armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
FC Cincinnati

FC Cincinnati is USA football team playing in MLS.

Squad
2 -  Kendall Watson (Defender)
4 - Greg Garza (Defender)
6 - Leonardo Bertone (Midfielder)
9 - Fanendo Adi (Forward)
11 - Darren Mattocks (Forward)
13 -  Jimmy Hague (Goalkeeper)
14 - Nick Hagglund (Defender)
15 - Allan Cruz (Midfielder)
16 - Derrick Etienne (Midfielder) (On loan from New York Red Bulls)
1703 թուական

1703 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու երրորդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1703 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1703 մահեր
Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցի (Դսեղ)

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Լոռիի մարզի Դսեղ գիւղին մէջ։ Ընդգրկուած է Դսեղի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Կը գտնուի Դսեղ գիւղի կեդրոնը՝ միջնադարեան գերեզմանոցի տարածքին մէջ, Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարանի հարեւանութեամբ։ Շրջապատուած է քարէ ցածր պարսպով։ Կառուցուած է VII դ.։ Բազմաթիւ անգամներ վերակառուցուած է, եւ նախնական շինութիւնէն գրեթէ ոչինչ չէ պահպանուած։ Ներկայիս կառոյցը ուղղանկիւն դահլիճ է՝ արեւելեան կողմը խորանով, որուն ուղղանկիւն ծաւալը դուրս կու գայ եկեղեցւոյ արեւելեան պատի սահմաններէն։ Խորանի երկու կողմերուն աւանդատներն են։ Հարաւային աւանդատունը հետագային՝ X դար, Մամիկոնեան իշխաններու միջոցով վերափոխուա է զանգակատան, որ կառուցուած է դեղնակարմրավուն ֆելզիթով։ Զանգակատան արեւելեան ճակատին պահպանուած է Մամիկոնեան տոհմի զինանշանը՝ երկգլխանի արծիւ՝ ճանկերուն գառ։ Հարաւային պատին փորագրուած է արեւի ժամացոյց։
Եկեղեցին վերակառուցման ենթարկուած է նաեւ 1900 թ., որուն մասին կը յիշատակէ գմբեթարդի ճակատային կամարի արձանագրութեան մեջ։ Ներկայիս տեսքը եկեղեցին ստացած է այդ վերակառուցումէն ետք։
Եկեղեցւոյ վերջին վերակառուցումը եշած է 1969 թուականին։
Դսեղի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին վաղ միջնադարեան այն ճարտարապետական յուշարձաններէն է, ուր զուգադրուած են տարբեր դարաշրջաններու վերակառուցումները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Գրականութիւն ==
Շախկեան Գ., Լոռի. պատմութեան քարակերտ էջերը, Երեւան, 1986։
Ակաբենոր

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Դիցաբանական կերպար
Ակապենոր (յուն․՝ Ἀγαπήνωρ), հին հունական դիցաբանութեան կերպար։ Անկեյի եւ Իոտիդի որդին։ Արքադացիներու առաջնորդ։ Թեգեի արքա։ Հեղինեի փեսացուն։ Անոր Ֆեգեյի որդիները ստրկութեան են հանձնում Արսինոյին։ Անոր տունը Ալկմեոնի որդիները սպաննած են Ֆեգեյի որդիներուն։
Տրոյայի մօտ բերած է 60 նաւ (կամ 7)։ «Իլիական»-ի մէջ կը հիշատակուի միայն մէկ անգամ։ Մասնակցած է Աքիլեսի պատուին կազմակերպուած ցատկի մրցումներուն։ Եղել է Տրոյական ձիու մեջ։
Մինչ ան Տրոյաի մէջ էր, Արկատիայի մէջ եղնիկ բռնած են։ Տրոյայի վերադառնալէն հետո բնակութիւն հաստատած էԿիպրոսում։ Վերադառնալու ժամանակ արկադացիներու նաւերը քշված են Կիպրոս, այնտեղ Ագապենորը կառուցած է Պաֆոսը եւ Հին Պաֆոսում կանգնեցուցած է Աֆրոդիտեի տաճարը։ Տուն չէ վերադառցած։


== Գրականություն ==
Фриц Граф ։ . Agapenor В։ Новый Поли (ДНП). Том 1, Metzler, Штутгарт 1996 года, ISBN 3-476-01471-1, Sp. 231-м
Георг Кнаак ։ Agapenor . В։ Поли Realencyclopädie классической археологии (RE). Том I, 1, Штутгарт 1893, Sp. 733 ф.


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Հին հունական դիցաբանություն
Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցի (Հայաշէն)

Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցի (Հայաշէն), Լիբանան:


=== Պատմութիւն ===
1935-ին աւարտեցաւ շինութիւնը Ս․ Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ։ Շինարարական աշխատանքներուն ծախսերը ստանձնեցին Գասպար Իփէկեան եւ մեծաթիւ բարերարներ։ 31 Մայիս 1937-ին Լիբանանի Թեմի Առաջնորդ Տ․ Եղիշէ Արք․ Կարոյեանի ձեռամբ տեղի ունեցաւ եկեղեցւոյ օծումը։
Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւներն են՝
Տ․ Յուսիկ Քհնյ․ Այանեան, 1935-1951
Տ․ Խորէն Քհնյ․ Աճէմեան, 1936-1951
Տ․ Գէորգ Քհնյ․ Տէր Յարութիւնեան, 1951-1952
Տ․ Վահան Քհնյ․ Ղազարեան, 1952—1979
Տ․ Խաչիկ Քհնյ․ Միսիրեան, 1979-1985
Տ․ Վահան Քհնյ․ Պալգէորգեան, 1986-1991
Տ․ Վարդան Քհնյ․ Պուտուրեան, 1991-2006
Տ․ Յովհաննէս Քհնյ․ Պոյաճեան, 2006-2012
Տ․ Վարդան Քհնյ․ Մարտիրոսեան, 2013-էն մինչեւ օրս


== Տե՛ս նաեւ ==
Ս. Նշան Մայր Եկեղեցի (Զոքաք Պլաթ)
Ս. Պօղոս Եկեղեցի (Այնճար)
Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի (Զահլէ)
Ս. Յակոբ Եկեղեցի (Էշրէֆիէ)
Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, (Նոր Ատանա)
Ս. Վարդանանց Եկեղեցի (Պուրճ Համուտ)
Ս. Յարութիւն Եկեղեցի (Ճիւնի, Լիբանան)
Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ)
Ս. Սարգիս Եկեղեցի (Նոր Սիս)
Ս. Գէորգ Եկեղեցի (Հաճըն)


== Աղբիւրներ ==
Յովհաննու Կարապետ եկեղեցի (Հայաշէն)
Գէորգ Դաւիթեան (բժիշկ)

Գէորգ Դաւիթեան (1858, Կեսարիա - 6 Մայիս 1908, Կեսարիա), Կեսարացի բժիշկ, Հեքիմ Սերոբէ Դաւիթեանի որդին:
Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ ծննադավայրի Ազգ. Վարժարանին մէջ, անցնելով Պոլիս՝ կը մտնէ բժշկական համալսարանի որուն շրջանը աւարտելու մօտ, առանց վկայական առնելու: Ապա կ'երթայ Կեսարիա եւ 5 տարի բժշկութեամբ զբաղելէ ետք կրկին կ'երթայ Կ. Պոլիս եւ վարժարանին շրջանը աւարտելով կը ստանայ վկայական: Կեսարացիք զայն կը կոչէին «Տոքթ. Դաւիթէս» :
Յաջորդաբար կը գործէ Կ. Պոլսոյ, Իզմիրի, Եգիպտոսի, Պէյրութի, Փոր Սայիտի, Կիպրոսի, Եաֆայի մէջ եւ ի վերջոյ կը վերադառնայ Կեսարիա, ուր աւելի քան 10 տարի բժշկութիւն ընելէ ետք կը մեռնի  6 Մայիս 1908-ին:


== Աղբիւրներ ==
Հայ հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1939, Պուքրէշ, Դ. հատոր, էջ 607։
Ալպոյաճեան, «Հայ Կեսարիա» (1524):
Փոքր Քիքլատես

Փոքր Քիքլատես  (յուն․՝ Μικρές Κυκλάδες), Քիքլատեսի արեւելեան կողմը փոքր կղզիներու համալիր, Էգէական ծով, Յունաստան։  Կը գտնուի Նաքսոսին հարաւ-արեւելքը եւ կը բաղկանայ 32 կղզիներէ եւ ժայռերէ։  


== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==
Փոքր Քիքլատեսի ամենէն ընդարձակ կղզին Իրաքլիան է՝ 18 քլ², իսկ ամենէն շատ բնակչութեամբ՝ Անօ Քուֆոնիսի (399)։  Կղզեխումբէն միայն չորսը բնակուած են՝ Անօ եւ Քաթօ Քուֆոնիսի, Իրաքլիա, Սհինուսա եւ Տոնուսա, իսկ Քաթօ Անթիքերի կղզիակը ունի միայն 2 բնակիչ։  Վարչականօրէն կը պատկանի Նաքսոս եւ Փոքր Քիքլատես քաղաքապետութեան․ բացի Անօ եւ Քաթօ Քուֆոնիսի կղզիակներէն, որոնք կը պատկանին Ամորղոս քաղաքապետութեան։

Գլխաւոր կղզիներն են Անօ Քուֆոնիսի, Քաթօ Քուֆոնիսի, Իրաքլիա, Սհինուսա, Տոնուսա եւ Քերոս։  Մնացեալ կղզիակներէն նշենք՝ Ավելոնիսիա, Այիոս Անտրէաս, Արղիլոս, Ասփրոնիսի կամ Լիղարի, Վենեթիքօ, Վուլղարի, Ղլարոնիսի, Քլիտուրա, Լազարոս, Մաքարես կղզիակներ, Մելատյի կղզիակներ, Մոսհոնաս, Օֆիտուսա, Փլաքես կղզիակներ, Փլաքի, Փրասուրա, Սքանտիա, Սքիլոնիսի, Սթրոկիլի եւ Ցուլուֆի։  Բոլորն ալ ամենօրեայ հերթականութեամբ կապուած են Նաքսոս եւ Ամորղոս կղզիներուն հետ, ինչպէս նաեւ Փիրէա նաւահանգիստին հետ։


== Պատմական ակնարկ ==
Վերջին Սառային Շրջանին, Քիքլատես կղզեխումբը հսկայ ցամաքամաս մըն էր։  Ք․Ա․ 9000-ին երբ Միջերկրական ծովուն ջուրերը կը բարձրանան, ցամաքամասը կ՛ ողողեն եւ կը կազմուին մեծ ու փոքր կղզիներ։
Փոքր Քիքլատես կը բնակուին Քարի Դարէն։  Կղզեխումբը կը զարգանայ Պղնձադարին, երբ կը ծաղկի Քիքլատեան Մշակոյթը․ Քերոս կղզին գլխաւոր կեդրոնը կը հանդիսանայ։  Սհինուսա եւ Իրաքլիա կղզիներուն վրայ տեսանելի են դասական դարու եւ հռոմէական շրջանին հետքերը։  Միջնադարէն մինչեւ նորագոյն շրջանը, կղզիները ծովահէններու յարձակումներէն կը տարապին։
ԺԱ․ դարէն Փոքր Քիքլատես Ամորղոս կղզիին վրան գտնուող Հոզովիոթիսա Վանքին կը պատկանի։  Մինչեւ այսօր, կղզիներուն տարածքներէն մաս մը  վանքին սեփականութիւնն են։
Փոքր Քիքլատեսի գլխաւոր եկամուտը զբօսաշրջիկութիւնն է։  Բնակիչները կը զբաղին նաեւ անասնաբուծութեամբ եւ ձկնորսութեամբ։
Արա Մալիքեան

Արա Մալիքեան (14 Սեպտեմբեր 1968(1968-09-14), Պէյրութ, Լիբանան), Լիբանանահայ երաժիշտ ջութակահար, այժմ կը բնակի Մատրիտի մէջ:


== Կենսագրութիւն ==

Արա Մալիքեանը ծնած է 1968 թուականին։ Հայրը ջութակ նուագել սորվեցուցած է դեռ վաղ տարիքին։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն, երբ անոնք ստիպուած էին երկար ժամանակ ապրիլ ապաստարաններու մէջ, չխանգարեցին իրեն սորվիլ եւ իր տաղանդը ի ցոյց դնել։
Իր առաջին մեծ համերգը տեղի ունեցեր է 12 տարեկանին, իսկ 14 տարեկանինխմբավար Հանս Հերպերթ Եորիսի միջնորդութեամբ գերմանական կառավարութեան կողմէն կրթաթոշակ ստացաւ, որպէսզի սորվի Հանովերի երաժշտութեան եւ թատրոնի բարձրագոյն դպրոցին մէջ։ 15 տարեկանին ան ամենաերիտասարդ ուսանողն էր, որ ընդունուած էր այս հաստատութիւն։ Հետագային ան շարունակեց իր կրթութիւնը Լոնտոնի Կիլտհոլի երաժշտութեան եւ թատրոնի դպրոցին մէջ, զուգահեռաբար սորվելով այնպիսի աշխարհահռչակ փրոֆեսորներու մօտ, ինչպիսիք են (Franco Gulli) Ֆրանքօ Կուլին, (Ruggiero Ricci) Ռուճիրօ Ռիչին, (Ivry Gitlis) Իվրի Կիթլիսը, (Herman Krebbers) Հերման Քրեպպերսը եւ Alban Berg Quartet Ալպան Պերկ քառեակի անդամները։


== Մրցանակ ==
Ան յաղթեր է բազմաթիւ միջազգային հեղինակութիւն ունեցող  մրցոյթներուն մէջ, այդ թուով  առաջին մրցանակ Ֆելիքս Մենտելսոնի (Պերլին, 1987 թուական)  Փապլօ Սարասաթէի (Փամփլոնա, 1995 թուական)։ Մրցանակներ ստացեր է նաեւ  Նիքոլօ Փականինիի (Ճենովա), Զինօ Ֆրանչեսքաթիի (Մարսէլ), Ռոտոլֆօ Լիփեզեր (Կորիցիա), ինչպէս նաեւ Պելկրատի, Լէ Մանի, Նիւ Եորքի եւ Ճափոնի միջազգային երաժշտական մրցոյթներուն: 1993 թուականին Գերմանիայի  մշակոյթի նախարարութեան կողմէ մրցանակ ստացեր է նուիրուածութեան եւ լաւագոյն գեղարուեստական կատարման համար:


== Համերգներ ==
Արա Մալիքյան նուագեր է հինգ մայր ցամաքներու աւելի քան քառասուն երկիրներու լաւագոյն համերգասրահներու մէջ՝ Նիւ Եորքի  (Carnegie Hall), Փարիզի (Salle Pleyel),  Վիեննայի (Musikverein), Թորոնթոյի (Ford Center ), Քալաոռայի (Ideal Theatre),  Մատրիտի ( Royal ), ինչպէս նաեւ  Զիւրիխի, Լոնտոն, Քատիսի, Փուերթոլիանոյի, Թոքիոյի, Սթամպուլի, Պերլինի, Աթէնքի, Վենետիկի, Լոս Անճելըսի, Հոնքոնկի, Քուալա Լումփուրի, Քուպայի, Պոկոթայի, Միւնիւխի, Պարսելոնայի եւ այլ համերգասրահներու մէջ:
Ուսաներ է Հաննովերի եւ Լոնտոնի մէջ: Թողարկեր է տասնեակ ձայնապնակներ։


== Ալպոմներ ==
1995: Le quattro stagioni
1996: 750 Jahre Wölpinghausen
1996: Miniatures
1997: Bow on the String
1999: 500 motivaciones
2000: All Seasons for Different
2000: Robert Schumann
2002/2004: Manantial
2003: 24 Caprices for Solo Violin by Paganini
2003: Sarasate
2003: Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe
2003: Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach
2004: El arte del violín
2004: The Four Seasons by Vivaldi
2005: De la felicidad
2005: De los Cobos / Montsalvatge
2006: Tears of Beauty
2007: Meeting with a friend
2007: Lejos
2010: Conciertos románticos españoles de violín (Orquesta sinfónica de Castilla & León-Alejandro Posada & Ara Malikian)
2011: Con los ojos cerrados (Ara Malikian & Fernando Egozcue Quinteto)
2011: Christmas mood
2013: Pizzicato


== Արտաքին յղումներ ==
անձնական կայք
«Երջանիկ Եմ, Որ Կը Վերադառնամ Այն Երկիրը, Ուրկէ Սկսած Է Իմ Ճանապարհորդութիւնս» «Ազդակ»-ին Կ՛ըսէ Արա Մալիքեան
Օվէրն

Օվէրն (ֆր.՝ Auvergne/Auvèrnhe/Auvèrnha), նախկին կառավարական շրջաններէն մէկն է Ֆրանսայի մէջ: 2016-ի 1 Յունուարէն սկսեալ դարձաւ Օվէրն-Ռոն-Ալփ (ֆր.՝ Auvergne-Rhône-Alpes): Փաղկացած է 4 մասերէ՝ Ալիէ, Փույ-Տը-Տոմ, Քանթալ եւ Հոթ-Լուար:

Կառավարական շրջանը Օվէրնի աւելի լայնատարած է քան պատմական Օվէրնի նահանգը, Օքսիթանիայի 7 գաւառներէն մէկը, եւ կը ներառէ գաւառներ եւ շրջաններ, որոնք պատմականօրէն Ովէրնի մաս չեն կազմած: Օվէրնի շրջանը կազմուած է հետեւեալ հինգ գաւառներէն՝

Օվէրնի բաժանում՝ Փույ-Տը-Տոմ, հիւսիս-արեւմուտքը Հոթ-Լուարի, Քանթալ եւ ծայրայեղ հարաւը Ալիէ շրջանի: Օվէրնի գաւառը բոլորովին կը գտնուի Օվէրնի շրջանին մէջ:
Պուրպոնէ շրջանի Ալիէի բաժանում: Պուրպոնէի փոքր շրջան մըն ալ կը գտնուի Սանթր Վալ Տը Լուարի շրջանին մէջ:
Վէլայ՝ միջին եւ հարաւ-արեւելեան շրջանը Հոթ Լուարի: Վէլայը ամբողջովին կը գտնուի Օվէրնի շրջանին մէջ:
Փոքր բաժին մը Կէվոտան շրջանի՝ ծայրայեղ հարաւ-արեւմտեան Հոթ Լուար: Կէվոտաը կը գտնուի Լանտոք-Ռոսիոն շրջանին մէջ:
Փոքր բաժին մը Վիվարէ շրջանի՝ ծայրայեղ հարաւ-արեւելեան Հոթ-Լուար: Վիվարէն կը գտնուի Ռոն-Ալփի շրջանին մէջ:
Փոքր բաժին մը Ֆորէ շրջանի՝ ծայրայեղ հարաւ-արեւելեան Հոթ-Լուար: Ֆորէն կը գտնուի Ռոն-Ալփի շրջանին մէջ:


== Բնակչութիւն ==
Օվէրնը փոքր քանակով բնակչութիւն ունեցող շրջան մըն է, ընդհանրապէս մեծամասնօրէն տարիքոտ մարդոցմով բնակուած: Օվէրնը ամէնէ քիչ քանակով բնակչութիւն ունեցող շրջաններէն մէկն է ամբողջ Եւրոպայի մէջ:
Ընդհանրապէս բնակչութիւն ունեցող շրջաններն են (2013-ի թիւեր)՝ Քլէրմոն-Ֆէրանտ (141,463), Մոնթլուսոն (37,839), Օրիլաք (26,572), եւ Վիշի (25,325):
Լիզպոնի Պաշարում

Լիզպոնի պաշարում, Խաչակիրներու երկրորդ արշաւանքի գլխաւոր իրադարձութիւններէն մէկը, որու պատճառով խաչակիրներու եւ փորթուկալցիներու միասնական ուժերը Աֆոնսու Ա.-ի հրամանատարութեամբ, պաշարեցին եւ գրաւեցին Լիզպոն քաղաքը, որ այդ ատեն Ալ-Մոհատներու պետութեան կազմին մէջ կը գտնուէր: Լիզպոնի գրաւումը խաչակիրներու եզակի յաղթանակներէն մէկն էր խաչակիրներու երկրորդ արշաւանքի ընթացքին։


== Նախապատմութիւն ==
630-ին Արաբական խալիֆայութիւնը ստեղծուեցաւ, որ 630-750 թուականներու ընթացքին, կրցաւ ամբողջ Արաբական թերակղզին գրաւել, Հիւսիսային Ափրիկէի զգալի մասը, Փիրենեեան թերակղզիի հարաւային եւ կեդրոնական հատուածները, Պարսկաստանը, Հայաստանը, Վրաստանը եւ շարք մը այլ տարածքներ, սակայն այս նուաճումները խալիֆայութեան տարածքին ապստամբութիւններու պատճառ դարձան։ Իսկ 722-ին սկսաւ Ռեկոնկիստան` արաբները Պիրենեեան թերակղզիէն վռնտելու շարժումը:


== Գրականութիւն ==
L. Wheeler, C. Opello Douglas, Walter (2010)։ Historical Dictionary of Portugal։ Scarecrow Press։ ISBN 978-0-8108-6088-9 
Runciman Steven (1952)։ A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100–1187։ New York: Cambridge University Press 
Brundage James (1962)։ The Crusades: A Documentary History։ Milwaukee, Wisconsin: Marquette University Press
Տիգրան Հախումեան

Տիգրան Հախումեան (17 (29) Յունուար 1894, Երեւան, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 25 Մարտ 1973(1973-03-25)), բանաստեղծ, թատերագիր, գրականագէտ, թարգմանիչ։ 1943 թուականին դարձած է անդամ Խորհրդային Հայաստանի Գրողներու միութեան։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Երեւան։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Պաքուի մէջ եւ ապա ընդունուած է Մոսկուայի համալսարանի իրաւաբանական եւ բանասիրական բաժինը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1917 թուականին:


== Վարած պաշտօններ ==
Համալսարանական ուսումը աւարտելէ ետք վերադարձած է Թիֆլիս եւ եղած՝ «Ժողովուրդի Ձայն» եւ «Մշակ» թերթերու խմբագրական կազմի անդամ: Միաժամանակ աշխատակցած է «Մաճկալ», «Խորհրդային Հայաստան» թերթերուն, ինչպէս նաեւ «Վերելք» ամսագիրին:
Տիգրան Հախումեան 1943-1948 թուականներուն դասախօսած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական կաճառին, Երեւանի Պետական համալսարանին եւ Պրուսովի անուան ռուսաց եւ օտար լեզուներու կաճառին մէջ։
1951 թուականին «Դերենիկ Դեմիրճեան դրամատուրգիան» խորագրեալ թեզի պաշտպանութեամբ՝ ստացած է բանասիրական գիտութիւններու թեկնածուի աստիճանի:


== Ստեղծագործութիւններ ==
Երեւանի Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան թատրոնին մէջ, 1931-ին առաջին անգամ ըլլալով բեմադրուած է Հախումեանի «Թշուառներ» թատրերգութիւնը, որուն յաջորդած են այլ ստեղծագործութիւններ:
Ան հեղինակ է նաեւ բանաստեղծութիւններու, որոնք առանձին հատորով լոյս տեսած են 1923 թուականին:
Հախումեան թատրերագրութեան կողքին զբաղած է նաեւ թարգմանութեամբ, հայերէնի վերածելով աւելի քան 100 ռուսերէն թատերական աշխատութիւններ. ինչպէս՝ Մաքսիմ Կորքիի, Անաթոլի Լունչարսքիի եւ այլ յայտնիներու:


== Կոչում եւ շքանշան ==
Հախումեան արժանացած է՝

«Պատուոյ նշան» շքանշանին,
Խորհրդային Հայաստանի Վաստակաւոր գործիչ կոչումին:
Տոնեցք

Տոնեցք (ուքր.՝ Донецьк), քաղաք Ուքրանիոյ արեւելեան մասը, Տոնեցքի մարզին մէջ։ Մինչեւ 1924 թուական քաղաքը անուանուած է Եուզովքա, 1924-1961 թուականներուն՝ Ստալինօ, իսկ 1961 թուականին քաղաքը ստացաւ Տոնեցք անուանումը։ Արուարձաններուն հետ միասին քաղաքին բնակչութիւնը կը կազմէ 1,7 մլն.մարդ։ Մեծ գործարարական եւ արդիւնաբերական կենդրոն է։ Քաղաքը բաժանուած է 9 վարչական շրջաններու։ Տարածքը 358 քառ. ք․մ․ է։


== Յայտնի անձինք ==
Հայկ Աւանէսեան, Ուքրանահայ ձեւագէտը մանուկ հասակին ընտանիքին հետ տեղափոխուած է Տոնեցք։


== Բնակչութիւն ==


== Ծանօթագրուիւններ ==
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամ

Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամ (անգլ.՝ World Wide Fund for Nature, WWF), միջազգային կազմակերպութիւն։ Հիմնադրուած է 1961-ին։ Ունի մօտ 5 միլիոն մշտական հովանաւոր եւ ազգային ընկերակցութիւններ։ Նպատակն է բնական միջավայրի վատթարացման կանխարգելումը, բնութեան պահպանութեան եւ բուսական ու կենդանական աշխարհի անհետացող տեսակներու փրկութեան համար ֆինանսական միջոցներու հայթայթումը։ Հիմնական գործունէութիւնն է գենետիկական, տեսակային եւ էկոհամակարգային բազմազանութեան պահպանումը, վերականգնուող բնական պաշարներու օգտագործման կայուն ձեւերու ապահովումը, աղտոտման նուազեցման եւ էներգիայի ու պաշարներու արդիւնաւէտ օգտագործման նպաստումը, բնապահպանական հիմնախնդիրներու լուծման ռազմավարութեան մշակումը։ Նստավայրը Կլանտի մէջ է (Զուիցերիա)։


== WWF-ը Հայաստանի մէջ ==
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամը 2002-էն կը համագործակցի Հայաստանի հետ: WWF-ի հայաստանեան մասնաճիւղի պաշտօնական գրանցումը տեղի ունեցած է 2006-ի Նոյեմբերին:
WWF-Հայաստանի գործունէութեան հիմնական ուղղութիւններն են.

բնութեան յատուկ պահպանուող տարածքները՝ արգելոցները, ազգային պարկեր, արգելավայրերը
վտանգուած տեսակներու պաշտպանութիւն
Էկոհամակարգերու վերականգնում
կլիմայական փոփոխութիւններու ազդեցութիւնը մեղմելուն ուղղուած աշխատանքներ
աշխատանք տեղական համայնքներու հետ
բնապահպանական իրազեկութեանն ու կրթութեան աջակցութիւնWWF-Հայաստանը կը զբաղուի վտանգուած տեսակներու պահպանութեամբ, ինչպիսիք են՝ կովկասեան ընձառիւծը, հայկական մուֆլոնը, բեզոարեան այծը, գորշ արջը եւ այլն:


== Արտաքին յղումներ ==
Միջազգային կայք
Կորպորատիվ կայք
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանեան մասնաճիւղ
Սեդա Ազնաւուր

Սեդա Ազնաւուր (21 Մայիս 1947(1947-05-21), Փարիզ, Ֆրանսա), ֆրանսահայ երգչուհի եւ արուեստագէտ, Շարլ Ազնաւուրի աւագ դուստրը։


== Կենսագրութիւն ==
Ուսանած է Փարիզի հայ կուսանաց քոլէժին մէջ։ Յաճախած է երաժշտական դպրոցներ։ 1960-ականներուն սկսած է իր երաժշտական ասպարէզը, իբրեւ ռատիոյի եւ հեռուստատեսութեան երգչուհի, ապա հրապարակած է իր առաջին ձայնասկաւառակը՝ «Rien Que Nous», Տէյվիտ Ալեքսանտր Winter-ի հետ: Ան գրած է «Սաֆօ» (1970) ֆիլմի երգացանկը, իսկ երգեպը գրած է Ճորճ Կառվարենցը։ Սեդա Ազնաւուր նաեւ նկարահանուած է ֆրանսական քանի մը ֆիլմերու մէջ:1960-ականներուն տեղափոխուած է ԱՄՆ, համերգներ տուած է Ուիլիամ Սարոյեանի դստեր՝ Լիւսիի հետ։ 1988-ին հրապարակած է հայկական աւանդական երգերու ալպոմ։ Իր հօր հետ հայերէնով երգած է Սայեաթ-Նովայի «Աշխարհումս» երգը։


== Ալպոմներ ==
Suis le soleil, United Artists Records
On ne valse plus à Vienne, FTC / Discodis
Les marins, FTC
Juste un dernier verre, FTC / Sofrason - Saïga
Pour moi toute seule, United Artists Records
Rien que nous, (David Alexandre WINTER et Seda AZNAVOUR), 1971, Barclay
Peut-être…!, 1971, Barclay
Les champignons hallucinogènes, 1972
Chants traditionnels Armeniens, 1988, MusArm


== Ֆիլմեր ==
La Part des lions (The Lion's Share, 1971)
Paris au mois d'août (Paris in August, 1966)


== Յղումներ ==
Սեդա Ազնաւուրը Էյ Վի Փրոտաքշն կայքին մէջ
Seda Aznavour: Discography
Seda Aznavour at IMDB
Memoires of Aida Aznavour (in Russian)
Կարմիր Ձեռքի Օր

Կարմիր ձեռքի օր կամ Երեխայ-զինուորներու օգտագործման դէմ պայքարի օր, կը նշուի ամէն տարուան 12 Փետրուարին՝ իբրեւ երեխայ-զինուորներու յիշատակի օր, որոնք պարտադրուած մասնակցութիւն ունեցած են պատերազմներուն եւ զինուած հակամարտութիւններուն ։ Այս օրը կոչ եղած է կատարել գործողութիւններ անչափահասներու զօրակոչման վարժութեան դէմ՝ ի պաշտպանութիւն այն երեխաներուն, որոնք հայրենիքին մէջ ռազմական հակամարտութեան պատճառով զրկուած են բարեկեցիկ մանկութենէ։


== Երեխաներուն ուր կը հաւաքագրեն ==
Երեխաներուն իբրեւ զինուորներ կ՚օգտագործեն, ինչպէս զինուած հակամարտութիւններուն, Քոնկոյի Դեմոկրատական Հանրապետութեան, Ռուանտայի, Ուկանտայի, Սուտանի, Քոթ դ'Իւուարի, Միանմայի, Ֆիլիփիններու, Քոլոմպիոյ եւ Պաղեստինի մէջ։ Երեխաներուն նաեւ կ՚ընդգրկեն զինուած խմբաւորումներու մէջ, որու պատճառով ալ հնարաւոր չէ հաշուարկել անոնց ճշգրիտ քանակը։
Աւելի քան 17 երկիրու մէջ երեխաներուն պաշտօնապէս կը զօրակոչեն բանակ։
2009-ին աւելի մօտաւորապէս 250 000 երեխայ, միայն պաշտօնական տուեալներով, եղած է զինուորական ծառայութեան մէջ, ընդ որուն, անոնց մէկ երրորդը աղջիկ է։


== Կարմիր ձեռքի օր ==

Կարմիր ձեռքի օրը առաջին անգամ նշուած է 2002-ին, երբ Երեխաներու իրաւունքներու մասին պայմանադրութեան ընտրողական արձանագրութիւնը, որ կը վերաբերի զինուած հակամարտութիւններուն երեխաներու մասնակցութեան, ուժի մէջ մտաւ (12 Փետրուար 2002-ին)։ Այս արձանագրութիւնը ընդունուած է Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան Գլխաւոր Ժողովի կողմէ Մայիս 2000-ին, եւ ներկայիս ունի ստորագրութիւններ աւելի քան 100 տարբեր պետութիւններէ։
Շարք մը միջազգային կազմակերպութիւններ նոյնպէս դէմ կ՚արտայայտուին երեխայ-զինուորներու օգտագործման։ Այդպիսի կազմակերպութիւններէն են ԵՈՒՆԻՍԵՖ-ը, «Միջազգային համաներուն»-ը, «Terre des Hommes»-ը, Միջազգային Կարմիր խաչը եւ Կարմիր մահիկը։ Այս կազմակերպութիւններու գործունէութիւնը նկարագրուած է DDR (Զինաթափում, Զօրացրում, Վերանորոգում) փաստաթուղթին մէջ։
Փաստաթուղթի բովանդակութիւնը․

Երեխաներու հաւաքագրում,
Օրինականութիւն,
«Կարմիր ձեռք» քարոզարշաւ,
Երեխաներու հաւաքագրման հետեւանքներ,
Նշումներ։Նման գործողութիւնները կը հակասեն միջազգային իրաւունքին, մարդու իրաւունքին եւ միջազգային մարդկային իրաւունքին։ Համաձայն 1977-ի Ժնեւի համագումարի Ա. եւ Բ. լրացուցիչ արձանագրութիւններուն՝ 15 տարեկանը չբոլորած երեխաները ենթակայ չեն զինուած ուժերուն կամ խումբերուն հաւաքագրման, եւ անոնց թոյլատրելի չէ ռազմական գործողութիւններու մասնակութիւնը։ 2000-ին ընդունուած «Երեխայի իրաւունքի ընտրողական արձանագրութիւնը, որ կը վերաբերի զինուած հակամարտութիւններուն երեխաներու մասնակցութեան» կը նախատեսէ, որ մասնակից պետութիւնները կ՚ընդունին հնարաւոր բոլոր միջոցները, որպէսզի խափանեն մինչեւ 18 տարեկան չբոլորած երեխաներու մասնակութիւնը ռազմական գործողութիւններուն։
Ի յաւելումն այդ իրաւական սահմանուած կարգին՝ բանակին ծառայութիւնը ճանչցուած է մանկական աշխատանքի ամենավատ տարբերակը։ Բնագիրին մէջ «երեխայ» եզրը կը վերաբերի բոլոր անոնց, որոնց տարիքը չէ բոլորած18 տարեկանը։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Կապոյտ Լեռներ

Կապոյտ Լեռներ (անգլ.՝ Blue Mountains), լեռներ Նոր Հարաւային Ուէյլզ նահանգին մէջ, Մեծ Ջրբաժան Լեռնաշղթայի մաս մը: Իր անունը ստացած է գորշակապտաւուն ծուխի հետեւանքով, որ հետեւանք է նվենիներու գոլորշացումներուն, որոնք հեռուէն նայելով լեռներուն կը հաղորդեն գորշ կապոյտ երանգներ:
Կապոյտ լեռները կը գտնուին Սիտնիի քաղաքային սահմանին մօտ եւ կ'երկարին դէպի արեւմուտք մօտաւորապէս 50 քմ:
Բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն 1190-1360 մեթր է: Լեռները բաժնուած են 300-800 մ խորութեամբ կիրճերով:
Երկրաբանօրէն Կապոյտ լեռները բաժնուած են Քոքս գետով (անգլ.՝ Coxs River) արեւմտեան կարստերով կրաքարային  եւ արեւելեան աւազաքարային մասերու:
Կլիման մերձարեւադարձային է, տեղումներու քանակը՝ տարեկան 1000-1800 մմ:
Բուսականութիւնը ներկայացուած է հիմնականօրէն Նվենիներով եւ հնագոյն պտերով, աւելի չորային արեւմտեան մասերը՝ սաւաննաներով: Օդին մէջ բարձր պարունակութեան եթերային իւղերու կախոյթներու պատճառով, որոնք կ'առանձնանան աւելի քան 90 տեսակի նվենիներէ, լեռները կոչուած են Կապոյտ:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Շաւարշ Գարագաշ

Շաւարշ (Պօղոս) Գարագաշ (1874, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1941), հայ դերասան։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Կոստանդնուպոլիս։ 
Նախնական կրթութիւնն ստացած է տեղի Մխիթարեաններու դպրոցին մէջ, ապա ուղարկուած է Վենետիկ, ուր երեք տարի սորվելէ ետք վերադարձած է Կոստանդնուպոլիս։ 
Խաղցած է Արշակ Պենկլեանի խումբէն ներս՝ 1893-էն սկսեալ։ Առաջին անգամ հանդէս եկած է «Ջաղացպանին աղջիկը» փիեսին մէջ։ «Քիւչիւկ Իսմայիլ»ի խումբին մէջ խաղցած է որպէս երկրորդ թենոր։ Ա. Պենկլեանի հետ խաղցած է Տ. Չուխաճեանի «Լեպլեպիճի հոր-հոր աղա» օփերեթին մէջ։ 
Պատերազմէն յետոյ աշխատած է հայկական եւ թրքական խումբերու մէջ։ Գլխաւոր դերերէն են Օթելլօ, Կորրադօ եւ այլն։ 
1930-ականներուն ղեկավարած է պոլսահայ «Ազգային տրամաթիկ» թատերախումբը, հիմնականօրէն աշխատած է Ա. Մնակեանի խաղացանկով։


== Աղբիւրներ ==