armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գրական թերթ

Գրական թերթ, հասարակական-քաղաքական, գրական-գեղարուեստական շաբաթաթերթ։ Հայաստանի գրողներու միութեան վարչութեան օրգան։ Կը հրատարակուիէ 1932 թուականէն, Երեւանի մէջ։


== Պատմութիւն ==
«Գրական թերթ» մինչեւ Հայաստանի սովետական գրողներու միութեան ստեղծումը (1934) հանդիսացած է Հայաստանի խորհրդային գրողներու ֆեդերացիայի, իսկ այնուհետեւ՝ Հայաստանի խորհրդային գրողներու, երաժիշտներու եւ կերպարուեստագէտներու միութեան օրգանը։ Կը լուսաբանէ սովետահայ գրականութեան ստեղծագործական, տեսական-քննադատական աշխատանքները, կը պայքարի գրականութեան եւ արուեւստի կուսակցականութեան, ժողովուրդներու ինտերնացիոնալ կապի, սոցիալիստական ռեալիզմի սկզբունքներու ամրապնդման համար։
Թերթը կ՜արձագանգէ ՀԽՍՀ կեանքի գրեթէ բոլոր ոլորտներու նշանակալից երեւույթներուն, առաջ կը քաշէ ժողտնտեսութեան եւ մշակոյթի համար էական նշանակութիւն ունեցող խնդիրներ։ Թերթը կը ղեկավարէ գրական նոր սերունդի ստեղծագործական աճի գործընթացը, բանավէճեր կը վարէ արձակի ու պոեզիայի հարցերու մասին։ Պարբերաբար էջեր կը նուիրէ սովետական հանրապետութիւններու գրականութեան, կը նշէ հայ եւ համաշխարհային գրականութեան դասականներու հոբելեանական տարեթիւերը, կը տպագրէ թարգմանական նմուշներ արտասահմանեան դասական եւ ժամանակակից հեղինակներու գործերէն, տեղ կը յատկացնէ սփիւռքահայ գրողներու ստեղծագործութիւններուն։
Հրատարակման տարբեր շրջաններուն «Գրական թերթ»-ի շուրջը համախմբուած են ու ակտիւօրէն աշխատակցած հայ եւ սովտական անուանի գրողներն ու գրականագէտները՝ Եղիշէ Չարենցը, Աւետիք Իսահակեանը, Ալեքսանդր Շիրուանզադէն,Դերենիկ Դեմիրճեանը, Վահրամ Ալազանը, Ստեփան Զօրեանը, Նայիրի Զարեանը, Պարոյր Սեւակը եւ ուրիշներ։
Հայրենական պատերազմի շրջանին (1941-1944 թուականները) թերթը լոյս չէ ընծայած։ «Գրական թերթ» խմբագրած են․ Հ․ Մկրտչեան (1932, 1935-1936 թուականներուն), Եղիա Չուբար (1932-1933 թուականներուն), Ն․ Դաբաղեան (1933 թուականին), Վ․ Ալազան (1933-1935, 1936-1937 թուականներուն), Տենրի Գաբրիէլեան, (1937 թուականին), Տ․ Մելիքեան (1937-1939 թուականներուն), Գ․ Րորեան (1939-1940 թուականներուն), Գ․ Ոսկանեան (1940-1941 թուականներուն), Գ․ Յովսէփեան (1941 թուականին), Ա․ Բաբայեան (1944-1948 թուականներուն), Վ․ Մնացականեան (1948–1953 թուականներուն), Գ․ Տէր-Գրիգորեան (1953-1955 թուականներուն), Յ․ Յովհաննիսեան (1955-1959 թուականներուն), Մ․ Սարգսեան (1959-1963 թուականներուն), Վահագն Դաւթեան (1963-1965 թուականներուն), Համօ Սահեան (1965-1967 թուականներուն), Միքայէլ Շաթիրեան (1967-1969 թուականներուն), Ս․ Տարութիւնեան (1969 թուականից)։


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայք
Ճանիկ Արամեան

Արամեան Ճանիկ (20 Ապրիլ 1820(1820-04-20), Իզմիթ, Անատոլիայի էլայեթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 16 Ապրիլ 1879(1879-04-16), Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն), արհեստաւոր հայ գրագէտ, վիմգրող, գրաձուլիչ, փորագրիչ ու նշանաւոր տպագրիչ։
Ծնած՝ Նիքոմիտիա քաղաքին մէջ 1820 թուականին։ Հայրը, որ հասարակ արհեստաւոր մըն էր, որդիին ուղարկեց Կ․Պոլիս արհեստ սովորելու, ան ալ իր կարգին մտաւ դերձակի մօտ, իբրեւ աշակերտ։ Պոլսոյ մէջ արհեստի հետ զուգընթացաբար ան սկսաւ մայրենի լեզուն սովորել, իսկ ազատ ժամերը նուիրեց տպագրական գործին, որու համար ե՛ւ տպարան կը յաճախէր ե՛ւ կը սորվէր։
1846 թուականին Փարիզ կ՛երթայ ու կը սկսի դերձակութեամբ զբաղիել, իսկ փոքր-ինչ նիւթապէս ապահովուելէ յետոյ, հայերէն տառեր ձուլել կու տայ եւ Վալտերի տպարանին մէջ կը սկսի հայերէն գիրքեր տպագրել։ Շուտով կը կարողանայ սեփական տպարան բանալ եւ 1859 թուականէն սկսած անոր տպարանին մէջ կը սկսի տպագրուիլ՝ Ստեփան Ոսկանի, «Արեւմուտք» կիսամսեայ հանդէսը։ 1862 թուականին ան տպարանը կը ծախէ եւ Կ․ Պոլիս կը տեղափոխուի, այնտեղ ալ տպարան կը բանայ։ Ինչպէ՛ս Փարիզի, այնպէս ալ Կ․ Պոլսոյ մէջ ան բաւական օգտակար գիրքեր կը տպագրէ՝ մեծ մասամբ դասագիրքեր։ 1879 թուականի Ապրիլ 16-ին կը մահանայ եւ կը թաղուի Կ․ Պոլսոյ՝ «Խասգիւղի», գերեզմանատան մէջ։ Ճանիկ Արամեանը եղած է հազուագիւտ աշխատասէր ու գործունեայ մարդ մը։


== Գրական վաստակ ==
«Դասարան Հայկազն Մանկանց» (1860)
«Դիտողութիւն Ի Վերայ Տեղեկագրի Կաթողիկոսական Յանձնաժողովոյ» (1866)
«Ռուսիա Եւ Ընդհ․ Ժողով Հայոց ի Կ․ Պոլիս» (1866)
«Զէյթունցիք Եւ Լուսաւորչական Հայք» (1867)
«Ընդունելութիւն Ընծայի»


== Արտաքին յղումներ ==
Ընդունելութիւն ընծայի:
Aramian, Djanik 1820-1879:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938 Պուքչէշ, Բ. հատոր, էջ 255 - 256:
12 Օգոստոս

12 Օգոստոս, տարուան 224-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 225-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==
1953՝ 6,8 Ռիխթըրի ուժգնութեամբ երկրաշարժ մը կը ցնցէ Քեֆալոնիա եւ Զաքինթոս կղզիները


== Ծնունդներ ==
1921, Գրիգոր Քէշիշեան, Հայ արձակագիր, թարգմանիչ, իսկ 1946-էն՝ ԽՍՀՄ Գրողներու Միութեան անդամ (մահ.՝ 1980)։
1944, Կենատի Իշխան Մելքոնեան, հայ բեմադրիչ, սենարիստ, ֆիլմի նկարիչ, դերասան (մահ.՝ 2002)։


== Մահեր ==
1996, Վիքթոր Համբարձումեան Համազասպի (ծն.՝ 1908), հայ աստղագէտ եւ աստղաֆիզիկոս, տեսական աստղաֆիզիկայի հիմնադիրներէն մէկը։


== Տօներ ==
Սուրբ Պօղոս Մատուռ (Նիկոսիա)

Սուրբ Պօղոս Մատուռ (Նիկոսիա)


== Պատմութիւն ==
Սուրբ Պօղոս մատուռը կառուցուած է 1892 թուականին: Գործած է Նիկոսիայի հին հայկական գերեզմանատանը կից։ Ան նուիրուած է բարերար Պօղոս Օդադջեանի յիշատակին։ 
1963-1964 թ. դէպքերէն ետք մատուռը լքուած է, քանի որ ան յայտնուած է ՄԱԿ-ի արգելական գօտիին մէջ։ 
2005 թուականին անոր մէկ մասը ոչնչացուած է։ 
2008 թուականի Յունիսին գերեզմանատան վերականգնողական աշխատանքները շրջանակուած է 2009 թուականին Ապրիլին նաեւ վերականգնուած է Սուրբ Պօղոս մատուռը՝ Վարդգէս Մահտեսեանի ջանքերով։ 2010 թուականին սկսած տարին մէկ անգամ մատուռի պատարագ մատուցուած է։ 
2010 թուականի Մարտին տեղադրուած է յուշատախտակ, ուր յիշատակուած են այն 419 անձերու անուները, որոնք թաղուած են գերեզմանատան մէջ։
Մատուռի մուտքի ճակատամասին մարմարէ յուշատախտակին վրայ կայ հայերէն արձանագրութիւն. «Կառուցուեցաւ Ս. տաճարս հիմանց յանուն Առաքելոցն Պօղոսի արդեամբ բարեպաշտ Ոտաճեան Պօղոսի Կ. Պոլսեցւոյ. Յամիտեառն 1892:»


== Արտաքին յղումներ ==
The Armenians of Cyprus (booklet)
The Armenians of Cyprus
Ամիրտովլաթ Ամասիացի

Ամիրտովլաթ Ամասիացի (ոչ վաղ քան 1420 եւ ոչ ուշ քան 1425, Ամասիա, Օսմանեան Կայսրութիւն - 8 Դեկտեմբեր 1496, Պրուսա, Օսմանեան Կայսրութիւն), հայ բնագէտ–բժիշկ, մատենագիր, բառարանագիր։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Ամասիա քաղաքին մէջ։ Շրջած՝ արեւելքի տարբեր երկրներ։ Ծանօթացած՝ ժամանակի առաջաւոր գիտութեան։ Բժշկութիւն սորված է, հաւանաբար, Միջագէտքի մէջ։ Տիրապետած է արաբերէն, թրքերէն, պարսկերէն, յունարէն եւ լատիներէն լեզուներուն։
Ուսումնասիրած՝ հին եւ միջնադարեան բժշկութիւնը։ Երկար տարիներ ապրած է Կ. Պոլսոյ մէջ։ Մահացած է Դեկտեմբեր 8, 1496֊ին Պուրսայի մէջ։
Իր կեան­քին մե­ծա­գոյն մա­սը Ա. Ա­մա­սիա­ցի ան­ցուցած է ­Կոս­տանդ­նու­պոլ­սոյ մէջ, ուր եւ գրած է իր կա­րե­ւո­րա­գոյն աշ­խա­տու­թիւն­նե­րը։
Մաս­նա­գէտ­նե­րու վկա­յու­թեամբ՝ Ա­միր­տով­լաթ Ա­մա­սիա­ցի հայ բժշկա­գի­տա­կան գրա­կա­նու­թիւ­նը հարս­տա­ցուցած է ար­ժէ­քա­ւոր եր­կե­րով, ո­րոնք կ’ընդգր­կեն միջ­նա­դա­րեան բժշկա­գի­տու­թեան եւ դե­ղա­գի­տու­թեան գրե­թէ բո­լոր ճիւ­ղե­րը։
Հո­գե­բու­ժու­թեան բնա­գա­ւա­ռէն ներս մնա­յուն ար­ժէք կը ներ­կա­յաց­նեն Ա. Ա­մա­սիա­ցիի մշա­կած տե­ղե­կու­թիւն­ներն ու տե­սու­թիւն­նե­րը մո­լու­թիւններու, ցնո­րամ­տու­թիւններու, մե­լա­մաղ­ձու­թեան, ընկ­ճո­ւա­ծու­թեան եւ անք­նու­թեան օ­րի­նա­կով ախ­տան­շան­նե­րու եւ հի­ւան­դու­թիւններու վե­րա­բե­րեալ։
Արարատ Ղարիպեան

Արարատ Սահակ Ղարիբեան, (27 Յունուար 1899(1899-01-27), Այգեզարդ, Հայաստան - 1 Մարտ 1977(1977-03-01), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), լեզուաբան եւ ուսուցիչ:


== Կենսագրութիւն ==
Արարատ Ս. Ղարիբեան ծնած է Արտաշատի շրջանի Այգեզարդ (Դարղալու) գիւղը, 1899-ին: Միջնակարգ ուսումը կը ստանայ Երեւանի Մանչերու Երկրորդական Վարժարանին մէջ։1923-1927 թուականներում կը հետեւի Երեւանի Պետական Համալսարանի պատմա-լեզուական բաժանմունքի դասընթացքներուն, աշակերտելով Հ. Աճառեանի:1928-1948 թուականներուն, որպէս դասախօս կը պաշտօնավարէ Երեւանի Պետական Համալսարանին մէջ, իսկ 1934-ին կը դառնայ հիմնադիր վարիթը Խաչատուր Աբովեանի անուն Մանկավարժական Հիմնարկի Հայոց լեզուի ամբիոնին, պաշտօն, զոր կը վարէ մինչեւ 1960 թուականը, միաժամանակ դասաւանդելով հայոց լեզուի պատմութեան, հայ բարբառադիտութեան, պատմական գերականութիւն եւ հայոց լեզուի դասաւանդման մեթոդիկա:
1944-ին կը հիմնուի ՀՍՍՀ ԳԱ. լեզուի հիմնարկը, որուն առաջին վարիչ տնօրէնը կը նշանակուի Ա. Ղարիբեան: Ապա՝ կը պաշտօնավարէ որպէս ակադեմեայի գրադարանի խորհուրդի նախագահ, եւ հիմնակազմ գրադարանի վարիչ:
Ան մաս կը կազմէ նաեւ Պատմա-Բանասիրական Հանդէս-ի խմբագրական կազմին: 1947-ին Ա.Ղարիբեան կ'ընտրուի ՀՍՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, իսկ 1960-ին իսկական անդամ: Հայոց լեզուի պատմութեան, լեզուաբանութեան, բարբառագիտութեան, հայոց լեզուի ուսուցման մեթոդիկայի բառարանագրութեան, եւ բնագաւարին յարակից մարզերու մէջ Ա.Ղարիբեանի տարած բեղնաւոր եւ ուշագրաւ աշխատանքը կը գնահատուի «Գիտութեան Վաստակաւոր Գործիչ»ի կոչումով (1954), «Աշխատանքայի Կարմիր Դրօշի»ի շքանշանով (1969) եւ այլ պատուագրերով:


== Երկեր ==
Բանասիրական Գիտութեան Դոկտոր Ա.Ղարիփեանի գրչին կը պատկանի աւելի քան երկու հարիւր յօդուածներ ու գիրքեր, որոնցմէ առանձնապէս ուշագրաւ են.

ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ (Երեւան, 1932),
ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹԵԱՆ ՆԵՐԱԾՈՒԹԵԱՆ (Երեւան, 1937),
ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՄԵԹՈԴԻԿԱ (Երեւան, 1938, 1947),
ՀԱՄԱՌՕՏՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅ ԲԱՌԲԱՐԱԳԻՏՈՒԹԻԱՆ (Երեւան, 1941),
ՀԱՅ ԲԱՌԲԱՐԱԳԻՏՈՒԹԻՒՆ (Երեւան, 1950),
ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՔԵՐԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ԴԱՍԱԳԻՐՔ (Երեւան, 1950),
ՀԱՅ ԲԱՐԲԱՌՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՄԱՆ ՀԱՐՑԻ ՇՈՒՐՉԸ (Երեւան, 1952),
ՀԱՅ ԲԱՐԲԱՌԱԳԻՏՈՒԹԻՒՆ - ՀՆՋԻՒՆԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ ԵՒ ՏԵՒԱԲԱՆՈՒԹԻՒն (Երեւան, 1953),
ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ԴԱՍԱՒԱՆԴՄԱՆ ՄԵԹՈԴԻԿԱ (Երեւան, 1954),
ՀԱՅԵՐԷՆ ՆՈՐԱՑԱՅՏ ԲԱՐԲԱՌՆԵՐԻ ՄԻ ՆՈՐ ԽՈՒՄԲ (Երեւան, 1958),
ԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ՈՒՂՂԱԳՐԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (Երեւան, 1956, 1968),
ՌՈՒՍ-ՀԱՅԵՐԷՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (Երեւան, 1968):Ղարիբեան կը մահանայ 1977-ի Մարտ 1-ին:


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան հայագիտական Հանդէս, Հատոր Է., Պէյրութ 1979, էջ 385-386։
11 Ապրիլ

11 Ապրիլ, տարուայ 101-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 102-րդ) օրն է

Տարուայ աւարտին կը մնայ 264 օր 10 Ապրիլ  11 Ապրիլ  12 Ապրիլ 


== Դէպքեր ==
1775. Գերմանիոյ մէջ կատարուեցաւ վհուկներու որսի վերջին մահապատիժը
1822. Քիոս կղզին վրայ թուրքերն իրականացուցած են յոյներու կոտորած
ահաբեկչութիւն
2007. Ալճերիոյ մայրաքաղաքին մէջ երկու ռումբերու պայթիւնի 33 հոգի զոհ եղաւ
2011. Մինսկի մեթրոյի մէջ տեղի ունեցած ռումբի պայթիւնէ կը զոհուէ 15 մարդ


== Ծնունդներ ==
 Տես նաեւ՝ 11 Ապրիլի ծնածներ


== Մահեր ==
 Տես նաեւ՝ 11 Ապրիլի մահացածներ

1915. Վարդգէս (Յովհաննէս Սէրէնկիւլեան, ծն.1871, Կարին) հայ ազգային-ազատագրական շարժումի գործիչ


== Տօներ ==
Փարքինսընի հիւանդութեան դէմ պայքարի օր
 Ազատագրութեան օր (Ուկանտա)
11 Ապրիլ


== Արտաքին յղումներ ==
BBC: On This Day
[1] (անգլերէն)
Արծիւ

Արծիւները (լատ.՝ Aquila), ճուռակներու ընտանիքին պատկանող գիշատիչ թռչուններ են։ Հայաստանի մէջ տարածուած է 9 տեսակ՝ գաճաճ արծիւ, տափաստանային արծիւ, գերեզմանարծիւ, փոքր շահնարծիւ, քարարծիւ, ջրարծիւ, օձակեր արծիւ, սպիտակապոչ արծիւ։
Աչքի կու գան լաւ զարգացած մագիլներով, որ թոյլ կու տայ որսալ մկնակերպ կրծողներէն մինչեւ նապաստակներ։


== Նկարագրութիւն ==
Թեւերուն բացուածքը 43–53 սմ է իսկ (գաճաճ արծիւ) մինչեւ 2,5 մ է (սպիտակապոչ արծիւ), կենդանի զանգուածը՝ 700 գ-ից (գաճաճ արծիւ) մինչեւ 6,5 կգ (սպիտակապոչ արծիւ)։ Ոտքերը փետուրաւորուած են մինչեւ կրնակը։ Մատները ուժեղ են՝ զարգացած մագիլներով։ Ունին սուր տեսողութիւն։ Էգը եւ արուն միագոյն են։


== Բնադիր ==
Կը բնադրին անտառներու մէջ, ժայռերուն կամ գետնին վրայ։ Էգերը կը դնեն 1–3 սպիտակ, երբեմն՝ կարմրագորշաւուն պուտերով ձու։ Թուխսի կը նստի թէ էգը, թէ՛ արուն։ Արծիւները զոյգեր կը կազմէն եւ երկար տարիներ անդաուաճան կը զոյգուին։ Կը սնուին փոքր եւ միջին մեծութեան ողնաշարաւող կենդանիներով, նաեւ լաշով։
Արծիւները շատ զգուշ են եւ շատ քիչ մարդոց դիմաց կ'երէւին։ Միայն աշնանամուտին, երբ ձագերը արդէն մեծացած կ'ըլլան, երբեմն կարելի է տեսնել, թէ ինչպէս բարձր երկնքին մէջ կը ճախրին ամբողջ արծւաընտանիքով։ Օձակեր, տափաստանային, սպիտակապոչ արծիւները եւ ջրարծիւը գրանցուած են ՀՀ Կարմիր գրքին մէջ։


== Տարածուածութիւնը եւ բնակութեան վայրերը ==
Հայտնի է արծիւներու 12 տեսակ, որոնք տարածուած են Եւրոպաի մէջ, Ասիաի մէջ, Աֆրիկաի մէջ եւ Հիւսիսային Ամերիկաի մէջ։ ՀՀ մէջ տարածուած է 9 տեսակ՝ քարարծիւ, գաճաճ արծիւ, փոքր շահնարծիւ, տափաստանային արծիւ, ջրարծիւ, օձակեր արծիւ, գերեզմանաարծիւ, սպիտակապոչ արծիւ։ Արծիւները կը բնակին լեռնատափաստաններուն մէջ, գիւղատնտեսական հողատարածքներուն մէջ (տափաստանային արծիւ), անտառներուն տափաստանային հատուածներուն մէջ (գաճաճ արծիւ), ծառահատուած անտառներուն մէջ (փոքր շահնարծիւ), լեռներուն վրայ, խոր ձորերուն մէջ (քարարծիւ), կիսաանապատային նախալեռներուն վրայ (օձակեր արծիւ), ափամերձ ժայռերով գետերուն մէջ, լիճերուն մէջ, լճակներուն մէջ (ջրարծիւ), ձկնաբուծական աւազաններուն մէջ (սպիտակապոչ արծիւ)։ Բացառութեամբ քարարծիւը (նստակեաց է) եւ սպիտակապոչ արծիւի՝ միւս տեսակները բնադրող են, քիչ տարածուած։


== Արծիւը որպէս պետական խորհրդանիշ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Աղբիւր ==
Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, Գիրք I, Արծիվներ


== Արտաքին յղումներ ==
PBS Nature: Eagles
PBS Video Episode: American Eagle
Eagle photos
Պղատոն

Պղատոն (յուն․՝ Πλάτων արտասանուած՝ Պլատոն, Ք. ա. 427 – 347), Դասական շրջանի Աթէնացի փիլիսոփայ։
Գրած է մեծ քանակութեամբ զրոյցներ զանազան նիւթերու շուրջ։ Գլխաւոր տիպարը գրեթէ միշտ Սոկրատն է, որ նաեւ եղած է իր ուսուցիչը: Յաճախ դժուար է երկուքին գաղափարները իրարմէ առանձնացնել Պղատոնի գործերուն մէջ։
Պղատոն կը նկատուի գլխաւոր դէմքը Յունական դասական եւ Արեւմտեան փիլիսոփայութեան մէջ, իր ուսուցիչ Սոկրատի եւ ամէնէն յայտնի աշակերտը Արիստոտէլի հետ միասին։ Պղատոնի փիլիսոփայութիւնը մեծ ազդեցութիւն ունի նաեւ արեւմտեան կրօնքի եւ հոգեւորականութեան վրայ, ազդեցութիւն ունենալով Օգոստինոս Երանելիի, հետեւաբար Քրիստոնէութեան վրայ։Պղատնոնի առաջին գլխաւոր ներդրումը քաղաքական տեսաբանութեան մէջ կը նկատուի «Հանրապետութիւն» գործը։ Այստեղ Պղատոն կ՚արծարծէ արդարութիւնը, հարցականի տակ կը դնէ արդարութեան աւանդական ըմբռնումները։ Արդարութեան շուրջ զրոյցը կը բերէ քննարկելու պետութիւններու բնոյթները եւ անոնց յարաբերութեան անհատ քաղաքացիներուն հետ, դասակարգերուն, օրէնքներուն, եւ այլն։
Someone Like You

«Someone Like You», անգլիացի երգչուհի Ատէլի «21» արհեստական ալպոմի երգը։ Մեկնարկուած է 24 Յունուար 2011 թուականին։ 


== Ստեղծման Մասնակիցներ ==
Ատէլ - Երգի հեղինակ, արտադրիչ, ձայնամարզ
Տեն Ուիլսոն - Երգի հեղինակ, արտադրիչ, ստեղնաշար
Ֆիլիփ Ալեն - Երգի կազմող
Թոմ Քոյն - Հովանաւոր
Թոմ Էլմհիրսթ - լառախաղի հեղինակ
Տեն Փերրի - լառախաղի հեղինակին օգնական


== Երգացանկ ==


=== Հոսանգային Մեկնարկ ===
"Someone like You" - 4:47


=== 2011 BRIT Awards ցուցադրութիւն ===
"Someone like You: Live from the BRITs" - 5:10


=== Amazon MP3 Անվճառ Մեկնարկ ===
"Someone like You (Performed Live in Her Home)" - 5:22


=== «AUStralian single» ===
"Someone like You" - 4:47
"Someone like You: Live from the BRITs" - 5:10


== Ցուցադրութիւններու Աղիւսակ ==
Յօդաբորբ

Յօրաբորբը (arthritis) յօդի բորբոքում, որուն պատճառը ընդհանրապէս ոչ-մանրէական է (infalmmation): Յօդաբորբը կը պատահի որեւէ տարիքի՝ առանց սեռի խտրութեան: Յօդաբորբը կրնայ անցողակի-ժամանակաւոր ըլլալ եւ կամ մնայուն-երկարատեւ: 


== Պատճառներ ==
Յօդաբորբ կը յառաջանայ հետեւեալ պատճառներով.

Մարմնի ինքնավարակամերժութեան հիւանդութիւն (autoimmune disease).
Ոսկրային կոտրուածք.
Յօդերու երկարատեւ գործածութիւն եւ ծանրաբեռնութիւն.
Մանրէական եւ ժահրային բորբոքում.


== Ախտանշաններ ==
Յօդաբորբը կը յայտնուի տարբեր ախտանշաններով՝ տեղային եւ մարմնական ընդհանուր.
Տեղային ախտանշաններն են.

Յօդացաւ.
Յօդի կարմրութիւն, ջերմութիւն, ուռեցք.
Յօդին շուրջ ջրակուտակում եւ յօդաւիշային հեղուկի կուտակում յօդախոռոչին մէջ.
Յօդի անշարժութիւն կամ շարժումի նուազում.
Յօդամկանային ցաւ եւ տկարութիւն.
Յօդային այտաքին տարբեր ձեւաւորումներ, աղաւաղումներ եւ տձեւութիւններ.Մարմնական ընդհանուր ախտանշաններն են՝

յոգնածութիւն.
Քալելու դժուարութիւն կամ բոլորովին անկարողութիւն.
Ընդհանուր կարողութեան նուազում.
Գիրութիւն՝ նստակեաց կեանքի հետեւանքով.
Ընկճուածութիւն եւ անձկութիւն.


== Տեսակներ ==
Գոյութիւն ունին յօդաբորբի տարբեր տեսակներ.

Ոսկրաբորբ (osteoarthritis) կամ հիւծիչ յօդաբորբ (degenerative arthritis), որ կը յառաջանայ ծերութեանէ, յօդի վնասումին եւ մանրէական յօդավարակումի պատճառով.
Շարահիւսուածքային յօդաբորբ (rheumatoid arthritis).
Մանրէախտածին յօրաբորբ կամ մանրէայօդաբորբ (septic infectious arthritis).
Բորակածնային յօդաբորբ (gout).


== Ախտաճանաչում ==
Յօդաբորբի ախտաճանաչումը կը կատարուի յօդի զանազան նկարումներով եւ արեան ու ձուսպահեղուկի քննութիւններով:


== Դարմանում ==
Յօդաբորբի դարմանումին հիմնական նպատակը իրավիճակը մեղմացնելն է, այսինքն չէզոքացնել կամ մեղմացնել յօդացաւը, կասեցնել յօդաբորբը եւ կանխել յօդի մաշումը եւ անշարժութիւնը: Յօդաբորբը հիմնական դարմանում չունի, սակայն կարելի է մեղմացնել կացութիւնը որոշ միջոցներով, օրինակ՝

Ջերմութիւն կամ պաղութիւն կիրարկել յօդին վրայ.
Մարզանք ընել.
Յօդը անշարժ պահել ոսկրակալի-բեկակալի (splint) գործածութեամբ.
Մարձում կատարել (massage).
Լաւ եւ բաւարար քնանալ, այսինքն նուազագոյնը 8 ժամ.
Երկար ժամանակի ընթացքին նոյն ձեւով չնստիլ կամ ոտքի չկանգնիլ.
Մտախոհութիւն կատարել (meditation).
Կանոնաւոր սնունդի հետեւիլ, առատ պտուղ եւ բանջարեղէն ուտել.
E կենսանիւթ, կրածին (calcium) եւ Օմեկա 3 գործածել.
Հակաբորբոքիչ եւ ցաւաբեկ դեղեր գործածել.
Վիրաբուժական միջոցառումներ կատարել, օրինակ՝ յօդի վերակենդանացում (arthroplasty), յօդի փոխարինում:


== Աղբիւրներ ==
«Բժիշկին Դ. Խօսքը», Բժիշկ Կարպիս Հապոյեան, Հրտրկ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս-Լիբանան, 30 Ապրիլ 2014 , էջ 45-46:
Ահեկան (գրական հանդէս)

«Ահեկան» մշակութային եռամսեայ հանդէս։ Հրատարակուած է Պէյրութ, 1966-1970 թուականներուն (երկրորդ թիւը հրատարակուած է «Նաւասարդ-66» անունով)։
Խմբագիրն էր Գրիգոր Շահինեան։ Խմբագրական աշխատանքներուն մասնակցած են Փիեռ Ադդարեան, Վազգէն Ալեքսանեան, Սիլվիա Աճեմեան, Ժան Գարագաշեան։
Լուսաբանած է երիտասարդական եւ ժամանակակից մշակութային ձգտումները, հայութիւնը յուզող խնդիրները, արտացոլած՝ սփիւռքահայ, յատկապէս լիբանանահայ մշակութային կեանքը։ Հրատարակած է արձակ եւ չափածոյ գեղարուեստական ստեղծագործութիւններ, լիբանանեան արաբագիր եւ ֆրանսագիր հեղինակներու գործերէն թարգմանութիւններ, գրականագիտական, բանասիրական ուսումնասիրութիւններ։ Անդրադարձած է հայկական եւ միջազգային շարժարուեստին, թատրոնին, նկարչութեան, երաժշտութեան, ճարտարապետութեան։
Աշխատակիցներու շարքին էին՝ Յարութիւն Քիւրքճեան, Գրիգոր Պըլտեան, Գառնիկ Ադդարեան, Արմէն Դարեան, Գէորգ Աճեմեան, Վահէ Օշական, Յարութիւն Թորոսեան, Պօղոս Ճելալեան, Գրիգոր Տիշ, Պեպօ Սիմոնեան, Զօհրապ Գիրեճեան, Ռաֆֆի Սեթեան, Կարօ եւ Յարութիւն Արմէնեան, Յովհաննէս Փիլիկեան, Թալին Ոսկերիչեան, Նիկողոս Սարաֆեան, Ժագ Յակոբեան, Զահրատ, Զարեհ Խրախունի, Ռոպեր Հատտեճեան, Մարկ Նշանեան եւ ուրիշներ։ «Ահեկան» հրատարակած է նաեւ հայաստանեան հեղինակներու գործեր։
Լեւոն Վարդան

Լեւոն Վարդան (Լեւոն Պետիրեան, 14 Հոկտեմբեր 1925, Հալէպ – 9 Դեկտեմբեր 1997, Պէյրութ), հայ գրող եւ ուսուցիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Հալէպ։ Երկրորդական եւ բարձրագոյն ուսումը ստացած է տեղւոյն՝ Հալէպ քոլեճի ապա Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին մէջ՝ աւարտելով Ամերիկեան համալսարանի պատմութեան բաժանմունքը,1962–ին։
1952-էն սկսեալ դասաւանդած է Լիբանանի տարբեր դպրոցներու եւ համալսարաններու մէջ։ Միաժամանակ աշխատակցած է սփիւռքահայ պարբերական մամուլին։
Ուսուցչական, գրական եւ խմբագրական աշխատանքներ կատարած է՝ մասնակցելով, «Շիրակ»-ի, «Սփիւռք»-ի, «Հայկազեան հայագիտական հանդէս»-ի, «Հասկ հնայագիտական տարեգիրք»-ի, «Բազմավէպ»-ի եւ «Նոր Այնթապ»-ի կազմերուն։
Մահացած է Պէյրութ,1997–ին։


== Երկեր ==
Լեւոն Վարդան հրատարակած է հետեւեալ չափածոյ երկերը. «Ինքներգութիւն» (1968), «Ի խորոց սրտի» (1982), «Կրկին հեծութիւն» (1996) եւ «Վարուժնագիր» (2001): Իսկ արձակ գործերուն մաս կը կազմեն հետեւեալ հրատարակութիւնները. «Գիրք Մենուասի» (1959), «Փիւնիկեան ափերուն վրայ» (1960), «Հին հին բաներ» (1997) եւ «Մարդեր ճամբու մայթերէն» (1999):
Լեւոն Վարդանի գրականագիտական երկերու շարքին կը դասուին՝ «Ֆրանսահայ արձակը» (1968) եւ «Մուշեղ Իշխան արձակագիրը» (1986) աշխատութիւնները։
Բացի գեղարուեստական գրականութենէ, Լեւոն Վարդան ծաւալուն աշխատութիւններ կուտակած է մեզ՝ Հայկական հարցի եւ Հայոց ցեղասպանութեանն առընչեալ, որոնցմէ լոյս տեսած են. «Հայկական տասնհինգը եւ հայերու լքեալ գոյքերը» (Պէյրութ, 1970), «Ժամանակագրութիւն հայկական տասնհինգի, 1915-23» (1975), «Թող թուրքը խօսի» (1975), «Արեւմտահայութիւնը տնտեսական յարաբերութիւններու ճամբուն վրայ» (Պէյրութ, 1998) եւ «Հայկական տասնհինգը թրքական մատենագիտութեան եւ մամուլին մէջ եւ մենք» (Պէյրութ, 1998): Ատոնց կը գումարուին, նաեւ, իր չհրատարակուած բնագիրները, զորս հեղինակի մահէն ետք յայտնուեցան իր անձնական իրերուն մէջ, եւ ետքը Պէյրութէն ուղարկուեցան Հայաստան՝ Եղիշէ Չարենցի անուան Գրականութեան եւ արուեստի թանգարան:


== Երկերի մատենագիտութիւն ==
Վարդան Լեւոն «Գիրք Մէնուասի», Պէյրութ, 1959:
Վարդան Լեւոն «Փիւնիկեան ափերուն վրայ», Պէյրութ, 1960:
Վարդան Լեւոն «Ֆրանսահայ արձակը», Պէյրութ, 1968:
Վարդան Լեւոն «Ինքներգութիւն», Պէյրութ, 1968:
Վարդան Լեւոն «Հայկական տասնհինգը եւ հայերու լքեալ գոյքերը», Պէյրութ, 1970, 344 էջ։
Վարդան Լեւոն «Թող թուրքը խօսի», Պէյրութ, 1975, 144 էջ։
Վարդան Լեւոն «Ժամանակագրութիւն հայկական տասնհինգին. 1915-1923», Պէյրութ, 1975, 312 էջ։
Վարդան Լեւոն «Ի խորոց սրտի», Պէյրութ, 1982:
Վարդան Լեւոն «Մուշեղ Իշխան արձակագիրը», Պէյրութ, 1986:
Վարդան Լեւոն «Կրկին հեծութիւն», Պէյրութ, 1996:
Վարդան Լեւոն «Հին հին բաներ», Պէյրութ, 1997:
Վարդան Լեւոն «Արեւմտահայութիւնը տնտեսական յարաբերութւններու ճամբուն վրայ», Պէյրութ, 1998, 255 էջ։
Վարդան Լեւոն «Հայկական տասնհինգը թրքական մատենագիտութեան եւ մամուլին մէջ եւ մենք», Պէյրութ, 1998, 257 էջ։
Վարդան Լեւոն «Մարդեր ճամբու մայթերէն», Պէյրութ, 1999:
Վարդան Լեւոն «Վարուժնագիր», Պէյրութ, 2001:


== Աղբիւրներ ==
«Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխ. խմբ. Յովհ. Այվազեան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Երեւան, 2007:
«Արեւմտահայութիւնը Տնտեսական Յարաբերութիւններու ճամբուն Վրայ», Պէյրութ, 1998։
Արթուր Մկրտիչեան

Արթուր Մկրտիչեան (16 Փետրուար 1959(1959-02-16), Հադրութ, Հադրութի շրջան - 14 Ապրիլ 1992(1992-04-14), Ստեփանակերտ), Արցախի քաղաքական եւ պետական գործիչ, ԼՂՀ Գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ, ազգագրագէտ։
Ծնած է 16 Փետրուար 1959 թուականին լեռնային Ղարաբաղի Հատրութի Էդիլլու գիւղը։ Աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան բաժինը։
Աշխատած է Հայաստանի ազգագրական պետական թանգարանը։ Ընտրուած է Լեռնային Ղարաբաղի գերագոյն Խորհուրդի պատգամաւոր։ 14 Ապրիլ 1992-ին եղերական մահը կտրեց անոր կեանքին թելը՝ ըստ պաշտօնական վարկածի մահացած էր զէնքի հետ անզգոյշ վարուելու հետեւանքով։


== Աղբիւրներ ==
ՍԵՄ Հայդուկ թիւ 9
Հայկական Սինեմա (թերթ)

«Հայկական Սինեմա», երգիծական պատկերազարդ շաբաթաթերթ։
Լոյս տեսած է 1925-1926-ին, Գահիրէի մէջ։ Արտօնատէր-հրատարակող՝ Ա․Սարուխան, խմբագիրներ՝ Վ․Ձագարեան, Ե․Օտեան։ Լուսաբանած է սփիւռքի հայ հասարակութեան կեանքը, կարեւոր տեղ յատկացուցած ազգամիջեան-միջկուսակցական յարաբերութիւններուն։ Դատապարտած է օտարամոլութիւնը, հայ որբերու նկատմամբ ցուցաբերուող անտարբերութիւնը։ Կոչ ըրած է օգնել Հայաստանին, ներկայացուցած հանրապետութեան տնտեսական եւ մշակութային կեանքը։
62 (թիւ)

62 (վաթսուներկու)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 61-ի եւ 63-ի միջեւ


== Յատկանիշներ ==
 A001358  քսաներկուերորդ կիսապարզ թիւն է
 A003072  երեք խորանարդներու գումար է 62=23+33+33
չորս յաջորդական թիւերու գումար է 32=14+15+16+17
միակ թիւն է, որուն խորանարդը (238 328) կը պարունակէ երեք հատ երկուական անգամ կրկնուող նշան
սամարիոն քիմիական տարրի 62Sm ատոմային թիւն է
Երաթոյ (62 Erato) աստեղնեակի կարգահամարն է
Microsoft Windows-ի  Alt   62 -ի գործադրումով կը ստացուի մեծի > նշանը
+62-ը Ինտոնեզիա զանգելու միջազգային քոտն է
տարուայ 62րդ օրն է Մարտ 3-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մարտ 2-ը)
1962 թուական
Ծովից ծով Հայաստան

Ծովից ծով Հայաստան, հայ ժողովուրդի մօտ տարածուած յետադարձականութեան գաղափար, որ կ'ենթադրէ Պատմական Հայաստանի տարածքային ամբողջականութեան վերականգնումը ի դէմ` Մեծ Հայքի, Փոքր Հայքի, Գամիրքի, Կիլիկեան Հայաստանի, Հայոց Միջագետքի եւ Կոմմագենէի վերամիաւորմամաբ մէկ հայկական պետութեան սահմաններուն մէջ: Այդպիսով Պատմական Հայաստանի սահմանները կը ձգուին Միջերկրական ծովէն մինչեւ Սեւ եւ Կասպից ծովը։
Ծովից ծով Հայաստան գաղափարը կը հանդիսանայ հայկական ժամանակակից ազգայնականութեան տարրերէն մէկը, որու բազմաթիւ ներկայացուցիչներ կը համարեն Ք.Ա․ Ա. դարը` Տիգրանեան Հայաստանի գոյութեան ժամանակը որպէս հայոց պետականութեան ոսկեդար: Տիգրանեան ժամանակաշրջանը հայկական ազգային նոյնականացման գաղափարներուն մէջ ցոյց կը տրուի որպէս Հայաստանի քաղաքական, մշակութային եւ հասարակական կեանքի ծաղկման գագաթնակէտերէն մէկը, երբ հայերը ունեցած են հզօր եւ արդար պետականութիւն:
Հայաստանի բաժանումներէն յետոյ մինչեւ մեր օրերը Ծովից ծով Հայաստանի գաղափարը հայկական մեսիականութեան ենթաբնագրին մէջ դարձած է անկախութեան պայքարի կարգախօս եւ ռոմանթիք պայքարի տարր:
Մանիփուր

Մանիփուր, նահանգ (1972 թուականէն) Հնդկաստանի հիւսիս-արևելքի մէջ, Պիրմայի սահմանի մօտ։
Տարածութիւնը 22,4 հազար քմ² է, բնակչութիւնը՝ 1,1 միլիոն (1971)։ Վարչական կեդրոնը՝ Իմփհալ։ Ռելիեֆի մէջ կը տիրապետեն միջօրեականի ուղղութեամբ երկարող լեռնաշղթաներու եւ միջլեռնային լայն հովիտներու հերթագայութիւնը։ Կլիման չափավոր տաք է։ Տարեկան տեղումները 1500-2500 մմ են։ Լեռներու հողմակողմ լանջերուն կը գերակշռեն խոնաւ արեւադարձային անտառները, հողմահակառակ լանջերուն՝ տերեւաթափ, աւելի վեր՝ լայնատերեւ եւ սոճիի անտառներն ու մարգագետինները։ Մանիփուրը հետամնաց գիւղատնտեսական շրջան է։ Կը Մշակուին բրինձ, Իււղատուներ, ծխախոտ, բամբակենի, պատիճաւոր բոյսեր։ Նաեւ կը սբաղուին այգեգործութեամբ եւ շերամապահութեամբ։ Զարգացած է ջուլհակութիւնը։