Գահերու Խաղ

«Գահերու Խաղ» (անգլերէն՝ Game of Thrones), ամերիկեան երեւակայական թատերական հեռուստաշար է, ստեղծուած գրող Ճորճ Ռէյմոնտ Ռիչարտ Մարթինի «Սառոյցի Ու Կրակի Երգ» վիպաշարի հիման վրայ։ Հեռուստաշարը ստեղծուած է Տէյվիտ Պենիոֆֆի եւ Տ. Պ. Ուէյսսի կողմից HBO պատկերասփիւռի ալիքէն։ Նկարահանումները տեղի ունեցած Հիւսիսային Իրլանտայի, Խրուաթիոյ, Իսլանտայի, Մարոքի, Սպանիոյ, Մալթայի, Սկովտիոյ եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ։ ԱՄՆ-ի մէջ ֆիլմին շնորհահանդէսը տեղի ունեցած է 17 Ապրիլ 2011-ին HBO ալիքով։ 19 Ապրիլ 2011-ին, առաջին դրուագի ցուցադրութենէն ետք, յայտնի դարձած է շարքի երկրորդ շրջանի նկարահանումը։ 1 Ապրիլ-ին երկրորդ շրջանի առաջին շարքը լույս տեսած է HBO պատկերասփիւռի ալիքով։ 31 Մարտ 2013-ին տեղի ունեցավ երրորդ շրջանի շնորհահանդէսը, իսկ 6 Ապրիլ 2014-ին ցուցադրուեցաւ չորրորդ շրջանի առաջին շարքը։ Չորրորդ շրջանի շնորհահանդէսէն երկու օր ետք HBO յայտարարեց, որ կը պատրաստուի նկարահանել հինգերորդ եւ վեցերորդ շրջանները։ Հինգերորդ սեզոնի վերջին սերիան հեռարձակվեց 2015 թվականի հունիսի 14-ին, որմէ հետո հայտարարվեց վեցերորդ սեզոնի նկարահանումների մասին։Հեռուստաշարի դէպքերը կը զարգանան յօրինուած մայրցամաքներ Վեսթերոսի եւ Էսսոսի մէջ՝ տասնամեակ տեւած ամրան վերջաւորութեան։ Ամբողջ շարքը կը զարգանայ քանի մը գիծերով։ Առաջին գիծը կը պատմէ Վեսթերոսի մեծ մասը տիրապետող Եօթը Թագաւորութիւններ պետութեան մէջ ընթացող քաղաքացիական պատերազմին մասին, որ կը մղուի յանուն երկրի իշխանութեան խորհրդանիշի՝ Երկաթէ Գահին։ Երկրորդը կը ներկայացնէ երկրին նախորդ հարստութեան վերջին ներկայացուցիչին կեանքը Էսսոսի մէջ, ուր ան կը ծրագրէ վերադարձնել Գահը։ Երրորդ ժամանակագրութիւնը ցոյց կու տայ Վեսթերոսի հիւսիսը զարգացող իրադարձութիւններ, որոնք պայմանաւորուած են մօտեցող ձմեռով եւ բոլոր առասպելական էակներով, որոնք կու գան ձմրան հետ։
Գահերու Խաղը հեռուստաշարը համընդանուր ուշադրութեան արժանացած է եւ ունի միջազգային երկրպագուներու բանակ։ Անիկա ստացած է քննադատներու կողմէ մեծ մասով դրական արձագանգներ, թէեւ հեռուստաշարին մէջ մերկութեան, բռնութեան եւ սեռային բռնութեան տեսարանները ենթարկուած են քննադատութեան։ Հեռուստաշարը ստացած է բազմաթիւ մրցանակներ եւ պարգեւատրումներ, որոնցմէ են Էմմի Մրցանակի պարգեւատրումը Նշանակալի թատերական հեռուստաշարի համար՝ իր առաջին չորս շրջաններուն համար, Ոսկէ Գնդակ Մրցանակի պարգեւատրումը Լաւագոյն հեռուստաշարի թատերական շարքի համար, Հիւկոյի Մրցանակ Լաւագույն թատերական ներկայացման համար թէ՛ Երկար ձեւի, թէ՛ Կարճ ձեւի մէջ, ինչպէս նաեւ Փիպըտի Մրցանակ։ Բացի ատկէ, Փիթըր Տինքլէյճ ստացած է Էմմի եւ Ոսկէ Գնդակ՝ Թիրիոն Լաննիսթերի դերի համար։


== Նիւթ ==
Գահերու խաղի նիւթը բաւական ճշտգրտօրէն կը ներկայացնէ «Սառոյցի եւ Կրակի Երգ» սակայի դէպքերը: Դէպքերը կը զարգանան Վեսթերոս եւ Էսսոս մայրցամաքներուն վրայ, ուր ազնուական ընտանիքները պայքար կը մղեն յանուն Երկաթէ Գահին։ Իրադարձութիւնները մէյ մը կը տանին դէպի սառուցեալ Հիւսիս, մէյ մըն ալ՝ արեւելեան, տաք մայրցամաք Էսսոս։ Առաջին շրջանը հեպտոլոգիայի առաջին վէպի հաւատարիմ պատշաճեցումն է։ Յաջորդ շրջանները, սակայն, կը սկսին նշանակալիօրէն տարբերիլ գիրքերու իրադարձութիւններէն։ Համաձայն Տէյվիտ Պենիոֆֆի. «Հեռուստաշարը կը պատշաճեցնէ շարքերը իբրեւ մէկ ամբողջութիւն եւ հետեւելով քարտէսին, որ Մարթինը տրամադրած է մեզի, ինչպէս նաեւ՝ հիմնաքարերու վրայ յենելով, սակայն բնաւ պարտադիր չէ ճամբուն իւրաքանչիւր կանգառ ճշտգրիտ պատշաճեցնել»:Վէպերն ու անոնց պատշաճեցումը իրենց կերպարներու, վայրերու եւ իրադարձութիւններու ներշնչանքն գտած են եւրոպական պատմութեան մէջ։ Վէպերի գլխաւոր հիմքը անգլիական Վարդերու Պատերազմն է Լանքասթըրներու եւ Եորքերու միջեւ, որոնք ազդեցութիւն ձգած են Մարթինի Լաննիսթըրներու եւ Սթարքերու վրայ։ Վեսթերոսի մեծ մասը՝ իր դղեակներով եւ ասպետական մրցումներով, կը յիշեցնէ Բարձր Միջնադարեան Եւրոպան։ Սերսիի կերպարը իր հիմքին մէջ ունի Իզապէլլան՝ «Ֆրանսայի գայլուհին»:


== Շարքեր ==


== Կերպարներն Ու Դերասանական Կազմը ==

Ինչպէս վիպաշարը, այնպէս ալ հեռուսաշարը ունի աննկարագրելի մեծ քանակութեամբ կերպարներ, որոնք վիճելիօրէն ամենաշատն են ամբողջ պատկերասփիւռի պատմութեան մէջ։ Միայն երրորդ շրջանի նկարահանումներու ժամանակ հիմնական դերասանական կազմը 257 հոգիէ բաղկացած եղած է։ Մէջը ներկայացուած են կեդրոնական կերպարներն ու զանոնք խաղացող դերասանները։Լորտ Էտարտ Սթարքը, որուն դերը կը խաղայ Շոն Պինը, Սթարքերու ընտանիքի հայրն է եւ Հիւսիսի պահապանը։ Սթարքերու ընտանիքի գրեթէ բոլոր անդամները շարքի ամբողջ տեւողութեան ընթացքին կեդրոնական կերպարներ են։ Էտտարտն ու անոր կին Քեթլինը, որուն դերը կը խաղայ Միշէլ Ֆէյրլին, ունին հինգ զաւակ. աւագ որդի Ռոպը(Ռիչարտ Մետտեն), նրբագեղ Սանսան(Սոֆի Թրնըր), տղայական Արիան(Մէյզի Ուիլիամս), արկածասէր Պրանը(Այզէք Հեմփսթիտ-Րայթ) եւ կրտսեր որդին՝ Ռիքոնը(Արթ Փարքինսըն)։ Էտտարտի ընկեցիկ որդի Ճոն Սնոուն(Քիթ Հարինկթըն) եւ անոր ընկեր Սեմուէլ Թարլին (Ճոն Պրետլի) կը ծառայեն Գիշերուան դեպքին մէջ լորտ-կառավարիչ Ճէոր Մորմոնթի (Ճէյմս Քոսմօ) ղեկավարութեան։ Խարտիշահըր Իկրիթը (Ռոուզ Լեսլի), որ վայրենիներէն է, Ճոն Սնոուի սիրային հետաքրքրութեան առարկան է, մինչ Սէմ հոգ կը տանի Կիլլիի (Հաննա Միւրէյ)։Սթարքերու հետ կապ ունեցող կերպարներէն են Թիոն Կրէյճոյը (Ալֆի Ալլեն), ինչպէս նաեւ Էտտարտի վասսալ Ռուսէ Պոլթոնը (Մայքլ ՄաքԷլհաթթոն) եւ նրա սադիստիկ ընկեցիկ Ռամզի Պոլթոնը/Սնոուն (Իւան Ռէոն)։ Ռոպը կը սիրահարուի բուժքոյր Թալիսա Մէյկիրին (Ունա Չափլին), իսկ Արիան կ'ընկերանայ Կենտրիի (Ճոու Տեմփսի) եւ մարդասպան Եակեն Հ՛կարի (Թոմ Վլասչիլա) հետ։ Քեթլին կը ծանօթանայ թիկնապահ Պրիեննա Թարթի հետ (Կվենտոլին Քրիսթի)։Մայրաքաղաք Արքայական Երկրին մէջ Էտտարտի հին ընկեր արքայ Ռոպերթ Պարաթէոն (Մարք Էտտի) իր անսէր ամուսնական կեանքը կ'անցընէ Սերսէա Լաննիսթըրի (Լենա Հետի) հետ, որ գաղտնի սիրային կապի մէջ է իր երկուորեակ եղբօր՝ արքայի թիկնազօրային Ճէյմի Լաննիսթըրի (Նիքոլայ Քոսթըր-Վալտաու) հետ։ Ան կ'ատէ իր կրտսեր եղբայրը՝ թզուկ Թիրիոն Լաննիսթըրը (Փիթըր Տինքլէյճ), որ ամենուր իր սիրուհի Շայայի (Սիպէլ Քեքիլլի) եւ թիկնապահ Պրոննի (Ճերոմ Ֆլինն) ուղեկցութեամբ է։ Լաննիսթըրներու եռեակի հայրը աննկարագրելիօրէն հարուստ ու արիւնարբու Թայվին Լաննիսթըրն է (Չարլզ Տէնս)։ Սերսէան ու Ճէյմին ունին երեք զաւակ՝ սադիստիկ հակումներով ինքնահաւան Ճոֆրին (Ճէք Կլիսոն), բարեսիրտ Թոմմենը (Տին-Չարլզ ՉեփմեԷն) եւ բարեկիրթ Միրցելլան (Նելլ Թայկըր Ֆրի)։ Ճոֆրիի պահակազօրքի ամէնէն նշանակալի անդամն է Սանտոր Քլիկանը՝<<շուն>> մականունով (Ռորի ՄաքՔանն)։
Արքայի Փոքր խորհուրդին մաս կը կազմեն Քոպեքներու Տիրակալ Պետիր «Ճկոյթ» Պէյլիշը (Էյտըն Կիլլեն) եւ Շշուկներու Տիրակալ, ներքինի լորտ Վարիսը (Քոնլէթ Հիլլ)։ Ռոպերթի եղբայր Սթանիս Պարատէոնը (Սթեֆըն Տիլլէյն) ընդունած է Ռ՛հլլորի կրօնը եւ կ'առաջնորդուի քրմուհի Մելիսանտրայի (Սերիս վան Հուտեն) եւ նախկին մաքսանենգ Տաւոս Սիվարտի (Լայամ Քանինկհըմ) խորհուրդներով։ Տիրելներու հարուստ ընտանիքը արքունիքին մէջ ներկայացուած է նպատակասլաց Մարգերի Տիրելով (Նեթըլի Տորմըր) եւ անոր ասպետ եղբայր, միասեռական Լորաս Տիրելով (Ֆինն Ճոնս)։ Միեւնոյն ժամանակ Տորնի մէջ Էլլարիա Սէնտը (Ինտիրա Վարմա) կը ծրագրէ վրէժ լուծել Լաննիսթըրներէն։
Էսսոսի մէջ Վիզերիս Տարգարեանը (Հարրի Լլոյտ) եւ անոր քոյր Տէյներիսը (Էմիլիա Քլարք) կը փորձեն ողջ մնալ եւ զօրք հաւաքել՝ Երկաթէ Գահը վերադարձնելու համար։ Տէյեներիսին եղբայրը ամուսնացած է Կխալ Տրոգոյի հետ (Ճէյսըն Մամոա), որ դոտրակիացիներու քոչվոր ցեղի առաջնորդն է, իսկ անոր կ'ուղեկցին Սըր Ճորահ Մորմոնտը (Իեին Կլէյն), թարգմանչուհի Միսսանտեան (Նաթալի Էմմանուէլ) եւ վարձու զինուոր Տաարիօ Նահարիսը (Միխիըլ Հիոույսման)։


== Արտադրութիւն ==


=== Յղացումն Ու Զարգացումը ===

Համաձայն Տէյվիտ Պենիոֆֆի եւ Տ. Պ. Ուեիսսի՝ անոնք երկուքն ալ եկած էին Մարթինի վիպաշարը էկրանաւորելու միտքին 2006-ին, երբ Պենիոֆֆ կարդաց առաջին գիրքը։ Ան կիսուեցաւ իր տպաւորութիւններով Ուեիսսի հետ, որ աւարտեց 1000 էջնոց գիրքը «թերեւս 36 ժամուան մէջ»: Անոնք հեշտօրէն ներկայացուցին HBO պատկերասփիւռի ալիքին եւ համոզեցին Մարթինին հինգ ժամանոց հանդիպումի գալ Սանթա Մոնիքա Պուլվար ճաշարանին մէջ։ Պենիոֆֆ ըսած է, որ անոնք կրցան գրաւել Մարթինը՝ անոր տուած «Ո՞վ է Ճոն Սնոուի մայրը» հարցումին իրենց տուած պատասխանին շնորհիւ։Հեռուստաշարի զարգացումը սկսաւ 2007-ի Յունուարին։ HBO պատկերասփիւռի ալիքը վարձեց Պենիոֆֆն ու Ուեիսսը իբրեւ բեմավարներ եւ արտադրողներ եւ յանձնարարեց անոնց ամբողջ գիրք մը համապատասխանեցնել մէկ շրջանի։ Սկիզբէն ծրագրուած էր, որ Պենիոֆֆն ու Ուեիսսը պիտի գրէին բոլոր շարքերու բեմավարութիւնը՝ բացի մէկէն, որ պիտի գրէր Մարթինը։


== Հետաքրքրական Փաստեր ==
2012-ին աւելի քան 150 ընտանիքներ իրենց աղջիկ երեխաներբւն տուած են Քհալիսի անունը։
ԱՄՆ-ի մէջ յայտնի կը դառնայ է Արիա կանացի անունը։
Դերասանուհի Կվենտոլին Քրիսթին, որ կը խաղայ Պրիէնի դերը, չի գիտեր իր ծննդեան ճիշդ օրը։
Շանը, որ շարքին մէջ կը պատկանէր Սանսա Սթարքին, դերասանուհի Սոֆի Թըրնըրը վերցուցած է զայն` անուանելով Զունի։
Դերասանուհի Ունա Չափլինը, որ խաղացած է Ռոպ Սթարքի կնոջ դերը հանրածանօթ դերասան Չարլի Չափլինի թոռնուհին է։
Իսկ Հարի Լլոյտը, որ Առաջին եթերաշրջանին խաղացած է Վիզերիս Թարգարիէնի դերը Չարլզ Տիքընզի սերունդէն է։
Ձիու սիրտը, որ Տէյեներիս Թարգարիէնը կ'ուտէ ամուսնութենէն ետք իրականութեան մէջ մարմելատ է։
Կեղծ էր նաեւ Տիրիոնի կերած միսը, քանի որ դերասանը բուսակեր է։
Թէոն Ալֆի Ալենը Անգլիոյ մէջ յայտնի երգչուհի Լիլի Ալէնի հարազատ եղբայրն է։
Թոմաս Սանկսթըր դերասանը, որ խաղացած է 13-ամեայ Ժոյէն Ռիտի դերը իրականութեան մէջ 23 տարեկան է։
Տոտրայերէն լեզուն ստեղծուած է հեռուստաշարին համար. այնտեղ կայ 3000 բառ։
Լեզուի ստեղծման համար օգտագործուած են ռուսերէն, թրքերէն, էսթոներէն լեզուները։
Սանսա եւ Արիա «քոյրերու» դերակատարները իրականութեան մէջ մտերիմ ընկերուհիներ են։
Փիթըր Տինքլէյտը (Տիրիոն Լանիսթըր) միակ դերասանն է, որուն դերը ընտրած է Մարթինը եւ որոշումը եղած է անփոփոխ։
Էմիլիա Քլարքը երբեք չէ ներկած մազերը. հեռուստաշարին մէջ դերասանուհին կեղծամով է։
Իսկ ահա Սոֆի Թըրնըրը (Սանսա Սթարք) եղած է շիկահեր, սակայն նկարահանումներու համար մազերը ներկած է կարմիր։
Ճորճ Ռէյմոնտ Ռիչարտ Մարթինը արդէն որոշած է, թէ ինչպէս պիտի վերջանայ պատմութիւնը եւ ըսած է արտադրողներուն. այն պարագային համար, եթէ ան չհասցնէ վերջացնել գիրքը։
Դերասաններէն մեծ մասը չեն կարդացած գիրքերը, քանի որ կը վախնան ժամանակէն առաջ իմանալ իրենց կերպարի աւարտը։
Մէյսթըր Էյմոնի դերակատարը իրականութեան մէջ նոյնպէս կոյր է։
Առաջին դրուագէն ետք Ճէք Կլիսոնը, որ կը կատարէ Ճոֆրիի դերը նամակ ստացած է Մարթինէն, ուր գրուած եղած է հետեւեալը. «Կը շնորհաւորեմ, Ձեզ իսկապէս բոլորը կ'ատեն»:
Առաջին եթերաշրջանին կտրուած գլուխներէն մէկը եղած է ԱՄՆ-ի նախագահ Ճորճ Պուշ կրտսերի կերպարով. աշխատակիցները արդէն ներողութիւն խնդրած պզտիկ անյաջողութեան համար։
Առաջին եթերաշրջանին գայլերու փոխարէն եղած են շուներ։
Չորրորդ եթերաշրջանին շուներուն կը փոխարինեն իրական գայլեր, սակայն քիչ մը մեծցուած։
Միշէլ Ֆեիրլին ոչ միայն կատարած է Քէյթիլին Սթարքի, այլ նաեւ Հերմիոնա Կրէյնճըրի մօր դերը Հարի Փոթըրը եւ Մահուան պարգեւները. մաս 1 ֆիլմին մէջ։


== Արտաքին յղումներ ==
Շարքի պաշտօնական կայք(անգլերէն)
Making Game of Thrones, շարքի արտադրութեան պաշտօնական կայք (անգլերէն)
Տոթրաքիյան լեզուին նուիրուած պաշտօնական կայք (անգլերէն)