Վիրճինիա Ուոլֆ

Վիրճինիա Ուոլֆ, (անգլերէն՝ Virginia Woolf, 25 Յունուար, 1882 Միացեալ Թագաւորութիւն - 28 Մարտ, 1941 Օուսի գետը, Միացեալ Թագաւորութիւն)  Անգլիացի գրող, գրական քննադատող, մոտեռնիստական շարժումին մեծ մասնակից: Եղած է Գիտակցութեան հոսանքի գրականութեան ամենախոշոր եւ ազդեցիկ ներկայացուցիչներէն մէկը։


== Կենսագրութիւն ==
Վիրճինիա Ուոլֆը ծնած է 1882 թուականին Յունուար 25–ին, Լոնտոն՝ յայտնի Անգլիացի գրաքննադատ Լեզլի Սթիւընի ընտանիքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է իր տունը՝ անոր ծնողներու ղեկավարութեամբ։ Վիրճինիան 13 տարեկանին կը կորսնցնէ իր մայրը, իսկ 1904 թուականին կը մահանայ անոր հայրը, եւ Ուոլֆը կը տառապի նեարդային թուլացումէ։ Սակայն այս տառապանքներուն կողքին ան կը շարունակ է իր կրթութիւնը եւ ուսումը Լոնտոնի իգական քոլէճներէն մէկուն մէջ։ Կը սորվի Յունարէն, Լատիներէն, Գէրմաներէն լեզուները, ինչպէս նաեւ կ'ուսումնասիրէ գրականութիւնն ու պատմութիւնը։ 1909 թուականէն սկսեալ, Վիրճինիան կը հրատարակէ գրաքննադատական բնոյթի յօդուածներ Լոնտոնի ամսագրերուն մէջ։ 1912 թուականին կ'ամուսնանայ գրող եւ լրագրող Լէոնարտ Ուոլֆի հետ։ 1917 թուականին ամուսինին հետ կը հիմնէ «Հոկարտ փրես» տպագրական հրատարակչութիւնը, որտեղ յետագային լոյս կը տեսնեն Ուոլֆի բոլոր ստեղծագործութիւնները։
Ուոլֆի ծնողքին մահը խիստ ժխտական ազդեցութիւն կ'ունենայ անոր հոգեկան աշխարհին վրայ եւ ան մի քանի անգամ կը փորձէ անձնասպան ըլլալ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբին, ամուսինին հանդէպ անոր վախը կը մեծնայ (որովհետեւ Լէոնարտ Ուոլֆը հրեա էր) եւ Ուոլֆի հոգեկան հաւասարակշռութիւնը աւելի կը խախտի, որուն արդիւնքին Վիրճինիա անձնասպան կ'ըլլայ 1941 թուականին Ապրիլ 18–ին:


== Ստեղծագործութիւններ ==

Վիրճինիա Ուոլֆի ստեղծագործութիւնները թարգմանուած են շուրջ 50 տարբեր լեզուներու։ Ան կը համարուի 20-րդ դարու ամէնաճանաչուած եւ հեղինակաւոր վիպագրերէն մէկը։ Անոր վէպերը իրենց բնոյթով փորձարարական ստեղծագործութիւններ են, որոնց մէջ հեղինակը կ'օգտագործէ Գիտակցութեան հոսանքի կերպերը՝ ուշադրութիւն դարձնելով անոր ստեղծած տիպարներու հոգեբանական զգացմունքային առանձնայատկութիւններուն վրայ։ Վիրճինիա Ուոլֆը իր առաջին ստեղծագործութիւնը «Ծովով հեռացում» վէպը գրած է թերեւս 1900 թուականին, սակայն այն լոյս տեսած է 1915 թուականին։ 1925 թուականին հրատարակուած «Տիկին Տալլուայ» վէպին մէջ Ուոլֆը կը դիտարկէ միջին դասակարքի պատկանող կնոջ հոգեբանական առանձնայատկութիւնները, իսկ 1927 թուականին լոյս տեսած «Փարոսի վրայ» գործին մէջ, ան կը վերլուծէ կնոջ ստեղծագործական ինքնութիւնը, սեռերու միջեւ հաւասարութիւնը եւ ընտանեկան յարաբերութիւններու խնդիրները։ Իսկ «Օրլանտօ» (1928) վէպին մէջ, հեղինակը կը փորձէ ներկայացնել երիտասարդ արիստոկրատի կենսագրութիւնը, որուն պատմական կենսագրութեան տեսակները կը միահիւսեն:

«Ալիքներ» (1931) ստեղծագործութեան մէջ հեղինակը կը պատմէ վեց ընկերներու մասին, որոնց կերպարները կը ստեղծեն ալիքներու տպաւորութիւն։ Այս վէպը իւրայատուկ տեղ կը գրաւէ Ուոլֆի ստեղծագործութիւններուն մէջ, որովհետեւ իր առանձնայատկութիւններով այն աւելի բանաստեղծութիւն է քան թէ վէպ։ 1933 թուականին լոյս տեսած «Ֆլաշ» վէպը Ուոլֆի կողմէ կը ներկայացնէ վիքտորեան ժամանակաշրջանի բանաստեղծուհի՝ Էլիզապեթ Պարրեթ Պրաունինկի կենսագրութիւնը: Վիրճինիայի վերջին ստեղծագործութիւնը՝ «Գործողութիւններու միջեւ» (1941) վէպը նուիրուած է մարդու արուեստի փոխակերպման եւ կեանքի անցնող խնդիրներուն։


== Մահ ==
Վիրճինիա կրկին կը սկսի տառապիլ նեարդային թուլացումէ: Իր բոլոր մտահոգութիւնները երկրորդ համաշխարհային պատերազմին եւ իր ամուսինին հանդէպ, կ'արգիլէին անոր կեդրոնանալու իր ստեղծագործութիւններուն եւ աշխատանքներուն վրայ: Եւ 28 Մարտ, 1941 թուականին, Ուոլֆ իր վերարկուին գրպանները կը լեցնէ քարերով եւ ինքզինք կը նետէ Օուսի գետը որպէսզի խեղդուի, եւ ըլայ անձնասպան: Անոր մարմինը գտնուեցաւ 18 Ապրիլին, 1941 թուականին: Ուոլֆի ամուսինը անոր մարմինը թաղեց անոնց հին տունի պարտէզին՝ Ռոտմէլ, Սուսէքսին մէջ։ Իր անձնասպանութեան նամակին մէջ որ ուղղուած է իր ամուսինին, ան կ'ըսէ:


== Մատենագիտութիւն ==
1915 - «Ծովով հեռացում» / The Voyage Out
1919 - «Ցերեկ եւ գիշեր» / Night and Day
1922 - «Ճեյքոպի սենեակը» / Jacob’s Room
1925 - «Տիկին Տալլուայ» / Mrs. Dalloway
1927 - «Փարոսի վրա» / To the Lighthouse
1928 - «Օրլանտօ» / Orlando։ A Biography
1931 - «Ալիքներ» / The Waves
1933 - «Ֆլաշ. կենսագրութիւն» / Flush։ A Biography
1937 - «Տարիներ» / The Years
1941 - «Գործողութիւններու միջեւ» / Between the Acts
1953 - «Գրողի օրագիրը» / A Writer’s Diary


== Ֆիլմագրութիւն ==
1977 — «Հեշտ թոյն (ֆիլմ)»
1982 — «Ալիքներ (ֆիլմ)»
1983 — «Փարոսի վրայ (ֆիլմ)»
1990 — «Սեփական սենեակ (ֆիլմ)»
1992 — «Օրլանտօ (ֆիլմ)»
1997 — «Տիկին Տալլուայ (ֆիլմ)»
2002 - «Ժամերը (ֆիլմ)»


== Վիրճինիա Ուոլֆի կերպարը ==
Էտուարտ Օլպի, «Ո՞վ կը վախնայ Վիրճինիա Ուոլֆէն» (Who’s Afraid of Virginia Woolf?), 1962։


== Արտաքին յղումներ ==
Վիրջինիա Վուլֆի բրիտանական ընկերակցութիւն (անգլերէն)
Վիրջինիա Վուլֆի միջազգային ընկերակցութիւն (անգլերէն)
Վիրջինիա Վուլֆի ստեղծագործութիւնները (անգլերէն)
Վիրջինիա Վուլֆի ընդարձակ կենսագրութիւնը (ռուս.)