armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հրաչեայ Քոչար

Հրաչեայ Քոչար (Գաբրիէլեան) (19 Յունուար (1 Փետրուար) 1910, Արեւմ.Հայաստան - 2 Մայիս 1965, Երեւան), հայ արձակագիր, հրապարակախօս, ՀԽՍՀ պետական մրցանակի առաջին դափնեկիր (1967, «Նահապետը» վիպակի համար), ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ (1934-էն)։
Ծնած է Արեւմտեան Հայաստան, Բագրեւանդ գաւառի Ղումլիպուճաղ գիւղին մէջ։ Գաղթի ժամանակ ծնողքը կորսնցուցած, կը փրկուի Ցեղասպանութենէն՝ թուրքերուն կողմէն իրականացուած կոտորածներէն, համագիւղացիներուն հետ կ՛անցնի Արեւելեան Հայաստան (Հայաստանի Արարատեան դաշտի գիւղերը)։ Ապա՝ 1927ին  Երեւան, ուր կ'ամբողջացնէ ուսումը ու կը վարէ խմբագրական պաշտօն։ 1930–ական տարիներուն կը գրէ առաջին վիպակներն ու պատմուածքները։


== Կենսագրական համառօտ գիծեր ==


=== Աշխարհամարտի  տարիները ===
Աշխարհամարտի տարիները իբրեւ լրագրող կը միանայ Կարմիր Բանակին ու մարտերուն կը հետեւի։ Պատերազմէն դարձին՝ վարչական-խմբագրական բարձր դիրքերու վրայ է իբրեւ՝ Գրողներու միութեան քարտուղար, խմբագիր՝ «Սովետական  Գրականութիւն» պաշտօնաթերթին, 1954 թուականին խմբագիր՝ «Ոզնի» երգիծական հանդէսին։ Կը հրատարակէ վէպեր, հրապարակագրական գործեր՝ մեծ մասամբ նուիրուած խորհրդային (ոչ-ազգային) նիւթերու։ 


=== Լիբանան այցելութիւն ===
Սովիետական Հայաստանի առաջին մտաւորականն է որ Լիբանան կու գայ, (1961 Յունուարի վերջաւորութեան)։  Այցելութեան ընթացքին, կ՛ այցելէ հայկական կրթական հաստատութիւններ (կը հանդիպի Ն․ Փալանճեան ճեմարանի տնօրէն՝ Սիմոն Վրացեանին) եւ կառոյցներ։  
Հայաստան վերադարձին, զգալի կ՛ըլլայ անոր քաղաքական եւ գաղափարական ընբռնումներուն մէջ ունեցած շրջադարձը։  Ան է որ Հայաստանի իշխանութիւններէն կը պահանջէ հաստատել Հայաստանի արտաքին նախարարութիւն մը, հրատարակել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա Լեռան 40 օրերը», Շանթի գործերը, Սարդարապատի բլուրին վրայ կառուցել յուշահամալիր մը, վերականգնել զօր․ Անդրանիկին անունը, կերտել Եղեռնի յուշարձան մը, մեծ շուքով նշել Եղեռնի յիսնամեակը․․․։ 


=== Կեանքին վերջին տարիները ===
Կեանքին վերջին տարիներուն, ուշագրաւ վերադարձով մը իր ազգային ակունքներու՝ Հ. Քոչար կը գրէ ներշնչեալ վիպակներու շարք մը՝ «Սպիտակ  Գիրքը», որուն մաս կազմող «Նահապետ»ը, «Կարօտ»ը  եւ  այլ  կտորներ  պիտի  տարածուին ու ճանչցուին  նաեւ շարժանկարի ճամբով։ Անոնք նոր արժէք կու տան  իր  գործին, սրբագրելով կուսակցական-քարոզչական գրականութեան նուիրուած գործիչ դիմագիծ  մը։ Մահացած է Երեւան։  </ref>


=== Իր  Գործերէն ===
«Օգսէն  Վասպուրի  ճանապարհորդութիւնը»
«Ժամանակներ»
«Հերոսների Ծնունդը» (Նամակներ)
«Բարեկամութիւն»
«Մեծ  Տան  Զաւակներ»
«Սպիտակ Գիրքը»


== Գրականութիւն ==
Յակոբ Նորունի, Հ. Քոչարի «Սպիտակ Գիրքը» (գնահատական-վերլուծական փորձ), Պէյրութ, տպարան «Սեւան», 1967, 58 էջ։
ՌԱԿ մամուլ

ՌԱԿ մամուլ, Պաշտօնական Լրատուական Կայք եւ պաշտօնական օրկան՝ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան (Ռ.Ա.Կ.-ի)։


== Հիմնադրութիւն ==


== Պատմական ==
Ունեցած է քաղաքական, լրատուական, մշակութային եւ մարզական հարուստ բովանդակութիւն։ 


== Առաքելութիւն ==
ՌԱԿ ՄԱՄՈՒԼԻ նպատակն է ազգային մեր յոյզերն ու մտահոգութիւնները տարածել աշխարհի չորս ծագերը՝ հրապարակելով Հայրենի թէ Սփիւռքահայ մտաւորականներու յօդուածները, հայրենիքի եւ զանազան գաղութներու վերաբերող լուրեր եւ թղթակցութիւններ, ինչպէս նաեւ ՌԱԿ-ի հետ առնչուող հաղորդագրութիւններ։
Արդիակական համացանցային արուեստագիտութիւնը ինչպէս նաեւ օրէ օր աճող մեր ելեկտրոնային հասցէացանկը, որ կ՛ընդգրկէ աւելի քան 25000 ե-նամակի հասցէատէրեր բոլորն ալ՝ Հայ ժողովուրդի զաւակներ, առիթը կուտայ  յօդուածագիրներու, իրենց մտքի պտուղը հանդիսացող ու կարեւոր հարցեր լուսարձակի տակ առնող գրութիւններ, մեր միջոցով, յանձնելու հազարաւոր Հայորդիներու ուշադրութեան։
Օգտուելով ժամանակակից հնարաւորութիւններու շնորհած այլեւայլ միջոցներէն եւ հաւատարիմ մեր առաքելութեան, ամէնէն արագ, ոչ-դասական եւ բոլորին հասանելի կերպով, մեզի ուղարկուած յօդուածներն ու թղթակցութիւնները, ինչպէս նաեւ մեր գաղած հայկական լուրերը մեր գրասենեակներուն մէջ սիրով խմբագրելէ ետք, պիտի հասցնենք բոլոր անոնց, որոնք ծարաւ են հայկական լուրի, ինչպէս նաեւ ազգային առումով կենսական հարցերու հրապարակային քննարկման եւ, առ հասարակ՝ Հայկականութեան։


== Խմբագրական Կազմ ==
Պատասխանատու Խմբագիր՝ ՍԵՒԱԿ  ՅԱԿՈԲԵԱՆ
Խմբագրական Կազմ՝
ԴՈԿՏ.  ՄԻՆԱՍ  ԳՈՃԱՅԵԱՆ (Լոս Անճելըս, ԱՄՆ)
ՃԵՆԻ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ-ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ (Երեւան, Հայաստան)
ԿԱՍԻԱ  ՃՂԱԼԵԱՆ (Գահիրէ, Եգիպտոս)
ՀԱՅԿ  ՆԱԳԳԱՇԵԱՆ (Մոնթրէալ, Գանատա)
ՅԱԿՈԲ  ՉԱՄՔԷՐԹԷՆԵԱՆ (Սիտնի, Աւստրալիա)
ԱԼԻՆ  ՊԱԼԵԱՆ (Տուպայ, ԱՄԷ)
ԿԱՐԱՊԵՏ  ՍԱՅԱՊԱԼԵԱՆ (Մարսէյլ, Ֆրանսա)
ՏԻԱՆԱ  ՏԷՐ  ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ (Պուէնոս Այրէս, Արժանթին)
Վարչական Պատասխանատուներ՝
ԱՆԱՀԻՏ  ՉԷՕՐԷՔՃԵԱՆ
ԿԱՍԻԱ ԹՈՓՈՒՇԵԱՆ


== Նշումներ ==
Kevork Yazdjian, Lebanese-Armenian press in 2002, Yerevan, 2004, 47 p. ISBN 99930-4-293-5


== Յղումներ ==
Պաշտօնական կայքը
Գէորգ Թահթայեան Կիրակնօրեայ Ազգային Վարժարան

Գէւորգ Թահթաեան կիրակնօրեայ դպրոց, գործած է 1967- 1978 թուականին, ունեցած է մօտ 150 աշակերտ։ Ազգային վարժարան, հիմնուած է 1978 թուականին՝ ազգային բարերար Գէւորգ Թահթաեանի նուիրատուութեամբ (100 հազար ֆունտ ստեռյինգ) եւ Անգլիոյ համայնքային եկեղեցական խորհուրդի մշակութային մարմնի նախաձեռնութեամբ։ 1979 թուականին վարժարանը Սուրբ Պետրոս եկեղեցւոյ փոքր սրահներէն տեղափոխուած է «Աքթրն հայ սքուլ» կոչուող անգլիական դպրոցի շէնքը։ Վարժարան կ՝ ընդունուին երեք տարեկանէն սկսեալ երեխաներ։ Մանկապարտէզի եւ նախակրթարանի քառամեայ շրջանէն ետք կը սկսի ուսումնական բաժնի յոթնամեայ շրջանը։ Ուսումնական ծրագիրը կը նեռարէ հայոց լեզու, հայոց պատմութիւն, կրօն, երգեցողութիւն եւ վերջերս աւելացած «ընթացիկ հարցեր» առարկաները, որոնք կը դասաւանդուին արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն։ Դասագիրքերը կը ստանան Հայաստանէն, Իրանէն, Ամերիկայէն եւ Վենետիկէն։ Վարժարանը ունի գրադարան, որ կը պարունակէ շուրջ 800 գիրք եւ պարբերական։ Ամէն տարի դպրոց կը յաճախէ 190 220 աշակերտ, ուսուցիչներու թիւը՝ 22-25։ Վարժարանին մէջ կը կազմակերպուին հանդէսներ՝ նուիրուած Թարգմանչաց տօնին, Վարդանանց հերոսամարտին, Ապրիլի 24-ին։
1804 թուական

1804 թուական, նահանջ տարի, 19րդ դարու չորրորդ տարին


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1804 ծնունդներ

Մարտ՝ Արիստակէս Ալթուն-Տիւրրի (մ.1888), երեսփոխան, ազգային գործիչ
Անյայտ օրով՝
Երեմիա Արծրունի (մ.1877), հասարակական գործիչ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1804 մահեր
Գառմէն

Գառմէն (նախկին Տաճատ Վրդ. Մելքոնեան, Էջմիածնական), (1880 - 1915 թթ.): Վարդապետ ձեռնադրուած 1904-ին։
Դաշնակցական, իբրեւեւ հասարակական գործիչ՝ կը ստիպուի սքեմը հանել եւ գաւառի մէջ վարել կրթական պաշտօններ։ Մուշ գտնուած ատեն՝ տխրահռչակ Մուսա պէյի դրդումով կը հալածուի կառավարութենէն եւ ձմեռ եղանակին կ'ապաստանի Վան, ուր կ'ամուսնանայ պոլսեցի ուսուցչուհի ու գրագիտուհի Իսկուհի Զիթճեանի հետ ( Օր. Նինի) եւ միասին կը շարունակէ պաշտօնավարել նաեւ Մուշ եւ թալաս, մինչեւ 1915։ Հալէպ կը տարագրուի կնոջը հետ, որմէ բաժնուելէ ետք... ցարդ կը մնայ անյայտ։


== Աղբիւրներ ==
Յուշարձան Ապրիլ տասնմէկի, Թէոդիկ, Կ. Պոլիս,1911, «Արզուման» հրատարակչութիւն։
Perfect (երգ)

Perfect, անգլիացի երգիչ եւ երգերու հեղինակ Էտ Շիրանի երգը։ Երգը ներառուած է երգիչին ÷ երրորդ ալպոմին մէջ ։ Ալպոմին թողարկումէն ետք ան UK Singles Chart-ի մէջ գրաւեց 4-րդ դիրքը։ 27 Օգոստոս 2017-ին Billboard-ը յայտարարեց, որ Perfect երգը պիտի ըլլայ ալպոմին չորրորդ երգը ։ 26 Սեպտեմբեր 2017 թուականին երգը հնչեց pop radio-ին միջոցով, որպէս ալպոմին երրորդ երգը (ԱՄՆ-ի մէջ)։ Երգը կը գրաւէ առաջին դիրքը՝ Աւստրիոյ, Պելճիքայի, Լիւիոյ, Լիւքսեմպուրկի, Մալազիայի, Ֆիլիփիններու, Շոդլանտիայի եւ Զիւիցերիոյ մէջ, եւ հասած է մինչեւ լաւագոյն տասնեակ 14 երկիրներու մէջ ներառեալ՝ Աւստրալիա, Շուէտ, Անգլիա, ԱՄՆ։


== Երգին Մասին ==
Այս երգը Էտ Շիրանի երրորդ՝ այսինքն աշխատանոցի մէջ ձայնագրուած ալպոմին հինգերորդ երգը, որ թողարկուած է 2017 թուականին մարտ ամսուան ընթացքին, իր նախորդ՝ ալպոմէն երեք տարի ետք։
Perfect երգը ռոմանթիք ստեղծագործութիւն է գրուած Շիրանի ընկերուհիին՝ Քերի Սեպորնիին մասին, եւ Շիրանը ըսած է, որ յոյսով է, որ կը դառնայ մէկ այլ երգի ստեղծման պատճառ։ 


== Տեսահոլովակ ==
22 Սեպտեմբեր 2017 թուականին երգին բառերուն տեսահոլովակը տեղարկուեցաւ Էտ Շիրանի YouTube-ի պաշտօնական էջին մէջ։


== Շարքեր ==


== Թողարկման Պատմութիւն ==
Միքայէլ Յակոբեան

Միքայէլ Յակոբեան (10 Մարտ 1925 - Նոյեմբեր 1983), խմբագիր։


== Կենսագրութիւն ==
Միքայէլ Նաւասարդի Յակոբեան ծնած է Արծուանիկ գիւղ (ՀՍԱՀ-ի Ղափանի շրջան), 10 Մարտ 1925-ին։ Կը բռնկի Համաշխարհային Բ․ Պատերազմը, եւ ինք հազիւ միջնակարգ ուսումը աւարտած՝ 1943 թ․ին կը մեկնի ճակատ, ու կը մասնակցի Ղրիմի ու Սեւաստապոլի կռիւներուն։ Կը զօրացրուի 1945 թ․ին։ 1947-1949 ուն կը վարէ Ղափանի «Պղինձի Համար» թերթի գրական աշխատողի, եւ ապա՝ պատասխանատու քարտուղարի պաշտօնը։ Ուսումը կատարելագործելու համար մուտք կը գործէ Երեւանի Պետական համալսարան, որուն Բանասիրական Բաժանմունքի Լրագիտական Ամբիոնի դասըն­թացքը կ՚աւարտէ 1954 թ․ին։ 1959-1961 ուն՝ մասնագիտական ուսման համար կը հետեւի Գիտութիւններու Ակադեմիայի ասպիրանդականի դասընթացքներուն։ 1974 թ․ին՝ պաշտպանելէ ետք «Գրիգոր Մսրեանը եւ Նրա «Մէտէօրա» Հանդէսը Հայ Լուսաւորական-Դեմոկրատական Շարժման Մէջ» խորագրով աւարտաճառը, կը ստանայ Բանասիրական Գիտութիւններու Թեկնածու աստիճանը։


== Աշխատութիւններ ==
Մ․ Յակոբեան երկար տարիներ կը վարէ մէկէ աւելի խմբագրական պաշտօններ։ Դեռ ուսանողական տարիներուն՝ 1952-1954 ուն, ան կը խմբագրէ «Սովետական Ուսանողութիւն» թերթը։ 1955-1957 ուն՝ յաջորդաբար կը ստանձնէ «Աւանգարգ»ի բաժնի վարիչի պատասխանատու քարտուղարի եւ խմբագրի տեղակալի պաշտօնները, իսկ 1957-1959 թթ․ուն՝ «Առողջապահութիւն» ամսաթերթի պատասխանատու քարտուղարութիւնը։ 1962-1965 ուն՝ կը վարէ ԳԱ «Տեղեկագիր Հասարակական Գիտութիւնների» ամսագրի, իսկ 1965 -1966 ուն՝ «Սովետական Հանրագիտարան»ի պատասխանատու քարտուղարի, եւ ապա՝ աւագ գիտաշխատողի պաշտօնները։  1969 - 1973 թթ․ուն՝ «Լրաբեր Հասարակական Գիտութիւնների» ամսագրի պատասխանատու քարտուղարն է ան, իսկ 1973 թ․էն մինչեւ իր կեանքի վերջին օրերը՝ ԳԱ Պատմութեան Ինստիտուտի մէջ աւագ գիտաշխատող։
Խմբագրական պատասխանատու պաշտօններու զուգահեռ՝ Մ․ Յակոբեան կը մշակէ գեղարուեստական արձակը, միաժամանակ գիտական հետաքրքրութիւն ցուցաբերելով հայ մամուլի պատմութեան հանդէպ։ Այս գծով՝ Հայագիտական մամուլի եւ «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան»ի էջերուն մէջ իր ստորագրած բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններէն ու յօդուածներէն անկախ, առանձին հատորով կը հրատարակէ «Մէտէօրա» Հանդէսը Արեւմտահայ Լուսաւորական-Դեմոկրատական Շարժման Մէջ (Երեւան, 1977), եւ Զմիւռնահայ Պարբերական Մամուլը 1839 - 1860  (Երեւան, 1980) աշխատասիրութիւնները։ Իսկ կնոջ՝ Ժենիա Ծերունեանի հեղինակցութեամբ կը պատրաստէ նաեւ Ստեփան Ոսկանի «Արեւելք» (1855 - 1856) եւ «Արեւմուտք» (1859. 1864 - 1865) (Երեւան, 1980), եւ «Ծաղիկ» (1861 - 1867) Հանդէսի Մատենագիտութիւն (Երեւան, 1983) ծանօթագրուած մատենագիտական հատորները։ Իրմէ անտիպ կը մնայ Ստեփան Ոսկան մենագրութիւնը։
Մ․ Յակոբեան կը մահանայ Նոյեմբեր 1983 թ․ին, Երեւան։


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, խմբագիր Երուանդ Հ․ Քասունի, հատոր Ժ․, Պէյրութ, 1984, էջ 388-389։
Վռամշապուհ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ միապետ
Վռամշապուհ (ծննդեան թուականը՝ անյայտ – մահուան թուականը՝ 414), Հայոց Արշակունի տոհմի թագաւոր 389-էն կամ 400-էն։


== Գահակալութիւն ==
Յաջորդած է եղբորը՝ Խոսրով Դ–ին։ Գահակալած է համեմատաբար խաղաղ ժամանակաշրջանին, հաշտ ու բարեկամական յարաբերութիւններ պահպանած է ինչպէս Սասանեան Պարսկաստանի, այնպէս ալ Հռոմէական կայսրութեան հետ։ 404–էն ոչ վաղ մեկնած է Հայկական Միջագետք, հաշտարար–միջնորդի դերով կարգաւորած պարսկա-հռոմէական վէճերը։ Այնտեղ ալ ան հայ եւ ասորի մտաւորականներէն տեղեկացած է հայկական հին նշանագրերու մասին, որ կարեւոր դեր խաղցած է հայ նոր գրերու ստեղծման գործին մէջ։ Վռամշապուհը մեծապէս աջակցած է Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթեւին եւ Մեսրոպ Մաշտոցին՝ հայ գիրերու ստեղծման եւ լուսաւորական ձեռնարկումներուն։ Վռամշապուհ նաեւ յաջողած է միաւորել Մեծ Հայքի երկու մասերը։
Սերժ Թանգեան

Սերժ Թանգեան (անգլերէն՝ Serj Tankian, ծնած՝ 21 Օգոստոս 1967, Պէյրութ, Լիբանան), ամերիկահայ ռոք երաժիշտ է եւ երգահան։ Ան աշխարհահռչակ «System of a Down» այլընտրանքային մեթալ-ռոք խումբի եւ Axis of Justice|Axis of Justice («Արդարութեան առանցք») հասարակական կազմակերպութեան հիմնադիրն է։ Ճանչցուած է որպէս աշխարհի 26-րդ լաւագոյն մեթալ երգիչը։ Որպէս մենակատար, SOAD-ի գործունէութեան ընդմիջման ժամանակ, ձայնագրած է «Elect The Dead» եւ «Imperfect Harmonies» ալպոմները։ 2010-ի Նոյեմբերին կը յայտարարէ System of a Down֊ի վերամիաւորման մասին։ 2011-ին խումբը շրջագայութեան կը մեկնի ԱՄՆ եւ Եւրոպա:


== Կենսագրութիւն ==

Լոս Անճելըս քաղաքին մէջ նախ կ'ընդունուի հայկական «Rose and Alex Pilibosi» դպրոցը, յետագային ուսումը կը շարունակէ առեւտրական բնագաւառէն ներս։ 90-ականներու սկիզբը կը հանդիպի Տարօն Մալաքեանին, որուն հետ ալ կ'որոշեն նոր ռոք խումբ մը ստեղծել։

Սերժն ունի իր սեփական ձայնագրման արուեստանոցը, զոր «Serjical Strike» կը կոչուի։ Թանգեան հանդէս կու գայ անարդարութիւնը եւ դաժանութիւնը դատապարտող բազմաթիւ ելոյթներով։ Ան համագործակցելով Թոմ Մորելլոյի անգլերէն՝ Tom Morello հետ ստեղծած է «Axis Of Justice» կազմակերպութիւնը, որուն նպատակն է աջակցիլ երիտասարդներուն, պաշտպանելու իրենց իրաւունքները քաղաքականութեան ոլորտին մէջ։ Կազմակերպած են բազմաթիւ բարեգործական արշաւներ, ինչպէս նաեւ մեծ ջանքեր կը գործադրեն՝ ստիպելու Միացեալ Նահանգներուն եւ Թուրքիոյ, ճանչնալ եւ ընդունիլ Հայոց Ցեղասպանութիւնը։


== Անձնական Կեանք ==
10 Յունիս 2012-ին Մալիպու քաղաքին մէջ կայացաւ Սերժ Թանգեանի եւ ծագումով վանաձորցի Անժելա Մադաթեանի հարսանիքը:


== Ստեղծագործական Աշխատանք ==
25 Յունիս 2013-ին թողարկուեցաւ Սերժ Թանգեանի չորրորդ, դասական ժանրով ալպոմը՝ «Orca Symphony No. 1»:


== Ձայնադարան ==

Ալպոմներ
System of a Down

System of a Down 1998
Toxicity 2001
Steal This Album! 2002
Mezmerize 2005
Hypnotize 2005Serj Tankian

SerArt 2003 (Արտօ Թունջպոյաճեանի եւ Սերժ Թանգեանի համատեղ ալպոմը)
Elect the Dead 2007
Elect the Dead Symphony 2010
Imperfect Harmonies 2010
Harakiri 2012
Orca Symphony No. 1 2013
Jazz-Iz-Christ 2013Սինկլներ

The Unthinking Majority 2007
Empty Walls 2007
Lie Lie Lie 2007
Sky Is Over 2008
The Charade 2010
Borders Are 2010
Left Of Center 2010
Reconstructive Demonstrations 2010
Goodbye - Gate 21 2011
Figure It Out 2012
Cornucopia 2012
Harakiri 2012


== Արտաքին յղումներ ==
Կաղապար:Վիքիքաղվածք
Արեգ (գյուղ)

Արէգ (մինչեւ 1935 թ.՝ Փիրմալաք, Ֆիրմալաք, այսօր՝ նաեւ Թաթուլ), գիւղ ՀՀ Արագածոտնի մարզում։


== Աշխարհագրութիւն ==
Գտնւում է Արտենի լեռան հիւսիսարեւելեան ստորոտին, Թալինից 7 կմ հիւսիս-արեւմուտք։ Շրջակայքը հարուստ է պեռլիտով։ Բնակիչները եկել են Կարսի մարզի Նախիջեւան եւ Ծբնի գիւղերից։
Արեգ գյուղում են ծնվել ազգային հերոսներ Թաթուլ Կրպեյանը, Սամվել Կարապետյանը եւ Արթուր Բաղդասարյանը։


== Կլիմա ==
Գիւղի կլիման մայրցամաքային է։


== Տե՛ս նաեւ ==
Նախիջեւան (գիւղ Արեւմտեան Հայաստանում)
Լաթերնա

Լաթերնա․ երաժշտական գործիք որ կազմուած է 7000 գամեր պարունակող թաւալող ղուղանէ մը։ Լաթերնան մինչեւ 9 երգեր կրնայ նուագել։


== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==
Լաթերնա երաժշտական գործիքը կազմուած է թաւալող գամերով ղուղանէ մը, որ կը պարունակէ 7000 գամեր։ Անոնցմէ իւրաքանչիւրը միայնակ ձայնանիշ կ՛արտադրէ։ Ղուղանը կը դառնայ ձեռքի մանիճի մը շնորհիւ։
Իւրայատուկ այս նուագարանը, կը զետեղուի ինքն իր վրայ ծալլուող փայտէ ոտքերու վրայ։ Նուագողը լաթերնան իր ուսերուն կը շալկէ երիզներու օգնութեամբ: 800 ժամուայ աշխատանք անհրաժեշտ է, որպէսզի լաթերնան կազմուի։ 1950 - 1970 քսանամեակին արտադրուած յունական շարժապատկերի ֆիլմերուն մեծամասնութիւնը անպայման ընդգրկած են լաթերնան եւ կարգ մը ժապաւէններու մէջ լաթերնան գլխաւոր դերակատարը եղած է։ Լաթերնայի տէրերը յաճախ իրենց նուագարանը ծաղիկներով ու նկարներով կը զարդարեն։


== Պատմական ակնարկ ==
Լաթերնայի նախահայր կը սեպուին հնադարեան ինքնաշարժ գործիքներ, որոնք մինչեւ միջնադարին կը գործածուէին ազնուական խաւի ժամանցին համար։ Նորագոյն շրջանին, առաջին լաթերնան կը ստեղծուի 1808-ին Անգլիոյ Պրիսթոլ քաղաքին մէջ դաշնամուրի գործարանատէրէ մը։ Ան ձայնանիշերը կը փոխարինէ գամերով ղուղանով մը։
1855-ին Պոլսոյ մէջ իտալացի Թուրքոնի Քարմելօ եւ յոյն Իոսիֆ Արմաոս կը սկսին լաթերնա արտադրել, ինչպէս նաեւ յօրինել անոր երաժշտութիւնը։ Առաջին լաթերնաները կը պարունակէին 33 – 42 ձայնի աստիճաններ։ 
ԺԹ․ դարավերջին եւ Ի․ դարուն մինչեւ Բ․ Համաշխարհային պատերազմի նախօրեակին արագօրէն կը տարածուի Ամերիկա, Եւրոպա եւ Ասիոյ ու Ափրիկէի յունական համայնքներուն մէջ։ 
Լաթերնա մեծ ժողովրդավարութիւն վայելած է մանաւանդ Կոստանդնուպոլսոյ, Գահիրէի, Աղեքսանտրիոյ, Զմիւռնիոյ  եւ Պուքրէշի յունական գաղութներուն մէջ, ինչպէս նաեւ Յունաստանի մէջ՝ Աթէնք, Փիրէա, Սելանիկ, եւայն։ Ի․ դարու առաջին երեք տասնամեակներուն լաթերնաներուն թիւը Պոլսոյ, Աթէնքի եւ Փիրէայի մէջ 5000-ի կը հասնէր։
Այսօր, Յունաստանի մէջ կան միայն 200 լաթերնա։
Ծանօթ լաթերնա նուագողներ եղած են Եորղիու, Պրինտիզի, Թրիփոլիցիոթիս, Փոլիքարփոս, հայազդի Տիգրանը, Ալի Պէյի, Էֆթիմիու եւ Ֆոթիու։
Turning To God (Դարձ առ Աստուած)

Turning To God (Դարձ առ Աստուած), բազմաբնոյթ գիրք մը։ հեղինակ՝ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետ, լեզու՝ անգլերէն, էջերու թիւ՝ 200։ Գիրքը օրագրութիւն մըն է 2020 թուականի մարտ ու ապրիլ ամիսներու՝ պսակաձեւ ժահրի օրերու: 
Գիրքին մէջ հեղինակը շօշափած է զանազան բնոյթի նիւթեր` կրօնական, ընկերային, միջեկեղեցական, կենսոլորտային, նաեւ քաղաքական, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի կերպով աղերս ունին համաճարակի ստեղծած կացութեան եւ ընկերութեան դիմագրաւած տագնապներուն հետ:
Արամ Աշճեան

Արամ Աշճեան (1855, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1909, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն), հայ խմբագիր։
Ծնած՝ Կ.Պոլիս։ Աշճեան 1870-ականներէն կ'աշխատակցի պոլսահայ մամուլին։ 1878-ին Եղիա Տնտեսեանի հետ կը բանայ տպարան ու կը տպագրէ մեծ թիւով հայերէն գիրքեր։ 1882-ին կը խմբագրէ «Ընտանիք» կիսամեայ հանդէսը։ 1884 թուականին՝ Պոլսոյ մէջ կը սկսի հրատարակել «Լապտեր Դիոգինեան» անունով հանդէսը (երգիծաթերթ) եւ երկու թիւ հրատարակելէ ետք, կրթական նախարարութեան հրամանով կը դադարի հրատարակելէ։ 1888-ին դարձեալ կը սկսի տպագրել, սակայն մի քանի թիւով։
1909 թուականին կը մահանայ, Պոլսոյ մէջ։


== Աղբիւր ==
Բառարան Հայ Կենսագրութեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 109:
47 (թիւ)

47 (քառասունեօթ)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ է 46-ի եւ 48-ի միջեւ


== Թուագիտութիւն ==
 A000040  տասնհինգերորդ պարզ թիւն է
 A005385  հինգերորդ ապահով պարզն է
իր շրջուած թիւի հետ գումարելով կը ստացուի 11-ի քառակուսին 47+74=112
արծաթ քիմիական տարրի (47Ag) ատոմային թիւն է
Ակլայեա (47 Aglaja) աստեղնեակի կարգահամարն է
Microsoft Windows-ի  Alt + 4  7 -ի գործադրումով կը ստացուի / նշանը
ԱՔ-47-ը Քալաշնիքովի ինքնաձիգ հրացան է
«47 ռոնինները» քառասունեօթ նախկին սամուրայներու մասին ճափոնական ասք է
47-ն են Ճափոնի պրեֆեքտուրէները
+47-ը Նորվեկիա զանգելու միջազգային քոտն է
տարուայ 47րդ օրն է Փետրուար 16-ը
1947 թուական
Մամուլ

Մամուլ, տպագրութիւն, հրատարակութիւն, տպագրական մեքենայ, տեղեկատուութիւն, տեղեկատուական ցանց կամ կառոյց․ տեղեկատուական որեւէ օրկան՝ օրաթերթ, շաբաթաթերթ, ամսաթերթ կամ պարբերաթերթ։ 
Վերջին տասնամեակներուն, մամուլը աւելի լայն հասկացողութեամբ կը ներառէ ինչ որ առնչուած է տեղեկատուութեան. այսինքն՝ տպագրուած մամուլի կողքին, նաե՛ւ ձայնասփիւռ, հեռատեսիլ եւ համացանց։


== Պատմական ակնարկ ==
Մամուլը ձեւաւորուած է Եւրոպայի մէջ, 15-րդ դարուն (գիրքեր, գրքոյկներ, թռուցիկներ եւ այլն)։ 17-րդ դարուն սկսանն հրատարակուիլ թերթեր ու ամսագիրեր, 19-րդ դարու կէսերուն հիմնուեցան մամուլի գործակալութիւններ։ Սկզբնական շրջանին մամուլը ծառայած է եկեղեցւոյ գաղափարախօսութեան։ Պատմական զարգացման ընթացքին հանդէս եկած է նաեւ աշխարհիկ մամուլ, որ արտայայտած ու պաշտպանած է տիրող դասակարգերու շահերը։
Տեղեկատուական բնագաւառը հսկայ աշխարհ մըն է, ուր մասնաւորաբար ելեկտրոնային մամուլի մարզէն ներս, ամէն օր տեղի կ'ունենան հսկայաքայլ ու աննախընթաց զարգացումներ։ 
Տեղեկատուական արհեստագիտութիւնը, հակառակ շարք մը վարչակարգերու կողմէ հաստատուած սահմանափակումներուն ու բանեցուող հակակշռին, դարձած է աշխարհի ամենէն հզօր ուժերէն մէկը, նոյնիսկ՝ յեղափոխութիւններ յառաջացնող, ատելութիւն հրահրող, իշխանութիւններ տապալող, կառոյցներ քանդող, դէպքեր այլափոխող, անձեր վարկաբեկող կամ՝ հակառակը։ 


== Մամուլի ծագում ==
Մամուլի ծագումը կ’երթայ մինչեւ Ք.Ա. 59 թուական, երբ Հռոմի մէջ հանրութեան տեղեկութիւններ փոխանցելու փորձ մը եղած է, «Աքթա Տիուրնա» (Acta Diurna) անունով ծանօթ, պատերու կամ մետաղներու վրայ կատարուած փորագրութիւններով։ 
Առաջին տպագրուած շաբաթօրեայ թերթը լոյս տեսած է Սթրազպուրկի մէջ, 1605-ին գերմանացի Ճոհան Քարօլուսի կողմէ՝ «Կարեւոր եւ յիշարժան լուրերու ներկայացում» (Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien) անունով։  
Ապա, տպագրուած մամուլը հանգրուանային զարգացումով սկսած է տարածուիլ գլխաւորաբար Ֆրանսայի, Գերմանիոյ, Անգլիոյ, Հնդկաստանի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ՝ դառնալով, ծանուցումներու ու լրատուութեան կողքին, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային ու հասարակական խնդիրներու քննարկումի կարեւոր ժբեմ։ Նկատի ունենալով մամուլին հետզհետէ աճող ազդեցիկ դերը ընկերութեան կեանքին մէջ, պետական, քաղաքական եւ այլ մարզերու պատկանող կազմակերպութիւններ ու կառոյցներ ունեցած են իրենց մամուլի օրկանները թէ՛ իրենց սկզբունքները տարածելու ու շահերը հետապնդելու եւ թէ համակիրներ սիրաշահելու հեռանկարով։
Հմայեակ Ոսկանեան

Հմայեակ Ոսկանեան (Սիրաս, 15 Փետրուար 1902(1902-02-15), Աղրի, Թուրքիա - 14 Օգոստոս 1983(1983-08-14), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ արձակագիր եւ թարգմանիչ։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ոսկանեան ծնած է Ալաշկերտ գաւառի Քարաքիլիսէ գիւղաքաղաքին մէջ, Աղրը։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղւոյ ութամեայ դպրոցին մէջ։
Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ ընտանիքով գաղթած եւ բնակութիւն հաստատած է Թիֆլիս։ Եղած է գրաշար։ 1921 թուականին տեղափոխուած է Երեւան։
1922-1925 թուականներուն ուսանած է Երեւանի Պետական համալսարանի Պատմագրական կաճառին մէջ։ 1925-1929 թուականներուն աշխատած է իբրեւ քարտուղար։
Ան եղած է ռազմական թղթակից, Խորհրդային Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր քաղաքական վարչութեան մէջ հայկական հրատարակչութիւններու խմբագիր, թարգմանիչ։ Հեղինակ է բազմաթիւ գիրքերու եւ տիրացած՝ բազում շքանշաններու եւ պարգեւներու։


== Գործունէութիւն ==
1932 թուականին պաշտօնավարած է Մոսկուայի Լրագրական կաճառէն ներս։ 1928-1933 թուականներուն իբրեւ խմբագիր աշխատած է Լենինականի «Բանուոր» թերթին մէջ։
1933-1934 թուականներուն եղած է Երեւանի մէջ լոյս տեսնող «Հարուածային բանուոր» թերթի խմբագիրը։ 1934-1940 թուականներուն եւ 1954-1957 թուականներուն եղած է «Սովետական գրականութիւն» ամսագրի խմբագիրը, 1939-1941 թուականներուն։ 1946-1948 թուականներուն՝ Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութեան քարտուղար։
Հմայեակ Ոսկանեան իբրեւ գրական անուն ընտրած է «Սիրաս»ը։
Կենթ

Կենթ (հոլ.՝ Gent [ʝɛnt], ֆրանսերէն՝ Gand [gɑ̃]), քաղաք Պելճիքայի Թագաւորութեան  փլամանկեան տարածաշրջանին մէջ։ Արեւելեան Ֆինլանտ նահանգի մայրաքաղաքն ու վարչական կեդրոնն է։


== Բնակչութիւն ==
ՃամԷ մզկիթ (Սպահան)

ՃամԷ մզկիթ կամ Ուրբաթի մզկիթ, (The Jāmeh Mosque of Isfahān or Jāme' Mosque of Isfahān (Persian: مسجد جامع اصفهان‎ – Masjid-e-Jāmeh Isfahān)) հասարակական ամենախոշոր մզկիթը Իրանի Սպահան քաղաքԻ մէջ: Մզկիթը կառուցուեր է երկար ժամանակ. հիմնադրուեր է 771 թուականին, սակայն վերակառուցուեր եւ շինարարութիւնը աւարտին հասած է 20-րդ դարու վերջաւորութեան: Մզկիթէն արեւելք կը գտնուի Սպահանի Մեծ շուկան: 2012 թուականէն ՃամԷ մզկիթը ընդգրկուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութիւնը Իրանի մէջ|համաշխարհային ժառանգութեան]] ցանկի մէջ:
Մզկիթը հնագոյններէն մէկն է Իրանի մէջ: Կառուցուեր է «չորս իուաններու»  (iwan (Persian: ایوان‎ eyvān, Arabic: إيوان‎ Iwan) (կամարակապ բաց շինութիւն) ոճով, այսինքն` ունի չորս դարպաս, որոնք կը գտնուին դէմ առ դէմ: Մուքարնաս`(muqarnas) ծալքաւոր կամարը, կառուցուած է 13-րդ դարուն մզկիթի հարաւային մասը:
Սելճուկներու կառավարման ժամանակ աղիւսէն կառուցուեր են գմբէթաձեւ երկու շինութիւններ: Հարաւային գմբէթը կառուցուեր է 1086-1087 թուականներուն, որպէսզի այնտեղ միհրապ ձեւաւորեն: Այն ժամանակին ամենամեծն էր աշխարհի մնացած բոլոր մզկիթներու գմբէթներու մէջ: Հիւսիսային գմբէթը կառուցուեր է մէկ տարի անց. անոր նշանակութիւնը յայտնի չէ: Հակառակ անոր, որ այն տեղակայուած էր հիւսիսէն հարաւ երկարող առանցքի մէջ, սակայն այն գտնուեր է մզկիթի սահմաններէն դուրս: Գմբէթը կառուցուեր է երկրաչափական հաւասարակշռութեան հաշուարկով:


== Պատկերասրահ ==
Տ. Բաբգէն Վրդ. Ապատեան

Տ. Բաբգէն Վրդ. Ապատեան (աշխարհական անունով՝ ՅովսէփԴեկտեմբեր, 1918, Հալէպ - ․․․), քահանայ։


== Կենսագրութիւն ==
Ան զաւակն էր այնթապցի Տէր եւ Տիկին Սամուէլ եւ Լութֆիէ Ապատեաններու։ Գաղթականութեան ծնունդ է, Դեկտեմբեր 1918-ին, Հալէպ։ Երկու տարի ծնողքին հետ կը մեկնի Այնթապ, ուրկէ կը վերադառնայ Հալէպ։
Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ Հալէպի Այնթապցիներու Կրթասիրաց Վարժարանին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ կը դառնայ 1932-ին յաջողութեամբ։


== Ձեռնադրութիւն եւ հոգեւոր Ծառայութիւն ==
1932-ին Յովսէփ կ'ընդունուի Երուսաղէմի Ժառանգաւորաց յարկէն ներս՝ Տ. Տիրան Վրդ. Ներսոյեանի տեսչութեան օրով։ Ժառանգաւորաց շրջանը աւարտելով կը ձեռնադրուի կուսակրօն սարկաւագ 1936-ին, 11 ընկերներու հետ, Տ. Թորգոմ Պատրիարքի օրհնութեամբ։
Իր սերունդին ամբողջական նուիրումին պատճառով դասարանը կը կոչուի «Ողջակէզ Դասարան»։
1930-ին կը ձեռնադրուի կուսակրօն քահանայ, այլ հինգ ընկերներու հետ, Տ. Մեսրոպ Պատրիարքի օրհնութեամբ եւ կը վերակոչուի, ի յիշատակ Այնթապցի Տ. Բաբգէն Կաթողիկոսի, Տ. Բաբգէն Աբեղայ։ 
Վարդապետական աստիճան կը ստանայ 1945-ին, Տ. Կիւրեղ Պատրիարքի ձեռամբ։
Դեկտեմբեր 1939-էն Դեկտեմբեր 1942 կը նշանակուի Ելեւմտից Տեսուչ Ս. Աթոռոյ։
Սեպտեմբեր 1943-էն տեսուչ կը նշանակուի Յոպպէի եւ Ռամլէի Հայոց վանուց մատակարարող անդ վանապատկան կալուածոց եւ տեսուչ Յոպպէի Սուրբ գլխադրի Վարժարանին, մինչեւ Մայիս 1948։
1948-ին Պաղեստինի քաղաքական կացութեան ընդանուր փոփոխութիւնը հիմնական ազդեցութիւն կը ձգէ հայ գաղութի տնտեսական եւ ազգային կեանքին վրայ։
Ան կը վարէ նաեւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքարանի ներկայացուցչի պաշտօնը Հրէական կառավարութեան մօտ։


== Աղբիւրներ ==
«Պատմութիւն Այնթէպի Հայոց», Բ. Հատոր, Լոս Անճելըս, Քալիֆոռնիա, 1953։