PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Aktywność fotosyntetyczna roślin typu C₃ i C₄ w warunkach stresu solnego W pracy wykazano, że działanie NaCl powoduje u pszenicy i kukurydzy obniżenie takich parametrów indukcji fluorescenci chlorofilu jak: maksymalna (potencjalna) wydajność kwantowa PS II (Fv/Fm), aktualna (fotochemiczna) wydajność kwantowa PS II (ΦPSII), wskaźnik witalności (Rfd) i współczynnik fotochemicznego wygaszania fluorescencji (qP), przy jednoczesnym wzroście wartości współczynnika niefotochemicznego wygaszania fluorescencji (qN). Obniżenie Fv/Fm, ΦPSII, Rfd, qP i podwyższenie qN były dużo wyraźniejsze u pszenicy należącej do roślin typu C₃, niż u kukurydzy należącej do typu C₄. Zaobserwowano, że w rezultacie zasolenia w liściach badanych roślin nastąpiła redukcja przewodności aparatów szparkowych i w konsekwencji ograniczenie transpiracji. Efekt ten był znacznie szybszy i głębszy w przypadku kukurydzy. Obecność jonów soli w podłożu spowodowała znaczne zahamowanie intensywności asymilacji CO₂ w liściach - dużo większe u pszenicy, niż u kukurydzy. Wyniki sugerują, że PS II kukurydzy (C₄) jest mniej wrażliwy na działanie stresu solnego, a sprawność fotosyntetycznego transportu elektronów w tych warunkach jest większa, niż u pszenicy (C₃). Wartości Rfd wykazały, że konwersja zaabsorbowanej energii i wykorzystanie produktów fazy świetlnej w reakcjach niezależnych bezpośrednio od światła są bardziej efektywne w przypadku kukurydzy. Pomiary przewodności szparkowej i transpiracji ujawniły, że kukurydza lepiej zapobiega utracie wody niż pszenica. Mimo silnego przymknięcia aparatów szparkowych wydajność asymilacji utrzymywała się u kukurydzy na wysokim poziomie.

Dziedzina: nauki rolnicze
Wdowy w universum wczesnych chrześcijan – trzy perspektywy badawcze W niniejszym tekście przedstawione zostały wnioski z analizy metabadawczej tematu sytuacji wdowy w społeczności wczesnych chrześcijan. Temat ten badany jest współcześnie co najmniej w trzech perspektywach. Jest on bowiem nadal interesujący dla historyków badających rozwój gmin wczesnochrześcijańskich. Po drugie sytuacja kobiet (w tym wdów) stanowi bardzo interesujące pole badawcze dla autorów nurtu krytycznego (nie zawsze zdecydowanie feministycznego), którzy zastanawiają się nad możliwością alternatywnej rekonstrukcji stosunków społecznych. Założeniem tych badań bywa przyjęcie, iż wysoka pierwotnie pozycja kobiet w gminie chrześcijańskiej stopniowo ulegała umniejszeniu. Szczególny akcent postawiono jednak w tym studium na trzeci aspekt badawczy, jakim jest ukazanie sytuacji wdowy w świecie starożytnym (biblijnym, hellenistycznym, wczesnochrześcijańskim) jako impulsu do głębokiego namysłu nad naszym stosunkiem do jednostek ex definitione najsłabszych. Zaliczają się do nich – podobnie jak w przeszłości – samotne starsze kobiety (często owdowiałe). Liczne prace współczesne postulują podjęcie wysiłku, by nie dopuścić do ich marginalizacji i osamotnienia. Domaga się tego antropologia chrześcijańska i właściwie rozumiana cnota solidarności – bez wykluczania kogokolwiek. Jedną z możliwości realizacji takiego celu może być reaktywacja stanu wdów we współczesnych wspólnotach chrześcijańskich.

Dziedzina: nauki teologiczne
Czy uczelnia publiczna jest przedsiębiorstwem? Esej jest głosem w dyskusji na temat funkcjonowania uczelni publicznych w kontekście nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dnia 20 lipca 2018 roku. Nowe prawo skłania do postawienia wielu pytań, w tym w jakim kierunku będą się rozwijały. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji odpowiedź nie jest prosta. Najważniejsze jest, aby uczelnie publiczne zachowały priorytet w realizacji zadań edukacyjnych, do których zostały powołane.

Dziedzina: nauki społeczne
Między słowem a ciałem. O warsztacie aktora w Teatrze Fizycznym Teatr Fizyczny jest nowym zjawiskiem, zakorzenionym w metodologii i praktycznych dokonaniach Antoina Artaud, Wsiewłoda Meyerholda i innych.W referacie analizuję relacje między słowem, oddechem, zmysłami, emocjami i ciałem. Ucząc wymowy i wiersza w Akademii Sztuk Teatralnych na wydziale Teatr Tańca, próbuję przygotować aktorów do wyzwań współczesnego teatru fizycznego. Stawiam pytanie: jak świadomość ciała wpływa na słowo i jak słowo poetyckie może stać się narzędziem w uczeniu warsztatu aktora teatru tańca.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Leasing i kredyt w systemie zamówień publicznych w Polsce na tle innych krajów UE Zawieranie umów leasingowych i kredytowych przez podmioty sektora publicznego podlega (podobnie jak inne wydatki na dobra i usługi) wymogom prawa zamówień publicznych. Podjęta w artykule próba porównania tych dwóch form finansowania sektora publicznego w latach 2010–2014 prowadzi do wniosku, że w przypadku zamówień o wartości poniżej progów unijnych zdecydowanie dominuje kredyt. Dla zamówień publicznych o wartości równej co najmniej progom unijnym ta przewaga jest nadal duża, chociaż malejącej tendencji umów kredytowych towarzyszy rosnący trend liczby umów leasingowych. Porównania międzynarodowe wskazują, że krajowe podmioty zamawiające są liderem europejskim w zakresie zamówień publicznych na usługi kredytu. Wysoka liczba kredytów, przy relatywnie niskiej liczbie zawieranych kontraktów na dostawy leasingu, może świadczyć o preferencjach potencjalnych zamawiających w zakresie pozyskiwania środków pieniężnych przez takie procedury, które nie wymagają skomplikowanego opisu przedmiotu zamówienia, co spełniają kredyty, podczas gdy specyfiką leasingu jest połączenie dwóch rodzajów zamówień: dostaw i usług finansowych.

Dziedzina: nauki społeczne
Nowoczesne elektryczne zespoły trakcyjne ruchu podmiejskiego Istotne wymagania dotyczące taboru kolejowego obsługi ruchu podmiejskiego obejmują odpowiednie parametry i cechy techniczne oraz zmniejszenie kosztów zakupu i eksploatacji. Ten ostatni czynnik ma istotne znaczenie, ponieważ wpływy ze sprzedaży biletów w przypadku omawianych przewozów pokrywają tylko część kosztów eksploatacji zazwyczaj w granicach 25-80%. Ważną również sprawą jest oddziaływanie na naturalne środowisko człowieka, ponieważ ruch tych pojazdów odbywa się zazwyczaj w rejonie gęsto zasiedlonym. Zależności między potrzebami społecznymi a parametrami i cechami technicznymi zespołów trakcyjnych obrazuje schemat (rys. 1).

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Prozapalne oddziaływanie ksenobiotyków dymu tytoniowego Zdolność dymu tytoniowego do pobudzania miejscowego
i ogólnoustrojowego zapalenia uważana jest za mechanizm
patogenetyczny prowadzący do rozwoju wielu
chorób płuc i schorzeń pozapłucnych. Celem pracy było
dokonanie przeglądu wiadomości dotyczących patomechanizmów
prozapalnego działania składników dymu tytoniowego,
które prowadzą do uruchomienia kaskady procesów
skutkujących stanem zapalnym i uszkodzeniem tkanek.
Zaktywowane makrofagi płucne przyczyniają się
do rozwoju miejscowej odpowiedzi zapalnej poprzez
uwalnianie cytokin, proteaz i wolnych rodników tlenowych.
Uwalnianie cytokin indukowane przez dym tytoniowy
związane jest z wewnątrzkomórkowymi szlakami
sygnałowymi, głównie z aktywacją czynnika transkrypcyjnego
NF-κB. Rozwijający się proces zapalny może indukować
zwiększoną produkcję utleniaczy przez komórki
zapalne, przez co dochodzi do intensyfikacji reakcji zapalnej.
Składniki dymu tytoniowego stymulują ekspresję
cyklooksygenazy-2 oraz zwiększają syntezę prostaglandyn
i białek ostrej fazy (białka C-reaktywnego, fibrynogenu).
Większość zmian wywołanych paleniem tytoniu jest odwracalna,
ale poziom niektórych mediatorów zapalenia
jest nadal wysoki także wtedy, gdy czynnik o działaniu
prozapalnym zostanie wyeliminowany. Uważa się, że aldehydy
obecne w środowisku i będące składnikami dymu
tytoniowego tworzą połączenia kowalencyjne z nukleofilowymi
grupami aminowymi lizyny, argininy lub histydyny
w białkach, zaburzając ich funkcje. Aldehydy mogą
też powodować powstawanie wolnych rodników oraz
osłabiać wewnątrzkomórkowe mechanizmy antyoksydacyjne.
Wyczerpanie zapasów glutationu prowadzi do zmiany
statusu redoks komórek, który wpływa na szlaki transdukcji
sygnału i regulację transkrypcji genów. Upośledzenie
mechanizmów przeciwzapalnych i nasilone uwalnianie
mieloperoksydazy przez neutrofile powodują zaburzenie
homeostazy naczyniowej. Mieloperoksydaza może
powodować oksydację białek i peroksydację lipidów.
Utlenianie lipoprotein oraz podwyższone stężenia białek
ostrej fazy związane z paleniem, mogą wywierać bezpośredni
efekt promujący wystąpienie chorób sercowonaczyniowych
i odgrywać rolę w patogenezie miażdżycy
i uszkodzenia śródbłonka.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Znaczenie roślinnych zasobów genowych Roślinne zasoby genowe podlegają ochronie prawnej na mocy umów międzynarodowych. Uznano bowiem, że stanowią dziedzictwo ludzkości, zatem korzyści z płynące z ich wykorzystania muszą być sprawiedliwie dzielone. Od momentu prawnego uregulowania tej kwestii na arenie międzynarodowej, tj. przez 15 ostatnich lat, udostępniono ponad 5,5 mln prób nasion. Szacuje się, że wykorzystanie roślinnych zasobów genowych przynosi wielomiliardowe dochody na całym świecie.

Dziedzina: nauki rolnicze
Księga Słów Wszystkich, czyli archeologia mediów po polsku (wywiad) Niniejszy tekst jest zapisem rozmowy z Józefem Żukiem Piwkowskim, fotografem, filmowcem, artystą wizulanym pracującym obecnie w polu mediów cyfrowych, twórcą Warszatu Nowych Mediów w Szkole Filmowej w Łodzi.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Teologia przebudzenia religijnego według Charlesa Finneya. Kontekst historyczny, źródła i jej wpływ na późniejszy rewiwalizm Charakterystykę i podstawowe cechy rewiwalizmu datuje się od powstania w XVIII wieku przebudzenia metodystycznego. John Wesley nauczał o potrzebie doświadczenia „drugiego błogosławieństwa” (second blessing), jakim według niego było całkowite uświęcenie, co można odnaleźć w swego rodzaju sukcesji realizowanej przez XIX-wieczny ruch przebudzenia uświęceniowego. Jednakże najwybitniejszym teologiem przebudzenia w XVIII wieku nie był John Wesley – którego wpływy sięgały nie tylko całej Anglii, ale i Ameryki – lecz Jonathan Edwards, który jako pierwszy dokonał systematycznego opisu przebudzenia religijnego. Kontynuatorem, ale i reformatorem jego myśli przebudzeniowej, był uznawany za najwybitniejszego spośród kaznodziejów przebudzeniowych Charles Finney. Jego wpływ na teologię i praktykę ewangelizacyjną jest tak wielki, że Finneya nazywa się „ojcem współczesnego rewiwalizmu”. Celem niniejszego studium jest ukazanie samej istoty teologii Finneya z uwzględnieniem akcentu, jaki położony jest w niej na przebudzenie, w jej historyczno-biograficznym kontekście oraz zaznaczeniem wpływu na cały ruch przebudzeniowy.

Dziedzina: nauki teologiczne
„Inność zwierzęcia”. Kłopotliwa relacja Homo sapiens z resztą królestwa Animalia Relacja człowiek–zwierzę pozostaje naznaczona ambiwalencją, której źródłem jest antropocentryczny paradygmat kultury. Tekst opisuje wybrane elementy ambiwalentnego stosunku człowieka do zwierząt oraz obcość zwierząt w ludzkim świecie i przedstawia, na czym polega „kłopotliwy” charakter tej relacji. Ma on bardzo wiele wymiarów i łączy się z licznymi problemami szczegółowymi. W artykule skupiono się na wybranych zagadnieniach z tego obszaru. „Kłopotliwość” ujawnia się już w języku debaty nad zwierzętami, pozornie przekraczającym ontologiczną przepaść międzygatunkową, ale w rzeczywistości ją sankcjonującym. Inna trudność metateoretyczna wyłania się przy próbach sformułowania adekwatnego pytania badawczego w debacie nad etyką postępowania wobec zwierząt. Pytanie takie i odpowiedź na nie mogłyby pomóc stworzyć etykę uwzględniającą w uniwersum moralnym zarówno człowieka, jak i zwierzęta w całej ich różnorodności. Podstawowym problemem okazuje się zatem ustalenie jednolitych warunków traktowania całego królestwa animalia.
W tekście przedstawiono krytyczną analizę dotychczasowej debaty na temat losu zwierząt w świecie człowieka i przysługujących im praw. Analiza ta otwiera możliwość szerszej dyskusji nad problemem kłopotliwej relacji człowieka do zwierząt. Artykuł pokazuje też, że mimo długoletnich starań zwolenników ruchu wyzwolenia zwierząt niewiele uczyniono jeszcze w celu rzeczywistej poprawy losu zwierząt i wciąż pozostają one bytami obcymi w świecie człowieka. Trudno jest stworzyć etykę, która w uniwersum moralnym uwzględniałaby zwierzęta (z całą ich różnorodnością) niezależnie od tego, w jakim stopniu wykazują one podobieństwo do człowieka. Przeprowadzone analizy ujawniają, że pod maską troski o zwierzęta często kryje się postawa antropocentryczna, co skłania do ponawiania pytań o naturę naszej relacji ze światem animalia w epoce antropocenu. Dyskurs na temat losu zwierząt jest na wskroś antropocentryczny, toczy się bowiem na gruncie przekonania, że zwierzęta zasługują na naszą troskę o tyle, o ile wykazują one cechy „ludzkie”. Postawa tego rodzaju ujawnia wewnętrzną słabość debaty nad etyką postępowania wobec zwierząt, a jednocześnie pokazuje, jak bardzo „kłopotliwa” również w praktyce okazuje się relacja człowiek–zwierzę.

Dziedzina: nauki teologiczne
Transpłciowość i jej instytucje Sposób, w jaki funkcjonuje w Polsce procedura uzgodnienia płci metrykalnej osób transpłciowych, jest – w  po równaniu z  analogicznymi zagranicznymi rozwiązaniami – wyjątkowy. Transpłciowi Polacy próbujący dokonać korekty znaczników płciowych w swoich dokumentach osobowych, co wiąże się ze zmianą w akcie urodzenia, są zmuszeni do pozywania własnych rodziców do sądu w trybie powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. W wyniku takiego postępowania sąd może wydać decyzję umożliwiającą uzyskanie nowych dokumentów.
O ile samo zaangażowanie sądu w  taką procedurę nie jest niczym wyjątkowym na tle podobnych rozwiązań prawnych na świecie, o tyle fakt, że konieczną częścią tego procesu w Polsce jest stawianie własnej rodziny przed sądem, jest wyjątkowy dla naszego kraju. Moi zagraniczni rozmówcy, kiedy o tym słyszą, często reagują po prostu niedowierzaniem i pytaniem o to, jak możliwe, że tak okrutny system w ogóle mógł powstać. Szczęśliwie wyśmienita książka Marii Dębińskiej Transpłciowość w Polsce. Wytwarzanie kategorii zarówno daje odpowiedź na to pytanie, jak i podkreśla jego istotność.

Dziedzina: nauki społeczne
Nieelektryczne zastosowania energii jądrowej – kogeneracja i wodór W artykule tym autor przedstawia zastosowania energetyki jądrowej wykraczające poza generację energii elektrycznej, będące tematem spotkania grupy roboczej IFNEC. Zastosowanie technologii reaktorów wysokotemperaturowych
otwiera możliwości zastosowania w przemyśle do wytwarzania pary przemysłowej oraz w dalszej kolejności do produkcji paliwa przyszłości – wodoru.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Regulacje i standardy dotyczące praw człowieka w biznesie – nowa perspektywa pracy w XXI wieku Od 2011 r. międzynarodowe organizacje międzyrządowe formułują nowe regulacje i zalecenia w zakresie poszanowania praw człowieka przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. W nawiązaniu do nich powstają także regulacje krajowe oraz nowe standardy odpowiedzialnego biznesu. Od przedsiębiorstw oczekuje się dziś m.in. informowania o tym jakie stosują one podejście do poszanowania praw człowieka w swojej praktyce biznesowej. Pierwsze analizy raportów przedsiębiorstw z różnych krajów, pod kątem implementacji polityk dotyczących poszanowania praw człowieka, nie napawają jednak optymizmem. Założeniem tego artykułu jest dokonanie przeglądu najnowszych regulacji i standardów dotyczących poszanowania praw człowieka przez przedsiębiorstwa, a następnie skonfrontowanie tych oczekiwań z praktykami biznesowymi w celu wskazania potrzeby przeprowadzenia analizy poziomu świadomości praw człowieka wśród przedsiębiorstw.

Dziedzina: nauki społeczne
Ocena wybranych produktów zbożowych jako źródła tiaminy i niacyny w diecie Wprowadzenie. Produkty zbożowe nisko przetworzone, charakteryzujące się wysoką zawartością błonnika i witamin
grupy B oraz niskim indeksem glikemicznym powinny być podstawą diety współczesnego człowieka. Tiamina (witamina
B1) i niacyna (witamina PP) regulują przebieg procesów energetycznych, funkcjonowanie układu nerwowego oraz krwionośnego,
ponadto pełnią funkcję kofaktorów licznych enzymów w organizmie człowieka.
Cel. Celem badań było zbadanie i ocena zawartości tiaminy i niacyny w wybranych gatunkach makaronów i ryżu.
Materiał i metoda. Materiał do badań stanowiło 11 rodzajów makaronów i 11 rodzajów ryżu, które zakupiono w gdańskiej
sieci placówek handlowych. Oznaczanie przeprowadzono z wykorzystaniem techniki wysokosprawnej chromatografii
cieczowej (HPLC) z detekcją UV-VIS. W analizie wykorzystano połączoną technikę hydrolizy kwaśnej i enzymatycznej
w celu optymalnej ekstrakcji badanych witamin z próbek badanych produktów spożywczych. Zawartość tiaminy oznaczono
przy długości fali 254 nm, natomiast niacyny przy długości fali 258 nm.
Wyniki. Wykazano, iż najlepszym źródłem tiaminy i niacyny jest ryż dziki (odpowiednio 0,59±0,02 mg i 6,13±0,06 mg)
podczas gdy najniższą zawartość badanych witamin stwierdzono we wzbogacanym makaronie świdry (odpowiednio 0,06±0,01
mg i 0,42±0,02 mg). Wykazano, iż średnia zawartość witaminy B1 i witaminy PP była nieznacznie wyższa w badanych
gatunkach ryżu w stosunku do średniej zawartości w witamin w analizowanych makaronach.
Wnioski. Zbadane produkty zbożowe charakteryzowały się zróżnicowaną zawartością tiaminy i niacyny. Wyższą zawartość
witamin stwierdzono w badanych gatunkach ryżu w porównaniu z makaronami. Wykazano, iż najbogatszym źródłem
tiaminy oraz niacyny jest ryż dziki.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wychowywanie do wartości - opinie nauczycieli o edukacji etycznej i etyce w szkole Kształtowanie społeczeństwa demokratycznego wymaga szczególnej troski ze strony wychowawców i nauczycieli o jakość wychowania do wartości takich, jak wolność, sprawiedliwość i zaufanie, odpowiedzialność i dobro, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i wspólnotowym. Jest to podstawowe założenie niniejszego artykułu. Globalne oddziaływania wolnego rynku i przemiany związane z szybkim rozwojem technologii, komunikacji i nauki niosą nowego typu problemy dla rozwoju współczesnego człowieka. W artykule zostały zaakcentowane nieetyczne wpływy kultury neoliberalnej w obszarze edukacji i polityki oświatowej. Zaprezentowano także niektóre dane z badań własnych, które obrazują fragment rzeczywistości edukacyjnej w zakresie preferowanych przez nauczycieli etyki wartości, oraz ich opinii na temat wychowania i kształcenia etycznego w polskiej szkole. Neoliberalizm i jego ideologiczne oddziaływania zmuszają do podjęcia refleksji w obszarze edukacji etycznej, a następnie poszukiwania nowego podejścia do kształcenia i wychowania młodego pokolenia, które sprzyjałoby całościowemu rozwojowi jednostki, jak również budowaniu demokratycznego społeczeństwa.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia” jako odpowiedź na wyzwania wobec wychowawczej i charytatywnej posługi Kościoła Sobór Watykański II zwrócił uwagę na zadania świeckich w Kościele i świecie. Efektem postanowień soborowych stało się dowartościowanie laikatu, a zwłaszcza ludzi młodych. Pod koniec XX wieku Kościół dostrzegł potrzebę objęcia duszpasterską działalnością formacyjną młodego pokolenia, które odpowiednio ukształtowane, przyczyni się do przekształcania struktur społecznych pod budowę cywilizacji miłości. Podjętą w tym czasie inicjatywą było powołanie przez Konferencję Episkopatu Polski Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Jednym z celów organizacji jest niesienie pomocy materialnej uzdolnionej młodzieży z niezamożnych rodzin, zamieszkującej tereny wiejskie orazodznaczającej się wysokim osiągnięciami w nauce. Program stypendialny, oprócz wsparcia finansowego, jest nastawiony także na formację chrześcijańską stypendystów w duchu nauczania Jana Pawła II.Podopieczni Fundacji, wdzięczni za otrzymaną pomoc, podejmują różne działania, stanowiące z jednej strony owoc formacji, a z drugiej potwierdzające przekonanie, że są „żywym pomnikiem” Jana Pawła II, ponieważ żyją na co dzień wartościami, które głosił Ojciec Święty, i przekazują światu jego nauczanie.

Dziedzina: nauki teologiczne
Problematyka lokalizacji parkingów wielopoziomowych na osiedlach mieszkaniowych z wielkiej płyty Rozwój transportu spowodował wzrost liczby samochodów osobowych. Zjawisko to przyczyniło się do pogłębienia problemów z parkowaniem w miastach oraz na osiedlach mieszkaniowych z wielkiej płyty. Coraz więcej osiedli boryka się z problemami związanymi z nadmierną liczbą pojazdów parkujących przy blokach. Fakt ten przyczynia się do: pogorszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zastawiania dróg pożarowych, chodników i terenów zielonych, zmniejszając tym samym jakość życia mieszkańców. Artykuł ma na celu omówienie wybranych dróg postępowania przez podmioty odpowiedzialne za politykę parkingową w miastach. Rozwiązania są różne i zależne od kryterium, jakim jest czas. W perspektywie krótkookresowej działania polegają na przejmowaniu otwartych przestrzeni, często terenów zielonych, placów zabaw, na tereny pod budowę parkingów jednopoziomowych oraz parkingów przyblokowych. Wśród inicjatyw długookresowych wymienia się budowę parkingów wielopoziomowych, przy równoczesnym ograniczaniu liczby miejsc parkingowych na osiedlach. Do korzyści z uwalniania osiedli mieszkaniowych z pojazdów, należą: poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zmniejszenie zanieczyszczeń oraz odzyskiwanie terenów rekreacyjnych na potrzeby dzieci, młodych i starszych osób.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Ksiądz Lech Kasperowicz SDB (1953–2020), kustosz sanktuarium i proboszcz w Skrzatuszu w latach 1987–1992, organizator uroczystości koronacyjnej Artykuł omawia koleje życia zmarłego w 2020 r. ks. Lecha Kasperowicza SDB, który w latach 1987–1992 pełnił funkcję proboszcza parafii i kustosza sanktuarium w Skrzatuszu. Był w tym okresie bezpośrednio odpowiedzialny za przygotowanie uroczystości koronacyjnych figury Matki Bożej Bolesnej. W świątyni parafialnej i kościołach filialnych dokonał licznych remontów. Za jego kadencji życie religijne w parafii i sanktuarium dynamicznie się rozwinęło. Troszczył się o rozwój ruchu pielgrzymkowego do Skrzatusza, przygotowując bazę logistyczną dla przybywających do Skrzatusza wiernych. Był założycielem i redaktorem czasopisma Oto Matka Twoja, promującego sanktuarium. Inicjował wiele przedsięwzięć formacyjnych, które funkcjonują w Skrzatuszu do dzisiaj.

Dziedzina: nauki teologiczne
Recenzje, omówienia, noty Jolanta Kępa-Mętrak: Ustawicznie czujni... O dziennikarzach regionu kielecko-radomskiego (i nie tylko) (Wiesław Sonczyk) s. 180;Katarzyna Pokorna-Ignatowicz (red.): Medialny obraz rodziny i płci (Joanna P. Bierówka) s. 183;Krzysztof Stępnik:Setna rocznica urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego w prasie warszawskiej (ajc) s. 186

Dziedzina: nauki społeczne
Ocena wybranych metod oznaczania kwasu mlekowego Przeprowadzono ocenę i porównanie następujących metod oznaczania kwasu mlekowego: miareczkowej, kolorymetrycznej, fluorymetrycznej, enzymatycznej oraz HPLC. Opracowano metodę ilościowego oznaczania kwasu mlekowego w oparciu o technikę HPLC oraz porównano wyniki uzyskane tą metodą z wynikami uzyskanymi przy pomocy innych metod. Dokonano oceny dokładności tych metod w oparciu o odzysk, oraz ocenę precyzji na podstawie współczynnika zmienności.

Dziedzina: nauki rolnicze