PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Awifauna lęgowa koryt wybranych rzek centralnej Polski W latach 2015-2016 przeprowadzono inwentaryzację zespołu ptaków lęgowych związa- nych z korytami rzecznymi (wodno-błotne Non-Passeriformes oraz brzegówka Riparia riparia). Ba- daniami objęto ujściowe odcinki czterech rzek przepływających przez obszar Niziny Mazowieckiej: Wkry, Liwca, Pilicy i Wieprza. Na każdej z rzek wykonano po dwa spływy kajakowe – w pierw- szej połowie maja i pierwszej połowie czerwca. Na poszczególnych rzekach wykazano od 5 do 6-7 gatunków ptaków lęgowych z badanej grupy. Gatunkami stwierdzonymi na wszystkich rzekach były: krzyżówka Anas platyrhynchos, sieweczka rzeczna Charadrius dubius, brodziec piskliwy Actitis hypoleucos, zimorodek Alcedo atthis i brzegówka. Ponadto na trzech rzekach stwierdzono lęgową nurogęś Mergus merganser, a na Wkrze – mandarynkę Aix galericulata (gniazdowanie prawdopo- dobne). W skali kraju, badane odcinki rzek miały największe znaczenie dla brodźca piskliwego (Liwiec i Pilica), brzegówki (Wieprz) i nurogęsi (Wkra i Pilica).

Dziedzina: nauki biologiczne
Coaching jako proces wspierający racjona lne działanie organizacji Artykuł poświęcony jest coachingowi – jednej z nowych i dynamicznie rozwijających się metod wspierających funkcjonowanie organizacji. Stosowanie coachingu jest szansą na podniesienie ogólnej skuteczności i efektywności prowadzonych przez organizację działań. Podczas kolejnych sesji coachingowych rozważane są propozycje konkretnych rozwiązań; do zidentyfikowanych potrzeb próbuje się dobrać adekwatne środki. Przyczyniając się do rozwoju poszczególnych pracowników, coaching jednocześnie wspiera rozwój całej organizacji. Proces coachingu może wzmacniać organizację poprzez kształtowanie odpowiednich postaw. Również w perspektywie długofalowej jest to proces przyspieszający rozwój organizacji.

Dziedzina: psychologia
Analiza i poprawa jakości butelek PET W artykule przedstawiono wyniki analizy niezgodności jakie występują podczas produkcji butelek PET w wybranym przedsiębiorstwie oraz zaproponowano wprowadzenie określonych działań korygujących i doskonalących jakość w oparciu o uzyskane wyniki. Przedstawiono badany produkt – butelkę PET oraz jej proces wytwórczy podstawowy. Zaprezentowano schemat blokowy procesu wytwórczego. Wykorzystano klasyczne narzędzia zarządzania jakością, tj. diagram Pareto-Lorenza oraz diagram Ishikawy w celu analizy ilościowej i jakościowej problemów jakościowych butelek PET. Bazując na kategoriach 5M z diagramu Ishikawy zaproponowano wprowadzenie działań korygujących w celu poprawy jakości badanych wyrobów. Zaproponowano wprowadzenie praktyk 5S w celu poprawy organizacji stanowisk pracy. Jako krytyczny element wymagający poprawy wskazano kompetencje pracowników oraz jakość dostarczanych półproduktów – preform PET.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Na styku biografii i twórczości. Perspektywa psychologiczna Psychologiczna perspektywa ciągłości życia pozwala spojrzeć na twórczość jako świadka tego, co autor robi z własnym życiem i sobą samym, jak kształtuje i postrzega własną tożsamość, historię życia, jakie zmiany zachodzą w czasie jego trwania. W artykule prezentujemy próbkę możliwych efektów przyjęcia takiej perspektywy i postępowania badawczego, dla którego punktem wyjścia jest pytanie: Co wybrzmiewa wyraźnie w twórczości autorów domykających własne życie i twórczość? Następnie podejmujemy próbę zrekonstruowania drogi autora, która do tego wyraźnego brzmienia doprowadziła. Nakreślona próbka odwołuje się do twórczości głównie Wisławy Szymborskiej i Edwarda Stachury, choć pojawiają się też wyraźne odniesienia do Zbigniewa Herberta.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
„Uczyńmy Hiszpanię wielką”. Partia Vox jako krystalizacja radykalnej prawicy na Półwyspie Iberyjskim Artykuł przedstawia fenomen krystalizacji radykalnej prawicy na hiszpańskiej scenie politycznej w kontekście sukcesów politycznych partii Vox. Ukazuje uwarunkowania polityczne i społeczne, oddziałujące na pojawianie się tej formacji, a także jej główne postulaty oraz zaplecze ideologiczne. Odpowiada na pytanie, na jakich płaszczyznach dyskursywnych partia Vox inkorporowała do swej narracji wątki nacjonalistyczne i natywistyczne. Artykuł analizuje przesłanki poparcia dla tego ugrupowania i ukazuje profil społeczny jego wyborców. Analiza ta bazuje na integracji metod historycznej i systemowej oraz – diagnozując fenomen ugrupowania Vox – odwołuje się do pojmowania radykalnej prawicy w ujęciu Casa Mudde’a. Głównym wnioskiem płynącym z zawartych w niej obserwacji jest stwierdzenie, że po latach nieobecności na hiszpańskiej scenie politycznej radykalnej prawicy partia o takim charakterze zdołała na niej zaistnieć i zająć znaczące miejsce. Jej przekaz znalazł odzwierciedlenie u wyborców reprezentujących postawy antysystemowe, rozczarowanych tradycyjnym układem sił politycznych. Artykuł wskazuje na te wątki dyskursywne partii Vox, które odwołują się do postaw konserwatywnych, ożywiają resentymenty historyczne oraz krytycznie postrzegają rozwój społeczeństwa wielokulturowego, upatrując w nim zagrożenie dla tradycyjnie rozumianych wartości i kultury Hiszpanii.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Źródła wiedzy na temat wirusowego zapalenia wątroby typu C i metod badań diagnostycznych Wprowadzenie i cel pracy. Wirusowe zapalenie wątroby typu C ze względu na bezobjawowy przebieg oraz brak skutecznej
szczepionki zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia za jedno z największych zagrożeń epidemiologicznych.
Celem pracy jest analiza źródeł wiedzy na temat wirusowego zapalenia wątroby typu C, poznanie wiedzy grupy badanych
na temat możliwości wykrycia wirusa HCV w organizmie oraz poznanie opinii ankietowanych na temat poziomu poinformowania
populacji polskiej na temat tej choroby.
Materiał i metody. Badanie ankietowe zostało przeprowadzone wśród 115 osób zamieszkałych na terenie województwa
lubelskiego w wieku od 32 do 55 lat. Uzyskane wyniki badań zostały poddane analizie statystycznej z wykorzystaniem testu
chi-kwadrat oraz współczynnika korelacji V Cramera.
Wyniki. Zdecydowana większość badanych ma wiedzę dotyczącą możliwości wykonywania badań diagnostycznych w kierunku
zakażenia HCV. Wyniki badań wykazały, iż głównym obecnym źródłem wiedzy badanej grupy na temat wirusowego
zapalenia wątroby typu C jest telewizja. Natomiast, za wiarygodne źródło informacji respondenci uznali lekarza rodzinnego,
od którego chcieliby uzyskać informacje na ten temat. Jednocześnie ponad 80% ankietowanych przyznało, że niewiele wie
o wirusowym zapaleniu wątroby typu C.
Wnioski. Badana grupa posiada wiedzę na temat badań diagnostycznych wykrywających zakażenie HCV. Respondenci
przyznali, że ich wiedza na temat wirusowego zapalenia wątroby typu C jest niewielka oraz chcieliby dowiedzieć się na ten
temat więcej. Analiza opinii ankietowanych ustaliła, że wiarygodnym źródłem wiedzy na temat tej choroby jest personel
medyczny.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Kapitał kulturowy członków peryferyjnego regionu w kształtującym się społeczeństwie informacyjnym We współczesnych społeczeństwach podstawowym kapitałem staje się wiedza. Nowoczesne przedsiębiorstwa potrzebują jak najlepiej wykształconych pracowników. Wykształcenie - jak wynika z badań P. Bourdieu - jest związane z zasobami rodzinnego domu, tj. kapitałem kulturowym rodziców. Kapitał ten stanowi istotny endogenny czynnik warunkujący kształtowanie się społeczeństwa wiedzy. Dla peryferyjnych społeczności lokalnych taka konstatacja może oznaczać szansę na rozwój. Może jednak wiązać się z problemem marginalizacji. Szczególnie dotyczy to młodych członków tego typu społeczności jako potencjalnych beneficjentów nowoczesności lub też osób najbardziej zagrożonych wykluczeniem. W artykule podjęte zostały dwa główne problemy badawcze: (1) jak kapitał kulturowy rodziców różnicuje młodzież w realiach „peryferyjnego" województwa podkarpackiego?(2) w jakim stopniu kapitał kulturowy młodzieży umożliwia jej dostosowanie do aktualnych wyzwań społeczeństwa wiedzy?

Dziedzina: nauki socjologiczne
Tendencje w rozwoju konstrukcji owijarek do bel podsuszonej zielonki W artykule dokonano podziału owijarek ze względu na sposób działania. Opisano budowę i działanie typowych maszyn. 
Zwrócono uwagę na sposoby nakładania folii na belę i jakość folii.

Dziedzina: nauki leśne
Wpływ obciążenia temperaturą na stan odkształceń płyty przekrywającej zbiornik wypełniony ciekłym medium Przedstawiono analizę przyczyn awarii płyty górnej zbiornika na ciekłe medium, w której zidentyfikowano wady w postaci pęknięć wzdłuż kierunku zbrojenia głównego. Konstrukcja została zaprojektowana poprawnie przy uwzględnieniu działania obciążeń statycznych i dynamicznych.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Zastosowanie termowizji do śródoperacyjnej oceny metabolizmu i funkcji mózgu doniesienia wstępne Analiza termiczna powierzchni kory mózgowej ma na celu wyznaczenie granic funkcjonalnie ważnego obszaru kory oraz określenie lokalizacji guzów mózgu zdiagnozowanych innymi metodami obrazowymi. Celem badań jest również znalezienie korelacji pomiędzy stanem klinicznym pacjenta a rejestrowanymi śródoperacyjnie zmianami temperatury powierzchni kory mózgowej. Doświadczenia wstępne przeprowadzone na szczurach miały na celu zbadanie korelacji zmian temperatury powierzchni mózgu ze zmianami mózgowego przepływu krwi. Mózgowy przepływ krwi mierzono za pomocą sondy laserowego przepływomierza dopplerowskiego zarówno w warunkach prawidłowych, jak i w czasie wymuszonych zmian ukrwienia mózgu.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Ochrona brzegów morskich Wzrost poziomu morza obserwowany w ostatnim stuleciu niesie ze sobą realne skutki. Na obszarach, gdzie  wzrost  poziomu  morza  jest  największy,  widać  zwiększoną  erozję  brzegów  morskich.  Wobec  groźby przerwania wałów wydmowych i zalania terenów położonych niżej ochrona brzegów wydaje się koniecznością. Ważne, aby podejmowane w tym celu działania stanowiły kompromis między aspiracjami człowieka a naturą.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Prawo wychowania przez kulturę ascezy cielesnej Przedmiotem rozważań w niniejszym eseju z dziedziny pedagogiki i filozofii kultury fizycznej jest asceza cielesna: świecka i religijna. Asceza gimnazjonowa doprowadza do wydoskonalenia władz cielesnych dla możliwości wypełniania zadań społecznych. Asceza pokutna jest sposobem symbolicznego zadośćuczynienia za popełnione winy. O pierwszej wiadomo, że ciało ożywia, o drugiej, że je „umartwia”. Omówiono wzory ascezy religijnej zakonników, którzy włączają się w życie społeczne ludzi świeckich (wewnątrzświatowcy), i mnichów wyrzekających się kondycji ludzkiej na zawsze (zewnątrzświatowcy). Szczególnym przypadkiem wyspołecznienia jest sadhu – asceta indyjski, który osiąga anonimową bezimienność. Wzory ascezy zakonników wewnątrzświatowych przenikają do życia świeckich, natomiast asceza gimnazjonowa nie staje się udziałem zakonników ani księży. Choć obydwa wzory ascezy mają za przedmiot naturalną cielesność, ich wektory przyczynowe są przeciwbieżne. Reguła zakonna nie zakłada gimnazjonowej formacji świętego, co oznacza, że zakonny etos przeczy prawu naturalnemu. W oparciu o przesłanki prawa naturalnego sformułowano prawo ascezy cielesnej osoby. Wskazano na możliwość łączenia wychowania zdrowotnego z katechezą ascezy pokutnej w ramach niesprzecznej logicznie pedagogiki ascetycznego stylu życia.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Szanse i iluzje dotyczące korzystania z dużych prób we wnioskowaniu statystycznym Teoria wnioskowania statystycznego jasno określa korzyści związane z dużą liczebnością próby badawczej. Wraz ze wzrostem wielkości próby maleje ilość błędów ocen szacowanych parametrów populacji (zwiększa się precyzja estymacji), a także rosną wartości mocy testów wykorzystywanych do weryfikacji hipotez statystycznych. Współczesne możliwości łatwego dotarcia do dużych prób badawczych (np. paneli internetowych), a także korzystania z coraz bardziej zaawansowanego i przyjaznego dla użytkownika oprogramowania statystycznego sprzyjają niedostrzeganiu zagrożeń dla wnioskowania statystycznego, jakie wiążą się z dużymi liczebnie próbami. Część badaczy ulega iluzji, że duża próba jest w stanie zniwelować i rozproszyć nie tylko błąd losowy, charakterystyczny dla każdej techniki losowania próby, lecz także błędy nielosowe. Znaczenie dużej liczebności próby jest ponadto jednym z ważnych aspektów toczącej się od kilkunastu lat dyskusji na temat istotności statystycznej (p-value) oraz problemów z jej rozstrzyganiem i interpretowaniem.
Celem opracowania jest wskazanie i omówienie konsekwencji dostrzegania w dużych próbach statystycznych jedynie szans, a pomijanie wyzwań i zagrożeń wynikających z ich stosowania. W artykule pokazano, że duża liczebność próby, której doboru dokonano za pomocą techniki nieprobabilistycznej, nie może stanowić alternatywy dla wyboru losowego. W szczególności dotyczy to internetowych paneli wolontariuszy deklarujących chęć udziału w badaniu. Wskazano ponadto na znaczenie komponentu nielosowego w błędzie próbkowania, który nie jest malejącą funkcją liczebności próby. W odniesieniu zaś do współczesnych problemów weryfikacji hipotez nakreślono i zilustrowano przykładem naukowy i etyczny wymiar podążania za istotnością statystyczną z wykorzystaniem dużych liczebnie prób lub wielokrotnego próbkowania.

Dziedzina: matematyka
Parafialna rada duszpasterska a parafialna rada ds. ekonomicznych Parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych są nowymi instytucjami ustanowionymi przez KPK/83. Dają możliwość aktywnego zaangażowania się świeckich w działalność Kościoła na poziomie parafialnym. Celem artykułu była próba odpowiedzi na pytanie, czy parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych mogą być połączone w jedno gremium parafialne.


Przedstawiona analiza obydwóch rad parafialnych wskazuje, że są to odrębne gremia parafialne. Prawodawca w KPK/83 nie przewiduje żadnych wspólnych kompetencji pomiędzy parafialną radą duszpasterską a parafialną radą ds. ekonomicznych. Taki wniosek uznała również Papieska Komisja ds. Rewizji Kodeksu Prawa Kanonicznego. Na pytanie: czy możliwe jest połączenie dwóch rad parafialnych w jedną parafialną radę, autor stwierdza, że prawodawca kodeksowy nie przewiduje takiej możliwości prawnej. Dowodzi temu instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa o niektórych kwestiach dotyczących współpracy wiernych świeckich w ministerialnej posłudze kapłanów Ecclesia de mysterio (15 sierpnia 1997).

Dziedzina: nauki prawne
Rola unii bankowej w procesie integracji europejskiej Głównym celem niniejszego artykułu jest ocena wpływu unii bankowej na kształtowanie procesu integracji na kontynencie europejskim. Zostało to dokonane poprzez umiejscowienie unii bankowej jako etapu prowadzącego do pełnej unii państw europejskich. Podstawowe pytanie badawcze niniejszego opracowania zostało sformułowane w następujący sposób: czy projekt unii bankowej jest istotnym elementem przyczyniającym się do pełnej integracji unijnych systemów bankowych, którego realizacja jest niezbędna w celu ochrony Unii Europejskiej przed skutkami przyszłych kryzysów bankowych? Kwestia ta została rozstrzygnięta na podstawie analizy dostępnej literatury oraz danych statystycznych. Podstawowy wniosek wynikający z podjętych badań brzmi następująco: unia bankowa stanowi niezbędny etap w kierunku dalszej integracji europejskiej i jest kluczowym elementem integracji europejskich systemów bankowych. Jednakże nawet pełne wdrożenie projektu unii bankowej całkowicie nie wyeliminuje możliwości wystąpienia kryzysów bankowych, lecz może w pewnym stopniu ograniczyć to ryzyko, a tym samym zredukować koszty potencjalnych kryzysów.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Meduza na strychu. O teorii i praktyce procesu twórczego Manifest Hélène Cixous Śmiech Meduzy po raz pierwszy został opublikowany w 1975 roku i od razu stał się jednym z najczęściej przywoływanych tekstów dotyczących écriture féminine – pisarstwa kobiecego. Jak można odbierać esej współcześnie i czy twórczość literacka kobiet stała się elementem emancypacyjnym, czy raczej wpadła w pułapkę esencjalizmu? Na przykładzie tekstów teoretycznych oraz własnej twórczości i wieloletniego doświadczenia prowadzenia zajęć z creative writing omawiam krytycznie spojrzenie Cixous. Sięgam do tekstów teoretycznych Marguerite Duras, Izabeli Filipiak (Morskiej), Katarzyny Bondy czy Julii Cameron, kreśląc wskazówki dla piszących kobiet i zderzając je z przykładami tworzonej przez nie literatury. Sięgam również do własnego warsztatu pisarskiego i zastanawiam się, czy model „wariatki na strychu” („A Madwoman in The Attic”) Sandry Gilbert i Susan Gubar obowiązuje w XXI wieku.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Niektóre aspekty rozwoju telekomunikacji w Polsce w 2009 roku Omówiono najważniejsze w 2009 r. wydarzenia dotyczące telekomunikacji i przewidywany ich wpływ na rozwój sieci i usług szybkiego internetu. Przedstawiono dane wskazujące na regres rynku telekomunikacji stacjonarnej i nasycenie mobilnej.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Syndrom NIM BY jako przykład samoorganizacji społecznej na poziomie lokalnym Przedmiotem tego artykułu jest szczególny typ konfliktu społecznego – syndrom NIMBY (Not In My BackYard). Znakomicie zbadany i opisany przez socjologów amerykańskich, w Polsce jeszcze nie znalazł właściwego zainteresowania. Pomimo względnie krótkiej obecności syndromu NIMBY w Polsce jest on z całą pewnością wyrazem organizowania się różnych typów społeczności lokalnych wobec dotykających je procesów. Mimo iż w literaturze przedmiotu jest postrzegany jako zjawisko negatywne, to dzięki przeprowadzonym badaniom można z pewną ostrożnością stwierdzić, że w większości analizowanych konfliktów w regionie łódzkim wpłynęły one na wzrost aktywności lokalnej, wykształciły nowe kanały społecznej komunikacji, wykreowały liderów. Można również powiedzieć, iż syndrom NIMBY ma swoje źródło przede wszystkim w pominięciu czy wręcz odsunięciu społeczności od procedur decyzyjnych, a także w niedostatecznym informowaniu na temat planowanego przedsięwzięcia. Badania wykazały, iż protesty NIMBY charakteryzowały się gwałtownym początkiem, znaczną rozciągłością w czasie i występowaniem nagłych i burzliwych, nierzadko skokowych reakcji społeczności w trakcie trwania konfliktu. Dominującymi formami działań były petycje, listy – czyli forma pisemna oraz działania czynne polegające na blokadach, demonstracjach, demolowaniu sprzętów budowlanych lub już rozpoczętej inwestycji czy manifestacjach. Natomiast najczęstszą formą wygaszania konfliktu był arbitraż, czyli narzucenie decyzji administracyjnej społeczności, co budowało jeszcze większy dystans zarówno do władz lokalnych, jak i inwestora.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Wybrane aspekty badań kwantytatywnych pogawędek sieciowych W artykule przedstawiono wybrane fragmenty badania leksyki czatu internetowego z wykorzystaniem
metodologii korpusowej. Na początku autor przedstawia dotychczasową metodologię obecną
w badaniach komunikacji w Internecie, po czym przechodzi do opisu metodologii wykorzystanej
w referowanym badaniu. Czytelnik poznaje tutaj najistotniejsze cechy utworzonego korpusu pogawędek
internetowych. Następnie autor przechodzi do opisu wybranych zagadnień kwantytatywnych
badań leksyki czatu. Rozpoczyna od omówienia statystyk badanego korpusu. Dalej przedstawia
analizę niestandardowego zapisu wyrazów, po czym przechodzi do zrelacjonowania ważniejszych
obserwacji odnośnie charakterystycznych właściwości leksyki czatu.

Dziedzina: językoznawstwo
Zapomniana tradycja szczecińskich winnic – przeszłość i przyszłość W artykule przedstawiono historię uprawy winorośli na Wzgórzach Gocławskich w Szczecinie
od średniowiecza po czasy współczesne. Zwrócono uwagę na nadal istniejące dogodne
warunki do odtworzenia niegdyś istniejących plantacji mimo dokonanych po II
wojnie światowej dewastacji. Przedstawiając stan zagospodarowania winnic w Radebeul
(RFN) zwrócono uwagę na podobne cechy krajobrazowe i uwarunkowania klimatyczne
obu miejscowości. Przyjmując, jako wzorcowe dla odtworzenia winnic w Szczecinie zagospodarowanie
winnic w Radebeul wskazano także na potrzebę kompleksowej rewitalizacji
przyrodniczej terenów Gocławia stanowiących niegdyś atrakcyjne miejsce wypoczynku
i rekreacji. Zapomniana tradycja miejsca znanego w przeszłości z uprawy winorośli,
współcześnie stanowić może główną podstawę dla stworzenia realnych możliwości
przywrócenia uprawy winnic w Szczecinie chociażby w formie lokalnej atrakcji turystycznej. W znalezieniu właściwej drogi dla zagospodarowania zdewastowanych przestrzeni
miasta istotnym wydaje się być bowiem właściwe odczytanie istniejącej tradycji.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metale krytyczne, strategiczne i deficytowe w odpadach zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego Odpady sprzętu elektrycznego i elektronicznego są źródłem m.in. glinu, żelaza (surowce strategiczne), miedzi, srebra (surowiec
deficytowy), magnezu, kobaltu i antymonu (surowce krytyczne) oraz kadmu, stopów metali, a także tworzyw sztucznych
(polipropylen, akrylonitryl-butadien-styren, polistyren i teflon). Stale postępujący rozwój technologiczny w zakresie sprzętu
elektrycznego i elektronicznego powoduje u potencjalnych użytkowników chęć posiadania sprzętu nowej generacji. Naturalną
konsekwencją tej prawidłowości jest wzrost ilości wytwarzanych odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego
(ZSEE).

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wybranych produktów zbożowych jako źródła tiaminy i niacyny w diecie Wprowadzenie. Produkty zbożowe nisko przetworzone, charakteryzujące się wysoką zawartością błonnika i witamin
grupy B oraz niskim indeksem glikemicznym powinny być podstawą diety współczesnego człowieka. Tiamina (witamina
B1) i niacyna (witamina PP) regulują przebieg procesów energetycznych, funkcjonowanie układu nerwowego oraz krwionośnego,
ponadto pełnią funkcję kofaktorów licznych enzymów w organizmie człowieka.
Cel. Celem badań było zbadanie i ocena zawartości tiaminy i niacyny w wybranych gatunkach makaronów i ryżu.
Materiał i metoda. Materiał do badań stanowiło 11 rodzajów makaronów i 11 rodzajów ryżu, które zakupiono w gdańskiej
sieci placówek handlowych. Oznaczanie przeprowadzono z wykorzystaniem techniki wysokosprawnej chromatografii
cieczowej (HPLC) z detekcją UV-VIS. W analizie wykorzystano połączoną technikę hydrolizy kwaśnej i enzymatycznej
w celu optymalnej ekstrakcji badanych witamin z próbek badanych produktów spożywczych. Zawartość tiaminy oznaczono
przy długości fali 254 nm, natomiast niacyny przy długości fali 258 nm.
Wyniki. Wykazano, iż najlepszym źródłem tiaminy i niacyny jest ryż dziki (odpowiednio 0,59±0,02 mg i 6,13±0,06 mg)
podczas gdy najniższą zawartość badanych witamin stwierdzono we wzbogacanym makaronie świdry (odpowiednio 0,06±0,01
mg i 0,42±0,02 mg). Wykazano, iż średnia zawartość witaminy B1 i witaminy PP była nieznacznie wyższa w badanych
gatunkach ryżu w stosunku do średniej zawartości w witamin w analizowanych makaronach.
Wnioski. Zbadane produkty zbożowe charakteryzowały się zróżnicowaną zawartością tiaminy i niacyny. Wyższą zawartość
witamin stwierdzono w badanych gatunkach ryżu w porównaniu z makaronami. Wykazano, iż najbogatszym źródłem
tiaminy oraz niacyny jest ryż dziki.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Ochrona prawna walorów turystycznych. Cz. VII. Walory turystyczne uzdrowisk Przedmiotem kolejnego odcinka cyklu poświęconego ochronie prawnej walorów turystycznych jest ochrona walorów uzdrowiskowych. Jej podstawą są przede wszystkim przepisy ustawy z 28 lipca 2005 o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Najważniejsze prawne instrumenty ochonne to: 1) objęcie uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej szczególnym uzdrowiskowym reżimem prawnym, 2) zaostrzenie norm dopuszczalnych zanieczyszczeń powietrza i hałasu na obszarach uzdrowiskowych, 3) zaostrzenie opłat i kar za usuwanie i niszczenie drzew i krzewów w uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka