armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արշակ Փոլատեան

Արշակ Փոլատեան (1950, Սուրիա), դեսպան, արաբագէտ, աղբիւրագէտ, քրտագէտ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆէսօր։
Երկար տարիներ եղած է Սուրիոյ մէջ ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան։ 2014 տարուան վերջաւորութեան Դամասկոսի «Շարք» հրատարակչատունը լոյս ընծայած է դոկտ. փրոֆ. Արշակ Փոլատեանի «Օսմանեան կայսրութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութեան ականատեսներ (փաստաթուղթերու հաւաքածոյ)» վերնագիրով արաբերէնով գիրքը, զոր հեղինակը ձօնած է «վայրագօրէն զոհուած անմեղ նահատակներու հոգւոյն»:
14 Նոյեմբեր 2018-ին, Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը, Դամասկոսի «For Seasons» պանդոկէն ներս կազմակերպած է Սուրիոյ մէջ ՀՀ դեսպան փրոֆ. Արշակ Փոլատեանի հրաժեշտի երեկոն՝ անոր պաշտօնավարումին աւարտին առիթով։ Երեկոյթին ընթացքին դեսպանին շնորհուած է Սուրիական Արժանաւորաց Առաջին Կարգի Շքանշանը, առ ի գնահատանք բարեկամ երկիր Հայաստանին եւ մեծարանք ազնիւ ու ջանասէր դեսպանին։
2018-ին Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմէն Սարգսեանի հրամանագիրով նշանակուած է Թունիսի Հանրապետութեան մէջ ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան։
26 Սեպտեմբեր 2021-ին, իբրեւ գնահատանք քիւրտ ժողովուրդի պատմութեան, ժառանգութեան եւ թարգմանութեան բնագաւառներուն մէջ ունեցած ջանքերուն եւ այդպիսով քիւրտ ժողովուրդին մատուցած ծառայութիւններուն, ընտրուուած է Իրաքեան Քիւրտիստանի Գիտութիւններու ակադեմիայի պատուաւոր անդամ։
Յարութիւն Թիրեաքեան

Յարութիւն Թիրեաքեան (25 Փետրուար 1845(1845-02-25), Բաբերդ, Թուրքիա - 1919, ) հայ բժիշկ, բանասէր, թարգմանիչ, հայագէտ, արեւելագէտ, մշակութային գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Յ. Թիրեաքեան ծնած է 1845-ին. Կեսարիոյ նահանգի Թալաս գիւղին մէջ (Օսմ. Կայսրութիւն)։ Ուսումը ստացած է Փարիզի բժշկական համալսարանին մէջ՝ աւարտելով 1878-ին։ Վերադառնալով Կ. Պոլիս, աշխատած է իբրեւ գլխաւոր բժիշկ տեղւոյն  հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ, նաեւ ծաւալելով հանրային գործունեութիւն, որուն պատճառով 1890-ին ձերբակալուած է։
Օսմանեան կայսրութեան մէջ տեղի ունեցող քաղաքական հալածանքներուն պատճառով, 1896-ին տեղափոխուած է Պարսկաստան, ուր նշանակուած արքունի բժիշկ։ 
1907-ին փոխադրուած է Միացեալ Նահանգներ, հաստատուելով Նիւ Եորքի մէջ։ Մահացած է Նիւ Եորք՝ 1919-ին, 73 տարեկան հասակին։
Անոր աշխատութիւնները յետմահու հրատարակած է որդին՝ Միհրդատ Թիրեաքեանը։


== Գիտական գործունէութիւնը ==
Իր բժշկական ասպարէզին զուգահեռ, Թիրեաքեան ծանօթացած է բազմաթիւ դասական եւ հին արեւելեան, ինչպէս նաեւ ժամանակակից եւրոպական լեզուներու։ Ան տիրապետած է թրքերէնին, անգլերէնին, ֆրանսերէնին, պարսկերէնին, հին լեզուներէն՝ գրաբարին, հին յունարէնին, լատիներէնին, հին եւ միջին պարսկերէնին, ծանօթացած է սանսկրիտին։ Լեզուական խոր գիտելիքները մեծ արժէք կու տան անոր աշխատանքներուն։
Թիրեաքեան, բացի իր գիտական ուսումնասիրութիւններէն (հայերէնի, ինչպէս եւ պահլաւերէնի ոլորտին մէջ), կատարած է շարք թարգմանութիւններ, որոնց շնորհիւ հայ ընթերցողը կարելիութիւնը ունեցած է ծանօթանալու զանազան պահլաւական բնագիրներու։ Թիրեաքեանի թարգմանութիւններուն բնորոշ յատկանիշն է հայկական եւ միջին-պարսկական բառապաշարի նմանութիւնը ցոյց տալու ձգտումը, որուն պատճառով հայկական բառերը, որոնք ժամանակի ընթացքին փոխած են իրենց իմաստը, յաճախ կ՚օգտագործուին արդէն անհասկնալի դարձած՝ հինցած իմաստով, ինչ որ կը դժուարացնէ անոնց իմաստի ըմբռնումը եւ կը նուազեցնէ արժէքը։
Թիրեաքեանի գիտական աշխատութիւնները հիմնականին նուիրուած են հայ-իրանական լեզուական առնչութիւններու ուսումնասիրութեան եւ համեմատական լեզուաբանութեան։


== Աշ­խա­տու­թիւն­նե­ր ==
Հայկական տաղաչափութիւն, 1906, 1918։
Արտաշիր Պապականի Կարնամակը, դրուագ, թարգմանութիւն, Փարիզ, 1907։
Ատրպատ Մարանպանդան, «Ան­դարձ», թարգմանութիւն, Նիւ Եորք, 1909։
Ֆիրդուսի, «Շահ­նա­մակ», թարգմանութիւն, Նիւ Եորք, 1909։
Արիահայ բառարան, Նիւ Եորք, 1914-1920։
Հայերէնի զեղծումները, 1917։
Պուալօ Ն., «Արո­ւեստ քեր­թո­ղա­կան», թարգմանութիւն, ծանօթագրութիւններով եւ առաջաբանով, Նիւ Եորք, 1919։
Սաադի, «Գո­լես­տան», թարգմանութիւն, Նիւ Եորք, 1920։
Հայ-երանական ուսումնասիրութիւնք, Վիեննա, 1922։
Հին յիշատակներ, Նիւ Եորք, 1978։
Տելեմաքը թարգմանած է գրաբարի, մրցելով Հայր Արսէն Բագրատունիի հետ։


== Աղբիւրներ ==
Թիրեաքեան Յ., Արիահայ բառարան, նորոգ տեսութեամբք յաւելուածովք, Վիեննա, 1914։
Թիրեաքեան Յ., Հայ-երանական ուսումնասիրութիւնք, Վիեննա, 1922։
Ավափթիսթօ, Արքի

Ավափթիսթօ կամ Ավաթիսթօ (յուն․՝ Αβάπτιστο, Αβάθιστο),  Էգէականի անբնակ կղզիակ,  Արքի, Տոտեքանիսա,  Յունաստան։


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==

Արքի կղզեխումբին պատկանող կղզիակ։ Կը գտնուի Արքի կղզիին շատ մօտիկ՝ անոր հարաւը, Ղանաքիա ծովափին ճիշդ դիմացը եւ Մաքրոնիսիին մօտ։ Տարածութիւնն է 0,0451 քլ․²։ Վարչականօրէն մաս կը կազմէ Փաթմոս քաղաքապետութեան։ 


== Բնապահպանում ==
Արքի կղզեխումբը յայտարարուած է  NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան։  Կը հիւրասիրէ բազէ (Falco eleonorae տեսակ), Էգէականի ճայ (αιγαιόγλαρος), Միջերկրականեան միհոս ջրահատ եւ կատար ունեցող ջրագռաւ (Phalacrocorax aristotelis) թռչունները։  Ավափթիսթօ կղզիակին ջուրերը ապաստան են մոնահուս-մոնահուս (Monachus monachus) միջերկրականեան փոկին եւ քարեթա-քարեթա ծովակրիային։
Մենտոր Բունիաթեան

Մենտոր Բունիաթեան (1877, Ցղնա, Նախիջևանի գավառ, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 31 Յունուար 1969(1969-01-31) կամ 31 Դեկտեմբեր 1969(1969-12-31), Փարիզ, Փարիզի շրջան), հայ տնտեսագէտ, քաղաքական գիտութիւններու դոկտոր (1903), փրոֆէսոր (1915)։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Գողթան գաւառի (Նախիջեւան) Ցղնա գիւղը: Ռուսիոյ ու Գերմանիոյ համալսարաններուն մէջ տնտեսագիտութիւն ուսած` միջազգային համբաւ կը վայելէր: Մասնագէտ էր «Տնտեսական տագնապ»-ներու: 
Մահացած է Մոնմորանսիի հանգստեան տան մէջ, Փարիզ:


== Գործունէութիւն ==
Դասախօս` Մոսկուայի համալսարանին եւ Թիֆլիսի Բազմարուեստեան վարժարանին: 1918-ին ընկերացած է թուրքերուն հետ հաշտութեան հայկական պատուիրակութեանց` Փետրուար-Մարտին Տրապիզոն, 11 Մայիսէն 4 Յունիս Պաթում, Յունիս 20-ին` Պոլիս, իբրեւ տնտեսական խորհրդական:
1920-ին Հայաստանի անկախ կառավարութեան կողմէ Եւրոպա ղրկուած է` մասնաւոր առաքելութեամբ։ Խորհրդայնացումէն ետք հաստատուած է Փարիզ:
1945-56 թուականներուն վարած է Ֆրանսայի Գաղթականաց գրասենեակի հայկական բաժնի տնօրէնի պաշտօնը:
Դուինի Եկեղեցական Ժողով (506)

Դուինի եկեղեցական ժողով, 506 թուականին Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դուինի Բաբգէն Ա. Ոթմսեցի կաթողիկոսի գլխաւորութեամբ հրաւիրուած ազգային-եկեղեցական ժողով։ Քննարկուած են դաւանական խնդիրներ, մասնաւորապէս նեստորականութեանը եւ քաղկեդոնականութեանը առնչուող հարցեր քննելու, անոնց հանդէպ հայ եկեղեցւոյ դիրքորոշումը պարզելու նպատակով։


== Դուինի Կաթողիկէ եկեղեցին ==
Ժողովին մասնակցած են 20 եպիսկոպոս, վանականներ, երէցներ, 14 նախարար՝ մարզպան Վարդան Մամիկոնեանի (505–509 թուականներ) գլխաւորութեամբ, Սիւնեաց եկեղեցւոյ ներկայացուցիչներ, ինչպէս նաեւ Վրաց եւ Աղուանից եկեղեցիներու կաթողիկոսներն ու եպիսկոպոսները։ Պահպանուած է միայն մէկ ժողովական՝ «Թուղթ Հայոց ի Պարսս, առ ուղղափառս» վերնագրով առաջին թուղթը, որ գրած է Բաբգէն Ա. Ոթմսեցին։
Ժողովի արդէն հրաւիրուած էին, երբ Սիմէոն Բեթ-Արշամացու գլխաւորութեամբ Պարսկաստանի քրիստոնեայ ուղղափառ ասորիները, որոնք յատկապէս Սելեւկիայի 499 թուականի ժողովէն (ուր նեստորականութիւնը հռչակուած էր Պարսկաստանի քրիստոնեաներու պաշտօնական դաւանութիւն) յետոյ հալածանքներու ենթարկուած էին նեստորականները, պաշտպանութիւն հայցած Հայ եկեղեցիէն, միաժամանակ խնդրած, որ Հայոց կաթողիկոսը գրով հաստատէ, թէ ինչն է ճշմարիտ դաւանութիւնը, քանի որ նեստորականները պարծեցած էին, թէ հայերը, յոյները, վրացիներն ու աղուանները եւս իրենց հաւատքը ունին։ Բաբգէն Ա. Ոթմսեցին, ի պատասխան այդ խնդրանքի, Հայ եկեղեցւոյ եւ ժողովի անունէն հաւաստած է, որ Հայ եկեղեցին Նեստորի եւ անոր կողմնակիցներու վարդապետութիւնը կը մերժէ։ Նամակը գրուած է հայերէն ու պարսկերէն եւ կնքուած բոլոր ժողովականներու ստորագրութեամբ։ Այս ժողովին ընդունուած է մեզ չհասած «Պայման նամակը» (որ նաեւ «Հաւատոյ նամակ» կը կոչուի), որով մերժուած ու լռելեայն դատապարտուած է Քաղկեդոնի ժողովը եւ Լեւոնի տոմարը։
Դուինի այս ժողովը երեւոյթ էր Հայ եկեղեցւոյ դաւանական դրութեան յստակեցման եւ զարգացման, անոր հականեստորական, հակաքաղկեդոնական դիրքորոշման ճշդման գործին։ Դուինի Ա. ժողովը հանրագումարն էր դաւանական այն պայքարին, որ Հայ եկեղեցին նախորդ տասնամեակներուն մղած է քրիստոնէական տարբեր հոսանքներու՝ քաղկեդոնականութեան, նեստորականութեան, եւտիքականութեան դէմ։ Միաժամանակ Հայ եկեղեցւոյ հեղինակութեան եւ դիրքի ապացոյցն էր 6-րդ դարու քրիստոնեայ Արեւելքի մէջ ծաւալուած դաւանական վէճերուն մէջ։ Տարբեր դաւանանքներու պատկանող դրացի քրիստոնեաները, գիտակցելով Հայ եկեղեցւոյ նշանակութիւնը եւ դերը Արեւելքի քրիստոնեայ եկեղեցիներու մեջ, աշխատած են ձեռք բերել Հայ եկեղեցւոյ հովանաւորութիւնը եւ տեսնել իրենց դաւանական այն պայքարը, որ Հայ եկեղեցին նախորդ տասնամեակներուն մղած է քրիստոնէական տարբեր հոսանքներու՝ քաղկեդոնականութեան, նեստորականութեան, եւտիքականութեան դէմ։
Միաժամանակ Հայ եկեղեցւոյ հեղինակութեան եւ դիրքի ապացոյցն էր 6-րդ դարուն քրիստոնեայ Արեւելքի մէջ ծաւալուած դաւանական վէճերուն։ Տարբեր դաւանանքներու պատկանող դրացի քրիստոնեաները, գիտակցելով Հայ եկեղեցւոյ նշանակութիւնը եւ դերը Արեւելքի քրիստոնեայ եկեղեցիներու մեջ, աշխատած են ձեռք բերել Հայ եկեղեցւոյ հովանաւորութիւնը եւ տեսնել իրենց դաւանանքէն։
Գերման Աւագեան

Գերման Աւագեան, (12 Դեկտեմբեր 1962(1962-12-12), Խոնի, Իմերեթի մարզ, Վրաստան - 16 Փետրուար 2020(2020-02-16), Երեւան, Հայաստան), հայ լուսանկարիչ, վաւերագիր։


== Կենսագրութիւն ==
1974-1978 թուականներին բնակած է Գերմանիոյ Դեմոկրատական Հանրապետութիւն: 1979-1980 թուականներին ուսանած է Պելառուսիոյ Շուչին քաղաքին մէջ, 1980-1985 թուականներուն՝ Երեւանի բազմարոեւստ-ճարտարագիտական polytechnic հիմնարկին մէջ։ 1989 թուականէն որպէս ազատ լուսանկարիչ համագործակցեր է տարբեր պարբերականներու հետ։
Լուսանկարներ ստեղծած է Հայաստանի ընկերային ներդրումներու հիմնադրամի օրացոյցի համար, Բաց հասարակութեան հիմնարկի Վերսուս տաղավարի հետ համատեղ ստեղծեր «Արուեստը հայկական կալանավայրերու մէջ» օրացոյցը:
Լուսանկարներուն մէջ ան անդրադաձած է ընկերային հարցերուն, մտաւոր առողջութեան խնդիրներուն, հանքարդիւնաբերութեան հարցերուն, հաշմանդամութեան եւ աղքատութեան խնդիրներուն։


== Մրցանակներ ==
«Ֆիֆտի Քրոուզ» միջազգային ֆոնտի մրցանակը փաստագրական լուսանկարչութեան համար, 2002, Սան Ֆրանսիսքօ, ԱՄՆ։


== Ցուցահանդեսներ ==
Միութենական ցուցահանդէս, Մոսկուա (1986 թ., պրոնզէ մետալ)
«Ղարաբաղ 92», Երեւանի պատմութեան թանգարան, 1992 թ.
«Ծանօթ դէմքերու քաղաքը», յատուկ շոու, Երեւան, 1994 թ.
«Վաղուայ օրուայ տունը», ՅՈՒՆԻՍԵՖ, 1995 թ.
«Կատակողներու ի դպրոցը», Երեւան
Հայկական արուեստի ցուցադրում, Պոխում, Գերմանիա
«SOS-ի կանչ» բանականութեան թագաւորութիւնէն անդին, յատուկ շոու, Երեւան, 1997 թ.
«Իմիջիայլոց» յատուկ ցուցահանդէս - շոու, Երեւան, 1998 թ.
ՄիջազգայինՊբիեննալե, Կիւմրի
ԵՈՒՆԵՍՔՕ, «Մի լքէք տարիքաւորներուն», 1999 թ.
«SOS-ի կանչ» բանականութեան թագաւորութիւնէն անդին, յատուկ ցուցահանդէս շոու, Թորոնթո, Գանատա
«Չյայտարարուած պատերազմի ուղիներով», Ղարաբաղի հակամարտութիւն
«Լոյսը թունելի վերջաւորութեան», ՅՈՒՆԻՍԵՖ, ՄԱԿ-ի գլխաւոր գրասենեակ, Երեւան, 2000 թ.
Անհատական 30 շրջիկ ցուցահանդէսներ սահմանամերձ գիւղերու մէջ, 2006 թ.
«Մահէն յետոյ ծնուածները» շարք, Ֆօթոփառատօն, Ֆրանսա


== Մեջբերումներ Գերման Աւագանէն ==


== Արտաքին յղումներ ==
Պաշտօնական կայքը
Լուսանկարն իբրեւ փաստ. Գերման Ավագյան
Գերման Աւագեան. «Ես կը հանգստանամ այն ժամանակ, երբ կը լուսանկարեմ Հայաստանի գեղեցկութիւնը, այլ ոչ թէ անոր խնդիրները»
Գեղամ (անձնանուն)

Գեղամ, հայկական արական հնագոյն անուն։ Անունը յիշատակած է Մովսէս Խորենացին, անոր համարելով հայերու նախահայրերէն մին:

Լատինագիր ձեւը՝  KEGHAM 
Անունէ ստեղծուած մականուն՝ Գեղամեան


== Անունը Կրողներ ==
Գեղամ Աթմաճեան (ծն.1909) բանաստեղծ
Գեղամ Բարսեղեան (1883 Կ.Պոլիս-1915) հրապարակախօս
Գեղամ Գաւաֆեան  (1888 Կ.Պոլիս-1959) ճարտարապետ
Գեղամ Սեւան (1926 Իսթանպուլ-1991 Երեւան) արձակագիր եւ գրականագէտ
Գեղամ (Բաղդա) Սարեան (1902 Թաւրիզ-1976 Երեւան) խորհրդահայ բանաստեղծ
Գեղամ Տէր Կարապետեան (Մշոյ Գեղամ, 1865 Խէյպեան գ.-1918 Կ.Պոլիս) ազգային գործիչ


== Տեղանուններ ==
Գեղամայ լեռնաշղթայ
Գեղամայ Ծով
Մարի Փելթէքեան

Մարի Փելթէքեան՝ կ'աւարտէ Լիբանանի Ազգային Երաժշտանոցը ուսուցիչ ունենալով տիկ.Պատիա Սապրա Հատտատը:
1977-ի ամրան իր երգարուեստի ճիւղը կը կատարելագործէ Սիէննայի (Իտալիա) երաժշտական Աքատեմիի հանրածանօթ Մայէսթրօ Ֆաւարօթիի հսկողութեան տակ։ Աւելի քան 25 տարի իր օժանդակութիւնը բերած է բազմաթիւ նուագահանդէսներու, ինչպէս նաեւ մշակութային եւ բարեսիրական ձեռնարկներու Պէյրութի, Ամմանի, Լակոսի եւ Լոնտոնի մէջ։ 1970-ին հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան կազմակերւպած «Կոմիտաս մրցումին» առաջնութիւնը շահեցաւ Պէյրութի մէջ։


== Ծանօթագրութիւններ ==
 
Մինաս Թէօլէօլեան,  Դար մը գրականութիւն, հ. հատոր Գ. (Բ. հրատարակութիւն), Հալէպ։
Տիգրան Մանսուրեան

Տիգրան Մանսուրեան (ծնած՝ 27 Յունուար 1939, Պէյրութ), հայ երգահան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արուեստագէտ (1990), ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1984)։ Հեղինակ է նուագախմբային, քամերային, երգչախմբային եւ վոկալ գործերու, որոնք կատարուեր են ամբողջ աշխարհին մէջ։
Ծնած է Պէյրութ։ 1940-ականներուն ընտանիքով ներգաղթած՝ Հայաստան։ Մանսուրեան ուսանած է 1956-1960-ին Երեւանի Ռ. Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարանէն ներս, ապա՝ 1960-1965-ին Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտական համալսարանէն ներս՝ Ղազարոս Սարեանի աշակերտած ու անոր ղեկավարութեամբ՝ 1967–ին աւարտած՝ բարձրագոյն ուսումը (ասբիրանթուրան)։ Ուսանողական տարիներուն գրած է տարբեր ժանրի երկեր ու արժանացած՝ մրցանակներու։ 1967-1986 թուականներուն դասաւանդած է ժամանակակից երաժշտութեան տեսութիւն երաժշտական դպրոցին մէջ։ 1986 թուականին Մանսուրեանին շնորհուեր է երաժշտութեան Փրոֆեսորի կոչում։ 1992-1995 թուականներուն զբաղեցուցած է երաժշտական դպրոցի երէցի պաշտօնը։
Մանսուրեան՝ երաժշտութեան մէջ բերած իր նորարարութեամբ, ԽՍՀՄ-ի շրջանին, կը հանդիսանայ երաժշտութեան ռահվիրաններէն մին։ Ֆիլմերու համար գրած է բազմաթիւ երաժշտութիւններ՝ «Մենք Ենք, Մեր Սարերը», «Ճերմակ Անուրջներ», «Նռան Գոյնը», «Հին Օրերի Երգը», «Մեր Մանկութեան Թանկոն» եւ այլն։ Մանսուրեանի ստեղծագործութիւնները մեծ յաջողութիւն վայելած են՝ Լոնտոնի, Փարիզի, Հռոմի, Միլանի, Վիեննայի, Մոսկուայի, Վարշաւայի, Նիւ Եորքի, Լոս Անճլըսի եւ համաշխարհային երաժշտական այլ մայրաքաղաքներուն մէջ։ Մանսուրեանի ստեղծագործութիւնները, հայկական երաժշտական արուեստի եւ ժողովրդական աւանդոյթներու, հետաքրքրական միահիւսութիւն են՝ իրենց լուսապայծառ, արտայայտիչ մեղեդիներով եւ տպաւորապաշտ, բարձրաճաշակ ու ընտիր հնչեղութեամբ։


== Աղբիւրներ ==
Տ. Մանսուրեանի մասին ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան կայք
Գառնիկ Ստեփանեան (1981)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Բ․ Երեւան։ «Սովետական Գրող», էջ 287։
Ս. Յակոբ Եկեղեցի (Էշրէֆիէ)

Ս. Յակոբ Եկեղեցի (Աշրաֆիէ), Պէյրութի Աշրաֆիէ շրջանի մէջ գտնուող եկեղեցի մըն է:


== Պատմութիւն ==
Լիբանանի Թեմի Կաթողիկոսական փոխանորդ Գերապատիւ Տ. Եփրեմ Ծ. Վրդ. Տոհմանի օրով՝ (հետագային Եփրեմ Արք. Տոհմունի) 1927-ին Էշրէֆիէի ներկայ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ հողաշերտին տեղ կառուցուեցաւ թիթեղաշէն - տախտակաշէն Ս. Աստուածածին եկեղեցին:
1932-ին կառուցուեցաւ տախտակաշէն եկեղեցի մը։ 1953-ին Էշրէֆիէ թաղի ազգայիններու եւ թաղականութեան ճիգերով եւ աշխատանքներով, Փերուզ Ապաճեանի նուիրատուութեամբ, թիթեղաշէն եկեղեցին քանդուեցաւ եւ հիմնարկէքը կատարուեցաւ նոր եկեղեցւոյ, ձեռամբ Գերշ. Տ. Խորէն Արք. Բարոյեանի:
Հայ ճարտարապետ Լեւոն Էմմիեանի հսկողութեամբ ու ցուցմունքներով, եկեղեցւոյ շինարարական աշխատանքները տեւեցին երկու տարի: 1955-ին, Թեմի Առաջնորդ Խորէն Եպս․ Բարոյեանի ձեռամբ կատարուեցաւ հանդիսաւոր օծումը Ս․ Յակոբ եկեղեցւոյ:


== Հովիւներու ցանկ ==
Ս. Աստուածածին եւ ապա Ս. Յակոբ Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւներ են՝

Տ. Արսէն Քհնյ. Երեցեան
Տ. Նշան Քհնյ. Տէր Պետրոսեան
Տ. Գուրգէն Քհնյ. Աճէմեան
Տ. Յուսիկ Քհնյ. Այանեան
Տ. Գէորգ Քհնյ. Տ. Յարութիւնեան
Տ. Պարգեւ Քհնյ. Պարտագճեան
Տ. Վարդան Քհնյ. Տ. Առաքելեան
Տ. Վրթանէս Քհնյ. Թոնդեան
Տ. Անդրանիկ Քհնյ. Տուզմանեան
Տ. Մեսրոպ Քհնյ. Քերքէզեան (Այժմու Հոգեւոր հովիւ)։


== Տե՛ս նաեւ ==
Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցի (Հայաշէն)
Ս. Նշան Մայր Եկեղեցի (Զոքաք Պլաթ)
Ս. Պօղոս Եկեղեցի (Այնճար)
Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի (Զահլէ)
Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, (Նոր Ատանա)
Ս. Պօղոս Եկեղեցի (Այնճար)
Ս. Վարդանանց Եկեղեցի (Պուրճ Համուտ)
Ս. Յարութիւն Եկեղեցի (Ճիւնի, Լիբանան)
Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ)
Ս. Սարգիս Եկեղեցի (Նոր Սիս)
Ս. Գէորգ Եկեղեցի (Հաճըն)


== Աղբիւրներ ==
Ս. Յակոբ Եկեղեցի (Էշրէֆիէ)
Հայկ Գամպուրեան

Հայկ Գամպուրեան (1888, Երզնկա, Էրզրումի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - անհայտ), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1888 թուականին՝ Կարնոյ նահանգի, Երզնկայի գաւառի կեդրոն Երզնկա քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Երզնկայի ազգային վարժարանին մէջ։ 1906 թ. մեկնած է Զմիւռնիա եւ քարափէն ուղղակի բանտ առաջնորդուած։ Մէկ ամիս բանտին մէջ մնալէ ետք աքսորուած է Տրապիզոն։ 1907 թուականին մեկնած է Կ. Պո­լիս։ 1908-11 թուականներուն ուսանած է դեղագործական համալսարանէն ներս։
1911 թ. Բրուսա քաղաքի մոտակա Մխալիճ գյուղում բացել է սեփական դեղատուն։ Իտալա-թուրքական (1911) եւ Բալկանյան (1912-1913) պատերազմների ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ եւ զինվորական դեղագործի առաջին տեղակալ ծառայել։
1915 թուականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ աքսորուած է, սակայն ձեւով մը կարցած է ապաստանիլ՝ Քութինայի մէջ եւ մի քանի ամիս ձրի աշխատած՝ տեղի հիւանդանոցէն ներս։ Այնուհետեւ մեկնած է Կ. Պոլիս եւ ծառայութեան անցած՝ Օսմանեան բանակին մէջ։ Երեք ամիս ծառայելով՝ վերապատրաստուած է Կ. Պոլսոյ Կիւլխանէի հիւանդանոցէն ներս։ Այնուհետեւ, որպէս թնդանոթաձիգներու բժիշկ, բանակի հետ ուղարկուած է Պաղտատի ռազմաճակատ։ 1918 թուականի վերջերը, ծառայած է Մուսուլ քաղաքի զինուորական հիւանդանոցին մէջ։ Ծառայութեան ընթացքին նիւթապէս եւ բարոյապէս օգնած է հայ գաղթականներուն։ Այնուհետեւ ապաստանած է Պաղտատի մէջ եւ անգլիական քաղաքային հիւանդանոցի մէջ (Civil Hospital) դեղագործ աշխատած։ Յետագայում վերադարձած է Կ. Պոլիս եւ մեկնած՝ Փարիզ։
1921 թ. Պրուսայի մէջ՝ Քիրմասլի մէջ բացած է սեփական դեղատուն։ 1922 թ. տեղափոխուած է Յունաստան, հաստատուած՝ Տրամա քաղաքը եւ բացած՝ սեփական դեղատուն։ 1938 թուականին աքնոր հասցէն էր՝ Pharmacie H. Kambourian, Megas Alexandros, Drama (Grece)։


== Կենսագրութիւն ==
Պոտուրեան Մկրտիչ., Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1938։


== Աղբիւրներ ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Հայ Հանրագիտակ, Հ․ Մկրտիչ Վարդ․ Պոտուրեան, 1938 Պուքրէշ, Գ․ հատոր, էջ 454։
Դրօշակ

Բոլոր ժամանակներուն մարդիկ օգտագործած են խորհրդանիշներ եւ ազդանշաններ՝ միմեանց հետ հաղորդակցուելու, որեւէ բանի մասին զգուշացնելու կամ որեւէ բան առանձնացնելու եւ ընդգծելու համար։ Այդպիսի նշաններէն մէկը դրօշակն է։ Դրօշակը որոշակի ձեւ եւ գոյն(եր) ունեցող պաստառ է։ Դրօշակին վրայ կրնան պատկերուած ըլլալ պատկերներ։ Սովորաբար դրօշակը կ'օգտագործուի իր տիրոջը նոյնականացնելու համար։


== Դրօշակներու դասակարգումը ==

		
		
		
		
Դրօշակները շատ բազմազան եւ բազմաձեւ են։ Գոյութիւն ունի դրօշակներու դասակարգման երկու եղանակ՝ ըստ նշանակութեան եւ ըստ ձեւի։
Ըստ նշանակութեան դրօշակները կ'ըլլան.

ՃանաչողականՃանաչողական դրօշակը կ'օգտագործուի այն ժամանակ, երբ անհրաժեշտ կ'ըլլայ շեշտել դրօշակին սեփականատիրոջ ներկայութիւնը կամ արտայայտել որեւէ տարածքի պատկանելութիւնը նրան։ Որեւէ պետութեան տարածքի վրայ ազգային դրօշակը կրնայ բարձրացուիլ (օրինակ՝ դեսպանատան շենքի տանիքին)՝ որպէսզի ցոյց տայ, որ տուեալ տարածքը կը պատկանի օտար պետութեան։ 

Ազդանշանային
ԶարդայինԸստ ձեւի դրօշակները հետեւեալն են.

Ուղղանկիւնաձեւ
Ուղղահայեաց
Մկրատաձեւ
Եռանկիւնաձեւ
Սեղանակերպ
streamer (вымпел)
Կախովի
Լեզուակներով
Round fly
With not straight fly
Զուգահեռագիծ


== Յղումներ ==
դրօշների դասակարգումն ըստ ձեւի
Այծեմնիկ Զարդարեան

Այծեմնիկ Զարդարեան (1909, Կ. Պոլիս - անյայտ), հայ քանդակագործուհի։
Ծնած է Կ. Պոլիս։ Փոքր հասակէն ծնողներուն հետ տեղափոխուած է Եգիպտոս, ուր ստացած է նախնական կրթութիւնը՝ Գահիրէի Ազգային վարժարանէն ներս։ 1926-էն հետեւած է տեղի «Տանթէ Ալիկիերի» ընկերութեան Լէոնարտօ տա Վինչիի անուան իտալական գեղարուեստական ուսումնարանի քանդակագործական բաժինի դասընթացքներուն, աւարտած է 1930-ին։ Տակաւին ուսանողական տարիներուն մասնակցած է ցուցահանդեսներու՝ շարք մը քանդակներով, որոնցմէ մամուլը բարձր գնահատած է «Աստուածամայրը» եւ «Առիւծը»։ Պատրաստած է նաեւ Զօրավար Անդրանիկի հարթաքանդակ կիսանդրին։


== Աղբիւր ==
Գառնիկ Ստեփանեան, «Կենսագրական բառարան», հատոր Ա., Երեւան 1973, էջ 319։
Ջիւան Աւետիսեան

Ջիւան Աւետիսեան (19 Նոյեմբեր 1981(1981-11-19), Լենինական, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), միջազգային շարժապատկերի փառատօներուն մրցանակներու արժանացած հայ բեմադրիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Ջիւան Աւետիսեան ծնած է Գիւմրի, ապրած՝ Ստեփանակերտ, կը բնակի Երեւան։ 1993-1997 թուականներուն յաճախած է Ստեփանակերտի մանկական ստեղծագործական կեդրոն, թատերական խմբակ։
1998 թուականին աւարտած է Ստեփանակերտի Յովհաննէս Թումանեանի անուան թիւ 9 միջնակարգ դպրոցը։
1996-1997 թուականներուն աշխատած է Ստեփանակերտի Վահրամ Փափազեանի անուան դրամատիկական թատրոնին մէջ, 1998-1999 թուականներուն հետեւած է բեմադրական դասընթացքներու՝ Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերութեան մէջ։
1999-2001 թուականներուն՝ Արցախի մէջ, անցած է ժամկետային պարտադիր զինուորական ծառայութիւն։
2002-2007 թուականներուն ուսումը շարունակած է Երեւանի մէջ։
2009-2014 թուականներուն եղած է «Երկիր Մետիա» հեռուստաընկերութեան գլխաւոր բեմադրիչ։ 
2014 թուականէն կը հան


== Ժապաւէններ ==
դիսանայ «Ֆիշ այ Արթ» մշակութային հիմնադրամի տնօրէնը։


== Արտաքին յղումներ ==
Բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեան «Հորիզոն» Կ'այցելէ
Բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեան Արցախի Պատերազմին Մասին Ականատեսի Վկայութիւններ Փոխանցեց Քոնկրեսականներուն
ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀԱՅՐԸ ԸՆԴՈՒՆԵՑ ԱՅՑԵԼՈՒԹԻՒՆԸ ՀԱՅՐԵՆԻ ԲԵՄԱԴՐԻՉ ՋԻՒԱՆ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆԻ
Քաշաթաղի շրջան

Քաշաթաղի շրջան, Արցախի Հանրապետութեան շրջան։ Կը գտնուի երկրի հարաւ-արեւմուտքը։ Կապող օղակ կը հանդիսանայ Հայաստանի եւ Արցախի Հանրապետութիւններուն միջեւ։


== Աշխարհագրութիւն ==

Քաշաթաղի շրջանը կ՚ընդգրկէ Հագարի գետի աւազանը եւ Որոտանի ստորին հոսանքի աւազանը։ Արեւմուտքէն սահմանակից է ՀՀ Սիւնիքի մարզին, հիւսիսէն եւ արեւելքէն՝ Քարվաճառի, Մարտակերտի, Ասկերանի, Շուշիի, Հադրութի շրջաններուն, հարաւէն՝ Իրանին։
Շրջանի հիւսիսային կէսը լեռնային է, իսկ հարաւային կէսը Արցախի, Բարգուշատի, Մեղրիի լեռնաշղթաներու նախալեռնային գօտին է, ուր բարձրութիւններու տարբերութիւնը համեմատաբար փոքր է։ Շրջկեդրոնը կեդրոնական դիրք գրաւող Բերձոր քաղաքն է։ Այլ քաղաքներ են Կովսականը, Միջնաւանը։
Շրջանի մակերեսը 3377 քմ² է, բնակչութիւնը՝ 9.763 մարդ (2005)։ Կարեւորագոյն խնդիր է Քաշաթաղի վերաբնակեցումը եւ տնտեսութեան զարգացումը։ 28 Մարտ 2008-ին Բերձոր քաղաքին մէջ կայացաւ Քաշաթաղի զարգացման նուիրուած համաժողով։


== Արտաքին յղումներ ==
Յօդուած Ազգ օրաթերթին մէջ
Յօդուած Ազգ օրաթերթին մէջ
Հայաստան. Ֆինանսներ Եւ Էկոնոմիկայ (հանդէս)

Հայաստան. Ֆինանսներ եւ էկոնոմիկայ, ամսագիրի հիմնական նպատակներն են Հայաստանի մէջ իրականացուող ֆինանսատնտեսական քաղաքականութեան լուսաբանումն ու անոր թափանցիկութեան ապահովումը, տնտեսական դաշտին մէջ առկայ հիմնախնդիրներու բացայայտումն ու անոնց լուծման ուղիներու ուրուագծումը եւ տնտեսագիտական մտքի հետագայ զարգացումը։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինգի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Գարիկ Պապոյեան

Գարիկ Պապոյեան (ծնած 20 Սեպտեմբեր, 1984) Հայ դերասան, երգիչ, յայտագրի ներկայացուցիչ, գրող, եւ կատակերգակ մըն է:


== Կենսագրական ==
Պապոյեանը ծնած է 20 Սեպտեմբեր,1984 թուականին, Գիւմրիի մէջ, Հայաստան: Ան իր երկրորդական ուսումը ստացած է Երեւանի Թիւ 196 Երկրորդական դպրոցէն: 2001 թուականին ան յաճախեց Ռուսական-Հայաստանեան Համալսարանէն, Զբոսաշրջութեան ու Ծանուցումի Բաժանմունքէն, ուրկէ աւարտեց 2008 թուականին: 2003 թուականէն 2005 թուական ան Հայաստանի բանակին մէջ զարայած է:


== Ասպարեզ ==
2007-2010 թուականներուն անդամ դարձաւ նաճցուած 32 Atam կազմին, Vitamin Club-էն ներշնչուած: 2014 թուականին ան գրեց  «Not Alone» երգը Արամ Mp3- համար, ով ներկայացուց Հայաստանը 2014 թուականի Եւրատեսիլի Երգի Մրցոյթին Տենմարքի մէջ, եւ հանդիսացաւ չորրորդ: 2016 թուականին ան հիմնեց Garik & Sona երգի խումբը Սոնա Ռուբէնեանի հետ, հրապարակելով շատ մը երգեր, ինչպէս «Լուսին», «Էսօր Ուրբաթ է», «Նինօ», եւ ուրիշներ: Պապոյեան հիմնադիրն է «Rock Generation» Հայաստանեան շարժման:


== Անձնական կեանք ==
2012 թուականի Օգոստոսին ան ամուսնացաւ X-Factor-ի «Mars On» ծրագրէն Մարիանի հետ: Զոյգը ունի երկու զաւակ:


== Ֆիլմեր ==
107 (թիւ)

107 (հարիւր եօթ), կենտ եռանիշ բնական թիվ մըն է, 106-ի եւ 108-ի միջեւ

Տարուայ 107րդ օրը Ապրիլ 17-ն է (նահանջ տարիներուն՝ Ապրիլ 16-ը)


== Թուագիտութիւն ==
 A000040  քսանութերորդ պարզ թիւն է
 A006567  իններորդ զրապ թիւն է
 A005385  ապահով պարզ թիւ է՝ 107=2×53+1, ուր 53-ը նոյնպէս պարզ թիւ է
 A000043  2107-1-ը Մերսէնի թիւ է
զրապ թիւ է


== Գիտութիւն ==
Պորիւմ քիմիական տարրի (107Bh) ատոմային թիւն է
107 Քամիլա աստեղնեակի կարգային թիւն է


== Այլ ==
1-07-ը Հունկարիոյ մէջ ոստիկանութեան կանչի հեռախօսն է