Հայկական Թավշեայ Յեղափոխութիւն

Հայկական թաւշեայ յեղափոխութիւն, որ սկզբում ունէր Սերժ Սարգսեանի դէմ բողոքի ցոյցերի տեսք։ Բողոքի ցոյցեր ընդդէմ Սերժ Սարգսեանի (յայտնի իբրեւ Մերժիր Սերժին (արւմտ. Մերժէ Սերժը, ինչպէս նաեւ՝ Քայլ արա՛, մերժի՛ր Սերժին  անուանումով, ընկերային ցանցերու վրայ կը գործածուի #ՄերժիրՍերժին հեշթեկը. կը գործածուին նաեւ ոստիկաններուն ուղղուած «Զենքդ դի՛ր, մերժի՛ր Սերժի՛ն», «Ոստիկա՛ն, միացի՜ր» կարգախօսները, վարորդներուն ուղղուած «Սերժին դէմ ես, սիկնալ (նշան) տո՛ւր» կարգախօսը), Հայաստանի Հանրապետութեան ղեկին Սերժ Սարգսեանի պաշտօնավարման երրորդ ժամկէտի դէմ բողոքի ցոյցեր եւ երթեր Հայաստանի մէջ 2018-ին։ Իրականութեան մէջ, տեղի ունեցածը պարզապէս բողոքի ցոյցեր չէին, այլ՝ Յեղափոխութիւն, որ աւարտեցաւ Երրորդ Հանրապետութեան՝ իրեն սպառած իրաւաքաղաքական համակարգի տապալմամբ եւ նոր՝ Չորրորդ Հանրապետութեան պատմութեան մեկնարկումով։ Ցոյցերը եւ բողոքի միջոցառումները սկսած էին 2018 թուականի Մարտ ամսին, երբ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան (ՀՀԿ) տարբեր անդամները չբացառեցին Սերժ Սարգսեանի երկրի վարչապետի պաշտօնի համար առաջադրելու տարբերակը։ Հիմնական գործողութիւնները տեղի ունեցան 16 Ապրիլէն մինչ 8 Մայիս 2018՝ ԱԺ Ելք խմբակցութեան պատգամաւոր Նիկոլ Փաշինեանի վարչապետացման օրը։


== Սահմանադրութեան փոփոխութիւն ==

Սերժ Սարգսեանը՝ որպէս Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ ընտրուեցաւ 2008-ին, ապա վերընտրուեցաւ 2013-ին։ 1995-ին ընդունուած Հայաստանի Սահմանադրութիւնը կ'արգիլէր միեւնոյն անձին աւելի քան երկու անգամ անընդմեջ ընտրուիլ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի պաշտօնին։ 2013 թուականի 4 Սեպտեմբերին Սերժ Սարգսեանը հրամանագիր ստորագրեց ՀՀ նախագահին առընթեր սահմանադրական բարեփոխումներու մասնագիտական յանձնաժողով ստեղծելու մասին։ 2014 թուականի 10 Ապրիլին Սերժ Սարգսեանին ներկայացուեցաւ սահմանադրական բարեփոխումներու հայեցակարգի նախագիծը, որմով երկիրը պետք է անցնէր կառավարման խորհրդարանական ձեւին եւ պետութեան ղեկավարը դառնար ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամաւորներու կողմէ ընտրուած վարչապետը։ Նոյն օրը, Սերժ Սարգսեանը պաշտօնապէս յայտարարեց, որ ինք այլեւս չի առաջադրուելու ՀՀ նախագահի կամ վարչապետի պաշտօններուն։ Ան մասնաւորապէս ըսաւ.

Հանրաքուէն ընդունուեցաւ 2015 թուականի 6 Դեկտմբերին։ Նախագահութեան երկրորդ ժամկէտի աւարտէն քանի մը օր առաջ Սերժ Սարգսեանը հաստատեց, որ չի բացառիր իր թեկնածութիւնը վարչապետի պաշտօնին։


== Պայքարող ոյժեր ==

Հայաստանը երրորդ ժամկէտով ղեկավարելու Սերժ Սարգսեանի մտադրութեան դէմ բողոքի ցոյցեր սկսան շարք մը ոյժեր, որոնցմէ գլխաւորներն էին խորհրդարանական «Ելք» դաշինքին մաս կազմող «Քաղաքացիական պայմանագիր» Կուսակցութիւնն ու արտախորհրդարանական «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնութիւնը եւ «Յանուն Հայաստան պետութեան» ճակատը։ Սերժ Սարգսեանի վարչապետութեան դէմ պայքարող ոյժերն ընտրեցին փողոցային պայքարը՝ կիրարկելով քաղաքացիական խաղաղ անհնազանդութիւն. երթերու, ցոյցերու եւ բողոքի այլ միջոցառումներու տարբերակը՝ բացառելով բռնութիւնը։


=== Քաղաքացիական պայմանագիր ===


==== «Իմ քայլը» ====

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցութեան վարչութեան անդամ եւ ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամաւոր Նիկոլ Փաշինեանը 2018 թուականի 31 Մարտին ընդդէմ Սերժ Սարգսեանի յետագայ իշխանավարման՝ սկսաւ բողոքի քայլերթը, որ մեկնարկեց Գիւմրի քաղաքէն՝ անցնելով Վանաձոր, Դիլիջան, Հրազդան, Աբովեան քաղաքներով եւ 13 Ապրիլին հասաւ մայրաքաղաք Երեւանի Ազատութեան հրապարակ, որուն յաջորդեցին շրջօրեայ հանրահաւաքները։
«Իմ քայլը» նախաձեռնութեան պայքարի երգը «Քաղաքացու երգը» ստեղծագործութիւնն էր, որու խօսքերու հեղինակը Նիկոլ Փաշինեանն էր, երաժշտութեան հեղինակը եւ կատարողը՝ Հայկ Ստուերը (Հայկ Եոզեֆի Հայրապետեան)։

8 Ապրիլին «Իմ քայլը» նախաձեռնութիւնը 10 վայրկեանով փակեց Երեւան-Դիլիջան մայրուղին։
8 Ապրիլին Նիկոլ Փաշինեանն ի պաշտպանութիւն Անուշ Լալաեանի նկատմամբ ոստիկանութեան` իր խօսքերով ապօրինի գործողութիւններուն, փակած է Երեւան - Սեւան - Իջեւան Մ4 միջպետական նշանակութեան ճանապարհի 82-րդ քիլոմեթրի վրայ տեղադրուած արագաչափ սարքը։
9 Ապրիլին Նիկոլ Փաշինեանն ի պաշտպանութիւն քաղաքացիական գօրծոն Վարդգես Գասպարիի նկատմամբ ոստիկականութեան բռնութեանը փակեց Երեւան - Սեւան -  Իջեւան Մ4 միջպետական նշանակութեան ճանապարհի արագաչափերէն երկրորդը։
11 Ապրիլին ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամաւորներ Արարատ Միրզոյեանը եւ Լենա Նազարեանը Ազգային ժողովի նիստերու դահլիճի ամպիոնին գովէն գունաւոր ծխով ճայթուկներ վառեցին՝ ժողովուրդին կոչ ուղղելով 13 Ապրիլին գալ Ազատութեան հրապարակ։


=== «Մերժիր Սերժին» ===


==== «Օգնիր Սերժին գնալ թոշակի» ====
5 Ապրիլին «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնութiւնը Երեւանի կեդրոնին վրայ խորհրդանշական շարժում կազմակերպած էր եւ գումար կը հաւաքէր պաշտօնէն հեռացող Սերժ Սարգսեանի թոշակին համար։

8 Ապրիլին նախաձեռնութիւնը ինքնաշարժներու երթով շարժեցան դէպի Ծովագիւղ, ուր միացաւ Նիկոլ Փաշինեանի բողոքի քայլերթին։
9 Ապրիլին «Մերժիր Սերժին» քաղաքացիական նախաձեռնութիւնը Ազատութեան հրապարակէն երթ կազմակերպեց Երեւանի կեդրոնական փողոցներով։
11 Ապրիլին «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնութիւնը «Հանուն Հայաստան պետութեան» ճակատի աջակցութեամբ մօտ կես ժամ փակեցին Տիգրան Մեծ - Մելիք Ադամեան փողոցներու խաչմերուկը։


=== «Հանուն Հայաստան պետության» ճակատ ===
10 Մարտին «Հանուն Հայաստան պետութեան» ճակատն իր առաջին հանրահաւաքը կազմակերպեց Ազատութեան հրապարակին վրայ։։
9 Ապրիլին Ազատութեան հրապարակին վրայ համատեղ հանրահաւաք կազմակերպեզին «Հանուն Հայաստան պետութեան» եւ «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնութիւնները։


=== Այլ Շարժումներ ===
9 Ապրիլին քաղաքացիական գործօն Վարդգես Գասպարին «սերժիկ մարդասպան, սերժիկ սրիկայ» պաստառ պարզած էր Հայաստանի չորրորդ նախագահ Արմեն Սարգսեանի տան դիմաց։ Ոստիկանները բռնի ուժ կիրառկած են քաղաքացիական գործօնի նկատմամբ, ինչին պատճառաւ վատացած է անոր ինքնազգացողութիւնը։
9 Ապրիլին Ազատութեան հրապարակին վրայ Սերժ Սարգսեանի երրորդ ժամկետին դէմ հացադուլ սկսաւ «Ազգային համաձայնութիւն» կուսակցութեան նախագահ Արամ Հարութիւնեանը: Ան հացադուլէն դուրս եկաւ 13 Ապրիլի։
13 Ապրիլին Վարդաշեն քրեակատարողական հիմնարկին մէջ ազատազրկման մէջ գտնվող Շանթ Հարութիւնեանը հացադուլ սկսաւ՝ որպէս զորակցութիւն Սերժ Սարգսեանի դէմ պայքարող ուժերուն։


== 12 Ապրիլի Իրադարձութիւններ ==
2018 թուականի 12 Ապրիլի երեկոյան «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնութեան խումբ մը անդամներ նստեցան Երեւանի Մաշտոցի պողոտայի երթեւեկելի հատուածին մէջ եւ շուրջ 40 վայրկեան երթեւեկութեան համար փակ պահած քաղաքի գլխաւոր պողոտաներէն մէկը: Աւելի ուշ Երեւանի փոխոստիկանապետ Վալերի Օսիպեանի գլխաւորութեամբ ուժ կիրառելով հեռացուցած են ցուցարար երիտասարդները, որոնցմէ մաս մը ոստիկանական ինքնաշարժով տեղափոխուեցան Երեւանի Չարենցի փողոցի վերջնամաս: Ոստիկանութեան գործողութեէնէն ետք կարճ ժամանակահատուածով կը բացուի Մաշտոցի պողոտան:
Շուրջ 30 վայրկեան ետք՝ մօտաւորապէս ժամը 18:00-ին, «Մերժիր Սերժին» եւ «Իմ քայլը» նախաձեռնութիւններու անդամներն ու համակիրները ինքնաշաի երթով մօտեցած են Պաղրամեան-Մաշտոց պողոտաներու խաչմերուկին եւ կրկին փակած Մաշտոցի պողոտայի երթեւեկութիւնը: Խցանումներու հետեւանքով ամբողջութեամբ կաթուածահար եղան Պաղրամեան, Մաշտոց պողոտաները եւ Սայեաթ-Նովայի պողոտան ու հարակից փողոցները: Որոշ ժամանակ ոստիկանութիւնը փակած էր Պաղրամյան պողոտայի՝ Մաշտոցի պողոտան, որու բացուելէն ետք ինքնաշարժերթի մասնակիցները շարեցան Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի պատգամաւոր Նիկոլ Փաշինեանի ու անոր համախոհներուն ընդառաջելով, որոնք Սեւան-Երեւան ճանապարհով քայլերթով կը շարժէին դեպի մայրաքաղաք Երեւանի ուղղութեամբ: Ինքնաշարժերթի մասնակցիները ինքնաշարժներով կրկին կը վերադառնան Երեւան: