսոֆդի» տնօրէնի գահէն, եւ Փետրուար 2014 բոլորովին կը հրաժարի «Միքրոսոֆդի» տնօրէնութենէն եւ կը դառնայ դէգնոլոժիական խորհրդատու նոր տնօրէնին՝Սադեա Նատելլային։
Կանուխ Կեանք
Կէյթց ծնած է Սիյէթլշ Ուաշինկդօն Օգոստոս 28,1955 ին։ Ան զաւակն է Ուիլլիամ եւ Մարի Կէյթցին։ Անոր տոհմական ժառանգականութիւնները ունին Անգլիական, Գերմանական եւ Իրլանտական սկզբունքներ։ Հայրը եղած է բաստաբան եէւ մայրը անդամ եղած է «ՊանքՍիստեմ»-ի եւ «Իունայդտ Ուէյ»-ի տնօրէնութեան։ Ան ունի մէկ անթրանիկ քոյր՝ Քրիսդի եւ մէկ կրտսեր քոյր՝ Լիպի։ Ան ընտանիքին մէջ 4-րդ զաւակնէ որ կը կրէ Ուիլիամ անունը, բայց ճանցուած՝ Ուիլիամ Կէյթց III որովհետեւ հայրը Ուիլիամ Կէյթց II. Երբ փոքր էր՝ ծնողքը Ուիլիամի համար որոշած էին բաստաբանութիւն իբր ասպարէզ:
Երբ ան տակաւին փոքր էր ծնողքը կը քաջալերէր անոր մասնակցումը մրցունակ եւ յաղթանակ հատուցող խաղերու:
13 տարեկանին ան կ՝արցանգրուի «Լէյքսայտ» նախապատրաստական դպրոցը:երբ 8 տարեկան էր դպրոցի տիկնանցը դպրոցին կը գնէ «Դէլէդայբ Մոտէլ 33» Տէրմինալ: Կէյթց հետաքրքրուած գոտով՝ ան յաճախ իր դասապահերը բախցնելով կը հետապնդէ սորվիլ գոտ գրել եւ գոտով համակարգիչի խաղեր պատրաստել: Այն իր առաջին խաղը կը շինէ, որ «Թիք-Թաք-Թօ»ի տէսակ էր որ կ՛արտօնէր գործածողը խաղալ համակարգիչին դէմ: Կէյթց կը հիյանար գործիքով եւ անոր կարողութեամբ գոտերը կատարելու կատարեալ ձեւով:
Կոմիտասեան Պատարագ

Կոմիտասի Պատարագը, Կոմիտաս Վարդապետին հեղինակած արական երգչախումբի Պատարագ: 


== Նկարագրութիւն ==
Հայ հանճարեղ խմբավար Կոմիտաս Վարդապետ Էջմիածինի մէջ իր կրթութիւնը ստանալով եւ հոգեւոր ճեմարանին մէջ աշխատելով, ժողովրդական երգերուն կողքին յատուկ կարեւորութիւն տուաւ հայ հոգեւոր երաժշտութեան։ Կոմիտասեան խնամատար յանձնաժողովին ջանքերով, ան Պատարագը առաջին անգամ հրատարակեց 1933 թուականին Փարիզի մէջ, «Դաշնաւորեալ Երգեցողութիւնք Սրբոյ Պատարագի, Վասն Միասեռ Արական Խմբի» խորագիրով: Բնագիրը սեւագրութենէն մաքրագրեց եւ խմբագրեց Կոմիտասի սան, երգահան եւ խմբավար Վարդան Սարգիսեանը։Սուրբ Պատարագը առաջին անգամ ձայնագրուեցաւ 1988-ին Երեւանի մէջ։ 


== Կոմիտասեան Պատարագին Առանձնայատկութիւնները ==
Կոմիտասի Պատարագը կը յատկանշուի ինքնատիպութեամբ եւ համարձակ նորարութեամբ, հագեցած՝ աշխարհիկ ոգիով, որուն պատճառով Հայ Եկեղեցին սկզբնական շրջանին անհամապատասխան համարեց զայն եւ չընդունեց կիրարկել եկեղեցւոյ մէջ:
Պատարագի ստեղծումի աշխատանքը սկիզբ առած է մեղեդիներու ընտրութեան երկարատեւ աշխատանքով։ Օտար ազդեցութիւններէն զերծ մեղեդիներու ընտրութեան նպատակով Կոմիտասը կը դիմէ գիւղական համեստ տիրացուներուն, որոնք մեղեդիներու աւանդական ձեւը պահած էին։ Կոմիտաս ունէր Պատարագի մշակման քանի մը տարբերակ։ Այդ մասին ան արտայայտած է իր նամակներէն մէկուն մէջ ըսելով «Հայկական Պատարագն ունեմ եօթ տեսակ բազմաձայն դաշնակած, բայց չի տպուած»։
Կոմիտասի ձգտումն էր ստեղծել ազգային Պատարագ։ Ան կ'աշխատէր Հայ Եկեղեցւոյ բազմադարեան երգեցողութիւնը մաքրել օտար շերտաւորումներէն, ազգային ոճաձեւերու անաղարտ գեղեցկութիւնը, զուսպ ու վեհ պարզութիւնը վերականգնել եւ ոճային մաքրութեան հասնիլ։ Վերամշակելով հայ եկեղեցական երաժշտութիւնը՝ Կոմիտասը կը խուսափի աւելորդ գեղգեղանքներէն՝ աշխատելով կարելի եղածին չափ բիւրեղացնել եղանակներուն կազմութիւնը եւ սերտ կապ ստեղծել երաժշտութեան եւ լեզուի շեշտադրութեան միջեւ։
Կոմիտասեան Պատարագը կը տարբերի բոլոր նախորդ նմանօրինակ գործերէն, մանաւանդ Մակար Եկմալեանի Պատարագէն։ Կոմիտաս թէեւ «Երգեցողութիւնք Ս.Պատարագի» գրախօսականին մէջ քննադատութեան ենթարկած է Եկմալեանի Պատարագը, սակայն իր բարձր գնահատանքը յայտնած է զայն անուանելով «Ներդաշնակութեան անդրանիկ բուրաստան՝ հայ երգեցողութեան ամայի անդաստանին մէջ»։
Պատարագը կատարեալ է իր բովանդակութեամբ: Կը ներառէ «Խորհուրդ խորին»-ը, «Տէր, ողորմեա՛»-ն, «Գոհանամք»-ը։ Ան բազմաձայնութեան հիանալի օրինակ է, որուն միջոցով Կոմիտաս Վարդապետ ձգտած է հասնիլ խորունկ եւ արտայայտիչ խմբերգային հնչողութեան եւ ճշմարտացիօրէն ներկայացնել հայ հոգեւոր երաժշտութեան ոգին ու բնոյթը։ 
Կոմիտասի Սուրբ Պատարագը, բեմական-համերգային ըլլալու կողքին, բուն արարողական երկ է՝ օժտուած ոճական միասնականութեամբ եւ մինչեւ օրս առկայ է եկեղեցւոյ ծիսակատարութեան մէջ: 


== Աղբիւրներ ==
http://www.komitas.am/arm/patarag.htm
Լույս է տեսել Կոմիտասի «Սուրբ Պատարագի» համերգային ամբողջական տարբերակի բացառիկ ձայնասկավառակը
Գոյական անուն

Գոյական, կը կոչուին այն բառերը, որոնք առարկայի իմաստ կ'արտայայտեն։ Առարկայ ըսելով կը հասկանանք իրեր (տուն, ծառ, ծաղիկ, փայտ, գրիչ), կենդանի արարածներ (մարդ, ուսուցիչ, աշակերտ, սոխակ, նապաստակ), երեւոյթներ (ամպրոպ, կայծակ, փոթորիկ, հողմ), գաղափարներ (բարեկամութիւն, ընկերութիւն, պատիւ, ուժ). մէկ խօսքով այն բոլոր բառերը, որոնց համար կրնայ ուղղուիլ գոյականներուն յատուկ ո՞վ կամ ի՞նչ հարցումը։


== Տեսակները ==
Հասարակ անուն։ Այն անունը, որ կը տրուի նոյն տեսակի առարկաներէն իւրաքանչիւրին։ Հասարակ անուններ են՝ լեռ, ամպ, ջուր, հայր, որդի, ուսուցիչ եւ այլն։
Յատուկ անուններ։ Այն անունը, որ կը տրուի նոյն տեսակի առարկաներէ միայն մէկուն, իր նման միւս առարկաներէն զատելու, զանազանելու համար։ Յատուկ անունները կը գրուին մեծատառով։ Յատուկ անուններ են՝ Սիփան, Արաքս, Թալին, Հայկ, Հայաստան եւ այլն։
11 Դեկտեմբեր

11 Դեկտեմբեր, տարուան 345-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 346-րդ) օրն է

Տարուան աւարտին կը մնայ 20 օր


== Դէպքեր ==
1816, Ինտիանան դարձաւ ԱՄՆ 19րդ նահանգը
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ՝
1941, Գերմանիան եւ Իտալիան պատերազմ յայտարարեցին Միացեալ Նահանգներուն
1941, Լեհաստանը պատերազմ յայտարարեց Ճափոնին
1962, Արթիւր Լիւքասը (անգլերէն՝ Arthur Lucas) դարձաւ Քանատային մէջ մահապատիժի ենթարկուած վերջին անձը
2001, Չինաստանի ԺՀ-ն դարձաւ Առեւտուրի Համաշխարհային Կազմակերպութեան անդամ
2015, 125 մարդ սպաննուեցաւ Սուրիոյ ալեւիներու Աքրապ գիւղի գնդակոծութեան ժամանակ


== Ծնունդներ ==
1806, Հերման Ապիխ (գերմաներէն՝ Hermann von Abich, Մահ.1886), գերմանացի երկրաբան
1985, Քարլա Սուզա (սպ.՝ Karla Olivares Souza), մեքսիքացի դերասանուհի


== Մահեր ==
1937, Հայկ Բժշկեան (Կայ, ծն.1887, Թաւրիզ, Պարսկաստան), պոլշեւիքեան զինուորական հրամանատար
1969, Կոստան Զարեան (Կոստանդին Եղիազարեան, ծն.1885, Շամախի) հայ նկարիչ


== Տօներ ==

Լեռներու Համաշխարհային Օր
Թանկոյի օր (Արժանթին)
Սամոսատ

Սամոսատ (յայտնի է նաեւ իբրեւ Շամշատ, Արշամաշատ անուններով), Արեւմտեան Հայաստանի հնագոյն քաղաքներէն մին, տեղակայուած է Եփրատ գետի աջ ափին։ 


== Պատմութիւն ==
Տիգրան Բ. Մեծի եւ Արտաւազդ Բ․-ի օրօք (Ք.Ա. 1-ին դ.) մտած է Մեծ Հայքի թագաւորութեան մէջ։ 72 թուականին Հռոմէական կայսրութիւնը Սամոսատը կցած է իր տիրապետութեան տակ գտնուող Ասորիք նահանգին։
11-րդ դարու վերջը եւ 12-րդ դարու սկիզբը Սամոսատին տիրած են սելճուկներու գերիշխանութիւնն ընդունած հայ իշխանները, զորս կը յիշատակէ ասորի պատմիչ Միքայէլ Ասորի։ Միաժամանակ քաղաքը գտնուած է հայ իշխան Փիլարտոս Վարաժնունիի ենթակայութեան տակ։
Սամոսատ յայտնի է իբրեւ քրիստոնէական հարուստ անցեալ եւ աւանդոյթներ ունեցող քաղաք։ Սամոսատ եղած է յունական եւ ասորական դպրութեան կարեւոր կեդրոններէն։ Մեսրոպ Մաշտոց իր աշակերտներուն մէկ խումբը Սամոսատ ուղարկած է՝ յունարէն եւ աստուածաբանութիւն ուսանելու, այնուհետեւ իր երկու օգնականներուն՝ Յովհան Եկեղեցացիի եւ Յովսէփ Պաղնացիի հետ անձամբ այցելած Սամոսատ։
Սելճուկեան արշաւանքներէն (11-րդ դար) ետք Սամոսատ աստիճանաբար կորսնցուցած է իր երբեմնի նշանակութիւնը եւ վերածուած աննշան քաղաքի։
12–14րդ դարերուն քաղաքին տիրած են խաչակիրները, բիւզանդացիները, մոնղոլները, թուրքմէնական ցեղերը։ 
15-րդ դարուն Սամոսատ նուաճուած է Օսմանեան կայսրութեան կողմէ։ Մինչեւ հայերու դէմ իրագործուած Ցեղասպանութիւնը Սամոսատի բնակիչները գլխաւորաբար եղած են հայեր։
2023 թուականի Փետրուարի 6-ի երկրաշարժին հետեւանքով մեծ աւերածութիւններ եղած է ոչ միայն Սամոսատի, այլեւ շրջակայքի միւս քաղաքներուն, ինչպէս նաեւ տարածաշրջանի մեծ ու փոքր այլ բնակավայրերուն մէջ։
Ատանա

Ատանա (թրք.՝ Adana) քաղաք է Դաշտային Կիլիկիոյ մէջ, Ատանայի նահանգի մայրաքաղաքը։ Քաղաքը կը գտնուի Սարոս գետի ստորին հոսանքի շրջանի մէջ, որտեղ գետը կը դառնայ նաւարկելի։
Ատանան կը կառավարէ երկու շրջան՝ Սէյհան եւ Իւրեղիր, որոնց միագումար բնակչութիւնը 1.530.257 է եւ տարածքը՝ 1.945 քմ²։ Ատանան հինգերորդ խիտ բնակուած քաղաքն է Թուրքիոյ մէջ (Պոլիսէն, Անքարայէն, Իզմիրէն եւ Պուրսայէն ետք)։


== Ատանան Կիլիկիոյ Հայկական թագաւորութեան ժամանակ ==
Երբ խաչակիրները կ'անցնէին Կիլիկիայով, Ատանան կը գտնուէր Հեթումեան տան եւ Լամբրոնի տէր ասպետ Օշինի իշխանութեան ներքեւ։ 1097 թուականի աշնան ժամանակ խաչակիրները գրաւեցին Ատանան։ Իշխան Լեւոն Ա․ 1130-1132 թուականներուն ետ նուաճելով Դաշտային Կիլիկիան, Ատանան միացուց Ռուբինեան նորակազմ իշխանութեան։
XII-14-րդ դարերուն Ատանան մտած է Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութեան կազմին մէջ։ Եղած է արհեստագործական եւ առեւտուրի նշանաւոր կեդրոն։ Ատանայի մէջ տեղի ունեցած են 1303 եւ 1316 թուականներու եկեղեցական ժողովները։ XIII-14-րդ դարերուն Ատանայի մէջ կառուցուած են թագաւորական պալատը՝ Ս. Մինաս տաճարով, Սուրբ Աստուածածին եւ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիները։ Ս. Ստեփանոսի մօտ հայերն ունեցած են նաեւ Ս. Յակոբ եւ Ս. Սարգիս եկեղեցիները, որոնք յետագային կործանուած են։


== Բնակչութիւն ==


== Հայերը Ատանայի մէջ ==
20-րդ դարու սկիզբին Ատանան ունէր 45000 բնակիչ, ներառեալ 12600 հայեր, որոնք կը զբաղէին արհեստով, առեւտուրով եւ գիւղատնտեսութեամբ։ Լուսաւորչական հայերը 2500 տուն ունէին եւ մէկ մանկապարտէզ, երեք դպրոց (Աբգարեան, Աշխէնեան, Արամեան), ուր կը սորվէին շուրջ 1500 աշակերտ։ Կաթողիկէ հայերը (170 տուն) ունէին մեկ եկեղեցի Անարատ Յղութեան Ս. Կոյսի անունով եւ մէկ դպրոց։ Կար նաեւ լատինական դպրոց, ուր աշակերտներու մեծ մասը հայեր էին։ Փոքրաթիւ հայ աւետարանականները ունէին իրենց ժողովարաններն ու դպրոցները։ Ատանայի հայերը օսմանեան տիրապետութեան 300 տարիներու ընթացքին դարձած էին թրքախօս, եւ նորաբաց բազմաթիւ հայկական դպրոցներու շնորհիւ, հայոց լեզուն սկսած էր վերակենդանանալ։
Ատանայի շրջակայ հայկական գիւղերն էին Շէյխ-Մուրատը, Հայ գիւղը, Ապտօղլուն, Կոզ-Օլուքը եւ այլն։ 1909 թուականին տեղի ունեցաւ Ատանայի հայ բնակչութեան կոտորածը։ Մեծ Եղեռնի ժամանակ Ատանայի մէջ հայ չմնաց, բայց Առաջին համաշխարհային պատերազմէն ետք, երբ Կիլիկիան անցաւ Ֆրանսայի ձեռքը, հայերու մէկ մասը վերադարձաւ։ 4 Օգոստոսի 1920–ին, Ատանայի մէջ Միհրան Տամատեանի գլխաւորութեամբ հռչակուեցաւ Կիլիկիոյ հայոց անկախութիւնը, որ սոսկ ձեւական բնոյթ ունէր։ Շուտով Ֆրանսական զինուորական իշխանութիւնները Ատանան եւ ամբողջ հայկական Կիլիկիան յանձնեցին քեմալական Թուրքիոյ։ Ատանայի հայերու մեծ մասը գաղթեց Սուրիա եւ Լիբանան։
Պօ Պըրնհըմ

Ռոպըրթ Փիքըրինկ Պըրնհըմ (կամ՝ Պօ Պըրնհըմ, ծնած 21 Օգոստոս 1990(1990-08-21), Հեմիլթոն, Էսեքս շրջան, Մասսաչուսէթս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) Ամերիկացի կատակերգակ, երգիչ, դերասան, ֆիլմի բեմադրիչ, թատերագիր եւ բանաստեղծ: Ան իր ասպարեզը սկսաւ Եութուպի վրայ 2006 թուականի Մարտին, երբ իր վիտէոները արժանացան գրեթէ 300 միլիոն դիտորդներու (2021ի թիւերով):