PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Zależność między występowaniem minerałów kruszcowych a charakterystyką geochemiczną materii organicznej w łupku miedzionośnym obszaru złożowego KGHM Polska Miedź S.A. W pracy przedstawiono charakterystykę okruszcowania i materii organicznej, występujących w łupku miedzionośnym, w wybranych profilach w dowiązaniu do przestrzennego rozkładu mineralizacji kruszcowej oraz parametrów i wskaźników materii organicznej w łupku miedzionośnym obszaru złożowego KGHM Polska Miedź S.A. Próbki skał pobrano w polu górniczym Głogów Głęboki Przemysłowy (5 próbek), oraz w północnej części pola Sieroszowice (11 próbek). W obydwu lokalizacjach opróbowano strefy depresji, charakteryzujące się większą miąższością łupku oraz strefy skłonu elewacji z widocznym wyraźnie ścienieniem łupku i strefy elewacji, gdzie jego miąższość zwykle nie przekracza 0,1 m. Badaniami objęto poziom łupku miedzionośnego, gdyż w nim zachodzi najwięcej zmian oraz jego charakter decyduje o ilości i jakości okruszcowania, w dolnej i górnej części profili złoża. Stwierdzono istotne zależności występujące pomiędzy całkowitą zawartością węgla organicznego i wartościami wskaźników HI i HI/OI materii organicznej a ilością i jakością okruszcowania. Wskaźnik HI wyraźnie koreluje się z zawartością siarczków miedzi. Jednakże wartości HI poniżej 100 mogą wskazywać na jakościową zmianę okruszcowania, w kierunku siarczków z miedzią dwuwartościową np. kowelinu. Niskie wartości wskaźnika HI/OI odpowiadają próbkom pochodzącym ze strefy przejściowej, gdzie zawartość minerałów Cu jest zmienna.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Analiza rozkładu sił działających na ostrze fazownika sprężystego W pracy dokonano analizy rozkładu sił działających na ostrze skrawające w samoczynnych fazownikach. W rozważaniach wzięto pod uwagę fazowniki z różnymi rodzajami sprężyn płaskich służących do napinania ostrza. Przedstawiono czynniki wpływające na charakterystyki podatnościowe sprężyn. Sprecyzowano wytyczne do doboru najkorzystniejszych wariantów sprężyn z punktu widzenia najkorzystniejszych warunków pracy fazowników. Zwrócono uwagę na zmiany sił, jakie działają na ostrze w różnych cyklach pracy fazownika. Wyznaczono wartości sił skrawania, jakie mogą wystąpić podczas kształtowania krawędzi przedmiotów. W analizach uwzględniano także działające siły odśrodkowe oraz zmianę sił od odkształceń sprężystych elementów napinających ostrze.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Muzea Madrytu – gra światła i cienia W ostatnich kilkudziesięciu latach możemy zaobserwować wzrost roli obiektów i zespołów o funkcjach związanych z kulturą i przejmowaniu przez nią symbolicznych znaczeń, które dotychczas w europejskiej przestrzeni miejskiej pełniły jedynie budowle związane z władzą i religią. W wyniku przemian cywilizacyjnych i procesów globalizacji, w centralnych dzielnicach metropolii europejskich pozostało wiele wartościowych artystycznie obiektów. Z różnych przyczyn nie mogą one dłużej pełnić swych pierwotnych funkcji. Niektóre z nich są wykorzystywane przez rosnące w siłę i znaczenie instytucje związane z kulturą, a projekty adaptacji stają się ważnymi dla rozwoju architektury i sztuki, a zarazem praktyki konserwatorskiej. Współczesna adaptacja zabytkowych budowli do nowych funkcji nie jest procesem łatwym. Najważniejszymi z punktu widzenia konieczności zachowania autentycznej struktury architektonicznej, a także rozróżnienia jej od części współczesnych, wydaje się być zagadnienie formy przebudowywanego obiektu. Jest ono ściśle związane zarówno z aspektami architektoniczno-konserwatorskimi, jak i twórczą postawą współczesnego architekta-artysty, zgodnie z maksymą: Conservatio est continua creatio. Szczególne miejsce w historii architektury ostatnich kilku dekad zajmują muzea – także powstałe w wyniku adaptacji zastanych budowli. Artykuł przedstawia kilka realizacji powstałych w początkach XXI wieku w Madrycie.

Dziedzina: nauki o sztuce
Współczesne uwarunkowania rozwoju społecznogospodarczego (ujęcie syntetyczne) Przeprowadzone w niniejszej pracy studium nad współczesnymi uwarunkowaniami rozwoju społecznogospodarczego pozwala przyjąć hipotezę głoszącą, że urzeczywistniana w warunkach polskich transformacja posiada swoją alternatywę, a jest nią transformacja niszowa. Warunkami wdrażania transformacji niszowej są: poprawne zdefiniowanie kategorii rozwój; określenie założeń dla transformacji niszowej, jakie wynikają ze współcześnie funkcjonujących koncepcji rozwoju oraz określenie rozwiązań instytucjonalnych umożliwiających wdrożenie transformacji niszowej, co udowodniono i zweryfikowano w oparciu o bogaty materiał empiryczny. Warunkami niezbędnymi dla urzeczywistniania transformacji niszowej są: uznanie faktu istnienia trzech kapitałów i nadrzędności kapitału ludzkiego, dopuszczenie technologii niestandaryzowanych otwartych na pracochłonność, wykorzystanie oszczędności lokalnych, wykorzystanie lokalnego popytu dla funkcjonowania lokalnej przedsiębiorczości, obrona depozytu niezrelatywizowanych wartości i lokalnej tożsamości, kształtowanie świadomości zintegrowanej zdolnej do dokonywania egzystencjalnych wyborów i kontroli społecznej, określenie produktu lokalnego i stworzenie warunków dla certyfikacji lokalnej, stosowanie do oceny efektywności społecznej i ekonomicznej oraz stworzenie skutecznych unormowań prawnych i odpowiedzialności karnej za opracowywane i uchwalane dokumenty oraz podejmowane - na ich podstawie - decyzje urzeczywistniające zaprezentowane modele transformacji.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Estetyka przeszłości w przekazach dla najmłodszych w świetle uwag o filogenezie kulturowej Od estetyki przeszłości w literaturze dla najmłodszych zależy charakter transmisji dziejów. Utwory, adresowane do małych odbiorców w różnym wieku, pozwalają na zachowanie zasad filogenezy kulturowej, rozumianej jako konieczne nabywanie kulturowych i społecznych kompetencji przez kolejne ludzkie pokolenia w ciągu całego życia w określonym porządku (między innymi z pierwszeństwem naturalnych środków komunikacji przed sztucznymi, prymatem książki drukowanej nad książką elektroniczną). W estetyzacji przeszłości uczestniczą: (1) synekdocha jako trop wizualny w ilustracjach zawartych w utworach dotyczących drugiej wojny światowej (seria Wojny dorosłych – historie dzieci); (2) strategie biografizacyjne stosowane w prozie dla młodych czytelników przez Annę Czerwińską-Rydel.  

Dziedzina: literaturoznawstwo
Opieka duszpasterska wśród Polaków we Francji w świetle protokołu ze Zjazdu Duchowieństwa Polskiego odbytego w Clamart w 1938 roku W okresie międzywojennym zarówno Kościół w Polsce, jak i władze rządowe zabiegały o zapewnienie rodzimej opieki religijnej wielomilionowej rzeszy wychodźstwa polskiego. Stwarzało to szeroką płaszczyznę współpracy. Motywacja miała różny charakter, od czysto pragmatycznej i politycznej na poziomie Ministerstwa Spraw Zagranicznych – ambasady, konsulatów, do religijno-humanitarnej na poziomie miejscowych duszpasterzy polskich, którzy na co dzień stykali się z rozproszoną i najbardziej opuszczoną pod względem opieki konsularnej i religijnej częścią emigracji.
Dla łatwiejszej administracji posługi duszpasterskiej rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji w 1923 roku w ramach rekolekcji kapłańskich rozpoczął duszpasterskie spotkania, „zjazdy duchowieństwa polskiego” – wszystkich kapłanów Misji, które służyły wymianie doświadczeń duszpasterskich i dyskusji nad pojawiającymi się problemami emigracji polskiej. Polska Misja Katolicka we Francji jurysdykcyjnie podlegała episkopatowi Francji, który ustanowił swojego delegata do duszpasterstwa migrantów.
W 1938 roku rekolekcje dla duszpasterzy polskich pracujących wśród wychodźstwa polskiego we Francji przeprowadził ks. Tomasz Mącior SAC. Odbywały się one w Clamart pod Paryżem. W ćwiczeniach tych uczestniczyło 50 duszpasterzy z ówczesnym rektorem PMK we Francji ks. F. Cegiełką. Po rekolekcjach tradycyjnie odbyły się obrady księży polskich, w których udział wzięli również: ambasador Polski Juliusz Łukasiewicz, konsul generalny w Paryżu Aleksander Kawałkowski, dyrektor Katolickiej Agencji Prasowej ks. Zygmunt Kaczyński i biskup sufragan Paryża Emanuel Anatol Chaptal.
Zakres podejmowanych wyzwań przez duszpasterzy polskich egzemplifikuje zamieszczony Protokół ze Zjazdu Duchowieństwa Polskiego odbytego po zakończeniu rekolekcji w Clamart pod Paryżem w dniu 25 listopada 1938 roku. Kopia dokumentu znajduje się w Archiwum Polskiej Misji Katolickiej we Francji, dokument oryginalny przechowywany jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Właściwości statyczne poprzecznego łożyska ślizgowego Zagwarantowanie prawidłowej pracy łożyska wymaga znajomości parametrów pracy zarówno dla fazy rozruchu, stanu ustalonego jak i wybiegu. W publikacji przedstawiono modele łożysk ślizgowych opisujące rozruch, gdy czop się nie obraca (ωJ = 0). Modele te sformułowano wychodząc zarówno z teorii Hertza jak i teorii sprężystości. Obliczone parametry pracy z zastosowaniem teorii Hertza oraz modelu panewki nierozciętej znacznie się różnią. Dla stanu ustalonego, gdy ωJ = const, warunki pracy wyznaczono z równań hydrodynamicznej teorii smarowania. Badania porównawcze wykazują, że przy większych obciążeniach o prawidłowej pracy łożyska mogą decydować naciski w strefie kontaktu czop–panewka a nie maksymalne ciśnienia, czy też maksymalne temperatury oleju.

Dziedzina: nauki fizyczne
Wartości związane z pracą w różnych pokoleniach W artykule dokonano przeglądu badań analizujących różnice międzypokoleniowe w zakresie wartości związanych i pracą. Wzięto pod uwagę trzy pokolenia: wyżu demograficznego (boomers) oraz X i Y. Struktura przeglądu bazowała na następującej klasyfikacji: wartość pracy zawodowej w ogóle, wartości wzrostu, wewnętrzne, zewnętrzne, społeczne, pewności pracy. Z przeglądu wynika, ze największe różnice między pokoleniowe dotyczą wartości wzrostu (np. awans) - ich większe nasilenie widoczne jest w pokoleniu X i Y w porównaniu z boomers. Duże różnice dotyczą tez wartości pewności pracy (większe nasilenie w pokoleniu boomers) W odniesieniu do wielu wartości różnice są niewielkie wartości zewnętrzne (np. wynagrodzenie) mają dużą wagę we wszystkich pokoleniach, choć stosunkowo ważniejsze są dla młodszych pokoleń, odwrotnie zaś wartości wewnętrzne - ważniejsze są w starszym pokoleniu. Wskazano na implikacje praktyczne stwierdzanych różnic: powinny być brane pod uwagę w zarządzaniu zasobami ludzkimi oraz takim kształtowaniu warunków pracy, by były zgodne z preferencjami grup pokoleniowych.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Uprawnienia Kościoła katolickiego w odniesieniu do małżeństw niekatolików Celem artykułu jest przybliżenie jurysdykcji Kościoła katolickiego w kwestii małżeństw niekatolików. Autor po rozważaniach teoretycznych i przedstawieniu kategorii niekatolików nieochrzczonych i niekatolików ochrzczonych stawia pytanie: na jakiej podstawie Kościół katolicki wykonuje wobec nich jurysdykcję. Podaje argumentację dla tychże uprawnień poprzez opisanie ich źródeł w prawie naturalnym, świętości małżeństwa, odwołując się do historii doktryny i poszczególnych dokumentów kościelnych. Przytacza również teorię i procedury, o których mowa w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. oraz instrukcji Dignitas connubii. Nawiązuje do decyzji Sygnatury Apostolskiej i podaje szczegółowe uzasadnienie powodów, na podstawie których Kościół katolicki może realizować uprawnienie w odniesieniu do małżeństw niekatolików: udowodnienie stanu wolnego, interes prawny, status familiae et personarum (legitymacja potomstwa, pokrewieństwo, powinwactwo, alimenty, dziedziczenie).

Dziedzina: prawo kanoniczne
Działalność Głównego Urzędu Miar w dziedzinie akustyki i drgań W pracy przedstawiono w zarysie ponad 40-letnią historię działalności Głównego Urzędu Miar w dziedzinie akustyki i drgań mechanicznych. Obecne możliwości GUM w zakresie zapewnienia spójności pomiarowej przedstawiono na tle potrzeb społecznych i gospodarczych Polski w tych dziedzinach. Wskazano obszary wymagające rozwoju na drodze prac badawczo-rozwojowych, zapisanych w strategii GUM.

Dziedzina: nauki fizyczne
Realizacja zadań publicznych gminy w ramach partnerstwa publicznoprywatnego. Przyczynek do dyskusji Celem artykułu jest przedstawienie problematyki realizacji zadań publicznych gminy w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Transformacja ustrojowa nasiliła procesy prywatyzacyjne także w gospodarce samorządu terytorialnego. Instytucja partnerstwa publiczno-prywatnego ma niewątpliwie pozytywny wpływ na rozwój lokalny jak i regionalny.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
W poszukiwaniu tożsamości litewskiej: przypadek Vladasa Putvinskisa, Mykolasa Biržiški i Tadasa Ivanauskasa Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytania o czynniki, które zadecydowały o tym, że w końcu XIX – na początku XX w. część młodzieży pochodzenia szlacheckiego, wychowana w rodzinach polskojęzycznych, wybrała litewską tożsamość i włączyła się w litewski ruch narodowy. Autor omawia podstawowe bodźce, które miały wpływ na opowiedzenie się przez przedstawicieli szlachty za litewską tożsamością. Odpowiedzi na postawione pytania autor szuka dokonując analizy porównawczej życiorysów Vladasa Putvinskisa (1873–1929), Mykolasa Biržiški (1882–1962) i Tadasa Ivanauskasa (1882–1970).

Dziedzina: historia
Marketingowa orientacja rozwoju podmiotów sfery nauki Celem artykułu jest potwierdzenie hipotezy, iż działalność marketingowa jednostek badawczo-rozwojowych musi być strukturalnie związana z ich funkcjonowaniem, wówczas przyspieszy procesy transferu technologii oraz przyczyni się do intensyfikacji procesów innowacyjnych w przedsiębiorstwie. Działalność marketingowa zmieni rolę jbr-ów na bardziej aktywną w unowocześnianiu zarówno gospodarki, jak i życia społecznego.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Poziom wykorzystania nośników postępu biologicznego w rolnic¬twie polskim w latach 1996-2009 Przedstawiono zmiany w wykorzystaniu materiału kwalifikowanego w produkcji zbóż i ziemniaków w Polsce. Wykorzystano dane statystyczne GUS, COBORU i PIORiN. Stwierdzono, że przeciętne wykorzystanie materiału kwalifikowanego jest niskie i wynosiło w 2009 r. około 10% dla zbóż i zaledwie 4,S% dla ziemniaków. Przygotowane prognozy przewidują w 20lS r. udział kwalifikatów w zasiewach zbóż na zbliżonym poziomie (10,8%) i wzrost zużycia udziału kwalifikowanych sadzeniaków ziemniaka do S,2%. Do najważniejszych przyczyn niskiego zużycia materiału kwalifikowanego należy zaliczyć małą skalę produkcji, niską towarowość produkcji, małą opłacalność wymiany nasion. Innym ograniczeniem może być zbyt niski poziom agrotechniki, co nie pozwala na ujawnianie się potencjału odmian.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
On the possibility of internal conflict on Crete between the Proto- and Neopalatial period. The Pax Minoica re-examined Teoria Pax Minoica została sformułowana przez Artura Evansa. Zakładała, że Kreta w Epoce Brązu była chroniona przez rozległą i silną flotę. Nawiązuje ona do dzieł Herodota i Tukidydesa, którzy pisali o podboju morza i triumfie nad piratami króla Minosa. Taki stan rzeczy miał tłumaczyć brak umocnień na Krecie w Epoce Brązu i pokój panujący na wyspie. Od czasów pracy badawczej Evansa, odkryto na wyspie liczne pozostałości architektury obronnej jak również przykłady broni używanej przez Minojczyków. Rzucają one nowe światło na naszą wiedzę na temat różnych etapów rozwoju cywilizacji Minojskiej na Krecie. W artykule zostaje podjęta próba ich analizy w okresie wczesno i średniominojskim. Pozwala to, na weryfikację domniemanego pokoju wewnętrznego na Krecie w trakcie trwania Epoki Brązu.

Dziedzina: archeologia
Prognozowanie metodą delficką - metoda oceny prawidłowości prognoz W pracy analizowano możliwość weryfikowania ocen eksperckich w metodzie delfickiej prognozowania zdarzeń. Zaproponowana metoda obliczeniowa umożliwia odpowiedzi na pytania: czy można mieć zaufanie do ekspertów i czy oceny ekspertów są zgodne. Pozwala na wyznaczenie podstawowych statystyk dla zmiennych, eliminując braki zgodności wśród ekspertów. W artykule opisano podstawowe założenia metody delfickiej, jej wady i zalety. W punkcie 2 opisano zaproponowaną metodę obliczeniową, z wykorzystaniem testów statystycznych normalności rozkładów, równości wariancji i istotności różnic w grupach. W punkcie 3 przedstawiono przykład obliczeniowy.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Odporność na zużycie oraz biozgodność narzędzi stomatologicznych ulepszanych różnymi powłokami Narzędzia stomatologiczne ulegają zniszczeniu, zarówno w procesie ich użytkowania, jak i podczas sterylizacji oraz dezynfekcji. Celem zwiększenia trwałości wierteł stomatologicznych i pincet oraz zwiększenia zgodności biologicznej podjęto próbę ulepszenia ich powierzchni poprzez wytworzenie powłok z TiN i TiAlN. Powłoki zostały naniesione technologią PAPVD (Plasma Assisted Physical Vapour Deposition). Przeprowadzono dwuletnie badania eksploatacyjne wierteł stomatologicznych i pincet oraz obserwacje metalograficzne powierzchni zużytych po 3, 6, 9, 12 i 24 miesiącach. Wyniki badań zostały przedstawione w niniejszym artykule.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Poziom surowiczego białka C-reaktywnego (CRP) i wskaźników hematologicznych u prosiąt Celem badań było sprawdzenie czy zmienność stężenia surowiczego CRP ma udział w modyfikowaniu
wartości wskaźników hematologicznych u ssących prosiąt będących potomstwem
matek wykazujących zróżnicowany poziom tego białka. Prosięta (n=359) w wieku 21 ±3 dni
(młodsze) i 35 ±3 dni (starsze) pochodziły od matek wielka biała polska x polska biała zwisłoucha
i po ojcach duroc x pietrain. Krew od prosiąt i matek pobierano z żyły czczej przedniej.
Badania morfologii krwi obwodowej wykonano u prosiąt, natomiast oznaczenia CRP w surowicy
krwi prosiąt i ich matek. Lochy podzielono na wykazujące: niski poziom surowiczego
CRP (mediana = 13 mg/l), średni (me=25 mg/l) i wysoki (me=36,8 mg/l). Do porównań wartości
badanych wskaźników między prosiętami, uwzględniając ich pochodzenie, użyto testu
Kruskala Wallisa z testem Dunna. Stwierdzono, że potomstwo matek wykazujących niski i
średni poziom CRP nie różniło się stężeniem tego białka we krwi. Jego koncentracja była
mniejsza od stwierdzonej we krwi potomstwa pochodzącego od matek o wysokim poziomie
CRP. U młodszych prosiąt podwyższony poziom CRP wiązał się ze zwiększoną liczbą monocytów
i obniżoną granulocytów. Wpływał też niekorzystnie na układ czerwonokrwinkowy,
sygnalizując występowanie anemii. U starszych prosiąt podwyższony poziom CRP, oprócz
zwiększonej liczby monocytów, wskazywał na nasilenie trombocytopoezy.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Wykorzystanie metody enzymatycznej do badania rozpuszczalności tlenu w ciekłych perfluorozwiązkach Opracowano metodę enzymatyczną pomiaru stężenia 02 w perfluorodeka- linie (PFD) poprzez wykorzystanie układu następczych reakcji katalizowanych przez oksydoreduktazy. Metodyka pozwala określić stężenie 02 w próbie PFD o objętości rzędu mikro litrów. Wyznaczono wartości objętościowych współczynników wnikania masy w fazie gazowej i ciekłej w dwufazowym układzie PFD-tlen/powietrze.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Chemia jest nauką interdyscyplinarną i ma ogromne znaczenie w wielu innych dziedzinach Omówiono rozwój i cechy współczesnej chemii, a także jej poznawczą i cywilizacyjną misję. Zwrócono uwagę, że po erze rolniczej, przemysłowej i naukowo-technicznej, świat wkracza w Wiek Środowiska (a także informatyki), w którym cywilizacja podąży drogami opartymi nie tylko na potrzebie opanowywania przyrody, ale także umiejętności harmonijnego z nią współżycia. Będzie to okres realizacji tzw. proekologicznej strategii zrównoważonego trwałego rozwoju (sustainable development), w którym wprowadzane będą zrównoważone technologie podporządkowane pokonywaniu barier rozwojowych (materiałowej, surowcowej, ekologicznej). W odniesieniu do chemii identyfikowana jest dodatkowo bariera psychologiczna - objawy niechęci społecznej i strachu przed chemią. Wspomniano o działaniach branży chemicznej na rzecz samodoskonalenia poprzez inicjowanie i realizację wielu prośrodowiskowych programów. Omówiono pojęcie "interdyscyplinarna chemia" oraz rolę chemii w rozwiązywaniu globalnych problemów świata. Konstatując, że chemia w istocie współkształtuje przyszłość, Autor wyraża opinię, że w interesie ludzkości jest rozkwit i słoneczna przyszłość chemii.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Wpływ koenzymu Q10 na stres oksydacyjny komórki indukowany ksenobiotykami Cisplatyna jest cytostatykiem o wysokiej skuteczności w leczeniu nowotworów złośliwych, jednak powoduje poważne skutki uboczne, najczęściej w postaci uszkodzenia nerek (nefrotoksyczność), wątroby (hepatotoksyczność) i narządu słuchu (ototoksyczność). Jednym z ubocznych skutków chemioterapii przy zastosowaniu cisplatyny jest wywoływanie przez ten ksenobiotyk stresu oksydacyjnego w komórkach. Wolne rodniki powstające pod wpływem cisplatyny mogą być neutralizowane przez egzogenne i endogenne antyoksydanty (np. koenzym Q10). Koenzym Q10 (CoQ10) jest silnym antyoksydantem nieenzymatycznym, obecnym we wszystkich komórkach organizmu człowieka. W warunkach fizjologicznych, CoQ10 syntetyzowany jest w wystarczających ilościach do prawidłowej ochrony antyoksydacyjnej komórek, jednak w przebiegu chorób nowotworowych, a także podczas chemioterapii jego stężenie może znacznie się obniżyć. Celem przeprowadzonych badań była charakterystyka wpływu CoQ10 na stres oksydacyjny komórki indukowany cisplatyną. Za pomocą metod spektrofotometrycznych, oznaczano in vitro aktywność enzymów antyoksydacyjnych w erytrocytach – dysmutazy ponadtlenkowej (SOD) i peroksydazy glutationowej (GPx) oraz w mitochondriach – aktywność enzymu detoksykacyjnego II fazy biotransformacji – S-transferazy glutationowej (GST) po dodaniu cisplatyny oraz oceniano wpływ CoQ10 na aktywność tych enzymów. Na podstawie przeprowadzonych badań wykazano, że w stresie oksydacyjnym indukowanym cisplatyną, CoQ10 hamował spadek aktywności SOD oraz GPx w krwinkach czerwonych po dodaniu ksenobiotyku. Suplementacja CoQ10 u pacjentów przed rozpoczęciem chemioterapii może uzupełniać niedobory tego związku w organizmie oraz zwiększać odporność komórek na uszkodzenia oksydacyjne indukowane ksenobiotykiem.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Choroba Zalewu Wiślanego – czy grozi nam kolejna epidemia? Choroba Zalewu Wiślanego (<i>Haff disease</i>) jest zespołem objawów spowodowanych rabdomiolizą rozwiniętą po spożyciu niektórych gatunków ryb i skorupiaków. Patofizjologia choroby pozostaje nieznana. Jej ogniska epidemiczne były do tej pory odnotowywane w wielu regionach świata. W niniejszym artykule przedstawiono przypadek 38-letniego pacjenta, zawodowego rybaka, u którego wysunięto podejrzenie choroby Zalewu Wiślanego. Jako objawy chory podawał rozlane bóle mięśniowe, ból głowy, uczucie ucisku w klatce piersiowej, ciemne zabarwienie moczu oraz podwyższone wartości ciśnienia tętniczego. Dominującymi nieprawidłowościami w badaniach laboratoryjnych były podwyższone stężenia kinazy kreatynowej oraz kreatyniny w surowicy krwi. W trakcie hospitalizacji pacjent wymagał leczenia nerkozastępczego. W wyniku zastosowanego postępowania uzyskano poprawę kliniczną oraz laboratoryjną. Pacjenta wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym. Choroba Zalewu Wiślanego powinna być uwzględniana w diagnostyce różnicowej rabdomiolizy. Kluczowe w postawieniu prawidłowej diagnozy jest szczegółowe badanie podmiotowe, a przede wszystkim istotne są pytania o ostatnio spożywane pokarmy oraz narażenie zawodowe. Med. Pr. 2021;72(5):605–610

Dziedzina: nauki medyczne