Սեպուհ Արք. Սարգիսեան


== Կենսագրութիւն ==
Սեպուհ Արք. Սարգիսեան ծնած է Ճուխա՝ Գամիշլիի մերձակայքը եղող հայաբնակ գիւղը, 26 Հոկտեմբեր 1946-ին. նախակրթարանի ուսումը ստացեր է Գամիշլիի Ազգ. Եփրատ Վարժարանին մէջ: 1959-1961-ին եղեր է Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտ եւ Զաւարեան պատանեկան միութեան պատանի:
1961-ին մտեր է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանք. 1965-ին սարկաւագ ձեռնադրուեր է ձեռամբ Գարեգին Եպս. Սարգսեանի (Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ 1977-1995 եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս 1995-1999). 1968-ի Յունիս 16-ի չորս դասընկերներով՝ Պետրոս, Սարգիս, Վարուժան եւ Տիգրան կը ձեռնադրուին Աբեղայ վերակոչուելով Արամ (Այժմ Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ) Խաժակ, Հրայր եւ Սեպուհ ձ‎եռամբ հանգուցեալ Տ. Տաճատ Արք. Ուրֆալեանի (Առաջնորդ Լիբանանի Թեմի): 1969-1970 ուսանող Սէն ԺոզէՖ համալսարանին մէջ՝ Պէյրութ հետեւելով Արաբական գրականութեան եւ իսլամական փիլիսոփայութեան: 1971-ի Փետրւար 14-ին վարդապետական մասնաւոր իշխանութիւն կը ստանայ ձեռամբ երջանկայիշատակ Տ.Տ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսի. վարդապետական իր թեզն էր «Արաբ Քրիստոնեայ բանաստեղծները Ե.Ը դարերուն»: 

1970-1974 հոգեւոր հովիւ Պասրա-Իրաք: Այս շրջանին թէ կը դասաւանդէր հայերէն, հայոց պատմութիւն եւ կրօն եւ թէ կը վարէր հոգեւոր հովիւի իր պարտակակնութիւնը:
1974-1977 Հալէպի Քարէն Եփփէ ճեմարանի կրօնագիտութեան եւ հայ գրականութեան ուսուցիչ.
1975-1977 տեղւոյն հայ ծերանոցի խնամակալութեան ատենապետ եւ Առաջնորդական Փոխանորդ Բերիոյ հայոց թեմի: 1977-ի վերջերը վերադարձ Անթիլիաս. 1978-ի Մարտին կը նշանակուի Հայոց Եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ Դպրոցներու Վարիչ Տնօրէն:
1979-1981 ուսանող Պիրմինկհամ-Անգլիա, ուր ուսանեցաւ Իսլամութիւն եւ իսլամ-քրիստոնեայ կրօններու յարաբերութեան պատմութիւն. երկուք ու կէս տարոււան իր ուսումնառութեան շրջանին, իր գլխաւոր ճիւղի կողքին կը հետեւէր նաեւ աստուածաբանական լսարաններուն, Պիրմինկհամի համալսարանի համանուն կաճառին մէջ. ստանալու  MA.ի վկայական.
1985-ի Յունիսի 2-ին կը ստանայ Ծայրագոյն Վարդապետութեան աստիճան, իսկ 1997-ի Յունիսի 22-ին Եպիսկոպոսական աստիճան՝ ձեռամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի:
1990-1991 Երանաշնորհ Տ.Տ. Վազգէն Ա. Կաթողիկոսի հրաւէրով Ս. Էջմիածնի մէջ կ'աշխատի եւ կը կազմակերպէ կիրակնօեայ դպրոցներ, ուսուցիչներու պատրաստութեան յատուկ լսարաններ եւ ընդհանրապէս զարկ կու տայ քրիստոնէական դաստիարակութեան: Խորան լուսոյ, յայտագիրի ծնունդին մէջ մեծ դեր ունեցեր է:
1992-էն 1998 կաթողիկոսական փոխանորդ Դամասկոսի թեմի. այս շրջանին կ'աշխուժացնէ յատուկ յարաբերութիւններ պետական շրջանակներու հետ եւ այդ յարաբերութիւններու շնորհիւ Դամասկոսի եկեղեցապատկան կալուածները, որոնք Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան սեփականութիւնն էին, կրկին կը վերադարձուին իրաւատիրոջ:
1998-ի կաթողիկոսական փոխանորդ Քուէյթի եւ Պարսից Ծոցի երկիրներու:1999-ի 26 Հոկտեմբերին Առաջնորդական տեղապահ կ'ընտրուի Թեհրանի Հայոց Թեմի եւ 1999-ի Դեկտեմբերի 26-ին կը ժամանէ Թեհրան եւ կը ստանձնէ իր նոր պարտականութիւնը: Յունիս 6, 2000-ին Թեհրանի Հայոց Թեմի Պատգամաւորական  Ժողովը միաձայնութեամբ Առաջնորդ կ'ընտրէ Սեպուհ Եպս. Սարգսեանին:

1978-էն ի վեր Միջ-Եկեղեցական գործունէութիւն  ունեցեր է, թէ Միջին Արեւելքի եկեղեցիներու Խորհուրդի կեանքին մէջ, թէ եկեղեցիներու համաշխարհային Խորհուրդին եւ թէ Ասիոյ եկեղեցիներու Խորհուրդին մէջ:Արքութեան տիտղոս ստացեր է Մայիս 2003-ին:


=== Մասնակցութիւն եւ Անդամակցութիւն ===
Սեպուհ Արք. Սարգիսեան մասնակցեր  է Եկեղեցիներու համաշխարհային Խորհուրդի ընդհանուր համաժողովին, Հարարէու, Զիմպապուէ, 1998-ին, Փորթօ Ալէկրէի, Պրազիլ 2006-ին, եւ Միջին Աեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի ընդհանուր ժողովներուն 1990, 1994, 1999, 2003, 2007 եւ 2011.
Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Ընդհանուր Համաժողովի Քուալալամբուր-Մալիզիա, 2010:
1984-էն ի վեր Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի Հաւատք եւ Միութիւն միաւորի անդամ:
1990-էն ի վեր անդամ ՄԱԵԽ-ի գործադիր Մարմնի անդամ ու նաեւ Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի Քրիստոնեայ-իսլամ Երկխօսութեան Յանձնախումբի անդամ:
1998-էն ի վեր անդամ Միջին Արեւելքի Ուղղափառ երեք Եկեղեցիներու՝ Ղպտի, Ասորի եւ Հայ մնայուն Յանձնախումբի:
1986-ական թուականներէն կը մասնակցի միջազգային շրջանային եւ տեղական բազմաթիւ սեմինարներուն եւ դասախօսութիւններ կարդացեր է անգլերէն եւ արաբերէն լեզուներով:
Քրիստոնեայ-իսլամ երկխօսութեան ծիրին մէջ մասնակցեր է միջազգային բազմաթիւ սեմինարներու:
Անդամակցեր է Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի Կեդրոնական Վարչութեան առընթեր կրօններու միջեւ Երկխօսութեան  Խորհրդատու Մարմնի եւ Միջազգային Յարաբերութիւններու Յանձնաժողովին:
2019-ին, 16-էն 19 Յուլիս, Մասնակցած է Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Գործադիր Վարչութեան Ժողովին, Քամպոտիոյ մայրաքաղաք Փնոմ-Փենի մէջ:Անդամ է Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Ընդհանուր Յանձնախումբին:


=== ՀԵՂԻՆԱԿԱԾ ԳԻՐՔԵՐԸ ===
Հոգեյոյզ ցոլքեր 4 հատոր:
Բարձրեալին կտակը:
Կիրակնօրեան օրրան հայ մանուկի:
Քառասնօրեայ պահքն ու Ս. Յարութեան Տօնը:
Հայաստանեայց Եկեղեցի ծագումն, զարգացումը Ա-Դ դարեր:
Հայաստանեայց Եկեղեցի երէկ եւ այսօր. Արաբերէն լեզուով:
Խղճիս պարտքը Առաքելութեանս սեմին:


=== ՀԵՂԻՆԱԿԱԾ ԴԱՍԱԳԻՐՔԵՐԸ ===
Քրիստոնէական
Հայ Եկեղեցու պատմութիւնԽմբագրեր եւ տպեր է «Նոր Դրազարկ» ամսաթերթը 1984-1999: «Նոր Դրազարկ»ը պաշտօնական ամսաթերթն էր Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ դպրոցներուն.
Թեհրանի Թեմի Առաջնորդ ընտրուելէն ի վեր Սեպուհ Սրբազանը ամենայն բծախնդրութեամբ ու նախանձախնդիր ոգիով լծուած է աշխատանքի կազմակերպչական, դաստիարակչական, հրատարակչական եւ հովուական այցելութիւններու բնագաւառին մէջ: Յատուկ աշխատանք կը ծաւալէ Միջ-Եկեղեցական, Միջ-Կրօնական Յարաբերութիւններու շրջագծին մէջ թէ տեղական եւ թէ շրջանային ու միջազգային մակարդակներու վրայ: Առաջնորդի գործունէութեան մէկ կարեւոր երեսը կը կազմէ երիտասարդութիւնն ու երիտասարդութեան յատուկ սեմինարներու կազմակերպութիւնը:
Առաջնորդական իր պարտաւորութիւններու կողքին մեծ զարկ տուած է հրատարակչական աշխատանքներուն: Անցեալ տարիներուն աւելի քան 130 տեսակ գրական, աստուածաբանական, եկեղեցագրական, աստուածաշնչական, հոգեւոր աղօթքներու եւ մանուկներու յատուկ գիրքեր հրատարակուեր են իր անմիջական հովանաւորութեամբ:
Ամէն տարի Թարգմանչաց տօնին առիթով կը կազմակերպէ Հայ Գիրքի ցուցահանդէս, որ մեծ խանդավառութիւն կը յառաջացնէ գաղութի կեանքին մէջ:
Առաջնորդ Սրբազանի ջանքերուն շնորհիւ Առաջնորդարանի մէջ հաստատուեցան երեք նոր՝ «Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Յանձնախումբ», «Միջ-Եկեղեցական Յարաբերութիւններու եւ  Երիտասարդութեան յատուկ Յանձնախումբ», ինչպէս նաեւ յարանուանական բնոյթ ունեցող «Միջ-Եկեղեցական Հրատարակութեան Գրասենեակ»:


== Աղբիւրներ ==
Sebouh Ohan Sarkissian
Սեպուհ արք. Սարգսեան. «Մարդկային կեանքին մէջ ամենանուիրական գործը հայրենիքի սիրոյն  զոհագործութիւնն է»
Թ.Հ Թեմի առաջնորդ Տ.Սեպուհ Արք.Սարգիսեան. «Որպես Աստծու ժողովուրդ հաւասար պարտաւորութիւն ունինք իրարու նկատմամբ»
ՈՒՂԻՂ ԽՕՍՔ. Իրանի սրբազան Բարձրաշնորհ ՏԷր Սեպուհ Արքեպիսկոպոս Սարգիսեանը՝ Ֆիլատելֆիոյ մէջ տեղի ունեցած Եկեղեցական համաշխարհային համաժողովի մասին: