Ճիւզէփփէ Մոսքաթի

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի (25 Յուլիս 1880(1880-07-25), Բենևենտո, Քամփանիա, Իտալիա - 12 Ապրիլ 1927(1927-04-12), Նէափոլ, Իտալիա), իտալացի բժիշկ, կենսաքիմիկոս, գիտական աշխատակից, համալսարանի փրոֆեսոր: 1987 թուականի Հոկտեմբերի 25-էն Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ սուրբ:


== Կենսագրութիւն ==
Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն ծնած է 25 Յուլիսի 1880-ին Պենեւենթօ իտալական քաղաքի մէջ։ Ան ունեւոր ընտանիքի ինը զաւակներէն թիւով վեցերորդն էր։ Հայրը ականաւոր իրաւաբան էր։ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին 4 տարեկան էր, երբ ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Նէափոլ. իր ամբողջ հետագայ կեանքը Մոսկաթին անցուց այստեղ: Տարրական դպրոցը աւարտելէն յետոյ, 1889 թուականին ան կ'ընդունուի Վիքթոր Էմանուէլի միջնակարգ ուսումնարանը (լիցեյը), որմէ յետոյ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին կ'ընդունուի Նէափոլի համալսարանի բժշկական կաճառը: Ան կ'աւարտէ 1903 թուականին բժշկական գիտութիւններու դոկտորի որակավորումով:
Համալսարանը աւարտելէն յետոյ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին Նէափոլիթանական հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ աշխատեցաւ որպէս ոչ աշխատանքային լրացուցիչ: 1906 թուականին Վեզուվի լեռան հրաբուխի ժայթքման ժամանակ անոր յանձնանարարուեցաւ ղեկավարել Թորրէ տել Կրեքօյի Torre del Greco հիւանդանոցի տարհանումը. ան փրկեց մեծ թիւով մարդկային կեանքեր՝ բազմիցս վտանգի ենթարկելով սեփական կեանքը: 1908 թուականին Ճիւզէփփէ Մոսքաթին դարձաւ Նէափոլիթանական ֆիզիոլոքիական քիմիայի բժշկական հիմնարկի օգնական: 1911 թուականին ան մեծ ներդրում ունեցաւ Նէափոլի մէջ (Cholera Քոլերա) հնդկախտ համաճարակի նահանջման գործին մէջ։ Նոյն թուականին Մոսքաթիին ընտրեցին Իտալիայի թագաւորական բժշկակավիրաբուժական ակադեմիայի անդամ:
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փորձեց կամաւոր զինուոր արձանագրուիլ, սակայն անոր մերժեցին այն բացատրութեամբ, որ իր բժշկական ունակութիւնները առաւել կարեւոր են, քան կռուիլը: Այն հիւանդանոցը, ուր կ'աշխատէր Մոսքաթին պատերազմի ժամանակ, շուրջ երեք հազար վիրաւոր զինուորներ իրենց բուժումը կը ստանային անձամբ Մոսքաթիէն:
1919 թուականին Ճիւզէփփէ Մոսքաթին Նէափոլի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ նշանակուեցաւ որպէս գլխաւոր բժիշկ. Անոր ենթակայութեան տակ կը գտնուէին անբուժելի հիւանդները: 1922 թուականին Իտալիայի կրթութեան նախարարութեան յանձնաժողովը անոր արտոնեց, որպէսզի ազատօրէն դասաւանդէ բժշկական դարմանատան մէջ։ Իսկ 1923 թուականին իտալական կառավարութիւնը զինք գործուղեց Էտինպուրկ, ուր կ'նթանար միջազգային ֆիզիոլոքիական համաժողովը: Մոսքաթին մեծ աւանդ թողեր է շաքարախտի առաջացման խնդիրներու ուսումնասիրման գործին մէջ։ Անոր ջանքերը հիմք դարձան, որպէսզի յայտնաբերուի ինսուլինը: Մոսքաթին բժշկական «Ռեֆորմա մեթիքա» ամսագիրի գլխաւոր խմբագիրն էր:
Ըստ Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի գործընկերներուն, ան յայտնի էր իր անձնուրացութեամբ, անշահախնդրութեամբ եւ խորը բարեպաշտութեամբ: Գրեթէ միշտ գումար չէր վերցներ աղքատներու բուժման համար իսկ յատուկ կարիքաւորներուն կ'օգնէր անձամբ՝ դեղատոմսի մէջ դնելով արժեթուղթեր: Մոսքաթին մոլեռանդ հաւատացեալ էր, ամէն օր սուրբ հաղորդութիւն կը ստանար: Ան կ'առաջնորդէր հիւանդներուն դէպի եկեղեցի եւ կը փորձէր անոնց մասնակից դարձնել եկեղեցական ծիսակարգերուն: Ատոր պատճառով ձեռք բերաւ բազմաթիւ թշնամիներ բժշկական ասպարէզին մէջ նիւթապաշտներէն եւ հակաքրիստոսնեաներէն:
Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն Նէափոլի մէջ յանկարծամահ իր մահկանացուն կնքեց 1927 թուականին՝ 46 տարեկանին:


== Սրբադասում ==

Մահէն երեք տարի անց՝ 1930 թուականի Նոյեմբերի 16-ին, Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի աճիւնը վերայուղարկաւորեցին Նէափոլիթանական Ջեզու Նուովո եկեղեցւոյ մէջ։ Եւս 45 տարի անց՝ 1975 թուականի նոյեմբերի 16-ին եկեղեցին Մոսքաթիին դասեց երանելիներու շարքին: Երբ պապական եկեղեցւոյ յանձնախումբը կ'ուսումնասիրէր Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի կեանքը, արձանագրեց, որ ան հրաշքով  բժշկեր է Նեափոլիթանացի Ճիւզէթթէ Ֆուսքօյին, որ կը տառապէր քաղցկեղէն: Այնուհետեւ սկսաւ Կանոնականացումը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ գործընթացի, քանի որ, ըստ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ, սուրբերու շարքին կարող են դասուիլ այն մարդիկ, ովքեր հրաշքով բուժումներ կը  կատարեն:
Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն  սրբադասուեցաւ 1987 թուականի Հոկտեմբերի 25-ին՝ ձեռամբ Յովհաննէս Պօղոս Երկրորդ պապի, որպէս բարեպաշտ եկեղեցական անդամ, որ օգտագործեր է իր բժշկական մասնագիտութիւնը վասն քրիստոնէութեան տարածման, որպէս գթասիրտ բժիշկ  ծառայեր է հիւանդներու համար եւ բազմիցս օգներ է կարիքաւորներուն: Եպիսկոպոսներու գերագոյն սինոդի աւարտէն յետոյ Յովհաննէս Պօղոսը այսպէս ըսաւ.

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի պաշտամունքի վայրը Նէափոլի Ճեզու Նուովո եկեղեցին է, ուր տեղափոխուեր է անոր աճիւնը մահէն երեք տարի անց: Որու շնորհւ սուրբի մասունքները տեղադրուերեն եկեղեցւոյ կողմային ժամատան խորանի տակ: Նախկին [[աւանդատունն ալ վերածուեր է Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի թանգարան: Աւանդատան պատերը այսօր զարդարուած են հաւատացեալներու կողմէն Մոսքաթիին ընծայաբերուած նուիրատուութիւններով: Վերականգնուած է Մոսքաթիի սենեակ ամբողջական տեսքը: Այստեղ կը պահպանուին անոր անձնական բժշկական գործիքներն ու հանդերձանքը:
Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի յիշատակութեան օրը ամէն տարուայ նոյեմբերի 16 է:


== Արտաքին յղումներ ==
Himetop: Giuseppe Moscati
Биография
Информация о св.Джузеппе Москати на сайте церкви Джезу Нуово
ufficiale
sul sito del Vaticano
San Giuseppe Moscati - ONLUS
di Rai Uno sulla vita di Giuseppe Moscati
sul sito "DISF - Documentazione Interdisciplinare di Scienza e Fede"
di culto verso il Santo Medico a cura di Domenicantonio Iacovone
e monumenti relativi a San Giuseppe Moscati su Himetop
di Beatificazione di Giuseppe Moscati