PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Struktury iłów poznańskich w obserwacjach mikroskopowych jako wskaźniki poligenezy osadów W artykule przedstawiono cechy mikrostrukturalne iłów poznańskich w świetle analiz mikroskopowych. Przy użyciu mikroskopu polaryzacyjnego opisano struktury po korzeniach roślin, mikrokonkrecje Fe-Mn, konkrecje kalcytowe i syderytowe, pustki będące pozostałościami po mikrokryształach „róż pustyni” oraz lustra ślizgowe. Struktury te mają charakter zarówno pierwotny, jak i wtórny, co wskazuje na wielostadialny sposób formowania się iłów poznańskich. Struktury po korzeniach roślin oraz lustra ślizgowe świadczą o rozwijających się procesach glebowych w powierzchniowych warstwach osadu, natomiast powstanie konkrecji żelazowo-manganowych i węglanowych jest związane ze zmianą warunków fizykochemicznych w osadach poddanych procesom wietrzenia.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Car i filozof. G.W. Leibniz w Rosji XVII–XVIII wieku W niniejszym artykule został przedstawiony – na podstawie listów Leibniza
do Piotra I oraz innych materiałów – wpływ, jaki niemiecki filozof wywarł na
życie intelektualne Rosji XVII i XVIII wieku. W pierwszej części omówiono
relacje cara z Leibnizem, a w szczególności udział tego ostatniego w reformie
edukacji i w powołaniu Rosyjskiej Akademii Nauk. W kolejnej części rozpatrzono
wątki Leibnizjańskie w twórczości filozofów rosyjskich XVIII wieku
epoki popiotrowej. Wreszcie ukazano kierunek rozwoju myśli niemieckiego
filozofa w Rosji w postaci neoleibnizjanizmu XIX i XX stulecia.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Wielocechowa analiza różnorodności fenotypowej mieszańców ziemniaka uzyskanych z krzyżowań tetraploid × diploid Osiemdziesiąt rodów ziemniaka uzyskanych z czterech interploidalnych krzyżowań 4x-2x zostało ocenione na 12 cech użytkowych, w tym morfologii bulw, w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział Młochów w latach 2008–2009. Celem badań była ocena genotypowej różnorodności wśród rodów ziemniaka i uzyskanie wglądu w strukturę wielocechowej zmienności. Analiza składowych głównych (PCA) wyodrębniła pięć składowych głównych, które wyjaśniały 78,4% łącznej wariancji wśród rodów ziemniaka. Wykazana przez analizę PCA genotypowa różnorodność potomstwa 4x-2x daje szansę na wyselekcjonowanie wartościowych tetraploidalnych rodów zarówno na jadalny, jak i przetwórczy kierunek użytkowania. Spośród wyodrębnionych pięciu składowych głównych pierwsze trzy były najważniejsze. Pierwsza składowa (29,9% zmienności) była głównie skorelowana z regularnością kształtu, głębokością oczek i ciemnieniem enzymatycznym. Druga składowa, tłumacząca 16% łącznej zmienności była dodatnio skorelowana z plonem bulw, średnią masą bulwy i spłaszczeniem bulw. Trzecia składowa, wyjaśniająca 13,2% łącznej zmienności była pozytywnie skorelowana z zawartością skrobi i barwą chipsów.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zrównoważona karta wyników w procesie zarządzania uczelnią publiczną Zrównoważona karta wyników jest narzędziem zarządzania strategicznego, które coraz częściej znajduje zastosowanie w sektorze szkolnictwa wyższego. Sukces działających w konkurencyjnym otoczeniu uczelni, podobnie jak jednostek komercyjnych, zależy w dużym stopniu od umiejętności dokonywania właściwych wyborów strategicznych i implementacji skutecznych metod monitorowania rzeczywiście osiąganych rezultatów. Praktyczne wykorzystanie BSC w uczelniach wymaga dostosowania tej metodologii do specyfiki funkcjonowania tego typu instytucji. W artykule została przedstawiona dyskusja na temat możliwej adaptacji klasycznych perspektyw BSC w celu uwzględnienia dwóch kluczowych obszarów działalności uczelni, związanych z procesami kształcenia i badaniami naukowymi. W drugiej części artykułu zaprezentowano przykład implementacji metody BSC dla potrzeb budowy strategii wydziału uniwersytetu publicznego w Polsce.

Dziedzina: nauki społeczne
Badanie gotyckiej XIV-wiecznej więźby dachowej integralnie połączonej z hurdycją na zamku w Olsztynie: nowoczesny aspekt pomiarów w mykologii W publikacji naukowcy dokonują oględzin konstrukcji zabytkowej więźby dachowej. Starają się przedstawić, jaki wpływ mają czynniki zewnętrzne na konstrukcję wiązara. Przedstawiają także problem natury higienicznej. Aspekt dotyczy drewnianej konstrukcji dachów zabytkowych oraz konstrukcji nowych.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Novum Instrumentum omne Novum Instrumentum omne przygotowane zostało przez Erazma (1469-1536) i było pierwszym opublikowanym Nowym Testamentem w języku greckim (1516). Drukarzem był Jan Froben (1460-1527) z Bazylei. Pierwszym drukowanym wydaniem Nowego Testamentu była Poliglota kompluteńska (1514), jednak została opublikowana dopiero w 1522 roku. Erazm wykorzystał siedem późnych greckich rękopisów przechowywanych w Bazylei, lecz niektóre partie przetłumaczył z łacińskiej Wulgaty.
Ukazało się w sumie pięć wydań erazmiańskiego greckiego Nowego Testamentu. Luter wykorzystał drugie wydanie na potrzeby swego przekładu. Najważniejszym jest jednak trzecie wydanie (1522), które zawiera Comma Johanneum. Wydanie to wykorzystał Tyndale w swoim przekładzie Nowego Testamentu na język angielski (1526), a później przez wydawców i tłumaczy Biblii Genewskiej oraz King James Version. Erazmiańskie wydanie było podstawą dla większości nowożytnych przekładów Nowego Testamentu w wiekach XVI-XIX.

Dziedzina: nauki teologiczne
Metoda badania przebiegu zużycia sekcji tłoczących pomp wtryskowych silników ZS W artykule omówiono metodę oceny zużycia tribologicznego sekcji tłoczących pomp wtryskowych. Określono zbiór parametrów, które mogą być wskaźnikami zużycia sekcji. Przedstawiono wyniki badań zużycia sekcji tłoczących pompy wtryskowej firmy MOTORPAL wykorzystywanej w silniku 4CT90.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Relacje metodyczne i wiekowe pomiędzy analizą trakową a potasowo-argonową na przykładzie masywu Karkonoszy i jego osłony W kontekście coraz większego znaczenia metod izotopowych w Polsce i zrozumienia ich możliwości interpretacyjnych, przedstawiono porównanie metodyczne i wiekowe analizy trakowej i oznaczeń metodą potasowo-argonową (K-Ar) w odniesieniu do minerałów budujących skały masywu Karkonoszy oraz jego północnej osłony. Prezentowane wyniki stanowią kompilację wcześniejszych oznaczeń trakowych z obszaru karkonosko-izerskiego (Jarmołowicz-Szulc, 1984), oznaczeń K-Ar z tego samego obszaru (Jarmołowicz-Szulc i in., 2009) oraz nowszych metodycznie danych literaturowych z masywu Karkonoszy (Danišik i in., 2010). Wykazano zaletę metody trakowej, którą są przede wszystkim możliwości interpretacyjne związane z datowaniem wypiętrzenia i/lub pogrzebania w historii geologicznej skał. Pokazano również walory metody K-Ar, umożliwiającej m.in. uzyskanie wartości wieku oziębiania np. po wypiętrzeniu plutonu.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Słowa Maryi w Kanie Galilejskiej: 'Wina nie mają' (J 2, 3) w recepcji patrystycznej Słowa skierowane do Jezusa przez Maryję w Kanie znajdują stosunkowo skromne echo w starożytności. Egzegeza patrystyczna J 2,3 jest podporządkowana historiozbawczemu myśleniu, w którym brak wina na uczcie weselnej jest obrazem wielorakiej niemocy natury ludzkiej i żydowskiego Prawa w odrodzeniu człowieka. Cudownie uczynione przez Chrystusa wino jest symbolem Jego łaski, która wyprowadza człowieka z tego stanu. Ojcowie spekulują nad szczegółami związanymi z godami w Kanie, a zwłaszcza nad alegorycznym znaczeniem sześciu stągwi. Otwierają pole liczniejszym spekulacjom średniowiecznym na ten temat. Wiodącą rolę w interpretacji duchowej zajmuje Maksym Wyznawca, który dokonuje obszernego objaśnienia symboliki związanej z relacją J 2,1-11 w aspekcie historiozbawczym i moralno-ascetycznym. Ojcowie na ogół nie zatrzymują się nad postawą samej Maryi, która wstawia się do Syna za gospodarzami uczty. Dopiero Jan Chryzostom, na gruncie egzegezy antiocheńskiej, snuje ściśle maryjną refleksję. Zastanawia się nad kształtowaniem się wiary Maryi w cudotwórczą i boską moc Syna, która doprowadziła ją do tak subtelnej prośby. Wątek rozwijany przez Chryzostoma znajduje echo u późniejszych pisarzy, a zwłaszcza w hymnach Romana Melodosa. Chociaż Ojcowie Kościoła chętnie interpretują w sposób alegoryczny niektóre szczegóły związane z weselem w Kanie, np. w braku wina dostrzegają całą niedolę nieodkupionej jeszcze ludzkości. Tymczasem prezentując rolę Maryi w całym zdarzeniu, w zasadzie nie wychodzą poza sens dosłowny.

Dziedzina: nauki teologiczne
Kierunki zarządzania zasobami kopalin mineralnych z punktu widzenia Skarbu Państwa jako właściciela złóż kopalin objętych własnością górniczą Gospodarka zasobami kopalin mineralnych nie stanowi w Polsce jednego kompleksowego zadania publicznego, przypisanego jednemu organowi władzy publicznej lub instytucji centralnej. Aktualnie sprawy zarządu tymi zasobami są rozrzucone pomiędzy kompetencje pięciu ministrów. Spójne uregulowanie zarządzania zasobami kopalin, w szczególności w odniesieniu do złóż objętych własnością górniczą Skarbu Państwa, powinno być jednym z niezbędnych elementów polityki surowcowej kraju. W przypadku złóż kopalin będących przedmiotem własności Skarbu Państwa jako własność górnicza Skarb Państwa może rozporządzać tym przedmiotem przez ustanowienie użytkowania górniczego, uzyskując związane z tym wynagrodzenie. Czerpanie przez Skarb Państwa pożytków ze złoża objętego własnością górniczą jest jednak aktualnie realizowane przede wszystkim w sposób pośredni, poprzez wprowadzony w 2012 r. podatek od wydobycia niektórych kopalin (rudy Cu-Ag, węglowodory), a od 2016 r. także specjalny podatek węglowodorowy. Coraz częściej powstaje konkurencja pomiędzy wykorzystaniem górotworu wraz z zasobami złóż stanowiących własność górniczą Skarbu Państwa a wykorzystaniem nadległych nieruchomości gruntowych, jak również konkurencja w obrębie górotworu - czy to w przypadku tej samej kopaliny, czy pomiędzy różnymi rodzajami kopalin. Wyraźnie zaznacza się przy tym brak wypracowanych tzw. norm kolizyjnych w regulacjach prawa geologicznego i górniczego, zagospodarowania przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, w tym także w zakresie ochrony zasobów złóż kopalin.
Najważniejsze postulaty działań krótko- i średnioterminowych dla poprawy zarządzania zasobami kopalin mineralnych w Polsce to: opracowanie spójnej strategii gospodarowania zasobami kopalin, wprowadzenie instytucjonalnej ochrony zasobów złóż kopalin, wydzielenie listy złóż strategicznych i zabezpieczenie ich obszarów przed konkurencyjnym zagospodarowaniem, podjęcie działań dla zapewnienia jednego organu państwa odpowiedzialnego w całości za zarząd zasobami złóż kopalin objętych własnością górniczą.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
(Nie)śmiertelność Nowy Teatr w Warszawie  Odyseja. Historia dla Hollywoodu  reżyseria: Krzysztof Warlikowski, scenariusz: Krzysztof Warlikowski, Piotr Gruszczyński (współpraca: Adam Radecki, Szczepan Orłowski, Jacek Poniedziałek), scenografia, kostiumy: Małgorzata Szczęśniak, współpraca artystyczna: Claude Bardouil, dramaturgia: Piotr Gruszczyński (współpraca: Anna Lewandowska), muzyka: Paweł Mykietyn, reżyseria świateł: Felice Ross, wideo i animacje: Kamil Polak, zdjęcia do filmu Przesłuchanie: Paweł Edelman  premiera: 4 czerwca 2021

Dziedzina: sztuka
Wyparki cienkowarstewkowe i krótkodrożne w przemyśle spożywczym Przedstawiono wyniki badań nad wnikaniem ciepła i masy w aparatach cienkowarstewkowych i krótkodrożnych przeznaczonych do zagęszczania substancji nieodpornych termicznie. Przedstawiono również wyniki badań nad zastosowaniem wyparek krótkodrożnych i cienkowarstewkowych w wybranych technologiach.

Dziedzina: nauki rolnicze
Obecność kultury szlacheckiej w Polsce XXI wieku (rekonesans) Artykuł dotyczy obecności kultury szlacheckiej w Polsce XXI w., uzewnętrznionej w sferze kultury materialnej i niematerialnej. Współczesne społeczeństwo polskie świadomie, nieświadomie lub podświadomie korzysta z dorobku kulturalnego swych nobilitowanych przodków, zwłaszcza w dziedzinie architektury, utrzymania zieleni, receptur kulinariów i trunków, mody oraz wykreowanego przez nobilitates systemu wartości i oryginalnej obyczajowości.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Obliczanie powierzchni plantacji wierzby energetycznej przy pomocy programu "Plantene" Przedstawiono autorski program komputerowy "Plantene" służący do wyliczania powierzchni plantacji wierzby energetycznej. Program wylicza ilość energii potrzebnej do ogrzewania budynków mieszkalnych oraz podgrzewania ciepłej wody użytkowej, a następnie minimalną powierzchnię plantacji. Program jest dostępny na stronie internetowej autora.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zabezpieczenie sieci przemysłowych przed intruzami - temat dnia Zwrócono uwagę na istotność zagadnienia zabezpieczenia systemów sterowania infrastrukturami krytycznymi przed zagrożeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Przedstawiono w zarysie tematykę poruszaną na Warsztatach CRITIS'09 dotyczącą zabezpieczenia w przemyśle procesowym. Omówiono zawartość projektu najnowszej normy międzynarodowej dotyczącej tego zagadnienia.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Integracja mikrotermometrii inkluzji fluidalnych i modelowań historii termicznej/pogrążania w badaniach pochodzenia węglowodorów i ich nagromadzeń w skałach dolomitu głównego (Ca2) północno-zachodniej Polski (otwór wiertniczy Benice-3) Badania inkluzji fluidalnych są bardzo pomocne w zrozumieniu procesów cementacji w skałach zbiornikowych oraz określenia relacji między nimi a migracją węglowodorów. W połączeniu z modelowaniem basenów badania te pozwalają uszczegółowić historię pogrążania, temperatury i ciśnienia danego basenu sedymentacyjnego. Przykład integracji tych metod badawczych stanowią prezentowane w artykule wyniki badań przeprowadzonych na próbkach z otworu wiertniczego Benice-3. Próbki pobrano z utworów węglanowych dolomitu głównego (Ca2), występujących w obrębie platformy węglanowej Kamienia Pomorskiego (PWKP, Pomorze Zachodnie). Obszar ten stanowi północno-zachodnią część polskiego basenu cechsztyńskiego. Na obszarze PWKP znajduje się jedno z największych polskich złóż ropy naftowej Kamień Pomorski, występujące w węglanowych facjach platformowych Ca2. Skały zbiornikowe reprezentują facje doloziarnitów zdeponowanych w strefie płycizn oolitowych. Inkluzje fluidalne znaleziono we wczesnodiagenetycznych cementach anhydrytowych. Po uzyskaniu danych mikrotermometrycznych obliczono rzeczywiste wartości temperatury i ciśnienia precypitacji cementów anhydrytowych, które wynoszą: 94–110°C oraz 270–330 bary. Stężenie solanki wynosi od 1,6 do 5,2% wag. równoważnika NaCl z małą ilością CO2 oraz CaCl2. Skład jest typowy dla roztworów formacyjnych związanych z procesami anhydrytyzacji skał dolomitu głównego w warunkach płytkiego do średniego pogrzebania. Porównując wyniki otrzymane z pomiarów inkluzji fluidalnych z modelowniami historii pogrzebania basenu sedymentacyjnego stwierdzono, że temperatury 94–110°C zostały osiągnięte przez cementy anhydrytowe w okresie wczesnej–późnej jury, tj. ok. 153–181 mln lat temu. Migracja roztworów niosących węglowodory miała miejsce przed migracją fluidów, które doprowadziły do anhydrytyzacji, ale po procesach dolomityzacji.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Zmiany tekstury i zawartosci zwiazkow pektynowych w ziemniakach podczas produkcji frytek Celem pracy było określenie zmian zawartości związków pektynowych w ziemniakach w
poszczególnych etapach produkcji frytek oraz określenie teksturotwórczej roli tych związków. Do badań laboratoryjnych pobrano próby: bulw, krajanki i frytek z dziewięciu miejsc linii produkcyjnej. W próbach bulw, krajanki i frytek oznaczono zawartość substancji pektynowych oraz określono teksturę przy użyciu aparatu Instron. Ziemniaki po procesie blanszowania zawierały o 30% mniej pektyn rozpuszczalnych i o 50% więcej protopektyn w porównaniu z surowcem. Zawartość protopektyn we frytkach była trzykrotnie większa niż w przerabianych ziemniakach. Tekstura ziemniaków w większości etapów przerobowych uzależniona była od zawartości pektyn. Tekstura frytek podsmażanych i frytek gotowych była dodatnio i statystycznie istotnie skorelowana z zawartością protopektyn (r = 0,71) i pektyn ogółem (r = 0,63).

Dziedzina: nauki rolnicze
Modyfikacje wzorów socjalizacyjnych w rodzinie w czasach nałogowych konsumentów Na skutek przemian cywilizacyjno-kulturowych w ostatnich kilkudziesięciu latach w polskich rodzinach pojawiły się zmiany sposobów kształtowania rzeczywistości życia rodzinnego. Dzisiejszy zinfantylizowany kapitalizm konsumpcyjny bardziej podsyca, niż stara się gasić nastroje niejednoznaczności i elastyczności większości norm i wzorów, gdyż dzięki temu może maksymalizować sprzedaż-konsumpcję, na której się opiera, i promuje nowy typ bohatera – nałogowego konsumenta. Z tego też między innymi powodu procesy socjalizacji zaczynają współcześnie charakteryzować się cechami nowej (teraz pożądanej) niepomyślnej socjalizacji. W ramach socjalizacji pierwotnej nieudolnie realizowane modele życia rodzinnego wprowadzają zawirowania socjalizacyjno-wychowawcze skutecznie wykorzystywane przez dzieci, które zamiast uczyć się przestrzegania reguł, uczą się ich obchodzenia – przeważnie manipulacyjnego dryfowania pomiędzy różnymi wersjami tego samego lub różnych światów – gry własną, jeszcze kształtującą się tożsamością. Ta zdolność z kolei staje się kluczową dla współczesnych socjalizacji wtórnych, które aby móc podsycać cechy nałogowego konsumenta, oczekują możliwości płynnego przemieszczania się pomiędzy różnymi tożsamościami. Prezentowany artykuł jest próbą diagnozy zmian, które w trochę niezauważalny na co dzień sposób, wprowadziły istotne nowe jakości w rodzinie – podstawowej przestrzeni naszego życia.

Dziedzina: nauki społeczne
Ocena emisji CO2 spowodowanej zużyciem nośników energii w rolnictwie polskim Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) o zużyciu nośników
energii i wskaźnikach emisyjności CO2 według Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) oszacowano emisję tego gazu w wyniku bezpośredniego
zużycia energii w rolnictwie polskim w 2015 r. Wartość tej emisji wyniosła ogółem
12 535,0 Gg. W przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych (UR) stanowiło to 86,9 kg•(100
Ha)-1, a na 100 gospodarstw rolnych – 877,2 kg•(100 gospodarstw)-1. Największy udział
w emisji CO2 (46%) miały paliwa stałe, w tym węgiel kamienny energetyczny – 27,7%,
a drewno i torf – 16,7%. Udział paliw ciekłych w emisji CO2 wyniósł 41%, w tym oleju
napędowego 39%. Udział pozostałych nośników energii w emisji CO2 wyniósł łącznie
13%. Energia elektryczna powodowała 10% ogółu emisji CO2 w wyniku zużycia nośników
energii w rolnictwie, paliwa gazowe – łącznie 2% (w tym gaz ciekły 1,3%), a ciepło – 1%.

Dziedzina: nauki rolnicze
Etyka troski i jej granice w psychoterapii i pomocy psychologicznej Polem problemowym artykułu jest jeden z najważniejszych współczesnych sporów etycznych, to jest spór pomiędzy tak zwaną „etyką troski” a „etyką sprawiedliwości”. „Etyka troski” jest koncepcją autorstwa Carol Gilligan, wyrosłą z jej polemiki z koncepcją rozwoju rozumowania moralnego Lawrence’a Kohlberga. „Etyka sprawiedliwości” zaś to zbiorcze miano na różne koncepcje rozwijane w łonie etyki tradycyjnej. Tradycyjna etyka dążyła do wskazania uniwersalnych reguł działania niezależnych od osoby działającego i jego przeżyć, a jej centralnymi kategoriami były „sprawiedliwość” i „dobro”. Drugi rodzaj etyki centralną kategorią czyni „troskę”, a zobowiązania moralne mają mieć charakter stopniowalny. W artykule odnoszę ten spór do kwestii psychoterapii i pomocy psychologicznej. Twierdzę, że sama dynamika relacji psychoterapeutycznej poniekąd wymusza na terapeucie posługiwanie się raczej „etyką troski”, niż sprawiedliwości. Na podstawie kilku przykładów z praktyki klinicznej ukazuję niebezpieczeństwa związane z nieobecnością bądź zbyt małą obecnością „etyki sprawiedliwości” w pracy terapeutycznej. Twierdzę, że samo posługiwanie się „etyką troski” w rozumieniu i ocenie działania pacjenta, może być czynnikiem zawężającym obszar potencjalnego oddziaływania terapeutycznego oraz powoduje ograniczenie możliwości rozwoju moralnego pacjenta.

Dziedzina: nauki społeczne
Średniowieczna apologia chrześcijaństwa wobec islamu W artykule, podejmującym zagadnienie chrześcijańskiej apologii wobec islamu w średniowie- czu, autor zwraca uwagę, że chrześcijańskie nastawienie do islamu zmieniało się od patrzenia nań jako na apokaliptycznego Antychrysta, przez wypełnienie obietnicy Abrahama danej Izmaelowi oraz chrześcijańską herezję, aż po dostrzeżenie w nim religii, początkowo uznawanej za fałszywą,  z czasem jednak za zawierającej też elementy autentycznej prawdy objawionej przez Boga. Orygi- nalne podejście Mikołaja z Kuzy do islamu nie znalazło kontynuatorów i odeszło w zapomnienie. W kolejnych wiekach sposób postrzegania islamu został zdominowany przez tureckie zagrożenie dla Europy, następnie przez epokę kolonializmu krajów azjatyckich.

Dziedzina: nauki teologiczne
Stan odżywienia a skrócenie czynnościowe mięśni kończyn dolnych u 9–12 letnich dzieci Cel pracy. Na świecie zauważa się wzrost liczby dzieci z nieprawidłowym stanem odżywienia. Zarówno niedobór masy ciała, jak i jej nadmiar jest zagrożeniem dla zdrowia najmłodszych nie tylko w tym okresie ontogenezy, ale również w dorosłości. Skrócenie czynnościowe mięśni często występujące u dzieci i młodzieży to zjawisko związane ze wzrostem sztywności pasywnej mięśni. Celem niniejszej pracy była ocena częstości występowania skrócenia czynnościowego mięśni kończyn dolnych u dzieci o różnym stanie odżywienia.
Materiał i metody. Badaniami objęto 227 dzieci w wieku 9–12 lat, uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Wysokiem Mazowieckiem (woj. podlaskie). Przeprowadzono pomiary antropometryczne oraz testy czynnościowe mięśni kończyn dolnych: test Thomasa, test Patricka i test przykurczu mięśni kulszowo-goleniowych. Analizę otrzymanych danych przeprowadzono za pomocą testu t-studenta i testu chi-kwadrat w programie Statistica v. 12.0.
Wyniki. Dziewczęta istotnie częściej miały niedoborową masę ciała w stosunku do chłopców (p < 0,01), chłopcy natomiast w stosunku do dziewcząt częściej mieli nadmierną masę ciała (p < 0,01). Skrócenie czynnościowe mięśni kończyn dolnych znacząco częściej (p < 0,01) diagnozowano u chłopców niż u dziewcząt. Wykazano, iż wśród badanych dziewcząt stan odżywienia miał wpływ na występowanie skrócenia czynnościowego kończyn dolnych.
Wnioski. 1. Skrócenie czynnościowe mięśni kończyn dolnych częściej występuje u chłopców niż u dziewcząt. 2. Prawidłowa wartość wskaźnika BMI wpływa na spadek częstości występowania przykurczów mięśni kończyn dolnych zarówno u chłopców, jak i dziewcząt. 3. Należy zachęcać dzieci o nieprawidłowej masie ciała do uczestnictwa w zajęciach kompensacyjno-wyrównawczych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Analiza warunków hydrogeologicznych w przygotowaniu modelu koncepcyjnego w badaniach modelowych zasobów wód podziemnych zlewni Białej Przemszy i Przemszy Badania modelowe, obejmujące zasięgiem zlewnie Przemszy i Białej Przemszy, przeprowadzono w celu oszacowania zasobów dyspozycyjnych tego obszaru. Powierzchnia modelowanego obszaru wynosi ponad 2 tys. km2 i jest o ok. 680 km2 większa od powierzchni dokumentowanych zlewni. W artykule omówiono zastosowaną schematyzację warunków hydrogeologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem odwodnień kopalnianych. Skomplikowany układ hydrostrukturalny, dodatkowo silnie zmieniony antropogenicznie na skutek prowadzonych odwodnień kopalnianych oraz intensywnego poboru wód w celach użytkowych, prowadzi do powstania złożonego układu hydrodynamicznego obszaru. W skali lokalnej warunki hydrodynamiczne należy traktować jako nieustalone. W skali regionalnej, z pewnym przybliżeniem, można je traktować jako quasi-stacjonarne. Ze względu na skomplikowane warunki hydrogeologiczne, które uniemożliwiają zastosowanie prostej schematyzacji polegającej na wydzieleniu sekwencji warstw wodonośnych i słabo przepuszczalnych, zdecydowano się na opracowanie modelu przestrzennego, składającego się z siedmiu ciągłych warstw o zróżnicowanym przestrzennie rozkładzie współczynnika filtracji, który odpowiada zróżnicowaniu litologicznemu skał.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze