PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wykorzystanie Google Trends do predykcji stopy zwrotu indeksu WIG20 W artykule podjęto próbę wykorzystania danych, będących wynikiem aktywności użytkowników Internetu, do predykcji stopy zwrotu indeksu WIG20. Jako źródło tego typu danych przyjęta została baza Google Trends, która umożliwia przeglądanie i pobieranie zagregowanych wskaźników zapytań w wyszukiwarce Google. W pierwszej części artykułu autorka zwraca uwagę na to, że w konsekwencji rewolucji technologicznej zmianie uległ sposób pozyskiwania i kreowania informacji. Z punktu widzenia nauki o finansach jest to o tyle istotne, że informacja stanowi centralną oś hipotezy efektywności rynku. „Zalew informacyjny”, którego jesteśmy uczestnikami, skłania do ponownego podjęcia refleksji nad możliwościami dyskontowania informacji przez rynek i jego graczy. W tym kontekście autorka kieruje się ku paradygmatowi finansów behawioralnych. Badacze z tego nurtu zwracają bowiem szczególną uwagę na ograniczone zdolności poznawcze człowieka. Ich zdaniem nie jest możliwe, aby inwestorzy byli w stanie zabsorbować całą dostępną na temat zdarzeń rynkowych wiedzę. Taki tok rozumowania skłania do zadania pytań o to, w jaki sposób inwestorzy dokonują selekcji informacji, co w danym momencie może znajdować się centrum ich zainteresowania oraz jakie może mieć to konsekwencje dla wyników rynkowych. W części empirycznej eksploracji podlegały dwie kwestie. Po pierwsze, sprawdzone zostało występowanie korelacji między zapytaniami użytkowników wyszukiwarki Google a zamknięciem indeksu WIG20. Spośród niemal 30 haseł, tematycznie związanych z giełdą i finansami, wyselekcjonowano siedem, które charakteryzowały się najwyższymi współczynnikami korelacji. Po drugie, zbadana została możliwość wykorzystania tego typu danych w celach predykcyjnych. W tym kontekście zastosowane zostały dwa algorytmy klasyfikacyjne uczenia maszynowego: regresja logarytmiczna oraz naiwny klasyfikator Bayesa. Badania przeprowadzano w trzech próbach. Pierwsza liczyła 113 tygodni. Jej celem było sprawdzenie zdolności predykcyjnych wskaźników wyszukiwań przy założeniu, że ich wartości przeliczane były w tym samym tygodniu co stopa zwrotu indeksu. Druga próba liczyła 112 tygodni i uwzględniała różnicę wyszukiwań w ramach tygodniowego opóźnienia. Trzecia próba składała się ze 111 tygodni i uwzględniała różnicę wyszukiwań z dwutygodniowym opóźnieniem. Szczególnie wysokimi wartościami predykcyjnymi charakteryzował się klasyfikator Bayesa w trzeciej próbie. Wyniki badań stanowić mogą przesłankę do stwierdzenia, że dane pochodzące z Google Trends niosą ze sobą walor predykcyjny w kontekście rodzimego rynku kapitałowego. Dokonany przez autorkę przegląd literatury może wskazywać na to, że poruszana w artykule problematyka charakteryzuje się aktualnością, zarówno w rozumieniu wspomnianych zmian technologicznych, jak i światowego dorobku badawczego. Jednocześnie, zgodnie z wiedzą autorki, na gruncie polskiej nauki nie podejmowano jak dotąd prób stosowania uczenia maszynowego do predykcji finansowych przy wykorzystaniu danych pochodzących z wyszukiwarek internetowych

Dziedzina: nauki społeczne
Ocena przydatności wapieni z rowu Kleszczowa (złoże węgla brunatnego Bełchatów – pole Szczerców) jako potencjalnych sorbentów SO2 stosowanych w energetyce – problemy dokumentowania geologicznego Występujące w zboczach rowu Kleszczowa wapienie wieku jurajskiego są jedną z najważniejszych kopalin towarzyszących w złożu węgla brunatnego Bełchatów. W ostatnich latach zaistniała potrzeba rozpoznania ich przydatności jako sorbentów SO2. Podczas ich dokumentowania napotkano wiele trudności. Wapienie charakteryzują się znaczną zmiennością litologiczną, są to skały zarówno odznaczające się wysoką twardością i zwięzłością, jak i słabo zwięzłe czy nawet pylaste. W ich partiach stropowych występują procesy krasowe, a niżej położone są z kolei objęte wtórnymi procesami mineralizacyjnymi, spośród których najsilniej jest zaawansowany proces silifikacji. Widoczne są również efekty innych procesów przeobrażeniowych, takich jak: kompakcja, cementacja, procesy rozpuszczania i rekrystalizacji kalcytu, które przyczyniły się do znacznego urozmaicenia składu mineralnego i chemicznego wapieni, zróżnicowania parametrów fizykochemicznych i fizykomechanicznych określających ich przydatność do gospodarczego wykorzystania jako sorbentów SO2. Inne problemy związane z dokumentowaniem wapieni w złożu Bełchatów są związane z ich mniejszym znaczeniem w porównaniu z kopaliną główną, co powoduje, że ich rozpoznanie jest skromne, cechuje się większym interwałem poziomym otworów wiertniczych, zdecydowanie większymi i silnie zróżnicowanymi długościami próbek pobranych z rdzeni wiertniczych. Na obecnym etapie rozpoznania kopaliny towarzyszącej możliwe jest jedynie wstępne oszacowanie zasobów wapieni jako potencjalnych sorbentów SO2. Doprecyzowanie oszacowań będzie możliwe po skonstruowaniu modelu 3D parametrów kryterialnych oraz opracowaniu scenariusza eksploatacji.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Środki konserwujące w preparatach kosmetycznych i bezpieczeństwo ich stosowania Preparaty kosmetyczne zawierające wodę i związki organiczne są szczególnie narażone na zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Zastosowanie konserwantów w produktach kosmetycznych pozwala na znacznie dłuższe ich przechowywanie. W przemysłowej produkcji kosmetyków, zastosowanie substancji mających właściwości konserwujące jest konieczne, niestety związki te niejednokrotnie powodują podrażnienia i alergie. W artykule omówiono zarówno syntetyczne, jak i naturalne konserwanty kosmetyków. Przedstawiono ich strukturę, aktywność przeciwdrobnoustrojową, wymagania przed nimi stawiane oraz najczęstsze niepożądane skutki uboczne związane z ich zastosowaniem.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Idea participatio actuosa Soboru Watykańskiego II w dobie pandemii Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi, jak soborowa idea participatio actuosa mogła być realizowana w warunkach pandemii Covid-19.  Uczestnictwo w liturgii zakłada jedność czasu i miejsca. Możliwości oferowane przez współczesne media spełniają zasadniczo warunek uczestnictwa co do jedności czasu. Znacznie większy problem dotyczy jedności miejsca, co pociąga za sobą ograniczenia uczestnictwa w liturgii rozumianej jako świat osób i relacji. Niewątpliwie, nawet tak ograniczony sposób uczestniczenia nie musi automatycznie narzucać ograniczeń co do skuteczności w porządku łaski. Kwestie te były już podnoszone podczas obrad Soboru Trydenckiego. Oznacza to, że nawet ograniczenia narzucone przez pandemię nie wykluczają całkowicie z włączania się człowieka w opus Dei. Obok analizy dokumentów poświęconych liturgii, artykuł uwzględnia badania socjologiczne religijności Polaków w dobie pandemii.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Polityki pracy i zabawy w popkulturowym przemyśle sieciowych gier komputerowych Artykuł dotyczy funkcjonowania w kapitalistycznym obiegu rynkowym sieciowych gier komputerowych segmentu AAA, rozumianych jako produkty podlegające wymianie towarowej. Autor analizuje metody kapitalizacji produktywności graczy, takie jak wykorzystywanie nieodpłatnej pracy fanów, stawiając tezę o dostosowywaniu mechanik gier do paradygmatu pracozabawy. Wymienione i opisane zostają mechanizmy modelowania odbioru i dystrybucji gier na przykładzie działania aplikacji Steam oraz metod eksploatacji walutowego domu aukcyjnego w grze Diablo III. Automatyzacja procesu rozgrywki zostaje uznana za najbardziej efektywny model interakcji, wypierający tradycyjnie rozumianą eksplorację i budowanie relacji z innymi graczami.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc – często nierozpoznawana reakcja po przetoczeniu składników krwi Poprzetoczeniowe ostre uszkodzenie płuc jest jedną z najważniejszych przyczyn śmierci związanych z przetaczaniem składników krwi. Charakteryzuje się ostrym niedotlenieniem podczas przetaczania lub 6 godzin po nim i wymaga różnicowania z kardiogenną niewydolnością oddechową oraz poprzetoczeniowym przeciążeniem krążenia. W artykule przedstawiono: 1) Etiologię i patomechanizm poprzetoczeniowego ostrego uszkodzenia płuc, z podkreśleniem, że jest ona wciąż nie do końca poznana. Ostatnio zaakceptowano wielozdarzeniową patogenezę, która obejmuje czynniki pochodzące zarówno od chorego, jak i ze składników krwi. Poprzetoczeniowe ostre uszkodzenie płuc może być immunologiczne, z obecnością przeciwciał anty-HLA/HNA w przetoczonej krwi, lub nieimmunologiczne, bez wykrywanych przeciwciał. 2) Rozpoznanie poprzetoczeniowego ostrego uszkodzenia płuc – oparte jest na stwierdzanych objawach klinicznych i wykazaniu związku z przetoczeniem składników krwi oraz oznaczeniu obecności przeciwciał. 3) Leczenie i zapobieganie występowaniu poprzetoczeniowego ostrego uszkodzenia płuc – w profilaktyce poprzetoczeniowego ostrego uszkodzenia płuc największe znaczenie ma ograniczenie przetaczania składników krwi, szczególnie osocza i koncentratów krwinek płytkowych. Do sformułowania ostatecznych wniosków dotyczących ograniczenia przetoczeń konieczne są jednak badania przeprowadzone na dużej populacji chorych z różnymi chorobami.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wplyw rasy i wieku swin na wlasciwosci modelowych farszow miesnych i kielbas Celem badań było porównanie termostabilności modelowych farszów oraz podstawowego składu chemicznego, tekstury i jakości sensorycznej modelowych kiełbas wytworzonych z mięsa świń ras pbz, wbp, duroc, pietrain i puławska, ubijanych w wieku 120, 150, 180 i 210 dni. Do badań wykorzystywano mięśnie: najdłuższy grzbietu (m. longissimus dorsi - LD) i półbłoniasty (m. semimembranosus - SM). Na podstawie różnicy masy farszów przed i po ogrzewaniu wyliczano wydajność i wyciek cieplny. Podstawowy skład chemiczny kiełbas oznaczano według Polskich Norm. Analizę profilu tekstury (TPA) i pomiary siły cięcia wykonywano przy użyciu teksturometru TA-XT2. Analizę sensoryczną przeprowadzał  5-osobowy przeszkolony zespół o sprawdzonej wrażliwości sensorycznej.  Największą stabilnością cieplną charakteryzowały się farsze z mięsa świń pbz i wbp, a najmniejszą z mięsa duroc. Zawartość białka w kiełbasach, niezależnie od rasy i wieku świń, była zbliżona i wynosiła około 13 %. Najmniej wody i najwięcej tłuszczu stwierdzono w wyrobach z mięsa świń pbz i duroc, a najwięcej wody i najmniej tłuszczu z mięsa pietrain. Wraz z wiekiem zwierząt, z których pochodziło mięso, zawartość wody w kiełbasach zmniejszała się, a tłuszczu zwiększała. Twardość TPA kiełbas z mięsa świń ras puławskiej i pietrain była większa niż modelowych produktów z mięsem innych ras. Wartości sprężystości, kohezji, żujności i odbojności kiełbas z mięsa świń duroc były większe w porównaniu z kiełbasami z mięsa innych ras. Najmniejszą sprężystością i kohezją charakteryzowały się kiełbasy z mięsa pietrain i puławskiej. Twardość TPA kiełbas z mięsa zwierząt w grupach wiekowych do 180 dni nie zmieniała się, a zwiększała się w produktach z mięsa świń 210-dniowych, natomiast wartości pozostałych parametrów tekstury były istotnie większe w kiełbasach z mięsa świń 150-dniowych. Wartości siły cięcia były największe w przypadku modelowych kiełbas z mięsa rasy puławskiej i w grupie wiekowej 150 dni, a najmniejsze z mięsa pietrain oraz świń 120-dniowych. Jakość sensoryczna modelowych przetworów  była na poziomie dobrym. Najniżej oceniono kiełbasy z mięsa rasy duroc oraz ze zwierząt ubitych w 120. dniu. Optymalną przydatnością do produkcji kiełbas drobno rozdrobnionych parzonych charakteryzowało się mięso świń ras pbz, wbp, puławskiej i pietrain ubitych w 150. dniu chowu. Mniej przydatne do tego rodzaju przetworów było mięso świń duroc.

Dziedzina: nauki rolnicze
Odpowiednia kwalifikacja pacjenta – cechy kliniczne zwiększające prawdopodobieństwo sukcesu terapii okryplazminą w aspekcie nowej klasyfikacji przestrzeni witreoretinalnej Wprowadzenie witreolizy enzymatycznej jako metody leczenia patologii szklistkowo- plamkowych znacznie poszerzyło możliwości terapeutyczne. Nowa klasyfikacja przestrzeni witreoretinalnej (VMI) w oparciu o badanie OCT (tomografii optycznej) umożliwia precyzyjne zakwalifikowanie chorego do leczenia okryplazminą. Wskazania do tego typu leczenia obejmują: symptomatyczne przyleganie szklistkowo-plamkowe (VMA), często związane z trakcją szklistkowo-plamkową (VMT) i otworem w plamce (MH). Na podstawie dotychczasowych danych można stwierdzić, że najlepszych wyników w leczeniu VMT za pomocą okryplazminy możemy się spodziewać w przypadkach, gdy VMA nie przekracza 1500 μm, a otwór w plamce (MH) jest mniejszy niż 250 μm.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Choroby powiek - entropium i ektropium Entropium i Ektropium zaliczają się do powszechnie spotykanych przypadków
okulistycznych u psów i kotów. Są przyczyną wielu poważnych powikłań, a nie leczone
doprowadzić mogą do utraty wzroku. Prawidłowe rozpoznanie jest warunkiem zastosowania
odpowiedniej procedury chirurgicznej, prowadzącej do pełnego wyleczenia.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zastosowanie SSN w modelowaniu równowagi sorpcyjnej jonów metali ciężkich na klinoptylolicie Zainteresowanie sztucznymi sieciami neuronowymi potwierdza wzrost publikacji z dziedziny inżynierii chemicznej, procesowej i ochrony środowiska. Po doborze odpowiedniej architektury sieci i metody uczenia można przystąpić do trenowania sieci na podstawie przeprowadzonych eksperymentów. W takim podejściu nie jest wymagana znajomość matematycznego opis procesu/obiektu. W pracy przedstawiono możliwość przewidywania izoterm sorpcji za pomocą perceptronu wielowarstwowego (MLP) w układach jedno-, dwui wieloskładnikowych. Obliczenia neuronowe oparto na badaniach eksperymentalnych przeprowadzonych dla układu klinoptylolit - mieszanina jonów metali ciężkich: Cu(II), Zn(II), i Ni(II). Jakość obliczeń sprawdzono za pomocą kwadratu współczynnika determinacji i średniego błędu kwadratowego, uzyskując wysoce zadowalające wyniki. Stwierdzono przydatność klinoptylolitu do usuwania jonów metali ciężkich z roztworu. Określono selektywność tego zeolitu zgodnie z szeregiem: Cu(II) > Zn(II) > Ni(II).

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Pomiar reakcji stresowej w warunkach laboratoryjnych – przegląd badań wykorzystujących protokoły wzbudzania stresu Stres jest jedną z głównych przyczyn problemów ze zdrowiem psychofizycznym i prowadzi do spadku efektywności pracy. Odpowiednie metody diagnozowania poziomu stresu pozwalają na rzetelną weryfikację efektywności interwencji mających na celu jego redukcję, a także ocenę różnic indywidualnych w reaktywności na stres. Celem pracy było przeprowadzenie przeglądu dostępnych badań, w których wykorzystano najczęściej stosowane protokoły wzbudzania stresu w warunkach laboratoryjnych i dokonano pomiarów stresu za pomocą parametrów fizjologicznych. Do przeglądu włączono badania wykorzystujące protokoły: MIST, MA, TSST, test Stroopa i PASAT, oraz uwzględniające pomiar aktywności mózgu i serca, stężenia kortyzolu oraz napięcia mięśniowego. Do analiz włączono prace dostępne w bazie PubMed i opublikowane w latach 2015–2021, w których badania przeprowadzono z udziałem zdrowych osób dorosłych. Analiza dostępnych badań ujawniła, że procedury wywołują zmiany aktywności autonomicznego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego i mózgu. Ponadto TSST jest protokołem wykorzystywanym najczęściej do oceny poziomu stresu, różnic reaktywności na wzbudzony stres w zależności od różnic między osobami w poziomie natężenia cech osobowości bądź porównania konkretnych grup osób. W pomiarach wzbudzonego stresu zazwyczaj wykorzystuje się analizę stężenia kortyzolu w odpowiedzi na stres i zmiany w aktywności serca. Powszechnie stosowaną metodą w badaniach neuroobrazowych jest zadanie MIST. Analiza wyników badań ujawniła, że protokoły, oprócz wzbudzania typowej reakcji fizjologicznej, w przypadku niektórych osób łączą się z osłabieniem reakcji fizjologicznych na stres.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wymiar wspólnotowy życia zakonnego Życie wspólnotowe obok praktyki rad ewangelicznych na wzór Jezusa Chrystusa należy do zasadniczych elementów życia zakonnego. Artykuł omawia źródła teologiczne wspólnoty zakonnej, ukazując jej podstawy biblijne oraz inspirację, jaką czerpie z wewnętrznego życia Trójcy Przenajświętszej. W drugiej części zostają przedstawione niektóre praktyczne i współczesne elementy wymiaru wspólnotowego.

Dziedzina: nauki teologiczne
Argumentacja z Pisma Świętego i tradycji Kościoła pierwszego tysiąclecia w „Wyznaniu augsburskim” (1530) Artykuł przedstawia i analizuje argumentację zastosowaną przez Filipa Melanchtona w tekście Confessio Augustana. Omówienie argumentów z jego części pierwszej uporządkowano według kategorii argumentacji odwołujących się do: 1. Pisma Świętego; 2. soborów powszechnych; 3. Symbolum Apostolicum i Athanasianum; 4. ojców Kościoła i pisarzy wczesnochrześcijańskich; 5. odrzucenia błędnych nauk. Wśród argumentów części drugiej wyznania wyróżniono odwołania do: 1. Pisma Świętego; 2. ojców Kościoła i pisarzy wczesnochrześcijańskich; 3. norm kanonicznych. Przeprowadzona analiza wykazała pierwszorzędne, a w kluczowych miejscach wyłączne, znaczenie argumentacji z Pisma Świętego, przy czym w części drugiej wyznania widać dążenie do jak najszerszego wykorzystania różnych typów argumentacji.

Dziedzina: nauki teologiczne
Wybrane cechy trybu życia pacjentów z otyłością olbrzymią zakwalifikowanych do operacji bariatrycznych Celem pracy była ocena wybranych zachowań żywieniowych oraz aktywności fizycznej pacjentów zakwalifikowanych
do operacji bariatrycznych. Badania przeprowadzono metodą ankietową. Wykazano, że respondenci spożywali zbyt mało
posiłków w ciągu dnia oraz jadali je zbyt rzadko. Wszyscy ankietowani podjadali między posiłkami, w tym m.in. słodycze.
Około połowa badanych czytała informacje na opakowaniach żywności, przy czym na wartość energetyczną i odżywczą
zwracało uwagę relatywnie niewielu pacjentów. Głównymi źródłami informacji o żywności i żywieniu były dla ankietowanych
telewizja i radio. Zachowania żywieniowe kobiet i mężczyzn różniły się. Pacjenci charakteryzowali się niskim poziomem
aktywności fizycznej.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Geneza skałek wierzchowinowych Płaskowyżu Ojcowskiego na podstawie badań osadów stokowych Artykuł podejmuje dyskusję dotyczącą genezy skałek wierzchowinowych na Płaskowyżu Ojcowskim. W odróżnieniu od najczęściej obecnie stosowanej w badaniach skałek metody, opartej wyłącznie na analizie geomorfologicznej, podstawą badań jest szczegółowa analiza osadów stokowych - powstałych równocześnie z niszczeniem skałek. Badania przeprowadzono w rejonie Jerzmanowic, pomiędzy górnymi odcinkami dolin Będkowskiej i Szklarki, na obszarze falistej wierzchowiny ze skałkami. Opracowano szczegółowe profile litologiczne osadów stokowych. Wykonano badania uziarnienia oraz zawartości CaC03, Fe203 i Corg. Dla frakcji iłowej wykonano analizy mineralogiczne. Badania wykazały, że występujące na stokach obszaru osady powstały w środowisku peryglacjalnym, w rezultacie wietrzenia mrozowego, sedymentacji lessu oraz redepozycji materiału gruzowego i lessowego przez procesy stokowe. Analiza sukcesji tych osadów oraz analiza procesów glebowych wskazują, że są to osady górnovistuliańskie. Na podstawie analizy rozmieszczenia poszczególnych typów osadów wnioskowano o zależnościach pomiędzy procesami peryglacjalnymi a rzeźbą stoków. Głównym kierunkiem przeobrażania ścian skałek było boczne cofanie w rezultacie wietrzenia mrozowego i odpadania wapieni. W obrębie falistej wierzchowiny, wypukły profil górnych części stoków jest rezultatem współdziałania wietrzenia mrozowego i soliflukcji. Dolne, wklęsłe części stoków zostały uformowane w wyniku depozycji osadów soliflukcyjnych i deluwialnych oraz okresowej redepozycji tych osadów, głównie przez spłukiwanie. Podczas plejstocenu obszar Płaskowyżu Ojcowskiego ulegał intensywnej denudacji, uwarunkowanej cyklicznymi zmianami klimatu. W środowisku peryglacjalnym działało głównie wietrzenie mrozowe i procesy stokowe. Podczas interglacjałów oraz interstadiałów działały procesy wietrzenia krasowego. Rezultatem plejstoceńskich procesów denudacyjnych, które rozwijały się na podłożu przeobrażonym przez kras, są współczesne formy skałek oraz rzeźba falistej wierzchowiny. Wyniki badań wskazują, że dotychczasowe teorie, dotyczące wieku i genezy skałek, nie doceniały znaczenia plejstoceńskiej morfogenezy dla rozwoju rzeźby Płaskowyżu Ojcowskiego.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Koncepcje reorganizacji nauki i szkolnictwa wyzszego. Czesc II: Reorganizacja szkolnictwa wyzszego na przykladzie uczelni rolniczych Na tle niedociągnięć i aktualnej struktury organizacyjnej szkół wyższych przedstawiono 3-członowy system kształcenia w uproszczonym systemie organizacyjnym uczelni.

Dziedzina: nauki rolnicze
Etapy projektowania statków oraz przepływ dokumentacji W artykule przedstawiono główne etapy projektu okrętowego wg. różnych autorów. Następnie opisano zakres prac dla każdego z etapów i przedstawiono je w postaci spirali projektowej. Przedstawiono i opisano również schemat przepływu dokumentacji podczas realizacji projektu klasyfikacyjnego z wyszczególnieniem armatora, biura projektowego, stoczni oraz towarzystwa klasyfikacyjnego.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Śladami mazurskich staroobrzędowców Represje i prześladowania wynikające z braku akceptacji dla reform liturgicznych patriarchy Nikona, wprowadzonych w rosyjskiej cerkwi prawosławnej w II poł. XVII w., skłoniły grupę tzw. staroobrzędowców – wyznawców „starej wiary” – do poszukania dla siebie nowego miejsca i do opuszczenia Rosji. Cześć z nich, pod koniec XVIII w. dotarła na Suwalszczyznę, skąd migrując dalej na zachód dotarła w I poł. XIX w. na Mazury (Prusy), gdzie osiedlili się, zakładając kilka (sąsiadujących) wiosek. Niemal 200-letnia obecność staroobrzędowców na tych ziemiach trwale zapisała się w krajobrazie i zakorzeniła w lokalnej tradycji. Unikalna architektura, osobliwe zwyczaje, obrzędy i wierzenia, a przede wszystkim religia to trzy elementy, które wyróżniają wioski zamieszkałe przez mazurskich starowierców od sąsiednich osad. Ta niezwykła odmienność może wkrótce ulec zapomnieniu, dlatego warto zwrócić uwagę na inicjatywy i przedsięwzięcia podejmowane przez lokalną społeczność, władze samorządowe i organizacje pozarządowe, które mają na celu ochronę ginącej kultury staroobrzędowców.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Ocena możliwości degradacji WWA z wykorzystaniem mikroorganizmów pozyskanych z cieczy nadosadowych Celem badań było ustalenie zdolności mieszanych populacji mikroorganizmów heterotroficznych, bezwzględnych oraz względnych tlenowców wyizolowanych z cieczy nadosadowych, do wykorzystywania wybranych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) jako jedynego źródła węgla organicznego. Określono również, czy mikroorganizmy te są w stanie rozkładać WWA w obecności łatwo przyswajalnego źródła węgla organicznego. Inokulum uzyskano z cieczy nadosadowej oddzielonej z osadów surowych. Osady wytrząsano z wodą destylowaną (4:1) przez pół godziny, a następnie dekantowano. Znad osadu pobierano 1 cm3 cieczy nadosadowej, materiał ten rozcieńczano w soli fizjologicznej, a następnie metodą płytek tartych posiewano na odpowiednie podłoże (agar-agar lub agar wzbogacony). Do próbek wprowadzono wzorcową mieszaninę WWA. W próbach tych WWA stanowiły jedyne lub dodatkowe źródło węgla organicznego. Próbki inkubowano w cieplarce laboratoryjnej w temp. 20 °C przez 48 h, a następnie 24 h w temp. 37 °C. Inkubację mikroorganizmów prowadzono w warunkach tlenowych. Wyniki badań wskazują, że bakterie wyizolowane z cieczy znad osadu surowego przy 72 h czasie inkubacji, w podanych powyżej warunkach, wykorzystywały niskocząsteczkowe WWA jako podstawowe źródła węgla organicznego. Stopień usunięcia tych związków z próbek był jednak na poziomie 20-30 %.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze