Րաֆֆի Արմէնեան

Ռաֆֆի Պարոյր Արմենեան (ծն.՝ 4 Յունիս 1942-ին, Գահիրէ), Քանատահայ երաժշտահան, խմբավար, ղեկավար։


=== Կենսագրութիւն եւ կրթութիւն ===
Արմէնեան ծնած է 4 Յունիս 1942-ին, Գահիրէ, եւ  այնտեղ ստացեր է իր առաջին երաժշտական դասերը ՝ 1959-ին տեղափոխուած է Վիեննա՝ Պրունօ Սեյտլհոֆերի հետ դաշնամուր սորվելու: Աւարտելէն յետոյ ան մէկ կողմ դրաւ երաժշտական ուսումը եւ 1962-1965 թուականներուն յաճախեց Լոնտոնի համալսարան, ուր մեծ մասնագիտութիւն ձեռք  բերաւ  մետաղաձուլման metallurgy բնագաւառի մէջ:  Ան վերադարձաւ Վիեննայի երաժշտական ակադեմիա եւ ուսանեցաւ 1965-էն 1969 թուականներուն: 1968-ին Ֆրանսայի Պեզանսոն Besançon քաղաքի մէջ երիտասարդ խմբավարներու միջազգային մրցոյթի International Competition for Young Conductors երկու եզրափակիչ յաղթողներէն մէկն էր Արմէնեանը:


=== Ուսման տարիներ ===
Բարձրագոյն երաժշտական կրթութիւն ստացեր է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիոյ մէջ։ Հակառակ իբրեւ դաշնակահար ունեցած իր յաջողութիւններուն, Լոնտոնի մէջ կը հետեւի մետաղաձուլումի ճարտարագիտական մասնագիտութիւնը։ Յետոյ կը վերադառնայ Վիեննա, ուր ան կը  կատարելագործուի իբրեւ երաժշտահան, նուագավար, խմբավար, ղեկեվար։


=== Ստեղծագործական տարիներ ===
1966-1967 թթ. յաջորդաբար Պերլինի մէջ կը մասնակցի  Հերպերթ Ֆոն-Քարայանի անուան նուագավարական մրցոյթին, շահելով 2-րդ մրցանակը։ Այնուհետեւ կը տեղափոխուի Քանատա: 
Կ'աշխատի  «Աթլանթիք» սիմֆոնիք նուագախումբին մէջ, իսկ 1969 թուականին «Քլիկեն» օփերային ընկերութեան նուագախմբով համերգային շրջագայութիւն կը կատարէ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի մէջ։ 1972 թուականին կը հաստատուի  իբրեւ Քիչնր Ուաթերլուի, իսկ 1974 թուականին նաեւ Սթաթֆորտի սիմֆոնիք նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավար ու նուագավար։
23 տարի Քիչնր-Սթաթֆորտ նուագախումբերու հետ աշխատանքով Արմենեանը այդ գրեթէ ինքնագործ նուագախումբերը հասցուցեր է այնպիսի մասնագիտացուած մակարդակի, որ նախապես 400 ունկնդիր ունեցող նուագախումբի ունկնդիրներու թիւը հասեր է 8500-ի։ Այսպիսի բացառիկ արդիւնքը կառավարութեանը կը ստիպէ կառուցել  նոր համերգասրահ մը, որ իր յարմարութիւններով կը ծառայէ նաեւ օփերային թատրոն։ Եւ այդ թատրոն-սրահը կը կոչուի Արմենեան անունով, միաժամանակ Արմենեանը պարգեւատրուեր է Քանատայի բարձրագոյն շքանշանով՝ անգլ.՝ «Orden of Canada»:
1981 թուականին Տիթրոյթի մէջ՝ Միշիկընի օփերային թատրոնի արուեստական կազմով պատրաստեր եւ հինգ անգամ ներկայացուցեր է «Անուշ»-ը՝ Ժիրայր Փափազեանի թարգմանութեամբ եւ բեմադրութեամբ։ Ան կը կարծէ, որ բոլոր երեխաներուն 5-6 տարեկանէն պէտք է մղել դէպի երաժշտութիւնը։

Ռաֆֆի Պարոյր Արմէնեան Երեւան  եկեր է 1994 թուականի Դեկտեմբերին՝ ղեկավարելով Կուսթավ Մալերի առաջին սիմֆոնիան, Շումանի թաւջութակի համերգը։ 1995 թուաակնին կրկին Երեւանի մէջ հանդէս եկած է երկու համերգով՝ ծրագրին մէջ ունենալով Փիոթր Չայքովսկու 4-րդ ու Պէթհովէնի 5-րդ սիմֆոնիաները, Եոհաննէս Պրամսի «Ակադեմիական նախերգանքը», Շթրաուսի Իրիկնային չորս երգը (մեներգչուհի՝ Յասմիկ Հացագործեան), Պէթհովէնի դաշնամուրային 4-րդ համերգը (մենակատար՝ Անահիտ Ներսիսեան)::


=== Ձայնագրութիւններու ընտրանին ===
Joyous light - Armenian sacred songs «Ուրախ Լոյս» Հայկական հոգեւոր երգեր with Իզապէլ Պայրագտարեան, CBC.
Memories of Poland, 1995 with  Janina Fialkowska and the Kitchener-Waterloo Symphony
Mahler Lieder, CBC Records. Singers Andreas Schmidt and Catherine Robbin, K-W Symphony.


== Աղբիւրներ ==
Renata Scotto - Prima Donna in Concert and Recital Raffi Armenian
Janina Fialkowska / Raffi Armenian