armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վարդան Քհնյ. Պոյաճեան

Վարդան Քհնյ. Պոյաճեան - Աւազանի անունով Յովհաննէս ծնած է Խարբերդ 1905-ին։


== Կենսագրութիւն ==
Նախնական կրթութիւնը աւարտելէ ետք, կը մեկնի երուսաղէմի Սրրոց Յակորեանց դպրեվանքի, ուր ժաոանգաւորաց ուսումը աւարտելէ ետք, կը հաստատուի Պէյրութ։
Իրրեւ կեանքի ասպարէզ կ'որդեգրէ ուսուցչութիւնը եւ դպրապետութիւնր։ Պէյրութի կարգ մը եկեղեցիներուն մէջ կը վարէ դպրապետութեան պաշտօն, իսկ Ազգ. վարժարանի մէջ կը նշանակուի կրօնԻ, երաճշտութեան եւ այլ նիւթերու դասատու։
Կամուսնանայ ու կ'ունենայ մէկ մանչ եւ երկու աղջիկ։


== Կենսագրութիւն ==
Երբ Հալէպի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ ռազմավաստակ հոգեւոր Հովիւ խարբերդցի Տ. Նշան Ա. քհնյ. Մարգարեան կր մահուան , Հալէպի խարբերցինէրու ու բալուցիներու հայրենակցական Միութեան վարչութեան ներկայացուցիչներ Պէյրութի մէջ մասնաւոր Հանղիպում կ'ունենան դպրապետ ՅովՀաննէս Պոյաճեանի հետ եւ կ'աոաջարկեն որ իրենց Հայրենակիցներուն համար քահանայ ձերնադրուի։
Երր ան կ'ընդունի Հայրենակիցներուն աոաջարկը, անոնք իր թեկնածութիւնը կր ներկայացնեն բերիոյ Հայոց Թեմի Աոաջնորդ՝ Տ. Զարեհ եպս. Փայասլեանին ու կրօնական Ժողովին։ Երր Սրբազան հայրը իր բարեհաճ Հաւանութիւնը կու տայ, ան ընտանեօք կը տեղափոխուի Հայէպ ու կը պատրաստուի ձեռնադրութեան։
Իր քահանայական ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեղի կ՚ունենան ձեոամը բերիոյ հայոց Թեմի Աոաջնորդ՝ Տ. Զարեհ
եպս. Փայասլեանի (Ապա կաթողիկոս մեծի Տանն կիլիկիոյ),
28 Փետրուար 1954-ին, Վարդանանց Տօնին վերակոչուելով Տէր Վարդան եւ օծակից ունենալով Տէր Վահան, Տ. Հմայեակ,
Տ, Ղեւոնդ եւ Տ. Ատոմ։
Իր քառասնօրեայ քահանայութեան պատրաստութեան շրջանը աւարտելէ ետք, առաջնորդ Սրբազան հօր տնօրինութեամբ նորընծայ Տէր Վարեան կը նշանակուի հոգեւոր հովիւ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ։
Հակառակ ժաոանգաւորաց ուսում ունենալուն եւ ձայնագրութեան գիտելիքներով օժտուած ու մեր եկեղեգւոյ շարականագիտութեան հմտացած ըլլալուն, հովուական կեանքին մէջ կր ձախողի՝ ժողովուրդին հանդէպ ունեցած ոչ եկեղեցականի վայել իր վերաբերմունքին համար։ Դժբախտաբար, հայրենակիցներուն յոյսերը իդերեւ կ'ելլեն այնքան, որ անոնք չեն կրնար նոյնիսկ զինք պաշտպանել։
Աոաջնորդ Սրբազան հայրր զինք կը տեղափոխէ Տաւուտիէի Ս. Վարդան եկեղեցին, այն յոյսով, որ ան ինքզինք կը սրբագրէ։ բայց ափսո՜ս, հոն ալ կը ձախողի իր քահանայագործութեան մէջ։
Այն ու հետեւ, Առաջնորդ Սրբազան հօր որոշումով ան կը դադրի Բերիոյ Հայոց Թեմին մէջ քահանայագործելէ։
Կը տեղափոխուի Պէյրութ,	բայց կը մերժուի Հոն քահանայագործելու։ Ապա կր հաստատուի Թեհրանի Թեմին մէջ,
ուր կարճ ժամանակամիջոց մը քահայանագործելէ ետք։ Կը ձախողի եւ ծանօթներու միջամտութեամբ կը հաստատուի եգիպտոս, բայց բարի Վարուց Վկայագիր չունենալուն համար չի կրնար քահայանագործել։ Այսպէս, ժամանակ մր անդաստական շրջելէ ետք, ան ի վերջոյ կր մեկնի Գանատա եւ հոն ալ կը մահուան  1980ական թուականներուն եւ կր թաղուի տեղւոյն գերեզմանատան մէջ։
Աթանաս Տիրոյեան

Հայր Աթանաս Վրդ․ Տիրոյեան (1857 - 1926), հայ  բանասէր‚ թարգմանիչ: Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ։


== Կենսագրական գխծեր ==
Շուրջ կէս դար վարած է կրթական, քարոզչական եւ տնտեսական պաշտօններ՝ Վենետիկի, Պարսկաստանի, Թուրքիոյ եւ Հունգարիոյ մէջ։ Եղած է Վենետիկի միաբանութեան տպարանապետ, «Բազմավէպի» խմբագիր։


== Գործունէութիւն ==
Ուշագրաւ են հետեւեալ աշխատութիւնները.

«Հայկական սղագրութիւն ըստ դրութեան Փ. Ք. Կապելսպէրկերի» (Վենետիկ, 1888),
«Վեցօրեայք», Գէորգ Պիսիդ (Վենետիկ, 1900),
«Քերականութիւն հայերէն-իտալերէն. Աշխարհաբարը իտալացւոց սորվեցնելու համար» (Վենետիկ, 1902),
«Քերականութիւնք հայ-իտալերէն, Գրաբարը իտալացւոց սորվեցնելու համար» (Վենետիկ, 1902),
«Ս. Դոմինիկ կղզւոյն գերին» Ճիամպաթթիսթա Քոլայաննի (Վենետիկ, 1905),
«Հանրագրութիւն‚ որ է համազգային գրութեան նոր ոճ մը» (Վենետիկ‚ 1907),
«Սանդուխտ համբերատար. Նեկտառինէ արդարասէր» (Վենետիկ, 1909),
«Ազատումն Երուսաղէմի» (դիւցազներգութիւն) (Վենետիկ, 1912), «Արուեստ տաղաչափութեան) - Համառօտ դասագիրք, (Վենետիկ, 1913, 1920),
«Հայերէն քերականութիւն աշխարհաբար լեզուի» Երրորդ տարի (Վենետիկ, 1929),
«Դանտէ Ալիգիէրի, Արքայութիւն» (Վենետիկ, 1930). «Խաղամոլ. Թատրերգութիւն հինգ հանդէսով» (Վենետիկ (1895, 1906, 1934),
«Երկու ծայրայեղներ» (Ծիծաղաշարժ զաւեշտ մէկ արարով) (Վենետիկ, 1906),
«Որդիական սէր. Թատրերգութիւն երեք հանդիսով» (Վենետիկ, 1908),
«Սիմոն տասնապետը». Թատրերգութիւն հինգ հանդէսով, Տիվմանուար; Տեննըրի (Վենետիկ, 1908),
«Երեք զաւեշտներ» (Վենետիկ, 1932)։
Փլաքա, Լերոս

Փլաքա (յուն․՝ Πλάκα), հարաւային Էգէականի անբնակ ժայռակղզիակ, Տոտեքանիսա, Յունաստան։    


== Հակիրճ տեղեկութիւններ ==

Փլաքա ժայռակղզիակը կը կոչուի նաեւ Փոքր Լիվատի եւ կամ՝ Փոքր Լիատի։  Կը գտնուի Քալիմնոս եւ Լերոս կղզիներուն արեւմուտքը եւ Ամորղոսին (Քիքլատես) արեւելքը՝ Քինարոս կղզիակին մօտ։  Անոր հիւսիսը գտնուող Մեղալօ Լիվատիին հետ կը կոչուին Լիատիա։  Տարածութիւնն է 0,061 քլ․²։  Կը պատկանի Լերոս քաղաքապետութեան։  


== Բնապահպանում ==
Փլաքա ժայռակղզիակը յայատարարուած է NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան․ բազէ (Falco eleonorae տեսակ), Էգէականի ճայ (αιγαιόγλαρος), թռչուններուն համար։
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան

Գրիգոր Տէր Գրիգորեան (ծանօթ է նաեւ Գիգի անունով, 15 Յունուար 1916(1916-01-15), Երեւան, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 5 Նոյեմբեր 1981(1981-11-05), Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ թատերագիր, արուեստի վաստակաւոր գործիչ եւ Խորհրդային Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Երեւան: Ուսումը ստացած է Երեւանի Քրուքսկայայի անուան ցուցադրական դպրոցին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք իբրեւ ուսուցիչ պաշտօնավարած է Արմաւիրի մարզի կեդրոն Հոկտեմբերեան շրջանին մէջ՝ 1931-1932 թուականներուն, ապա Երեւանի Աղասի Խանջեանի անուան դպրոցին մէջ՝ 1932-1934 թուականներուն միջեւ:


== Վարած պաշտօններ ==
Գրիգորեան ժամանակ մը ետք իր բարձրագոյն ուսումը ստանալու համար ընդունուած է Երեւանի  բազմարուեստեան հիմնարկի շինարարական բաժինը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1939 թուականին: Այնուհետեւ իբրեւ ճարտարագէտ աշխատած է Ռուսաստանի եւ Երեւանի տարբեր գործարաններու մէջ։
1941-1946 թուականներուն պաշտօնավարած է ռազմական օդային յատուկ դպրոցին մէջ, սակայն ժամանակ մը ետք դարձեալ ուսանելու համար դուրս եկած է աշխատանքէն եւ 1947 թուականին աւարտած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական կաճառի պատմութեան բաժինը:
Նոյն թուականին՝ 1947-ին իբրեւ գիտաշխատող պաշտօնավարած է Գիտութիւններու ակադեմիայի պատմութեան բաժանմունքէն ներս:
Գրիգորեան 1951-1955 թուականներուն եղած է Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութեան քարտուղար, միաժամանակ վարելով «Գրական Թերթ»ի խմբագիրի պաշտօնը։
1955-1981 թուականներուն եղած է «Ոզնի» երգիծական հանդէսի խմբագիրը:


== Ստեծագործութիւններ ==
Գրիգորեանի ստեծագործութիւններն ու պատմուածքները վերածուած են թատրերգութիւններու, ներկայացուելու համար Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան թատրոնին մէջ. անոնցմէ են՝

«Այս աստղերը մերն են» (1949),
«Սոֆիկի սխալը» (1956),
«Ամէն ինչ կամ ոչինչ» (1961),
«Մեռնող Ֆլորա» (1962),
«Իմ սիրելի ժորժ...» (1963),
«Գարնան անձրեւ» (1969) եւ ուրիշներ:Ռուսերէն լեզուով լոյս տեսած է գրողի «Սոֆիկի սխալը» պատմուածքներու ժողովածոն: 


== Շքանշաններ ==
Գրիգոր Տէր-Գրիգորեան արժանացած է՝

«Աշխատանքային Կարմիր Դրօշ»,
«Պատուոյ նշան» շքանշաններուն:Այսօր անոր անունով կը կոչուի Երեւանի Զաքեան եւ Վազգէն Սարգիսեան փողոցները իրար միացնող փողոցը:
«Եւրոտեսիլ երգի միջազգային մրցոյթ»ին Հայաստանի մասնակցութիւնը

Հայաստան Եւրոտեսիլ Երգի Մրցոյթին սկսած է մասնակցիլ  2006-էն ի վեր: Հայաստանի մէջ մրցոյթը կը հեռարձակէ՝ Հայաստանի պատկերասփիւռի «Հ1», Հանրային կայանը:


== Պատմութիւն ==


=== Մասնակցութեան Տարիներ ===
Հայաստանի մէջ մրցոյթը հեռարձակող Հանրային հեռուստաընկերութիւնը Եւրոտեսիլ Երգի մրցոյթին մասնակցելու համար առաջին անգամ յայտ ներկայացուցած է 2005-ին, սակայն աւելի ուշ հրաժարելով չէ չմասնակցած 2005-ի մրցոյթին: 2006-ին Հանրային հեռուսատաընկերութիւնը պաշտօնապէս կը հաստատէ իր մասնակցութիւնը 2006-ի մրցոյթին։ Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչը մրցոյթին եղած է Անտրէն իր «Without Your Love» երգով: Քանի որ Հայաստան նախապէս չէր մասնակցած այս մրցոյթին, ուստի ստիպուած էր հանդէս գալ կիսաեզրափակիչին: Առաջին ելոյթը բաւական յաջող կ'ընթանայ Հայաստանի համար: Անտրէ կը գրաւէ 8-րդ հորիզոնականը՝ ինչ որ թոյլ կու տայ, որ Եւրոտեսիլ 2007 Երգի Մրցոյթին երկիրը հանդիսանայ  եզրափակիչ փուլով:Հայաստան յաջորդաբար եզրափակիչներուն կը հանդիսանայ այն երեք յաջողակ երկիրներէն, որոնք կը գտնուէին լաւագոյն 10-եակին մէջ, սակայն Եւրոտեսիլ 2011 Երգի Մրցոյթին Հայաստանը ներկայացնող Էմմին իր «Boom Boom» երգով չի կրնար յաղթահարել կիսաեզրափակիչ փուլը. ընդամէնը 1 միաւորի բացակայութեան պատճառով դուրս կը մնայ եզրափակիչէն:
7 Մարտ  2012-ին  Հայաստան կը յայտարարէ, որ պիտի չմասնակցի Ազրպէյճանի մէջ կայանալիք Եւրոտեսիլ 2012 Երգի Մրցոյթին անվտանգութեան նկատառումներէն մեկնելով:
Մէկ տարուան բացակայութենէ ետք Հայաստան կը վերադառնայ 2013-ի մրցոյթին, որ տեղի կ'ունենայ Մալոյի մէջ:
2014-ին 4 տարուան բացակայութենէն ետք երկիրը կրկին կը յայտնուի լաւագոյն 10-եակին մէջ Արամ Mp3-ի "Not Alone" երգով: Երգը կը գրաւէ  4-րդ հորիզոնականը՝ կրկնելով Հայաստանի լաւագոյն արդիւնքը, որ սահմանած էր Սիրուշօն Քելէ Քելէ երգով՝ 2008-ին:


=== Ազգային Ընտրութիւն ===
Հայաստանի մէջ մրցոյթը հեռարձակող Հանրային հեռուստաընկերութիւնը առաջին անգամ Եւրոտեսիլի ազգային եզրափակիչը կազմակերպած է 2007-ին: Այս նոյն ձեւաչափը կիրարկուած է նաեւ 2009, 2010 թուականներուն, իսկ 2008, 2011 եւ 2013 թուականներուն դատակազմին եւ հեռուսատդիտողին քուէարկութեամբ ընտրուած է միայն երգը:2006, 2014, 2015 եւ 2016 թուականներուն թէ՛ մասնակիցը, եւ թէ՛ երգը ընտրուած են ներքին քուէարկութեամբ:


=== Երգերու Լեզուն ===
Հայաստան Եւրոտեսիլի մէջ մինչեւ հիմա ներկայացուցած է 10 երգ, որոնցմէ 7-ն ամբողջութեամբ անգլերէնով են, իսկ միւս 3-ը անգլերէն եւ հայերէն:


== Մասնակիցներ ==
     յաղթող
     2-րդ տեղ
     3-րդ տեղ
     վերջին տեղ


== Քուէարկութեան Պատմութիւն ==
Յասմիկ Գրիգորեան

Յասմիկ Գեղամ Գրիգորեան (12 Մայիս 1981(1981-05-12), Վիլնիւս, Խորհրդային Միութիւն), հայ-Լիթուանացի օփերայի երգչուհի: Մարինեան թատրոնի սոփրանօ:


== Կենսագրութիւն եւ ասպարէզ ==
Յասմիկ Գրիգորեան ծնած է 12 Մայիս 1981-ին, Վիլնիւս քաղաքին մէջ, Լիթուանիա: Զաւակն է օփերայի երգիչներ Գեղամ Գրիգորեանի եւ Իրենա Միլքեվիչիութայի: Հինգ տարեկանին սկսած է դաշնակ նուագել, իսկ 17 տարեկանին սկսած է երգել:
1999-ին աւարտած է Լիթուանիոյ թատերական եւ երաժշտական կաճառի ձայնամշակման բաժանմունքը: Նաեւ ուսում ստացած է Նիսի մէջ, Ֆրանսա:
2005-ին հռչակաւոր դարձած է Վիոլեթայի դերերգով՝ «Լա Թրավիաթա» օփերայէն, Վիլնիւսի Օփերային մէջ: Նոյն դերերգով հանդէս եկած է նաեւ Երեւանի եւ Ռիկայի մէջ:
Դերեր ստանձնած է Փեթերսպուրկի Մարինեան թատրոնին մէջ, ինչպէս՝ «Օթելլօ», «Քնացած իշխանուհին», «Լա թրավիաթա», «Գարմէն», «Մատամ Պաթըրֆլայ», «Թուրանտոթ», Տեստեմոնայի, Պրիլեպայի, Վիոլեթայի, Միքայէլլայի, Չիօ Չիօ Սանի եւ Լիուի դերերով:


====== 2006-2015 ստանձնած օփերային դերերը ======
Հանդէս եկած է Լիթուանիոյ պետական համերգային նուագախումբին, լարային քառեակին ու սենեկային նուագախումբին հետ, թէ՛ Լիթուանիոյ եւ թէ արտասահմանի մէջ:
2006-ին մեներգային ելոյթ ունեցած է Լոնտոնի Ուիկմոր Հոլին մէջ, նաեւ Մոսկուայի մեծ թատրոնին մէջ:
2009-2011 ելոյթներ ունեցած է Լիթուանիոյ ազգային օփերային մէջ, 2011-2012ին՝ Կրացի (Աւստրիա) օփերային մէջ:
2012-2013ին Վիլնիւս վերադառնալէ ետք, 2013-2014-ին ելոյթներ ունեցած է Քէօլնի (Գերմանիա) օփերային մէջ:
2014-ին Յուդիթի դերով ելոյթներ ունեցած է Անտվերպենի եւ Կենթի մէջ, ինչպէս եւ տարբեր ներկայացումներ՝ Սենթ Փեթերսպուրկի, Կրացի, Համպուրկի եւ Միւնիխի մէջ: 2015-ին հանդէս եկած է Պերլինի կատակերգական թատրոնին եւ Վիեննայի ու Շուէտի օփերաներու մէջ, հանդէս եկած է Փիոթըր Չայքովսքի «Չարոդեյկայի» եւ Ճիաքոմօ Փուչինիի «Մատամ Պաթըրֆլայի» դերերով:
Յասմիկ Գրիգորեանի երգացանկերը ներառած են ռուսական, իտալական, ֆրանսական, գերմանական եւ չեխական երգեր:


====== 2016-2022 ստանձնած օփերային դերերը ======


== Պարգեւներ, Մրցանակներ ==
Միջազգային օփերայի մրցանակ (առաջադրուած է, անգլ.՝ International Opera Awards )
Լիթուանական «Ոսկեայ խաչ», 2005, 2010
«Տարուան ստեղծագործող», 2010
«Լաւագոյն երիտասարդ երգչուհի», 2016
Մովսէս Խորենացիի շքանշան, 2020


== Տե՛ս Նաեւ ==
Նաթալի Արոյեան


== Արտաքին Յղումներ ==
Գէւորգ Հաճեան, Լիբանանհայ թենոր
Գուրգէն Ալէմշահ

Գուրգէն Միքայէլի Ալեմշահ (22 Մայիս 1907(1907-05-22), Պարտիզակ (Քոճայելի), Բաշիսքելե, Քոճաէլի, Թուրքիա - 14 Դեկտեմբեր 1947(1947-12-14), Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), հայ երաժշտագէտ, խմբավար եւ նուագավար։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1907 թուականին Թուրքիոյ հայկական Պարտիզակ աւանին մէջ։ 1930 թուականին աւարտած է Միլանի երաժշտանոցը։ Այնուհետեւ Փարիզի մէջ երաժշտութիւն դասաւանդած է Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանի բաժանմունքին։ Դաշնամուրի ուսուցիչ ունեցած է փրոֆ. Ձիարտանը։
1933ականներուն, Ժան Վալդոն ծածկանունով, Ալեմշահն ստեղծած է եւրոպական ներշնչանքով բազում գործեր, առաւելաբար՝ երաժշտական զուգերգեր եւ եռեակներ, որոնք ժողովրդականութիւն գտած են:
Կազմակերպած է «Կիլիկիա» երգչախումբը եւ դասաւանդած անոր, ու 1937 թուականին, ժողովուրդներու երաժշտութեան մրցահանդէսին իր «Հայկական հարսանիք» ստեղծագործութեամբ շահած է 2-րդ մրցանակը։ Որոշ ժամանակ ղեկավարած է ՀՕԿ-ի «Ալագեազ» երգչախումբը, իսկ 1939-1947 թուականներուն կազմած ու ղեկավարած է Փարիզի «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը։
իբրեւեւ նուագավար եւ խմբավար հանդէս եկած է Ֆրանսայի, Իտալիոյ եւ ԱՄՆ-ու մէջ սիմֆոնիկ եւ խմբերգային համերգներով։ Կատարած է Կոմիտասի, Սպենդիարեանի, Չուխաճեանի, Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի, Արմէն Տիգրանեանի եւ այլ հեղինակներու ստեղծագործութիւնները։ Մահացած է 1947 թուականին ԱՄՆ-ի Տիթրոյիթ քաղաքին մէջ սրտի կաթուածէ։


== ՍտեղծագործութիւններԵրգեր Բուխարիկ ==
Իմ երգը
Ես սիրեցի
Իմ եարը
Աղուորներուն
Նազերով
Ծաղիկ էի
Իղձ
Սիրելիս
Պճինկօ

Իմ հեռաւոր հայրենիք
Հայաստան
Անուշիկ եար ջան
Մեր պարտէզում
Հունձք
Պլպուլն Աւարայրի

Հայկական ժողովրդական պարեր (ջութակի եւ դաշնամուրի համար)

Արեւելեան գիշերներ (1931)
Հեքիաթ
Երկու պատմուածք հազար ու մէկ գիշերներէն

Աւարայրի պատերազմը (1934).

Վարդավառ (1932)
Ծովինար


== Ձայնագրութիւններ ==
Եղիսաբէթ Փեհլիվանեան - Երգեր դաշնամուրի նուագակցութեամբ
Փոքր Ասիայի հայ կոմպոզիտորները - Երգչախմբային ստեղծագործութիւններ
Կոմիտաս
Աւարայրի պատերազմը


== Գրականութիւն ==
Ցիցիլիա Բրուտեան (1968). Սփիւռքի հայ երաժիշտները. «Հայաստան» հրատարակչութիւն, Երեւան. էջ. 55–60
Արարատ Խրիմեան

Արարատ Վարդանի Խրիմեան (21 Հոկտեմբեր 1951, Ախալցիխէ, Վրացական ԽՍՀ - 13 Սեպտեմբեր, 2012, Համպուրկ, Գերմանիա), ՀՀ քաղաքական եւ պետական գործիչ։


== Կրթութիւն ==
Աւարտած է Ախալցիխէի միջնակարգ դպրոցը։
1969-1974-ին սորված եւ աւարտած է Կ.Մարքսի անուան Երեւանի բազմարուեստական հիմնարկ ելեկտրական հիմնարկը՝ կարտարագէտ-մեքենագիտութեան որակաւորմամբ։


== Աշխատանքային գործունէութիւնը ==
1979-1990-ին աշխատած է ՀԽՍՀ թոխադրամիջոցային նախարարութեան թիւ 3 ինքնաշարժային թոխադրամիջոցային միաւորման որպէս ճարտարագէտ, ապա գլխաւոր ճարտարագէտ, գլխաւոր երկրաչափ։
23 ապրիլ 2004 - Յունիս 2008՝ «Հայկական երկաթուղի» փակ հաւաքական դրամագլուխի ընկերութեան գլխաւոր տնօրէն։
Յուլիս 2008-էն սեպտեմբեր 2012 - «Ռուսական երկաթուղիներ» բաց հաւաքական դրամագլուխի ընկերութեան նախագահի խորհրդական։


== Պետական եւ քաղաքական գործունէութիւնը ==
1991 թ. - ընտրուասծ է Երեւանի Օրջոնիկիձէի շրջանային խորհուրդի գործադիր կոմիտէի նախագահի տեղակալ։
1991 թ. - ընտրուած է Երեւանի Էրեբունիի շրջանային խորհուրդի գործադիր կոմիտէի նախագահի տեղակալ։
1995 թ. - ընտրուած է ՀՀ Ազգային ժողովի առաջին գումարման պատգամաւոր թիւ 19 ընտրատարածքէն: Աժ պաշտպանութեան, ազգային անվտանգութեան եւ ներքին գործերու մշտական հանձնաժողովի անդամ։ «Հանրապետութիւն» խմբակցութեան անդամ։ ՀՀՇ անդամ։
1996 թ. - ընտրուած է Երեւանի Էրեբունիի համայնքի ղեկավար։
2000 թ. - նշանակուած է ՀՀ փոխադրամիջոցային եւ կապի նախարարութեան երկաթուղիի բաժինի պետ։
2000-2002 թթ. - ՀՀ փոխադրամիջոցային եւ կապի նախարարի տեղակալ-երկաթուղիի հարցերով բաժնի պետ։
2002-2004 թթ. - ՀՀ փոխադրամիջոցային եւ կապի նախարարի տեղակալ-«Հայկական երկաթուղի» փակ բաժնետիրական ընկերութեան գլխաւոր տնօրէն։
23 ապրիլ 2004 ՀՀ վարչապետի որոշմամբ կորսնցուցած ՀՀ փոխադրամիջոցային եւ կապի նախարարի տեղակալի պաշտօնը:


== Մասնակցութիւնը մարտական գործողութիւններուն ==
1991 -1994 թթ. մասնակած է Արցախի ազատագրական պայքարին։
1995-2000 թթ. ԵԿՄ Էրեբունիի բաժանմունքի նախագահ։


== Պարգեւներ եւ կոչումներ ==
Մարտական Ծառայութեան մետալ:
«Մայրական երախտագիտութիւն» մետալ։
ՀՀ ՊՆ պատուագիր։
Պատուաւոր երկաթուղայինի նշան։
«Հարաւկովկաեան երկաթուղի» ընկերութեան առաջին անուանական վայրաշարժը կը կրէ «Արարատ Խրիմեան» անուանումը։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած էր, ունէր մէկ դուստր։


== Մահը ==
Վախճանած է 13 սեպտեմբեր 2012-ին Համպուրգի՝ երկարատեւ եւ ծանր հիւանդուփենէն ետք։
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հաջորդականություն
Կաղապար:Էրեբունու թաղապետերը
Կաղապար:Հայկական երկաթուղու ղեկավարները
Սահակեան Դպրոց (Թեհրան)

Թեհրանի Հայոց Ազգային «Իսրայէլ Սահակեան» դպրոց, դպրոց Թեհրանում։
Հիմնադրւել է Իրանի մայրաքաղաքի ժամանակի «Հեշմաթիէ» (ներկայաս՝ «Սարդարապատ») քաղաքամասում։ Դպրոցն հիմնել է թեհրանահայ բարերար հանգուցեալ Ջիբրայէլ Սահակեանը, իր եղբօր հանգուցեալ Իսրայէլ Սահակեանի յիշատակը յաւերժացնելու համար։


== Արտաքին Յղումներ ==
http://www.ktak.am/Spyurk/Iran.pdf ԻՐԱՆԻ ԻՍԼԱՄԱԿԱՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԳՈՐԾՈՂ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹՕՋԱԽՆԵՐԸ
Թեհրանի հայոց թեմի տարածքում անցեալի եւ ներկայի կրթօջախներ
ԻՆՉՈՎ Է ԶԲԱՂՎԱԾ ՀՅԴ-Ն ԻՐԱՆՈՒՄ
Հայաստանի եւ Էսթոնիոյ Ժողովուրդներու Բարեկամութեան Յուշարձան

Հայաստանի եւ Էսթոնիոյ ժողովուրդներու բարեկամութեան յուշարձան, կը գտնուի Էսթոնիոյ Թարթու քաղաքին Ազատութեան այգիին մէջ։ Յուշարձանի հեղինակն է հայ ազգի քանդակագործ Յակոբ Ճիւանեանը։ Յուշարձանը բացուած է 23 Հոկտեմբեր 1978-ին այն ժամանակուան Խաչատուր Աբովեանի անունը կրող փողոցին մէջ։ Խաչատուր Աբովեանի մահուան 130-րդ տարելիցի առիթով Կիւմրիի քաղաքացիները այս յուշարձանը նուիրած են Թարթու քաղաքին։
Բարեկամութեան յուշարձանը կառուցուած է վարդագոյն հրաբխային տուֆով։ Սիւներուն վրայ էսթոներէն, հայերէն եւ ռուսէրէն գրուած է. «Էսթոնացի եւ հայ ժողովուրդներու բարեկամութեան պատուին, որուն հիմքը կանգնած է մեծ լուսաւորիչ Խաչատուր Աբովեանը։ Լենինական - Թարթու, 1978 թ.»։


== Արտաքին յղումներ ==
Հայաստանի եւ Էսթոնիոյ ժողովուրդներու բարեկամութեան յուշարձան Թարթու քաղաքի կայք
Հայաստանի եւ Էսթոնիոյ ժողովուրդներու բարեկամութեան յուշարձան Էսթոնիոյ Մշակոյթի յուշարձաններու ազգային ռեժիսդր
Խաչատուր Աւագեան

Աւագեան Խաչատուր (1825, Կրասնոտար, Ռուսական Կայսրութիւն - 1865, Թիֆլիս, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն), հայ բանաստեղծ, բժիշկ։
Ծնած է Եգաթերինոտար (այժմ՝ Քրասնոտար)։ Աւարտելով Լազարեան ճեմարանը՝ 1841 թուականին, Յունուարին կը մտնէ Դորպատի համալսարան՝ բժշկութիւն ուսանելու, ուրկէ կ՛անցնի՝ Կազանի համալսարան։ Սակայն 1852 թուականին՝ վերադառնալով, կրկին կ'ուսանի Դորպատի մէջ։ Ապա կ՛անցնի Փեթերսպուրկ, ուր 1854 թուականին, բժշկական ակադեմիայի աւարտական քննութիւնը կը յանձնէ։ Իր կեանքի վերջին տարիները Տփխիսի մէջ (Թիֆլիս) կ՛անցնէ եւ կը մեռնի 1862 թուականին, չքաւորութեան մէջ։
Ուսանողութեան օրերէն յայտնի եղած է, իբրեւ՝ օրինակելի հայ, Աւագեանի արտայայտութիւններէն են. «Ապրիլ հայու համար, գործել հայու համար, եւ մեռնիլ հայ մնալով» եւ «Ով որ չգիտէ հայերէն նա հայ չէ եւ չի կարող լինել»։
Աւագեան գրած է երգեր, որոնցմէ՝ «Ուրախասցուք Ուրեմն»ը ուսանողական յայտնի երգերէն մէկու՝ «Gaudeamus igitur»–ի հայացուած տարբերակն է (1849)։ Վերջինիս, «Երգ ուխտի»ի, «Հայոց գինին» երգին եւ այլ երգերու շնորհիւ, ուսանողական տարիներուն, Աւագեան մեծ համբաւ վայելած է։ Աւագեանի երգերը կը բնորոշուին իրենց հայրենասիրութեամբ ու կենսասիրութեամբ։
Սուրբ Յակոբ Եկեղեցի (Արարատ գիւղ)

Սուրբ Յակոբ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Արարատ գիւղի մէջ։ Ընդգրկուած է Արարատի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Կը գտնուի Արարատ գիւղի մեջ։ Կառուցուած է 1866 թուականին Պարսկաստանի Մակու քաղաքէն այստեղ ներգաղթած հայերու նախաձեռնութեամբ։ Բազիլիկ կառոյց է, որ երկու շարք երեքական մոյթերով կը բաժնուի երեք նաւերու։ Կիսաշրջանաձեւ խորանի երկու կողմերուն մէջ ուղղանկիւն աւանդատներ են։ Ձախակողմեան աւանդատան մօտ մկրտութեան աւազանն է։ Խորանի աջ եւ ձախ կողմերուն կամարակապ որմնախորշեր են։ Եկեղեցին ունի երեք մուտք՝ հիւսիսային, արեւմտեան եւ հարաւային։ Կառուցուած է տեղական գորշ տրաուերտին քարով։ Պատերը ներսէն սւաղուած են կրով։
Եկեղեցիին կից զանգակատունը կառուցուած է 1866 թուականին, վերակառուցուած՝ 2008-2010 թթ.՝ հովանավորներ Սամուէլ եւ Ստեփան Վարդանեաններու կողմէն։
Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիվն է Տէր Դաւիթ քահանայ Սահակեանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Հակոբյան Ս. Արարատի մարզ. Պատմական ակնարկ, Երեւան, 2010։
Աշլի Պենսըն

Աշլի Վիքթորիա Պենսըն, (18 Դեկտեմբեր 1989(1989-12-18), Անահեյմ Հիլզ, Անահայմ, Օրինջ շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), ամերիկացի դերասանուհի եւ գեղեցկուհի: Ճանչցուած է իր գլխաւոր դերով «Pretty Little Liars» հեռուստաշարին մէջ, կատարելով Հաննա Մարին կերպարը, եւ գլխաւոր դեր մը ունենալով 2012-ի ժապաւէնին՝ «Spring Breakers»-ին մէջ:


== Կենսագրութիւն ==

Աշլի Վիքթորիա Պենսընը ծնած եւ մեծցած է Քալֆորնիայի մէջ: Զաւակն է Շանըն եւ Ճեֆ Պենսըններուն: Ան ունի 1 տարեկան մեծ քոյր մը, Շէյլին անունով: Աշլի իր փոքր տարիքէն սկսած է հետեւիլ պարի եւ երաժշտութեան դասընթացքներու ու մասնակցած է բազմաթիւ թատրոններու: Ան 5 տարեկանէն սկսած է մաս կազմել ծանոցումներու եւ մի քանի հեռուստաշարներու մէջ :


== Դերեր ==


=== Ժապաւէններ ===


=== Հեռուստաշարեր ===
Սահակ Արք․ Այվազեան

Սահակ Արք. Այվազեան, (14 Դեկտեմբեր 1929, Ֆամակուսթա - 29 Նոյեմբեր 2003, Սելանիկ), աւազանի անունով՝ Յակոբ Այվազեան․ հոգեւորական, կրթական մշակ։  Յունաստանի Հայոց Թեմի 45 տարիներու Առաջնորդ Սահակ Արքեպիսկոպոս Այվազեան (նկարը՝ )։


== Կրթութիւն ==
Նախակրթութեան առաջին 5 տարիները կը բոլորէ յունական վարժարանի մէջ, ու 4 տարի ալ կը յաճախէ Նիկոսիոյ Մելիքեան-Ուզունեան հայկական նախակրթարանը (արեւելահայերէն)։ Երեք տարի կ՛աշակերտէ Մելքոնեան երկրորդական վարժարանը։ 
1947-ին, կուսակրօն եկեղեցական դառնալու համար, 18-ամեայ Յակոբ Այվազեան կ՛անցնի [1]Անթիլիասի Դպրեվանքը։ Դպրեվանքի Ժառանգաւորացի եւ Ընծայարանի բաժինները յաջողութեամբ աւարտելէ ետք, 1953-ին աբեղայ կը ձեռնադրուի՝ կոչուելով Տէր Սահակ, ի յիշատակ Կիլիկեան Աթոռի տարագրութեան օրերու Կաթողիկոս Սահակ Բ. Կաթողիկոս Խապայեան ի։


== Եկեղեցական գործունէութիւն ==
Սահակ աբեղայ երաժշտական ձիրքն ու հետաքրքրութիւնները զարգացնելու համար, հինգ տարի կը հետեւի Պէյրութի (Լիբանան) Պետական Երաժշտանոցի դասընթացքներուն։ Միաժամանակ, Մ․ Տ․ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանին մէջ կը վարէ դպրապետի եւ ուսուցիչի պաշտօնները ու կրօնի դասեր կ՛աւանդէ «Վահան Թէքէեան» եւ Ազգային «Սուրբ Նշան» վարժարաններուն մէջ։
Կը նշանակուի վարիչ տնօրէն Կիլիկեան Աթոռի Կիրակնօրեայ վարժարաններուն։ Անոր կը վստահուի երաժշտական ղեկավարութիւնը Կաթողիկոսութեան երկսեռ երգչախումբին, որուն անդամներուն թիւը՝ հարիւրի կը բարձրանայ շնորհիւ իր ջանքերուն։ 1956-ին նորընտիր Զարեհ Ա. Կաթողիկոսի օծման արարողութեան, անոր ղեկավարած այդ երգչախումբը իր մասնակցութիւնը կը բերէ քառաձայն Պատարագի երգեցողութեամբ։
1957-ին, Կիպրոսի մէջ, կը ստանայ վարդապետական իր տիտղոսը։ Նոյն տարին Աթէնք կու գայ ծանօթանալու համար բիւզանդական երաժշտութեան եւ վեցամսեայ պատրաստութենէ ետք, կը մասնակցի Աթէնքի Ազգային երաժշտանոցի ամավերջի քննութիւններուն եւ յաջողութեամբ կ՛աւարտէ բարձրագոյն դասարանը։
6 Ապրիլ 1958-ին Սահակ Վարդապետ Յունաստանի թեմական Պատգամաւորական Ժողովին կողմէ կ՛ընտրուի յունահայոց թեմակալ առաջնորդ։ Վեցամսեայ պաշտօնավարութենէ ետք, Անթիլիաս կը մեկնի ու 2 Նոյեմբեր 1958-ին, Զարեհ Ա. Կաթողիկոսին կողմէ Եպիսկոպոս կը ձեռնադրուի եւ կը վերադառնայ իր պաշտօնատեղը։
Հմուտ յունագէտ, 1958-1962 թ․ին Սահակ Սրբազան կ՛ուսանի ու կ՛աւարտէ Աթէնքի համալսարանի աստուածաբանութեան ճիւղը։ 1964-ին, Խորէն Ա․ Կաթողիկոսը անոր կը շնորհէ Արքութեան տիտղոսը։
29 Նոյեմբեր 2003-ին, Թեսաղոնիկէի (Սելանիկ) մէջ, տեղւոյն Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հիմնադրութեան 100 ամեակին նուիրուած հանդիսաշուք տօնակատարութեան ընթացքին, օրուան իր պատգամը կը փոխանցելէ վայրկեաններ ետք, յանկարծամահ՝ ան հոգին կ՛աւանդէ։


== Վերջաբան ==
Յունաստանի Հայոց Թեմի 45 տարիներու Առաջնորդ Սահակ Արքեպիսկոպոս Այվազեանը, Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ արժէքաւոր ու արժանաւոր նուիրեալներէն եղաւ։ Օժտուած էր բանաստեղծական ու հռետորական շունչով եւ երաժշտական ձիրքով։ Աւելիով արժեցուց իր բարձր հանգամանքը։
Կորովի, առաքինի եւ համեստ, կիրթ ու բարեսէր․ այդպէս անխոնջ, անբասիր վարկով գործեց մօտ կէս դար։ Սիրուեցաւ ու յարգուեցաւ բոլորէն․ իր հօտէն, գործակիցներէն ու մանաւանդ հայ եւ օտար հոգեւորական եւ պետական մարմիններէն։


== Տես նաեւ ==
Մ․Տ․ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն


== Աղբիւրներ ==
Ամէնուն տարեգիրքը 1960, 1967-68 Կարօ Գէորգեան
Կարօ Մինասեանի արխիւ
«Ազատ Օր» օրաթերթ, 30 Նոյ․,2015


== Արտաքին յղումներ ==
Սելանիկ յուն․՝ {{{1}}}
Ֆամակուսթա յուն․՝ {{{1}}}
Զարեհ Ա. Կաթողիկոս