PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Encefalopatie padaczkowe – diagnostyka następnej generacji Padaczka jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych diagnozowaną u około 1–3% populacji ogólnej, w tym u 1 na 200 dzieci. Pomimo że przyczyny padaczki są bardzo heterogenne, zawsze uważana była za chorobę o podłożu genetycznym i często dziedziczną. Rodzinne monogenowe postaci zespołów padaczkowych są jednak rzadkie, co utrudniało identyfikację genów sprawczych z zastosowaniem analiz sprzężeń i ograniczało możliwości diagnostyki molekularnej tych chorób. Nowe technologie analizy DNA, które wprowadzono w ostaniej dekadzie jako narzędzia diagnostyczne pozwalają na identyfikację i charakterystykę mutacji w całym genomie, lub w wybranych jego obszarach, zarówno jeżeli chodzi o warianty strukturalne (genomowa hybrydyzacja porównawcza do mikromacierzy, arrayCHG) jak i mutacje punktowe (sekwencjonowanie następnej generacji, NGS). Szczególnie istotne było wprowadzenie do badań podstawowych, ale i diagnostycznych metody NGS. W genetyce padaczek był to przełom, jeżeli chodzi identyfikację liczby nowych genów, których mutacje stanowią podłoże tych chorób, a w szczególności określanych jako „katastroficzne” zespołów z grupy wczesnodziecięcych encefalopatii padaczkowych. Wprowadzenie badań genomowych do badań klinicznych pozwoliło z jednej strony na lepsze zrozumienie etiopatogenezy tych chorób („nie tylko kanałopatie”), ale także lepszą charakterystykę zależnych od poszczególnych genów fenotypów, a co za tym idzie podniesienie skuteczności diagnostycznej stosowanych testów. W chwili obecnej NGS eksomowe lub panelowe umożliwia postawienie diagnozy w 30 – 40% pacjentów z tymi zespołami. Uzyskanie „diagnozy genetycznej” dla coraz większej liczby chorych pozwala na zastosowanie odpowiedniej dla danego przypadku farmakoterapii (medycyna spersonalizowana) i poprawę jakości życia pacjentów i ich rodzin.

Dziedzina: nauki medyczne
Przedsiębiorstwo zagraniczne w otoczeniu lokalnym Artykuł rozpatruje problematykę bezpośrednich inwestycji zagranicznych na płaszczyźnie lokalnej. Przedstawia przyczyny, które stoją za decyzją przedsiębiorstwa o umiędzynarodowieniu działalności, oraz kreśli obraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie. Następnie klasyfikuje bezpośrednie inwestycje zagraniczne pod kątem ich wpływu na gospodarkę lokalną, formułuje model wpływu inwestycji zagranicznej na układ lokalny, przedstawia potencjalne korzyści i zagrożenia wynikające z tych inwestycji. Ponadto artykuł omawia dotychczasowe wyniki badań nad lokalnymi aspektami inwestycji zagranicznych. Na tym tle przestawia propozycję dalszych kierunków studiów w tym zakresie.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Logika poszerzeń integracji europejskiej Cześć I Korzenie atrakcyjności integracji europejskiej Tekst jest fragmentem większej całości poświęconej europejskiej integracji. Głównym celem tego artykułu jest przedstawienie początków integracji europejskiej jako logicznego i stałego procesu. Stąd wzajemna zależność faktów układających się w łańcuch przyczynowo-skutkowy. Artykuł zaczyna się od przedstawienia bazowej definicji terminu „ integracja ", następnie prezentowana jest sama koncepcja integracji (od Starożytności, poprzez Średniowiecze, aż do naszych czasów) i kończy się na ukazaniu przyczyn europejskiej integracji w XX wieku, poprzez wskazanie motywów działania „ ojców Europy ".

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Rzadkie i zagrożone gatunki pająków w zbożach w województwie lubelskim Badania prowadzono w nizinnej części województwa lubelskiego, głównie na terenach rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej wzdłuż dolin rzek: Bug, Tyśmienica i Wieprz. Próby zbierano w ciągu czterech lat (2012-2015) na powierzchniach badawczych zlokalizowanych w zbożach ozimych (żyto, pszenica lub pszenżyto) w systemach gospodarowania ekologicznym (E) i konwencjonalnym o niskiej intensywności (K). Pająki naziemne (epigeiczne) chwytano przy pomocy pułapek Barbera, natomiast pająki naroślinne (epifityczne) przy pomocy czerpaka entomologicznego. Złowiono 168 osobników z 30 gatunków rzadkich i zagrożonych, co stanowiło 0,25% wszystkich zebranych osobników i 13% wszystkich stwierdzonych gatunków. Dwa gatunki należały do grupy silnie zagrożonych wyginięciem (EN – Endangered); 20 gatunków należało do narażonych na wyginięcie (VU – Vulnerable) i siedem gatunków o nieokreślonym zagrożeniu (DD – Data Deficient). Najliczniejsze spośród gatunków rzadkich i zagrożonych były następujące pająki: Thanatus arenarius, Pardosa maisa oraz Porrhomma microphthalmum. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic pomiędzy liczbą osobników i liczbą gatunków rzadkich i zagrożonych pająków w zbożach w systemie ekologicznym i konwencjonalnym o niskiej intensywności.

Dziedzina: nauki biologiczne
Zawartość makroskładników i beta-glukanów w oplewionych i nagoziarnistych odmianach jęczmienia i owsa w przypadku zróżnicowanej ochrony chemicznej Badano zmiany zawartości β-glukanów i makro składników w oplewionych i nagoziarnistych odmianach jęczmienia (odmian Antek, Rastik) i owsa (odmian Cwał, Cacko). W doświadczeniu uwzględniono 2 poziomy ochrony chemicznej: minimalną - zaprawa nasienna Oxafun T 75 DS/WS i herbicyd Mustang 306 SE oraz intensywną - zaprawa nasienna, herbicyd, fungicyd Folicur Plus 375 EC i insektycyd Karate Zeon 050 CS. Stwierdzono, że zróżnicowany poziom ochrony chemicznej roślin nie wpłynął istotnie na zmiany zawartości zarówno badanych makroskładników, jak i β-glukanów. W ziarniakach badanych odmian jęczmienia, zarówno oplewionych, jak i nagoziarnistych, wykazano wyższy poziom β-glukanów w porównaniu z ziarniakami owsa.

Dziedzina: nauki biologiczne
Interwencyjne aspekty fotografii reporterskiej Analiza mechanizmów wieloaspektowego przekazu medialnego fotografii reporterskiej w perspektywie interwencyjności. Autorka rozważa znaczenie funkcji interwencyjnej w fotodokumentalnych przedstawieniach wizualnych, w kontekście kontaminacji znaczeń kodów kulturowych i społecznych. Podkreśla, że w medioznawstwie fotografia reporterska może służyć do badania oddziaływania mediów na odbiorców przez emocjonalność, perswazyjność oraz apelatywność. Metody badań: Autorka dekoduje treści fotografii reporterskiej w kontekście znaków metonimicznych i synekdochalnych, które są skorelowane z funkcjonalno-pragmatycznym ujęciem tych przekazów medialnych. Wyniki i wnioski: Interwencyjność fotografii reporterskiej jest zwykle wartością potencjalną, może zwiększać świadomość i odpowiedzialność społeczną. Fotoreportaże o wyraźnej funkcji interwencyjnej spełniają również rolę aktywizującą społecznie odbiorców. Jednak celem prymarnym dziennikarskiej fotografii interwencyjnej pozostaje przede wszystkim naprawa zastanej rzeczywistości i zapobieganie negatywnym zjawiskom społecznym. Wartość poznawcza: Problem interwencyjności medialnych przekazów fotograficznych był rzadko poruszany w badaniach społeczno-kulturowych. Studium poświęcone interwencyjności massmedialnych fotodokumentów wpisuje się w szerszą dyskusję dotyczącą interpretacji kultury wizualnej w kontekście receptywnego rezonansu społecznego.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Jakub Labinger – wstępne uwagi na temat jego œuvre Artykuł prezentuje dorobek rytownika Jakuba Labingera, aktywnego w Krakowie, Warszawie i we Lwowie między około 1726 a 1767 r. Przedstawiony został między innymi na nowo zestawiony katalog prac artysty, znacznie rozbudowany w stosunku do dotychczas funkcjonującego w literaturze naukowej. Z sztycharzem można związać blisko 90 rycin, co czyni go główną, po Janie Józefie Filipowiczu, postacią lwowskiego środowiska artystycznego. W artykule zostały wskazane najważniejsze obszary aktywności Labingera z podkreśleniem faktu, że realizował on głównie zamówienia od zleceniodawców zakonnych. Osobno została potraktowania kwestia kopiowania wzorców zachodnioeuropejskich, głównie augsburskich.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Wrażliwość na wzmocnienia a zazdrość w związkach romantycznych Zazdrość jest adaptacyjną reakcją emocjonalną, która sygnalizuje zagrożenie dla aktualnej relacji romantycznej i wzbudza motywację do jej obrony. Uznając zazdrość za mechanizm wrażliwości na sygnały zagrożenia relacji, przewidywano, że wrażliwość biologicznych systemów walki-ucieczki-znieruchomienia (FFFS) oraz behawioralnego systemu hamowania (BIS) będzie dodatnio skorelowana z intensywnością doświadczania zazdrości. Spodziewano się, że związki te będą silniejsze wśród osób bardziej zaangażowanych w relację. Analizowano także orientację na dążenie i unikanie w bliskim związku romantycznym jako mediatory relacji między wrażliwością FFFS, BIS i behawioralnego systemu aktywacji (BAS) a intensywnością doświadczania zazdrości. Badania prowadzono wśród 217 osób w wieku od 17 do 36 roku życia, pozostających w związkach romantycznych. Wykazano, że wrażliwość BIS i FFFS dodatnio koreluje z intensywnością doświadczania zazdrości. Zaangażowanie w związek moderowało zależności między wrażliwością FFFS a intensywnością zazdrości. Orientacja na unikanie w bliskim związku była zaś mediatorem relacji między wrażliwością BIS a doświadczaniem zazdrości.

Dziedzina: psychologia
Wiedza kobiet na temat profilaktyki raka piersi w wybranych uwarunkowaniach socjo-demograficznych Wstęp. Wśród kobiet rak piersi jest jednym ze schorzeń onkologicznych najczęściej występujących w Polsce i stanowi poważny problemem zarówno zdrowotny, jak i społeczny. Wiedza o metodach wczesnego wykrywania raka, czynnikach ryzyka i metodach zapobiegania jest kluczową kwestią w walce z nowotworami piersi u kobiet.
Cel pracy. Ocena poziomu wiedzy na temat czynników ryzyka i profilaktyki raka piersi wśród kobiet w zależności od wybranych cech socjo-demograficznych: wiek, wykształcenie, charakter wykonywanej pracy, rodzinne występowanie nowotworu piersi.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w marcu i kwietniu 2014 roku. Materiał obejmował grupę 144 kobiet. Metodą badawczą wykorzystaną w pracy był sondaż diagnostyczny. Jako narzędzie badawcze posłużył autorski kwestionariusz ankiety składający się z testu wiedzy na temat czynników ryzyka i profilaktyki raka piersi oraz metryczka.
Wyniki. Najczęściej wskazywanym przez kobiety czynnikiem ryzyka raka piersi było: obciążenie genetyczne (88,9%; n=128), przebyty w rodzinie nowotwór piersi (66%; n=95), wiek (54,5%; n=78), długotrwałe stosowanie antykoncepcji doustnej (49,3%; n=71) i przebyty rak trzonu macicy lub jajnika (45,1%; n=65). Większość respondentek nie wie (65%; n=93), jakie składniki żywieniowe mogą zwiększać ryzyko raka piersi. Jakkolwiek aż 64,6% (n=93) respondentek słusznie uważa, że niektóre pokarmy mogą zwiększyć ryzyko zachorowania. Niemal wszystkie respondentki (93,1%; n=134) wiedzą, że spacery, pływanie i jogging to te formy aktywności fizycznej, które są najbardziej zalecane w prowadzeniu prozdrowotnego stylu życia. Zdecydowana większość badanych (82,6%; n=120) wie, że wykonywanie samobadania piersi powinno się rozpocząć od 20 roku życia, z częstością raz w miesiącu (72,2%; n=104) w 2–3 dniu po ustąpieniu krwawienia (62,5; n=90).
Wnioski. Ponad połowa badanych kobiet posiada dostateczną wiedzę na temat raka piersi i jego profilaktyki. Prawie 39% ankietowanych prezentuje niedostateczny stopień, a niespełna 11% badanych wyróżnia się dobrą znajomością tego tematu. Wiedza żadnej respondentki nie została oceniona na poziomie bardzo dobrym. Kobiety z wyższym poziomem wykształcenia (p<0,05) i wykonujące pracę umysłową (p<0,001) wykazują istotnie statystycznie wyższy poziom wiedzy na temat czynników ryzyka i profilaktyki raka piersi.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Prognoza jednodniowa stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany N-6 W POKŁADZIE 330 w KWK „K3” W pracy przedstawiono dwa warianty prognozy jednodniowej średniego stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany i obliczono błędy prognoz. Trafność prognoz była bardzo wysoka. Wykonano również dwie wersje jednodniowej prognozy maksymalnego stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany. Analiza błędów tych prognoz wykazała także ich przydatność dla praktyki górniczej.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
„Zapomniany” neoromański kościół w Zarzeczu – analiza architektoniczno-przestrzenna Celem artykułu jest analiza architektoniczna i przestrzenno-użytkowa kościoła w Zarzeczu. Obiekt, zbudowany w latach 1880–1895 według projektu Juliana Lwigród-Zachariewicza, należy do grupy neoromańskich świątyń z terenu archidiecezji przemyskiej i chronologicznie mieści się w ramach przyjętych dla tej grupy realizacji. Jest nieorientowaną budowlą salową, z trójkątnie zamkniętym prezbiterium, niższym od korpusu, usytuowanym od południa. Korpus kościoła składa się z dwóch przęseł na planie leżących prostokątów, rozdzielonych przęsłem transeptu. Komunikację wewnętrzną zapewniają arkady ulokowane między nawą główną i transeptem oraz między przęsłami transeptu (środkowe nakrywa oktogonalna kopuła). Dominującymi elementami zdobniczymi są arkadkowe fryzy oraz boniowanie, ale projektant chętnie wykorzystywał też motyw krzyża greckiego. Program przestrzenny kościoła w Zarzeczu nawiązuje do podobnych programów salowych w archidiecezji przemyskiej, jednak jego bryła wyraźnie się różni od podobnych układów jednonawowych, prawdopodobnie ze względu na projektanta, którego estetyka wyraźnie ciąży ku wzorom wschodniobizantyjskim.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Występowanie chwastów w ziemniaku oraz metody ich zwalczania na terenie Polski w latach 2000–2011 W opracowaniu przedstawiono wyniki badań ankietowych przeprowadzonych na terenie Polski w latach 2000–2011. Badania dotyczyły analizy składu gatunkowego chwastów występujących w ziemniaku, metod ich zwalczania oraz najczęściej stosowanych herbicydów. Na polach ziemniaczanych dominowały dwuliścienne gatunki chwastów, a wśród nich: komosa biała (Chenopodium album), żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora), fiołek polny (Viola arvensis) i maruna bezwonna (Matricaria inodora). Na obserwowanych plantacjach chwasty zwalczano głównie metodą mechaniczno-chemiczną i mechaniczną. Do zwalczania chwastów stosowano herbicydy w terminie przedwschodowym, które zawierały substancje aktywne — linuron i metrybuzynę.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartosc glutenu w bezglutenowych srodkach spozywczych specjalnego zywieniowego przeznaczenia i innych produktach spozywczych Zbadano metodą ELISA zawartość glutenu w 22 produktach bezglutenowych specjalnego żywieniowego przeznaczenia oraz 19 produktach ogólnego spożycia naturalnie nie zwierających glutenu. Zawartość glutenu w żywności dietetycznej bezglutenowej wynosiła od 5,19 do 57,16 mg/kg. W żywności ogólnego spożycia - nie stwierdzono obecności glutenu w badanych próbkach ryżu i kaszy gryczanej. Natomiast zawartość glutenu w płatkach ryżowych i kaszy jaglanej wynosiła od, 7,05 mg/kg do 27,51 mg/kg. Szczególnie duże zanieczyszczenie glutenem (>100 mg/kg) stwierdzono w produktach owsianych, co ogranicza ich stosowanie w diecie bezglutenowej.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Audyty kliniczne wewnętrzne Początkowo miała to być kontynuacja przeglądu tematów poruszanych podczas kongresu RSNA 2020. Oczywiście poprzedni tekst nie wyczerpał tematu. Jednak z uwagi na coraz częstsze pytania związane z audytami klinicznymi i tabelką na stronie Krajowego Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia oraz narastającym rozziewem między suchym opisem prawnym i urzędniczym pojmowaniem audytu klinicznego a jego rzeczywistym celem i sensem realizacji, postanowiłem zaproponować redakcji zmianę tematyki artykułu. Myślę, że zanim wrócę do chicagowskiego dorocznego święta radiologii, do spokojnego omówienia będzie jeszcze jeden temat: różnica w podejściu do testów podstawowych z punktu widzenia rzeczywistych potrzeb i zasad wynikających ze zrozumienia celu ich wykonywania oraz z punktu widzenia formalno- -urzędniczego, bez zrozumienia ich celu i sensu.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Wplyw dodatku preparatow mineralno-huminowych oraz przeciwutleniaczy do paszy niosek na aktywnosc lizozymu i cystatyny w bialku jaj Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu żywienia niosek paszą standardową, wzbogaconą preparatami mineralno-huminowymi oraz przeciwutleniaczami (wit. A i E) na aktywność lizozymu i cystatyny. Materiałem doświadczalnym były jaja pochodzące od trzech grup niosek linii Tetra SL, które skarmiano: A (grupa kontrolna) paszą standardową zawierającą 17% białka, 2700 kcal/kg; B z dodatkiem witamin A i E (kolejno: 10 000 j/kg i 20 mg/kg paszy); C z dodatkiem  2% humobentofetu (HB) i humokarbowitu (HK) oraz witamin A i E (w ilościach jw.). Doświadczenie przeprowadzono na jajach świeżych oraz przechowywanych przez 4 tygodnie w temperaturze 15°C. Aktywność lizozymu oznaczano spektrofotometrycznie, mierząc zmiany absorbancji roztworu bakterii Micrococcus lysodeicticus podczas enzymatycznej reakcji lizozymu. Inhibitorową aktywność cystatyny oznaczano metodą Nishida i wsp. oraz Siewińskiego. Zróżnicowane żywienie istotnie wpłynęło na poziom aktywności cystatyny w świeżym białku jaja. W wariancie A, stanowiącym grupę kontrolną, aktywność cystatyny była najwyższa i osiągnęła wartość 421 j/100 mg białka. W wariantach B i C, będących grupą statystycznie jednorodną, w których nioski skarmiano paszami wzbogaconymi, uzyskano niższe poziomy inhibitorowej aktywności cystatyny. W grupie C aktywność ta była niższa o 26,2%, a w grupie B o 26% w odniesieniu do próby kontrolnej. Białko to nie wykazało stabilności przechowalniczej. Podczas 4-tygodniowego okresu przechowywania jaj aktywność cystatyny znacznie się obniżyła w obrębie wszystkich badanych grup. Najwyższy spadek aktywności cystatyny oznaczono w wariancie A, poziom ten obniżył się o 35% w porównaniu z białkiem świeżym. Wzbogacanie diety niosek korzystnie wpłynęło na aktywność lizozymu w białku jaj. Poziomy aktywności enzymu w grupach B i C były wyższe niż w grupie kontrolnej. Najwyższą wartość aktywności lizozymu otrzymano w białku jaj pochodzących od kur skarmianych paszą z dodatkiem witamin A i E (wariant B).

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Poznanie i komunikacja – rozwój typowy i atypowy. Wprowadzenie Tytuł niniejszego tomu Poznanie i komunikacja – rozwój typowy i atypowy sugeruje, że tematyka prezentowanych artykułów będzie skupiała się wokół rozważanego od lat w psychologii rozwoju problemu relacji mowa – myślenie. Spojrzenie na ten wciąż aktualny temat z perspektywy badań i analiz dokonywanych przez polskich psychologów z różnych ośrodków przynosi wiele ciekawych wniosków, na które warto zwrócić uwagę już we wprowadzeniu. Druga część tytułu – rozwój typowy i atypowy – sugeruje, że zawarte w tym tomie teksty dotyczą nie tylko rozwoju prawidłowego, ale również zmian rozwojowych, które zwykliśmy nazywać „zaburzeniem rozwoju”, „nieprawidłowością rozwojową”. Posłużono się terminem „atypowy” dla oznaczenia rozwoju innego niż przeciętny, rozwoju zachodzącego według innych, nieznanych nam jeszcze praw czy reguł.

Dziedzina: psychologia
Michael J. Behe i teoria inteligentnego projektu Twierdzę, że Michael B. Roberts, autor tekstu zestawiającego poglądy Williama Bucklanda i Michaela J. Behe’ego na temat projektu, błędnie przedstawił stanowisko tego drugiego. Roberts odniósł się do zaproponowanej przez Behe’ego „idei dwuaspektowego stworzenia”, która „w części dotyczy […] tego, co zaprojektowane, a w części tego, co pojmowane naturalistycznie”. Roberts pisał o koncepcji dwuaspektowego stworzenia, natomiast Behe dostrzegł trzy aspekty: pierwszy dotyczy struktur lub procesów, które noszą wyraźne znamiona projektu; drugi obejmuje struktury lub procesy, co do których nie można z całą pewnością orzec, że zostały zaprojektowane; trzeci dotyczy struktur lub procesów, które można wyjaśnić zdarzeniami przypadkowymi. Główny argument krytyczny Robertsa nie podważa trójaspektowego podejścia, które przyjmuje Behe.

Dziedzina: filozofia
Nośność słupa w strefie połączenia z płytą żelbetową W artykule przedstawiono problem nośności słupów wykonanych z wysokiej wytrzymałości betonu przedzielonych żelbetową płytą wykonaną z betonu normalnego. W Eurokodzie 2 nie ma żadnych wskazówek odnośnie tego problemu. Pewną pomocą w tym względzie mogą być przepisy norm zagranicznych – m.in.: amerykańskiej ACI 318-14 [1] i kanadyjskiej CSA A23.3-04 [2].

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Wyjaśnianie w geologii historycznej i paleontologii Geologia historyczna i paleontologia należą do grupy historycznych nauk
przyrodniczych, a więc dyscyplin, których zadaniem jest badanie określonych
dziedzin przyrody z uwzględnieniem ich dziejów. Swoistość przedmiotowa
tych dziedzin skłania do postawienia pytania o ich odrębność metodologiczną,
w tym – o właściwy dla nich sposób wyjaśniania. Celem niniejszego artykułu
jest przedstawienie wybranych przykładów stanowisk w kwestii modelu
wyjaśniania obowiązującego w wymienionych dyscyplinach. Przegląd ten ma
za zadanie, po pierwsze, ukazać rozbieżności w prezentowanych w literaturze
filozoficznonaukowej opiniach w tej sprawie, po drugie zaś, wskazać podstawowe
trudności związane z poszczególnymi stanowiskami.

Dziedzina: filozofia
Znaczenie kapitału ludzkiego w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy W artykule wyeksponowano miejsce kapitału ludzkiego w systemach zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Dążenie przedsiębiorstw przemysłowych do produkcji bezwypadkowej jest możliwe, gdy postawi się na budowanie świadomości pracowników. Ludzie, którzy tworzą organizację i którzy chcą, aby była ona bezpieczna, muszą mieć wiedzę na temat zagrożeń w miejscu pracy i sposobów postępowania, aby wyeliminować potencjalne ryzyko utraty zdrowia lub życia. W systemach zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy pracownicy muszą uczestniczyć w szkoleniach oraz dzielić się wiedzą i doświadczeniem. Pracownicy, którzy sami poszukują możliwości rozwiązywania problemów doskonalą system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Rozważania teoretyczne wzbogacono przykładami z praktyki funkcjonowania przedsiębiorstw przemysłowych.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Regionalne zróżnicowanie skupu produktów rolnych w Polsce – ujęcie typologiczne Podjęto próbę rozpoznania typów województw pod względem ilości skupu ważniejszych produktów rolnych z wykorzystaniem metod taksonomicznych - analizy składowych głównych, metody Warda, metody ustalania najlepszej liczby klas i metody wyróżniania cech charakterystycznych w klasach. Przeprowadzona analiza typologiczna wykazała, że w Polsce występuje zróżnicowanie przestrzenne wielkości i struktury skupu produktów rolnych, uwarunkowane czynnikami przyrodniczymi, strukturalnymi i ekonomicznymi.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo