armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Յունական Յեղափոխութիւն

Յունական Յեղափոխութիւնը (1821) Յույներուն զինուած ապստամբութիւնն էր օսմանեան կայսրութեան դէմ, միակ նպատակով աւերել օսմանեան գերիշխանութիւնը եւ ստեղծել ազատ ազքային պետութիւն:
Յունական ազքային զինուորական շարժումի սկիզբը կը կատարուի հասուն նորայունական լուսաւորութեան ժամանակ (մոտ 1800): Այդ շրջանին, դաստիարակութեան տարածութեան հետեւեցաւ ազնուագոյն մասը Յունական ազգի գոյութեան քաղափարի տարածութիւնը որ կը կապուեր հին Յունաստանի հետ եւ արժանի էր զատ քաղաքականութեան գոյութիւն ունենալ: Մէկ հատ կազմակերպութիւն որ ստեղծուեցաւ աս գաղափարախօսական եւ քաղաքական կլիմայի մեջ բարեկամական ընկերութիւնն էր, որ հաստատուեցաւ 1814-ին Օտէսային մեջ 3 յույն վաճառականներու կողմէ պատրաստելու Յունական Յեղափոխութեան նպատակով: Սկիզբը ընկէրականնէրը բաւական յաջողութիւն չ՛ունեցան, բայց ցցնելով որ ցարական Ռուսաստանի հոգատարութիւնը ունին, կրցան ծովային վաճարականութեան տագնապի միջոցաւ, 1815-էն հետոյ, իրենց կողմը քաշել աւանդական Յունաուղափառ մարդոց:
Ընկերութեան գլխաւորը, Ալէքսանտրոս Իբսիլատիս, յարձակեցաւ Փետրուար 1821-ին Մօլտովլախիաի վրայ, մինչ յաջորդ ամիս ընկէրականնէրը ստեղծեցին յեղափոխական վառարաններ Մակեդոնիաէն մինչեւ Կրետէ: Յեղափոխականները աքսորուեցան Պոլիսի պատրիարքութեան ատեանէն, բայց օսմանեան իշխանութիւնը սկսաւ անմեղ քակաքացիներ եւ նշանաւոր մարդոց սպանել, նաեւ անոնց մեջ պատրիարք Ղրիղորիոս հինգերորդը: Գլխաւորին ռազմական գործողութիւնքը ձախողեցաւ եւ կարճ ժամանակի անթացքի մը մեջ օսմանեան զօրքերը աւերեցին գրեթէ բոլոր յեղափոխական վառարանները որ կը գտնուէին արեւմտեան Յունաստան, բայց յեղափոխականները կրցան գրաւել Բէլոբոնիսոն, կեդրոնական Յունաստան եւ շատ Եգէական կղզիներ:
Լիլիան Թրաշէր

Լիլիան Թրաշէր (27 Սեպտեմբեր 1887(1887-09-27), Ջեքսոնվիլ, Ֆլորիտա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 17 Դեկտեմբեր 1961(1961-12-17), Ասյուտ, Եգիպտոս), եգիպտացի յիսունական միսիոներուհի, այդ երկրին մէջ առաջին մանկատան հիմնադիր: Լիլիան Թրաշէրը 20-րդ դարու ամենայայտնի միսիոներներէն մէկն է: Անոր անունը ներառուած է Եպիսկոպոսեան եկեղեցու սուրբերու օրացոյցին մէջ:


== Գիրքեր եւ հրատարակութիւններ ==
Trasher, Lillian A work of faith and labor of love. — Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1943. — 31 p. — (from a series of letters written by Lillian Trasher to friends of the orphanage).
Trasher, Lillian Mrs. Fredrick Reed: The Sad Lady, And How She Found Happiness. — S.N., 1949. — 20 p.
Trasher, Lillian Princess Laureena and the Wood-Cutters daughter. — Cairo, Egypt: N.M.P.
Trasher, Lillian Fables for young and old. — Cairo, Egypt: N.M.P., 194?.Trasher, Lillian Fables for young and old. — Portland, OR: Lilian Trasher Book, 1956. — 107 p.Trasher, Lillian Letters from Lilian. — Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1983. — 126 p.Trasher, Lillian Letters from Lilian. — special 100 year ed. — Springfield, MO: Assemblies of God World Missions, 2011. — 123 p.


== Գրականութիւն ==
Beatty, Jerome. "Nile Mother." American Magazine (June 1939): 55-56, 180.
Brock, Raymond T. "Mama Lillian and Her Children," Pentecostal Evangel, 11 Feb. 1962, 16
Christian History Institute (2002). "March 27, 1919 • British Compelled "Mother of the Nile" to Leave Egypt". Retrieved Apr. 10, 2005.
Conn, Charles W. Like A Mighty Army:  A History of the Church of God, 1886-1976. Cleveland, TN: Pathway Press, 1977. pp. 146,181, 268, 285, 322.
Crouch, Philip. "Why They Called Her the Greatest Woman in Egypt." Assemblies of God Heritage 4:4 (Winter 1984-85): 7-8.
Hassan, Fayza (2000). "Liberty Blues". Retrieved Apr. 10, 2005.
Howell, Beth Prim. Lady on a Donkey. New York: E. P. Dutton, 1960.
McGee, Gary B. "Trasher, Lillian Hunt." In Biographical Dictionary of Christian Missions. Gerald H. Anderson, ed. Grand Rapids, MI: William B. Eerdmans, 1998. pp. 677–678.
Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements, ed. by Stanley M. Burgess, Gary B. McGee, and Patrick H. Alexander. Grand Rapids, MI: Zondervan, 1988. pp. 852–853.
Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In The New International Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements. Stanley M. Burgess and Eduard M. van der Maas, eds. Rev. and expanded ed. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2002. p. 1153.
Sumrall, Lester F. Lillian Trasher, the Nile Mother. Springfield, MO: Gospel Publishing House, 1951.
Trasher, Lillian Hunt. Letters from Lillian. Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1983.


== Արտաքին յղումներ ==
Ասյուտի մէջ Լիլիան Թրաշէրի անուան մանկատան կայք (անգլերէն)(արաբ.)
Վաւերագրական ֆիլմ «Нильская мама» (անգլերէն) (Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1955)
Լիլիան Թրաշէրի հետ հարցազրոյցի տեսանիւթ (անգլերէն) (1955)
Վահան Զատիկեան

Վահան Զատիկեան (22 Հոկտեմբեր 1956(1956-10-22), Ախալքալաք, Վրացական Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն - 8 Հոկտեմբեր 1999(1999-10-08), Երեւան, Հայաստան), հայ քաղաքական գործիչ, ըմբշամարտի մարզիչ։ Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր մարզիչ (1995)։ Ղարաբաղեան ազատագրական շարժման մասնակից։ «Մալաթիա» կամաւորական ջոկատի հիմնադիր-հրամանատար։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Ախալքալաքի շրջանի Լոմատուրցխ գիւղը: 1970-ին, երբ ան տակաւին 14 տարեկան էր, ընտանիքով տեղափոխուած է Երեւան: 1973-ին աւարտած է Երեւանի թիւ 90 միջնակարգ դպրոցը, ապա` Երեւանի ֆիզկուլտուրայի (մարմնամարզական), ժողովրդական տնտեսութեան հիմնարկները: 


== Մարզական եւ ռազմական գործունէութիւն ==
Ծառայած է խորհրդային բանակին մէջ: 1989-1991 թուակններուն եղած է «Մալաթիա» երկրապահ կամաւորական ջոկատի հրամանատար: Վահանենց տանը յարգի էին գիրն ու գրականութիւնը: 
Վահան ութ տարի մարզուած է «Սպարտակ» ակումբին մէջ: Եղած է ազատ ոճի ըմբշամարտիկ ու մասնակցած է բազմաթիւ մրցումներու՝ արժանանալով պարգեւներու: Ապա դարձած է մարզիչ: Անոր մարզած մարզիկները միացած են «Մալաթիա» ջոկատին եւ անցած՝ Արցախ:
Ան իր ջոկատով հերոսական մարտեր մղած է՝ Մաճկալաշէնի, Կոռնիձորի, Երասխաւանի, Աղտամի, Գետաշէնի, Մարտունաշէնի, Նոյեմբերեանի եւ Իջեւանի համար:
Ռազմական տաղանդին շնորհիւ Գետաշէնի եւ Շահումեանի հայ բնակչութեան դէմ Ազրպէյճանի խորհրդային ղեկավարներու կանխամտածուած «Օղակ» գործողութենէն գետաշէնցիները մեծ դժուարութեամբ, առանց զոհեր տալու տեղափոխուեցան:
1991-ին Զատիկեան ընտրուած է Շահումեանի գործադիր կոմիտէի նախագահ: Սակայն ան մարտնչած է երկու ճակատով՝ թիկունքէն աջակցած է «Մալաթիա» ջոկատի մարտական գործողութիւններուն՝ հայթայթելով զէնք ու զինամթերք, միւս կողմէն աշխատած է շրջանը դուրս բերել ծանր ճգնաժամէն: 
Վահան Զատիկեան մահացած է 1999-ին։ Հերոսին աճիւնը ամփոփուած է Եռաբլուր:
Թաթիանա Մասլանի

Թաթիանա Կապրիէլ Մասլանի (անգլերէն՝ Tatiana Gabriele Maslany, ծնած 22 Սեպտեմբեր, 1985, Ռէճինա, Սասքուաչեան, Քանատա) Քանատացի դերասանուհի մըն է: Ան եղած է գլխաւոր դերը հետեւեալ հեռուստաշարներուն մէջ՝ The Nativity, Being Erica, Heartland, եւ Orphan Black: 2013-ին՝ ան շահեցաւ ACTRA մրցանակը իր Picture Day ֆիլմի Քլէր դերին համար, ինչպէս նաեւ Phillip Borsos մրցանակը իր դերասանական մասնագիտութեան համար Cas & Dylan ֆիլմին մէջ։ Ուրիշ ճանչցուած ֆիլմեր որոնց մէջ Մասլանին գլխաւոր դեր ունի հետեւեալներն են՝ Diary of the Dead եւ Eastern Promises (որուն մէջ նաեւ ան ընթերցումը կը կատարէ ֆիլմին):
2013-ի Մարտէն ի վեր, Մասլանին գլխաւոր դերն էր Քանատական երեւակայական եւ զգայացունց Orphan Black հեռուստաշարին մէջ։ Ան քննադատներու կողմէ հարստօրէն գովուած է եւ շահած է 2 հատ Critics' Choice Television Award մրցանակներ, TCA Award մրցանակը, եւ Canadian Screen Awards մրցանակներէն մէկը, ինչպէս նաեւ ան պաշտօնակարգուած էր հետեւեալ մրցանակները ստանալու՝ Emmy, Golden Globe եւ SAG մրցանակներուն:


== Տե՛ս նաեւ ==
Ոսկէ Երկրագունդ
Ասպարէզ

Ասպարէզը մարդու մը անձնական ուսումի, աշխատանքի եւ ուրիշ կեանքի երեւոյթներու ճանապարհն է: «Ասպարէզ» բառը կը գործածուի տարբեր իմաստներով եւ այս պատճառով ունի տարբեր սահմանումներ:


== Սահմանում եւ ածանցաբանութիւն ==
Ասպարէզը Օքսֆըրտ Անգլերէն բառարանին մէջ, բացատրուած է որպէս «մարդու մը յառաջդիմութիւնը կեանքին ընթացքին:» Այս բացատրութեան մէջ կը հասկնանք թէ, ասպարէզը կը վերաբերի մարդու մը կեանքի տարբեր ընթացքներուն եւ անոնց կատարած փոփոխութիւններուն, օրինակ՝ դպրոցը եւ ետքը գործն ու աշխատանքը: Ասպարէզ ըսելով նաեւ կը հասկնանք այդ գործը կամ պաշտօնը որ անձ մը կը ստանցնէ ու անոնք կը պարտադրեն ճշգրիտ ուսում եւ յատուկ դասընթացքներ: Եւ այս մէկը կը համարուի մարդու մը կեանքի աշխատանքը: Այսպիսով, ասպարէզը շարք մը աշխատանքներ են, օրինակ՝ «ասպարէզ դասաւանդութեան մէջ:» կամ «ասպարէզ առեւտուրի մէջ:»:


== Պատմական փոփոխութիւններ ասպարէզներու մէջ ==
20-րդ դարու վերջաւորութեան, պաշտօններու ու զբաղումներու մէջ մեծ տագնապ մը սկսաւ, որովհետեւ յառաջդիմած ուսումը միայն ուսանած մարդոց առիթը կ'ուտար լաւ գործերու եւ պաշտօններու: Ու այս պատճառով, ասպարէզի մասնագէտներ ունեցանք որպէսզի ուսանող սերունդին օգնեն իրենց ասպարէզի որոշումներուն մէջ:


== Ասպարէզի ղեկավարութիւն ==
Ասպարէզի ղեկավարութեան կարողութիւնը բացատրուած է խաժատիպ օրինակով (Միացեալ նահանգներու, Գանատայի, Աւսրտալիոյ, Սքոթլանտի եւ Անգլիոյ մէջ), այդ կը պարունակէ ունենալ տարբեր կարողութիւններ, օրինակ ասպարէզ մը համացանցի աշխատանքին մէջ:
Ասպարէզի ղեկավարութիւն ունենալու համար, պէտք է անձը որոնէ աշխատանքի զետեղման սպասարկութեան մասին, աւարտէ իր ասպարէզի կարեւոր ուսումը եւ վերջապէս կատարէ փոփոխութիւններ:


=== Ասպարէզի որոշում ===
Երբ անձը ասպարէզ մը կը որոշէ, պէտք է նկատի առնէ իր բնական տաղանդը, աշխատած կերպը, ընկերական մթնոլորտը, կեանքի եւ գործի հաւասարակշռութիւնը, հանգստութիւնը, ճնշումը եւ վերջապէս նիւթական յաջողութիւնը: Իսկ եթէ ասպարէզ որոշելը շատ դժուար կը թուի, աւելի դիւիրինը այն է որ ընտրել այդ ճամբան որ ամենաճիշդը կը թուի:
Մի քանի մարդիկ կը դիմեն ասպարէզի մասնագէտներու ու խորհրդատուներու, խնդրելով անոնց օգնութիւնը իրենց որոշումներուն մէջ: Ինչպէս նաեւ կ'ըսուի թէ եթէ անձ մը, դպրոցին կողքին, մէկ տարի եւս դասընթացքի հետեւի եւ բարելաւէ իր ուսումը կ'ունենայ 17.8% աւելի լաւ ամսական: 2010 թուականին, Միացեալ նահանգներուն մէջ յայտարարուեցաւ թէ 90%-ը Ամերիկացի աշախատողներուն ունին միայն երկրորդական ուսումի վկայական, 64%-ը համալսարան յաճախած են իսկ 34%-ը ունին համալսարանի վկայական:
Ամենամեծ դժուարութիւններ էն մէկը այնէ որ մարդիկ կարող չեն իրենց ուսումի նիւթական պէտքերը ապահովել եւ այս պատճառով ապագային կը մնան անգործ:
Մելանի Ռընէ

Մելանի Ռընէ (1 Սեպտեմբեր 1990(1990-09-01), Ժընեւ, Զուիցերիա), մաւրիտական ծագումով զուիցերիացի երգահան, երգչուհի է, որ ներկայացուցած է Զուիցերիան Եւրոտեսիլի 2015 երգի մրցոյթին իր "Time to Shine" (Շողալու ժամանակն է) երգով:


== Կենսագրութիւն ==
Մելանի Ղենէ, ծնած է 1 Սեպտեմբեր 1990-ին Զուիցերիոյ Ժընեւ քաղաքին մէջ երաժիշտներու ընտանիքի մէջ: Դեռ վաղ հասակէն ան երաժշտական հակում ունէր եւ 7 տարեկանէն սկսկեալ սկսած է իր առաջին երաժշտական քայլերը առնելու՝ հանդէս գալով տարբեր ծրագիրներու մէջ։ 9 տարեկանէն ան արդէն դաշնամուրի նուագածութեամբ իր առաջին երգերը կ՛երգէր։
2003-2009-ններու ընթացքին, Մելանի կը սորվի Զուիցերիոյ նյոն քաղաքի երաժշտական դպրոցներէն մէկուն մէջ։ Երիտասարդ արուեստագէտը հոս կը սորվի երգահանութիւն, բեմականացում եւ այլն։ Կը մասնակցի երգի, պարի, դաշնամուրի, թատերական դասերու։ Ան նաեւ կը մասնակցի ֆրանսացի յայտնի երգահան, Քլաուդ Լեմեսլի դասաւանդած դասերուն։
2008-ին, Մելանի Ռումինիոյ Պրասով քաղաքին մէջ կը մասնակցի միջազգային "le Cerf d’Or" (Ոսկէ եղնիկ) փառատօնին: Նոյն տարին ան հրաւէր կը ստանայ փառատօնի 40-րդ ամեակին մասնակցելու համար։ Փետրուար 2009-ին, Էլիան Տամպղէի հետ միասին, երգչուհին կը մասնակցի "Y’a pas l’feu au lac" (Լճին մէջ հրդեհ չկայ) միջազգային մրցոյթին, ուր կը ներկայացնէ Շառլ Ազնաւուրի հեղինակաւոր երգերը։ Մայիս 2009-ին, Մելանի կը ներակայցանէ Զուիցերիացի հեղինակաւոր "Ճորճ Կրեկորի" միջազգային փառատօնին եւ առաջին դիրքը կը գրաւէ իր "Il chante aves les anges" (Ան հրեշտակներու հետ կ՛երգէ) երգով։ Այս նոյն երգով, ան մայիս 2010-ին ռումանական հեռուստաալիքի կողմէն կը հիւրընկալուի։
Սեպտեմբեր 2010-ի, ան կ՛ուղղուի Անգլիա եւ իր ուսումը կը շարունակէ հանրաճանաչ ACM (Ժամանակակից երգի ակադեմիա)-ի մէջ, հոս ան կը բարելաւէ իր բեմական կեցուածքը, երաժշտական գեղարուեստական գործունէութիւնը եւ ճաշակը։ Ուսման ընթացքին ան կը հիմնէ իր սեփական խումբը (French Konnection, որ հետագային կը վերանուանուի իբրեւ The Motherfunkers եւ համատեղ հանդէս կու գան տարբեր ակումբներու մէջ։
2012-ին ան կը շարունակէ իր ուսումը անգլիական այլ հանրաճանաչ BIMM (Ժամանակակից երգի Պրինկթոնի) համալսարանին մէջ։ Իր ոգեւորուածութեան եւ տաղանդի շնորհիւ, ան կը դառնայ Project Lumière խումբի անդամ։ Մելանի իր ուսման ընթացքին նաեւ կ՛աշխատի շարք մը այլ խումբերու հետ՝ հանդէս գալով եւ՛ որպէս առուակ-ձայներգիչ, եւ՛ որպէս մեներգչուհի։
2015-ին, ան կը մասնակցի Եւրոտեսիլի 2015 երգի մրցոյթի զուիցերիական նախընտրական փուլին։ 31 յունուար-ին, ան որպէս յաղթող կը յայտարարուի եւ իրաւունք կը ստանայ Զուիցերիան ներկայացնելու Վիեննայի մէջ կայանալիք Եւրոտեսիլի 2015 երգի մրցոյթին իր "Time to Shine" (Շողալու ժամանակն է) երգով։
Էտկար Խոճիկեան

Էտկար Էտուար Խոջիկեան (23 Սեպտեմբեր, 1923, Երեւան - 17 Սեպտեմբեր, 2010, Մոսկուա), խորհրդային հայ բեմադրիչ։ Խորհրդային հայ գրող Էտուար Խոճիկեանի որդին է (1900-1961)։


== Կենսագրութիւն ==
Էտկար Խոճիկեանը ծնած է 1923 թուականին Երեւանի մէջ։ Կը սորուի Երեւանի բժշկական ինստիտուտին մէջ եւ Երեւանի Պետական Համալսարանի բանասիրական բաժնին մէջ։ 1949 թուականին ՎԳԻԿ-ի դերասանական ֆակուլտետը՝ Յուլի Ռայզմանի արհեստանոցը։ Կ'աշխատի Մոսֆիլմին մէջ որպէս բեմադրիչ։


== Ֆիլմագրութիւն ==


=== Բեմադրիչ ===


=== Դերերը կինոյի մէջ ===
Սեպագիր

Սեպագիրը ամէնէն հին հնչիւնական գիրն է։ Սեպագիր կը կոչուի, որովհետեւ կը գրուէ կաւի սալիկի վրայ սեպաձեւ նշաններ ընելու միջոցով։ 


== Պատմութիւն ==
Գոյութիւն ունին 3 տեսակի սեպագիրեր՝ վանկագիրեր, գաղափարներ եւ որոշիչներ, որոնք ցոյց կու տան այդ սեպագիրին իմաստը։ Սեպագիրերը կարդալով կարելի է սորվիլ, թէ անոնք ինչպէս արտասանուած են այն լեզուով, որմով գրուած են։
Սկիզբը ուրարտացիները կը գրէին եւ կը կարդային իրենց թշնամիին լեզուով Ասորերէն, ապա երբ Իշպուինի եւ Մենուա կ'որոշեն ստեղծել նոր լեզու մը, որ ըլլայ Ուրարտերէն իսկ իրենց գիրը կը կոչեն սեպագիր։
Սեպագիրը ստեղծուած է շումերներու կողմէ, 5000 տարի առաջ։ Շումեր ազգը, որ այժմ վերացած է, կ'ապրէր Եփրատ եւ Տիգրիս գետերու միջեւ ինկած տարածութեան մէջ, որ կոչուած էր Միջագետք։ Սեպագիր կը կոչուէր, որովհետեւ հին ատեն մարդիկ կը գրէին սեպերով[մեխերով] քարի վրայ, նաեւ՝ կը վերցնէին կաւէ սալիկ մը եւ բամբուկի ծայրամասով արագ կը գրէին վրան եւ կաւը կը ձգէին, որ չորնար։
Հետագային սեպագիրը տարածուած է այլ երկիրներու մէջ։ Սեպագիր արձանագրութիւններ կ'ըլլային տարբեր լեզուներով՝ աքքադերէն, խեթերէն եւ այլն։ Մեզմէ 4200 տարի առաջ Էբլա կոչուող երկրին մէջ, որ ներկայիս Սուրիոյի տարածութեան մէջ կը համարուի, գրուած են արձանագրութիւններ, որոնց մէջ յիշատակուած է հայ ժողովուրդը՝ հայա անունով։ :
Զաքըրի Թէյլըր

Զաքըրի Թէյլըր (24 Նոյեմբեր 1784(1784-11-24)[…], Barboursville, Օրինջ քաունթի, Վերճինիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 9 Յուլիս 1850(1850-07-09)[…], Սպիտակ Տուն, Ուաշինկթըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու 12րդ նախագահը 1849-էն 1850: Անդամ էր Ուիկ (Whig) քաղաքական կուսակցութեան: Ծառայած էր Միացեալ Նահանգներու Բանակին մէջ եւ պարգեւատրուած իբր ազգային հերոս իր յաղթանակներէն ետք Մեքսիքական–Ամերիկեան Պատերազմի ընթացքին: Կը մահանայ 9 Յուլիս 1850-ին երբ դեռ պաշտօնի վրայ էր իբր ԱՄՆ-ի նախագահ: Իր մահէն ետք փոխարինուեցաւ փոխ նախագահ Միլըրտ Ֆիլմորով (անգլերէն՝ Millard Fillmore) որ ստանձնեց ԱՄՆ նախագահի պաշտօնը:
Գիւղի կոմունիստ

«Գիւղի Կոմունիստ», խորհրդային շրջանի հայկական ամսագիր։ Հանդիսացած է ՀԿ(բ)Կ ԿԿ-ի եւ Երեւանի քաղաքային կոմիտէի օրգանը։ Հրատարակուած է 1929— 1930 -ին, Երեւանի մէջ։ Խմբագիրները՝ Մ․ Չոլախեան, Ե․ Չուբար։
Ըստ խորհրդային պաշտօնական տեղեկատուութեան լուսաբանած է կուսակցութեան քաղաքականութիւնը կոլեկտիւացման շրջանին, պայքարած է աջ օպորտունիզմի դէմ եւ հետեւած քննադատութեան ու ինքնաքննադատութեան ծաւալման գիւղական կուսկազմակերպութիւններուն մէջ, ինչպէս նաեւ անդրադարձած է Երեւանի կոմերիտական կազմակերպութիւններու աշխատանքներուն, տպագրած է գիտաաթեիստական յօդուածներ, տեղեկութիւններ միջազգային քաղաքական իրադրութենէն։
«Գիւղի կոմունիստի»-ի բաժիններն էին՝ «Կուսակցական կեանք», «Խորհրդային շինարարութիւն», «Կոլեկտիւացման ճակատում», «Աշխատանքը բատրակների մէջ», «Կոոպերացման ճակատում», «Աշխատանքը գեղջկուհիների մէջ», «Կուլտուրական ճակատում», «Ինչ կարդալ» (քաղաքական եւ գիւղատնտեսական ընթացիկ գրականութենէն)։
Միկինեան պալատի ամֆորէա (αμφορέας) ութոտանիի պատկերացումով (Աթէնքի Հնագիտական Թանգարան 6725)

Միկինեան պալատի ամֆորէա (αμφορέας) ութոտանիի պատկերացումով (Աթէնքի Հնագիտական Թանգարան 6725)․ Միկինեան պալատի թակոյկը ութոտնանիի պատկերացումով (Ք․Ա․ 15-րդ դար) կը գտնուի Աթէնքի Հնագիտական Թանգարանը․ թիւ 6725։ Յայտնաբերուած է Փրոսիմնա հնավայրի միկինեան գերեզմանատան երկրորդ դամբանին մէջ (Արղոս քաղաքին մօտ, Պելոպոնես)։


== Նկարագրութիւն ==
Երեք բռնակներով թակոյկ մըն է եւ դասուած է իբրեւ Պալատի ամֆորէա։  Թակոյկը կամ ամֆորէան, յունական մայրցամաք եկած է Ք․Ա․ 1600-1550 եւ Մինոասեան պալատի ամֆորայի ազդեցութիւններ կը կրէ։  Զարդարանքը ծովու նիւթ ունի․ կը պատկերացնէ ժայռեր, ջրիմուռ եւ երեք մեծ ութոտանիներ, որոնց երկար բողկուկները ամբողջ անօթը կը փաթաթեն։  


== Տե՛ս նաեւ ==
Միկինեան քաղաքակրթութիւն
Մինոասեան քաղաքակրթութիւն
6 Փետրուար

6 Փետրուար, տարուան 37-րդ  (նահանջ տարիներուն 38-րդ) օրն է։

 5 Փետրուար  6 Փետրուար  7 Փետրուար 


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
1889,  Գրիգոր Զամպաքճեան, հայ հանգանակիչ, արուեստաբան (մահ.՝  1962)։


== Մահեր ==
1988, Բենիամին Նուրիկեան, ամերիկահայ արձակագիր (ծն․ 1894)։
2003, Լեւոն Հախվերդեան, գրականագէտ, թատերագէտ, եւ թարգմանիչ (մահ․ 1924)։
1995, Ռաֆայէլ Աւետիսի Իշխանեան, լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, Բանասիրական գիտութիւններու տոքթոր (1973), մասնագէտ (1978), Հայաստանի գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր (ծն.՝ 1922)։
1994, Օրորա Արշալոյս Մարտիկանեան, ամերիկահայ գրագէտ, դերասանուհի եւ Հայկական Ցեղասպանութենէ վերապրող (մահ.՝ 1901)։


== Տօներ ==
8 Ապրիլ

8 Ապրիլ, տարուայ 98-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 99-րդ) օրն է

Տարուայ աւարտին կը մնայ 267 օր 7 Ապրիլ  8 Ապրիլ  9 Ապրիլ 


== Դէպքեր ==
1730, Նիւ Եորքին մէջ կը հիմնադրուէ առաջին սինակոկը
1820, Միլոս կղզիին վրայ կը յայտնաբերուէ Ափրոդիտէի մարմարեայ արձանը
1961, Պարսից ծոցին մէջ MV Dara նաւի  վրայի պայթիւնէն կը զոհուէ 238 մարդ
1970, իսրայէլական ռմբակոծութենէ կը սպաննուէ Եգիպտոսին մէջ աւերած դպրոցի 46 երեխայ
1992, Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գիւղին մէջ տեղակայուած ռազմական պահեստի հրդեհի պատճառաւ կը տարհանուի 300 հազար մարդ
2005, չորս միլիոնէն աւելի մարդ կը մասնակցի Յովհաննէս Պաւղոս Բ. պապի յուղարկաւորութեանը


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
1880, Գաբրիէլ եպս. Այվազովսկի (ծն.1812) եկեղեցական եւ հասարակական գործիչ, բանասէր-պատմաբան
1909, Հելենա Մոզեյեւսքա (Helena Modrzejewska, ծն.1840) լեհ դերասանուհի
1873, Փապլօ Փիքասօ (Pablo Picasso, ծն.1881) սպանացի նկարիչ
2013, Մարկրիթ Հիլտա Թաչըր (անգլերէն՝ Margaret Hilda Thatcher, ծն.1925) քաղաքական գործիչ
 1979÷90 թուականներուն Միացեալ Թագաւորութեան առաջին կին վարչապետը եղած է


== Տօներ ==
Գնչուներու միջազգային օր
Կաղապար:Country data Իսրայել Հրեաներ՝ Պիրքաթ Հաչամա (Արեւի օրհնումը), կը նշուի 28 տարին մեկ, վերջինը եղած է 2009-ին յաջորդը պիտի ըլլայ 2037-ին
Կաղապար:Country data Ճապոնիա Ճափոն՝ Պուտտայի ծննդեան օր կամ Հանայ Մացուրի (Ծաղիկներու տօն)Գեշոների միջազգային օր


== Արտաքին յղումներ ==
BBC: On This Day
[1] (անգլերէն)
Արտեր կղզի

Արտեր կամ Առտէր կղզի, Վանայ լիճի կամ Բզնունեաց ծովու չորրորդ կղզին է, կը գտնուի Նարեկ գիւղի դիմաց, Ախթամար կղզիին մօտ:


== Պատմութիւն ==
Կղզին «Արտեր» կոչուած է, որովհետեւ Ախթամարին ենթակայ արտեր ունեցած է: Իսկ «Առտէր» կոչումը կու գայ Հայկական աւանդութենէն, որուն համաձայն Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի երբ լերան վրայ գտնուող իր ճգնարանին մէջ կ'աղօթէր, անոյշ ձայն մը կը լսէ: Ան աչքերը դէպի ծով կ'ուղղէ եւ այս կղզիին վրայ կը տեսնէ Տիրամայրը՝ գիրկը բռնած Յիսուս Մանուկը: Քաղցր ձայնը զինք կը կանչէ ըսելով. «Գրիգոր, եկ առ Տէր, որուն ցանկալով ցանկանայիր»: Նարեկացին անմիջապէս կը սուրայ դէպի կղզի եւ կ'երկրպագէ Տիրամօր եւ անոր Որդիին:
Կղզիին վրայ շուտով կը կառուցուի մենաստան եւ եկեղեցի, որոնք կը նուիրուին Ս. Աստուածածնի:
Ինչպէս Վանայ լիճի միւս երեք կղզիներուն մէջ (Կտուց, Ախթամար եւ Լիմ), Արտերի մէջ կառուցուած է հայկական երկու եկեղեցիներ, որոնք յետագային Քուրտերու ձեռքով կը կողոպտուին եւ կը քանդուին: Ներկայիս միայն աւերակներ գոյութիւն ունին:


== Աղբիւրներ ==
Վասպուրական-Վանի Վանքերը, Դկտ.Հ.Համազասպ Ոսկեան, Վիեննա, Մխիթարեան Տպարան, էջ 133-135:


== Տե՛ս նաեւ ==
Լիմ կղզի
Աղթամար կղզի
Կտուց կղզի
Գլան

Գլան, երկրաչափական մարմին է, որու  կողային մակերեւույթը գլանային է, երկու հիմքերը՝ շրջաններ:


== Յատկութիւններ ==
Գլանային մակերեւոյթը կը ստանանք որեւէ հատուած տուեալ ուղղին զուգահեռաբար պտտելով: Այսպիսով, գլանի կողային մակերեւոյթը այդ հատուածներու ամբողջութիւնն է, որոնց կ'ըսեն ծնիչներ: 
Եթէ պտտման առանցքն ուղղահայեաց է հիմքին, ապա կ'ունենանք ուղիղ գլան, միւս պարագային՝ թեք գլան:

  
    
      
        h
      
    
    {\displaystyle h}
   բարձրութիւն եւ հիմքի 
  
    
      
        r
      
    
    {\displaystyle r}
   շառաւիղ ունեցող գլանի համար՝

կողային մակերեւոյթի մակերեսը՝ 
  
    
      
        
          S
          
            b
          
        
        =
        2
        π
        r
        h
      
    
    {\displaystyle S_{b}=2\pi rh}
  
ամբողջ մակերեսը՝ 
  
    
      
        
          S
          
            p
          
        
        =
        2
        π
        r
        h
        +
        2
        π
        
          r
          
            2
          
        
        =
        2
        π
        r
        (
        h
        +
        r
        )
      
    
    {\displaystyle S_{p}=2\pi rh+2\pi r^{2}=2\pi r(h+r)}
   
ծաւալը՝ 
  
    
      
        V
        =
        π
        
          r
          
            2
          
        
        h
      
    
    {\displaystyle V=\pi r^{2}h}
   


== Արտաքին յղումներ ==
Արամ Ասատուր Ալթունեան

Արամ Ասատուր Ալթունեան (21 Մարտ 1857(1857-03-21), Սեբաստիա - 4 Յունուար 1950(1950-01-04), Հալէպ), Հալէպի բժշկութեան բնագաւառին մէջ նշանակալի ներդրում ունեցող հայ բժիշկ։ Կրած է «Հալէպի բժիշկներու հայր» պատուանունը: 1937 թուականէն եղած է Հալէպի բժիշկներու միութեան պատուոյ նախագահ:


== Կենսագրութիւն ==
Ալթունեան ծնած է 1857 թուականի 21 Մարտին, Արեւմտեան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքը: 1881 թուականին աւարտած է Թուրքիոյ Այնթապի եռամեայ բժշկական գոլէճը:
1884 թուականին ուսանած է Նիւ Եորքի Քոլումպիայի գոլէճին մէջ: Աշխատած է Գերմանիոյ Հայտըլպըրկի յայտնի բժշկական կեդրոններուն մէջ: 6 ամիս աշխատած է Պերլինի Քոխի մանրէաբանական տարրալուծարանին մէջ:
1887 թուականին անցած է Պոլիս, ստացած է Թուրքիոյ մէջ գործելու արտօնագիր եւ աշխատած Այնթապի բժշկական դպրոցին մէջ:
1888 թուականին եղած է Վիեննայի եւ Լոնտոնի դարմանատաուները։


== Ալթունեանի գործունէութիւնը Հալէպի մէջ ==
1889 թուականին հաստատուած է Հալէպ, ուր 1896 թուականին իր կնոջ՝ իրլանտացի Հարրիէթ Ռիտելի հետ բացած է Մերձաւոր Արեւելքի մէջ առաջին ռենկենեան գրասենեակը եւ կատարած ընդերադիտական հետազօտութիւններ:
Այս հիւանդանոցին մէջ հետազօտութիւններ եղած են Հալէպէն այդ տարիներուն անցած յայտնի մարդիկ, ինչպէս՝ գրող Ակաթա Քրիսթին իր հնագէտ ամուսնիի հետ, իսկ  բրիտանացի հնեաբան, զինուորական եւ գրող  Թոմաս Էտուարտ Լոուրէնսը՝ Լոուրէնս Արաբացին, այստեղ բուժուած է պալարախտէ (թուպըրքուլոզ):  
Ան եղած է Հալէպի հայ բժիշկներուն ամենանշանաւորը եւ կրած «Հալէպի բժիշկներու հայր» պատուանունը։ Մեծ եղած է անոր դերը՝ Սուրիոյ առողջապահական ոլորտին մէջ:


== Ալթունեան Հիւանդանոց ==
Արամ-Ասատուր Ալթունեանը 1911 թուականին հիմնադրած է Ալթունեան հիւանդանոց, որ գործած է մինչեւ 1962 թուական: 1927 թուականին բացած է բուժքոյրերու դպրոց: Մեծ վաստակ ունի Սուրիոյ, յատկապէս Հալէպի առողջապահութեան զարգացման գործին:
Անձնական միջոցներով Հալէպի մէջ բացած է առաջին հայկական դպրոցը՝ հանրայայտ Հայկական վարժարանը:


== Մահ ==
Արամ-Ասատուր Ալթունեանը մահացած է 1950 թուականի 4 Յունուարին: Թաղուած է Հալէպի Հայ աւետարանական Էմանուէլ եկեղեցւոյ բակին մէջ:


== Պարգեւներ եւ շքանշաններ ==
Ստացած է՝

Իտալական գահի ասպետ (1914),
Սուրիական արքունեաց Բ․ (1931), Ա․ (1939) աստիճանի շքանշան,
Նիւ Եորքի վիրաբոյժներու միջազգային գոլէճի ոսկէ մետալ (1939),
Սուրիական արքունեաց Ա․ աստիճանի շքանշան (1939),
Սուրիական արքունեաց Գերագոյն աստիճանի շքանշան (1950):


== Աղբիւրներ ==
Ով ով է. հայեր: Կենսագրական հանրագիտարան, հտ. 1, 2005 էջ 50-51։
Սուրիահայ տարեցոյց, Հալէպ 1925, Էջ 250:
Թանապուր

Թանապուրը հայկական խոհանոցի աւանդական կերակրատեսակներէն է: Մածունով ու ծեծածով պատրաստուող այս ապուրը ունի իր տարբեր տեսակները։ Հայաստանի տարածքին թանապուրը ծանօթ է նաեւ սպաս անունով։


== Բաղադրութիւն ==
Թանապուրը կամ թանով ապուրը կը պատրաստուի մածունով, լաւ եփած ծեծած ցորենով կամ բրինձով ու կ՛եփուի մարմանդ կրակի վրայ՝ մինչեւ եռալը անընդհատ խառնելով։ Եփելէն ետք կ՛աւելցնեն չոր փոշի ռեհան կամ անանուխ։ Ըստ նախասիրութեան կ՛ուտուի՝ տաք կամ պաղ վիճակի մէջ։
Թանապուրը կը պատրաստուի նաեւ չորթանով (չորցուած մածուն)։


== Պատմութիւն ==
Ըստ աւանդութեան, թանապուրը մաս կը կազմէ Սուրբ Յարութեան տօնին նախորդող խթման ընթրիքին։ ժամանակին Տիգրանակերտի մէջ եթէ զատկուան գիշերը մածուն չկար, թանապուրը կը պատրաստէին կաթով, որպէսզի անիկա անպակաս ըլլար աւանդական սեղանէն։
Արեւմտահայաստանի գաւառներու գիւղական շրջաններու աշխատանքային կերակուրը եղած է թանապուրը, որ հողէ ամաններու կամ կուժերու մէջ լեցուած կը տարուէր դաշտ։


== Աղբիւրներ ==
«Աւանդութիւն», էջ 252։