armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արմէն Ալչեան

Արմէն Ալպերթ Ալչեան (12 Ապրիլ 1914(1914-04-12), Ֆրէզնօ, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 19 Փետրուար 2013(2013-02-19), Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), 20րդ դարու հայ մեծ տնտեսագէտ, որ ապրած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ: Լոս Անճելըսի մասնաճիւղի (UCLA) պատուակալ դասախօս, որ յայտնի եղած է իր նորարարական հետազօտութիւններով։


== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
Ալչեան ծնած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիա նահանգի Ֆրեզնօ քաղաքին մէջ: Հայրը` Ալեքս, Աներիկայ փոխադրուած է 1901 թուականին: Իսկ մայրը` Լիլին, եղած է Ֆրեզնոյի մէջ ծնած առաջին հայ երեխան, 1889 թուականին: 
Արմէն նախնական կրթութիւնը ստացած է Ֆրեզնոյի աւագ դպրոցին մէջ: Ապա համալսարանական ուսումը ստացած է նշանաւոր Սթենֆըրտ համալսարանին մէջ: Դոկտորական աւարտաճառը պաշտպանած է 1944 թուականին: Տնտեսական հետազօտութիւններու գրասենեակին, Հարվըրտ համալսարանին եւ Օրեկոն նահանգի համալսարանին մէջ աշխատած է իբրեւ դասախօս եւ գիտաշխատող: 
Բ. Համաշխարհային պատերազմի տարիներուն ծառայած է օդային ուժերուն մէջ իբրեւ վիճակագրութեան վերլուծաբան: Դոկտորականը ստանալէ ետք  Լոս Անճելըսի Քալիֆորնիոյ համալսարանին մէջ սկսած է դասախօսելու 1946-ին՝ պաշտօնապէս հանգստեան կոչուելով 1984-ին, սակայն համալսարանի իր գրասենեակը պահած է մինչեւ 2007: Նոյն ժամանակաշրջանին, ան աշխատած է «Ռանտ Քորփորէյշըն» կոչուած ռազմավարական հետազօտութիւններու կեդրոնին մէջ, իբրեւ գիտաշխատող Աներիկայի անվտանգութեան եւ բարեկեցութեան խնդիրներու:
Ան հիմնած է քանի մը տնտեսագիտական դպրոց, աշխատած է ծախքի տեսութեան, սեփականութեան իրաւունքի, ընկերութեան տեսութեան, շուկայի կառուցուածքի, սղաճի, անգործութեան եւ շատ մը այլ մարզերու մէջ: Արդի տնտեսագիտութիւնը շատ բան կը պարտի հայ մեծ տնտեսագէտին: 


== Աշխատութիւններ ==
Ալչեան եղած է հիմնադիրը տնտեսագիտութեան մարզին մէջ «UCLA-ի աւանդութիւն» անունով ծանօթ տեսութեան: Անոր պատրաստած տնտեսագիտութեան գիրքը, իբրեւ դասագիրք, կ'օգտագործուի Քալիֆորնիա նահանգի UCLA համալսարանին մէջ: Ան Շիքակոյի տնտեսագիտութեան դպրոցի ներկայացուցիչներէն մէկն է: Ժողովրդային կամ մանր տնտեսագիտութեան (microeconomics) եւ գիներու տեսութեան մէջ իր ունեցած աւանդին համար։
Ալչեան կը համարուի 20-րդ դարու երկրորդ կէսի ամենամեծ տեսաբաններէն մէկը: Ուիլիըմ Ալէն եւ Արմէն Ալչեան համահեղինակներն են «Փոխանակութիւն եւ Արտադրութիւն» տնտեսագիտական երկին, որ իր ուրոյն տեղը կը գրաւէ ամերիկեան տնտեսագիտութեան մարզին մէջ:
Հայ տնտեսագէտին «Անորոշութիւն, Եղափոխութիւն եւ Տնտեսագիտութեան Տեսութիւն» գիտական թուղթը մեծ վարկ կը բերէ իրեն:
Ալչեանի նշանաւոր երկերէն են` 

«Costs and Outputs»,
«Economic Forces at Work»,
«Information Costs, Pricing and Resource Unemplo՛ment»:


== Նոպէլեան մրցանակի թեկնածու ==
«Ուոլ Սթրիթ Ճըրնըլ»ի մէջ, 2013 -ի Փետրուար 20-ին լոյս տեսած մահագրութեան մը մէջ, Տէյվիտ Հենտըրսըն գրած է, որ մէկ օր առաջ իր մահկանացուն կնքած տնտեսագէտ Արմէն Ալչեան նկատուած է տնտեսութեան Նոպէլեան մրցանակի արժանի տնտեսագէտ մը, շնորհիւ իր բազմաթիւ ուսումնասիրւթեանց եւ յատկապէս՝ տնտեսագիտութեան դասագիրքով:
Անոր ուսանողներէն Ուիլեըմ Շարփ 1990-ին արժանացած է Նոպէլեան մրցանակին։
1996ին, Ամերիկեան տնտեսագիտական ընկերակցութեան կողմէ ան ընտրուած է իբրեւ պատուակալ գործիչ: Անոր անունով կոչուած է Քալիֆորնիոյ համալսարանի տնտեսագիտութեան տեսութեան ամպիոնը։
Կորիւն Պապեան

Կորիւն արք. Պապեան ( 1941, Պէյրութ (Լիբանան) - 21 Մայիս 2015, Պէյրութ (Լիբանան), սփիւռքահայ հոգեւորական։


== Կենսագրութիւն ==
Գերշ. Տէր Կորիւն արք. Պապեան՝ աւազանի անունով Վարդգէս, ծնած է 1941 թուականին՝ Լիբանանի Պէյրութ քաղաքին մէջ։ Յաճախած է Նոր Սիսի Աքսոր Գասարճեան, այդ օրերուն Լուսինեան, Ազգային երկսեռ վարժարանը։ Իր միջնակարգ ուսումը կատարելէ ետք Պէյրութի Համազգայինի Նշան Փալանճեան Ճեմարանին մէջ, 1957-ին ընդունուած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքի Ժառանգաւորաց բաժնի աւարտական դասարանը եւ 1958-ին ձեռնադրուած է Սարկաւագ։ Այնուհետեւ երեք տարիներ հետեւած է Դպրեվանքի Ընծայարանի դասընթացքներուն եւ ձեռնադրուած է Կուսակրօն Քահանայ, ձեռամբ Տ. Տ. Զարեհ Ա. Կաթողիկոսին, 28 Մայիս 1961-ին եւ վերակոչուած՝ Տ. Կորիւն Աբեղայ։
Տարի մը Դպրեվանքին մէջ ուսուցչական պաշտօն վարելէ ետք, առաքելութեամբ մը կը ղրկուի Գամիշլի՝ որպէս ուսուցիչ հայերէն լեզուի եւ կրօնական նիւթերու՝ տեղւոյն Ազգային Միջնակարգ վարժարանին մէջ, միաժամանակ ունենալով շրջաններու այցելու հոգեւոր հովիւի պաշտօնը։
1963 թուականին Բերիոյ Թեմի Քաղաքական եւ Կրօնական Ժողովներու կողմէ կը կոչուի Ճէզիրէի շրջանի Առաջնորդական Փոխանորդութեան պաշտօնին։ Նոյն տարին աւարտելով Յովաննէս Պատմաբան Կաթողիկոս Դրասխանակերտացիի կեանքին եւ գործին նուիրուած իր Վարդապետական աւարտաճառը, ձեռամբ Տ. Տ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսին կը ստանայ Վարդապետական գաւազանի իշխանութիւն։
1967 թուականին կը մեկնի Անգլիա, հետեւելու աստուածաբանական եւ հայագիտական բարձրագոյն ուսմանց Օքսֆորտի համալսարանի մէջ։ Աւարտելով իր B. Lit. տիտղոսի աշխատանքները, կը վերադառնայ Անթիլիաս 1973-ի աշնան եւ Դպրեվանքին մէջ կը դասաւանդէ եկեղեցագիտական, աստուածաբանական եւ լեզուական նիւթեր, միաժամանակ յառաջ տանելով իր ուսումնասիրական-բանասիրական աշխատանքները։ 1977 թուականի ամրան կը տիրանայ Աստուածաբանութեան եւ Արեւելագիտութեան ճիւղերէն Օքսֆորտի Համալսարանի տոքթորայի տիտղոսին, իրեն նիւթ ունենալով Հայ եւ Վրաց եկեղեցիներու փոխ-յարաբերութեանց (The Relations Between The Armenian and Georgian Churches) եւ այլ յարակից խնդիրներու պատմութիւնը՝ 224-620 թուականներու։
1978-ին կը մեկնի Նոր Ջուղա, Սպահան, որպէս Առաջնորդական Տեղապահ եւ նոյն տարին Տ. Տ. Գարեգին Բ. Աթոռակից Կաթողիկոսի ձեռամբ կը ստանայ Ծայրագոյն Վարդապետութեան աստիճան։ 1978-ին Սպահանի Թեմի 23-րդ Պատգամաւորական Ժողովը զինք կ’ընտրէ Առաջնորդ։ 1980-ի Մայիս 18-ին ան կը ստանայ եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում ձեռամբ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Աթոռակից Կաթողիկոսի։ Իսկ 19 Յունիս 1986 թուականին, դարձեալ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Կաթողիկոսի Սրբատառ Կոնդակով ան կը ստանայ Արքութեան տիտղոս եւ պատիւ։
2002 թուականին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի կողմէ կը նշանակուի Քուէթի եւ Ծոցի երկիրներու Կաթողիկոսական փոխանորդ, ուր կը ծառայէ մինչեւ 2011 թուական։ 2011-ին ան կը վերադառնայ Սուրբ Աթոռ՝ Անթիլիաս եւ կը նուիրուի բանասիրական աշխատանքներու։
Հոգելոյց Սրբազանը աշխատակցած է հայ մամուլին եւ ունի գրական, քերթողական գործեր եւ բանասիրական բազմաթիւ աշխատասիրութիւններ եւ յօդուածներ։
Կը մահուան  21 Մայիս 2015-ին, Պէյրութ։
Արիս Յովհաննէսեան

Արիս Յովհաննէսեան, (1812 - 1878)։
Արիս Յովհաննէսեան ծնած է 1812-ին, ընտանեկան մականունն էր Շալճեան Հօրը անունը Յովհաննէս որ կը բնակէր Պոլսոյ Լանկա թաղը։ Կարճ միջոց մը աշակերտած է Մայր Եկեղեցիի մէջ պապա Համբարձումին եւ յետոյ Տիրացու Եղիշէյի եւ Գարթալցի Յարութիւնի։ Հակառակութեան պատճառով պապա Համբարձումի հրաժարելէն ետքը՝ իր երեք ընկերներէն միայն ինքը Մայր եկեղեցի մնացած էր առանց սակայն ձայնալրութեամբ զբաղելու։ Այս միջոցներուն տպագրիչ Յովհաննէս Միւհենտիսեան պաշտպան կը կանգնի անոր եւ մեծամեծներու դիմում ընելով կը յաջողի զինքը Մայր-Վարժարանի աշակերտներուն դասախօս կարգել տալ։
Ալատտին (Ֆիլմ)

Ալատտին, (անգլերէն` Aladdin) 1992 թուականին լոյս տեսած գծաշարժական եւ երաժշտական ​​երեւակայական ֆիլմ է։ Ալատտինը կը դասուի Walt Disney-ի գծաշարժական դասական շարքին։ Ֆիլմի բեմադրիչ Ճոն Մուսկերը եւ Ռոն Քլեմեթսը, ով հիմնած է արաբական «կախարդական լապտեր» եւ «հազար ու մէկ գիշեր» ստեղծագործութիւններու հիման վրայ։
Հովարդ Աշմանը առաջարկեց, իսկ թատերագիրը եւ ով ալ վավերացուեցաւ Disney-ի նախագահ Ճեֆրի Հակզենբերգի համաձայնութեամբ։ Այս ֆիլմը Մի շարք անիմացիոն տարրերի համադրութիւն է։
Ալատտինը թողարկուեցաւ նոյեմբեր 25-ին 1992 թուականին։ Ցուցադրման առաջինի իսկ օրերէն ան արժանացած է ԱՄՆ-ի, իսկ հետագային արդեն ամբողջ աշխարհի հաւանութեանը։ 1992 թ.-ին վաստակուած է աւելի քան $ 217 մլն-ի եկամուտ Միացյալ Նահանգներին մէջ եւ աւելի քան $504 միլիոն աշխարհում. Ֆիլմը նաեւ արժանացնել բազմաթիւ մրցանակներու, որոնց մեծ մասը Եւրոպաի եւ Մերձաւոր Արեւելքի մէջ են։


== Կերպարներ ==


=== Ալատտին ===
Ալատտինը շատ աղքատ, բայց բարի տղայ էր։ Ան ընկերներ չ'ուներ եւ իր միակ ընկերը իր կապիկն էր, որու հետ կ'անցնէր իր կեանքի ուրախ եւ տխուր պահերը։ Oր մը Ալատտին կը սիրահարուի Արաբական արքայի աղջկայ՝ արքայադուստր Ճազմինի վրայ։ Ան Ճազմինին հասնելու համար շատ երկար ու դժուար ճանապարհներէ կ'անցնի՝ Ճինին կը գտնէ, կը պտտի կախարդական գորգով, կ'անցնի ճանապարհներ եւ կռիվներ հը մղէ։ Անիմացիոն կերպարը պատրաստել է Գլեն Քինը։


=== Ճինի ===
Ճինին բանտարկուած էր կախարդական լապտերի եւ միայն կարդննար այն ժամանակ երբ որեւէ մեկը երեք անգամ շփէր կախարդական լապտերը։ Օր մը, երբ Ալատտինը շուկայէն միրգ կը գողնար, տերերէն փախչելու ժամանակ կը գտնէ Ճինիին եւ զինքը խոսք կու տան անոր, որ կ'օգնեն Ալատտինին եւ անոր կու տայ կախարդական գորգ։ Կերպարի հեղինակն է Էրիկ Գոլտբըրկը։


=== Ճաաֆար ===
Ճաաֆար ֆիլմի ամէնաչար կերպարն է։ Միշտ կ'ըլլայ իր չար թութակի հետ։ Ան Արաբական խալիֆի պալատին մէջ աշխատող քաղաքապէտ է եւ աչքի կ'ինայ իր նախանձախնդրութեամբ, չարութեամբ եւ դաժանութեամբ։ Մէկ անգամ ան կը մտնէ խալիֆի մօտ եւ կը սպառնայ սպանել զինքը, եթէ իրեն չամուսնացնէ Ճազմինի հետ։ Ֆիլմը անընդհատ կռվի մեջ է Ճինիի եւ Ալատտինի հետ։ Կերպարի հեղինակն է Անտրիաս Լքելը։


== Աղբիւրներ ==
Ալատտին մուլտֆիլմ


== Արտաքին յղումներ ==
Կաղապար:Ալատտին
Կաղապար:Ուոլթ Դիսնեյի լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Յարութիւն Ալամդարեան

Ալամդարեան Յարութիւն (Գէորգ) Մանուկի (25 Յունուար 1795, Ասթրախան, Ռուսիոյ Կայսրութիւն- 5 Յունիս 1834, Նոր Նախիջեւան) հայ բանաստեղծ, մանկավարժ, հասարակական-քաղաքական եւ եկեղեցական գործիչ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 14 (25) Յունուարին, Ասթրախանի մէջ, արհեստաւոր ընտանիքի մէջ։ Աւարտած է Աղապապեան դպրոցը։ 1813-ին կը հրաւիրուի Մոսկուա. Լազարեաններու մօտ դպիր կ'ըլլայ, ապա՝ Լազարեան ճեմարանի առաջին տեսուչը եւ ուսուցիչ։
Միաժամանակ դասախօսութիւններու ներկայ կը գտնուի Մոսկուայի համալսարանին մէջ։ 1824-1830 թուականներուն Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցի տեսուչն էր. այդ տարիները դպրոցի պատմութեան մէջ յայտնի են «դար Ալամդարեան» անունով։
Ռուս-պարսկական պատերազմի ատեն Ալամդարեան կ'օգնէ հայ կամաւորական գումարտակի կազմակերպման (1827)։ Ռուսական կողմնորոշում ունենալով հանդերձ, կը պաշտպանէ հայ եկեղեցական եւ ազգային-լուսաւորական հաստատութիւններու ինքնուրոյնութիւնը՝ դիմադրելով ցարիզմի ձուլման քաղաքականութեան։
Կը մեղադրուի որպէս Ներսէս Աշտարակեցիի գաղափարակից, եւ Ի. Պասկեւիչի թելադրանքով Էջմիածնի Սինոտը զինք կ'աքսորէ Հաղբատ (1830)։ Կեանքին վերջին տարիները կ'ապրի Նոր Նախիջեւանի Ս. Խաչ վանքին մէջ (1832-1834), ուր դաւադրաբար կը սպաննուի 25 Մայիս (6 Յունիս)ին։


== Ստեղծագործութիւններ ==
Ալամդարեան կը գրէ քնարական-սիրային բանաստեղծութիւններ, ձօներ, առակներ, պատմական ողբերգութիւն («Հրադամիզդ եւ Զենոպիա», 1824-1828, անաւարտ)։ Մեզի հասած բանաստեղծութիւններուն առաջինը կը գրէ կնոջ մահուան առիթով, ողբալով իր վաղանցիկ սէրը («Նազելւոյս դէմքն էր ճերմակ ու կարմիր», 1821)։
Նոյն տրամադրութեամբ համակուած են նաեւ «Կոծ», «Սուգ», «Ողջոյն հրաժեշտ զաւակաց իմոց» եւ այլ բանաստեղծութիւններ։
Ան կ'օգտագործէ «վարդի ու սոխակի» աւանդական մոթիֆը, կը բացայայտէ թշուառ մարդու տառապանքը («Թշուառութիւն սոխակի», «Վարդակորոյս», «Կոկովանք վարդի», «Սոխակի յոգնարս», «Պարերգութիւն»)։


=== Կրօնական տաղեր ===
Ալամդարեան կը գրէ կրօնական տաղեր, ուր միստիք մտածողութեան հետ առկայ է նաեւ բողոքը ճակատագիրի դէմ։ Հին Կտակարանի մոթիֆներով գրուած բանաստեղծութիւններուն մէջ մարդկային ողբերգութիւնը, կ'ըմբոստանայ մահուան դէմ («Աղօթք», «Կողկողանք առ խաչ Փրկչին», «Ողբերգութիւն Իսրայէլի» եւայլն)։ Ալամդարեան հայ դասականութենէն դէպի զգացողութիւն եւ ռոմանթիզմ անցման շրջանի բանաստեղծ է։
Ունի բազմաթիւ նամակներ, ճառեր, յօդուածներ, թարգմանած է հատուածներ Տ. Տասսոյի «Ազատագրուած Երուսաղէմ»ի մէջ, զբաղած է բառարանագրութեամբ եւ լեզուի հարցերով, ռուսաց լեզուի ծանօթութիւն ունի («Համառօտ բառարան ի ռուսաց լեզուի ի հայ», 1821, «Ռուս-հայերէն գործնական համառօտ քերականութիւն», 1814-1816, Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարան, ձեռքի համար 3754)։


=== Գաղափարներ ===
Ալամդարեանի համոզմամբ մանկավարժը ոչ թէ «վարձկան» պաշտօնեայ է, այլ «անձնուրաց հովիւ»։ Ան կ'առաջարկէ դաստիարակութեան յառաջադէմ ուղիներ, կ'առաջարկէ ծեծն ու աշակերտին հետ կոպիտ վարուելակերպը ուսուցիչի անզօրութեան հետեւանք համարել։ Ըստ իրեն, երեխայի մը ընդունակութիւնները պէտք է զարգացնել աստիճանաբար՝ պարզէն բարդ: Իսկ առարկաներու տեսական իմացութիւնը ամրապնդել գործնականօրէն։ Ան կը մշակէ Ներսիսեան դպրոցի վարչական, ուսումնական եւ բարոյակրթական աշխատանքներու կանոններ՝ 

Ալամդարեանին կ'աշակարտեն Խաչատուր Աբովեանը, Ս. Նազարեանցը, Ս. Ներսիսեանը, Մ. Մսերեանը եւ ուրիշներ։
Թադէոս Աւետումեանց

Թադէոս Աւետումեանց (ծն.՝ 1810), հնդկահայ գրագէտ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Պասրա։ Ինը տարեկան հասակին, հօր հետ Կալկաթա կը գաղթէ, ուր կը յաճախէ մարդասիրական ճեմարան։ Հակառակ այն հանգամանքին, որ ան շարունակ զբաղած է առեւտուրով, այնուամէնայնիւ ան զբաղած է նաեւ գրականութեամբ։
Աւետումեանց եղած է Մ. Թաղիադեանի «Ազգասէր» հանդէսի գլխաւոր հրատարակիչներէն մէկը (Մ. Թաղիադեանի մահուան առթիւ տպ.«Արշալոյս Արարատեան»-ի մէջ 1858-ին)։


== Աղբիւր ==
Բառարան Հայ Գրականութեանց, Հայկ Տէր-Աստուածատուրեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 178:
95 (թիւ)

95 (իննսունհինգ), բնական թիւ է

Տարուայ 95րդ օրը Ապրիլ 5-ն է (նահանջ տարիներուն՝ Ապրիլ 4-ը)


== Թուագիտութիւն ==
 A001358  երեսուներորդ կիսապարզ թիւն է
 A001750  5×պարզ տեսքի հինգերորդ թիւն է


== Այլ ==
+95-ը Մեանմար զանգելու քոտն է


== Կրօն ==
95-ն էին Մարին Լութերի թեզերը (1517 թուական)
95 անգամ իրենց աղոթքին Պահաի դաւանողները կը կրկնեն «Ալլահ-ու-Ապհա» (Աստուած փառաւոր է)


== Տես նաև ==
1995 թուական
Ադամ Գրիգորեան

Ադամ Գրիգորեան (22 Յուլիս 1974(1974-07-22)), ամերիկացի ջրագնդակի մարզիչ եւ Միացեալ Նահանգներու ջրագնդակի կանանց ազգային հաւաքականի գլխաւոր մարզիչ։ Անոր գլխաւորութեամբ ԱՄՆ ջրագնդակի կանանց ազգային հաւաքականը 2012, 2016, 2020 թուականներուն ողիմպիական խաղերուն ոսկէ մետալներ շահած է։
Ան ճանաչցուած է Միացեալ Նահանգներու Ոլիմպիական կոմիտէի 2016 թուականի խաղերու մարզիչ։։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է 1974-ին։ Ան զաւակն է Կէրի եւ Ճոյս (ծնեալ՝ Սրապեան) Գրիգորեաններուն։ Ան իր եղբօր՝ Պլէյքի (մահացած) հետ, փոքր տարիքէն կիրարկած է ջրագնդակ։ 2016-ի Ռիոյի ողիմպիականին ալ ոսկի մետալակիր էր Գրիգորեան։ Իր մարզած կազմը, պարտութեան մատնած էր Իտալիան։
Յաջորդաբար Գրիգորեանի մարզած կազմը ոսկի մետալին տիրացած է։ Առաջին անգամ 2012-ի ողիմպիականին, Լոնտոնի մէջ, իր մարզած կազմը, աւարտականի պարտութեան մատնած է Սպանիան։ 
Իր կողակից Անիսիայի հետ Քալիֆորնիոյ բնակիչ, Գրիգորեան տարիներ շարունակ նաեւ մարզած է «Եու․Սի․Էլ․Էյ․» համալսարանի կազմը։ 
Նախապէս, Գրիգորեան նաեւ եղած է խումբին աստղերէն եւ 2016-ին մուտք գործած է «Եու․Սի․Էլ․Էյ․» համալսարանի լաւագոյն մարզիկներու ցանկին մէջ։ 
1995-էն 1999, Գրիգորեան իր համալսարանի կազմին հետ մնացած է առաջին դիրքի վրայ եւ այդ տարեշրջաններուն, ընդամէնը նշանակած է 76 կոլ։ Նախապէս, Գրիգորեան նաեւ մարզած է «Եու․Սի․Էլ․Էյ․» համալսարանի տղոց կազմն ալ։ 
Ան 2009էն ի վեր կը մարզէ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու կանանց ջրագնդակի (water polo) խումբը։
Մանհաթըն Պիչ բնակութիւն հաստատած ամոլը բաղդաւորուած է երկու զաւակներով՝ Ճէք եւ Աննապէլ։
Խորէն Գաբիկեան

Խորէն Գաբիկեան (1891, Շապին Գարահիսար - 2 Յունուար 1973), հայ ուսուցիչ եւ մտաւորական։


== Կենսագրութիւն ==
Գարբիկեան Նախակրթութիւնը կը ստանայ Սեբաստիոյ որբանոցին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ կ՛ըլլայ 1909-ին։ Աւարտելէ ետք յաջորդող չորս տարիներուն կ՛աշակերտի Մխիթարեաններուն, Նախ՝ Պոլիս (1910 - 1911) եւ ապա՝ Վենետիկ, Մուրատ Ռաֆայէլեան վարժարանի մէջ (1911 - 1914)։
1914-1919, Գաբիկեան իր բարձրագոյն ուսումը կը ստանայ Ֆրիպուրկի Համալսարանէն ներս։


== Ուսուցչական ազպարէզ ==
յաջորդաբար պաշտօնավարած է․

1920-1933ականներուն, որպէս ուսուցիչ ան կը պաշտօնավարէ Պոլսոյ կեդրոնական վար­ժարանի,
1921-1928, Մուրատ Ռաֆայէլեանի,
1928-1933, Հալէպի Հայկազեան վարժարանի մէջ։
25 Փետրուար

25 Փետրուար, տարուան 56-րդ օրն է:


== Դէպքեր ==
1945․ Բ․ Հա­մաշ­խար­հա­յին ­Պա­տե­րազ­մի ա­ւար­տին, Աթէնքի մէջ «Նոր Օր»ը կը սկսի վերահրատարակուիլ «Ազատ Օր» անունով


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==


== Տօներ ==
Ս. Մեսրոպ Մաշտոց Եկեղեցի (Օշական)

Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց Մայր Եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի, որ կը գտնուի Օշականի մէջ, Արագածոտնի մարզ։


== Պատմութիւն ==
Մեսրոպ Մաշտոցի մահէն ետք հազարապետ Վահան Ամատունին եւ զորաւոր Հմայակ Մամիկոնեանը անոր մարմինը կը տեղափոխեն Օշական, ուր երեք տարի ետք՝ 443 թուականին, Վահան Ամատունին մատուռ կը կառուցէ։ Մեսրոպ Մաշտոցի Անոր յիշատակը հարգելու համար Յովսէփ Ա. Հողոցմեցի կաթողիկոսը Կորիւնին կը հանձնարարէ գրել Մեսրոպ Մաշտոցի կեանքի ու գործի մասին։ 1875-79 թուականներուն Գեւորգ IV կաթողիկոսը հին մատուռի վայրին մէջ բազիլիկ տիպի նոր եկեղեցի կը կառուցէ։ Եկեղեցւոյ խորանին տակ կը գտնուի Մեսրոպ Մաշտոցի դամբարանը(433)` ուղղանկիւն թաղածածկ խուց` արեւելքին մէջ խորշով, արեւմուտքին բացուածքով, հիւսիսէն եւ հարաւէն մուտքերով (հիւսիսայինը փակուած է, իսկ հարաւայինը կը բացուի դէպի աւանդատուն), իսկ արեւելեան կողմին կից 1884 թուականին կառուցուած է երկհարկ գլանաձեւ զանգակատունը, որուն մուտքը խորանէն է։ Հայկական ճարտարապետութեան մեջ ան բացառիկ է ինչպէս զանգակատան դիրքով, այնպէս ալ կառուցուածքով։ 1960-ական թուականներուն եկեղեցին ներսէն զարդարվուած է որմնանկարներով նկարիչ Հ. Մինասեանի կողմէն։։
Եգիպտացորենի ալիւր

Եգիպտացորենի ալիւր, եգիպտացորենի չորցած հատիկէ աղացած մթերք։ Այս մթերքը լայնօրէն կը կիրառուի բազմաթիւ ազգերու խոհանոցներուն մէջ։ Այդպիսի ալիւրը կ՚օգտագործուի թէ՛ որպէս հացի, հացատեսակներու թխման, բլիթներու, շիլաներու պատրաստման հիմնական բաղադրիչ, թէ՛ որպէս ուտեստներու յաւելում (օրինակ՝ չուրչխելայ պատրաստելու ժամանակ խաղողի հիւթի խմորման համար)։


== Պատմութիւն ==

Եգիպտացորենը կը հանդիսանայ Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդներու գիւղատնտեսութեան աւանդական մշակաբոյսը։ Լատինական Ամերիկայի մէջ եգիպտացորենը կ՚օգտագործեն աւելի մեծ քանակութեամբ, քան մոլորակի որեւէ այլ վայրի մէջ։ Այն հիմնական մշակաբոյս կը հանդիսանայ Մեքսիքայի, Քոլոմպիայի, Փերուի, Էքուատորի, Վենեզվելայի եւ Փարակուայի ազգային խոհանոցներու համար։
Եւրոպացիներու կողմէ Ամերիկայի յայտնագործմէն ետք՝ բազմաթիւ տեղական մշակաբոյսեր ներմուծուեցան Եւրոպա եւ սկսան մշակուիլ, ինչպէս՝ եգիպտացորենը։ Եւրոպայէն եգիպտացորենը ներմուծուեցաւ Ափրիկէ եւ Ասիա։
Նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքին եգիպտացորենը ամենաառաջինը յայտնուած է 17-րդ դարու վերջը Մոլտովայի եւ Վրաստանի մէջ։


== Ուտեստներ՝ եգիպտացորենի ալիւրէ ==


=== Ամերիկա ===
Արեպա՝ եգիպտացորենի բլիթներ, որոնք տարածուած են վենեզուելական եւ քոլոմպիական խոհանոցներուն մէջ
Թորթիլա՝ եգիպտացորենէ պատրաստուած բլիթներ, որոնք մեծ տարածում ունին Մեքսիքայի մէջ։


=== Ափրիկէ ===
Ուկալի


=== Եւրոպա ===
Պանուշ՝ գուցուլական ուտեստ, որ կը ներկայացնէ եգիպտացորենի ալիւրէ պատրաստուած շիլա՝ սերուցքով կամ թթուասերով եփուած։
Կոմի՝ Վրաստանի արեւմուտքը տարածուած եգիպտացորենի շիլայի տեսակ, որ կը փոխարինէ հացին։
Կաչամակ՝ եգիպտացորենի շիլայի սերպիական եւ պուլկարական տարբերակ, որ թրքական անուանում ստացած է Օսմանեան կայսրութեան օրօք։
Մալյ՝ Ռումանիոյ  մէջ տարածուած եգիպտացորենի շիլա։
Մամալիկա՝ եգիպտացորենի ալիւրէ պատրաստուած շիլա, որ լայն տարածում ունի Մոլտովայի մէջմ։
Մճատի՝ եգիպտացորենի վրացական բլիթ։
Պոլենտա՝ Հարաւային Եւրոպայի մէջ, առաւելապէս՝ Իտալիոյ մէջ տարածուած եգիպտացորենի շիլա։


== Ծանոթագրութիւններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Եգիպտացորենի ալիւրով պատրաստուող ուտեստներու բաղադրատոմսեր
Եգիպտացորենի ալիւրի օգտակար եւ վնասակար յատկանիշները
Եգիպտացորենի ալիւրի բաղադրութիւնն ու որակական յատկանիշները
Ջուլիէտ Գրիգորեան

Ջուլիէտ Գրիգորեան-Գասպարեան (1935)


== Կենսագրություն ==
Ծնած է Երեւան։ Ուսանած է Երեւանի պարարուեստի ուսումնարանին մէջ, զոր աւարտելէ ետր րնդունուած է Երեւանի Պեաական Համալսարանի Ռոմանօ Գ՚երմանական գրականութեան ֆրանսական լեզուի բաժինը։ Վկայուելէ յետոյ 1960–էն սկսեալ պաշտօնավարած է Երեւանի մանկավարժական ինստիտուտին մէջ։
Գրական փորձերուն սկսած է դպրոցական տարիներուն։ 1965-էն յետոյ լրջօրէն զրաղած է գրական ստեղծագործութեամբ։ «Անի Արմէն» ծածկանունով մի քանի բանաստեղծութիւններ ուղարկած է Պէյրութ, Անդրանիկ Ծառուկեանին, որ գրական մամուլի մէջ լոյս ընծայած է զանոնք, գովաբանելով բանաստեղծուհիին համարձակ մտածելակերպը եւ զգացական աշխարհի յուզականութիւնը։ Այնուհետեւ աշխատակցած է Երեւանի բազմաթիւ ամսագրերուն՝ «Գարուն», «Սովետական Արուեստ», «Գրական Թերթ» եւլն։ Նոյն տարիներուն տպագրուած է Սարգիս Արուտչեանին նուիրուած կեանքը եւ Բեմանկարչական Արուեստը մեծածաւալ մենագրութիւնը, հայերէն եւ ապա ռուսերէն լեզուներով։
1974–ին ֆրանսահայ ամուսնին խնգրանըով Ջուլիէտ Գրիգորեան տեղափոխուած է Փարիզ։ Անոնք բախտաւորուած են երկու զաւակներով։
Իր ինքնաճանաչում խորագրով բանաստեղծութեանց գիրըը տպագրութեան չէ արժանացած Երեւանի մէջ, բանաստեղծուհիին Հայրենիքէն հեռանալուն պատճառաւ։
Կորսնցուցած ըլլալով իր շրջապատը, գրչակիցները եւ զինքը սնուցող արմատները, բանաստեղծուհին տառապանըով լի հայրենակարօտ երգեր կը գրէ։ Այդ կարօտն է, որ մղած է զինքը, 1980-ին, Լոս Անճելոսի հայ գաղութին քաջալերութեամբը լոյս ընծայել իը Ինքնաճանաչում գիրքը, զայն վերանուանելով Տեսիլ Յայտնութեան ք որ արժանացած է Հ.Բ.Ը.Մ. Ալեք Մանուկեան Հիմնադրամին Ա. Մրցանակին եւ տպագրուած Հիմնադրամին յատկացումով։
Տպագրութեան համար պատրաստ ունի Յայտնութիւն խորագրով բանաստեղծութիւններու երկրորդ հաւաքածոյ մը, որ հրատարակութեան կը կարօտի։
Լոս Անճելոսի հայկական ձայնասփիւռէն յաճախ կ՚արտասանուին իր բանաստեղծութիւնները եւ կը հրատարակուին հայկական մամուլին մէջ։
Տեսիլ Յայտնութեանը ի յայտ կը բերէ արդիաշունչ բանաստեղծի իր ձիքըերը։ Իր ոճը գունագեղ է եւ առինքնող։ Նկարագրելով քաղաքակիրթ աշխարհի մէջ տիրող սարսափը, անորոշ վիճակը, իր կենսագրականին մէջ, իր իսկ բառերով, կը յայտնէ իր ինքնատիպ հոգիին ելեւէջները.- «Զգունազարդելով աշխարհը, գունազարդուած աշխարհի երազանքը ունենալ, սխալները չքօղարկելով ճշմարտութիւնը որոնել, խաւարը նկարագրելով՝ լոյսի
պատրանըը ունենալ»։
Իր յոռետես հոգիին յոյզերը կը յայտնուին «Այնտեղ Ուր Զեն Հասնում ... » զգայացունց քերթուածին մէջ. —


== Աղբիւրներ ==
Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 76։
Կիտրոնի տօնը

Կիտրոնի տօնը (ֆրանսերէն՝ Fête du Citron) ամէն տարի տեղի կ'ունենայ ձմրան վերջաւորութեան` Փետրուար ամսուան, Ֆրանսայի Մանթոն քաղաքին մէջ, Մանթոնի բարեկենդանին ընթացքին:


== Պատմութիւն ==
1875-ին, կը ստեղծուի բարեկենդանի տողանցք մը` ձմրան քաղաքին մէջ քիչ մը շարժում ստեղծելու համար: 1920-ական թուականներուն քաղաքը դարձած է կիտրոնի, նարինջի տարբեր տեսակներ արտադրող մեծ շրջան մը: Այս ձեւով, 1934 թուականին կը ծնի «Կիտրոնի տօն»-ը, որուն ընթացքին կը տողանցեն կիտրոններով, նարինջներով ծածկուած տարբեր հսկայական կառոյցներ:
Այս տարբեր նիւթեր ներկայացնող «արձաններ»-ը կը կարօտին քսան թոն պտուղներու, որոնք կը բերուին Սպանիայէն, մէկ միլիոն ձգախէժէ կապերու, 15 օրուան աշխատանքի եւ մօտաւորապէս հարիւր հոգիներու մասնակցութեան։
Հայկական Վերածնունդ

Հայկական Վերածնունդ, Ժը. դարու սկիզբը հայ ազգը եւ ամբողջ Արեւելքը կը գտնուի տակաւին տեսակ մը ՄԻՋՆԱԴԱՐի մէջ:
Ժը. Դարու երկրորդ կիսուն է միայն եւ մանաւանդ ժթ. Դարու ընթացքին, որ եւրոպայի հետ շփուելով, բարենորոգման եւ ազատագրութեան շարժում մը ծայր տուաւ աշխարհի այս մասին մէջ եւ փոխեց հոն ապրող ժողովուրդներու ոգին եւ կառոյցը:
Հայ ժողովուրդը առաջիններէն մէկը եղաւ, որ իւրացուց եւ իր շուրջը տարածեց այս նոր ըմբռնումները: Շարժումը հայութեան համար բերաւ տեսակ մը վերածնունդ եւ ժամանակակից պատմութեան սկիզբը  հանդիսացաւ: Այս ժամանակամիջոցին էր արդարեւ, որ հիմքը դրուեցաւ արդի Հայաստանին:
Հետագայ էջերուն մէջ մենք պիտի ցոյց տանք, թէ մտաւորական եւ բարոյական այս վերանորոգումը կարելի դարձաւ անոր համար, որ հայ ժողովուրդը, օտար տիրապետութեան բազմաթիւ դարերու ընթացքին, հաւատարմօրէն համախմբուած մնաց իր եկեղեցիին շուրջ եւ անխախտօրէն կապուած՝ իր հաւատքին։ Պիտի պարզենք նաեւ, թէ հայկական գիտակցութեան այս զարթօնքը ի՛նչ կը պարտի ՄԽԻԹԱՐԵԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄին, հայ գրողներուն, ինչպէս նաեւ արեւմտեան գիտնականներուն։ Արդարեւ, իրենց լեզուին, գրականութեան եւ իրենց հին պատմութեան ուսումնասիրութեամբն է, որ հայերը, ինչպէս պալքաններու քրիստոնեայ ժողովուրդներըկամ կեդ. Եւրոպայի վերածնած ազգերը, վերստին ազգային գիտակցութիւն ձեռք բերին։ Մենք յաջորդաբար պիտի տեսնենք հայ ժողովուրդի վերածնունդին մէջ դեր կատարած բոլոր ուժերը։ Եւ եթէ անոնք արտայայտութիւն գտան ու գործեցին, պատճառը այն է, որ գաղափարներու եւ դէպքերու արտաքին յեղաշրջումը նպաստաւոր գետին մը ստեղծած էր անոնց զարգացումին համար։


== Աղբիւրներ ==
Հայոց Պատմութիւն, Հրանդ Փաստրմաճեան, էջ 27-28
Զանգականուագ

Զանգականուագ (գերմաներէն՝ glockenspiel, ֆրանսերէն՝ carillon) կամ կլոքենշփիլ, հարուածային երաժշտական գործիք, որ կազմուած է խրոմաթիք կերպով դասաւորուած մետաղեայ թիթեղներէն (ինչպէս դաշնամուրը) եւ կը նվագուի փայտեայ կամ քաուչուկէ փայտիկներով։ Այսպիսով, զանգականուագը կը նմանի քսիլոֆոնին, սակայն քսիլոֆոնը կազմուած է փայտեայ թիթեղներէ։ Այսուամենայնիւ, զանգականուագը աւելի փոքր է եւ ունի աւելի բարձր ձայնաստիճան։


== References ==