Հայրերու Օր

Հայրերու օր, ամէնամեայ տօն` նուիրուած հայրերուն: Կը նշուի շարք մը երկիրներու մէջ։


== Պատմութիւն ==
ԱՄՆ-ի մէջ առաջին անգամ այս տօնը նշուած է 19 Յունիս 1910-ին։ Տօնը հաստատելու նախաձեռնողը եղած է Ուաշինկթըն նահանգի Սփոկէն քաղաքի բնակչուհի տիկին Տոտտը (1882-1978)։ Ան ցանկացած է իր երախտագիտութիւնը յայտնել հօրը՝ յանձինս Ամերիկայի միւս հոգատար հայրերուն, որոնք մասնակցութիւն ունին երեխաներու դաստիարակութեան մէջ։ Տիկին Տոտտի հայրը Ուիլիամ Սմարթն էր, որու կինը մահացած էր 6-րդ երեխային ծննդաբերելու ժամանակ։ Միայնակ հայրը կը դաստիարակէր ինչպէս նորածինին, այդպէս ալ միւս հինգ երեխաներուն։ Բարեգործ Ուիլիամը քաղաքացիական պատերազմի ւէտէրան էր եւ երեխաներու հետ կը բնակէր ագարակի մէջ։
Ամերիկայի մէջ այդ օրը դարձաւ ազգային տօն 1966-ին, երբ նախագահ Լինտոն Բ. Ջոնսոնը Յունիսի երրորդ Կիրակին յայտարարեց ազգային տօն։ 
Աւանդոյթի համաձայն՝ ամէնամեայ հանդիսութեան ժամանակ սովորական քաղաքացիները կը շտապեն իրենց օգնութիւնը ցուցաբերել ցած եկամուտ ունեցող հայրերունն, որոնք միայնակ կը դաստիարակեն իրենց երեխաներուն։ Ժամանակի ընթացքին միւս երկիրները, ւր կը յարգուին ընտանեկան արժէքները, հետեւեցան Միացեալ Նահանգներու օրինակին եւ այդ օրը սկսան նշել իբրեւ հայրերուն մեծարման օր։
Հայրերու օրը, Յունիսի 2012-ի յունիսի երրորդ Կիրակի օրուընէ սկսած, ինչպէս ԱՄՆ-ի մէջ, կը նշուի նաեւ հետեւեալ երկիրներու մէջ՝

Արժանթին
Էքուատոր
Թուրքիա
Իրլանտա
Քանատա
Քոլոմպիա
Քոստա Ռիքա
Քոդ տ'Իւվար
Քուպա
Հայաստան
Հայիթի
ՀԱՀ
Հնդկաստան
Հոնքոնկ
Ճափոն
Մալեզիա
Մալթա
Մաւրիկիոս
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիքօ
Նիտերլանտներ
Զուիցերիա
Չիլի
Փերու
Սինկափուր
Սլովաքիա
Վենեզուելա
Ֆիլիփիններ
Ֆրանսա (1968-էն)


== Հայրերու օրուայ տօնակատարութեան այլ ամսաթիւեր ==
Յունիսի երրորդ Կիրակի
Պելառուս
19 Մարտ
Իտալիա
Սպանիա (19 Մարտ, Յովսէփի օր)
Փորթուկալ
8 Մայիս
Հարաւային Քորիա (Ծնողներու օր)
Քրիստոսի տօն․ Տիրոջ համբարձումը
Գերմանիա
Յունիսի առաջին Կիրակի
Լիտուա
Յունիսի երկրորդ Կիրակի
Պելճիքա
21 Յունիս
Եգիպտոս
Յորդանան
Լիվան
Սուրիա
Ուկանտա
23 Յունիս
Լեհաստան
8 Օգոստոս
Թայուան (կղզի)
Օգոստոսի երկրորդ Կիրակի
Պրազիլ
Սեպտեմբերի առաջին Կիրակի
Աւստրալիա
Սեպտեմբերի երկրորդ Կիրակի
Լաթվիա
3 Հոկտեմբեր
Լիւքսեմպուրկ
Նոյեմբերի երկրորդ Կիրակի
Ֆինլանտա
Զուիցերիա
Էսթոնիա
5 Դեկտեմբեր
Թայլանտ (Ատուլեատէտ Պումիպոն թագաւորի տարեդարձը, որ ծնած է 1927-ին)
26 Դեկտեմբեր
Պուլկարիա (Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի, Սուրբ Յովսէփ քահանայ, Դաւիթ (թագաւոր), Սուրբ Յակոբոս առաքեալ)


== Տօնը Ռուսաստանի մէջ ==
Ռուսաստանի մէջ հայրերուն օրը սկսած է նշուիլ համեմատաբար վերջերս ու չի համարուիր պաշտօնական տօն, չնայած «Союз Отцов» համառուսական հասարակական կազմակերպութիւնը քայլեր ձեռնարկած է, որպէսզի հայրերուն օրը դառնայ պետական տօն։ Համապատասխան օրինագիծը 2014-ին պատգամաւոր Ա․ Գ․ Սիտէաքինի («Հայերու միութեան» ներկայացուցիչ) կողմէ մտած է Պետդումա։
Մոսկուայի մէջ հայրերուն օրը սկսած են նշել քաղաքի կեդրոնը 2014-էն․ «Папа Фест» անուամամբ անվճար փառատօնը ամէն տարի կը կազմակերպուի «Հայրութիւն» ֆոնտի կողմէ Մ․ Կորքիի անուան մշակոյթի եւ հանգստի կեդրոնական պուրակին մէջ («Музеон» պուրակի տարածքին) եւ Նկարիչներու կեդրոնական տան մէջ։ Տօնը տեղի կ՚ունենայ «հայրերուն միութեան» օգնութեամբ Մոսկուայի կառավարութեան (Հանրային կապերու կոմիտէն եւ բնակչութեան սոցպաշտպանութեան դեպարտամենտը) ընկերային պատասխանատու կազմակերպութիւններու, մետիայի ներկայացուցիչներու եւ ՌԴ-ի Պետդումայի պատգամաւորներու մասնակցութեամբ։
Որոշ մարզերու մէջ հայրերու օրը կը նշուի արդէն քանի մը տարի եւ օրենքով հաստատուած է։ Օրինակ՝ 2002-էն այս տօնը կը նշուի Չերեբովեցիի մէջ, 2003-էն՝ Նովոսիպիրսքիի մէջ, իսկ 2006-էն՝ Վոլկոկրատի մէջ, Լիպեցքիի, Քուրսքիի եւ Ուլէանովսքիի մարզու մէջ։ 2009-ին Արխանգելսքի մարզին մէջ հաստատուած է մարզային տօն՝ Հօր օր։ Տօնի շրջանակներուն տեղի կ՚ունենայ մարզային մրցոյթ «Հայր՝ պատասխանատու պաշտօն» եւ երեխաներուն ըստ արժանւոյն դաստիարակող հայրերուն պարգեւատրում Արխանգելսքի մարզի մարզպետի պատուոյ պատուոգրով եւ Արխանգելսքի մարզի մարզպետի շնորհակալութեամբ։