PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Luminescencyjne datowania w badaniach geoarcheologicznych W artykule omówiono wyniki kilku interdyscyplinarnych geologicznych datowań wykonanych metodami optycznymi. Wiek starszych osadów, głównie plejstoceńskich określono za pomocą termoluminescencji (TL). Młodsze holoceńskie osady datowano z wykorzystaniem optycznie stymulowanej luminescencji (OSL). Na przykładzie osadów mineralnych zawierających kwarc wyjaśniono podstawy obu technik datowania. Często są one stosowane naprzemiennie, w zależności od materiału i jego szacowanego wieku. Metoda OSL rekomendowana jest do badania próbek na stanowiskach archeologicznych. W obu technikach analitycznych mierzy się wielkości dawek pochłoniętych naturalnego promieniowania jonizującego. Zwrócono uwagę na znaczenie laboratoryjnych źródeł promieniowania gamma w wyznaczaniu krzywych kalibracji.

Dziedzina: nauki fizyczne
Optyczne metody obrazowania molekularnego Obrazowanie molekularne jest szybko rozwijającą się dziedziną badań w zakresie biotechnologii i inżynierii biomedycznej. W artykule przedstawiono przegląd technik stosowanych w obrazowaniu molekularnym, wykorzystujących metody medycyny nuklearnej oraz optyczne techniki oparte na analizie promieniowania fluorescencyjnego. W szczególności opisano metody optyczne obrazowania molekularnego stosowane w skali mikroskopowej (mikroskopia konfokalna, obrazowanie czasu relaksacji fluorescencyjnej, transfer energii Foerstera) oraz wykorzystywane w badaniach na zwierzętach doświadczalnych. Omówiono także potencjalne wykorzystanie technik optycznych w badaniach dużych objętości tkanek.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Tempo pracy serca zarodków wybranych gatunków ptaków domowych Celem podjętych badań była ocena tempa pracy serca zarodków wybranych gatunków
ptaków domowych: kura domowa, przepiórka japońska, perlica, kaczka piżmowa oraz
gęś biała włoska w trakcie rozwoju embrionalnego. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem
metody balistokardiografii bezkontaktowej. W początkowym okresie badań (9. 10. doba inkubacji)
widoczny był spadek tempa pracy serca badanych zarodków. Wyjątek stanowi przepiórka,
u której w tym okresie obserwowano wzrost liczby skurczów występujących w jednostce czasu.
W końcowym okresie inkubacji zaobserwowano tendencje spadkowe w tempie pracy serca zarodków
wszystkich badanych gatunków. W trakcie badań stwierdzono, że w dniach poprzedzających
śmierć zarodka występowały duże zakłócenia w zapisach balistokardiograficznych.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Benchmarking wewnętrzny na przykładzie dwóch oddziałów robót przygotowawczych kopalni węgla kamiennego W artykule przedstawiono możliwość zastosowania benchmarkingu wewnętrznego w spółce górniczej. Przeprowadzono analizę dwóch oddziałów robót przygotowawczych, w której wskazano rozwiązania technologiczne pozwalające na wzrost postępu drążenia wyrobiska korytarzowego.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Korpusy językowe w polsko-rosyjskim projekcie leksykograficznym "Architektura i urbanistyka" W artykule opisano przydatność zasobów korpusów językowych i platformy korpusowej w trakcie tworzenia polsko-rosyjskiego słownika Architektura i urbanistyka. W tym celu wykorzystano: Narodowy Korpus Języka Polskiego, Narodowy Korpus Języka Rosyjskiego, Polsko-Rosyjski Korpus Uniwersytetu Warszawskiego oraz platformę Sketch Engine. Wykazano, że implementacja zasobów przebiega z różną intensywnością na poszczególnych etapach opracowywania słownika. Najbardziej pomocne są korpusy językowe (wraz z dostępnymi narzędziami) na pierwszych etapach, tj. budowania haseł (haseł podstawowych i pochodnych od nich). W znacznie mniejszym stopniu korpusy językowe są wykorzystywane w procesie poszukiwania odpowiedników rosyjskich z powodu stosunkowo ubogiej kolekcji tekstów specjalistycznych, a nawet użytkowych dostępnych w korpusach równoległych. Często uzyskane wyniki mają wartość jedynie sondażową. Istotne jest łączenie danych pozyskanych z różnych zasobów korpusowych w celu otrzymania informacji relewantnych dla zawartości artykułu hasłowego projektowanego słownika.

Dziedzina: językoznawstwo
Droga do członkostwa Polski w Konwencji o kontroli i cechowaniu wyrobów z metali szlachetnych – rys historyczny W 2014 r. mija 20 lat od chwili nadania Rzeczpospolitej Polskiej statusu obserwatora w Konwencji o kontroli i cechowaniu wyrobów z metali szlachetnych. Za rok, w Londynie, odbędą się uroczyste obchody 40 rocznicy wejścia w życie Konwencji, minie również 10 lat od chwili uzyskania przez Polskę członkostwa w tej organizacji. Jest to zatem właściwy czas na przedstawienie przebiegu procesu poprzedzającego ratyfikację Konwencji przez Prezydenta RP.

Dziedzina: nauki fizyczne
Doświadczenia z udziału Sił Zbrojnych RP w misjach i operacjach NATO Udział SZ RP w misjach i operacjach zagranicznych jest ważnym instrumentem polityki bezpieczeństwa państwa, jak i polityki zagranicznej. Jednocześnie udział ten jest cennym źródłem nowych doświadczeń umożliwiających poprawę istniejących i pozyskiwanie nowych zdolności operacyjnych SZ RP. Jest to szczególnie ważne w kontekście zdolności reagowania kryzysowego i prowadzenia operacji w środowisku asymetrii potencjałów stron. W związku z tym, w świetle potencjalnych wyzwań współczesnego środowiska bezpieczeństwa, celem niniejszego artykułu jest przedstawienie w uogólnionej formie doświadczeń przede wszystkim poziomu polityczno-wojskowego z udziału SZ RP w sojuszniczych misjach i operacjach, które w opinii autora stanowią wartość dodaną w zachodzących aktualnie procesach profesjonalizacji i transformacji polskiej armii oraz jej integracji w ramach Sojuszu.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Popioły fluidalne – właściwości i zastosowanie Technologia spalania fluidalnego wytwarza popioły znacznie różniące się od powstających w kotłach konwencjonalnych. Główną cechą popiołów fluidalnych jest obecność w nich produktów odsiarczania spalin oraz niewykorzystanego sorbentu, w połączeniu ze znacznie odmiennym składem mineralogicznym glinokrzemianów wynikających ze znacznie niższej temperatury spalania. Popiół fluidalny ma wiele interesujących właściwości, z których najbardziej wybija się jego stosunkowo duża aktywność chemiczna. Podczas gdy wiele potencjalnie obiecujących obszarów zagospodarowania tych popiołów nadal czeka na rozwinięcie, wydaje się ważne, żeby – nadal składując znaczną ich ilości – pozostawiać sobie możliwości przyszłego odzysku i wykorzystania zeskładowanych popiołów, raport w końcowej części analizuje kilka takich możliwości podając wybrane przykłady. W podsumowaniu zwraca uwagę, iż dotychczasowe badania skupiały się na usuwaniu uciążliwości popiołów fluidalnych, zaś obecne i przyszłe dotyczą ich zastosowań surowcowych.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Ochrona ludności w pomieszczeniach, przed narażeniem od radonu i innych naturalnych źródeł promieniowania Niniejszy przewodnik (poradnik) bezpieczeństwa rozwija i uzupełnia Wymagania 50 („Narażenie ludności
od radonu w pomieszczeniach” ) i 51 („Narażenie od pierwiastków promieniotwórczych w towarach produkcyjnych”), podane
w Części 5 Podstawowych Norm Ochrony przed Promieniowaniem i Bezpieczeństwa Źródeł Promieniowania MAEA.
Wymagania takie określa również Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 2013/59/EURATOM, Artykuły 74 („Narażenie od radonu
w pomieszczeniach”) i 75 („Promieniowanie gamma od materiałów budowlanych”). Wymagania te muszą być brane
pod uwagę przy opracowywaniu nowego polskiego Prawa atomowego i aktów wykonawczych.

Dziedzina: nauki fizyczne
Mowa Polaków na Zaolziu (w kontekście języków ogólnonarodowych i ich odmian) Artykuł dotyczy sytuacji językowej na Śląsku Cieszyńskim w Republice Czeskiej, który zamieszkuje m.in. polska mniejszość narodowa. W pierwszej kolejności zostały podane i wyjaśnione podstawowe pojęcia odnoszące się do omawianego regionu i opisane wydarzenia historyczne, które doprowadziły do obecnej sytuacji językowej. Następnie przytoczono cechy typowego członka polskiej mniejszości na Śląsku w Republice Czeskiej. W dalszej kolejności poświęcono uwagę językom i ich odmianom, które kształtowały lokalną mowę potoczną, szczególnie zaś samej mowie „po naszymu”, przedstawionej we fragmentach autentycznych tekstów. W artykule zawarto również informacje o tym, jak przebiegały spory o afiliację gwary zachodniocieszyńskiej do czeskiego lub polskiego języka etnicznego.

Dziedzina: językoznawstwo
Opady atmosferyczne w województwie łódzkim w latach 1961–2015 W pracy przedstawiono zmienność czasową i przestrzenną opadów w województwie łódzkim w latach 1961–2015. W tym celu wykorzystano dobowe sumy opadu z 20 posterunków opadowych na terenie województwa łódzkiego. Wy-kazano, że średnia roczna suma opadów w województwie wynosiła 582 mm, przy czym na poszczególnych stacjach wahała się od 515 do 648. Najwyższe wartości odnotowano w południowej części województwa, malały one jednak ku północy, gdzie niedobory opadów pojawiały się najczęściej. W biegu rocznym najwyższe sumy obserwowano latem, a najniższe zimą. Opady letnie były ponad dwukrotnie wyższe od zimowych. Natomiast opady wiosenne i jesienne utrzymywały się na podobnym poziomie, z lekką przewagą wiosennych. Dobowe sumy opadu najczęściej mieściły się w przedziale 1–10 mm. Opady przekraczające 50 mm były rzadkością i pojawiały się raz na kilka lat, głównie latem. Nie zaobserwowano istotnych statystycznie zmian struktury i wysokości opadów. Pojawiła się jednak niewielka tendencja wzrostowa sum zimowych i spadkowa sum letnich.

Dziedzina: archeologia
Systemy InHousePLC - charakterystyka ogólna, kierunki rozwoju i zastosowań W artykule zamieszczono charakterystykę ogólną współczesnych systemów łączności elektronicznej opartych na technologii InHousePLC. Omówiono elementy składowe tych systemów, używane medium transmisyjne i wykorzystywane zakresy częstotliwości, a także stosowane metody modulacji i protokoły komunikacyjne warstwy drugiej. Scharakteryzowano zagadnienia kompatybilności elektromagnetycznej, przedstawiono głównych dostawców urządzeń składowych, a także nakreślono kierunki dalszego rozwoju i zastosowań tych systemów.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
CyberKnife S7 – radioterapia najwyższej precyzji Od ponad 10 lat w Polsce pacjenci leczeni są robotem CyberKnife firmy Accuray. Pierwsza dostępna w naszym kraju wersja systemu, model VSI, zapoczątkowała erę cybernetycznej radiochirurgii stereotaktycznej. W 2012 roku pojawił się nowy model CyberKnife M6 z innowacyjnym kolimatorem wielolistkowym MLC. Firma Accuray, idąc z duchem czasu i rozwojem technologicznym, w 2020 roku zaprezentowała światu jeszcze szybszą, nowocześniejszą wersję robota CyberKnife S7. Do chwili obecnej w Polsce zainstalowano 5 noży cybernetycznych: 1 w Poznaniu, 2 w Gliwicach, 1 w Wieliszewie i 1 w Krakowie. Szacunkowo w naszym kraju radiochirurgii z użyciem robota CyberKnife poddało się już ponad 10 000 pacjentów.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA WYBRANYCH URZĘDÓW MIAST W POLSCE W UJĘCIU NIEPARAMETRYCZNYM W artykule przedstawiono wyniki badań własnych, których celem głównym była ocena stopnia zróżnicowania poziomu efektywności funkcjonowania wybranych urzędów miejskich w Polsce. Pomiaru efektywności dokonano w ujęciu nieparametrycznym przy wykorzystaniu metody DEA. Identyfikacja różnic w efektywności funkcjonowania umożliwiła między innymi wyznaczenie optymalnej wielkości nakładów ponoszonych na świadczenie usług administracyjnych w grupie 11 badanych urzędów miast oraz wskazanie, w których z nich powinny zostać podjęte działania zmierzające do poprawy analizowanej efektywności.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Cyberterroryzm zagrożeniem bezpieczeństwa państw współczesnego świata Praca w szczególności dotyczy zagrożeń jakie wiążą się z cyberterroryzmem wielu państw na świecie. Żeby wyjaśnić to pojęcie najpierw trzeba się odnieść do samej definicji terroryzmu oraz jak w dobie globalizacji to zjawisko stało się problemem o międzynarodowym znaczeniu. W pierwszym rozdziale chciałabym przedstawić genezę powstania terroryzmu oraz opisać poszczególne zjawiska jakie temu towarzyszą. Rozdział drugi w całości poświęcony będzie cyberterroryzmowi oraz jak zinformatyzowanie życia wpływa na jego rozwój. W XXI wieku przestępczość komputerowa cały czas ewoluuje. Jest większa komputeryzacja w każdej dziedzinie życia, dlatego ważnym jest, aby starać się temu przeciwdziałać. Trzeci rozdział opisuje przykłady dzisiejszych ataków cyberterrorystycznych w różnych państwach. W każdej dziedzinie życia cyberataki stają się rzeczywistością, dlatego ważnym jest, aby pamiętać o bezpieczeństwie oraz stosować odpowiednie zabezpieczenia, które pomogą uchronić się przed cyberterroryzmem.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Gwara miejska jako determinant tożsamości regionalnej na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania Artykuł przedstawia gwarę miejską w kontekście determinanta tożsamości regionalnej. Autorka analizuje definicje gwary i wskazuje na zmieniający się odbiór tego pojęcia, jak i jego charakter i obecną rolę. Omówiona jest także tożsamość regionalna i jej korelacja z gwarą. Niniejsze rozważania eksplikowane są na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania, która mimo coraz mniejszej liczby czynnych użytkowników wykazuje wzrost popularności i chęć kultywowania w formach pozwalających postrzegać ten język w aspektach tożsamości regionalnej. Gwara poznańska analizowana jest w kontekście historycznym, gdzie wskazano na istotny wpływ języka niemieckiego oraz przemian gospodarczo-społecznych miasta na kształtowanie się języka mieszkańców Poznania. Artykuł rozpatruje gwarę miejską także we współczesnym ujęciu, omawiając jej występowanie w radiu, tekstach i książkach.

Dziedzina: językoznawstwo
Małżeństwo i rozwody w świadomości młodzieży polskiej przełomu XX i XXI wieku w świetle badań socjologicznych W artykule przedstawiono analizę nastawienia (poglądy, postawy i działania) uczniów szkół średnich i studentów wyższych uczelni w Polsce w XX wieku i w obu dekadach XXI wieku do instytucji małżeństwa i do rozwodów małżeńskich. Podstawę tej analizy stanowią wyniki różnych badań socjologicznych zrealizowanych w obu tych okresach. W zakres nastawienia młodzieży polskiej do małżeństwa i rozwodów wchodzą następujące zagadnienia: małżeństwo jako wartość podstawowa i uroczysta; małżeństwo sakramentalne – jego nierozerwalność i trwałość; postawy młodzieży wobec ślubu kościelnego i cywilnego; postawy młodzieży wobec rozwodów małżeńskich i rozpadu rodziny. Wskaźniki empiryczne ukazują proces trwałości i zmiany w nastawieniu młodzieży polskiej do małżeństwa i rozwodów w okresie z przełomu obu wieków – zarówno do małżeństwa sakramentalnego, jak i do cywilnych związków małżeńskich. Jakie czynniki sprzyjające trwałości małżeństwa dostrzegała badana młodzież, a jakie były najczęściej powody jego rozpadu i prowadziły wprost do rozejścia się małżonków? Jak badana młodzież osobiście postrzegała i oceniała trwałość małżeństwa, a jak rozwód w wyniku jego rozpadu? Na te pytania odpowiada ten artykuł.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Duchowość w kulturze ponowoczesnej Celem artykułu jest nakreślenie roli, jaką duchowość pełni w ponowoczesnej kulturze. Pojęcie duchowości w ostatnich latach stało się intensywnie zgłębianym przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych, często niezwiązanych z teologią. Duchowość, jako kategoria analityczna, weszła do arsenału pojęć socjologii religii, do tego stopnia, że mówi się o wyłanianiu się nowej subdyscypliny, zwanej socjologią duchowości. Duchowość, w dużej mierze za sprawą ruchu New Age, oddzielana jest od zinstytucjonalizowanej religii i jest łączona z indywidualnymi doświadczeniami jednostki. W artykule analizowane są takie zagadnienia jak: pojęcie duchowości i jego droga do dyskursu naukowego; związki religii i duchowości oraz rola i znaczenie duchowość w obliczu wyzwań i zagrożeń XXI wieku. Duchowość w ponowoczesności w pewnym sensie stała się nowym „świętym baldachimem”, dającym poczucie sensu i bezpieczeństwa w nieustannie zmieniającym się świecie. Co więcej, jest to jedno z kluczowych pojęć dla zrozumienia współczesnego społeczeństwa i kultury.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Zabytkowa chałupa ze Zborowskiego a Śląska Fabryka Fajek ze Zborowskiego. Wyniki dwóch sezonów badań archeologicznych Projekt „Śląska Fabryka Fajek ze Zborowskiego” był realizowany w ramach działalności naukowej Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”. Głównym założeniem projektu była jak najwierniejsza rekonstrukcja budynku dawnej fabryki fajek. Bardzo ważnym punktem badań była analiza dendrochronologiczna, która wykazała, że drewno, z którego wybudowano obiekt zostało ścięte w 1838 lub 1839, co zaprzeczyło tezie, jakoby ten budynek miał być reliktem fabryki, która została zamknięta około 1840 roku. Fabryka w Zborowskiem została założona w 1753 roku przez Andreasa von Garniera, Rapparda, Karla von Unfriedta i Samuela Grulicha. Król Prus Fryderyk II nadał udziałowcom przywilej, który gwarantował im monopol na produkcję fajek glinianych na Śląsku.

Dziedzina: archeologia
Nowa konstrukcja zespołu roboczego rozdrabniacza bijakowego Praca zawiera opis nowej konstrukcji zespołu roboczego rozdrabniacza bijakowego (patent RP nr 173497), wymuszającego promieniowy ruch rozbitych ziaren w komorze rozdrabniającej. Badania wstępne podczas rozdrabniania pszenicy wykazały, że zastosowanie nowej konstrukcji zespołu roboczego, powoduje zwiększenie wydajności, przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia energii w stosunku do rozdrabniacza o klasycznej budowie zespołu roboczego.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Baza noclegowa jako czynnik warunkujacy rozwoj turystyki i rekreacji w lasach Celem podróży turystycznej są najczęściej walory przyrodnicze, ale realizacja różnych rodzajów turystyki związana jest z pobytem w miejscu docelowym. Podstawą pobytu turystycznego jest baza noclegowa, występująca w wielu rodzajach oraz standardzie a jej wielkość jest uważana powszechnie za podstawowy miernik zagospodarowania turystycznego. Na przełomie 2006/2007 roku przeprowadzono badanie, które miało na celu określenie stanu rodzajowo-ilościowego oraz standardu bazy noclegowej w lasach RDLP w Białymstoku oraz zbadanie preferencji turystycznych w zakresie zainteresowania rodzajami obiektów zakwaterowania podczas pobytu w lesie jako część szerszych badań dotyczących czynników wpływających na rozwój turystyki i rekreacji w lasach.

Dziedzina: nauki leśne
Aspekty podatkowe ochrony zabytków w programie Polski Ład Zmiany w przepisach prawa podatkowego wywołują sporo głosów, tak krytycznych, jak i aprobujących, i obejmują swoim zakresem wiele aspektów życia gospodarczego. Wiele z nich dotyczy również sektora kultury, w tym podmiotów zajmujących się ochroną dziedzictwa, a szczególnie zabytków. Głośna i szeroko komentowana nowelizacja przepisów podatkowych w ramach programu Polski Ład wprowadza zmiany także w odniesieniu do sektora kultury, dodając cztery nowe instytucje, które mogą przyczynić się do zwiększenia nakładów na działalność kulturalną lub ochronę dziedzictwa, umożliwiając podatnikowi skorzystanie z preferencji podatkowej. Zmiany te są w większości pozytywne, natomiast wprowadzają nowe instrumenty prawnopodatkowe do polskiego ustawodawstwa. Celem opracowania jest przybliżenie nowych rozwiązań podatkowych adresowanych do sektora kultury, ich skrótowa analiza oraz wskazanie na najważniejsze zalety i deficyty regulacyjne.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Duszpasterskie zadania powierzone parafiom zakonnym przez bydgoskiego biskupa diecezjalnego Przedmiotem artykułu jest przedstawienie duszpasterskich zadań powierzonych parafiom zakonnym przez bydgoskiego biskupa diecezjalnego. Przybliżono historyczną ocenę koncepcji, organizacji i rozwój życia zakonnego. Wskazano, że rady ewangeliczne będące darem od Boga, stały się miarą życia ludzi, którzy chcieli naśladować Chrystusa. Pokazano, że forma życia tych osób zmieniała się na przestrzeni wieków. Podkreślono rolę parafii jako szczególnej formy obecności Kościoła w świecie. Przedstawiono ogólny i teoretyczny problem dotyczący powierzania parafii instytutowi zakonnemu i zadań z tym związanych. Przybliżono zadania proboszcza zakonnego oraz uwidoczniono istotną różnicę pomiędzy proboszczem diecezjalnym a proboszczem biskupim. Analizie poddane zostały parafie zakonne w diecezji bydgoskiej i ich swoiste zadania. Zwrócono uwagę na rolę zakonów w pracy duszpasterskiej. W całości rozważań zaznaczono fakt, że biskup diecezji bydgoskiej Jan Tyrawa nie dokonał prawnego powierzenia parafii żadnemu zakonowi. Współczesność zaś wymaga większej kooperacji zakonów z biskupami miejsca i wspólną realizację określonych zadań.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Wpływ poziomu zinbredowania na wyniki odchowu prosiąt w obrębie ras objętych programem ochrony W Polsce szczególnie zagrożone obniżeniem produkcji na skutek wzrostu inbredu są rasy świń objęte programem ochrony (złotnicka biała, złotnicka pstra oraz puławska). W rasach tych, mimo hodowli ukierunkowanej na minimalizację inbredu, stwierdza się w ostatnich latach stopniowy wzrost tego parametru. W związku z powyższym podjęto badania, których celem była ocena wpływu zinbredowania loch ras objętych hodowlą zachowawczą i inbredu prosiąt na wyniki ich odchowu. Badaniami objęto 6025 loch ras rodzimych (2971 loch rasy puławskiej, 1323 loch rasy złotnickiej białej i 1731 loch rasy złotnickiej pstrej), urodzonych w latach 2003-2011. Zebrano dane dotyczące ich miotów, tj. liczbę prosiąt urodzonych i odchowanych. Łącznie zebrano informacje o 23 829 miotach. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że w rasach złotnickich wzrost zinbredowania matek do wartości 6,25% wpływa na poprawę wyników ich użytkowości rozpłodowej, zwiększając liczbę urodzonych prosiąt w czwartych i kolejnych miotach rasy złotnickiej pstrej (P≤0,05) oraz liczbę odchowanych prosiąt w miotach drugich i trzecich rasy złotnickiej białej (P≤0,05). Lochy o inbredzie przekraczającym 12,5% rodziły i odchowywały nieco mniej prosiąt w miotach drugich i kolejnych, jednak różnice nie były statystycznie istotne. Zinbredowanie potomstwa o wartości powyżej 12,5% miało istotny wpływ na zmniejszenie liczby urodzonych i odchowywanych prosiąt, przede wszystkim w pierwszych miotach ras złotnickich (P≤0,05). W rasie puławskiej nie stwierdzono powyższych zależności.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Charakterystyka głosek [t] i [d] w wydaniach teologii moralnej z XVIII wieku (na materiale tekstów z Supraśla, Uniowa i Poczajowa). Przyczynek do dyskusji na temat prostej mowy xviii wieku Artykuł prezentuje analizę graficznych realizacji głosek [t] i [d] w kolejnych edycjach bazyliańskiej, ruskojęzycznej teologii moralnej, które ukazały się w drukarniach bazyliańskich w Supraślu, Uniowie i Poczajowie w XVIII wieku. Wyniki analizy prowadzą do wniosku o występowaniu w XVIII wieku dwóch odrębnych tradycji ortograficznych – białoruskiej i ukraińskiej. W odniesieniu do analizowanych głosek potwierdza je zaznaczenie zjawisk dziekania, ciekania czy ukraińskiego stwardnienia [d] i [t]. Tym samym podważona zostaje teza o przerwaniu tradycji piśmienniczej na ziemiach białoruskich i ukraińskich w XVIII wieku i odrodzenia się białoruskiego i ukraińskiego języka literackiego na nowej – ludowej – bazie. W proponowanym ujęciu tezę tę należy zastąpić tezą o ewolucyjnym rozwoju literackich języków białoruskiego i ukraińskiego.

Dziedzina: językoznawstwo