PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
„AVION”. Jeden dom, dwa języki W artykule poddano opisowi działalność (2010-2020) usytuowanej w Czeskim Cieszynie przy granicznym moście Przyjaźni Czytelni i Kawiarni Avion (Čítárna a kavárna Avion) - oddziału Biblioteki Miejskiej w Czeskim Cieszynie (Mĕstská knihovna Český Tĕšín), w aspekcie podejmowanych przez instytucję czesko-polskich inicjatyw społeczno-kulturalnych. Wśród przywołanych różnych form aktywności, sprzyjających ponadlokalnemu dialogowi międzykulturowemu w środowisku wielokulturowym, uwzględniono przede wszystkim Cykl Czesko -Polskich Salonów Dyskusyjnych/ Cyklus Česko-Polských Diskusních Salonů pt. „Bez stereotypów. Czesi i Polacy o sobie nawzajem/ Bez stereotypů. Češi a Poláci o sobĕ navzájem” (2013 - nadal). W opracowaniu przywołano dzieje poprzedniczki i zarazem pierwowzoru Czytelni i Kawiarni Avion - Kawiarni-Restauracji Avion (1933-1939), symbolu międzywojennego wielonarodowościowego Cieszyna. Przestawiono współczesne sposoby upamiętniania przedwojennej kawiarni Avion, przede wszystkim kilkunastoletnie (1996-2010) funkcjonowanie kawiarni poetycko-muzycznej Avion w pomieszczeniach Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie (Těšínské divadlo Český Tĕšín). We wnioskach wskazano, iż działania Czytelni i Kawiarni Avion wpisują się w ramy konceptualne dialogu międzykulturowego wymienione w Białej Księdze w sprawie dialogu międzynarodowego „Żyć wspólnie jako równi w godności”, takie jak „tworzenie przestrzeni dla dialogu międzykulturowego”, „uczenie i nauczanie kompetencji międzykulturowych” (Rabczuk, 2015, s. 31-32), przyczyniają się do integracji obu Cieszynów i zróżnicowanych narodowościowo społeczeństw je zamieszkujących.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Wpływ dodatku różnego rodzaju słomy na dynamikę procesu i wielkość emisji amoniaku z kompostowanych osadów ściekowych Jednym z podstawowych materiałów stosowanych w czasie procesu kompostowania jest słoma. Spełnia ona rolę strukturotwórczą umożliwiając odpowiednie napowietrzanie wnętrza pryzmy, ale także jest źródłem węgla organicznego, niezbędnego w intensywnych procesach mikrobiologicznych przemian. Jest to szczególnie ważne gdyż osady ściekowe są odpadem o bardzo wysokiej zawartości azotu i niedostatku węgla. Tymczasem jednym z największych problemów w działających kompostowniach osadów ściekowych jest wysoka cena rynkowa słomy zbożowej utrzymująca się od kilku lat w Polsce, co utrudnia stosowanie dawek zalecanych przez specjalistów. Stąd celem niniejszej pracy jest zbadanie przydatności do kompostowania różnego rodzaju słomy w aspekcie dynamiki przebiegu procesu kompostowania oraz wielkości emisji gazowych amoniaku. W pracy przedstawiono wyniki badań przebiegu kompostowania oraz emisji amoniaku z osadu ściekowego kompostowanego w mieszankach ze słomą zbożową, kukurydzianą świeżą, wysuszoną oraz rzepakową, wraz z uzupełniającym dodatkiem trocin. Wykazano, że inne rodzaje słomy niż tradycyjnie używana słoma zbożowa nadają się do zastosowania w procesie kompostowania osadów ściekowych i ze względu na potencjalnie niższą cenę zakupu mogą być bardzo dobrą alternatywą.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Koncepcja typów psychologicznych w psychologii religii i duchowości Celem artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu badań empirycznych nad stosowaniem koncepcji typów jungowskich w psychologii religii i duchowości, ze wskazaniem na potrzebę ich poszerzania o polski kontekst. W artykule przedstawiony został zarys tej koncepcji oraz metody badania tych typów (MBTI, KTS, FPTS) stosowane w dziedzinie religii i duchowości, a także omówione zostały wyniki badań na temat związku między aspektami koncepcji typów psychologicznych ze zmiennymi religijności, z modlitwą i duchowością osób, grup i ośrodków związanych z religią i duchowością. Artykuł kończą uwagi odnośnie do najważniejszych ustaleń empirycznych, ich wartości dla nauki i praktyki. Wskazuje się także na potrzebę badań służących weryfikacji i uogólnieniu znanych wyników, z wykorzystaniem współczesnych reinterpretacji koncepcji Junga i metod badania osobowości.

Dziedzina: psychologia
Oddziaływanie preparatów typu CCB i ACQ na środowisko glebowe W artykule przedstawiono wyniki badań emisji składników preparatów grzybobójczych do gleb. Doświadczenia przeprowadzono na zróżnicowanych pod względem właściwości chemicznych i fizycznych profilach glebowych pochodzących z Północneji Środkowej Polski (gleby brunatnoziemne, czarnoziemne, napływowe mady, gleby bielicowe, torfowe – grunty rolne i leśne). Badano doświadczalne preparaty miedziowo-amoniowe, miedziowo-borowo-amoniowe typu ACQ oraz miedziowo-chromowo-borowe (CCB). Określono zawartość w glebach jonów metali: miedzii chromu oraz kationów bliźniaczych i monoamoniowych cieczy jonowych, poekspozycji nasyconego drewna w teście ziemno-klockowym.

Dziedzina: nauki leśne
Prasoowijarki - efektywniejsze maszyny do zakiszania pasz w postaci bel cylindrycznych W artykule przedstawiono maszyny służące do formowania i owijania pasz w postaci bel cylindrycznych. Dokonano przeglądu
prasoowijarek różnych producentów wraz z rozwiązaniami wspomagającymi ich pracę.

Dziedzina: nauki leśne
Zmiany w krajobrazie rolniczym Mazowsza i ich wpływ na wartości wypoczynkowe krajobrazu wynikające z obecności ptaków kurowatych (Phasianidae) W artykule podjęto się próby ukazania jak działania na poziomie planistycznym i gospodarki rolnej wpływają na wartości wypoczynkowe krajobrazu, wynikające z zachowania ptaków kurowatych. Cel ten zrealizowano na przykładzie trzech gatunków związanych z agrocenozami: kuropatwy, przepiórki i bażanta. W szczególności uwzględniono dostępność pokarmu i siedlisko ich życia. Dokonano analizy zmian i ich przyczyn w kontekście zarówno Polski, jak i Mazowsza. Wybrano te, które w sposób istotny wpływają na kształtowanie się obecnej struktury ilościowej omawianych gatunków ptaków, tj.: strukturę użytkowania terenów rolnych, chemizację, nawożenie i mechanizację. Do realizacji celu głównego i celów pośrednich, rozwiązywanych na poszczególnych etapach pracy, stosowano metody dedukcyjne używane w architekturze krajobrazu. Stawiano hipotezy, które weryfikowano poprzez analizę literatury w określonym aspekcie. Główną hipotezą do zbadania było określenie, czy postęp w gospodarce rolnej, uwzględniający wielofunkcyjne wykorzystanie krajobrazu, wspomagany metodami planistycznymi, może przyczynić się do rozwoju walorów wypoczynkowych krajobrazu wynikających z ochrony ptaków kurowatych. Potwierdzono, że działania na poziomie planistycznym nie odpowiadają na potrzeby związane z ich ochroną. Analiza związków i zależności między ludźmi, gatunkami zwierząt i ich środowiskiem wykazała, że mogą być one zarówno pozytywne, jak i negatywne w każdym z rozważanych przypadków. Porównanie okresu od lat 90. XX w. do roku 2017 potwierdziło postępującą intensyfikację rolnictwa. Zestawienie pokarmu roślinnego pozwoliło na wykazanie, że omawiane kuraki żywią się w sumie 247 roślinami. 17 z nich stanowi pokarm dla trzech gatunków, a 55 dla dwóch. Podział roślin na kategorie pozwolił na wykazanie, że największą bazę żerową dla kuropatwy i bażanta stanowią rośliny krajobrazowe (55%, 49,7%), użytkowe (50,5%, 57,4%) i ozdobne (39,3%, 42%). Dla przepiórki zaś chwasty (56,3%), rośliny użytkowe (41,8%) i zagrożone na Mazowszu (32%). Chwasty w przypadku kuropatwy i bażanta stanowiły 38,2% i 29,4%, a rośliny zagrożone ponad 14% wszystkich zjadanych roślin. Rośliny upraw rolniczych stanowiły 23,5% w przypadku kuropatwy, przepiórki 18,1%, a bażanta 14,4% ich bazy żerowej. W odpowiedzi na zaistniałe problemy autorzy zauważają potrzebę każdorazowego projektowania indywidualnych modeli krajobrazowo-przestrzennych dla poszczególnych gmin. Modele takie powinny w przypadku kuropatwy, w szczególności uwzględniać pasmowy układ podstref. Istotne jest także, by uwzględniały one miejsca schronień, gniazdowania i zdobywania pokarmu.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wychowywanie do wartości - opinie nauczycieli o edukacji etycznej i etyce w szkole Kształtowanie społeczeństwa demokratycznego wymaga szczególnej troski ze strony wychowawców i nauczycieli o jakość wychowania do wartości takich, jak wolność, sprawiedliwość i zaufanie, odpowiedzialność i dobro, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i wspólnotowym. Jest to podstawowe założenie niniejszego artykułu. Globalne oddziaływania wolnego rynku i przemiany związane z szybkim rozwojem technologii, komunikacji i nauki niosą nowego typu problemy dla rozwoju współczesnego człowieka. W artykule zostały zaakcentowane nieetyczne wpływy kultury neoliberalnej w obszarze edukacji i polityki oświatowej. Zaprezentowano także niektóre dane z badań własnych, które obrazują fragment rzeczywistości edukacyjnej w zakresie preferowanych przez nauczycieli etyki wartości, oraz ich opinii na temat wychowania i kształcenia etycznego w polskiej szkole. Neoliberalizm i jego ideologiczne oddziaływania zmuszają do podjęcia refleksji w obszarze edukacji etycznej, a następnie poszukiwania nowego podejścia do kształcenia i wychowania młodego pokolenia, które sprzyjałoby całościowemu rozwojowi jednostki, jak również budowaniu demokratycznego społeczeństwa.

Dziedzina: filozofia
Wpływ intensywności mieszania brzeczki słodowej na przebieg procesu fermentacji oraz parametry brzeczki i piwa ® Zastosowanie wymuszonego mieszania podczas fermentacji
brzeczki słodowej jest jednym z potencjalnych sposobów
skrócenia czasu produkcji piwa. W pracy zaprezentowanej w
artykule porównano wpływ intensywności mieszania brzeczki
podczas jej fermentacji, wyrażony częstością obrotów mieszadła,
na przebieg procesu i wyróżniki jakościowe brzeczki
i młodego piwa. Na podstawie analizy uzyskanych wyników
wykazano, że mieszanie brzeczki mieszadłem o prędkości obrotowej
1000 rpm skraca czas fermentacji o ok. 72 godziny
w stosunku do próby kontrolnej (bez mieszania), natomiast
mieszanie o prędkości 50 rpm skraca czas o ok. 48 godzin.
Wykazano również, że stosowanie mieszania nie wpływa na
końcowe stężenia takich wyróżników piwa jak: alkohol etylowy
i ekstrakt. W brzeczce poddanej mieszaniu z prędkością
1000 rpm stwierdzono zwiększenie liczebności komórek drożdży
w czasie fermentacji, skrócenie czasu fazy logarytmicznego
wzrostu komórek drożdży oraz wystąpienie nadmiernego
zmętnienia piwa młodego. Natomiast w brzeczce poddanej
mieszaniu z prędkością 50 rpm wykazano ponad 3-krotnie
mniejsze stężenie trehalozy, będącej wskaźnikiem warunków
stresowych komórki, w odniesieniu do próby mieszanej
1000 rpm oraz kontrolnej.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Filmy i powłoki ochronne do serów Ochrona powierzchni surowców i żywności stwarza możliwości znacznego wydłużenia jej przydatności do spożycia. W technologii mleczarstwa powlekanie serów warstwą parafiny stosowano od dawna, głównie w celu ograniczenia nakładów na pielęgnację serów w czasie ich dojrzewania oraz zabezpieczania ich przed osuszką i pleśnieniem. Jednakże warstwy parafinowe bądź woskowe są niejadalne. Filmy i powłoki otrzymywane z polimerów naturalnych: białek, polisacharydów i/lub tłuszczów cechuje również jadalność. W niniejszej pracy przedstawiono charakterystykę biopolimerowych, ochronnych filmów i powłok jadalnych oraz możliwości przedłużenia trwałości serów.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Porownanie skladu chemicznego ziarna roznych odmian kukurydzy okreslanego metodami analitycznymi i z wykorzystaniem spektroskopii odbiciowej w bliskiej podczerwieni [NIRS] Ocenie poddano ziarno 43 odmian kukurydzy: 7 wczesnych (FAO 200-210) – grupa I,
26 średnio-wczesnych (FAO 220-240) – grupa II i 10 średnio-późnych (FAO 245-280) – grupa III,
uprawianych w ujednoliconych warunkach glebowych i agrotechnicznych. Zbioru kukurydzy
dokonano w 169. dniu wegetacji, w fazie pełnej dojrzałości ziarna, Porównano wyniki składu
chemicznego ziarna kukurydzy określonego laboratoryjnie (metodami referencyjnymi) z wynikami
uzyskanymi za pomocą analizy spektroskopowej (NIRS). Istotność różnic między poziomami
poszczególnych składników w próbkach w zależności od metody badania (laboratoryjne
i NIRS) oraz odmiany ziarna testowano, wykorzystując dwuczynnikową analizę wariancji. Odnotowano
wysoką zależność pomiędzy wartościami białka ogólnego i tłuszczu surowego badanych
rożnymi metodami. Obliczona zawartość związków bezazotowych wyciągowych również
wykazywała wysoką zależność pomiędzy użytymi metodami szacowania. Zależność między poziomami
włókna surowego, analizowanymi standardowo i spektrofotometrycznie, była wysoko
istotnie ujemna. Stwierdzono, że istnieje możliwość stosowania spektroskopii odbiciowej w bliskiej
podczerwieni do szybkiego oznaczania zawartości białka ogólnego, tłuszczu surowego
i włókna surowego w ziarnie kukurydzy. Niskie wartości współczynników korelacji potwierdzają
duże różnice w zawartość suchej masy i popiołu surowego, szacowanych metodami laboratoryjnymi
i metodą NIRS. Potencjalne wykorzystanie techniki NIRS dla tych składników
byłoby możliwe po określeniu równań uwzględniających poprawki.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Tożsamość płciowa kobiet na progu wczesnej dorosłości Tożsamość płciowa jest jednym z wymiarów tożsamości człowieka. W literaturze znajdujemy liczne jej ujęcia oraz definicje. Tożsamość płciową rozumie się jako fenomen psychologiczny, którego podstawą jest stosunkowo stabilna płeć biologiczna. Najogólniej tożsamość płciową można określić jako wiedzę jednostki o przynależności do określonej grupy płciowej. Tożsamość płciową można charakteryzować za pomocą modeli. Wyróżniamy model jedno-, dwu- i wieloczynnikowy.
Dla niniejszego artykułu istotny jest dwuczynnikowy model tożsamości płciowej Sandry Bem. Zakłada on istnienie schematów płci oraz różnicowanie się płci w wymiarze biologicznym, psychologicznym i społeczno-kulturowym. Ze względu na ilość cech męskich i żeńskich model wyróżnia osoby: określone płciowo, androgyniczne, nieokreślone płciowo oraz krzyżowo określone. Model został wykorzystany w badaniach empirycznych. Na podstawie uzyskanych danych sformułowano następujące wnioski: 1. Najliczniejszą grupę stanowią kobiety kobiece, 2. Drugą pod względem liczebności jest grupa kobiet androgynicznych, 3.Najmniej liczną grupę stanowią kobiety o nieokreślonym poczuciu tożsamości płciowej, 4. Kobiety, które cechuje większy odsetek cech męskich, częściej kierują się ku aktywnościom społecznie uznawanym za męskie.

Dziedzina: pedagogika
Maladyczność zapłodnionej kobiety. Problematyka aborcyjna w twórczości Gangu Śródmieście Niniejszy artykuł stanowi analizę utworu Kobiety na Falach autorstwa zespołu Gang Śródmieście. Artystki poruszają w nim kwestię aborcji i to wokół niej budują całą narrację piosenki. Nie jest ona jednak tylko wypowiedzeniem ich opinii na ten temat, autorki bowiem odnoszą się w tekście do kilku wątków. Mianowicie odwołują się do ustawodawstwa, sytuacji kulturowej, przywołują fakty z życia publicznego oraz opisują swoją aborcyjną podróż. W utworze zaprezentowano figurę kobiety w niechcianej ciąży, która w związku ze swoim stanem fizjologicznym stała się osobą chorą. Poszukiwania odpowiedniej metodologii, narzędzi badawczych i możliwości holistycznego przedstawienia perspektywy kierują więc do dyskursów maladycznych, którymi operuję. Drugim wątkiem jest krytyka feministyczna – autorki odwołują się do jej wartości i idei, co udowodnię w artykule.

Dziedzina: filozofia
Wykorzystanie procesorów graficznych do szybkiego renderingu krajobrazu sferycznego W artykule zaprezentowano sposób generowania w czasie rzeczywistym planety o dużej powierzchni oraz wysokim poziomie szczegółowości. Algorytm opracowano na podstawie techniki wykorzystującej mapy obcięcia geometrii, umożliwiając generowanie na bieżąco dowolnego wycinka terenu na podstawie parametrów ustawienia kamery. Algorytm zaprojektowano pod kątem implementacji sprzętowej z wykorzystaniem programowalnego procesora  graficznego oraz technologii CUDA.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Badania laboratoryjne granulowania mułów węglowych W artykule pokazano wyniki prób granulowania mułów węglowych pochodzących z Kopalni Węgla Kamiennego "Piast". Próby przeprowadzono na dwóch typach granulatorów: rynnowym granulatorze wibracyjnym i laboratoryjnym granulatorze talerzowym. W trakcie badań muły były mieszane z dodatkami obniżającymi ich wilgotność. Badania przeprowadzone były w celu określenia ilości dodatków koniecznych przy przemysłowym granulowaniu mułów.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Badania klimatu miejskiego Gdańska i Gdyni W pracy przedstawiono krótką historię oraz rezultaty badań klimatu Gdańska i Gdyni. Początek badań klimatu Gdańska wiąże się z rozpoczęciem pomiarów i obserwacji meteorologicznych w 1739 roku. W ostatnich dekadach XIX wieku bardzo wzrosło znaczenie badań klimatu miasta na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i pracy portu. W dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowały w Gdańsku i Gdyni duże obserwatoria meteorologiczne. Prowadzono wówczas prace na rzecz rozpoznania lokalnych warunków klimatycznych, w tym zjawiska bryzy morskiej. W okresie powojennym podjęto zaawansowane badania terenowe pozwalające na określenie charakterystycznych cech przestrzennej zmienności elementów me-teorologicznych w Gdyni i Gdańsku. Ostatnie dekady XX wieku oraz obecne czasy to prace z zakresu klimatologii stosowanej obszarów zurbanizowanych.

Dziedzina: archeologia
Rola funkcji turystycznej w strukturze funkcjonalej obszarów wiejskich w Polsce Okres transformacji gospodarki, rozpoczęty na przełomie lat osiemdziesiątych
i dziewięćdziesiątych XX wieku, wpłynął na zmianę społeczno-ekonomicznych
czynników rozwoju wielu regionów w Polsce. Różnorodne procesy zmian,
powodujące odchodzenie od systemu centralnego zarządzania w gospodarce,
a wprowadzające nowe struktury zaczęto obserwować w Polsce w okresie transformacji.
Współcześnie jedną z najbardziej popularnych form rozwoju obszarów
wiejskich jest turystyka.
W niniejszym artykule przedstawiono analizę rozwoju funkcji turystycznej,
jako jednej z funkcji rozwijanych na obszarach wiejskich. Miejsce i rolę turystyki
wskazuje się w wielu opracowaniach i dokumentach w ramach polityki regionalnej,
jak i lokalnej. Władze lokalne i regionalne inwestują w rozbudowę i poprawę
infrastruktury turystycznej, również dzięki wykorzystaniu funduszy Unii Europejskiej.
Turystyka stanowi realną szansę dla rolników i obszarów wiejskich w celu
poprawy sytuacji ekonomicznej.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metoda instrumentalizacji dzwiekowej zajec w izbie edukacyjnej z wykorzystaniem gry na rogu mysliwskim Sygnały myśliwskie są odwieczną tradycją i czynnikiem kulturotwórczym. Często to właśnie sygnały skupiają leśników, myśliwych i uczniów szkół leśnych na wielu spotkaniach. Są dla nich hobby, wewnętrzną potrzebą i zadaniem jakie stawia otoczenie. Towarzyszą naszym przygodom łowieckim, od wieków grane na polowaniach, a obecnie nawet na międzynarodowych spotkaniach leśnych czy biologicznych. Symbol rogu myśliwskiego spotkamy niemal w każdej broszurze i książce łowieckiej. Niemało jest emblematów, proporczyków i zdjęć z tym znakiem. Wszystkie wyżej wymienione fakty świadczą o tym, że sygnały myśliwskie są dziś powszechnie stosowane. Muzyka i ściśle z nią związana pieśń myśliwska powinna szczególnie dzisiaj być wizytówką łowiectwa w coraz szerszych kręgach społeczeństwa, któremu myśliwy kojarzy się wyłącznie z zabijaniem zwierząt. Niech bogata i różnorodna sygnalistyka z całym jej kunsztem pozwoli na przełamanie wielu nieprawdziwych stereotypów i większą popularyzację myślistwa. Róg myśliwski nie musi rozbrzmiewać wyłącznie na polowaniach. Jest doskonałym instrumentem, który można wykorzystać podczas zajęć edukacyjnych niekoniecznie w lesie. Ma on swoje zastosowanie w każdej grupie wiekowej, od najmłodszych, którzy naśladują wygrywane na rogu zwierzęta, po najstarszych, którzy wsłuchując się w sygnały potrafią opowiedzieć historię danego zwierzęcia oraz z fascynacją słuchają o zachowaniu się tych zwierząt w naturalnym środowisku, jak również o tradycjach myśliwskich. Ten niepozorny blaszany instrument jest również doskonałym „narzędziem edukacyjnym” podczas spotkań z niewidomymi.

Dziedzina: nauki leśne
Model służby bezpieczeństwa dla potrzeb utrzymywania wymaganego poziomu bezpieczeństwa informacji w organizacji W artykule przedstawiono koncepcję utrzymywania wymaganego poziomu bezpieczeństwa przez służbę bezpieczeństwa organizacji. Zaproponowano model służby bezpieczeństwa dla potrzeb utrzymania wymaganego poziomu bezpieczeństwa.
Wyróżniono i scharakteryzowano podstawowe elementy służby bezpieczeństwa, takie jak: podmiot działania, przedmiot działania oraz cel działania. Ponadto zdefiniowano pojęcie konfiguracji bezpieczeństwa oraz model podsystemu sterowania bieżącym poziomem bezpieczeństwa informacji w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnej. Rozważania teoretyczne zostały poparte przykładem.

Dziedzina: informatyka
Rodzina i rodzicielstwo w kulturze realnego socjalizmu – między ideologią a codziennością Celem artykułu jest ukazanie sensu i znaczenia nadawanego rodzinie i rodzicielstwu w kulturze realnego socjalizmu w Polsce w latach 70. W badaniach przyjęto założenie, iż w okresie realnego socjalizmu rodzina funkcjonowała w dwóch odrębnych wymiarach, czyli w kulturze oficjalnej i nieoficjalnej. Kultura oficjalna tworzona była odgórnie przez aparat władzy, ideologię marksistowską, celową indoktrynację i tworzyła rzeczywistość pozoru. Kultura nieoficjalna powstawała oddolnie, spontanicznie, na bazie kultury chrześcijańskiej i polskiej tradycji. Każda z tych kultur posiadała inną wizję rodziny i odmienny stosunek do wartości rodzinnych. Zasadnicze pytanie artykułu brzmi: jaki sens i znaczenie nadawano rodzinie i rodzicielstwu w kulturze oficjalnej oraz w kulturze nieoficjalnej w warunkach realnego socjalizmu lat 70? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwano w oparciu o analizę różnego typu źródeł, m.in. czasopism kobiecych, dokumentów osobistych oraz dokumentów naukowych. W badaniach przyjęto perspektywę pedagogiczno-historyczną, metodę badania zawartości mediów oraz metodę analizy treści. Podstawę teoretyczną stanowiły: środowiskowo-ekologiczna teoria S.E. Hobfolla oraz koncepcja sytuacji trudnej autorstwa T. Tomaszewskiego.

Dziedzina: pedagogika
Symulacyjne badanie wpływu przemieszczeń podpór na naprężenia w kratownicowej konstrukcji dachowej Praca dotyczy badań symulacyjnych wpływu przemieszczeń podpór na wartości naprężeń w obciążonej konstrukcji dachowej, ze szczególnym uwzględnieniem redukcji ekstremalnych naprężeń. Opracowano dwa modele MES dźwigara kratowego: uproszczony belkowy i bardziej złożony powłokowy. Wyniki przeprowadzonych obliczeń porównawczych potwierdziły dostateczną dokładność uproszczonego belkowego modelu dźwigara, uzasadniając jego zastosowanie w złożonym modelu MES badanej konstrukcji
dachowej. Na podstawie analizy uzyskanych wyników stwierdzono, że istnieje możliwość ograniczenia poziomu naprężeń w konstrukcji dachowej przez odpowiednio dobrane, dostosowane do sposobu obciążenia wartości pionowych przemieszczeń podpór.

Dziedzina: informatyka
Kapitalizm – narodziny idei Wśród haseł emancypacyjnych Oświecenia pojawił się między innymi postulat wyzwolenia energii gospodarczej, najpełniej wyrażony przez Adama Smitha w traktacie Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów. Smith dokonał ostatecznego rozrachunku z panującym od początku XVI wieku systemem merkantylistycznym. Uzasadniając wyższość wolnego rynku nad modelami gospodarki sterowanej, stworzył intelektualne podwaliny ładu kapitalistycznego. Zaproponował model produkcji i dystrybucji dóbr oparty na dwóch filarach: prawie własności prywatnej oraz instytucji wolnego rynku. Obraz kapitalizmu szkicowany przez Smitha to system władzy i wolności — suwerennej władzy jednostek nad światem przedmiotowym oraz wolnego obiegu dóbr. Połączenie tych dwóch zasad dało w rezultacie spójny system, który, zastosowany w praktyce, wykazał się niezwykłą skutecznością. Dzieło Smitha okazało się patentem na doczesne powodzenie, który zadziałał wszędzie tam, gdzie go wypróbowano. Kapitalizm, wraz z towarzyszącą mu filozofią moralną, stał się najpowszechniej realizowaną ideą XVIII wieku.

Dziedzina: filozofia