PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Moralne aspekty małżeństwa sakramentalnego w świetle badań małżonków z Papui-Nowej Gwinei W 2018 r. przy pomocy kwestionariusza ankiety przebadano w PapuiNowej Gwinei 393 osoby w ośmiu parafiach w diecezji Goroka. W przeprowadzanych badaniach uwzględniono u respondentów oddziaływanie zmiennych niezależnych, takich jak: płeć, wiek, miejsce zamieszkania oraz fakt zawarcia małżeństwa sakramentalnego. Z przeprowadzonych badań wynika, że wysoki odsetek badanych rozumie wymogi moralne małżeństwa sakramentalnego. Częściej rozumieją je kobiety, respondenci w wieku powyżej 51. roku życia, zamieszkujący na wsi oraz ci, którzy zawarli małżeństwo sakramentalne. Wyzwaniem duszpasterskim w zakresie rozumienia aspektów moralnych małżeństwa kanonicznego są mężczyźni, osoby w wieku poniżej 31 lat oraz ci małżonkowie, którzy nie zawarli jeszcze małżeństwa kanonicznego, ale są w drodze do przyjęcia tego sakramentu w Kościele.

Dziedzina: historia
Polska pomoc rozwojowa w Republice Mołdawii jako przykład inwestycyjnych działań uzupełniających w państwie niestabilnym Polską pomoc rozwojową dla Republiki Mołdawii można określić mianem inwestycyjnych działań uzupełniających. Celem artykułu jest oszacowanie jej wielkości i scharakteryzowanie poszczególnych projektów. Poruszana problematyka dotyczy również sposobu wdrażania środków pomocowych, w tym charakterystyki modeli funkcjonowania projektodawców i systemowego podejścia do poszczególnych grantów. Zakres pola badawczego obejmuje lata 2008–2018, a więc cezurę czasową, dla której zebrano materiał źródłowy. W artykule wykorzystano dwie metody badawcze: analizy statystycznej i analizy formalno-prawnej. Postawiono następujące pytania badawcze: jaki jest szczegółowy zakres wdrażania polskiej pomocy rozwojowej w Mołdawii? Jakie modele funkcjonowania projektodawców w zakresie ODA wykształtowały się w Republice? Jakie typy projektów finansowano w ramach ODA w Mołdawii po 2004 r.? Republika Mołdawii pod względem inwestycyjnym jest terenem specyficznym. Realizowane tu projekty odbiegają od wyobrażenia europejskiego, skoncentrowanego wokół przemysłu 4.0 zmierzającego do wdrażania w gospodarce procesów automatyzacji, robotyzacji i zaawansowanych technologii. Większość grantów wdrażanych na trenie Republiki dotyczy tymczasem podstawowych potrzeb o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Ich realizacja jest źródłem postępu we wskazanych trzech obszarach, bowiem w wielu przypadkach skoncentrowana jest na zapewnianiu podstawowych potrzeb życiowych. Jeśli nawet kwoty udzielanej przez Polskę pomocy nie są wysokie, to za decydujący należy uznać sam fakt zrealizowania określonej inwestycji.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
System informatyczny do diagnozowania silnika z zapłonem samoczynnym Celem projektu było opracowanie systemu informatycznego do diagnozowania silników o zapłonie samoczynnym z wtryskiem
bezpośrednim. System informatyczny wytworzono przy użyciu najnowszych technologii firmy Microsoft w postaci środowiska
programistycznego Visual Studio 2008, języka programowania C# oraz technologii ASP.NET 3.5. W ramach pracy nad
projektem opracowano i wykonano dynamiczną stronę internetową. Umożliwia ona zapoznanie się z zasadami prawidłowej
eksploatacji silników Diesla oraz przeprowadzenie ich diagnostyki za pomocą wbudowanego systemu doradczego.

Dziedzina: nauki leśne
Diagnozowanie złożonych przypadków uszkodzeń przekładni zębatych w eksperymencie czynnym W pracy przedstawiono metodę diagnozowania sygnału drganiowego emitowanego przez przekładnię zębatą, w której podczas eksperymentu czynnego symulowano równoczesne uszkodzenie koła zębatego oraz łożysk tocznych. W badaniach wykorzystano technikę laserowego pomiaru prędkości drgań wału. Zmierzone sygnały analizowano wykorzystując filtrację grzebieniową widma oraz transformatę Wignera-Ville'a, poszukując symptomów uszkodzeń przekładni.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Jakość życia kobiet w zależności od stadium cellulitu Praca dotyczyły wpływu cellulitu na jakość życia kobiet. Badaniami objęto 70 kobiet w wieku od 19 do 22 lat. Średnia wieku w grupie wyniosła 20,1 ± 0,8. W przypadku każdej wolontariuszki biorącej udział w eksperymencie dokonano oceny obu ud pod kątem występowania lipodystrofii typu kobiecego, potocznie zwanej cellulitem. Ocenę stopnia zaawansowania choroby przeprowadzono zgodnie z czterostopniową skalą Nürnbergera-Müllera, Wolontariuszki, u których potwierdzono występowanie defektu (60 osób), poproszono o wypełnienie polskiej wersji Kwestionariusza Percepcji Choroby – wersja skrócona (ang. The Brief Illness Perception Questionnaire – B-IPQ). Uzyskane wyniki dowiodły, że sposób przeżywania oraz subiektywne postrzeganie schorzenia zmienia się w czasie i jest skorelowane ze stadium zaawansowania cellulitu W pierwszym stadium wpływ ten jest stosunkowo niewielki i w dziesięciopunktowej skali wynosi ok. 2,5 pkt, jednakże już w stadium drugim dyskomfort psychiczny towarzyszący schorzeniu można uznać za znaczny (4,7 pkt), a w stadium trzecim za dość poważny (6,9 pkt). Reasumując, im lipodystrofia bardziej zaawansowana, tym większy dyskomfort psychiczny odczuwa pacjentka, a tym samym niższa jest jakość jej życia.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Wpływ akceptacji choroby na jakość życia pacjentów z kolostomią Wstęp. Utrata kontroli nad wypróżnianiem i zmieniony wizerunek ciała po wyłonieniu odbytu na powłokach brzusznych sprawiają, iż kolostomia często jest uznawana za okaleczenie ciała i przez to trudno ją zaakceptować. Negatywne nastawienie do kolostomii implikuje trudności w zaspokajaniu potrzeb życiowych człowieka, co każe rozważać temat w aspekcie problemów nie tylko medycznych, ale i społecznych. Jakość życia osób z kolostomią jest zależna od wielu czynników, w tym od wskaźnika jej akceptacji. Pacjenci mogą doznawać rozmaitych, zmiennych w czasie odczuć w stosunku do wyłonionego odbytu brzusznego, a nasilenie negatywnych emocji będzie szczególnie przeważało w grupie osób, które nie wyrażają akceptacji względem nowej sytuacji. 
Cel pracy. Określenie wpływu akceptacji choroby na jakość życia pacjentów z kolostomią. 
Materiał i metody. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego. Próbą objęto 50 pacjentów z kolostomią w wieku od 40 do 85 lat. Uczestnicy badania wypełniali standaryzowane kwestionariusze ankiet: AIS – Skala Akceptacji Choroby oraz WHOQoL-BREF – Skrócona Wersja Ankiety Oceniającej Jakość Życia. Analizę danych przeprowadzono za pomocą programu pakietowego Statistica 12. W analizie danych posłużono się korelacją liniową Pearsona, a istotność statystyczną oznaczono na poziomie p < 0,05. 
Wyniki. Z przeprowadzonej analizy wynika, iż wzrost wskaźnika akceptacji choroby koreluje z wyższą jakością życia, najmocniej w domenie socjalnej i większym zadowoleniem ze stanu zdrowia. 
Wnioski. Akceptacja kolostomii pozwala na osiąganie lepszej jakości życia i większego zadowolenia ze stanu zdrowia.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Mikrostruktura i właściwości staliwa stopowego G200CrNiMo4-3-3 Przedmiotem pracy jest analiza mikrostruktury i właściwości mechanicznych staliwa G200CrNiMo4-3-3. Badane staliwo stopowe, zawierające około 2% C, jest bardzo dogodnym materiałem stosowanym na hutnicze walce robocze do pracy na gorąco, ze względu na bardzo dobrą odporność na ścieranie (w kotlinie walcowniczej), a także bardzo dobrą odporność na zmęczenie mechaniczne i cieplne.
Wykonane badania metalograficzne pozwoliły na scharakteryzowanie mikrostruktury staliwa po odlaniu oraz po obróbce cieplnej. Przedstawiono także wyniki badań właściwości mechanicznych staliwa G200CrNiMo4-3-3. Wykonano m.in. statyczną próbę rozciągania, w której określono właściwości wytrzymałościowe oraz plastyczne. W próbie udarności (metodą Charpy’ego na próbkach z karbem V) wyznaczono prace łamania KV. Dokonano również pomiarów twardości, stosując metodę Vickersa i Brinella.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Jakość widzenia a potrzeby wzrokowe osób z niepełnosprawnością Każdy człowiek zasługuje na dobre widzenie, niezależnie od czynników warunkujących jego życie. Jedną z grup społecznych, które mają utrudniony dostęp do specjalistów ochrony wzroku, są osoby z niepełnosprawnością. Jest to związane z barierami istniejącymi zarówno po stronie pacjenta, jak i specjalisty. Osoby z niepełnosprawnością często nie rozumieją przekazu drugiego człowieka i nie odbierają prawidłowo bodźców ze świata, co oznacza, że wymagają odpowiedniej ilości czasu i cierpliwości podczas badania. Celem mojej pracy magisterskiej była ocena jakości widzenia u osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz porównanie jej z subiektywną oceną widzenia tych osób. Dodatkowym zadaniem było sprawdzenie dostępności do odpowiedniej opieki w zakresie ochrony wzroku dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Badania przeprowadzono na 42 osobach ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w placówce Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ) w Słupi pod Kępnem. Zauważono, że zaburzenia widzenia są zależne od stopnia niepełnosprawności, a przeprowadzone badania jakości widzenia pokazały silną zależność wyniku badania od nastawienia badanego oraz umiejętności badającego. Często te osoby, pomimo niepełnosprawności, potrafią zauważyć problemy wynikające z tych zaburzeń.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Struktura stanowisk dla bydła przy produkcji w cyklu zamkniętym Zarówno bogate doświadczenia terenowe, jak i badania naukowe zgodnie stwierdzają, że optymalną formą organizacji produkcji bydła mlecznego jest cykl zamknięty, zapewniający analogię warunków i systemów chowu. Opierając się na badaniach własnych opracowano metodę określania potrzebnej liczby stanowisk w oborze lub fermie dla poszczególnych kategorii bydła. Zaprezentowana metoda została oparta na rocznym obrocie stada, uwzględniającym sezonowość wycieleń krów, zdeterminowaną czynnikami fenologicznymi. Zestawienie w tabeli 3 przejrzyście przedstawia liczbę stanowisk dla poszczególnych kategorii bydła przy odpowiedniej wielkości stada podstawowego krów i może być pomocne dla projektantów, producentów - hodowców i doradców.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Praca w świetle współczesnych świadectw literackich  Autor zajmuje się doświadczeniem pracy w czasach transformacji ustrojowej po roku 1989 w świetle współczesnych świadectw literackich zawartych w prozie Andrzeja Stasiuka, Dawida Bieńkowskiego, Piotra Siemiona, Daniela Odii i innych. Utwory literackie traktuje jako zapis problemów jednostkowych i społecznych, ujętych w aspekcie obiektywizacji doświadczenia, będącego udziałem wielu jednostek. Propozycje metodologiczne, wypracowywane w ramach poetyki doświadczenia stara się zaadaptować do próby prześledzenia kilku wskazanych ujęć problematyzacji doświadczenia pracy w literaturze najnowszej. Do tych ujęć należą: ukazywanie braku pracy jako kluczowego kontekstu zmiany społecznej, następnie: praca dorywcza, fizyczna, ujmowana często jako praca wstydliwa, nieprzynosząca satysfakcji, praca bazarowa, ukazywana jako wyzwolenie tłumionej energii, praca drobnego biznesmena – wraz z bankructwem jako nieodłącznym elementem tego doświadczenia – oraz praca związana z nowymi formami kapitalistycznego korporacjonizmu.Doświadczenie pracy czasów transformacji w świetle ujęć literackich przedstawiane jest częściej w kategoriach klęski, wykluczenia, wyzysku niż mirażu karier, choć i takie ujęcia pojawiają się – jednak często w konwencjach ironicznoparodystycznych. Zdaniem pisarzy w polskiej rzeczywistości po przełomie ujawnia się głęboka dezintegracja społeczna, zaś jednostki, zdane na siebie, nie zawsze wychodzą zwycięsko w konfrontacji z nową, kapitalistyczną rzeczywistością.

Dziedzina: językoznawstwo
Nowe spojrzenie na problem oceny i tolerancji zwiazkow rakotworczych w zywnosci w swietle pismiennictwa W oparciu o aktualne piśmiennictwo dokonano przeglądu na temat prób nowego podejścia do oceny związków rakotwórczych w żywności i określenia warunków koniecznej tolerancji niektórych z nich, zwłaszcza tych których praktycznie trudno uniknąć lub zastąpić bardziej bezpiecznymi i równie skutecznymi w praktycznym użyciu, bądź to w charakterze substancji dodatkowych, bądź to nieuniknionych pozostałości pestycydów, czy też zanieczyszczeń środowiskowych w żywności.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Kościoły filialne – ekologiczne aspekty eksploatacji W pracy przedstawiono współczesne kościoły filialne usytuowane na terenie archidiecezji częstochowskiej. Dokonano analizy ekologicznych aspektów funkcjonowania tych obiektów i potwierdzono zasadność ich wznoszenia na terenach rozległych terytorialnie parafii.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Alergeny i alergie pokarmowe Częstotliwość występowania alergii pokarmowych w ostatnich kilku latach wzrasta. Zjawisko to zbiega się ze zmianami zachodzącymi w zwyczajach żywieniowych i środowisku. Immunopatologia alergii pokarmowych jest bardzo złożona. Jednakże większość alergii pokarmowych to immunologiczne reakcje na żywność przebiegające z udziałem przeciwciał IgE. W publikacji omówiono obecny stan wiedzy na temat alergii pokarmowych, zwłaszcza: podstawowe definicje i mechanizm alergii pokarmowych, alergeny/antygeny pokarmowe, alergie krzyżowe i popularne metody używane w produkcji żywności hypoalergicznej.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Model matematyczny procesu powstawania strat ziarna w kombajnie zbozowym Zaprezentowano metodę analizy i oceny strat ziarna w kombajnie zbożowym. Omówiono wpływ elektronizacji kombajnu zbożowego, w tym wyposażenia go w komputer pokładowy, na jakość pracy kombajnu zbożowego. Uzasadniono, ze komputer pokładowy stanowi niezbędny element budowy maszyn rolniczych XXI wieku.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
‘NON OMNIS MORIAR’. WYSTAWY PLASTYNATÓW LUDZKICH ZWŁOK – KLINCZ ANATOMII, EDUKACJI ZE SZTUKĄ ORAZ ESTETYKĄ W ŚWIETLE ZNAMION WYSTĘPKU STYPIZOWANEGO W ART. 262 § 1 K.K. Plastynacja to proces preparacji ludzkich zwłok (składa się z kilku etapów), polegający na pozbyciu się z tkanek organizmu wody, tłuszczów i wprowadzeniu odpowiednich polimerów powodujących zahamowanie rozkładu ludzkiego ciała post mortem. Niniejsza praca stanowi kolejny głos w dyspucie naukowej poświęconej przedmiotowemu zagadnieniu. Podejmowany do opracowania temat wydaje się być nadal aktualny, ponieważ przy okazji organizacji kolejnych wydarzeń np. z cyklu Body Worlds w przestrzeni publicznej można spotkać się z opiniami jakobytego typu działalność (preparowanie, publiczne prezentowanie) doprowadzała do znieważenia zwłok ludzkich.Dzięki przybliżeniu procesu plastynacji, specyfiki tego typu wystaw,przeprowadzeniu szczegółowej analizy znamion przestępstwa stypizowanego w art. 262 § 1 k.k., autor stanął na stanowisku, że: przeprowadzenie plastynacji na ludzkich zwłokach nie może być uznane za przestępstwo znieważenia zwłok w myśl wyżej wskazanego przepisu, w przypadku gdy nie zostało udowodnione, że w ten sposób chciano wyrazić pogardę w stosunku do ludzkich ciał post mortem, publiczne wystawy plastynatów ludzkich zwłok nie mogą być uznane (z góry) za ich znieważenie, chyba że takiej prezentacji towarzyszyła chęć zademonstrowania pogardy. 
Ergo wykonywanie, prezentowanie plastynatów ludzkich zwłok w celach naukowych, edukacyjnych nie wyczerpuje znamion właściwych dla strony podmiotowej oraz przedmiotowej występku z art. 262 § 1 k.k., w sytuacji gdy powyżej przytoczone działania były wolne od pogardy skierowanej w stronę zwłok ludzkich.

Dziedzina: nauki prawne
Pieniądz na pograniczu trzech kultur. Monety z kościoła w Hippos, w Dekapolis (Izrael) Podczas prac archeologicznych w Hippos (aramejska Susita) Dekapolis, prowadzonych w latach 2000-2010 zarejestrowano łącznie 885 monet. Na terenie kompleksu „kościoła północno-zachodniego”, polska ekipa odkryła 43 monety datowane od III w. p.n.e. po wiek VIII n.e., tzn. do momentu zniszczenia budowli w 749 r., w efekcie trzęsienia ziemi. Są to monety greckie, rzymskie i bizantyńskie oraz pieniądze arabskie. Do wyjątkowych znalezisk należy solid Herakliusza (610-641) oraz skarb anonimowych felsów umajjadzkich z połowy VIII wieku. Materiał numizmatyczny stanowi podstawę dyskusji na temat sytuacji kulturowej w mieście.

Dziedzina: archeologia
Badania wpływu procesów termiczno-chemicznych na zawartość i strukturę kwasów humusowych - podstawowego składnika preparatów borowinowych Badaniom poddano ekstrakty wodne oraz z dodatkiem NaOH, Na2CO3 i NaCl uzyskane w różnych temperaturach
z borowiny typu niskiego. Ekstrakty te są podstawowym składnikiem preparatów borowinowych stosowanych w kosmetyce
i lecznictwie (past, maści, żeli, emulsji, kremów, toników). Wykreślono w sposób ciągły widma absorpcyjne w zakresie UV-
-VIS oraz IR związków humusowych zawartych w tych ekstraktach. W różniczkowych widmach absorpcyjnych IV stopnia
w zakresie ultrafioletu i widzialnym promieniowania, porównano charakterystyczne długości fal, przy których występują
dobrze rozdzielone piki absorpcyjne badanych i wzorcowych kwasów humusowych. Określono stosunki ilościowe pomiędzy
tymi kwasami zawartymi w ekstraktach. Wykorzystując spektrogramy IR kwasów humusowych wyznaczono pasma absorpcji
odpowiadające charakterystycznym określonym grupom funkcyjnym i wiązaniom chemicznym. Na podstawie analizy widm
absorpcyjnych UV-VIS i IR dokonano oceny wpływu temperatury oraz dodatku związków nieorganicznych na strukturę (typy
wiązań, grupy funkcyjne, efekty podstawnikowe w cząsteczce) i zawartość związków humusowych w wyciągach.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Awifauna lęgowa specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Góra Dębowa koło Mławy W roku 2014 przeprowadzono liczenia wybranych gatunków ptaków lęgowych na powierzchni
leśnej 386,6 ha w Nadleśnictwie Dwukoły w woj. warmińsko-mazurskim, w granicach specjalnego obszaru
ochrony siedlisk Natura 2000 Góra Dębowa koło Mławy PLH280057 (20O25’99”E, 53O15’53”N).
Badany teren obejmował lasy gospodarcze i teren rezerwatu leśnego „Dębowa Góra” z dominującym
siedliskiem grądu subkontynentalnego Tilio-Carpinetum. Stwierdzono 69 gatunków lęgowych ptaków,
z czego oceną populacji objęto 57, spośród których największą liczebność osiągnęły: mysikrólik
Regulus regulus (53-56 par), kowalik Sitta europaea (50-51 par) i dzięcioł duży Dendrocopos major (47 par).
Stwierdzono 9 gatunków lęgowych wymienionych w załączniku I Dyrektywy Rady 2009/147/WE.
Charakterystyczne dla powierzchni gatunki to: siniak Columba oenas (29-31 par), dzięcioł średni
Dendrocopos medius (16-18 par), muchołówka mała Ficedula parva (6-7 par) i zniczek Regulus
ignicapilla (16-18 par). Stwierdzono gniazdowanie gatunków rzadkich: bociana czarnego Ciconia nigra
(1 para) i orlika krzykliwego Clanga pomarina (1 para).

Dziedzina: nauki biologiczne
Wybrane aspekty zarządzania projektami informatycznymi ze szczególnym uwzględnieniem kontroli realizacji projektu metodą wartości wypracowanej Artykuł bazuje na standardzie PMI® (Project Management Institute), w którym opisana jest metoda wartości wypracowanej, jako jedna z technik używanych do kontroli postępu realizacji projektu. Artykuł rozpoczyna krótkie wprowadzenie, po czym następuje przedstawienie metody wartości wypracowanej na tle procesów zarządzania projektami w metodyce PMI®. Dalej przedstawione zostały podstawowe elementy metody wartości wypracowanej używane do szacowania postępu realizacji projektu, podstawowe formuły niezbędne do analizy harmonogramu i kosztów projektu oraz prognozowania jego zakończenia. Artykuł kończy opis zasad praktycznego korzystania z metody wartości wypracowanej, jak również propozycja standardu raportowania. Przedstawiono tutaj również problemy związane z korzystaniem z metody wartości wypracowanej. Artykuł zawiera przykład użycia metody wartości wypracowanej do kontroli postępu realizacji przykładowego projektu.

Dziedzina: informatyka
Nieliniowe modele zniszczenia belek drewnianych przy zginaniu W artykule przywołano dwa znane nieliniowe modele zniszczenia belek drewnianych przy zginaniu. Jeden z nich to model Suensona, w którym naprężenia ściskające w przekroju aproksymuje się za pomocą paraboli, a naprężenia rozciągające mają rozkład liniowy. Drugi to model Thunella, w którym rozkład naprężeń w całym przekroju belki aproksymuje się za pomocą linii łamanej złożonej z odcinków prostych. Na tle tych modeli przedstawiono model, w którym naprężenia w strefie ściskanej aproksymuje się za pomocą wielomianu 4 stopnia. W ramach tych modeli sformułowano związki między wytrzymałościami doraźnymi drewna bez wad na ściskanie, rozciąganie i zginanie
oraz oszacowano moment zginający w belce w chwili zniszczenia. Na przykładach wykazano, że model Thunella oraz zaproponowany model nieliniowy 4 stopnia dobrze pasują do danych doświadczalnych i mogą być stosowane w obliczeniach praktycznych.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
„Z dozwoleniem” drukowane W artykule wskazano na pojawienie się w niektórych drukach szesnastowiecznych (i późniejsze długie i powszechniejsze stosowanie) stereotypowej formuły potwierdzającej, że ukazały się one z pozwoleniem odpowiednich władz, określanych, jako „starsi” bądź „przełożeni”. Wiązało się to z cenzurą prewencyjną, a zwłaszcza oddziaływaniem postanowień Soboru Trydenckiego dotyczących książek. 8 IV 1546 r. na sesji czwartej pierwszej fazy Soboru Trydenckiego nawiązując do postanowień wcześniejszego Soboru Laterańskiego (4 V 1515) określono zasady obowiązujące drukarzy. Nakazano umieszczanie autora i nazwy drukarni na karcie tytułowej. Pod karą anatemy i grzywny zabroniono druku i sprzedaży książek bez badania i zatwierdzenia przez biskupa, a w przypadku dzieł autorstwa zakonników, dodatkowo przez ich przełożonych. W drukach świadczących o zbadaniu dzieła i wskazujących, że nie zawierają one nic przeciwnego wierze, czasem także dobrym obyczajem pojawiły się też w Polsce skrócone formuły Cum licentia Superiorum, Facultate Superiorum, Superiorum Permissu czy „Z dozwoleniem” bądź „Pozwoleniem starszych”. Proces nawet formalnego przyjęcia ustaw soboru zakończonego w grudniu 1563 r. przebiegał powoli. Księgę ich ustaw przyjął król z rąk nuncjusza 7 VIII 1564 r. W latach 1564-1568 wdrożono postanowienia trydenckie w trzech diecezjach. Formuła Cum Facultate Superiorum pojawiła się w 1576 r. na książce (pierwszej!) autorstwa Piotra Skargi, a zarazem pierwszej z nowo uruchomionej drukarni w Wilnie. Wcześniej podobne słowa znalazły się na zagranicznych edycjach Polaków (np. w 1574 r. Stanisława Reszki). Liczne zastosowanie tej formuły stopniowo wzrastało, zwłaszcza na drukach jezuitów, choć brak jej na wielu ich książkach, w tym na większości dzieł Skargi. Są one natomiast na wielokrotnie wznawianych Żywotach i Kazaniach Piotra Skargi.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Temperament i kompetencje społeczne a osobowy wzrost u nastolatków, którzy doświadczyli krytycznych wydarzeń życiowych Celem podjętych badań było ustalenie związku między wymiarami temperamentu i kompetencjami społecznymi a poziomem osobowego wzrostu u nastolatków, którzy doświadczyli krytycznych wydarzeń życiowych. Spośród objętych badaniami 110 adolescentów w wieku 16 lat, 86 (78,2%) przyznało się, że doświadczyło krytycznego wydarzenia życiowego. Grupa ta obejmowała 42 chłopców i 44 dziewczęta. W badaniach zastosowano Kwestionariusz Osobowego Wzrostu - służący do oceny pozytywnych zmian po doświadczonym krytycznym zdarzeniu życiowym, Kwestionariusz Temperamentu oraz Kwestionariusz Kompetencji Społecznych. Uzyskane wyniki badań wskazały na istotne choć słabe - dodatnie korelacje aktywności i żwawości oraz ujemne reaktywności emocjonalnej z nasileniem osobowego wzrostu. Żaden z czynników wchodzących w skład kompetencji społecznych nie okazał się istotnie powiązany z występowaniem pozytywnych zmian wynikających z doświadczonego krytycznego wydarzenia. Predykcyjną rolę dla osobowego wzrostu pełnił tylko jeden z analizowanych wymiarów temperamentu, tj. aktywność. Przeprowadzona analiza mediacji nie potwierdziła pośredniczącej roli kompetencji społecznych w relacji między temperamentem a osobowym wzrostem. Uzyskane wyniki sugerują, że uwarunkowany genetycznie temperament pełni ważniejszą rolę w procesie pojawiania się pozytywnych zmian potraumatycznych niż kształtowane w ciągu życia kompetencje społeczne.

Dziedzina: psychologia