PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ kondycjonowania osadów ściekowych kwasem nadoctowym na zmiany ich właściwości fizyczno-chemicznych Przedstawiono wyniki badań wpływu kwasu nadoctowego na przebieg stabilizacji tlenowej osadów ściekowych (mieszanina 1:1, v/v osadu nadmiernego i surowego). Stabilizację tlenową prowadzono w skali laboratoryjnej, w trzech reaktorach o objętości 12 dm3. Do osadu w reaktorze kontrolnym (R1) nie wprowadzano kwasu nadoctowego. Do reaktora R2 wprowadzono 2 cm3 CH3COOOH/dm3 osadów na początku stabilizacji, a następnie po 6 dniach dodatkowo 1, a po 11 dniach 0,5 cm3 CH3COOOH. Do reaktora R3 wprowadzono jednorazowo 20 cm3 CH3COOOH przed rozpoczęciem stabilizacji osadów. Proces stabilizacji tlenowej prowadzono przez 21 dni. Zawartość reaktorów była mieszana za pomocą powietrza doprowadzanego przez dyfuzory umieszczone na dnie reaktorów. Wprowadzane powietrze służyło równocześnie za źródło tlenu do procesu stabilizacji. Stężenie tlenu rozpuszczonego utrzymywano na poziomie 2 mg/dm3. Proces prowadzono w temperaturze pokojowej (21 ± 1 ° C). W celu przebiegu stabilizacji w osadzie lub cieczy nadosadowej oznaczano zawiesiny ogólne i organiczne, indeks Mohlmanna, czas ssania kapilarnego, pH oraz ChZT. Przeprowadzone badania pozwoliły stwierdzić, że wprowadzanie CH3COOOH do osadów stabilizowanych tlenowo spowalniało przebieg procesu w porównaniu z próbką kontrolną. Dodanie kwasu nadoctowego pogarszało również podatność osadów na odwadnianie. W cieczy nadosadowej osadu, do którego wprowadzono 20 cm3 CH3COOOH, zaobserwowano znaczący wzrost ChZT. Zmiany we właściwościach fizyczno-chemicznych osadów stabilizowanych chemicznie pozwalają stwierdzić, że kwas nadoctowy powodował utlenienie części zawiesin organicznych osadów przy równoczesnej inaktywacji mikroorganizmów osadu.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Podstawowe założenia myśli społecznej, politycznej, ekonomicznej i religijnej Ludwika Królikowskiego Ludwik Królikowski (1799–1878/81) był polskim publicystą, uczestnikiem powstania listopadowego i działaczem lewicowym doby Wielkiej Emigracji. Głównym zagadnieniem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, jaki charakter miał światopogląd Królikowskiego w świetle zarówno pozostawionych przez niego tekstów, jak i późniejszej historiografii.
Początki twórczości publicystycznej Królikowskiego sięgają okresu powstania listopadowego. Około 1840 r. zbliżył się do środowiska Gromad Ludu Polskiego, następnie współpracował z francuskim socjalistą utopijnym, Etienne Cabetem. Początkowo sporo miejsca poświęcał sprawie wyzwolenia narodowego Polski. W późniejszym piśmiennictwie na plan pierwszy zdecydowanie wysuwają się zagadnienia wyzwolenia społecznego.
Zwrócono uwagę na szczególne miejsce, jakie w jego piśmiennictwie odgrywało rozumiane w oryginalny sposób chrześcijaństwo. Język, którym się posługiwał, pozostawał pod silnym wpływem tekstów Pisma Świętego, które uważał za najwyższy autorytet w dziedzinie właściwego ułożenia stosunków społeczno-własnościowych. Jednocześnie trudno jednoznacznie stwierdzić, jaki był jego osobisty stosunek do kwestii transcendencji.
Zasadniczą treścią publikowanych przezeń tekstów była ostra krytyka panujących stosunków własnościowych, które uważał za głęboko niesprawiedliwe. Szczególnie ostro wyrażał się o arystokracji oraz o instytucji papiestwa i rzymskiego katolicyzmu, który w jego mniemaniu odszedł od istoty prawdziwego chrześcijaństwa. Głosił potrzebę zaprowadzenia powszechnej równości prawnej i majątkowej, która doprowadziłaby do powszechnego szczęścia całej ludzkości. Krytyka zastanych stosunków społecznych, politycznych i własnościowych stanowiła główną część jego publicystyki.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Znajomość e-usług prawnych w Polsce na przykładzie badań ankietowych Przedmiotem artykułu są e-usługi prawne świadczone przez e-kancelarie. Celem było zbadanie, na jakim poziomie kształtuje się przeciętna znajomość e-usług prawnych w Polsce oraz czy działające na rynku wybrane e-kancelarie cieszą się powodzeniem wśród użytkowników sieci.
Badanie zostało przeprowadzone przy pomocy ankiety jednokrotnego i wielokrotnego wyboru. Odpowiedziało na nią 139 osób o zróżnicowanym portrecie. Próbę badawczą i witryny prawne wybrano losowo. W literaturze zagranicznej nie znaleziono odniesień do tego tematu.
Analiza wyników wykazała, że charakterystyczny dla Polski jest dosyć mizerny zarys świadomości co do działalności e-usług prawnych, chociaż ankietowani gremialnie wyrażali chęć skorzystania z tego typu możliwości. Mieli jednak niewielką wiedzę na ten temat.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Literatura hipertekstowa a preferencje czytelnicze młodzieży (implikacje dydaktyczne) W artykule zaprezentowano literaturę hipertekstową w kontekście preferencji czytelniczych młodych ludzi i pogłębiającego się kryzysu czytelnictwa. Autorka uzasadnia wartość e-utworów w rozwijaniu zainteresowań czytelniczych współczesnej młodzieży, wykazując, że dzieła cyfrowe dzięki przełamanej linearności, wielopiętrowej architekturze, multimedialności, zespoleniu typografii statycznej z kinetyczną gwarantują swoistą literacko-rozrywkową ucztę, a przy tym intelektualno-twórczą inspirację. Odbiorca z jednej strony obcuje z atrakcyjną hybrydalną strukturą i otrzymuje możliwość lektury opartej na dokonywaniu samodzielnych wyborów, a z drugiej – wciąż może rozwijać zdolność czytania ze zrozumieniem, wrażliwość estetyczną, inteligencję emocjonalną i racjonalną, wyobraźnię, a także inne różnorakie umiejętności: interpretacyjne, argumentacyjne, analityczne itd.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Ocena samoniezgodności u kapusty głowiastej (Brassica oleracea L. var. capitata) Zastosowano metodę fluorescencyjną do oceny stabilności cechy samoniezgodności u 10 linii hodowlanych kapusty głowiastej białej. Stwierdzono, że zarówno genotyp, jak i warunki termiczne (12, 23°C) i wilgotnościowe (60, 90%) w czasie kwitnienia i zapylania roślin wpływały na ekspresję tej cechy. Tylko jedna z badanych linii okazała się całkowicie stabilna, u 5 następowało przełamywanie tej cechy w małym stopniu, natomiast 4 linie okazały się labilne. Zapylenia wykonane w fazie zamkniętych pąków kwiatowych u części linii były mało efektywne i zróżnicowane w zależności od temperatury i wilgotności powietrza. Metoda fluorescencyjna okazała się szybkim i stosunkowo łatwym sposobem testowania linii hodowlanych kapusty głowiastej białej.

Dziedzina: nauki rolnicze
Aktywnosc enzymatyczna gleby zanieczyszczonej olejem napedowym Celem badań było określenie wpływu różnych dawek oleju napędowego (0, 2, 4, 6 cm³-kg⁻¹ gleby) na aktywność enzymów glebowych oraz próba łagodzenia skutków zanieczyszczenia gleby poprzez nawożenie słomą jęczmienną (5 g-kg⁻¹ gleby) i mocznikiem (100 mg N i 200 mg N-kg⁻¹ gleby). Obliczono także biochemiczny wskaźnik potencjalnej żyzności gleby.
Aktywność badanych enzymów zależała od dawki substancji zanieczyszczającej, nawożenia mocznikiem i słomą oraz testowanej rośliny. Olej napędowy obniżał aktywność dehydrogenaz i fosfatazy kwaśnej, a także w większości przypadków ureazy. Aktywność fosfatazy alkalicznej nie była hamowana przez zanieczyszczenia.
Nawożenie słomą zwiększało aktywność wszystkich enzymów glebowych oraz wartość biochemicznego wskaźnika potencjalnej żyzności gleby. Słoma jęczmienna nie spowodowała całkowitego zniwelowania skutków badanych zanieczyszczeń, ale jej działanie było pozytywne w stosunku do ureazy, dehydrogenaz i fosfatazy kwaśnej; mniej skuteczne, pod tym względem, było nawożenie mocznikiem.

Dziedzina: nauki rolnicze
Koncepcja "kary wiecznej" w eschatologii Wacława Hryniewicza Wacław Hryniewicz znany jest w Polsce przede wszystkim z propagowania teologii nadziei powszechnego zbawienia. Kwestią, która od razu narzuca się czytelnikowi eschatologii lubelskiego teologa, jest pytanie o istnienie piekła czy też kary wiecznej. Rzeczywistość ta, obecna w nauczaniu Jezusa i przepowiadana przez wieki w Kościele, zdaje się negować istnienie nadziei opisywanej przez lubelskiego teologa. W odpowiedzi na tę wątpliwość w artykule zostały omówione najważniejsze argumenty teologiczno-spekulatywne, biblijne oraz egzystencjalne dotyczące rzeczywistości potępienia w eschatologii Wacława Hryniewicza. Podjęto także próbę krytycznego ustosunkowania się do nich.

Dziedzina: nauki teologiczne
Zastosowanie podzespołów z akustyczną falą powierzchniową do przetwarzania sygnałów W pracy przedstawiono wybrane zastosowania podzespołów z akustyczną falą powierzchniową dla przetwarzania sygnałów. W rozważaniach opierających się na teorii widmowej uwzględniono współczynnik metalizacji elektrod, wpływający na zmianę prędkości fali powierzchniowej dla elektrod zwartych i rozwartych elektrycznie oraz na efektywność wzbudzania fali dla wyższych overtonow. W teorii widmowej uwzględniono pełną zespoloną efektywną przenikalność powierzchniową, której część urojona opisuje wzbudzanie akustycznych fal objętościowych przez przetwornik międzypalczasty. Podano przykład realizacji eksperymentalnej filtru, którego zniekształcenia charakterystyki częstotliwościowej odpowiadąjąurojonej części efektywnej przenikalności powierzchniowej. Uwzględniając wyniki otrzymane z analizy teoretycznej, dokonano syntezy linii dyspersyjnej oraz zaprezentowano charakterystyki eksperymentalne tych linii na podłożu kwarcowym, stosowane dla przetwarzania radiolokacyjnych sygnałów złożonych. Praca zawiera również analizę generatorów bazujących na linii opóźniającej z akustyczną falą powierzchniową dla potrzeb pomiarowych wielkości fizycznych, takich jak siła i przyspieszenie. Przedstawiono występujące problemy technologiczne i wyniki badań generatora z linią opóźniającą, zawierającą dwa współpracujące przetworniki międzypalczaste, oraz wyniki badań praktycznie wykonanego czujnika siły w technologii akustycznej fali powierzchniowej.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku W artykule przedstawiono wyniki badań kościoła parafialnego p.w Narodzenia NMP w Głubczycach. We wstępie przedstawiono analizę źródeł pisanych i ikonograficznych oraz omówiono aktualną literaturę. Na podstawie badań architektonicznych i analizy porównawczej uznano, że pierwszy kościół został prawdopodobnie zbudowany w trzeciej ćwierci XIII wieku i złożony był z prostokątnego dwuprzęsłowego prezbiterium, zakrystii i trójnawowego korpusu bazylikowego z niedokończonym masywem wieżowym. Patronat nad świątynią przekazano Zakonowi Rycerskiego Szpitala Św. Jana w Jerozolimie w 1279 roku.  Prawdopodobnie w pierwszej połowie XIV wieku powiększono prezbiterium, a korpus przekształcono nadając mu układ halowy z portalami zachodnimi i południowymi. Po opuszczeniu świątyni przez joannitów w 1526 roku w 1579 r. wzniesiono wieżę południową, zwieńczoną renesansowym hełmem.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Teologia bliskości Boga - soteryjne implikacje bliskości Boga w Jezusie Chrystusie w Komentarzach i Homiliach do Ewangelii synoptycznych Orygenesa Jezus Chrystus jest pełnią Objawienia (KO 2). Czym jest sam fakt Jego obecności na świecie? Jakie są konsekwencje inkarnacji Syna Bożego? Na te pytania odpowiedzi udziela już w III wieku Orygenes, stwierdzając, że „doskonalsi przychodzą do mniej doskonałych, aby im przynieść jakąś korzyść”. Jezus Chrystus dzięki misterium Wcielenia przychodzi, aby tylko poprzez swoją obecność, nie wspominając słów i czynów, zbawczo uświęcić ten świat i każdego człowieka. Orygenes wśród owych zbawczych korzyści wymienia uzdrowienie, wyzwolenie oraz uświęcenie. Na podstawie swoich interpretacji buduje teologię bliskości Boga w Jezusie Chrystusie oraz tworzy kategorie zbawienia, wyrażone językiem biblijnym, zrozumiałym dla wszystkich wierzących.

Dziedzina: nauki teologiczne
Czy reformacja w Polsce była luterańska? O polemikach antyluterańskich w Polsce w pierwszej połowie XVI wieku Artykuł omawia polemiki antyluterańskie opublikowane w Królestwie Polskim w czasach panowania Zygmunta I, stawiając pytanie o kształt ruchu reformacyjnego, rozwijającego się wówczas mimo wielu zakazów króla. Autor dowodzi, że choć polemiki skierowane były explicite przeciw „luteranom”, powstawały często w wyniku starć z innymi teologami rodzącego się protestantyzmu. Utwory stworzone przez niższych pracowników Kościoła były mało oryginalne, a ich zakres oddziaływania musiał pozostać ograniczony.

Dziedzina: nauki humanistyczne
O bibliotekarzach-naukowcach w Bibliotece im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie Tekst w zarysie przybliża sylwetki wybranych bibliotekarek zatrudnionych i pracujących w Bibliotece im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie po II wojnie światowej. Autor skupia się przede wszystkim na czterech wybitnych postaciach: Irenie Harhalowej, Wandzie Szwarcównie, Marii Łuszczyńskiej oraz Irenie Strelnik. Podkreśla ich wielkie zaangażowanie zawodowe, sumienność i pracowitość, które zaowocowały wieloma cennymi artykułami z dziedziny bibliotekoznawstwa, publikowanymi m.in. na łamach „Bibliotekarza Lubelskiego” oraz ciekawymi opracowaniami naukowymi wydawanymi przez Bibliotekę im. H. Łopacińskiego.

Dziedzina: nauki społeczne
Koszty społeczno-ekonomiczne chorób układu krążenia w Polsce i krajach Europy Środkowej Każdego roku choroby układu krążenia powodują ponad 4 mln zgonów w społeczeństwach 53 krajów europejskiego regionu WHO, z czego 1,9 mln przypada na kraje zrzeszone w Unii Europejskiej. Organizacja Współpracy Gospo-darczej i Rozwoju (OECD) podaje, że w 2010 r. 13% zgonów w krajach Unii Europejskiej było następstwem choroby wieńcowej. Celem pracy jest analiza czynników społeczno-ekonomicznych ponoszonych w związku z chorobami układu krążenia oraz zasobów i nakładów przeznaczanych na finansowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce i wybranych krajach Europy Środkowej. MATERIAŁ I METODY: Analizie poddano dane statystyczne publikowane przez Europejski Urząd Statystyczny oraz Główny Urząd Statystyczny w Polsce. Dane literaturowe pochodzą z czasopism indeksowanych w bazie Medline. WYNIKI: W 2015 r. koszt ponoszony przez gospodarkę Unii Europejskiej z tytułu chorób układu krążenia szacowany był na ponad 210 mld €, z czego największą część – 52% – pochłaniały nakłady na opiekę zdrowotną, 25% obej-mowały koszty utraconej produktywności, a 21% wydatki na opiekę pozasystemową. Udział środków dedykowanych na terapię chorób układu krążenia w budżetach systemów opieki zdrowotnej krajów Unii Europejskiej jest silnie zróżnicowany. Podczas gdy w Polsce schorzenia sercowo-naczyniowe absorbują aż 16% środków trafiających do systemu, w Danii i Szwecji odsetek ten stanowi jedynie 3% środków, we Francji i Niemczech odpowiednio 7% i 8%, w krajach Europy Środkowej – np. w Czechach i na Słowacji – 12%, na Węgrzech zaś 19%. Konsekwencją przystąpienia Polski do Unii Europejskiej było zwiększenie nakładów budżetu państwa przeznaczanych na utrzymanie systemu opieki zdrowotnej. Według danych Europejskiego Urzędu Statystycznego Polska przeznaczyła na finansowanie systemu ochrony zdrowia w 2014 r. ponad 18,45 mld €, co stanowi 4,49% PKB.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Ingerencje władz państwowych w sprawowanie kultu publicznego na przykładzie działań zielonogórskiej administracji wyznaniowej wobec Kościoła gorzowskiego w latach 1945-1972 Po II wojnie światowej władze państwowe Polski Ludowej w planowy sposób odeszły od zasady neutralności światopoglądowej państwa. W jej miejsce pojawiła się teza głosząca konieczność daleko posuniętej interwencji w sprawy sumienia i wyznania obywateli. Skutkiem tego władze komunistyczne starały się ingerować zarówno w ludzkie sumienia, jak i utrudniać realizację prawa do publicznego wyznawania wiary. Szczególną
rolę w polityce wyznaniowej państwa odgrywał powołany w 1950 roku Urząd do Spraw Wyznań. Jego prawdziwym zadaniem było nadzorowanie i zwalczanie Kościoła katolickiego oraz innych wyznań. Nie prowadził on w zasadzie samodzielnej polityki, ale wykonywał zadania wyznaczone przez biuro polityczne KC PZPR. Z kolei w województwach politykę wyznaniową realizowały wydziały do spraw wyznań. Wydział w Zielonej Górze, spośród wielu akcji wymierzonych w funkcjonowanie Kościoła gorzowskiego, ingerował w sprawowanie kultu publicznego. Jego działania polegały na utrudnianiu przeprowadzania pielgrzymek, nabożeństw i uroczystości. Apogeum wrogich wobec Kościoła działań wydziału przypadło na czas peregrynacji obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i milenium chrztu Polski, kiedy to wszelkimi możliwymi, a przy tym niejednokrotnie bezprawnymi
metodami, pracownicy administracji wyznaniowej starali się uniemożliwiać udział wiernych w nabożeństwach. Stosowane represje wobec duchowieństwa i wiernych świeckich nie przyniosły jednak spodziewanych efektów. Nie udało się wyrugować z przestrzeni publicznej  uzewnętrznionych form religijności, co więcej, próby ingerencji w wykonywanie kultu publicznego nie tylko nie skutkowały ateizacją społeczeństwa, ale powodowały jeszcze liczniejszy udział wiernych w uroczystościach religijnych.

Dziedzina: nauki teologiczne
Ocena stanu czynnościowego chorych geriatrycznych zakwalifikowanych do programu aktywności fizycznej – doniesienie wstępne WSTĘP Nawet bardzo dokładne badania kliniczne nie pozwalają w pełni zobrazować stanu funkcjonalnego pacjenta w podeszłym wieku. W ocenie tego stanu znajdują zastosowanie proste lub złożone testy czynnościowe. Celem pracy jest ocena stanu czynnościowego osób zakwalifikowanych do programu aktywności fizycznej u chorych geriatrycznych, kierowanych do leczenia szpitalnego, na podstawie wybranych wskaźników badania funkcjonalnego, przeprowadzonego na etapie zerowym badania. MATERIAŁ I METODY Grupę badaną stanowiło 15 pacjentów (10 kobiet oraz 5 mężczyzn) w wieku od 61 do 81 lat (śr. 72 ± 5,6) spełniających kryteria włączenia (rokowanie przeżycia  3 lata, możliwość wykonania testów czynnościowych przewidzianych w programie). Większość badanych mieszkała razem z rodziną. Wszyscy uczestnicy badania określili swoje możliwości w zakresie lokomocji jako dobre. U 7 stwierdzono cukrzycę, u 5 niewydolność serca (w tym u 2 NYHA I oraz u 3 NYHA II), u 2 osteoporozę, u 1 astmę, u 1 przewlekłą obturacyjną chorobę płuc Tylko u 1 chorej zakwalifikowanej do programu rehabilitacji geriatrycznej rozpoznano zespół słabości. W analizie stanu czynnościowego grupy badanej zastosowano elementy testów Takata, Fullerton Fitness Test oraz test Tinetti. WYNIKI Aż 4 osoby (27%) uzyskały maksymalną wartość w ocenie całościowej testu Tinetti. Najwięcej punktów odnotowano odpowiednio w badaniu równowagi oraz badaniu chodu u 7 (47%) oraz 8 (53%) badanych. Próby wstań–siądź nie wykonała tylko jedna kobieta. Stanie na jednej nodze było czynnością, której nie potrafiły wykonać 2 osoby (13%). Siła mięśniowa oceniana na podstawie badania dynamometrycznego ściskania ręki była większa u mężczyzn. WNIOSKI Zastosowane testy oceny czynnościowej na etapie zerowym badania są przydatne w planowaniu rehabilitacji geriatrycznej.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Pełnoletniość pacjentów po operacji naprawczej atrezji przełyku – wskazówki dla specjalistów chirurgii ogólnej Wprowadzenie: Pomimo prawidłowego leczenia chirurgicznego w okresie noworodkowym, wrodzona atrezja przełyku (ang. oesophageal artesia; OA) może stanowić poważne źródło zaburzeń odczuwanych przez całe życie. Cel: Celem niniejszej pracy jest przedstawienie najistotniejszych informacji na temat OA, rodzajów jej leczenia i możliwych powikłań, mogących wymagać leczenia chirurgicznego po osiągnięciu przez pacjenta pełnoletniości. Chcielibyśmy zapoznać specjalistów chirurgii ogólnej z problematyką dotyczącą tego schorzenia w celu zapewnienia właściwej opieki medycznej pacjentom z OA w wywiadzie. Materiał i metody: Dokonano gruntownego przeglądu literatury zgromadzonej w bazie danych Medline i bibliotece Cochrane z wykorzystaniem fraz: (o)esophageal atresia, long gap,surgery i follow-up jako słów kluczowych. Wyniki: Wyniki długoterminowej obserwacji wskazują, że pacjenci z OA mogą wymagać pomocy ze strony chirurgów ogólnych, choć nie zawsze tej pomocy poszukują. Nawet po wykonaniu operacji naprawczej w okresie noworodkowym, OA predysponuje do licznych chorób współistniejących, takich jak: choroba refluksowa przełyku, zapalenie przełyku, zwężenie przełyku, metaplazja nabłonka przełyku czy przepuklina rozworu przełykowego. Pacjentów z OA należy systematycznie poddawać kontrolnym badaniom endoskopowym, mającym na celu wczesne wykrycie ewentualnych zaburzeń.Wnioski: Postęp w medycynie pozwolił na poprawę wskaźników przeżycia, w związku z czym pacjenci z OA częściej osiągają pełnoletniość. W obliczu różnorodnych problemów, będących następstwem atrezji, kluczowe znaczenie w prawidłowej opiece medycznej u tych osób wydaje się mieć długoterminowa obserwacja kontrolna.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Od powodzi do suszy – analiza zmian sytuacji hydrogeologicznej w Polsce w latach 2010–2015 Sytuacja hydrogeologiczna oraz hydrologiczna na terenie Polski jest warunkowana przede wszystkim cechami klimatycznymi i przyrodniczymi, ale nie bez znaczenia jest także sposób użytkowania terenu i zagospodarowania zlewni. Zjawiska zarówno suszy oraz niżówki hydrogeologicznej, jak i powodzi i podtopień występowały na terenie Polski w przeszłości i z pewnością będą się powtarzały w przyszłości. Podejmowanie działań łagodzących w sposób efektywny skutki tego typu zdarzeń ekstremalnych jest możliwe, ale wymaga wiarygodnych i sprawdzalnych prognoz sytuacji hydrologicznej oraz hydrogeologicznej. Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom, państwowa służba hydrogeologiczna prowadzi jako zadanie ciągłą, cykliczną ocenę sytuacji hydrogeologicznej na obszarze kraju oraz wykonuje prognozy jej zmian. W pracy przedstawiono analizę zmian sytuacji hydrogeologicznej w latach 2010–2015, w którym to okresie w Polsce nastąpiło przejście od wysokich stanów położenia zwierciadła wód podziemnych, obserwowanych podczas powodzi w 2010 i następnie w 2011 r., do ekstremalnie niskich, związanych z suszą, stwierdzonych w 2015 r. Aby przedstawić czasowo-przestrzenne zmiany sytuacji hydrogeologicznej, autorzy wykonali analizę wartości ekstremalnych stanów wód podziemnych w rozpatrywanym okresie. Do badań wykorzystano wyniki pomiarów głębokości zwierciadła wód podziemnych z sieci obserwacyjno-badawczej Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Moralny dylemat dotyczący terminacji ciąż jajowodowych za pomocą salpingostomii lub metotreksatu. Zestawienie ważniejszych racji i argumentów początkowego etapu współczesnej debaty teologicznej. Wśród uznanych katolickich teoretyków moralności trwa debata na temat dwóch metod roz-wiązywania ciąży pozamacicznych: jedną z nich jest operacja zwana “salpingostomią” a drugą zastosowanie środka farmaceutycznego o nazwie “metotreksat”. Debata ta została podjęta z dwóch powodów: po pierwsze, wynalezienie i popularyzacja tych metod wymaga ich moralnej oceny, i po drugie, na razie nie istnieje specyficzne nauczanie moralne Magisterium dotyczące explicite każdej z tych metod. Wielu katolickich teologów moralnych i etyków ocenia te dwie metody, zgodnie z tradycyjnymi pryncypiami moralnymi, jako bezpośrednie zabicie embrionu (niewinnej osoby ludzkiej) i dlatego postrzega je jako akty moralnie niedopuszczalne. Jednak istnieją inni, którzy także chcą pozostać wierni nauczaniu Magisterium, ale stosują inną interpretację i zastosowanie tych samych tradycyjnych pryncypiów i dlatego uważają te dwie metody za pośrednie zabicie embrionu, czyli akty moralnie dopuszczalne. Niniejszy artykuł stanowi pierwszą część prezentacji argumentów wysuniętych prze obydwie strony tej moralnej debaty. w jest wyrazem poszanowania godności każdego człowieka; jak też przeciwstawienia się łamaniu podstawowych praw; jakimi są: prawo do życia oraz prawo do działania zgodnie z wewnętrznym przekonaniem. Na koniec zwrócono uwagę na obowiązujący także farmaceutę wymóg dawania świadectwa o prawdzie moralnej w odniesieniu do ostatecznego celu życia człowieka; jakim jest zjednoczenie z Bogiem.; Dopiero takie kompleksowe spojrzenie daje rzeczywisty obraz konfliktu moralnego farmaceuty wynikającego z; zobowiązywania go do sprzedaży środków; których stosowanie jest sprzeczne z jego sumieniem.

Dziedzina: nauki teologiczne