armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լերի Էլիսըն

Լորենս Ժոզեֆ «Լերի» Էլիսըն (անգլերէն՝ Lawrence Joseph "Larry" Ellison , ծն․՝ 17 Օգոստոս 1944, Մենհեթըն, Նիւ Եորք), ամերիկացի գործարար, «Օրաքըլ»ի համահիմնադիր եւ գլխաւոր գործադիր տնօրէն, միլիառատէրերու համաշխարհային ցանկին 5-րդ տեղը կը գրաւէ՝ իր $ 56 200 000 000 հարստութեամբ։
Էլիսըն ծնած է Նիւ Եորք, սակայն հասակ կ'առնէ Շիքակոյի մէջ. Ան կը յաճախէ «Illinois at Urbana–Champaign» եւ Շիքակոյի համալսարանները, սակայն համալսարաններն առանց աւարտելու՝ 1966-ին, կը տեղափոխուի Քալիֆորնիա։ 1970 թուականի սկիզբը, երբ կ'աշխատէր «Apex»ի մէջ, ան կը ներշնչուի Էտկար Ֆ․ Քոտի կատարած հետազօտութենէն՝ «Յարաբերական Տուեալներու Շտեմարան»ի (relational database) նախագիծի առնչութեամբ, զոր ենթահող կը դառնայ յառաջիկայի՝ 1977 թուականին, «Օրաքըլ»ի հիմնադրութեան։
Էլիսըն հարստութեան %1-ը կը նուիրաբերէ բարեսիրական ծրագիրներու եւ կը մասնակցի «The Giving Pledge»ին։ Ի յաւելումն «Օրաքըլ»ի աշխատանքներուն, ան յաջողութիւն կ՛արձանագրէ զբօսանաւով ճամբորդութիւն կատարելու՝ «Օրաքըլ»ի կազմին մէջ, ան նաեւ օդաչու է, որ ունի երկու զինուորական ինքնաթիռներ։


== Արտաքին յղումներ ==
«Օրաքըլ»ի պաշտօնական կայք
«Օրաքըլ»ի գործադիր տնօրէն Լերի Էլիսընի կենսագրութիւնը(անգլերէն)
Կարմիր Զինուոր

«Կարմիր զինուոր», խորհրդային շրջանի շաբաթաթերթ, երկօրեայ թերթ, վերջը՝ օրաթերթ։ Հանիսացած է ԽՍՀՄ կարմիր բանակի քաղբաժնի, այնուհետեւ՝ ԽՍՀՄ հաւաքական բրիգադի քաղբաժնի, Հայկական հաւաքական դիվիզիայի քաղբաժնի, Հայկական հրաձգային դիւիզիայի քաղբաժնի, վերջը՝ Կլիմէնտ Վորոշիլովի անուան 76-րդ լեռնահրաձգային կարմրադրօշ հայկական դիվիզիայի օրգանը։ Լոյս տեսած է 1921-1938 թուականներուն, Երեւանի մէջ։ Խմբագիրներ՝ Վ. Ծովեան, Ա. Մարութեան, Եղիա Չուբար, Ս. Ասլիբեկեան, Համբարձում Տէր-Դանիէլեան, Միսակ Դաւթեան, Մ. Պարոնիկեան, Ա. Ալեքսանեան, Գ. Գէօլեցեան, Ղ. Յովհաննիսեան, Ա․ Նիկողոսեան, Շ. Յովհաննիսեան։ 1920-1921 թուականներուն լոյս տեսած է «Կարմիր Բանակ» անունով։
Գովազդած է կոմունիստական կուսակցութեան ներքին եւ արտաքին քաղաքականութիւնը, լուսաբանած դիվիզիայի ստորաբաժանումներու մարտական պատրաստութեան, զինուորներու քաղաքական դաստիարակութեան հարցերը։ Թղթակցած են Ալեքսանդր Միասնիկեանը, Հայկ Բժշկեանցը (Գայ), Յ.  Յովսէփեանը, Յովսէփ Լազեանը եւ ուրիշներ։
Բանակային երկօրեայ թերթը այնուհետեւ դարձած է 89-րդ հայկական Թամանեան հրաձգային դիվիզիայի քաղբաժնի օրգան՝ լոյս տեսնելով 1942-1956 թուականներուն՝ Երեւանի մէջ, իսկ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներուն՝ դիվիզիայի տեղակայման վայրերուն մէջ։ Խմբագիրներ՝ Գ. Յարութեան, Սիմոն Նալպանտեան, Յարութիւն Առաքելեան։
Տպագրած է Մարտիրոս Սարեանի, Աւետիք Իսահակեանի, Դերենիկ Դեմիրճեանի, Նայիրի Զարեանի եւ ուրիշներու նամակներն ու ուղերձները՝ հասցէագրուած խորհրդային զինուորներուն։ Յետպատերազմեան տարիներուն թերթը «պայքարած է» զինուորներու մարտական պատրաստականութեան բարձրացման, քաղաքական դաստիարակութեան ամրապնդման համար, խորհրդային գաղափարախօսութեան դիրքերէն մեկնաբանած ժամանակի քաղաքական իրադարձութիւնները։
Հրաչ Զարդարեան

Հրաչ Զարդարեան (15 Յունուար 1892(1892-01-15), Մեզիրէ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 30 Նոյեմբեր 1986(1986-11-30), Փարիզ), հայ գրող, թարգմանիչ, խմբագիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Խարբերդ, ու տակաւին մանուկ՝ հետեւած է հօրը աստանդական կեանքին՝ Իզմիր, Մանիսա, Ֆիլիպէ, Պոլիս. ուր իբր ուսուցիչ կը պաշտօնավարէր՝ գրագէտ Ռուբէն Զարդարեանը։ Ուսումը ստացած է Կարին՝ ուր երեք տարի կը մնայ, Սանասարեանի իբրեւ գիշերօթիկ աշակերտ։ Երբ վարժարանը Սեբաստիա կը փոխադրուի, կը վերադառնայ Պոլիս, ու Կեդրոնականի մէջ կ'աշակերտի Դուրեան Սրբազանի, Մելգոն Կիւրնեանի
(Հրանդ), Ինտրայի, Ռ. Զարդարեանի, Խաժակի. Շանթի եւ ուրիշներու։
Այն տարին իսկ, երբ պիտի լրացնէր Կեդրոնականի ընթացքը, տարագրութեան խռովայոյզ օրերուն, կը հարկադրուի անցնիլ Կովկաս՝ ուր յաջորդաբար կ'աշակերտի Ներսիսեան վարժարանի, Գէորգեան ճեմարանին եւ Երեւանի Թեմական դպրոցին՝ ուրկէ կը ստանայ աւարտականի իր վկայականը։ Նոյն տարին կ'անցնի Փարիզ, ուր յաջորդաբար կը հետեւի Սորպոնի գրականութեան դասընթացքներուն, քաղաքական եւ բարոյական գիտութեանց համալսարանին, եւ, վերջապէս, Բժշկական վարժարանին՝ ուրկէ Ռուբէն Զարդարեանը տարագրուլէն ու սպաննուելէն ետք, կինը զաւակներով միասին կ'անցնի Պալքաններ, անկէ՝ Հարաւային Կովկաս։ Ի վերջոյ Հրաչ Զարդարեան կը հաստատուի Փարիզ, ուր դասընթացքներու կը հետեւի Սորպոնի համալսարանին մէջ։ Որոշ մասնակցութիւն կը բերէ փարիզահայ գրական նոր շարժման։
Կը հաստատուի հարաւային Ֆրանսա, ուր կը մնայ մինչեւ կեանքին վերջը։


== Գրական Վաստակ ==
Զարդարեանի գրական վաստակը, բացի երկու վէպերէն, գումարն է երկարաշունչ բազմաթիւ պատմուածքներու՝ որոնք ցրուած են գրական հանդէսներու եւ թերթերու մէջ, ու, նաեւ, անտիպ կարգ մը հատորներու՝ որոնք կը սպասեն հրատարակութեան։
30-ական տարիներուն լոյս կ'ընծայէ իր առաջին վէպը եւ մամլոյ մէջ կը հրատարակէ պատմուածքներ, խորհրդածական փորձեր ու այլ գրութիւններ։


=== Գործերէն ===
«Մեր Կեանքը»
«Որբացող Մարդիկ»
«Ժամանակ Եւ Խորհուրդք Իւր» (1955)


== Աղբիւրներ ==
Դար Մը Գրականութիւն, Մինաս Թէօլէօլեան, Բ. հատոր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ 1977, էջ 148-150:


== Արտաքին յղումներ ==
Հրաչ Զարդարեան:
Հրաչ Զարդարեան (1892-1986). Հայ Գրողներու Փարիզեան Սերունդէն ինքնուրոյն դէմք մը:
Թրիփոլի

Լիբանանի քաղաք Թրիփոլիի համար, տեսնել Թրիփոլի, ԼիբանանԹրիփոլի (արաբերէն՝ طرابلس الغرب‎, հին յուն․՝ Τρίπολις լատ.՝ Trípolis), Լիպիոյ մայրաքաղաքը։ Հիմնուած է Փիւնիկեցիներու կողմէ՝ մ.թ.ա. VII դարուն, զայն կոչելով «Oea»։
Ծանօթ է իբրեւ "Արեւմուտքի Թրիփոլի" (արաբերէն՝ طرابلس الغرب‎, Ṭarābulus al-Gharb) զանազանելու համար քաղաքը Լիբանանեան Փիւնիկեան Թրիփոլի քաղաքէն՝ ծանօթ իբր "Արեւելքի Թրիփոլի" (արաբերէն՝ طرابلس الشرق, Ṭarābulus al-Sharq‎)։


== Բնակչութիւն ==
Գէորգ Քիւթներեան

Գէորգ Քիւթներեան (կամ Քիւնթերեան, հաւանաբար 1882, Պարտիզակ, Նիկոմիդիոյ գաւառակ, Պրուսայի նահանգ - 1915, Մեսքենէ), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է հաւանաբար 1882 թուականին Պրուսայի նահանգի, Նիկոմիդիոյ գաւառակի՝ Պարտիզակ աւանին մէջ։ 1907 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան դեղագործական վարժարանը։ Փարիզի մէջ տարրաբանական (քիմիական) կրթութիւն ստացած է։ «Ման­զու­մէի էֆ­քեար» թերթին մէջ յօդուածներ գրած է։ Նիկոմիդիոյ մէջ սեփական դեղատուն ունեցած է եւ դեղագործ աշխատած։
Մահացած է 1915 թուականին Մեսքենէի աքսորավայրին մէջ, ծայրահեղ թշուառութեան մէջ՝ սովէն ու հիւանդութիւններէն՝ մօտ 33 տարեկան հասակին։


== Գրականութիւն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Յարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Արմէն (անձնանուն)

Արմէն, տարածուած հայկական արական անուն։ 

Անունէ կազմուած մականուններ՝ Արմէնեան
Իգական ձեւերը՝ Արմէնուհի, Արմինէ


== Անունը Կրողներ ==
Արմէն Աթայեան (ծն.1922) նկարիչ
Արմէն Ալչեան (անգլերէն՝ Armen Alchean, 1914-2013)՝ ամերիկացի տնտեսագէտ
Արմէն Գարօ (Գարեգին Փաստրմաճեան, 1872-1923)
Արմէն Գէորգեան (անգլերէն՝ Armen V. Kevorkian)՝ ամերիկացի բեմադրիչ
Արմէն Թէրզեան (անգլերէն՝ Armen Terzian, 1915-1989)՝ ամերիկեան ֆութպոլի խաղավար
Արմէն Տէր Կիւրեղեան (Armen Der Kiureghian, ծն.1947) ճարտարագէտ
Արմէն Հախնազարեան (1941-2009) ճարտարապետութեան տեսաբան
Արմէն Յակոբ (անգլերէն՝ Armen Agop, ծն.1969)՝ քանդակագործ
Արմէն Յարութիւնեան (ծն.1930) բարերար
Արմէն Յովհաննիսեան (1994-զ.2014)
Արմէն Ռա (անգլերէն՝ Armen Ra, ծն.1969, Թեհրան)՝ դերասան
Արմէն Սամուէլեան (1937-2016) արեւելագէտ
Արմէն Սարվազեան (անգլերէն՝ Armen Sarvazyan, ծն.1939)՝ կենսաբան
Արմէն Սեւադա (անգլերէն՝ Armen Sevada)՝ ամերիկացի նկարիչ
Արմէն Վաթեան (ծն.1950) գրագէտ
Արմէն Տիգրանեան (1879-1950) երգահան
Արմէն Տորեան (Հրաչեայ Սուրէնեան) (1892-1915) հայ գրող
Արմէն Ուէյթցման (անգլերէն՝ Armen Wejtzman, ծն.1983)՝ ամերիկացի դերասան
Արմէն Քէթչեան (անգլերէն՝ Armen Ketchian, ծն.1953)՝ ամերիկացի լրագրող
Երկրորդ անուն՝
Ենովք Արմէն (1885-1968) գրագէտ եւ լրագրող
Հրանդ Ք. Արմէն (1895-1973) պատմաբան
Ռոզի Արմէն (Յովհաննիսեան, ֆրանսերէն՝ Rozy Armen, ծն.1923 Փարիզ) ֆրանսահայ երգչուհի
Մկրտիչ Արմէն (Յարութիւնեան, 1906-1972) հայրենի գրող եւ բանաստեղծ
Ռապըրթ Արմէն (անգլերէն՝ Robert Armen, ծն.1947)՝ իրաւագէտ
Կանացի՝
Արմէնուհի Թէրզեան


== Բեմական եւ Գրական անուններ ==
Արմէն Լիւպէն (ֆրանսերէն՝ Armen Lubin, 1903-1974)՝ գրող Շահան Շահնուրիի ֆրանսերէն գրական անունը
Արմէն Օհանեան (1887-1976)՝ պարուհի Սոֆիա Փիրպուտաղեանին բեմական անունը


== Օտարներու Անուններ ==
Արմէն Կիլիըմ  (Armen Gilliam}, Արմոն անունը Արմէն դարձրած է «դժուար արտասանութեան պատճառաւ» 1964-2011)՝ ամերիկացի պասքեթպոլիստ
Սուրբ Ոսկեանք Քահանաներ

Սուրբ Ոսկեանք (նահ. Ք.Ե. 100 կամ 107, Եփրատի վտակ Արածանիի ակունքներուն մօտ), Ա. դարու տօնելի վկաներ, ճգնաւորներ (5 հոգի, հռոմէացիներ), Թադէոս առաքեալին աշակերտները: Հայոց Տօնացոյցին մէջ կը յիշատակուին Քահանայք անունով:


== Պատմութիւն ==
Ըստ հայոց վկայաբանութեան (գրի առնուած է Ե. դարուն, Է.- Ը. դարերուն թարգմանուած է վրացերէնի), հռոմի կայսրը զիրենք, իբրեւ արքունի պատգամաւորներ, ուղարկած է Հայոց Սանատրուկ թագաւորին քով, բայց Ոսկեանք, Հայաստանի մէջ հանդիպելով Թադէոս առաքեալին, մկրտուած են անոր ձեռքով, հրաժարած իրենց աշխարհիկ առաքելութենէն ու հաստատուած քրիստոնէական հաւատքի եւ քարոզչութեան մէջ: Թադէոս առաքեալ անոնց գլխաւորը, որ կոչուած է Խրյուսոս (հայերէն՝ Ոսկի), ձեռնադրած է քահանայ: Անոր անունով ալ խումբը կոչուած է Ոսկեանք:
Թադէոս առաքեալին նահատակութենէն ետք, անոնք հաստատուած են Եփրատ գետի հարաւ-արեւելեան ակունքներուն մօտ, Ծաղկոտն գաւառի Ծաղկաւէտ կամ Ծաղկոտն լեռներուն մէջ: Աւելի քան 40 տարի, ինչպէս կը պատմէ վկայաբանութիւնը «հրեշտակային վարքով» ճգնելէ ետք, աստուածային ազդումով, իջած է լեռներէն եւ գացած Արտաշատ՝ Հայոց արքունիք՝ Աւետարանը քարոզելու Հայոց Արտաշէս թագաւորին, Սաթենիկ թագուհիին եւ ողջ պալատին: Անոնց քարոզչութեամբ քրիստոնեայ դարձած են թագուհիին ազգականները՝ ալանաց իշխաններ Սուքիասեանները (Սուքիասեանք): Հայոց արքայորդիները, գտնելով արքունիքը լքած Սուքիասեանքը եւ չկարենալով զանոնք համոզել՝ վերադառնալու արքունական կեանքին, իրենց զայրոյթը թափած են Ոսկեանց վրայ, իբրեւ իրենց մօր ազգականները մոլորեցնողներ, եւ սպաննած զանոնք:
Հայաստանեայց եկեղեցին Ս. Ոսկեանց յիշատակը կը նշէ Առաջաւորաց պահքին յաջորդող Հինգշաբթի կամ Տեառնընդառաջի նախընթաց երեքշաբթի օրը՝ Ս. Սուքիասեանց յիշատակին հետ: Ս. Ոսկեանց  ձօնուած է «Որք արժանաւորեցաք կոչիլ յաշակերտութիւն առաքելոյն Թադէոսի, Եւ աստուածային հրով մաքրութեան Ոսկի փորձեալ գըտայք ի բնակարանս հրեշտակաց» շարականը: 


== Աղբիւրներ ==
«Սոփերք հայկականք», հ. 19, 1854, էջ 59-66, Աւգերեան Մ., «Լիակատար վարք եւ վկայաբանութիւն…», հ.2, 1811, էջ 127):
Թէքէեան Մշակութային Միութիւն (Քանատա)

Թէքէեան մշակութային միութեան Քանատա մասնաճիւղ, Թէքէեան մշակութային միութեան մասնաճիւղ Գանատայի մէջ։


== Պատմութիւն ==
Հիմնուած է 1965 թուականին, Մոնրէալ։  Թէքէեան մշակութային կեդրոններ կան Մոնթրէալի եւ Թորոնդոյի մէջ։  Միութեան հովանաւորութեամբ գործած են «Հայ Բեմ» թատերախումբը (1975-1983), ժողովրդական պարերու «Նայիրի» խումբը (1981-1990):  1978 թուականին կազմակերպուած է «Սեւան» պատասեկան ամառային երկամիսի ճամբարը։


== Թորոնթոյի Մասնաճիւղ ==
Թորոնթոյի Մասնաճիւղը հիմնուած է 1967 թուականին, կազմած է սեփական թատերախումբ եւ երգչախումբ եւ ստեղծած Թորոնթոյի առաջին ռատիոժամը։  Միութիւնը կը կազմակերպէ նաեւ հրապարակային դասախօսութիւններ հայոց պատմութեան եւ մշակոյթի մասին, գեղարուեստական ցուցահանդէսներ։  Կը հրատարակուի «Ապագայ» շաբաթաթերթը, ունի «Թէքէեանի ձայն» (1978 թուականէն) ռատիոժամը։
Գառնիկ Դաւիթեան

Գառնիկ Դաւիթեան( 6 Յունուար 1874, Կարմիր (Կերմեր, Կեսարիոյ գիւղաքաղաք) - 15 Օգոստոս 1949), հայ ուսուցիչ, յօդուածագիր ու տնօրէն:


== Կենսագրութիւն ==
Նախնական եւ երկրորդական ուսումն ստացած է ծննդավայրի Պարթեւեան վարժարանի եւ Ճեմարանին մէջ։ Միեւնոն վարժարանին մէջ պաշտօնվարած է իբրեւեւ հայերէն լեզուի եւ գրականութեան ուսուցիչ, ապա եղած է միեւնոյն վարժարանի տնօրէնը. պաշտօններ վարած է նաեւ այլ վարժարաններու մէջ:
1909-ին, Ատանայի աղէտէն ետք, Մերսին բացուած Որբանոցի տնօրութենէն անցած է իբրեւանոսեան եղբարց Մերսինի վաճառատան տնօրէնութեան:
Կիլիկիայէն գաղթելէն ետք, կարճ ժամանակ կրթական իր պաշտօնէն հեռանալէ ետք, դարձեալ կը վարէ տեղւոյն Ազգ. Սահակեան երկսեռ վարժարանի եւ Անդրանիկեան մանկապարտէզի ընդհանուր տնօրէնութեան պաշտօնը:
Կիլիկիոյ եւ Լիբանանի մէջ, ամէն պարագային, ան շարունակ գրած եւ ուսումնասիրութիւններ կատարած է. ինչպէս նաեւ Պէյրութի մէջ երկար տարիներ Ուսումնական Խորհուրդի Ատենապետի պաշտօնը վարած է եւ մէկ տարի Լիբանանի բոլոր ազգային վարժարաններուն քննիչը եղած է:
1949-ի Օգոստոս 15-ին հոգին յանձնեցինք քաղաքիս ծանօթ մտաւորականներէն Գառնիկ Ս. Դաւիթեանը որ մեկնեցաւ այս աշխարհէն 75 ձիգ տարիներու բեռան տակ, գրական բեղուն գործունէութեան մը ունենալէ եւ տիպար հայու կեանք մը բոլորելէ յետոյ։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ.Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1939 Պուքրէշ, հատոր Դ., էջ 607:
Սիսակ Վարժապետեան, Հայերը Լիբանանի մէջ:
«Հանրագիտարան Լիբանանահայ գաղութի», Պէյրութ, «Լիբանահայ նախապատերազմեան (1914) գաղութի հրատարակչական յանձնախումբ», 1981, էջ 410:
Վաչէ Բրուտեան

Վաչէ Բրուտեան (ծնած է Հալէպ, 1953-ին)։ Հրապարակագիր, խմբագիր: Ան մաս կազմած է ՀՅԴ Մամլոյ Դիւանին


== Կենսագրութիւն ==
Վաչէ Բրուտեան նախակրթութիւնը եւ երկրորդական ուսումը ստացած է Հալէպի Ազգային Սահակեան եւ Պէյրութի Հայ Աւետարանական Կեդրոնական Բարձրագոյն վարժարաններէն ներս: Բարձրագոյն ուսումը ստացած է Պէյրութի «Հայկազեան» Քոլէճէն, ստանալով Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը հայագիտութեան մէջ։ Անկէ ետք մտած է Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը (AUB) Միջին Արեւելեան քաղաքական գիտութեանց ճիւղէն ներս Մագիստրոս ծրագրին համար:
Քանի մը տարի հայերէն լեզու եւ պատմութիւն դասաւանդած է Պէյրութի վարժարաններէն ներս:
1977-ին մաս կազմած է ՀՅԴ Մամլոյ Դիւանին, որ իրեն եւ միւս սերնդակիցներուն համար քաղաքական հրապարակագրութեան իսկական համալսարան մը եղած է: Հոն գործած է մինչեւ 1985, երբ հաստատութիւնը Աթէնք փոխադրուեցաւ


== Խմբագրութիւն, Մամուլի աշխատակից ==
Հրապարակագրական մարզէն ներս,  Վաչէ Բրուտեան սկսած է աշխատակցիլ «Ազդակ»ի մէջ լոյս տեսնող «Երիտասարդական Էջ»ին, հետագային դառնալով նոյնինքն «Ազդակ»ի մէջ լոյս տեսնող «Զաւարեանական Էջ»ի խմբագիրներէն մէկը 1978-1980 տարիներուն:
1989-ի Յունուարին եղած է «Հայրենիք»ի օգնական խմբագիր: 1990-ի Յուլիս-Օգոստոսին ստանձնեց թերթին պատասխանատուութիւնը իբրեւ խմբագիր: Այդ պաշտօնը վարեց մինչեւ 1993-ի Դեկտեմբեր:
1994-ին փոխադրուեցաւ Լոս Անճելըս, ուր Յունուար 1, 1995-էն սկսեալ ստանձնեց «Ասպարէզ» օրաթերթի փոխ-խմբագրի, ապա 2001էն սկսեալ խմբագրի պաշտօնը:


== Ռատիոկայանի տնօրէնութիւն ==
Ապրիլ 1986-ին կը ստանձնէ «Վանայ Ձայ» ռատիոկայանի տնօրէնութիւնը:


== Աղբիւրներ ==
Խմբագիրներ


== Արտաքին յղումներ ==
Հայրենիք (թերթ, Պոսթըն)


== Տե՛ս նաեւ ==
Պոսթընի Հայերը
Յակոբ Գրիգոր

Յակոբ Գրիգոր (Յակոբ Գրիգոր, 13 Ապրիլ 1905(1905-04-13) - 23 Օգոստոս 1985(1985-08-23)), պոլսահայ թարգմանիչ, հրապարակագիր եւ մտաւորական։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Պոլիս։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Պէրպէրեան եւ ապա Կենդրոնական վարժարաններուն մէջ: Դպրոցական ուսումը աւարտելէ ետք մեկնած է Լայպցիկ, հետեւելով տեղի համալսարանի տնտեսագիտական հիմնարկի դասընթացքներուն, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1927 թուականին:


== Գործունէութիւն ==
Համալսարանական ուսումը աւարտելէ ետք հաստատուած է Փարիզ, ուր սկսած է զբաղիլ գրական գործունէութեամբ:


=== Յօդուածներ ===
Յակոբ Գրիգոր հրապարակախօսական, հայագիտական եւ գիտական յօդուածներով հանդէս եկած է զանազան մամուլներու մէջ. ինչպէս՝

«Ապագայ»,
«Պայքար»,
«Բազմավէպ»,
«Աշխարհ» եւ այլ թերթեր:


=== Գիտական ուսումնասիրութիւններ ===
Յակոբ Գրիգոր եղած է նաեւ «ԺԱՄԱՆԱԿ» թերթի աշխատակից: Յայտնի են անոր գիտական ուսումնասիրութիւնները, որոնցմէ մաս մը հրատարակուած է. անոնցմէ են՝

«Եթովպիոյ հայ եկեղեցին եւ հայերը»,
«Պարոյր Սեւակի լեզուական կտակը»,
«Համազգային ուղղագրութիւն եւ հայերէնի մաքրագործման հարցերը» եւ այլ աշխատութիւններ:


=== Թարգմանութիւններ ===
Հրապարակախօսութեան ու յօդուածագրութեան կողքին Յակոբ Գրիգոր մեծ աշխատանք տարած է թարգմանութեան ծիրէն ներս։
Հայերէնի թարգմանած է ամերիկացի գրող Էտկար Փոյի, գերմանացի մտաւորական Կէօթէի, գիտնական Այնշթայնի եւ այլ յայտնիներու գործերէն։ Գերմաներէն լեզուի թարգմանած է Յակոբ Պարոնեանի «Մեծապատիւ մուրացկանները» եւ «Պաղտասար աղբար»ը:


== Մրցանակներ ==
Գրական մրցանակի արժանացած է Յակոբ Գրիգորի ֆրանսերէն լեզուով լոյս տեսած «Ծանօթ եւ անծանօթ հայեր Նոյէն մինչեւ մեր օրերը» աշխատութիւնը:
Կալակեյտո

Կալակեյտո (ֆիններէն՝ ֆին.՝ kalakeitto), ֆիննական ազգային ուտեստ, ֆիննական աւանդական ապուր։ Սովորական կալակեյտոն կը պատրաստուի սպիտակ, ոսկորները հանուած ձուկով։ Սակայն կայ նաեւ կալակեյտոի տօնական ձևը որ կը կոչուի է լոխիկեյտո։ Այն իր մէջ կը պարունակէ սալմոն և այն ժամանակ կաթի փոխարէն կ՛օգտագործուի սեր։ Ապուրի պատրաստութիւնը բաւական հեշտ է։ Արգանակի մէջ, մորթով, գլուխով եւ լողակներով խաշած ձուկին կ՛աւելացն են գետնախնձոր եւ ձուկի ֆիլէ և պատրաստութեան ընթացքին կ՛աւելացնեն կաթ և սեր։ Կալակեյտոն աւանդաբար կը պատրաստուի թուջէ կաթսայով և ջեռոցի մէջ։ կ՛գտագործուի միայն պատրաստութենէն 1 օր անց։ Կալակեյտոն ավանդաբար պատրաստվում է թուջե կաթսայում և ջեռոցում։ Օգտագործել միայն պատրաստելուց 1 օր անց։
Մամբրէ Վերծանող

Մամբրէ Վերծանող, հայ թարգմանիչ, ճառախօս եւ մեկնիչ, ապրած՝ Ե. դարու Բ. կիսուն։ Ծննդեան եւ մահուան թուականները անյայտ են։ Կեանքի մասին սակաւ տեղեկութիւններ կան։ Ըստ աւանդական տեղեկութիւններու եղած է Մովսէս Խորենացիի եղբայրը եւ Մ. Վ. Սահակ Պարթեւի եւ Մեսրոպ Մաշտոցի կրտսեր աշակերտներէն։ Մամբրէ Վերծանողին նուիրուած իր շահեկան ուսումնասիրութեան մէջ Արամ վրդ. Քէշիշեանը (այժմ՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա․ կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ), հեղինակի ապրած ժամանակի վերաբերեալ, զանազան կարծիքներու համադրումէն յետոյ կը հասնի այն եզրակացութեան, որ՝ «Մամբրէ Վերածանող Ե․ դարուն 430-էն 500 թուականներուն միջեւ ապրած եւ գործած, թարգմանչաց Բ. սերունդին պատկանող հեղինակ մըն է՝ «երկրորդ փիլիսոփայս»։
Բարձրագոյն կրթութիւնը ստացած է Ալեքսանդրիոյ մէջ։ Ապրած է Բիւզանդիոյ մէջ եւ արժանացած է պատիւներու։ Իրմէ ետք եկող մատենագիրները զինք կոչած են « Մեծ Փիլիսոփա»։ Իր գրած գործերէն մեզի հասած են միայն չորս ճառեր եւ «Դատումն Քերթածաց» խորագիրով գրուածք մը, որ հատուած մըն է իր կորսուած քերականութեան մեկնութենէն։
Թովմա Արծրունի 9-10-րդ դարերուն օգտուած է իր պատմական գործէն, որ դարձեալ պահպանուած չէ։
Իր լեզուն յունական հին շրջանի հայերէնն է, մեկնաբանութեան եղանակը այլաբանական է։


== Աշխատութիւններ ==
Մամբրէի Վերծանողի ճառք։


== Գրականութիւն ==


== Աղբիւր ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան հատոր 7 էջ 191
Պաղպաղակ

Պաղպաղակը հարուստ է փրոթիններով, ֆոսֆորով եւ երկաթով: Պաղպաղակը աւելի առողջապահական կը նկատուի, եթէ պատրաստուած է բնական պտուղներով եւ ոչ քիմիական նիւթերով եւ արհեստական գոյներով: Զայն յանձնարարելի չէ շաքարախտէ եւ գիրութենէ տառապողներուն: Նախընտրելի է անօթի փորով պաղպաղակ չուտել, իսկ ստամոքսը չվնասելու համար զայն պէտք չէ ուտել անմիջապէս ճաշէն ետք: Ատամնաբուժները կը թելադրեն պաղպաղակը ուտել դանդաղ եւ անմիջապէս անկէ ետք տաք ըմպելի չխմել,  ինչպէս յաճախ սխալը կ՛ընեն՝ սուրճ խմել պաղպաղակէ ուտելէ ետք:


== Աղբիւրներ ==
Առողջութիւնն ու սնունդը, Գոհար Վարդանեան Քեշիշեան, Պէյրութ, 2007
Գէորգ Խրլոբեան

Գէորգ Խրլոբեան (18 Օգոստոս 1927(1927-08-18), Հալէպ - 31 Յունուար 2010(2010-01-31), Կլենտէյլ, Լոս Անճելըս շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), հայ փիլիսոփա:
1951 թուականին ավարտած է Երեւանի պետական համալսարանը: 1968-1969 թթ.-ին՝ ՊԷյրութի հայկազեան համալսարանի հայագիտական ամպիոնի վարիչ։ 1979 թվականէն՝ Կիրոուականի մանկավարժական համալսարանի վերատեսուչ ։ Ուսումնասիրել է հայ փիլիսոփայութեան պատմութեան եւ ընկերային խնդիրները։
1624 թուական

1624 թուական, նահանջ տարի, 17րդ դարու 24րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1624 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1624 մահեր
Նարսիսօ Պինայեան Գարմոնա

Նարսիսոյ Պինայեան Քարմոնա (սպ.՝ Narciso Binayán Carmona 24 Սեպտեմբեր 1928 Պուէնոս Այրէս - 1 Դեկտեմբեր 2008, Պուէնոս Այրէս), իրաւաբան եւ լրագրող:
Նարսիսո Պինայեան Գարմոնա, երբեմն «կրտսեր» ածականով Narciso Binayan:
Ծնած է Պուէնոս Այրէս, 24 Սեպտեմբեր 1928-ին:
Իրաւաբանական ճիւղին հետեւած է Պուենոս Այրէսի պետական համալսարանին մէջ, սակայն անաւարտ մնացած է:
1960-էն մինչեւ 1991 թուական Պինայեան մաս կազմած է Արժանթինի La Nacionի հնագոյն օրաթերթին խմբագրակազմին:
Աւելի ուշ մտած է լրագրական ասպարէզ, ապա գիտական թէ լրագրական առաքելութեամբ այցելած է շուրջ հարիւր երկիրներ:
Հարկ է նշել, թէ Պինայեան նաեւ արժանթինեան եւ հայ մամուլը հարստացուցած է բազմաթիւ յօդուածներով:
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Ա. ի կողմէն ստացած է «Ս.Սահակ-Ս.Մեսրոպ» շքանշանը եւ Լեհաստանի Արժանեաց ոսկեայ շքանշանը:
Տոհմաբանութիւնը եղած էր իր հետաքրքրութեան առանցքներէն մէկը,ուր իր գլխաւոր գործը հանդիսացաւ Historiա Genealogica Argentina (Արժանթինի տոհմաբանական պատմութիւն), որ լոյս տեսած էր 1999 թուականին: Գիրքը նաեւ կը պարունակէ արժանթինահայ համայնքի տոհմաբանութեան մասոն 20 էջնոց հատոր մը:
1958-2000-ին լոյս տեսած իր յօդուածներուն մէկ ընտրանիին հրատարակուած է Dieciseis Estudios Genealogicos (Տասնվեց տոհմաբանական ուսումնասիրութիւններ) հատորին մէջ (2002), ուր ընդգրկած է 1978-ին «Հայ Իշխանուհի Մը Սանթիակօ Տէ Գոմփոստելայի Մէջ ԺԱ. դարուն Իր Տոհմածառը» սպաներէն յօդուած է:
Պինայեանի այլ գործերէն նաեւ յիշենք «Անցեալի Եւ Ապագայի Միջեւ Հայ Քաղութը Արժանթինի ՄԷջ», «Սեւրի Դաշնագիրը Եւ Հայկական Հարցը» եւ այլն:
Նարսիսօ Պինայեան Գարմոնա մահացած է Պուենոս Այրէս, 1 Դեկտեմբեր 2008-ին:


== Աղբիւրներ ==
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր ԻԹ., Պէյրութ, 20095 էջ 445


== Արտաքին Յղումներ ==
Narciso Binayán Carmona
Հայոց Ցեղասպանութեան Խաչքար (Պարի, Իտալիա)

Հայոց Ցեղասպանութեան խաչքար, խաչքար-յուշարձան Իտալիոյ Պարի քաղաքին մէջ։


== Պատմութիւն ==
1 Յունուար 2013-ին Պարիի քաղաքային խորհուրդի կայացուցած որոշմամբ՝ քաղաքին մէջ տեղադրուած է խաչքար-յուշարձան՝ ի յիշատակ Հայոց Ցեղասպանութեան տարիներուն իտալական այդ քաղաքին մէջ ապաստանած հայ գաղթականներուն։
Յուշարձանի բացման արարողութեան ներկայ գտնուած են Պարիի քաղաքապետ Միշեէլ Էմիլիանոն, Իտալիոյ Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Պորիս Սահակեանը, իտալահայերու միութեան նախագահ Պայքար Սուազլեանը, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբան Իտալիոյ Հայոց Հոգեւոր Հովութեան Հոգեւոր Հովիւ Հայր Թովմա Աբեղայ Խաչատրեանը, Հռոմի Հայոց Հոգեւոր Հովութեան Հոգեւոր Հովիւ Հայր Գառնիկ Մխիթարեանը, Պարի քաղաքի Հայ համայնքի ղեկավար Ռուբէն Տիմուրեանը, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ եւ իտալացի բարեկամներ։ Խաչքար-յուշարձանը կառուցուած է տեղական քարէ եւ կը խորհրդանշէ երկու ժողովուրդներու քրիստոնեայ հաւատքը։


== Հեղինակ ==
Ճարտարապետ՝ Աշոտ Գրիգորեան


== Արտաքին յղումներ ==
Հայոց Ցեղասպանութեան նուիրուած խաչքարի բացման արարողութեան տեսանիւթ
Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան Ազգային Գրադարան

Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան Ազգային գրադարան եւ արխիւ (պարս․՝ كتابخانه ملي ايران), Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան ազգային գրադարան եւ մամուլի կեդրոնական պահոց, պետութեան գրադարանային տեղեկատուական, գիտահետազօտական, կրթական, մշակութային եւ հրատարակչական կեդրոն, Իրանի ազգային տեղեկատուական քաղաքականութեան բնագաւառի համակարգման կեդրոն: Գրադարանի եւ արխիւի հիմնական մասնաշէնքերը կը գտնուին Թեհրանի մէջ:


== Պատմութիւն ==

Իրանի ազգային գրադարանի հիմնադրման պատմութիւնը կը սկսի 1852-էն, երբ Թեհրանի մէջ սկսաւ գործել Տար-ալ-ֆոնուն մետրեսը, որուն կից հիմնուեցաւ եւրոպական տեսակի փոքրիկ գրադարան: Այս ուսումնական գրադարանի գիրքերու հաւաքածոն դարձաւ ապագայ ազգային գրադարանի ֆոնտի միջուկը, որ բացուեցաւ 1937-ին: Ազգային գրադարանի կազմաւորման յաջորդ փուլը դարձաւ Թեհրանի մէջ 1897-ին «Մոարէֆ» կրթական ընկերակցութեան բացումը: Իր գործունէութեան առաջին տարին ընկերակցութիւնը Տար-ալ-ֆոնուն մետրեսի կողքին կառուցեցաւ Ազգային կրթական գրադարան (այստեղ «ազգային» (մելլի) եզրը ցոյց կու տայ այս հաստատութեան ոչ պետական կարգավիճակը): 1905-ին Ազգային կրթական գրադարանը եւ մետրեսին կից Տար-ալ-ֆոնուն գրադարանը միաւորուեցան Գիտութիւններու Ազգային գրադարանի մէջ։ Յետագային գրադարանը քանի մը անգամ վերանուանուեցաւ՝ Կրթական գրադարան (1919), Հանրային կրթական գրադարան (1934): 1936-ին ընդունուեցաւ Հանրային կրթական գրադարանը Իրանի Ազգային գրադարանի վերափոխելու հայեցակարգը: 1937-ին գրադարանի համար կառուցուեցաւ նոր շէնք, որ Հին Պարսկաստանի թանգարանի հետ միասին հիմնեց միասնական ճարտարապետական համալիր Մաշգ մայտանին մէջ (Թեհրան):

2001-ին Ազգային արխիւը եւ Իրանի Ազգային գրադարանը միաւորուեցան մէկ միասնական կազմակերպական կառուցուածքի մէջ:


== Արտաքին յղումներ ==
Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան ազգային գրադարանի պաշտօնական կայք
Iran's National Library (PressTV free documentary)
George Chandler: Iran. In: Ders.: Libraries in the East. An International and Comparative Study (International bibliographical and library service; Bd. 1). Seminar Press, London 1971, ISBN 0-12-815550-7, S. 39–50.
Allen Kent, Harold Lancour, Jay E. Daily, (Hrsg.): Encyclopedia of Library and Information Science, Nr. 13. New York: Marcel Dekker. S. 26–28.