PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Grzech czytania „Yogalife”. Antyhipokryzja w powieści Doroty Masłowskiej „Kochanie, zabiłam nasze koty” Tekst stanowi próbę analizy powieści „Kochanie, zabiłam nasze koty” Doroty Masłowskiej jako przejawu opisanej przez Charlesa Taylora kultury autentyczności, tj. kultury dążenia do odkrycia swego prawdziwego „ja”. Autor przekonuje, że Dorota Masłowska żadnej ludzkiej aktywności nie przypisuje takiego znaczenia, jak pragnieniu bycia oryginalnym i wiernym sobie, a także piętnuje tych, którzy takowych starań nie uwieńczyli sukcesem. Jednocześnie, w odróżnieniu od swych postaci, przedstawia samą siebie jako jednostkę świadomą i autentyczną. Geniusz językowy Masłowskiej od dawna spycha na dalszy plan refleksję o tym, co rzeczywiście autorka ma do przekazania. Niniejszą pracą autor stara się zapełnić tę lukę.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Problemy konserwacji systemow melioracyjnych Nizin Obrzanskich W pracy przedstawiono ocenę nakładów finansowych oraz rzeczowego zakresu robót konserwacyjnych wykonanych w latach 1995-2004 na kanałach i rowach melioracyjnego systemu Nizin Obrzańskich. Stwierdzono, że w analizowanym okresie każdy kilometr kanałów był objęty robotami konserwacyjnymi statystycznie średnio raz na dwa lata. Przy malejącej pomocy państwa (dotacji) posiadane środki finansowe pozwoliły na objęcie konserwacją każdego ewidencyjnego kilometra rowów melioracyjnych, nie częściej jak jeden raz na 10 lat. Intensywne nawożenie mineralne, zanieczyszczenie wód w kanałach i rowach melioracyjnych oraz niewielkie ich spadki podłużne sprawiają, że obecny zakres robót konserwacyjnych należy uznać za niewystarczający. W aktualnej sytuacji ekonomicznej kraju należy dążyć przede wszystkim do zapewnienia niezbędnych środków umożliwiających prawidłowe wykonywanie prac konserwacyjnych i modernizacyjnych istniejących urządzeń. Prace te muszą być wykonywane przy zastosowaniu technologii i organizacji zapewniających wymogi ochrony środowiska przyrodniczego.

Dziedzina: nauki rolnicze
Pracoholizm a posługa księży Pracoholizm należy do nowych uzależnień. Dotyka on szczególnie osób, które pracują w tzw. wolnych zawodach. Do tej grupy należą także księża. W artykule tym przedstawiono ważniejsze przyczyny i istotniejsze skutki uzależnienia od pracy wśród duchowieństwa. Zaproponowano również sposoby pomocy poprzez wybrane szkoły psychoterapii, ze szczególnym uwzględnieniem terapii integratywnej w podejściu chrześcijańskim.

Dziedzina: nauki teologiczne
Komputeryzacja agencji handlowej: studium przypadku W artykule przedstawiliśmy główne wyniki jednoczesnego użycia tradycyjnych (biznesowej, obiektowej, strukturalnej) i niekonwencjonalnych perspektyw analitycznych w procesie wypracowania koncepcji systemu informatycznego dla agencji handlowej. Naszym zdaniem, kombinowanie tych perspektyw dało większą szansę na zbudowanie przejrzystego, klarownego modelu systemu.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Studium przypadku: jaskółka oknówka Delichon Urbicum okazją do przemyślenia potrzeby retardacji przekształcania zasobów przyrody i ochrony świadczeń ekosystemów Współczesne cywilizacje industrialne (konsumpcyjne), różnią się od poprzednich znacznie większą skalą i glo-balnym zasięgiem antropogenicznego obciążenia środowiska. Powinno się więc upowszechnić przekonanie o konieczności retardacji (spowalniania) przekształcania zasobów przyrody i podejmowanie kroków, które tą retardację wprowadzą w życie. Ma to znaczenie dla ochrony i możliwości zarządzania świadczeniami ekosyste-mów dla człowieka. Studium przypadku jaskółka oknówka może być pomocne w przemyśleniu powyższych problemów.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wpływ Moliny (i Suáreza) na myśl Jakuba Arminiusza (1559-1609) Artykuł podejmuje problematykę jezuickich źródeł myśli Jakuba Arminiusza. W pierwszej części autor przedstawia argumenty uczonych (Eefa Dekkera, Richarda A. Mullera), którzy zaproponowali suárezańsko-molinistyczną interpretację Arminiusza. Głównym powodem ich poglądów są podobieństwa pomiędzy holenderskim reformatorem i jezuickimi teologami. Owe podobieństwa odnoszą się zasadniczo do próby pogodzenia ludzkiej wolności z Bożą wiedzą. Na drodze tego zabiegu lejdejski profesor miałby zwrócić się ku koncepcji scientia media. W drugiej części zaprezentowano niemolinistyczne odczytanie Arminiusza. Ta perspektywa wychodzi od tomistycznej doktryny Boga i teologii stworzenia holenderskiego reformatora (William G. Witt), dowodząc, iż molinizm jest z nimi sprzeczny, zwłaszcza przez wzgląd na chęć uniknięcia teologicznego determinizmu przez Arminiusza. Innym ważnym faktem, zauważonym przez F. Stuarta Clarka, jest soteriologiczny personalizm lejdejskiego profesora, objawiający się w jego rozumieniu w relacji łaska – wolna wola czy też Duch Święty – człowiek. Ten personalizm nie został wywiedziony z nauczania Suáreza i Moliny, tak więc dość niepewne jest to, że odzwierciedlał ich opinie na temat zgodności łaski i wolnej woli. Wszystko to prowadzi do konkluzji, iż Arminiusz powinien zostać uznany za semimolinistę.

Dziedzina: nauki teologiczne
Badania izotopów siarki w minerałach siarczkowych ze złóż rud polimetalicznych w Sudetach za pomocą mikrosondy jonowej SHRIMP IIe/MC W artykule opisano wyniki analiz izotopowych siarki siarczkowej przeprowadzonych po raz pierwszy w PIG-PIB za pomocą nowoczesnej mikrosondy jonowej SHRIMP IIe/MC. Rezultaty wskazują na dużą precyzję i szybkość analiz metodą SIMS oraz na wysoką powtarzalność wyników. W porównaniu z analizą stosunków izotopowych siarki konwencjonalną metodą spektrometrii gazowej IRMS stwierdzono zdecydowaną przewagę na korzyść techniki SIMS. W metodzie tej możliwa jest obserwacja analizowanej powierzchni w skali mikronów i precyzyjne wybranie miejsca analizy (ok. 20 μm), w tym uniknięcie inkluzji lub stref spękań w badanych kryształach siarczków. W przypadku analiz izotopowych siarki metodą konwencjonalną IRMS efekt homogenizacji próbek znacznie wpływa na końcowy wynik. Technika mikrosondy jonowej SIMS, dzięki wysokiej rozdzielczości przestrzennej, dostarcza bardziej szczegółowych wyników. Skład izotopowy siarki wyznaczony w wyniku badań próbek pirytów z rejonu zarzuconego złoża Au–Cu–As w Radzimowicach w nieznacznym stopniu odbiega od δ[sup]34[/sup]S = 0‰ (średnia ważona δ34S dla próbki 10B = +0,84 ±0,24‰ , n = 60, dla próbki M20 = +0,37 ±0,13‰, n = 35, a dla próbki M21 = –0,03 ±0,32‰, n = 26), co wskazuje na źródło siarki związane z magmą odpowiadającą stopom płaszczowym lub dolnoskorupowym. Z kolei w przypadku pirytu z wyrobiska w rejonie Leszczyńca uzyskano ujemne wartości δ34S poniżej –1‰ (zakres od –3,24 ±0,08‰ do –1,19 ±0,09‰), co świadczy o udziale procesu kontaminacji i o niewielkim wpływie osadowego protolitu podczas generacji stopu.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Badanie zbrojenia żelbetowej konstrukcji nośnej pomnika W artykule przedstawiono badanie zbrojenia konstrukcji żelbetowej fundamentu i cokołu pomnika Bohaterów Bitwy pod Mokrą. Do badania wykorzystane zostały dwa urządzenia: Ferroscan Hilti FS10 i Profometr PM–650. Szczegółowe wyniki uzyskane z urządzeń nie są w pełni zgodne, jednakże oba urządzenia wskazały znaczną głębokość położenia zbrojenia zarówno w cokole, jak i w fundamencie. Żadne z urządzeń nie wskazało wiarygodnej średnicy prętów. Biorąc pod uwagę siłę zarejestrowanych sygnałów i wskazaną grubość otuliny, należy sądzić, że użyto prętów o małej średnicy. Zastosowanie dwóch urządzeń bazujących na tej samej metodzie badawczej, ale różniących się parametrami pracy i sposobem analizy oraz prezentacji wyników okazało się być pomocne w interpretacji wyników.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Zaangażowanie w działalność wolontariatu a sprawczość, wspólnotowość oraz etyka Celem prezentowanego badania było sprawdzenie, czy istnieje związek między zaangażowaniem w działalność wolontariatu a poziomem wspólnotowości, sprawczości oraz stopniem poparcia kodów etycznych. Pytania badawcze dotyczyły tego, czy osoby zaangażowane w działalność wolontariatu (w porównaniu z niezaangażowanymi) charakteryzuje, z jednej strony, wyższe natężenie sprawczości i wspólnotowości, z drugiej zaś, wyższy poziom deklarowanego poparcia kodów etycznych (etyki autonomii, dobra powszechnego, godności i kolektywizmu). W poszukiwaniu odpowiedzi przeprowadzono badanie, w którym wzięło udział 37 osób zaangażowanych w działalność wolontariatu hospicyjnego (w tym 19 kobiet) i 34 osoby nie będące wolontariuszami (w tym 18 kobiet). Wyniki badania przemawiają za istnieniem zakładanego związku w przypadku sprawczości i wspólnotowości. Co do kodów etycznych, otrzymane wyniki nie dostarczyły dowodów na istnienie relacji między stopniem ich poparcia a działaniem w wolontariacie. Rezultaty prezentowanego badania skłaniają do wniosku, że bezinteresowne działanie na rzecz bliźniego wiąże się z wysokim poziomem sprawczości i wspólnotowości, a nie z samym tylko wysokim poziomem etycznym. Stąd postulat dla praktyki pedagogicznej, by kształtować i rozwijać u dzieci i młodzieży poczucie sprawczości i wspólnotowości.

Dziedzina: nauki społeczne
Wlasciwosci powietrzno-wodne i retencyjne gleb obnizen srodmorenowych Pojezierza Olsztynskiego Badania przeprowadzono w katenie glebowej moreny dennej falistej Pojezierza Olsztyńskiego. W obniżeniu stwierdzono występowanie gleb deluwialnych, namurszowych i torfowo-murszowych, a na otaczających stokach - gleb brunatnych. W badanych glebach oznaczono: skład granulometryczny, gęstość objętościową i właściwą, porowatość ogólną, popielność i zawartość węgla organicznego oraz krzywe sorpcji gleby.
W badanych glebach stwierdzono przemieszczanie materiału glebowego w dół stoku. W glebie deluwialnej stwierdzono 1,5-krotnie wyższą zawartość frakcji ilastej niż w poziomie powierzchniowym gleby brunatnej. Postępujące procesy denudacji antropogenicznej doprowadziły do przykrycia murszy i torfów namułami deluwialnymi o miąższości 10-30 cm (gleby namurszowe) i powyżej 30 cm (gleby deluwialne). Namuły deluwialne wykazują 4-8-krotne większe zagęszczenie, a znacznie niższą porowatość (1,5-krotnie) w odniesieniu do głębiej zalegających torfów szuwarowych i olesowych. Objętość makro- i mezoporów w powierzchniowych utworach mineralnych i mineralno-organicznych badanych gleb jest 2-krotnie niższa niż w torfach olesowych i szuwarowych. Wraz z obniżaniem się terenu wzrasta objętość mikroporów w powierzchniowych poziomach gleb badanej kateny. W glebach namurszowych i torfowo-murszowych jest ona 3-krotnie wyższa niż w analogicznych poziomach gleb brunatnych i deluwialnych.

Dziedzina: nauki rolnicze
Nieśmiertelny i dobroczynny. Historyczne badanie genezy i charakteru sławy Stanisława Staszica Artykuł zadaje pytania o niezwykłą popularność Stanisława Staszica (1755–1826), której kulminacją był jego pogrzeb - spontaniczna manifestacja uczuć patriotycznych tysięcy mieszkańców Warszawy. Autor twierdzi, że postać Staszica była postrzegana przez pryzmat działalności filantropijnej, opisuje ewolucję jego wizerunku jako filantropa oraz prezentuje pogłębioną kontekstualizację źródeł tej popularności. The article asks questions about the unusual popularity of Stanisław Staszic (1755–1826), that culminated during his funeral - a spontaneous manifestation of patriotic feelings of thousands Varsovians. The author maintains that the figure of Staszic was perceived by a prism of his philanthropic activity and describes the evolution of his image as philanthropist, offering at the same time a broadened contextualization of the reasons for such popularity.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Tworząc i niszcząc. O funkcjach pomocniczych i tymczasowych konstrukcji budowlanych w historii ludzkości Początki współczesnych konstrukcji pomocniczych i tymczasowych sięgają wielu tysiącleci wstecz. Przez wieki konstrukcje te pełniły wiele różnych funkcji i ról kulturowych w różnych częściach świata. Rola rusztowań, choć zawsze była bardzo ważna, nadal nie jest dostatecznie doceniana wśród inżynierów i badaczy kultury. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie, w oparciu o wybrane przykłady, że konstrukcje pomocnicze i tymczasowe były używane zarówno do tworzenia nowych struktur, jak również w celach destrukcji. Wykorzystywano je przy niektórych procedurach karnych czy też działaniach wojennych, stosowano je również podczas pogrzebów i składania ofiar. Służyły zatem zarówno żywym, jak i umarłym. Dzięki analizie zaskakujących zastosowań konstrukcji tymczasowych można przekonać się, że stanowią one mocno zróżnicowaną grupę obiektów. Jak pokazuje niniejszy artykuł, pozostałości tych konstrukcji są niedocenianymi świadkami historii, dokumentującymi praktyki budowlane na przestrzeni wieków ich istnienia. Mogą one być wspaniałym narzędziem do szacowania czasu i sposobu tworzenia budowli w przypadkach, w których inne metody zawodzą.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Parafia miejscem wychowania do pokoju Kościół został powołany do wychowania swoich członków do pokoju. Szczególną rolę w realizacji tego posłannictwa odgrywa parafia, ponieważ jest miejscem spotkania człowieka z Bogiem w słowie Bożym, sakramentach, modlitwie i miłości braterskiej. Wychowanie do pokoju w parafii dokonuje się poprzez budowanie jedności między wierzącymi, której zasadą jest miłość braterska. Dokonuje się ono także przez kształtowanie świadomości i odpowiedzialności za pokój, a także postaw sprzyjających budowaniu jedności i pokoju. W proces wychowania do pokoju odbywający się w parafii zaangażowani są zarówno duchowni, jak świeccy parafianie, przede wszystkim rodziny i członkowie zrzeszeń religijnych.

Dziedzina: nauki teologiczne
Środowiskowe skutki melioracji i regulacji rzek w dolinie Bzury w okolicach Łowicza Artykuł przedstawia wpływy melioracji i regulacji rzek na przekształcenie środowiska
w dolinie Bzury w okolicach Łowicza. Na początku XIX w. dno doliny było zabagnione,
a Bzura miała charakter rzeki anastomozującej i płynęła 3-4 korytami. Prace regulacyjne
przeprowadzono w XIX w., a melioracyjne w XX w. Bezpośrednim następstwem tych prac jest
całkowicie zmieniona sieć wodna obszaru. Wie1okorytowy układ Bzury przekształcono w jednokorytowy,
przy tym koryto wyprostowano, skrócono i pogłębiono, co spowodowało ożywienie
procesów erozyjnych. Obniżeniu uległ także poziom wód gruntowych, który spowodował
osuszenie dna doliny. Następstwem osuszenia są zmiany zespołów florystycznych, sposobu
zagospodarowania terenu i całkowicie zmieniony krajobraz pradoliny.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Kobiece narracje o Wielkiej Wojnie w serbskiej literaturze popularnej okresu międzywojennego (casus Мilicy Jakovljević – Мir Jаm) Przedmiotem badania w artykule są osobiste, alternatywne narracje kobiece o pierwszej wojnie światowej w literaturze serbskiej. Dotychczas historycy literatury nie zwrócili na nie uwagi, tymczasem wzbogacają one literackie reprezentacje o Wielkiej Wojnie, pokazując kobiecą percepcję i ilustrując kataklizm ich doświadczeniem wojennej codzienności. Materiałem do analizy jest twórczość Milicy Jakovljević, piszącej pod pseudonimem literackim Mir Jam, autorki literatury popularnej w okresie międzywojennym. Analizie interpretacyjnej zostały poddane trzy gatunkowo odmienne teksty: dramat Tamo daleko (‘Tam daleko’), powieść U slovenačkim gorama (‘W górach Słowenii’) oraz autobiografia Izdanci Šumadije (‘Dzieci Szumadii’). Kluczowymi kategoriami, przez których pryzmat zostały utrwalone obrazy wojny, są u Milicy Jakovljević kategoria litera-tury kobiecej (kobieca perspektywa tematyczna i narracyjna, kobiece autorstwo i kobiecy odbiorca), kategoria literatury popularnej, a także kategoria mikrohistorii i pamięci kulturowej.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Mierniki stanu bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy Wprowadzenie i cel pracy. Monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy należy do jednego z podstawowych obowiązków pracodawców. Mimo tego tylko niewielka liczba pracodawców widzi potrzebę stałego i aktywnego analizowania bezpieczeństwa i higieny pracy. Na takie stanowisko pracodawców duży wpływ ma poziom świadomości w zakresie zarządzania produkcją. Celem pracy jest przedstawienie i analiza aktualnego stanu wiedzy dotyczącego aktualnie istniejących mierników. Opis stanu wiedzy. Prezentowane w literaturze mierniki stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w niewielkim stopniu odnoszą się do monitorowania stanu bhp w mikroskali, tj. bezpośrednio na stanowisku pracy. Służą one głównie do badania stanu bezpieczeństwa na poziomie zakładu pracy. Do najczęściej wykorzystywanych wskaźników służących do monitorowania warunków pracy nadal należą wskaźniki wypadków przy pracy oraz wskaźnik określający liczbę osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia. Pozostałe wskaźniki, które mogą być stosowane do monitorowania stanu bhp na pojedynczym stanowisku pracy są najrzadziej stosowane. Wnioski. Ważnym jest, aby w szerszym zakresie dostępne były mierniki służące do monitorowania stanu bhp na stanowisku pracy, które nie będą skomplikowane w użyciu, będą pozwalały na szybką i precyzyjną diagnozę obszarów wymagających korekty w obszarze bhp, były wskaźnikami wiodącymi oraz pokazywały wpływ niedociągnięć w obszarze bhp na produktywność.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wyroby dziewiarskie chroniące przed szkodliwym promieniowaniem UV Jednym z kierunków rozwoju przemysłu dziewiarskiego jest poszukiwanie nowych technologii wytwarzania nowoczesnych, wielofunkcyjnych wyrobów barierowych. Eliminują one bądź zmniejszają negatywny wpływ czynników zewnętrznych na człowieka, zapewniając jednocześnie dobre właściwości fizjologiczne. Niniejsza praca dotyczy właściwości barierowych dzianin przeznaczonych na odzież chroniącą przed szkodliwym promieniowaniem UV. Prowadzone badania mają na celu określenie wpływu zastosowanego surowca, splotu, parametrów strukturalnych dzianin oraz sposobu wykończenia na poziom wskaźnika UPF.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Dynamika krajobrazu poniemieckich wsi w Polsce centralnej. Eksperyment kartograficzny Celem artykułu jest przedstawienie heurystycznej wartości zastosowania aplikacji Google Earth Pro w etnohistorycznych badaniach dynamiki krajobrazu. Autor zaprojektował eksperyment kartograficzny, który śledzi zmiany krajobrazowe, lokalizując na współczesnej fotografii satelitarnej obiekty, które odnoszą się do przeszłości. Obrazy anachroniczne składają się z dwóch warstw: historycznej mapy i zdjęcia satelitarnego z dokładnie tego samego miejsca. Metodą tą autor zbadał dynamikę poniemieckiego krajobrazu wiejskiego w centralnej Polsce. 

Dziedzina: nauki humanistyczne
Podwójne zanieczyszczenie Zanieczyszczenie światłem nocnego nieba spowodowane jest nadmierną ilością światła emitowaną w przestrzeń oraz złym jego rozsyłem i ukierunkowaniem. Za występowanie tego zjawiska największą odpowiedzialność ponoszą nieskoordynowane z resztą świateł: oświetlenie uliczne, reklamowe i iluminacyjne. Wszystkie te typy oświetlenia powinny podlegać planowaniu. Istnieje jednakże jeszcze jeden rodzaj światła wpływający na zanieczyszczenie, specyficzny, tworzony ze względów estetyczno-artystycznych. Są to struktury świetlne, trójwymiarowe rzeźby tworzone z samego światła. Historia takich struktur sięga końca XIX w. W artykule przytoczono i ukazano najbardziej znane dzieła świetlne autorstwa takich twórców jak: Nikola Tesla, Walter D'Arcy Ryan, Carles Buïgas, Leni Riefenstahl, Albert Speer, Gert Hof, John Bennett, Ryoji Ikeda i Rafael Lozano-Hemmer. Cechą łączącą wszystkie struktury świetlne jest fakt, że aby zaistniały w pełni, wymagają niskiego natężenia oświetlenia sąsiadujących przestrzeni, a jednocześnie, aby zaprezentować się w pełni potrzebują ośrodka, na którym zostaną wyświetlone: dymu, kurzu, pary wodnej. Stąd zjawiskowe fantomy powstają wyłącznie w wyniku podwójnego zanieczyszczenia.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Efektywność publicznych szkół wyższych na przykładzie wybranych uczelni przyrodniczych W artykule podjęto dyskusję na temat pomiaru efektywności publicznego
szkolnictwa wyższego. Dokonano przeglądu literatury krajowej i zagranicznej w tym
zakresie. Zaprezentowano również wyniki wstępnych badań w zakresie zagregowanego
wskaźnika efektywności dla trzynastu wydziałów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego
w Warszawie oraz pięciu wydziałów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Do
konstrukcji wskaźnika wykorzystano trzy zmienne diagnostyczne reprezentujące główne
obszary funkcjonowania uczelni (kształcenie, badania naukowe, działalność upowszechnieniową).
Za najbardziej efektywny uznano Wydział Nauk Ekonomicznych. Przeprowadzono
także analizę skupień przy użyciu metody Warda i odległości euklidesowej.
Pozwoliła ona na wyodrębnienie trzech grup wydziałów, tj. ekonomicznej, przyrodniczej
i technicznej. Istnieje potrzeba kontynuowania badań na większej, ale i bardziej jednorodnej
próbie badawcze obejmującej poszczególne profile kształcenia.

Dziedzina: nauki rolnicze
Wpływ przyspieszenia ziemskiego na pomiar masy przy ocenie zgodności wag nieautomatycznych Wprowadzanie wag nieautomatycznych do obrotu i użytkowania po ocenie zgodności w niektórych krajach wiąże się z określeniem ustalonych administracyjnie stref grawitacyjnych. Według Przewodnika WELMEC 2 można stosować również tzw. nową koncepcję grawitacyjną, która umożliwia ustalanie stref użytkowania wagi w określonym zakresie szerokości geograficznej i położenia nad poziomem morza w zależności od zamierzonego miejsca użytkowania wagi.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
„Katedra” i „kazalnica”: poszukiwanie antropologicznego wymiaru pesymizmu krakowskiej szkoły historycznej (na przykładzie Waleriana Kalinki) Artykuł dotyczy miejsca charyzmatu zmartwychwstańców w procesie tworzenia wizji dziejowych w narracjach badawczych Waleriana Kalinki. Myślał on i działał w ramach specyficznej charyzmatycznej matrycy, która wyznaczana była przez ważny element zmartwychwstańczej duchowości – rozpamiętywanie grzechów w ramach ignacjańskich Ćwiczeń duchownych. Element ten przyjął z czasem charakter kluczowej idei, a dominując zmartwychwstańczą duchowość, metaforyzował wszelkie kategorie poznawcze, odciskając swoje piętno na refleksji pedagogicznej, ale i dziejowej. Można wręcz powiedzieć o makrometaforze „przeglądu grzechów”, jaką Kalinka nałożył na przeszłość w celu jej usensownienia. „Grzechy” narodu miały doprowadzić Polskę do upadku i jedynie ich uświadomienie i zadośćuczynienie mogło doprowadzić Polaków do odzyskania upragnionej ojczyzny. The article deals with the place of charisma of the friars of the Order of Resurrection in the process of creation of history visions in scholarly narratives by Walerian Kalinka. He thought and acted within a specific charismatic matrix determined by an important element of spirituality of the Resurrection friars – to dwell on penance and sorrow within “The Spiritual Exercises” by St Ignatius of Loyola. With the lapse of time, the element took on importance becoming the key idea, and dominating the resurrect spirituality, it metaphorized all cognitive categories, leaving its mark both on the pedagogical but also on historical reflection. We are justified in talking about the macro-metaphor of “review of sins” Kalinka put on the past in order to give it sense. “Sins” of the nation were to make Poland collapse and only the awareness of and satisfaction for them would make it possible for the Poles to regain their country.

Dziedzina: nauki humanistyczne