armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կորսուած Երեխաներու Միջազգային Օր

Կորսուած երեխաներու միջազգային օր (անգլ.՝ International Missing Children Day), կը նշուի իւրաքանչիւր տարուայ 25 Մայիսին, ի յիշատակ անհետ կորսուած երեխաներու։


== Պատմութիւն ==


=== Օր սահմանելու գաղափարը ===
Կորսուած երեխաներու յիշատակին նուիրուած միջազգային օր սահմանելու գաղափարը ծագած է Ամերիկայի մէջ 25 Մայիս1979-ին։ Այդ օրը դպրոցէն տուն գացած ճանապարհին անհետացած է 6-ամեայ ամերիկացի Էվիան Փէյթսը (անգլ.՝ Etan Patz), որուն յետագային այդպէս ալ չգտան։ Միայն 33 տարի ետք 2012-ին New Jersey-ի բնակիչ Փետրօ Էրնանտէսը խոստովանած է, որ ինք առեւանգած եւ սպանած երեխային։


=== Պաշտպան կառոյցներ ===
Երեխայի անհետացումէն չորս տարի ետք՝ Մայիս 1983-ին, ԱՄՆ նախագահ Ռոնալտ Ռէյկանը Միացեալ Նահանգներուն մէջ 25 Մայիսը յայտարարեց կորսուած երեխաներու ազգային օր։ Յաջորդ տարի՝ 1984-ին, ԱՄՆ-ի մէջ հիմնադրուեցաւ կորսուած ու շահագործման ենթարկուած երեխաներու որոնումներու ազգային կեդրոնը (անգլ.՝ National Center for Missing and Exploited Children, NCMEC)։ Մայիս 1997-ին ամերիկեան նախաձեռնութեան օրինակով հիմնադրուեցաւ կորսուած ու շահագործման ենթարկուած երեխաներու որոնման միջազգային կեդրոնը (ICMEC), որու պաշտօնական բացումը տեղի ունեցաւ Ապրիլ 1999-ին Ուաշինկթընի՝ Մեծ Բրիտանիոյ դեսպանութեան մէջ։


=== Միջազգային օր ===
2010-ին որոշուեցաւ հռչակել կորսուած երեխաներու միջազգային օր, որու նպատակն է հասարակութեան ուշադրութիւնը սեւեռել առեւանգումներէն երեխաներու պաշտպանուածութեան, կենսական դժուարութիւններուն ու հակաիրաւական շահագործման խնդիրներուն։ Առ այժմ օրը միջազգային օրուան պաշտօնական հաստատում չէ ստացած։


== Յիշատակ ==
Կորսուած երեխաներու օրուան խորհրդանիշն է անմոռուկը։
25 Մայիսին աշխարհի տարբեր երկնրներու մէջ ի յիշատակ կորսուած երեխաներու երկինք բաց կը թողնեն փուչիկներ։


== Փաստեր ==
Ամէն օր աշխարհի մէջ անհետ կը կորսուին շուրջ 22 հազար, իսկ տարեկան 8 միլիոն երեխայ։
Եւրոպայի մէջ տարեկան միջին հաշուով անհետ կը կորսուին 70000 տղայ եւ աղջիկ։
Դեկտեմբեր 2008-էն կը գործեն Insafe ծրագրի «թէժ գիծեր» Եւրախորհուրդի Safer Internet Programme ծրագրի շրջանակներու մէջ, որոնց նպատակը կորսուած անչափահասներու որոնման խթանելն ու երեխաներու հետ դաժան վերաբերմունքի եւ շահագործման փաստերու լոյս հանելն ու կանխարգիլելն է։
1984-էն կորսուած ու շահագործման ենթարկուած երեխաներու որոնումներու ազգային կեդրոնի օգնութեամբ 250000 երեխայ գտնուած է։ Գտնուող երեխաներու քանակի աւելացման կը նպաստեն մարդոց լայն զանգուածներու իրազեկութիւնը եւ նորագոյն արուեստագիտութիւններու օգտագործումը որոնման աշխատանքներու ժամանակ։


== Արտաքին յղումներ ==
The Government of Canada Highlights International Missing Children's Day and the Success of "Our Missing Children" Program (անգլերէն)
Global effort launched to help bring missing children home (անգլերէն)
International Missing Children's Day (անգլերէն)
Kill the DJ

«Kill the DJ», ամերիկեան փանք ռոք խումբ Green Day-ի 9-րդ սդուտիոյի մէջ ձայնագրուած ալպոմի երկրորդ երգը։ Երգը թողարկուած է 14 Օգոստոս 2012-ին։


== Երգին Տեսահոլովակ ==
Երգին տեսահոլովակի բեմաադրիչն է Սամուէլ Պեյէրը: Տեսահոլովակէն մասեր յայտնուած են Իւթուպ կայքին մէջ 29 Օգոստոս 2012-ին: Տեսահոլովակին նախացուցադրումը կայացած է 4 Սեպտեմբեր 2012 թուականին:


== Վարկանշային Աղիւսակ ==


== Ծանօթագրութիւններ ==

Կաղապար:Green Day
Էժէն Սիւ

Մարի-Ժոզեֆ Էժէն Սիւ, (26 Յունուար 1804(1804-01-26), Փարիզ - 3 Օգոստոս 1857(1857-08-03)[…], Անսի, Ֆրանսա), ֆրանսացի գրող։ 1823 - 1829 թուականներուն եղեր է զինուորական վիրաբոյժ:


== Կենսագրութիւն ==
Մեծ յաջողութիւն ունեցեր են Էժէն Սիւի արկածամելոտրամաթիկ վէպ-ֆելիեթոնները՝ («Փարիզեան գաղտնիքներ» (հհ․ 1-10, 1842-1843 թուական, հայկական հրատարակութիւն՝ «Գաղտնիկք Փարիզի», հհ․ 1-8 1868-1867 թուական), «Թափառական հրեան» (հհ․ 1-10, 1844-1845 թուական, թարգմանիչ՝ Կարապետ Իւթիւճեան, հայկական հրատարակութիւն, հհ․ 1-2, 1853-1854 թուական), որոնց մէջ պատկերուած են Փարիզի «յատակը», բարձրաշխարհիկ հասարակութեան շողոքորթութիւնը, անհաւատալի հերոսներ։ 
Դիմազերծման սահմանափակութիւնը, ժողովուրդի ուժերու նկատմամբ անվստահութիւնը եւ յոյսերը պուրժուական մարդասիրութեան հետ կապելը նուազեցուցած են անոր ընկերային քննադատութեան նշանակութիւնը։ 
«Ժողովուրդի գաղտնիքները» (1849-1857 թուական) բազմահատորնոց վէպի եւ հակակղերական Փամֆլեթներու համար հետապնդուեր է եւ 1852 թուականին տարագրուեր՝ Սավոյա։
Էժէն Սիւի ստեղծագործութիւնները հայ պարբերական մամուլի մէջ տպագրուեր են 1840-ական թուականներէն սկսած («Բազմավէպ», Վենետիկ, 1846 թուական, «Գաղիացւոց թափառական հրեան անունով գիրք»)։


== Երկեր ==
«Թափառական հրեան», հհ․ 1-8, ԿՊ, 1867-1869 թուական
«Մաթիլտ», հհ․ 1-4, «Զմիւռնիա», 1870-1871 թուական
«Դիւաբնակ բլուր», հհ․ 1-2, «Զմիւռնիա», 1879 թուական
«Եօթ մահացու մեղքեր», հհ․ 1-2, ԿՊ, 1883 թուական


== Արտաքին յղումներ ==
Wandering Jew and Wandering Jewess dramatic screenplay adaptations by Robert Douglas Manning 978-1-895507-03-4
Eugène Sue - Mini Biography Find A Grave
Գէորգ Ասատուր

Գէորգ Ասատուր (բուն անունով՝ Գէորգ Աստուածատուրեան, 6 (18) Յունիս 1868, Թիֆլիս, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 7 Հոկտեմբեր 1937(1937-10-07), Թիֆլիս, Վրացական Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Միութիւն), հայ բանասէր, մանկավարժ եւ թարգմանիչ։ Գրողներու միւթեան անդամ (1934)։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Թիֆլիս: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ներսիսեան դպրոցէն, ապա ուսումը շարունակած է Փեթերսպուրկի Հնագիտական հիմնարկը, միաժամանակ հետեւելով արեւելեան լեզուներու դասընթացքներու:
Ուսումը աւարտելէ ետք զբաղած է ուսուցչութեամբ, դասաւանդելով Թիֆլիսի, Լենինականի եւ Երեւանի տարբեր դպրոցներու մէջ, իսկ 1921 թուականէն ուսուցչութեան պաշտօն վարած է Երեւանի Պետական համալսարանին մէջ:


== Աշխատութիւններ ==
Ասատուրի անդրանիկ գրութիւնը՝ բանաստեղծութիւն մը լոյս տեսած է Տիգրան Նազարեանի խմբագրած «Աղբիւր» ամսագիրին մէջ, 1887 թուականին: Ճանչցուած է իբրեւ Սայեաթ-Նովայի լաւագոյնս ուսումնասիրող, որուն մասին բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ ու պրպտումներ կատարած է: Ուսումնասիրութիւններ կատարած է նաեւ հայ աշուղ Շամչի Մելքոյի եւ հայ թէ օտար այլ անուանի դէմքերու մասին:
Անոր մեծագոյն գործերէն են նաեւ Գաբրիէլ Սունդուկեանի լեզուի բառարանի կազմութիւնը, որ կը պարունակէ 2500 բառ, դարձուածք եւ ասոյթ: 


=== Երկեր ===
«Սիրոյ երգիչ Նահապետ Քուչակի երգերը» աշխատութիւնը, որ հրատարակուած է 1905 թուականին, Թիֆլիս,
«Հայաւանդ» (առասպելներ), պրակ Ա․, Երեւան, 1927, 57 էջ։
«Մերձարեւելքի գրականութեան պատմութիւն», Երեւան, 1931, 164 էջ։


=== Թարգմանութիւններ ===
Ստեղծագործելու կողքին Գէորգ Ասատուր կատարած է նաեւ թարգմանական աշխատանք, հայերէնի թարգմանելով Ալեքսանտր Պուշկինի, Ֆիրտուսի, Շոթա Փշաւելայի եւ օտար հեղինակներու գործերը:
Արամ Շաւարշ

Արամ Շաւարշ (1917, Սկիւտար (Պոլիս) -1979, Պերլին (Գերմանիա)), հայ բանաստեղծ։
Նախակրթութիւնը ստացած է տեղւոյն Ն. Երմոնեան վարժարանին մէջ, ապա Կեդրոնական լիսէն աւարտած է 1938-ին։ ետքը վկայուած Իսթանպուլի Համալսարանի իրաւաբանական Ֆաքիւլթէէն։
Դպրոցական գրասեղաններէն սկսած է հրատարակել «Թռիչք» խմորատիպ գրական ամսաթերթը, իր դասընկերոջ՝ Սարգիս Քէչեանիջ (Ս. Ք. Զանգու) հետ։: Ապա կեանքի ասպարէզ նետուելէ ետք դարձեալ միասին՝ հրատարակած են «Աշխատանք» պարբերաթերթը, 1939-ին (2 թիւ), աւելի վերջը «Նոր Օր» շաբաթաթերթը, Աւետիս Ալիքսանեան գլխաւորութեամբ. իսկ 1950-ին «Կռունկ» միաթերթ գրական ամսագիրը (2 թիւ):
Իր առաջին գրութիւնը եղած է տաղաչափուած բանաստեղծութիւն մը, որ լոյս տեսած է «Արեւելք»ի մէջ, 1935-ին. իակ առաջին ազատտողեան բանաստեղծութիւնը՝ 1938-ին, «Աշխատանք» Հանդեսին մէջ։
1944-էն յետոյ իր բանաստեղծութիւնները լոյս կը տեսնեն Աւետիս Ալիքսանեանի «Պատկեր» ամսաթերթին մէջ, եւ «Նոր Օր», «Այսօր» ու «Կռունկ» թերթերուն մէջ։ Գրած է նաեւ պատմուածքներ եւ Հրապարակագրութիւններ։
Իր քերթուածները ամփոփուած են Քաղաքի Ժխորին Մէջ անուն գրքոյկի մը մէջ (1949):
Գրեթէ բոլոր բանաստեղծութիւնները պայքարի եւ յաղթանակի երգեր են, յոյսով ու Հաւատքով տոչորուած։
Իր լոյս ընծայած քաղաքական յախուռն յօդուածները եւ քննադատութիւնները պատճառ կ'ըլլան իր բանտարկութեան։ Բանտէն ազատ արձակուելէ ետք, ատեն մը եւս կը շարունակէ իր հրատարակչական աշխատանքը, բայց ի վերջոյ կ'որոշէ հեռանալ ծննդավայրէն եւ սիրելիներէն։


== Հրատարակուած Գործեր ==
Քաղաքին Ժխորի Մէջ (բանաստեղծութիւն), Պոլիս, 1949:
Õzgurluk Iki Adim Õtede Degil (բանաստեղծութիւն, Ռուբէն Մաշոյեանի թուրքերէն թարգմանութեամբ - Պոլիս, 1999:


== Աղբիւրներ ==
Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 43։
Ժամանակակից Ւսթանպուլահայ Գրողներ (Ա. ՀԱՏՈՐ) Աշխատասիրեց՝ Կարօ Աբրահամեան, Անթիլիաս, 2004, էջ 75:
Գազազեան

Գազազյան, հայկական մականուն։


== Մականունը կրողներ ==
Արշակ Գազազեան, բժիշկ, դեղագործ։
Արշաւիր Վարդանի Գազազեան (1957), լրագրող։
Զարեհ Խաչիկի Գազազեան (1883-?), խմբագիր։
Էմանուէլ Գազազեան (1953), նկարիչ, քանդակագործ։
Լեւոն Գազազեան (1898-?), նկարիչ։
Խաչիկ Երուանդի Գազազեան (1920-1979), կինոդերասան։
Նուպար Գազազեան (20-րդ դար), ֆրանսահայ գործիչ։
Տիգրան Գազազեան
Տիգրան Կ. Գազազեան (19-րդ դար-?), գրող։
Տիգրան Ս. Գազազեան (20-րդ դար), գրող։
5 Յունիս

5 Յունիս, տարուան 156-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 157-րդ) օրն է։


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
1937, Մարք Յովսէփեան, խորհրդային հայ բեմադրիչ, ֆիլմի նկարիչ, ՌԴ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1996)։
1941, Մարթա Արկերիչ, Արժանթինցի դաշնակահարուհի։


== Մահեր ==
1915 (մօտաւորապէս), Հրանդ Եկաւեան, հայ բժիշկ, Հնչակեան կուսակցութեան անդամ (ծն․՝ 1895)։
1928, Հրանդ Ասատուր, հայ բանասէր։ Տաճկահայ գրագէտ-հրապարակախօս (ծն.՝ 1862)։


== Տօներ ==
Թէյի Միջազգային Օր

Թէյի միջազգային օր (անգլերէն՝ International Tea Day), ամէն տարի՝ Դեկտեմբեր 15-ին, աշխարհի թէյ արտադրող առաջատար բոլոր երկրները կը նշեմ թէյի միջազգային օրը: Իւրայատուկ տօն թէյ սիրող մարդոց համար։
Թէյի միջազգային օրը մեծ շուքով կը  նշուի յատկապէս այն երկրներու մէջ, ուր թէյի տնկադաշտեր կան` Հնդկաստան, Սրի Լանքա, Չինաստան, Վիեթնամ, Ինտոնեզիա եւ այլն:
Սոյն օրուան գաղափարը երկար տարիներ գոյութիւն ունեցած է, սակայն այն պաշտօնապէս Դեկտեմբեր 15-ին նշելու որոշումը կ՛ընդունուի 2004-ին Մումպայի մէջ․ իսկ առաջին հանդիսաւոր տօնակատարութիւնը կը կատարուի 2005-ին Տելհիի մէջ եւ յաջորդ տարի կը կազմակերպուի Սրի Լանքայի մէջ։


== Օրուան նպատակը ==
Օրուան նպատակն է գրաւել կառավարութիւններուն եւ քաղաքացիներուն ուշադրութիւնը՝ թէյի վաճառքի խնդիրներուն, թէյի արտադրութեամբ աշխատողներուն վիճակին, փոքր արտադրողներուն եւ սպառողներուն փոխադարձ կապի հարցերուն:
Ըստ գիտական վարկածներէն մէկուն թէյը որպէս ըմպելիք բացայայտուած է Չինաստանի երկրորդ կայսր Շեն Նունկի կողմէն, Ք․Ա․ 2737 թուականին, երբ կայսրը թէյի թերթիկները պատահաբար դրած է տաք ջուրով գաւաթի մը մէջ։ Այդ օրուընէ Չինաստանոի մէջ թէյը դարձած է շատ պահանջուած ըմպելիք:
Աբարդեան Գրիգորիս

Աբարդեան Գրիգորիս, ծնած է 1835 թուականին, Զեյթուն եւ վախճանած է 1909 Բերայի մէջ: Իբրեւ կիլիկյոյ կաթողիկոսութեան միաբան 1861-ին աբեղեայ կը ձերնադրուի։ Ազգասէր քաջ եկեղեցկն։ 1868-ին երդ Զէյթուն տագնագալի կացութեան մէզ կը գտնուէր՝ քանի մը երեւելիներու հետ Ֆրանսա երթալով Նաբոլէոն Գ-ի ներկայացած է խնդրելու համար անոր միջամտութիւնը՝ թուրք կարավարութեան մօտ Զէյթուն-ի համար բնականուն կեանք ապահովելու ։ Վարդապետին դինունը արդիւնաւոր կ՚ըլլայ ։ Աբարդեան շուրջ 40 տարի վարած է առաջնորդութեան պաշտոններ ի Կ. Պոլիս՝ Գասըմ-Փաշայի եւ Ֆէրի-Քէօյի մէջ։ Վախճանած է Բերա 1909-ին։ Թաղուած է Շիշլիի ազգային գերեզմանատան մէջ։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պոտուրեան, 1938, էջ 3:
1829 թուական

1829 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 29րդ տարին


== Դէպքեր ==
1829․ Ռուսական բանակը կը գրաւէ Ախալքալաքը եւ հայկական Ջաւախքը եւ կը մտնէ Արեւմտեան Հայաստան․ կը գրաւէ Կարսն ու կը հասնի Կարին (Էրզրում)։
12 Սեպտեմբեր, 1829․ Յունական Յեղափոխութեան վերջին կռիւին՝ Փեթրայի ճակատամարտ, յոյները օսմանեան զօրքին կը յաղթեն։
14 Սեպտեմբեր, 1829․ Ռուս-թրքական պատերազմը կը վերջանայ, Ատրիանուպոլսոյ (Էտիրնէ) դաշնագիրի ստորագրութեամբ։


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1829 ծնունդներ

Նոյեմբեր 2՝ Միքայէլ Նալբանդեան (մ.1866), գրող եւ բանաստեղծ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1829 մահեր
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկ

21.003122°N 105.847718°E﻿ / 21.003122; 105.847718

Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկ (ֆր.՝ The Institut de la Francophonie pour l'Informatique (IFI)), տեղեկատուական գիտութիւններու բնագաւառին մէջ մագիստրոսի աստիճան շնորհող ուսումնական հաստատութիւն Վիեթնամի մէջ:
Հիմնարկը ստեղծուած է Վիեթնամի կառավարութեան պահանջով եւ ֆինանսաւորուած է 1995-ին, Ֆրանսախօսութեան Համալսարանական Գործակալութեան կողմէ Վիեթնամի մէջ բարձր մակարդակի երկրաչափներ եւ տեղեկատուական գիտութիւններու դասախօսներու վերապատրաստման համար: Ծրագիրը ֆինանսաւորող երկրներն ու տարածաշրջաններն են. Վալոնիա, Պելճիքա, Քէպէք, Քանատա, Ֆրանսա, ֆրանսախօս Զուիցերիա եւ Լիւքսեմպուրկ:
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկը ուսանողներ կը հաւաքագրէ Վիեթնամէն եւ այլ ֆրանսախօս երկիրներէ: Ֆրանսախօսութեան Համալսարանական Գործակալութեան անդամ համալսարանի (ինչպիսին են Télécom ParisTech, Լեովենի Կաթողիկէ Համալսարան, Մոնրեալի մէջ Քէպէքի համալսարան եւ այլն) դասախօսները դասաւանդեն նաեւ Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկին մէջ։ Բոլոր դասախօսութիւնները կ՛ընթանան ֆրանսերէն լեզուով:
Սովորաբար, աւարտական փորձաշրջանը տեղի կ՛ունենայ Վիեթնամէն դուրս (Եւրոպա կամ Քանատա) ճարտարարուեստական գործարաններու, համալսարաններու եւ կամ հետազօտական տարրալուծարաններու մէջ։ Արդիւնաբերական փորձաշրջանները կ՛իրականացուին ծրագրային ապահովման զարգացման նախագծային առաջնորդի շրջագիծ փնտռող կազմակերպութիւններւ կողմէ:
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկը Վիեթնամի մէջ կը նկատուի տեղեկատուական գիտութիւններու լաւագոյն համալսարաններէն մէկը: Ուսանողներուն մօտ մէկ երրորդը կը շարունակէ յետհամալսարանական կրթութիւն ստանալ այլ երկիրներու համալսարաններու մէջ։ Շրջանաւարտներէն շատեր կը դառնան Վիեթնամի մէջ ծրագրային ընկերութիւններու մասնագէտներ կամ նոր ընկերութիւններու հիմնադիրներ:


== Հիմնադրում եւ զարգացում ==
1997 թ.` հիմնադրուած է իբրեւ Տեղեկատուական Գիտութիւնների Ֆրանսախօս Հիմնարկ
2006 թ.` հիմնադրուած է Հանոյի ֆրանսական Համալսարանի կեդրոնը
2014 թ.` Ֆրանսական Լեզուի Հիմնարկը միաւորուած է Հանոյի Ֆրանսական Համալսարանին եւ անուանափոխուած՝ Ֆրանսախօսութեան Միջազգային Հիմնարկի։


== Արտաքին յղումներ ==
Official Website
Student's Magazine
Արշակ Խնդիրեան

Արշակ Խնդիրեան (ծն.՝1946, Պոլիս ), հայ գրագէտ


== Կենսագրութիւն ==
Երգիծաբան եւ երաժշտագէտ՝ Ա. Խնդիրեան ծնած է Պոլիս: Փոքր տարիքին ընտանիքին հետ կը փոխադրուի Հալէպ, ապա Լիբանան: 9 տարեկանին կը սկսի երաժշտութեան դասերու, հետեւելով գլարինէթի։ 14 տարեկանին կը հիմնէ Լիբանանի առաջին երգի-նուագի համոյթը, «Սայեաթ-Նովա» անունով։ Այս խումբը պատրաստած է հարիւրաւոր երգիչներ եւ նուագահարներ, իր աւելի քան տասնեակ մը տարիներու գործունէութեան ընթացքին։
Ա. Խնդիրեան հեղինակած է մօտ 47 երգեր եւ պատրաստած՝ բազմաթիւ ձայնապրակներ, կատարուած զանազան երգիչներու կողմէ։ Ելոյթներ ունեցած է Պէյրութ, Թրիփոլի, Նիկոսիա, Լառնաքա, Դամասկոս, Հալէպ, Գահիրէ, Աղեքսանդրիա, Երեւան, Գալիֆորնիա, Հիւսթըն-Թեքսաս եւ այլ վայրեր։ Հրատարակած է «Սէր ու Քնար» ձայնագրեալ երգարանները։


== Գործեր ==
Հեղինակն է երգիծական հինգ գրքոյկներու.
«Գործելաձեւ» (1980), «Փշածաղիկ» (1981), «Ինչպէս Տեսաք Մեր Ամերիկան» (1983), «Վլվլուկ Յիմարներու Դրախտին Մէջ» (1988), եւ «Թովմաս Էֆէնտին վերջին Արկածը» (1989): Աշխատակցած է սփիւռքահայ թերթերու, ինչպէս՝ «Հայրենիք», «Ոզնի»(Ա.Մ.Ն.), «Յառաջ» (Փարիզ), «Շարժում» (Հարաւային Ամերիկա), «Մարմարա» (Պոլիս), «Ոշական» (Հալէպ), եւլն.: Ա. Խնդիրեան պարգեւատրուած է Հարաւային Գալիֆորնիոյ ֆիլմերու ընկերակցութենէն, որպէս լաւ երաժիշտ։ Հետեւած է նաեւ հնդկական եւ արեւելեան փիլիսոփայական գիտութեանց եւ իր ուսումնասիրութիւններուն համար վերջերս արժանացած է «Հիւմէնիթէրիըն-Ֆիլանթրոփիսդ» տիտղոսին եւ ոսկեայ մետալի։ Հաստատուած է Լոս Անճելըս:
Ա. Խնդիրեան կը պատմէ իրական կեանքէ դրուագներ զորս գիտէ համեմել երգիծական պատկերներով։


== Աղբիւրներ ==
Հոս մոռցուած է յիշել Խնդիրեանի «ՄԱՏԵԱՆ ԽՆԴՈՒԹԵԱՆ» եւ «ՄԵՐ ԿՐԿԷՍԸ» երգիծական գրքոյկները
Խնդիրեանի վերջին երգիծական գրքոյկը կը կոչուի «ՄԵՐ ԿՐԿԷՍԸ» կարելի է ընթերցել VLUME էլեքթրնային կայքով
Միսաք Փաշապեզեան

Միսաք Փաշապեզեան Կարապետի (կամ Թորոսի, 1881, Սիս, Գոզանի գաւառ, Ատանայի նահանգ - 1914, Սիս), հայ դեղագործ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1881 թուականին Ատանայի նահանգի, Գոզանի գաւառի՝ Սիս քաղաքին մէջ։ Աւագ եղբօր՝ Յարութիւնին օգնութեամբ, գնացած է Պէյ­րութ եւ ուսանած՝ Սեն Ժոզեֆ ֆրանսական համալսարանի բժշկական բաժինի դեղագործական ճիւղը։ 1908 թուականին աւարտած է ուսումը եւ վերադարձած՝ Սիս։ Հայրենի քաղաքին մէջ շուտով բարեհոգի եւ խղճմիտ դեղագործի համբաւ ձեռք ձգած է։
1914 թուականին, թուրքերու պնդումով, զերծ մնացած է տեղահանութենէ։ Հիւանդացած է տիֆով։ Սիսի պետական բժիշկ թուրք Ալին չարամիտօրէն զինք սխալ բուժում կատարած է, որուն հետեւանքով Միսաք մահացած է 33 տարեկան հասակին։


== Գրականութիւն ==
Քէլէշեան Միսաք, Սիս Մատեան, Պէյրութ, 1949։


== Աղբիւր ==
Յարութիւն Մինասեան,  Օսմանեան կայսրութիւնում  Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Կոյրերու Միջազգային Օր

Կոյրերու միջազգային օր, համաշխարհային ամսաթիւ, որ կոչուած է ուշադրութիւնը հրաւիրել այն մարդոց նկատմամբ, որոնք ընդմիշտ կորսնցուցած են իրենց տեսողութիւնը եւ կը գտնուին կեանքի դժուար իրավիճակի մէջ։ Օրը կը նշուի ամէն տարի 13 |Նոյեմբերին։


== Պատմութիւն ==
1784-ին Փարիզի մէջ յայտնի մանկավարժ Վալենդին Հաույը, առանց կառավարութեան եւ ոչ պետական բարեգործական կազմակերպութիւններու օգնութեան, բացառապէս միայն անձնական միջոցներով եւ իր սեփական տան մէջ բացաւ աշխարհի առաջին դպրոցը կոյր երեխաներուն համար «Աշխատաւոր կոյրերու արհեստանոց» անունով։ Արհեստանոցի առաջին աշակերտը դարձաւ եկեղեցւոյ գաւիթի մօտը գտնուած Ֆրանսուա տը Լէզիուէր անունով տղան։ Յետոյ դպրոց ընդունուեցան նաեւ Ֆրանսուայի տարեկից եւս տասնմէկ անապաստան երեխայ։ Մինչ այդ աշխարհի մէջ յայտնի չէր որեւէ ուսումնական հաստատութիւն կոյրերու համար։ Հաույը կոյրերուն ուսուցանելու համար կը կիրառէր իր մեթոդը՝ կոյրերու համար մտածուած «uncial» տառատեսակի միջոցով։
Չնայած նիւթական մեծ դժուարութիւններուն՝ Հաույը կրցաւ ստեղծել դպրոցին կից տպարան եւ այդտեղ հրատարակեց ուռուցիկ-գծային «uncial» տառատեսակով տպագրուած քանի մը գիրք կոյրերու համար։ Անոնք աշխարհի մէջ կոյրերու համար առաջին գիրքերն էին։ Այդ գիրքերով տեսողութիւն չունեցող մարդիկ կը սորվէին՝ մինչեւ Պրայլի վեցակէտ տառատեսակի ի յայտ գալը։
Վալենդին Հաույի գործունէութիւնը ուշադրութիւն գրաւեց նաեւ Ռուսական կայսրութեան արքունիքին մէջ։ Ռուսական կայսր Ալեքսանդր Ա.-ը 1803-ին Վալենդինին առաջարկութիւն ուղարկեց՝ այդ ժամանակ Ռուսաստանի մայրաքաղաք Սենթ Փեթերսպուրկի հիմնել ուսումնական հաստատութիւն տեսողութեան մասնակի կամ լրիւ կորուստ ունեցող մարդոց համար, որ մանկավարժը ընդունեց եւ 1806-ին ժամանեց Փեթերսպուրկ։ Հաույը գտաւ նուիրեալ ուսուցիչներ, եւ երբ դպրոցը պատրաստ էր բացուելու, Ռուսական կայսրութեան լուսաւորութեան նախարարութեան գրասենեակէն եկաւ պատասխան. «Ռուսաստանի մէջ կոյր երեխաներ չկան»։ Այդ ժամանակ Վալենդինը սկսաւ ինք փնտռել աշակերտներ, որ առանձնապէս դժուար չէր. անոնց մեծ մասին ան հանդիպեցաւ Սմոլնի անկելանոցի մօտակայքը։ Վալենդին Հաույը պատրաստ էր ոչ միայն սորվեցնել կոյր աշակերտներուն, այլեւ կերակրել երեխաներուն իր հաշուին։ Ալեքսանդր Ա.-ի հրաւիրից չորս տարի ետք՝ 1807-ին, կայսրը հաստատեց Սենթ Փեթերսպուրկի աշխատաւոր կոյրերու ուսումնարանի համար հաստիքը, կանոնադրութիւնը եւ պիւճէն։ Այս ամսաթիւը յետագային համարուեցաւ Ռուսաստանի մէջ կոյրերու համար առաջին ուսումնադաստիարակչական հաստատութեան հիմնադրումը։


== Ծանոթագրութիւններ ==
Վրացական-թրքական Յարաբերութիւններ

Վրաց-թրքական յարաբերութիւններ , միջազգային յարաբերութիւններ Վրաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ։ 16 Դեկտեմբեր 1991-ին Խորհրդային միութեան փլուզումէն ետք, Թուրքիա կը ճանչնայ Վրաստանի անկախութիւնը։ «Դիւանագիտական յարաբերութիւններու մասին համաձայնագիրը» երկու երկիրներու միջեւ կնքուած է 21 Մայիս 1992-ին։ «Ազատ առեւտուրի համաձայնագիրը» մինչեւ այսօր ուժի մէջ է։ Վրաստան դեսպանատուն ունի Անգարայի մէջ, երկու հիւպատոսութիւն Պոլսոյ եւ Տրապիզոնի մէջ։ Թուրքիա դեսպանատուն ունի Թիֆլիսի մէջ եւ մէկ հիւպատոսութիւն ՝Պաթումի մէջ։ Երկու երկիրներն ալ Եւրոպական Խորհուրդի, ԵԱՀԿ,                Պլեքսիֆորի, Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան, Առեւտուրի Համաշխարհային Կազմակերպութեան անդամ են։ Թուրքիա արդէն ՆԱՏՕ-ի անդամ է, մինչդեռ Վրաստան տակաւին թեկնածու է։


== Տե՛ս նաեւ ==
Թուրքիոյ արտաքին քաղաքականութիւն
Վրաստանի արտաքին քաղաքականութիւն
Ռեալ Մատրիտի ֆութպոլիստներու ցանկ (100 եւ աւելի խաղեր)

Այս յոդուածին մէջ ներկայացուած են այն ֆութպոլիստները, որոնք կարեւոր դերակատարում ունեցած են Ռեալ Մատրիտ ֆութպոլային ակումբի պատմութեան մէջ։ Այս ցանկին մէջ ներկայացուած են ֆութպոլիստներ, որոնք ակումբի կազմին մէջ մասնակցած են 100 եւ աւելի խաղերու։
Ռեալ Մատրիտ (սպ.՝ Real Madrid Club de Fútbol) — սպանական ֆութպոլային ակումբ, ՖԻՖԱ-ի վարկածով 20-րդ դարու լաւագոյն ակումբ, այն երեք ակումբներէն մէկն է, որոնք չեն լքել սպանական ֆութպոլի բարձրագոյն լիկան։
Ներկայ պահուն կը հանդիսանայ սպանական ֆութպոլի ամենայաջող ակումբներէն մէկը, որ ընդհանուր առմամբ նուաճած է 61-րդ տիտղոսը: Մրցանիշակիր 32 անգամ նուաճած է Լա Լիկայի բաժակը, 19 անգամ Սպանիոյ բաժակը, 9 անգամ սպանիոյ սուբըրբաժակը։ Միեւնույն ժամանակ կը հանդիսանայ եւրոպական ֆութպոլի լաւագոյն ակումբներէն մէկը, որ ընդհանուր առմամբ եւրոպական մրցաշարերուն նուաճած է 13 տիտղոսը։
Ռաուլ Կոնզալէզ Պլանկոն ակումբի պատմութեան ամենաշատ հանդիպումներու մասնակցած ֆութպոլիստն է: 1994-2010 թուականներու ընթացքին ֆութպոլիստը մասնակցած է 741 խաղերու, երկրորդը Մանուել Սանչէզն է, որ 1983-2001 թուականներու ընթացքին մասնակցած է 711 խաղերու։ Իքեր Քասիյաս 676 խաղով կը զբաղեցնէ երրորդ տեղը մասնակցած խաղերու թիւով։
Ռաուլը կը հանդիսանայ նաեւ ակումբի պատմութեան լաւագոյն ռմբարկուն՝ հարուածելով 323 կոլ, որոնցմէ 228-ը Սպանիոյ առաջնութիւն բերին։ Տի Սդեֆանոն երկրորդն է 305 կոլով, իսկ Սանդիյանան՝ երրորդը, 289 կոլով։ Քրիսթիանո Ռոնալտոն մէկ մրցաշրջանի ընթացին հարուածած կոլերու քանակով մրցանիշակիր է: 2011-2012 թուականներու մրցաշրջանին ան հարուածած է 60 կոլ։ Լա Լիկայի մէկ մրցաշրջանին հարուածած կոլերու քանակով Ռոնալտոն նոյնպէս մրցանիշակիր է, 2011-2012 թուականներու մրցաշրջանին ան հարուածած է 46 կոլ։
2013 դեկտեմբեր 22-ին դրութեամբ, 141 ֆութպոլիստներ Ռեալի կազմին մէջ մասնակցած են 100 եւ աւելի խաղերու։ Այդ ֆութպոլիստներէն ութը մինչ այժմ կը խաղան ակումբի կազմին մէջ։


== Ֆութպոլիստներու ցանկ ==
Տուեալները վերջին անգամ թարմացուած են 2013 թուական դեկտեմբեր 3-ին
     Կը շարունակեն հանդես գալ Ռեալի կազմին մէջ


== ֆութպոլիստներու մրցանիշեր ==


=== Խաղերու քանակով ===
Այս խումբին պատմութեան մէջ ամենաշատ հանդիպումներ մասնակցած ֆութպոլիստներու ցանկն է
Վերջին Թարմացում՝ Մարտ 30 2014 թուականին
Աղբիւր՝ Ռեալ Մադրիդ


=== Կոլերու քանակով ===
Այս պատմութեան մէջ ամենաշատ կոլեր հարուածաղ ֆութպոլիստներու ցանկն է
Վերջին Թարմացում՝ Մայիս 30 2015 թուականին
Աղբիւր՝ Ռեալ Մադրիդ


== Ռեալ Մատրիտի աւագներ ==


== Նշումներ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Ռեալ Մատրիտ Ակումբի պաշտոնական կայքը (անգլերէն) (սպան․) Կաղապար:Ref-all
Ռեալ Մատրիտ ՈՒԵՖԱ (անգլերէն) (սպան․) Կաղապար:Ref-all
Ռեալ Մատրիտ ԻւԵՖԱ Յաղթականներու Լիկա (անգլերէն) (սպան․) Կաղապար:Ref-all
Ռեալ Մատրիտ Լա Լիկա (անգլերէն) (սպան․) Կաղապար:Ref-all
Ռուզան Քիւրճեան

Ռուզան Մալխասեան-Քիւրճեան (11 Մարտ 1930(1930-03-11), Կրասնոտար, Հիւսիս-Կովկասեան Տարածաշրջան, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Միութիւն - 6 Դեկտեմբեր 2002(2002-12-06), Երեւան, Հայաստան), քանդակագործուհի եւ Խորհրդային Միութեան Նկարիչներու միութեան անդամ։
Կինն է Հայաստանի վաստակաւոր ճարտարապետ Ստեփան Քիւրքճեանին։


== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է Քրասնոտար։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի մէջ եւ ապա բարձրագոյն ուսումը ստացած՝ Երեւանի Գեղարուեստական եւ թատերական կաճառին մէջ: Ռուզանի մօտ քանդակագործութեան եւ ճարտարապետութեան տարրերը սկսած են երեւան գալ 1960-ական թուականներուն:
Ռուզան Քիւրքճեանի ստեղծագործութիւններէն շատեր այսօր կը զարդարեն Երեւանի փողոցները: Անոր ստեղծագործութիւններէն են․

Կոմիտասի անուան պանթէոնի գլխաւոր յուշապատը,
Երեւանի կենդրոնական այգիներէն մէկուն մէջ տեղադրուած «Վերածնունդ» քանդակը,
Հայաստանի Ազգային պատկերասրահին մէջ ի պահ դրուած «Վարպետ Օհան»ը,
Երեւանի փողոցներէն մէկուն վրայ տեղադրուած Թորոս Թորամանեանի նուիրուած յուշարձանը,
Երիտասարդականի կայարանի պատին վրայ տեղադրուած «Երիտասարդութիւն» աշխատութիւնը:Անոր այլ յայտնի գործերէն են Կոմիտաս Վարդապետի դիմաքանդակն ու Գէորգ Բաշինջաղեանի յուշարձանը:


== Մեջբերումներ Ռուզան Քիւրքչեանի մասին ==


== Պատկերասրահ ==