Աւստրալիայի Ազգային Թանգարան

Աւստարալիայի ազգային թանգարան, խոշորագոյն թանգարան Աւստրալիայի մէջ: Հիմնադրուած է 1980-ին: Թանգարանին մէջ ներկայացուած է ցուցադրութիւն՝ նուիրուած Աւստրալիայի սոցիալական պատմութեան, հիմնական խնդիրներուն, մարդոց եւ իրադարձութիւններուն, որոնք ձեւաւորած են ժամանակակից աւստրալական ազգը:


== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==
Աւստրալիայի ազգային թանգարանը տեղակայուած է Քանպերական Էքթօն շրջանին մէջ՝ Աւստրալիական ազգային համալսարանէն ոչ հեռու: Նախապէս թանգարանի տեղը եղած է քանպերական Թագաւորական հիւանդանոցը, որ քանդուած է 13 Յուլիս 1997-ին:

Թանգարանը նուիրուած է Աւստրալիայի սոցիալական պատմութեան, մասնաւորապէս աւստրալացի բնիկներու եւ Տոռեսի նեղուցի բնիկներու պատմութեան եւ մշակոյթին, աւստրալիական պետութեան եւ հասարակութեան1788-էն ետք, մարդոց փոխազդեցութիւնը շրջապատող միջավայրի հետ: Ընդհանուր առմամբ կան հինգ մշտական ցուցահանդէսներ` «Աւստրալիացիներու առաջին պատկերասրահ» (անգլ.՝ Gallery of the First Australians), «Հիւսուած ճակատագրեր» (անգլ.՝ Tangled Destinies), «Հեռանկարները` Աւստրալիայի կարգաւորումը» (անգլ.՝ Horizons: the Peopling of Australia), «Պետութիւն. Աւստրալիայի խորհրդանիշեր» (անգլ.՝ Nation: Symbols of Australia) եւ «Յաւիտենութիւն. պատմութիւններ Աւստրալիայի յուզուած սրտից» (անգլ.՝ Eternity: Stories From the Emotional Heart of Australia): Տեղի կ՚ունենան նաեւ լրացուցիչ ցուցահանդէսներ:
Թանգարանին մէջ կը գործէ սեփական հրատարակչութիւն, ինչպէս նաեւ պատմական հետազօտութիւններու թանգարանային կեդրոն:


== Պատմութիւն ==
Աւստրալիայի ազգային թանգարանի շէնքը Քանպերայի մէջ պաշտօնապէս բացուած է 11 Մարտ 2001-ին. Աւստրալիական Ֆետերացիայի ստեղծման հարիւրամեակի առիթով: Թանգարանը ստեղծելու առաջին նախագիծը ստեղծուած է դեռ 20-րդ դարու սկիզբը, բայց համաշխարհային պատերազմներու, ֆինանսական ճգնաժամերու պատճառով անոնք չիրագործուեցան: Աւստրալիայի ազգային թանգարանի ստեղծման պաշտօնական տարին կը համարուի 1980 թուականը, երբ երկրի Խորհրդարանը ընդունած է յատուկ օրէնք: Այն ժամանակ ալ սկսած են հաւաքել թանգարանի հաւաքածոները: 1988-ին Աւստրալիայի կառավարութիւնը որոշում ընդունեց յետաձգել Ազգային թանգարանի շէնքի կառուցումը: Միայն 1996-ին տեղեկութիւն եղաւ նախագիծը վերսկսելու մասին:1997-ին տեղի ունեցած է մրցոյթ՝ ապագայ կառոյցի լաւագոյն դիզայնի համար: Յաղթեց աւստրալիացի ճարտարապետ Հարուարդ Ռեխատը (անգլ.՝ Howard Raggatt):
Թանգարանի կառուցման համար ծախսուած է 155 միլիոն աւստրալական տոլար: Բացումէն ետք այն քննադատներու շրջանին մէջ ստացած է տարբեր գնահատականներ: Օրինակ՝ Գերմանիոյ Ազգային թանգարանի ճարտարապետին մեղադրած են բանագողութեան մէջ, քանի որ կառուցուած շէնքը նման է Պերլինի Հրեական թանգարանին:


== Ճարտարապետութիւն ==
Աւստրալիայի Ազգային թանգարանի շէնքի ցուցասրահները կը կազմեն 6,600 մ ², կառուցուած է պոստմոդեռն ոճով: Այն բաղկացած է քանի մը անհատական սենեակներէ, միաւորուած իրար մէջ ինչպէս փազլը՝ ստեղծելով կիսակառոյց «Աւստրալիական երազանքներու այգի» (անգլ.՝ Garden of Australian Dreams): Արտաքին հատուածի կառոյցները ներկուած են վառ ներկերով՝ նարնջագոյն, մորեգոյն, պրոնզագոյն, ոսկեգոյն, սեւ եւ արծաթագոյն գոյներով, որ թանգարանը կ՚առանձնացնէ Քանպերայի մնացած շէնքերէն, ուր տուները կառուցուած են բաց դեղնաւուն գոյնի աղիւսներէ: Շէնքը ծածկուած է նաեւ անոդային ալիւմինէ պանելներով: Անոնցմէ շատերը պահպանած են անգլիական բառեր, գրուած Պրեյլի գիրերով, օրինակ՝ «ընկեր», «ներողութիւն», «ներողութիւն խնդրեցէք մեր ցեղասպանութեան համար» (աւստրալիացի բնիկներու գործածած արտայայտութիւն), «Աստուած գիտէ», «ժամանակը ցոյց կու տայ», «սէրը կոյր է»:
Թանգարանի մուտքը կ՚անցնի մեծ դահլիճով՝ կոր պատերով, լուսամուտներով եւ առաստաղով: Ըստ ճարտարապետի՝ այն ներսէն նման է հսկայ հանգոյցի, որ կը խորհրդանշէ կապը աւստրալիացիներու միջեւ: Մինչ Ազգային թանգարանի մուտքը կը սկսի Ուլուրու ժայռերու գիծը (անգլ.՝ Uluru line), վառ-նարնջագոյն քանդակներ հանգոյցներու ձեւով, երկայնութեամբ բաշխուած Էքթոնի թերակղզիով: Թանգարանի կեդրոնական մասը Աւստրալիայի երազանքներու այգին է, որ ջուրի քարտէզի տեսքով հսկայական քանդակագործական կազմ է, փոքրիկ խոտի ծածկով եւ քանի մը ծառերով, որ կը պատկերէ Աւստրալիայի կեդրոնական մասը ճանապարհային նշաններով, դինգոյ ցանկապատի դիզայնով, Աւստրալիայի բնիկներու անուններով, ինչպէս նաեւ տեղական լեզուներու բաշխման սահմանները:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Աղբիւրներ ==
Закон о Национальном музее Австралии 1980 года.(անգլերէն)
Macarthur, John. 2001. Review: "Australian Baroque: Geometry and Meaning at the National Museum of Australia, Architecture Australia, vol.90, no.2 (March/April), pp.48-61.
Naomi Stead. In the Vernacular: On the Architecture of the National Museum of Australia.