armvectores/hyw_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դսեղ

Դսեղ, գիւղ Հայաստանի Հանրապետութեան Լոռի մարզին մէջ։ Գիւղը ըստ բազմաթիւ հաւաստի աղբիւրներու, հիմնադրուած է թերեւս Ք.ա., որու վերաբերեալ կան գիտական հիմնաւորումներ ունեցող տուեալներ:


== Ընդհանուր տուեալներ ==
Բնակչութիւնը՝ 2500
Մակերեսը՝ 39.47 քմ2
Գիւղի մակարդակը ծովէն բարձր է՝ 1250-1350 մ.Գոյութիւն ունի Դսեղ անուան ստուգաբանութեան հետ կապուած երկու տարբերակ. 

Դսեղ կը նշանակէ դուրս տեղ, այսինքն` բնակավայրերէն զատուած, առանձնացուած տեղ,
ըստ աւանդազրոյցներու` ձորի գիւղերէն տարբերելու համար սարահարթի գիւղը կոչած են Դրսի գեղ կամ Դսեղ:


== Բնակչութիւն ==
Դսեղի ազգաբնակչութեան փոփոխութիւնը.


== Տնտեսութիւն ==
Բնակչութիւնը հիմնականին կը զբաղուի հացահատիկի, գետնախնձորի, բանջարաբոստանային եւ կերային մշակութեամբ։ Անասնապահութեամբ զբաղողները կ՛արտադրեն կաթ, միս, հաւկիթ, բուրդ եւ մեղր։ 


== Պատմամշակութային Յուշարձաններ ==
Գիւղի տարածքին կայ չորս եկեղեցի։ Ամենամեծը Բարձրաքաշ Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին է` կառուցուած 13-րդ դարուն Մամիկոնեաններու տոհմի կողմէն. գիւղի հիւսիսային նոյնանուն ձորին մէջ կը գտնուի կիսաքանդ վիճակի մէջ։ Գիւղի հին մեծ գերեզմանատունը կը գտնուի 645-ին կառուցուած համեմատաբար փոքր միանաւ եկեղեցւոյ աւերակները։
Դեպետի ձորին մէջ՝ գիւղի արեւմտեան կողմը, կիսաքանդ վիճակի մէջ կանգնած է Քառասնից Մանկաց եկեղեցին։ Ըստ ճակատի արձանագրութեան` օծուած է 1256-ին Հաղբատի վանքի վանահայր Համազասպի կողմէ։ Գիւղի տարածքին կայ չորս մատուռ։ Կանգուն մնացած են Սուրբ Սարգիս եւ Դդի գլուխի Բալայ Գիքորի կառուցած մատուռները։
Գիւղի կեդրոնը՝ Թումանեանի տուն թանգարանի հարեւանութեամբ կը գտնուի գործող եկեղեցին։ Սկզբնական շինութենէն մնացած մասերը կը վերագրուին 7-րդ դարուն։ Եկեղեցին քանի մը անգամ ենթարկուած է վերանորոգման, իսկ 20-րդ դարու սկիզբը` վերակառուցման:
Գիւղի շրջակայքը կան նաեւ քարանձաւներ, որոնք օգտագործուած են մարդոց կողմէ հնագոյն ժամանակներէն ի վեր իբրեւ կացարան, իսկ հետագային միայն անասուններու համար։ Անոնցմէ են «Դռնաւոր էրը», Ծակ քարը եւ գիւղէն Ձորագէս իջնելու Մուտի աջ կողմի ցած քարայրը, որ կը կրէ նաեւ մարդու կողմէ յարմարեցման հետքեր։ 


== Բնական Յուշարձաններ ==
Գիւղէն հարաւ արեւելեան կողմի «Ծովաքար» կոչուող սարի ստորոտը կը գտնուի «Ծովեր» կոչուող գեղեցիկ լիճը։ Սովետական կարգերու ժամանակ ան կը մտնէր ոռոգման համակարգի մէջ։
Գիւղի կեդրոնական հրապարակի վրայ կը գտնուի մշակոյթի տունը՝ 250 տեղ ունեցող դահլիճով եւ 11000 գիրք ունեցող գրադարանով, ինչպէս նաեւ Յովհաննէս Թումանեանի պրոնզէ արձանը։ 


== Հասարակական Կառոյցներ ==
2013-ի դրութեամբ գիւղին մէջ կայ միջնակարգ դպրոց, ուր կ՛աշխատին մօտ 50 ուսուցիչ։ Դսեղի նոր հիւանդանոցը կառուցուած է «Կարմիր Խաչ»ի միջոցներով`Սպիտակի աւերիչ երկրաշաժէն ետք իբրեւ օգնութիւն գիւղին։
2014-էն համայնքին մէջ հիմնուած է Ստեղծագործարան դպրոցին մէջ՝ արուեստագիտութեամբ յագեցած դասասենեակ, Արուեստի սենեակ, վերանորոգուած է դպրոցական ճաշարանն ու ստեղծուած ատամնակայան տարրական դպրոցականներու համար։ Հայաստանի մանուկներ բարեգործական հիմնադրամի ջանքերով գիւղին մէջ կը գործէ նաեւ բուժկէտ։ 


== Նշանաւոր Անձեր ==
Յովհաննէս Թումանեան - հայ մեծագոյն գրող ու բանաստեղծ, հասարակական գործիչ
Գէորգ Առաքելեան - Aircraft Designer


== Պատկերադարան ==
Քիեւ

Քիեւը (ուքր.՝ Київ), Ուքրանիոյ մայրաքաղաքն է։


== Պատմական տեղեկագիր ==
Քիեւ անունը կը կապուի քաղաքի արասպելական հիմնադիր Քիյի հետ։ Հիմնադրուած է VI-VII դար։ Մինչեւ 1132-ին եղած է Քիեւեան Ռուսիոյ քաղաքական, տնտեսական եւ մշակութային կեդրոնը։ 1240 թուականին աւերած են մոնղոլ-թաթարները։ 1471-ին եղած է Լիթուական մեծ իշխանութեան «Քիեւեան վոյեվոդութեան» կեդրոն։ 1569 թուականին «Լիւպլինեան ունիայով» անցած է Լեհաստանին։


== Ճարտարապետութիւն ==
X դարուն Քիեւը կազմուած էր Վերին (որտեղ Տեսիաթիննաիա եկեղեցին էր, 989-996 թթ.) եւ Ստորին (Բոտոլ) քաղաքներէն։ Վերին քաղաքի կազմուած կեդրոնը Սոֆիայի տաճարն է (1037, վերակառուցուած է XVII դարուն, որմանկարները եւ խճանկարները՝ XI դար)։ XI դարուն կառուցուած են Քիեւ-Պեչորեան մայրավանքի եւ Վիտուպեցքի մենաստանի առաջին կառույցները։


== Բնակչութիւն ==


== Արտաքին յղում ==
Կիևի հայկական համայնք ռուս.՝ {{{1}}}
voskres.ru
Եղիշէ Չարենց

Եղիշէ Չարենց (Սողոմոնեան, 13 (25) Մարտ 1897, Կարս - 27 Նոյեմբեր 1937, Երեւան), 20-րդ դարու հանճարեղ բանաստեղծ։


== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Մակու ( Պարսկաստան)։ Շատ փոքր տարիքին՝ ընտանիքը կը գաղթէ Կովկաս։ Մանկութիւնն ու պատանեկութիւնը կ'անցնէ Կարսի մէջ, ուր կը ստանայ ուսումը։
1914–ին, կը մտնէ կռուելու կամաւորական գունդերուն մէջ։ Տարի մը ետք, երթալով Մոսկուա՝ բարձրագոյն կրթութեան համար, կը դառնայ համայնավար ու կը մտնէ Կարմիր Բանակ։
Կը հրատարակէ քնարական քերթուածներ, ապա՝ «Տանթէական Առասպել»ը՝ պատերազմի փորձառութենէն։ 1918–էն կը սկսի հրատարակել գործերը՝ «Ամբոխները խելագարուած», զոր կը ցոլացնէ միջազգայնական նոր հաւատքը, յետագային, զինք դարձնելով համայնավար յեղափոխութեան գլխաւոր երգիչներէն մին։
Բայց 1919–ին, նորանկախ Հայաստան դարձին՝ Չարենց դեռ անծանօթ, գիւտարար-քննադատ Ն․ Աղբալեան՝ կրթութեան նախարար, զինք «կը գտնէ» ու կը քաջալերէ։
Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք, Չարենց ուսանողութեան երկրորդ շրջան մը կ'անցնէ Մոսկուա (1922-1923), ապա՝ Երեւան դարձած, կը լծուի գրական գործունէութեան։
Աւելի քան տասնամեակ մը, կ'ունենայ բեղուն գործունէութիւն։ Բայց միջազգայնական խանդավառութիւնը քիչ-քիչ կը մարի, տեղի տալով ազգայինին։ «Գիրք Ճանապարհի» երկը 1933–ին, յայտնի ու ծածուկ պատգանմերով, հայութեան «հաւաքկան ուժի» հրամայականը կը շեշտէ։ Արդէն խորհրդային միութիւնը նահանջած է սկիզբի իր միջազգայնական դիրքերէն։
Ստալինի մենատիրական ու հակահայ ելոյթներուն զոհ կը դառնայ Հայաստանի խորհրդային ղեկավարութեան եւ մտաւորականութեան մէկ կարեւոր մասը։ «Մաքրագործման» յաջորդական ալիքներուն մէջ, Չարենց եւս կ'ենթարկուի հալածանքի՝ որոշ գրչեղբայրներու մատնութեան հետեւանքով։ Ի վերջոյ բանտարկուած՝ կը մեռնի բանտին մէջ։


== Գործերէն ==

«Երեք Երգ Տխլադալուկ Աղջկան»
«Տանթէական Առասպել»
«Երկիր Նայիրի»
«Ամբոխները Խելագարուած»
«Էպիքական Լուսաբաց»
«Գիրք ճանապարհի»


=== Դրուագներ ===
Չարենց եղած է շատ ընթերցասէր։ Իր ընկերներէն մէկը յիշած է դրուագ մը Չարենցի մասին. «...Հայրը` Աբգար աղան փող տուած է որ Եղիշէն կօշիկ մը գնէ, իսկ որդին առանց երկար-բարակ մտածելու այդ գումարով գիրքեր գնած եկած է տուն։
- Տօ՛, դուն խելքդ հացին հետ կերա՞ծ ես,-զայրացած է հայրը։-Բոպի՞կ պիտի ման գաս։ Եղիշէն ձայն չէ հանած, բայց յետոյ, երբ դուրս եկած է ընկերոջ հետ, ըսած է.-
Լաւ է մարդ ոտքից բոպիկ լինի, քան թէ` խելքից»։


== Աղբիւրներ ==
Հայ Կեանք եւ Գրականութիւն, Յարութիւն Քիւրքճեան, երկրորդական բաժին Ա. տարի, էջ 140:


== Արտաքին յղումներ ==
Նորայր Ադալեան. «Խօսք Եղիշէ Չարենցի մասին. ժամանակը ստեղծագործութիւնը, դասերն ու խորհուրդները»
Չարենցը Հռոմի մէջ
Եղիշէ Չարենցի բանաստեղծութիւնները
Չարենցի գերեզմանը
Յովիկ Չարխչեան, Չարենցի գերուհին եւ նրա երրորդ դուստրը
Յովիկ Չարխչեան, Չարենցի կեանքէն
«Ինչո՞ւ են նոքա անգամ ամաչում քո աճիւնից...» 
Յօդուած Չարենցի մասին «Ազգ» օրաթերթի մէջ
Charents Isabella Movsesovna, wife Yeghishe Charents (rus)
Եղիշէ Չարենց
«Ազատութիւն» ռատիոկայան Եղիշէ Չարենց. Մահուան տեսիլ
24 Յուլիս

24 Յուլիս, տարուան 213-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 214-րդ) օրն է


== Դէպքեր ==
1918․ կը հրապարակուի ՀՀ անդրանիկ կառավարութեան կազմը


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==


== Տօներ ==
Կարաչաեւսկ

Կարաչաեւսկ (կարաչ.-բալկ.՝ Къарачай шахар, ապազերէն՝ Къарча къала, ռուս.՝ Карачаевск, մինչեւ 1944 թուականը՝ Միկոյան Շահար, 1944-1957 թուականները՝ Կլուխորի), քաղաք (1929 թուականէն) Ռուսաստանի Դաշնութեան Ստավրոպոլի երկրամասի Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետութիւնի մէջ, Կուբան գետի ափին, Ռազմա-սուխումեան ճանապարհի վրայ։ Ունի 20 316 բնակչութիւն (2013)։


== Բնակչութիւն ==
Մխիթար Գոշ (հանդէս)

Մխիթար Գոշ, գիտամեթոդական hանդէս նուիրուած hասարակական գիտութիւններու։


== Աղբիւր ==
Գիտական տեղեկատուական վերլուծութեան եւ մոնիթորինկի կեդրոն, Հայաստանի մէջ հրատարակուող գիտական պարբերականներու ցանկ
Թովմաս Աճէմեան

Թովմաս Աճէմեան (1899, Քիշնեւ, Բեսարաբյան գուբերնիա, Ռուսական Կայսրութիւն), սպայ, ռումանական բանակի, գրող։
Աճէմեան նախնական ուսումը առած է տեղւոյն ազգային վարժարանին մէջ հանդուցեալ Տէր Ներսէս Արքեպ. Խուտավերքեանի առաջնորդութեան օռով, յետոյ Նոր Նախիջեւանի թեմական դպրոցը աւարտելէ ետք 1914-ին՝ Օտեսայի Թնդանոթաձիք ռուսական վարժարանը կը մտնէ եւ 1915-ին, համաշխարհային պատերազմի երկրորդ տարին Նոյեմբերի մէջ իբրեւ սպայ ռուսական բանակի՝ կը մասնակցի բոլոր կռիւներուն այլ եւայլ ճակատներու վրայ՝ մինչեւ 1918-ին: Կը ստանայ սպայի երկու աստիճանները եւ չորս ռազմական շքանշաններ: 13 տարի իբր Թղթակից կ՜աշխատակցի ռուսական թերթերուն, հայ պատմութեան ու մշակույթի մասին զանազան յոդուածներ գրելով: Մամուլի մէջ հասարակ թղթակցէն մինչեւ դեր-խմբագիր ու պատասխանատու խմբագիր ալլալով: 1927-ին Ռումանական բանակի սպայ կ՜անուանուի: 1922-3 Քիշնեւի հայ որբերու կոմիտէի ոգնութեան քարտուղար իսկ 1922-ին Քիշնեւի պատգամաւոր՝ Ռումանահայ թեմականի, կը մասնակցի ժողուներուն:
Պ. Թ. Աճէմեան քանի մը տարի առաջ ռումանական լեզուով ու գրերով Ն. Վ. Կաբոլոս Թգ.ի եւ իշխան Միհայ Վօյվօտի դէմքերը առանձին հրատարակեց, այնպէս որ ընթերցողը երբ վերոյիշեալներու կենսագրութիւնը կը կարդայ՝ միեւնոյն ատեն այդ կենսագրութեան տառերով գծուած դէմքը իր առջեւ կ՝ունենայ Ռումանական կառավարութիւնը գնահատեց Պ. Աճէմեանի այս գործը, նիւթապէս վարձատրեց եւ հրամայեց որ պաշտոնական վայրերում էջ դրուին անոնք:


== Աղբիւրներ ==
Հայ Հանրագիտակ, Հ․ Մկրտիչ Վարդ․ Պոտուրեան, 1938 Պուքրէշ, էջ 113-114։
Սարգիս Համպոյեան

Սարգիս Համպոյեան, ծնած է Հալէպ 1934-ին։
1947-ին աւարտած է Հալէպի Հայկազեան վարժարանը: Մասնաւոր սէր ցոյց կու տայ երաժշտութեան հանդէպ եւ մտնելով Անթիլիասի դպրեվանքը եւ Միջնակարգ ուսման բաժինը աւարտելէ ետք կը վերադառնայ Հալէպ եւ կը յաճախէ Ալէփօ Գոլէճ, զոր կ'աւարտէ 1956-ին: Ապա կու գայ Պէյրութ եւ կը մտնէ Ամերիկեան Համալսարան, ուրկէ շրջանաւարտ կ'ըլլայ պսակաւոր արուեստից տիտղոսով։
Ապա կը նուիրուի Հայկական եկեղեցական երաժշտութեան։ Որպէս ուսուցիչ կը պաշտօնավարէ Հայ Աւետ. գոլէճը եւ այս ատեն է որ կը կազմէ 40 հոգինոց «Շողակաթ» երգչախումբը։
Յուլիս 1961-ին Պետական Երաժշտանոցին մէջ տեղի ունեցաւ ղեկավարութեամբ Սարգիս Համպոյեանի «Շողակաթ» երգչախումբին կրօնական համերգը:
Նարեկ Հայկական Վարժարան (Լառնաքա)

Անուան այլ կիրառումներու համար տես՝ Նարեկ հայկական վարժարան (այլ կիրառումներ)Նարեկ հայկական դպրոց (հուն.՝ Narek αρμενικό σχολείο), դպրոց Կիպրոսի Լառնաքա քաղաքին մէջ։


== Պատմութիւն ==
Լառնաքայի հայկական դպրոցը իր անունը կը կրէ ի պատիւ փիլիսոփա եւ աստվածաբան Գրիգոր Նարեկացու։ Ան կը գտնուի Լառնաքայի հայկական Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի հարեւանութեամբ։ Դպրոցի ներկայիս շէնքը կառուցուած է 1993-1995 թուականներուն՝ Կիպրոսի կրթութեան նախարարութեան աջակցութեամբ, եւ հանդիսաւոր կերպով բացուեցաւ 1996 թուականին՝ նախագահի կողմէն։ Ներկայիս դպրոցին մէջ կ'ուսանին մօտ 25 աշակերտ։ Միւս երկու «Նարեկ» դպրոցներու հետ միասին (Նիգոսիա, Լիմասօլ) Լառնաքայի դպրոցը կը գտնուի միացեալ տնօրէնի կենդրոնացուած ղեկավարութեան տակ։


== Տե՛ս նաեւ ==
Նարեկ հայկական վարժարան
Նարեկ հայկական վարժարան (Նիգոսիա)


== Արտաքին Յղումներ ==
The Armenians of Cyprus (booklet)
The Armenians of Cyprus
Հելըն Սահակեան

Հելըն Անահիտ Սահակեան (ծնած 1920, Պոսթըն, Մասաչուսըց – մահացած 28 Մարտ, 2013, Ալպըքըրքի, Նիւ Մեքսիքօ) գրագէտ, գրող, հնագէտ, պատմաբան եւ Հայ­կա­կան Ու­սում­նա­սի­րու­թիւն­նե­րու Հիմ­նար­կին (անգլ.՝ National Association for the Armenian Studies and Research կամ NAASR) հիմնադիրներէն մէկը, 1955 թուականին:Հելընին մայրը, Նուարդ Արտեմիս Զարդարեանն էր, իսկ հայրը Սահակ Գրիգոր Սահակեան, Սեբաստիայէն, Օսմանեան Հայաստան:Արլինկթըն Երկրորդական Վարժարանը աւարտելէ ետք, Սահակեան գարտուղարութեան գործ վարեց եւ նաեւ առաւ գիշերային դասապահեր Հարվըրտ Համալսարանէն ներս ստանալու համար Պսակաւոր Արուեստից վկայականը Արդի Լեզուներու ոլորտին մէջ: 1976 թուականին ստացաւ Մագիստրոս Արուեստից վկայականը Հայագիտութեան ոլորտին մէջ Քըլամպիա Համալսարանէն, Դկ. Նինա Կարսոյեանի հովանիին տակ:Սահակեան հետազոտութիւններ հրատարակած է տարբեր հայկական նիւթերու մասին, կեդրոնանալով Ամերիկացի միսիոնարականներու աշխատանքներուն վրայ Սւազի եւ Վանի մէջ: Իր յօդուածները հրատարակուած են Journal of Armenian Studies, Ararat, եւ Armenian Mirror-Spectator հրատարակչութիւններուն մէջ:


== Արտաքին յղումներ ==
Սահակեանի մահագոյժը.
Հայկական Ուսումնասիրութիւններու Հիմնարկի (NAASR) պաշտօնական կայքէջ.
1866 թուական

1866 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 66րդ տարին


== Դէպքեր ==
Յուլիս 1՝ Ռումանիան ընդունեց առաջին սահմանադրութիւնը


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1866 ծնունդներ

Յունուար 4՝ Աւետիս Ահարոնեան (մ.1948, Փարիզ), գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ
Մարտ 10՝ Պետրոս Պալթազարեան  (մ.1953), հայ դերասան
Ապրիլ 12՝Վրթանէս Փափազեան (մ.1920), գրող, գրաքննադատ
Մայիս 29՝Յակոբ Յակոբեան (մ.1937), խորհրդային հայ գրող
Հոկտեմբեր 25՝ Յակոբ Տաշեան (մ.1933, Վիեննա), հայ ձեռագրագէտ, բանասէր եւ լեզուաբան
Դեկտեմբեր 16՝ Վասիլի Քանտինսքի (ռուս.՝ Василий Васильевич Кандинский, մ.1944, Ֆրանսա), ռուս նկարիչ, արուեստի տեսաբան
Անյայտ օրով՝
Տիգրան Կամսարական (մ.1941, Ֆրանսա), արձակագիր եւ հրապարակախօս
Հմայեակ Ազատեան (մ.1934, Գահիրէ), թատերագիր


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1866 մահեր

Մարտ 31՝Միքայէլ Նալբանդեան (ծն.1829), գրող եւ բանաստեղծ
Դեկտեմբեր 24՝ Արսէն Բագրատունի (ծն.1790, Կ.Պոլիս), գրող եւ մշակութային գործիչ
Անյայտ օրով՝
Կարապետ Պալեան (ծն.1800), սուլթանական ճարտարապետ
Ահւալ

Ահւալ (թրք.՝ Ahval) Թրքական լրատուական կայքէջ, որ կը հրապարակէ Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցող անցուդարձերը: Առաջին անգամ հրապարակուած է 2017 թուականին: Կը վայելէ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններուն նիւթական հովանաւորութիւնը: Թուրք լրագրող Եավուզ Պայտառ ներկայիս խմբագիրն է, իսկ Թուրք լրագրող Իլհան Թանըր անգլերէն բաժինի պատասխանատուն: «Ահւալ» թրքերէնով կը նշանակէ «դէպք» կամ «պատահար»  (եկած է «ահուալ» արաբերէն բառէն):
Փետրուարին 2018 թուականին, «Ահւալ» կ'արգելափակուի Թուրքիոյ կառավարութեան կողմէ Թուրքիոյ մէջ:
ObservatoireTurquie.fr կայքէջին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին, Պայտառ կը յայտնէ, թէ «Ահւալ» ունի օրական 230,000 այցելող:
Գերմանական Süddeutsche Zeitung թերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին, Պայտառ կ'ըսէ, թէ՝ Ահւալի հիմնադրման նպատակն է Թրքական հակա-լրագրողական արգելափակումներուն դէմ պայքար մղել:


== Սեփականութիւն ==
Կայքէջը կը պատկանի Ahval News Ltd ընկերութեան, որ արձանագրուած է Կիպրոսի մէջ: Ըստ Qantara.de կայքէջին, «Ահւալ» նիւթական օժանդակութիւն կը ստանայ Լոնտոնի մէջ գտնուող «Ալ Արապ» (անգլ.՝ "Al Arab") ընկերութեան կողմէ, որոնք նիւթական նպաստ կը ստանան Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններէն: Qantara կը քննադատէ «Ահւալ»ի արաբերէն լեզուող հրատարակուող բաժինը, որովհետեւ անգլերէն բաժինին չափ չէզոք չէ: Պայտառ կը պատասխանէ. «հովանաւորը ով ալ ըլլայ, կարեւորը չէզոք մնալն է: Երբ ես Անգլիոյ մէջ կ'աշխատէի, BBC համաշխարհային ընկերութեան մէջ, ինծի համար բնաւ հարց չէր, որ այս հաստատութիւնը նիւթական որոշ նպաստ կը ստանար Լոնտոնի պետութեան կողմէ»:: Թուրքիոյ պետութիւնը կը պնդէ, թէ «Ահւալ» կ'օգտագործուի իբրեւ Թուրքիոյ նախագահին դէմ ուղղուած հակաքարոզչական գործիք::
1771 թուական

1771 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 71րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1771 ծնունդներ

Յարութիւն Պէզճեան (մ.1834), վաճառական եւ բարերար


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1771 մահեր
Աստղային Պատերազմներ։ Բաժին Զ։ Ճետայութեան Վերադարձը

«Աստղային Պատերազմներ: Բաժին VI:Ճետայութեան Վերադարձը», (անգլ.՝ Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi) բեմադրիչ Իրվին Քերշնըրի ֆիլմերէն, որու գլխաւոր դերերը կը մարմնաւորեն Մարք Հեմիլը, Հարիսըն Ֆորտը, Քերի Ֆիշըրը, Փիթըր Քաշինկը, Ալեք Կինէսը, Անթընի Տենյըլզը, Քէննի Պէյքըրը, Փիթըր Մեյհիւն, Տէյվիտ Փրոզը, Ճէյմզ Ըրլ Ճոնզը: «Աստղային Պատերազմներ» ֆիլմաշարի երրորդ նկարահանուած ֆիլմն է, թէեւ ան կը հանդիսանայ որպէս ֆիլմաշարի վեցերորդ մաս: Ֆիլմը արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու:


== Դերասաններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Աստղային Պատերազմներ: Բաժին IV: Նոր Յոյս IMDb կայքէջին վրայ
Կաղապար:Kinopoisk


== Նմանատիպ ֆիլմեր ==
Հէրի Փոթըրը եւ Փիլիսոփայի Քարը (ֆիլմ)


== Տե՛ս Նաեւ ==
Աստղային Պատերազմներ: Բաժին IV: Նոր Յոյս
Տանձ

Տանձենի (լատ.՝ Pýarm), վարդազգիներու (վարդածաղիկներ) ընտանիքի պտղատու ծառերու ցեղ։ Յայտնի է 60 տեսակ, Հայաստանի մէջ՝ 20։ Մշակութեան մէջ կայ մօտ 5000 սորտ։


== Միջավայրը եւ տարածաշրջանը ==
Միջավայրը Թուրքիա, Կովկաս։ Ամբողջ Եւրոպայի քաղաքները Յունաստանէն եւ Պալքանէն սկսած մինջեւ Սպանիա, իսկ հւսիսի կողմը Նիտեռլանտէն եւ Պելճիքայէն մինջեւ Ռուսաստան։


== Բնապահպանական պէտքերը ==
Տանձի տեսակները կը տարբերի եւ աճման պայմաններն ալ կը տարբերի տեսակէ տեսակ։ Բայց կը ձանուի այն քաղաքներուն մէջ, որ ունին պաղ ձմեռ։
Հողը։ Կը ցանուի խորունկ եւ խիտ դաշտերու մէջ։


== Տեսակները ==

անգլերէն՝ Williams, Bartlett Ուիլիամ Պարդլէդ։ Ուղիղ աճող ծարեր, պտուղները դեղին են, հասունալեն վերջ այտերը կը կարմրին եւ գաղձր է։անգլերէն՝ Conference Քոնֆերանս ծարերը։ Միջահասակ են, եւ պտուղները միջակ չափի են, կեղեւը դեղին է եւ վրան սրճագոյն կէտեր կան։անգլերէն՝ Coscia Քոսքիա։ Ծառերը ուղիղ են, պտուղները միջին չափի են, ոսկեգոյնի զառնող։


== Բժշկական օգուտները ==

Տանձը կ՛օգտագործուի բուժելու կարք մը հիւանդութիւններ (արեան ճնշումը ծերութեան շրջանին), (երակներու կարծրանալը), (Երիկամային հիւանդութիւն) եւ բուժել հիւանդութիւններ որու պատճառն է սիրտը, երկամները եւ լեարդը։

Տանձի օգուտները շաքարախտի դէմ։չնայած թէ տանձին  շաքարը շատ է, բայց ամէնէն օգնող ուտելիքներ են  շաքարի հիւանդութեան դէմ, որ կ՛օգնէ կարգաւորելու  շաքարը արեան մէջ։

Տանձի օգուտները յղիի հանդէպ։Տանձը շատ պէտք է հղիներուն, քանի կը պատկանի Կարեւոր վիտամիններ եւ հանքային նյութեր, որոնք պահանջում են հղիներ էն։

Տանձի օգնութիւնը րէժիմիԱմեննիսալ գիտենք որ տանձին մէջ շագարը շատ է, բայց կը օգնէ կուշտ պահելու, եւ կարեւոր վիտամիններ եւ հանքային նյութեր ունի։ 2 հատ տանձ ուտելով կրնաս կուշտ զգալ։


== Տանձի տեսակները ==

		
		


== Արտաքին յղումներ ==
Տանձ․ օգտակար յատկութիւններն ու հակացուցումները
The ECP/GR Pyrus Database
Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի (Գանձակ)

Գանձակի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, հայկական եկեղեցի ներկայիս Ատրպէյճանի Հանրապետութեան Գանձակ քաղաքին մէջ, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի տարածքին մէջ։ Կը գտնուի Գանձակի Նորաշէն թաղամասի եզրին տարածուած հայկական գերեզմանատան կողքին։


== Պատմութիւն ==
Յայտնի է, որ եկեղեցին կառուցուած է 18-րդ դարուն։ Հողաշէն ու անշուք Սուրբ Սարգիս եկեղեցին ուխտատեղիի համբաւ ունէր։ Անոր վերաբերեալ 1881 թուականին վերաբերուող վաւերագրերուն մէջ կան որոշ։ Յայտնի է, որ 1904 թուականին վանահայր նշանակուած է Անանիա քահանայ Շիրակունին։
Ըստ 19-րդ դարու վերջը «Նոր-Դար» պարբերականի, Սուրբ Սարգիս եկեղեցին արդէն 1890 թուականին կը գտնուէր խարխուլ դրութեան մեջ։
1905-1906 թուականներուն հայ-թրքական կոտորածներէն ետք, եկեղեցին յայտնուած էր աւերակ վիճակի մէջ։ Կառոյցի վերանորոգումը սկսած եւ աւարտած է գանձակեցի Նիկողայոս Ղուկասեանցը։ Վերաօծումը տեղի ունեցաւ 4 Յունիս 1917 թուականին։


=== ԽՍՀՄ շրջան ===
Խորհրդային կարգերու հաստատումէն ետք Սուրբ Սարգիս եկեղեցին վերածուած էր «Ժողովուրդներու բարեկամութեան պալատի» եւ կը գտնուէր քաղաքի 9-րդ նրբանցքին մէջ։


=== Ատրպէյճանական Հանրապետութիւն (1990-ականներէն) ===
Ըստ որոշ տեղեկութիւններու, այժմ տաճառը վերանորոգուած է թրքական ոճով եւ կ՛օգտագործուի որպէս թանգարան։
Կըրլ Օնլայն

Կըրլ Օնլայն (Girl Online), վէպ, հեղինակ՝ Անգլիացի Զոյի Սակ: Հրատարակուած`  25 Նոյեմբեր 2014-ին, «Փենկուէն Պուքս» (Penguin books) հրատարակչատան կողմէ:


== Նիւթ ==
Պատմութիւնը ստեղծուած է պատանիներու համար ու կը խօսի 15 տարեկան Փենիին, գլխաւոր կերպարին մասին, որ համացանցի միջոցով եւ ծածկանունով մը հանրածանօթ կը դառնայ: 
Այս վէպը մեծ թիւով մրցանակներ շահած է, իբրեւ ամէնէն արագ եւ շատ ծախուած գիրքերէն մէկը:
Փեննի Փորթըր 15 տարեկան աղջիկ մըն է, որ կ'ապրի Անգլիոյ Պրայթըն գիւղաքաղաքին մէջ, իր մտերիմ ընկերուհիին՝ Էլիոթին եւ ընտանիքին հետ: Ան ունի մեծ տարիքով ընկերուհի մը՝ Մեկանը, ինչպէս նաեւ իրեն  սիրահարած ընկեր մը՝ Օլլին եւ գաղտնիք մը. ան ինքնավստահութեան պակաս ունի եւ մղձաւանջէ մը կը տառապի: Կը վարէ առօրեայ կեանք մը, սակայն գոհ չէ ինքզինքէն: 
Դպրոցը տեղի ունեցած միջադէպ մը իր վրայ վատ ազդեցութիւն կը ձգէ, ընտանիքը զինք կ'ուղարկէ Նիւ Եորք, ուր մայրը կը գտնուէր իբրեւ հարսանեկան խրախճանքի մը կազմակերպող: Հոն ան կը հանդիպի Նոյին, որ հարսանեկան ճաշատեսակները մատակարարողին թոռն էր։ Փեննի եւ Նոյ կը սիրահարին: Հարսանիքէն ետք, Փենի կը վերադառնայ Պրայթըն, իբրեւ ինքնավստահ աղջիկ մը, որ գիտէր ինքզինք արժեւորել եւ ունէր գեղեցիկ ամերիկացի ընկեր մը: Յաջորդը  շրջադարձ մըն է, որ կը կազմէ վէպին աւարտը:


== Հրատարակութիւն ==
«Կըր Օնլայն»ը օրինաւոր ձեւով առաջին անգամ կը հրատարակուի 25 Նոյեմբեր, 2014-ին։ Ապրիլ, 2015-ին գիրքը դասուած է իբրեւ ամէնէն շատ ծախուած գիրքերու շարքին,  աւելի քան 43,562 օրինակ:
Կըրլ Օնլայն վիպաշարը կը պարունակէ երեք գիրք, երկրորդն է՝ «Կըրլ Օնլայն Ան Թուր» (Girl Online On Tour), որ հրատարակուած էր 20 Հոկտեմբեր, 2015-ին իսկ երրորդը՝ «Կըրլ Օնլայն Կօուինկ Սօլօ» (Girl Online: Going Solo), որուն լոյս տեսնելը յայտարարուած էր 8 Յուլիս, 2016-ին Զոյիին կողմէ, իր կայքէջին վրայ եւ հրատարակուած՝ 17 Նոյեմբեր, 2016-ին:
Արմէն Մազլումեան

Արմէն Մազլումեան՝ Հայ դատի Եգիպտոսի յանձնախումբի նախագահ:


== Եգիպտոսի ՀՅԴ Հայ Դատ ==
Հայ դատի Եգիպտոսի յանձնախումբի նախագահ, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի յանձնախումբի անդամ տոքթ. Արմէն Մազլումեան


== Հայոց ցեղասպանութիւնը դատապարտող բանաձեւ - Եգիպտոսի խորհրդարան ==
Եգիպտոսի խորհրդարան ներկայացուած է բանաձեւ մը, որ 1915-1922 թուականներուն Օսմանեան կայսրութեան մէջ հայ ժողովուրդին նկատմամբ իրականացուած կոտորածները կ՛որակէ ցեղասպանութիւն:

Եգիպտոսի մէջ հայ գաղթօջախի կողմէն Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչմանն ուղղուած քայլերն ու գաղութի խնդիրներու եւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի յանձնախումբի կատարած մեծածաւալ աշխատանքներ կը տարուին:

Եգիպտոսի մէջ հայ գաղթականներու յիշատակը յաւերժացնող յուշակոթող մը բացուած է եւ յուշակոթողը բացուած է Եգիպտոսի հայ համայնքի նախաձեռնութեամբ, բացման արարողութեան ներկայ եղած են Եգիպտոսի մէջ Հայաստանի դեսպան Արմէն Մելքոնեան, Մուսա Լերան հերոսամարտի 100-ամեակի յանձնախումբի նախագահ Եսայի Հաւաթեան, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ հոգեւոր առաջնորդներ ու հայ համայնքի ներկայացուցիչներ:


== Պարգեւներ ==
26 Սեպտեմբեր, 2015-ին, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նուիրված միջոցառումներու կազմակերպման եւ անցկացման աշխատանքներուն ցուցաբերած գործուն աջակցութեան համար ՀՀ նախագահ Ս.Սարգսեանի հրամանագրով՝ Տոքթ. Արմէն Մազլումեան՝ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի միջոցառումները համակարգող Եգիպտոսի յանձնախմբի անդամ պարգեւատրուած է Երախտագիտութեան շքանշանով։


== Աղբիւրներ ==
ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ - Արմէն Մազլումեան.- «Եգիպտոսն առաջին իսլամական պետութիւնն է, որ բարձրացրեց Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման խնդիրը» 
Արմեն Մազլումյան. «Եգիպտահայության փրկությունը հայրենիքի հետ կապն ամրապնդելն է»
Եգիպտոսի նոր խորհրդարանին մէջ կը բարձրացուի Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը. Արմէն Մազլումեան
«Հայ Դատ Հետապնդել` Կը Նշանակէ Հաւատալ Եւ Հետեւողական Ըլլալ», «Ազդակ»-ին Կ՛ըսէ Տոքթ. Արմէն Մազլումեան
Հայ Դատի Եգիպտոսի Յանձնախումբը կը Շարունակէ Հայանպաստ Գործունէութիւնը. Հայաստանի Մասին Ֆիլմեր կը Նկարահանուին 
Եգիպտոսի Հայ Դատի Յանձնախումբը Կը Շարունակէ Հայանպաստ Գործունէութիւնը. Ժապաւէններ Կը Նկարահանուին Հայաստանի Մասին
«Հայոց Ցեղասպանութեան Ճանաչման Առնչութեամբ Եգիպտոսի Խորհրդարանէն Դրական Նշաններ Կու Գան» Կ՛ըսէ Արմէն Մազլումեան
Գործարարները պարգեւատրուած են Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումների կազմակերպման համար
Պէտք է կապերը աւելի սերտանան հայկական գաղութներու եւ հայրենիքի միջեւ. Եգիպտոսի մէջ Հայ դատի յանձնախումբի ղեկավար Արմէն Մազլումեան
Եգիպտոսի մէջ հայ գաղթականներու յիշատակը յաւերժացնող յուշակոթող մը բացուած է
Հայ դատի Եգիպտոսի յանձնախումբը կը շարունակէ հայանպաստ գործունէութիւնը. նկարահանելով ֆիլմեր Հայաստանի մասին
1593 թուական

1593 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 93րդ տարին է


== Դէպքեր ==


== Ծնունդներ ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1593 ծնունդներ


== Մահեր ==
 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1593 մահեր