PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ metody akwizycji sygnałów częstotliwościowych na dokładność pomiaru W artykule przedstawiono metody przetwarzania impulsowego sygnału częstotliwościowego. Opisane metody pozwalają na odtworzenie wartości wielkości mierzonej w stałych odstępach czasu w trybie on-line i off-line. Przeprowadzono symulację pomiaru prędkości obrotowej przetwornikiem obrotowo-impulsowym, wyznaczając wartości błędu pomiaru i efektywnej liczby bitów. Wykazano mniejszą wartość błędu i większą wartość efektywnej liczby bitów dla metody wykorzystującej dwa przedziały między-impulsowe.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Praktyka medytacji chrześcijańskiej W artykule poruszono zagadnienie medytacji chrześcijańskiej skoncentrowanej wokół nauczania benedyktynów – Johna Maina oraz jego następcy Laurence’a Freemana. Przedstawiono istotę, a także zwrócono uwagę na owoce, które przynosi uważna i codzienna praktyka medytacji. Omówiono także jej cel – nieustanną miłość Boga i wypływającą z niej miłość do drugiego człowieka, jak również wprowadzenie osoby ludzkiej w świat wartości oraz pomoc w coraz to doskonalszej realizacji własnego powołania i rozwijania życiowych talentów. Zwrócono uwagę na proponowane metody oraz ich przydatność w rozumieniu i rozwoju medytacji chrześcijańskiej.
Autor ma nadzieję zaciekawić tematem medytacji i jej praktycznym wykorzystaniem nie tylko dla własnej korzyści, ale i w pracy z potencjalnym pacjentem, by pomóc mu odzyskać utracone zdrowie oraz równowagę psychiczną.

Dziedzina: nauki teologiczne
Hodowla osadu przeznaczonego do badań biodegradacji chelatów nawozowych Chelaty mikroelementowe znajdują coraz częściej zastosowanie w produkcji nawozów płynnych i drobnokrystalicznych. Ligandy o właściwościach chelatujących pozwalają stabilizować mikroskładnik w szerokim zakresie pH oraz zapewniają lepszą i skuteczniejszą przyswajalność. Związki należące do grupy aminopolikarboksylowych (APCAs) stosowane są w produkcji nawozów. Najczęściej wykorzystywana jest sól sodowa kwasu etylenodiaminotetra octowego (EDTA). Związek ten zaliczany jest do substancji niebiodegradowalnych. Jego wysokie stężenie występuje w środowisku nawet po 15 latach i może powodować remobilizację metali dennych i rzecznych, eutrofizację wód, a w konsekwencji wprowadzenie metali ciężkich do łańcucha pokarmowego. Wpływ na środowisko naturalne określa się poprzez czas rozkładu związku pod wpływem mikroorganizmów. Stopień biodegradacji wyznacza się metodą testu statycznego i kinetycznego. W obu metodach istotna jest jakość zastosowanego osadu czynnego pobieranego z oczyszczalni ścieków. Celem badań było określenie właściwości fizykochemicznych osadu czynnego pobranego bezpośrednio z komór napowietrzających w oczyszczalni ścieków oraz modyfikacja sposobu hodowli osadu w taki sposób, by umożliwić wykorzystywanie go do badań biodegradacji chelatów nawozowych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Demontowalne kotwy BBV Przy pewnych uwarunkowaniach technologicznych kotwy gruntowe są podstawowym, a właściwie jedynym sposobem
zapewnienia stateczności ścian wykopów głębokich. Dodatkowe trudności w montażu kotew gruntowych
związane są m.in. z rozwojem inżynierii miejskiej, a w szczególności tzw. urbanistyki podziemnej, zajmującej
się m.in. budową podziemnych tras komunikacyjnych, wielopoziomowych skrzyżowań, garaży podziemnych oraz
głębokich fundamentów pod wysokie budynki.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Stanowisko badawczo-dydaktyczne do wyznaczania parametrów przekładni ze sprzęgłem i hamulcem magnetoreologicznym W pracy zaprezentowano materiał niezbędny do przeprowadzenia jednego z ćwiczeń laboratorium modelowania i badania maszyn, będącego jednym z elementów nauczania przedmiotu podstawy konstrukcji maszyn. Do wykonania ćwiczenia wykorzystuje się stanowisko laboratoryjne powstałe w związku z wykonywanym projektem badawczym. Studenci zapoznają się z cieczami sterowanymi polem magnetycznym, poznają budowę i zasadę pracy tłumików, sprzęgieł i hamulców magnetoreologicznych oraz właściwości wyróżniające te urządzenia. Korzystając ze stanowiska badawczego, samodzielnie wykonują odpowiednie pomiary wartości przenoszonego momentu sił, przy różnych wartościach natężenia pola magnetycznego. W końcowym sprawozdaniu, oprócz prezentacji otrzymanych rezultatów, studenci przeprowadzają ich indywidualną analizę.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Recepcja Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym w encyklikach społecznych bł. Jana Pawła II Dokumenty Soboru Watykańskiego II inspirują Kościół do działania. Założeniem Ojców Soborowych była bowiem aktualizacja Orędzia Zbawczego, zachowanego i głoszonego przez Kościół. Bł. Jan Paweł II kontynuuje owo dzieło aktualizacji, odnosząc się w swoich wypowiedziach m.in. do Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym „Gaudium et spes”.
Analiza i próba porównania wykładni konstytucji duszpasterskiej oraz nauczania społecznego Papieża Polaka pozwalają wyróżnić trzy grupy tematyczne, stanowiące wspólny obszar refleksji Ojców Soborowych i wspomnianego hierarchy, a mianowicie: uwarunkowania polityczne, rozwój oraz pracę. Uwarunkowania wspólnot politycznych dotyczą zgłaszania przez elity rządzące postulatów, które w centrum państwa sytuują osobę i obierają prawa człowieka za fundament ustroju. Zjawisko rozwoju dotyczy prób czynienia świata bardziej ludzkim. Stosując terminologię właściwą nauczaniu społecznemu Kościoła, należy stwierdzić, że rozwój wyraża się w kształtowaniu pierwszeństwa „być” przed „mieć”. Bł. Jan Paweł II uwzględnił w swoich naukach koncepcję integralnego rozwoju. Odniósł ją nie tylko do człowieka, ale również do stosunków pomiędzy państwami. Zagadnienie pracy oznacza uczestnictwo w dalszym procesie stwarzania. Chrześcijański etos pracy przyjmuje konkretną postać w zachowaniu podmiotowości robotników, w odniesieniu do których powinno być zagwarantowane przestrzeganie katalogu praw ludzi pracy. Właściwa organizacja produkcji, czyli miejsca, w którym robotnik jako osoba urzeczywistnia się poprzez akty, przyjmuje za nienaruszalny priorytet pierwszeństwo człowieka przed sferą metod i środków z dziedziny techniki.

Dziedzina: nauki teologiczne
Płytkie badania geofizyczne z wykorzystaniem sejsmiki inżynierskiej oraz tomografii elektrooporowej W artykule wymieniono i omówiono kilka przykładów badań geofizycznych (i ich wyników) wykonanych przez Przedsiębiorstwo Badań Geofizycznych Sp. z o.o., dotyczących płytkiej prospekcji ośrodka geologicznego. Przedstawione przykłady odnoszą się do badań, w których wykorzystano najnowsze technologie z dziedziny sejsmiki inżynierskiej i tomografii elektrooporowej. Omówiono podstawowe aspekty praktyczne w odniesieniu do potencjalnych możliwości zastosowania tych metod w geologii inżynierskiej.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Badania kontrolne maszyn górniczych z punktu widzenia bezpiecznej ich eksploatacji W artykule omówiono zakres i sposób przeprowadzania wybranych, podstawowych badań eksploatacyjnych, dotyczących oceny bezpieczeństwa pracy obsługi maszyn górniczych. Zaprezentowano wyniki testów skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz efektywności działania mechanicznych i elektrycznych układów zabezpieczających.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Bizancjum w renesansowej Italii zapamiętane. Cesarz Jan VIII Paleolog na soborze florenckim (1438–1439) Sobór florencki w 1439 r., zakończony unią kościelną między Rzymem a Konstantynopolem, dawał nadzieje Bizancjum na ogłoszenie przez papiestwo krucjaty przeciw Turkom osmańskim i uchronienie cesarstwa przed zagładą. Badacze zajmujący się tą problematyką skupiali się głównie na dyskusjach dotyczących różnic dogmatycznych dzielących oba Kościoły. Inną perspektywę przyjął Sebastian Kolditz, który w recenzowanej pracy udowodnił niekwestionowany autorytet cesarza Jana VIII Paleologa, mającego decydujący wpływ na obrady soborowe i ich rezultat. The Church Union between Rome and Constantinople signed during the Council of Florence in 1439 made it possible for Byzantium to hope that the papacy would launch a crusade against the Ottoman Turks and save the Empire from disaster. Scholars dealing with this subject concentrated mostly on discussions concerning the differences in dogmas dividing the two Churches. Sebastian Kolditz adopted a unique perspective and provided evidence of the unquestionable authority of John VIII Palaiologos, whose opinions during the council proceedings were decisive for the final conclusion.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Od wartości humanistycznych do teologicznych. O odwołaniach do literatury pięknej w homiliach i przemówieniach Jana Pawła II Autorka artykułu przedstawia dwa rodzaje wartości, jakie są obecne w tych wypowiedziach Papieża, w których przywołuje on literaturę piękną. Są to najpierw wartości humanistyczne zakorzenione w filozofii bytu: prawda, dobro, piękno, o których piszą mniej i bardziej znani twórcy różnych narodów. Wartości te otwarte na wymiar transcendentny otwierają horyzont teologiczny. Niektóre odwołania do literatury odsłaniają trzy cnoty teologalne, które reprezentują chrześcijańską aksjologię. Dzieła literackie stanowią dla Papieża locus theologicus. W jego wypowiedziach znajduje się miejsce dla autorów reprezentujących narody, które odwiedza (np. Rabindrmath Tagore w Indiach, Jon Svensson w Islandii), a także dla twórców, których dzieła należą do bogactwa kultury światowej i były cytowane poza ich krajem (np. Fiodor Dostojewski w Austrii, św. Augustyn we Francji i Brazylii). Papież, odwołując się do tych dwóch rodzajów literatury, nawiązuje kontakt z kulturą narodów, które odwiedzał, oraz przybliża im kulturę światową. Przekonuje o możliwym spotkaniu wartości humanistycznych i teologicznych.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Chrześcijaństwo a kultura europejska (w świetle nauczania Jana Pawła II) W artykule został podjęty problem wzajemnych relacji (czy są dialogiczne?) między chrześcijaństwem a kulturą europejską, zarówno w przeszłości, jak i współcześnie, w świetle nauczania Jana pawła ii. Omówione zostały następujące zagadnienia: chrześcijaństwo a geneza europy, chrześcijaństwo a dzieje europy, chrześcijaństwo a tożsamość europy i kultury europejskiej, współczesna kultura europejska a chrześcijaństwo. chrześcijaństwo dało początek europie oraz kulturze i etosowi dialogu. Było obecne w – dramatycznych niekiedy – dziejach tego kontynentu, inicjując wiele pozytywnych przemian, choć chrześcijanie nie zawsze postępowali zgodnie z zasadami swej religii. chrześcijaństwo stanowi najważniejszy element tożsamości europy i jej kultury, choć z czasem dochodziły inne, często chrześcijaństwu odległe. na współczesną kulturę europejską, której tożsamość krystalizuje się, składa się wiele mentalnych tendencji. prądy dalekie chrześcijaństwu nie prowadzą z nim dialogu i nie chcą go, a bliskie – chcą dialogu i go prowadzą. chrześcijaństwo i realizujący je kościół są gotowe do dialogu: zdają sobie sprawę zarówno z jego trudności, jak i konieczności. 

Dziedzina: nauki teologiczne
Jawność działania władz publicznych jako dobro wspólne Analiza zawarta w artykule koncentruje się na zagadnieniu specyfiki identyfikowania informacji publicznej oraz na określeniu sposobu realizacji tego prawa pod kątem definiowania treści zasady jawności państwa. Ocenie poddana została przy tej okazji orzecznicza praktyka (Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych) identyfikacji uprawnionego i procedur służących pozyskiwaniu informacji publicznej. Autor podejmuje jednocześnie próbę identyfikacji treści pojęcia dobra wspólnego użytego w treści art. 1 Konstytucji RP, której elementem składowym jest zasada jawności działania państwa, jego organów oraz funkcjonariuszy publicznych.

Dziedzina: nauki społeczne
Ewangelia Łukasza – świadectwo prawdziwości otrzymanego pouczenia Ewangelia Łukasza jaka jedyna rozpoczyna się od prologu, w którym ewangelista wskazuje cel dzieła, którego się podejmuje. W prologu tym Łukasz przyznaje, iż nie jest pierwszym, który podejmuje się spisania wydarzeń związanych z życiem i działalnością Jezusa. Choć wielu wcześniej podjęło próbę opisania wydarzeń jakie miały miejsce to jednak Łukasz dostrzega potrzebę ich ponownego i dokładnie uporządkowanego przedstawienia. Celem tego artykułu jest przeanalizowanie Łukaszowego prologu i planu narracyjnego ewangelisty wskazanego w tymże prologu jak również wskazanie kryteriów autentyczności otrzymanego pouczenia. Autor rozpoczyna od językowej analizy prologu i użytych w nim słów. Następnie omawia plan narracyjny ewangelisty i podział ewangelii na poszczególne sekcje a w sposób szczególny na obszerną sekcję podróży Jezusa do Jerozolimy (9, 51–19, 46). Na zakończenie autor wskazuje na paralelne przedstawienie początku podróży Jezusa do Jerozolimy i rozpoczęcia misji apostołów (Łk 9, 51, Dz 2, 1).

Dziedzina: nauki teologiczne
Zależność pomiędzy subiektywną oceną komfortu a zmianami na powierzchni oka u użytkowników miękkich soczewek kontaktowych Niniejsza praca miała na celu ustalenie zależności pomiędzy wynikiem kwestionariusza CLDEQ-8 a stopniem zaawansowania zmian powierzchni oka u użytkowników miękkich soczewek kontaktowych. Wyniki przeprowadzonych badań umożliwiły również wskazanie testów, które pomocne są w weryfikacji pacjentów odczuwających dyskomfort bądź predysponowanych do jego odczuwania podczas użytkowania soczewek kontaktowych. W badaniu wzięło udział 40 doświadczonych użytkowników miękkich soczewek kontaktowych (14 mężczyzn, 26 kobiet), których poddano subiektywnym testom oceniającym stopień dyskomfortu (kwestionariusz CLDEQ-8 i samoocena stopnia zaawansowania dyskomfortu) oraz badaniom oceniającym stopień zaawansowania poszczególnych zmian na powierzchni i przydatkach oka. Wyniki badań wykazały istotną zależność pomiędzy subiektywną oceną komfortu (kwestionariusz CLDEQ-8) a stopniem zaawansowania zmian takich jak: epiteliopatia brzegu powieki – LWE, fałdy spojówkowe równoległe do brzegu powieki – LIPCOF Suma i LIPCOF Skroniowy, zaczerwienienie spojówki czy barwienie spojówki zielenią lizaminową. Uzyskane wyniki podkreślają konieczność stosowania w codziennej praktyce przez specjalistów kwestionariusza umożliwiającego subiektywną ocenę, gdyż nie zawsze stan powierzchni oka odwzorowuje zadowolenie użytkownika z soczewek kontaktowych. Połączenie zastosowania kwestionariusza CLDEQ-8 oraz obiektywnych testów – LIPCOF i LWE pozwoli specjaliście na rozpoznanie użytkowników zmagających się z objawami dyskomfortu i podjęcie odpowiednich działań, które przyczynią się do zmniejszenia liczby porzuceń soczewek kontaktowych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Zamknięcie małego seminarium w Krakowie prowadzonego przez Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo w latach 1945-1962 Autor w powyższym artykule, na przykładzie małego seminarium Księży Misjonarzy w Krakowie, stara się przybliżyć czytelnikowi tematykę niższych seminariów. Zwraca uwagę na kontekst historyczny oraz społeczny istnienia tych placówek. Ukazuje, jaki wpływ na kształtowanie młodego człowieka miały takie szkoły i jak przebiegał w nich proces wychowania. Autor przedstawia, jak po drugiej wojnie światowej zmieniło się podejście władzy państwowej do szkół prowadzonych przez podmioty kościelne. W opracowaniu, autor stara się znaleźć prawdziwe powody likwidacji niższych seminariów w Polsce, ukazując, że sprawa ich zamknięcia nie była podyktowana dobrem dzieci, ale była decyzją czysto polityczną.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Struktury przepływu trójfazowego gaz - ciecz - ciecz w łuku rurowym W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących obserwacji struktur przepływu, jak również pomiarów udziałów objętościowych faz przy przepływie mieszaniny trójfazowej powietrze — woda — olej przez łuk rurowy. W wyniku przeprowadzonych badań zidentyfikowano formy przepływu trójfazowego, opracowano mapę takiego przepływu oraz określono wartości udziałów objętościowych powietrza.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Dzieje klasztoru Karmelitów bosych w Nowym Wiśniczu w latach 1630–2009 Po zwycięskiej bitwie z Turkami pod Chocimiem w 1621 roku Stanisław Lubomirski – właściciel Wiśnicza, jako wotum wdzięczności Bogu ufundował klasztor Karmelitów bosych. Władze zakonne obawiały się lokalizacji klasztoru i kościoła w dobrach prywatnych, ze względu na ewentualny wpływ dworu na życie zakonników. W 1622 roku fundator z wielkim rozmachem przystąpił do budowy, wprowadzając rzesze robotników oraz jeńców wojennych. Budową kierował nadworny architekt Lubomirskiego, Włoch Maciej Trapola. Budowane obiekty odznaczały się nowoczesnym stylem i w dziejach architektury polskiej zajęły wyjątkową pozycję. Obiekt był ufortyfikowany, służył także obronie zamku wiśnickiego.

26 maja 1630 roku odbyło się uroczyste wprowadzenie karmelitów bosych do wiśnickiego klasztoru. Budowę kościoła ukończono w 1635 roku. Jego wnętrze było wyjątkowo bogato wyposażone i w XVII wieku zaliczane do najlepiej uposażonych klasztorów karmelitów bosych.

1 września 1650 roku Szwedzi zajęli zamek i klasztor, niszcząc, plądrując i grabiąc najcenniejsze rzeczy, w tym bibliotekę oraz dzieła sztuki. Klasztor wiśnicki po rozbiorach został wcielony do Austrii. Cesarz Józef II doprowadził swą polityką do kasacji klasztorów, w tym i wiśnickiego. Zagrabił majątki klasztorne, wywiózł skarbiec klasztorny, a dobra ziemskie przeznaczono na fundusz religijny. Najcenniejsze dzieła sztuki wywieziono do Wiednia (dwa wozy obrazów). Budynki klasztorne przeznaczono na więzienie, sąd kryminalny, a także mieszkania dla sędziów.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, pomimo protestów karmelitów, w klasztorze nadal istniało więzienie. We wrześniu 1939 roku Niemcy urządzili w nim obóz dla jeńców wojennych, a później obóz koncentracyjny, obrabowali kościół i rozpoczęli rozbiórkę kościelnych murów. Materiał ze świątyni wykorzystali przy budowie rezydencji Hansa Franka w Przegorzałach i w Krzeszowicach. Do chwili obecnej w klasztorze znajduje się więzienie, a ruiny klasztornego kościoła służą jako boisko dla więźniów.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Aksjologiczne założenia stosowania dyrektyw wykładni celowościowej W artykule chciałbym wykazać, że dyrektywy preferencji wykładni prawa są konwencjonalnymi regułami konstytutywnymi. Nadto argumentuję, że w sytuacji wystąpienia konfliktu w stosowaniu dyrektyw preferencji (dyrektyw wykładni drugiego stopnia) podstawową rolę w rozwiązywaniu powyższego konfliktu odgrywają wartości prawa.

Dziedzina: nauki społeczne
Złoża kamieni szlachetnych i półszlachetnych Ratnapura i Meetiyagoda na tle obszarów gemmonośnych Sri Lanki – charakterystyka ogólna Praca dotyczy charakterystyki mineralogicznej wybranych złóż kamieni szlachetnych. Wstępne badania podjęto w dwóch regionach, z uwagi na to, że obszary gemmonośne zajmują jedną czwartą terenu Sri Lanki, co stanowi fenomen mineralogiczny i geologiczny. Opisano i przedstawiono dwa złoża z centralnej (Ratnapura) i południowo-zachodniej (Meetiyagoda) części kompleksu wyżyn, biorąc pod uwagę ich ciekawy charakter mineralogiczny i stosunkowo łatwą dostępność. Złoża te przedstawiono na tle budowy geologicznej kraju obejmującej głównie skały prekambryjskie oraz trzech genetycznych typów złóż: magmowych (pegmatytowych), metamorficznych i osadowych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Franciszkańskie przesłanie encykliki Laudato si’ Franciszkańskie przesłanie encykliki Laudato si’ ukazuje się czytelnikowi dokumentu już od pierwszego wersu, który jest bezpośrednim nawiązaniem do słynnego Hymnu stworzenia św. Franciszka z Asyżu. Niniejszy artykuł zarysowuje różne franciszkańskie inspiracje papieskiego dokumentu, również w jej analizach teologicznych bazujących na myśli franciszkańskiego teologa i filozofa św. Bonawentury. Próbuje też pokazać inne franciszkańskie elementy katechezy papieża Franciszka oraz przywołuje franciszkańskich braci tworzących przed wiekami myśl społeczno‑ekonomiczną obecną na kartach encykliki. Tym samym udowadnia, że głoszona rewolucyjność nauczania papieskiego jest w dużej mierze mocno zakorzeniona w katolickiej tradycji franciszkańskiej.

Dziedzina: nauki teologiczne
Prawo i przepisy dotyczące budownictwa wiejskiego w Dolinie Kamiennej od XIX wieku do 1961 roku. Część I Pierwsza część artykułu poświęcona jest przepisom dotyczącym budownictwa wiejskiego, które obowiązywały w regionie doliny rzeki Kamiennej od początku XIX wieku do końca pierwszej wojny światowej. W okresie tym bodajże, największe znaczenie miały przepisy wydane przez Komisję Rządową Przychodów i Skarbu Województwa Sandomierskiego obowiązujące we wsiach dóbr rządowych. Badania form oraz rozwiązań technicznych budynków z drugiej połowy XIX wieku, wsparte dokumentami archiwalnymi dowodzą, iż niektórych aspektów tych przepisów przestrzegano starannie, podczas gdy przeforsowanie innych, napotykało na duże trudności. Jednoznaczne określenie, do jakiego stopnia przepisy te wpłynęły na rozwój budownictwa wiejskiego regionu, nie jest możliwe ze względu na niewielką ilość zachowanych obiektów z okresu poprzedzającego ich wprowadzenie. Z pewnością jednak potwierdzić można występowanie obiektów odpowiadających wymogom tychże przepisów, począwszy od momentu ich obowiązywania.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wagony typu Metropolis dla warszawskiego metra W październiku 2000 r. rozpoczęto w warszawskim metrze eksploatację pierwszych pociągów złożonych z wagonów z rodziny Metropolis, dostarczonych przez ALSTOM Konstal S.A. Informacje dotyczące przetargu na dostawę wagonów, transportu na trasie Gdańsk - Warszawa oraz niektóre szczegóły techniczne znalazły się w artykule "Nowe wagony dla metra warszawskiego", zamieszczonym w wakacyjnym numerze TTS. Poniżej przedstawiamy opis budowy tych wagonów.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Schorzenia szyjki macicy leczone operacyjnie w latach 2007–2009 w materiale Kliniki Ginekologii i Położnictwa WSTĘP Schorzenia szyjki macicy przebiegają często bezobjawowo. Na podłożu dysplazji może rozwinąć się rak szyjki macicy. Wczesne rozpoznanie i podjęcie leczenia znacznie poprawiają rokowanie. Celem pracy była analiza czynników ryzyka, objawów i wskazań do leczenia operacyjnego w przypadku schorzeń szyjki macicy. MATERIAŁ I METODY Badaniami objęto 141 kobiet w wieku 48,4 ± 7,5 roku, leczonych operacyjnie w Klinice z powodu patologii w obrębie szyjki macicy w latach 2007–2009. Przyczyną hospitalizacji u 69 z nich była dysplazja szyjki macicy, u 44 rak szyjki macicy, u 19 rozległa nadżerka części pochwowej, a u 11 inne przyczyny. Jedynie 17 kobiet zgłaszało bóle, krwawienia lub upławy. Abrazję i konizację wykonano u 80 badanych, operację Wertheima- Meigsa u 34, histerektomię z przydatkami u 15, histerektomię bez przydatków u 7, a inne zabiegi u 5. U 2 chorych z dysplazją, u 1 z nadżerką i u 1 przyjętej z innej przyczyny rozpoznano raka szyjki macicy w badaniu histopatologicznym. Analizę statystyczną przeprowadzono za pomocą testów: Anova, Chi2, Kruskala-Wallisa i macierzy rangowych współczynników korelacji Spearmana. WYNIKI Ból czy krwawienia nie występowały istotnie częściej w żadnej z grup. Schorzenia szyjki macicy częściej obserwowano u kobiet z podwyższonym BMI (p = 0,005). Nie stwierdzono zależności ich występowania od liczby przebytych ciąż, porodów i poronień, wieku menarche, nieregularnych miesiączek. WNIOSKI Schorzenia szyjki macicy najczęściej przebiegają bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne. W badanej grupie najczęstszym wskazaniem do leczenia operacyjnego były dysplazja oraz rak szyjki macicy. Schorzenia szyjki macicy częściej obserwowano u chorych z podwyższonym BMI.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu