PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ metody redukcji szumu losowego na dokładność prognoz ekonomicznych szeregów czasowych Od momentu pojawienia się w literaturze pojęcia deterministycznego chaosu można zaobserwować ogromny wzrost zainteresowania wielu badaczy teorią nieliniowych
układów dynamicznych. Owo zainteresowanie zaowocowało pojawieniem się nowych metod predykcji szeregów czasowych, tj. metody największego wykładnika Lapunowa oraz metody
najbliższych sąsiadów. Rzeczywiste szeregi czasowe są zwykle zaburzone przez szum losowy, który może komplikować problem ich prognozowania. Obecność szumu w danych może
znacząco wpływać na jakość otrzymanych prognoz, dlatego głównym celem artykułu będzie ocena dokładności prognozowania szeregów czasowych poddanych procesowi redukcji szumu losowego oraz ocena efektywoności wybranej metody redukcji.

Dziedzina: nauki społeczne
Dynamika i użytkownicy serwisów z petycjami online w Polsce Artykuł zawiera analizę demografii użytkowników serwisów z petycjami online. Cel: Sprawdzenie, jak prezentuje się struktura demograficzna użytkowników serwisów z petycjami, w porównaniu do wyników innych badań dotyczących petycji online. Metody badań: Dane wtórne z badania Gemius/PBI – pomiaru widowni internetowej. Wyniki i wnioski: Petycje online są najczęściej odwiedzane przez osoby w wieku 55 lat i więcej, mieszkańców wielkich miast z wyższym wykształceniem. Wartość poznawcza: Do tej pory największe zainteresowanie petycjami online przypisywano ludziom młodym. Nie badano też użytkowników tego typu serwisów za pomocą analizy danych o zachowaniach.

Dziedzina: nauki społeczne
Rezerwat 'Niebieskie Zrodla' jako atrakcja turystyczna Krajobrazowy Rezerwat Przyrody „Niebieskie Źródła” położony jest w dolinie rzeki Pilicy w południowo-wschodniej części Tomaszowa Mazowieckiego. Został utworzony w celu zachowania unikalnych w tej części kraju źródeł krasowych oraz towarzyszącej im roślinności i awifauny. Rezerwat „Niebieskie Źródła” jest obiektem o dużych wartościach przyrodniczych i atrakcyjnym turystycznie. Ma on szczególne znaczenie dla mieszkańców Tomaszowa i okolic. Jest miejscem wypoczynku i rekreacji oraz elementem estetyzującym miasto. Największą atrakcją są wywierzyska, znajdujące się w rezerwacie. Rezerwat spełnia także ważną rolę przyrodniczą jako ostoja bogatej awifauny, mogącej być zarówno dużą atrakcją dla turystów jak i przyczynkiem do propagowania edukacji przyrodniczej. Niedostateczna promocja Rezerwatu Niebieskie Źródła powoduje postrzeganie go głównie jako atrakcji lokalnej.

Dziedzina: nauki rolnicze
Analiza procesu transportowego na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa transportowo-spedycyjnego podczas przewozu truskawek. Część 4, Praktyczne wykonanie operacji przewozowej z analizą logistyczną W artykule omówiony został proces planowania drogowej operacji transportowej związanej z transportem ładunku szybko psującego się – na przykładzie ładunku miękkiego truskawki świeżej, gatunek Honeoye, klasa jakościowa I, w ilości 12 [ton/netto]. Trasa operacji przewozu rozpoczyna się odbiorem ładunku w gospodarstwie rolnym w Buszkowie k. Koronowa, a rozładunek w hurtowni artykułów spożywczych Martin Olsson Cashar (Szwecja - Arsta pod Sztokholmem). W czwartej części artykułu przedstawiono wybór trasy przewozu, analizę podstawowych wskaźniki techniczno-ekonomicznych, analizę czasu pracy kierowcy oraz wykonano analizę TUL. Transport żywności szybko psującej się jest bardzo trudnym w realizacji zadaniem przewozowym dla przewoźnika drogowego. Warunki prawne oraz specyfika ekonomiczna wymaga od przewoźników drogowych spełnienia bardzo wielu specjalnych warunków transportu. Temperatury, które powinny być przestrzegane przy transporcie opisywanego towaru w poprzednich częściach artykułu nakazują zachowanie towaru w stanie zamrożonym. Najwyższa temperatura w dowolnym miejscu ładunku w czasie załadunku, przewozu i wyładunku nie powinna przekraczając wielkości prawnych przedstawionych w Umowie ATP. Jeżeli jednak niektóre operacje techniczne, jak np. rozmrażanie parownika środka transportu – chłodni powodują na krótki okres ograniczone podwyższenie temperatury w jakiejkolwiek części ładunku, dopuszcza się wzrost o 3[°C] temperatur.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Test zginania w ocenie mechanicznej odpornosci przypowierzchniowej warstwy tkanki jablka Wraz ze wzrostem mechanizacji zbioru i obrotu owocami wyłonił się problem związany z ich uszkodzeniami mechanicznymi. Uszkodzenia jabłek na skutek obicia są główną przyczyną obniżenia jakości świeżych owoców na rynku. Warstwa przypowierzchniowa miąższu jabłka podlega odkształceniu; dlatego też badanie jej wydaje się najbardziej celowe. Autorzy zastosowali do oceny właściwości mechanicznych przypowierzchniowej warstwy owoców test zginania belki. Weryfikację powyższej metody pomiaru przeprowadzono na przykładzie pięciu zimowych odmian jabłek: Gala, Gloster, Idared, Jonagold i Sampion.

Dziedzina: nauki rolnicze
Modelowanie zuzycia gazu ziemnego w gospodarstwach domowych i rolnych Opracowano modele zużycia gazu ziemnego przez gospodarstwa domowe i rolne zaopatrywane w gaz przez stację redukcyjną
pierwszego stopnia. Gospodarstwa znajdowały się na obszarze wiejskim gminy Kłodzko. Do opracowania modeli wykorzystano
metody ilościowe. Opracowane modele zużycia gazu, dobrze odzwierciedlają zużycie tego nośnika, współczynnik determinacji
równy 0,95. Średnia błędu prognozy dla zastosowanych modeli nie przekracza 2%

Dziedzina: nauki rolnicze
Ocena wpływu masażu relaksacyjnego na aktywność autonomicznego systemu nerwowego u piłkarek nożnych Wstęp. Współczesny sport wymaga zupełnie innego podejścia do oceny stanu zdrowia zawodnika oraz form regeneracji organizmu po wysiłku fizycznym. Celem pracy była analiza stopnia relaksacji kobiet trenujących piłkę nożną po zastosowaniu masażu okolicy głowy. Materiał i metody. Grupa badana - 17 młodych zawodniczek poddanych masażowi relaksacyjnemu. Grupa kontrolna - 17 nietrenujących młodych kobiet, studentek Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Obie grupy poddane zostały pomiarowi elektroprzewodności 24 punktów pomiarowych. Wyniki. Odnotowano nieistotne różnice średnich wartości pomiarowych między grupami w badaniu początkowym oraz istotne statystycznie obniżenie średnich wartości pomiarowych po zabiegu masażu. Uzyskane wyniki wskazują na obniżenie napięcia systemu nerwowego. Wnioski Masaże relaksacyjne mogą być skuteczną metodą zapobiegania skutkom przewlekłego naruszenia równowagi w systemie nerwowym u sportowców.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Analiza decyzji technologicznych podejmowanych w zakresie zarządzania złożem węglowodorów przy dowiercaniu, opróbowaniu i udostępnianiu złóż W publikacji przedstawiono podstawy teoretyczne oraz elementy zintegrowanego zarządzania złożem węglowodorów, z uwzględnieniem stosowanych technologii, źródeł danych, narzędzi badawczych oraz składu zespołu zarządzającego. Na podstawie analizy danych przemysłowych oraz doświadczeń własnych autorów, sformułowano zakresy problemowe odpowiednio dowiercania i opróbowania złóż węglowodorów. Dowiercanie, opróbowanie i udostępnianie skał zbiornikowych realizowane na etapie poszukiwania i rozpoznania złoża węglowodorów cechują się dużym stopniem ryzyka wystąpienia awarii i komplikacji. Odpowiednie zarządzanie tymi pracami jest kluczowe z punktu widzenia decyzyjnego pod kątem realizacji kolejnych etapów działalności górnictwa naftowego. W postaci opracowanego schematu blokowego, w problematyce procesu dowiercania złoża węglowodorów, rozróżniono aspekt bezpieczeństwa dla załogi, środowiska naturalnego i dla zasobów, w nawiązaniu do odpowiednich regulacji prawnych oraz aspekt źródłowego i bieżącego pozyskiwania w tym procesie danych geologiczno-złożowych stanowiących podstawę zintegrowanego zarządzania złożem. W postaci drugiego schematu blokowego przedstawiono problematykę dotyczącą techniki i technologii udostępniania złoża węglowodorów oraz elementy decyzyjne zalecane podczas analizy produktywności poziomów roponośnych i gazonośnych, a także wyznaczania tych poziomów do zabiegów stymulacji wydobycia, albo też do likwidacji udostępnionego poziomu lub całego odwiertu poszukiwawczego. Schemat ten, mimo koniecznych uogólnień, opracowano na podstawie analizy szczegółowych rozwiązań przemysłowych stosowanych w kraju i zagranicą.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Sposoby modernizacji budynków obór W artykule przedstawiono sposoby modernizacji obór krów mlecznych w aspekcie technologicznym i budowlanym. Jako
przykłady modernizacji pod względem technologicznym i budowlanym przedstawiono prace, jakie należy wykonać przy budowie
zewnętrznego korytarza paszowego, a także prace, jakie zostały wykonane w jednej z obór znajdującej się w fermie krów w gospodarstwie
doświadczalnym SGGW Obory - Goździe. Modernizacja obory polegała na zmniejszeniu stada krów, zmianie w systemie
utrzymania oraz stosownych zmianach budowlano – konstrukcyjnych w odniesieniu do przeznaczenia budynku.

Dziedzina: nauki rolnicze
Podstawowe cechy reżimu wydajności wybranych źródeł karpackich Prezentowany artykuł zawiera analizę wieloletnich i sezonowych zmian wydajności 15
źródeł odwadniających struktury wodonośne fliszu karpackiego. Materiał hydrometryczny
pochodzi z okresu 1979-1991. Stosując metodę składowych głównych i analizę czynnikową
zdefiniowano także trzy charakterystyki waloryzujące skalę zmienności sezonowej, poziom
inercji wydatku oraz charakter zmian wieloletnich. Zmienne te posłużyły do określenia
względnego podobieństwa reżimów wydajności poszczególnych źródeł, a po zastosowaniu
analizy skupień do ich pogrupowania w 5 klas typologicznych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Źródła sekularności. Analiza wybranych aspektów sekularyzacji Sekularność jest historycznym produktem nowożytności, który wskazuje na malejącą rolę transcendencji w życiu publicznym i prywatnym oraz zmienia rozumienie natury kluczowych instytucji społecznych: ekonomii, państwa, wiedzy, rodziny, religii. Może przybierać formy neutralnego braku transcendencji (sekularyzacja), może też funkcjonować jak aktywna ideologiczna obecność – ambitny program usuwania wszelkich odniesień do transcendencji w życiu publicznym i prywatnym (sekularyzm). W pierwszym przypadku sekularność  pojawia się jako wynik cywilizacyjnego procesu usuwania, w którym religia znika pod naciskiem nowożytnej technologii, ekspertyzy, ekonomii, nowożytnych orientacji filozoficznych i form ustrojowych. W drugim przybiera postać ofensywnej ideologii, która zakłada konkretny program działań przeciwko religii. Sekularność powstała jako następstwo zmian kulturowych, politycznych i filozoficznych mających na celu wyzwolenie jednostek spod podporządkowania staremu systemowi moralnemu i uczynieniu z nich niezależnych autonomicznych podmiotów żyjących w bezprecedensowych warunkach novus ordo seculorum oraz zwykłego sekularnego czasu.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Porównanie czasu odnowy w czynnościowej próbie termicznej wykonanej dwiema metodami u osób z acrohomoiotermicznym typem regulacji naczyń obwodowych WSTĘP Ilościowa ocena reakcji naczyniowej na prowokację chłodem jest określana za pomocą pomiarów temperatury skóry palców rąk. W badaniach zastosowano dwa sposoby oziębienia rąk celem oceny wpływu temperatury wody i okresu chłodzenia na czas odnowy u osób o akrohomoiotermicznym typie regulacji obwodowej. MATERIAŁ I METODY W badaniach wykonano dwa testy czynnościowej próby termicznej. W jednym teście stosowano oziębianie obu rąk przez 10 minut w wodzie o temperaturze 14 °C (krajowe wytyczne), a w drugim odpowiednio oziębiano ręce przez 5 minut w wodzie o temperaturze 12 °C (norma ISO 14835-1:2004). W każdym teście uczestniczyło po 20 młodych (22-24 lata) i zdrowych osób. Temperaturę skóry mierzono na wszystkich palcach obu rąk przed i po oziębianiu. WYNIKI Średni czas odnowy w czynnościowej próbie termicznej nie różnił się statystycznie w grupie badanej wg zaleceń normy ISO 14835-1:2004 w porównaniu do grupy badanej wg wytycznych krajowych. WNIOSKI Parametry oziębiania stosowane w czynnościowej próbie termicznej nie mają istotnego wpływu na czas odnowy u osób z homoiotermicznym typem regulacji naczyń obwodowych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Procedura kalibracji wieloparametrycznego modelu migracji znaczników przez próbkę gruntu W celu identyfikacji parametrów migracji znaczników w ośrodku porowatym przeprowadzono badania laboratoryjne i modelowe. Badania laboratoryjne polegały na zarejestrowaniu krzywych przejścia wybranych znaczników przez próbkę piasku w kolumnie filtracyjnej. Natomiast badania modelowe obejmowały skonstruowanie za pomocą oprogramowania Visual MODFLOW Pro v.3.1 oraz MT3D99 numerycznego modelu kolumny filtracyjnej i odtworzenie w drodze symulacji warunków badań laboratoryjnych. Wyznaczenie wartości parametrów migracji znaczników przeprowadzono na modelu numerycznym poprzez proces kalibracji modelu metodą kolejnych przybliżeń. Artykuł szczegółowo przedstawia metodykę tarowania wieloparametrycznego modelu migracji na wybranym przykładzie. Wypracowana procedura tarowania modelu numerycznego prowadzi do uzyskania zestawu parametrów opisujących takie procesy, jak adwekcja, dyspersja hydrodynamiczna oraz adsorpcja. Kalibrację oceniano poprzez porównanie krzywych przejścia doświadczalnych i obliczeniowych na podstawie sformułowanych własnych kryteriów zgodności tych krzywych. Otrzymane wyniki poddano dodatkowo weryfikacji metodą rozwiązań analitycznych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Metoda monitorowania stężenia odczynników flotacyjnych w wodach obiegowych zakładów przeróbczych węgla przez pomiar prędkości pęcherzyków powietrza W pracy przedstawiono wyniki badań nad zawartościami odczynników flotacyjnych w różnych punktach obiegu wodno-mułowego (nadawa na flotację, filtrat i woda obiegowa) zakładów przeróbczych kopalni węgla kamiennego Jankowice i Knurów, przy zastosowaniu prostej fizykochemicznej metody detekcji obecności substancji powierzchniowo aktywnych w wodzie. Metoda ta (zwana Simple Physicochemical Method for Detection - SPMD) polega na pomiarze prędkości pojedynczych pęcherzyków powietrza i wykorzystuje zjawisko zmniejszania prędkości wypływających pęcherzyków gazowych w obecności związków powierzchniowo czynnych. Wykonano także pomiary wpływu stężenia odczynników flotacyjnych Montanolu i Flotanolu na prędkości pęcherzyków powietrza i dzięki otrzymanym w ten sposób krzywym kalibracyjnym wyznaczono stężenia odczynników flotacyjnych w badanych próbkach wód obiegowych (w przeliczeniu na stężenie Montanolu oraz Flotanolu). Stwierdzono, że badane próbki wód obiegowych zawierały różne stężenia substancji powierzchniowo aktywnych. Ponadto, stężenia odczynników w wodach obiegowych ZP KWK Jankowice były o ponad rząd wielkości wyższe niż w ZP KWK Knurów - w wodach z Jankowic CMontanol = 0,89 mg/dm3, a wodach z Knurowa tylko 0,04 mg/dm3.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Bezpieczeństwo w transporcie kolejowym Unii Europejskiej. Raport 2012 W artykule przedstawiono ocenę bezpieczeństwa systemu kolejowego Unii Europejskiej opracowaną na podstawie Raportu Bezpieczeństwa za lata 2007-2011 przygotowanym przez Europejską Agencję Kolejową w 2012 r.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Wpływ zmiennych demograficzno-społecznych na palenie tytoniu i picie alkoholu przez osoby starsze Wprowadzenie. Prognozy demograficzne wskazujące wzrost populacji osób starszych skłaniają do poznania związku między zmiennymi demograficzno-społecznymi a występowaniem uzależnień od palenia tytoniu czy picia alkoholu, nie tylko ze względu na negatywny wpływ na stan zdrowia, ale również konsekwencje społeczne.
Cel. Poznanie związku między zmiennymi demograficzno-społecznymi a paleniem tytoniu i piciem alkoholu przez osoby starsze.
Materiał i metody. W badaniu posłużono się metryczką pytań demograficzno-społecznych oraz kwestionariuszami: Alkoholowym Michigeńskim Testem Przesiewowym – Wersja Geriatryczna (Short Michigan Alcoholism Screening Test – Geriatric Version, S-MAST-G) i testem Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu – AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test). Badanie przeprowadzono wśród 100 osób po 60. roku życia.
Wyniki. Wśród badanych 21% paliło tytoń, problemy z alkoholem częściej przejawiali mężczyźni niż kobiety (40% vs 8%, p<0,0001), a stopień uzależnień czy picia szkodliwego zmniejszał się wraz z wiekiem badanych (p=0,016).
Wnioski. Uzależnienie oraz picie szkodliwe alkoholu przez osoby starsze warunkuje wiek, stan cywilny oraz źródło utrzymania. Stopnień uzależnienia od nikotyny wśród osób starszych zmniejsza się wraz z wiekiem. Źródło utrzymania jest silnym predykatorem palenia tytoniu.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Historia kiły i pomocy dermatologiczno-wenerologicznej w Grodnie Artykuł zawiera historyczne dane na temat rozwoju pomocy wenerologicznej w Grodnie i regionie na przestrzeni ostatnich stuleci. autorzy opisują historię, epidemiologię i czynniki ryzyka kiły. Przedstawione dane ilustrują historię leczenia i proflaktyki chorób przenoszonych drogą płciową na Grodzieńszczyznie w okresie od pierwszej połowy Xviii w. do końca wieku XX. Informacje te zaczerpnięto z dokumentów zachowanych w archiwum Państwowym obwodu Grodzieńskiego. W artykule opisano konkretne fakty świadczonej  pomocy chorym z kiłą w różnych okresach historycznych. Zwrócono szczególną uwagę na zapobieganie chorobom przenoszonym drogą płciową wśród żołnierzy i ludności chłopskiej, zorganizowanie działań policji przeciwko prostytucji. Przedstawiono wdrażanie propozycji rozwijania w rożnych okresach historycznych programów szkoleniowych zapobiegających kile i chorobom przenoszonym drogą płciową wśród pracowników fabryk i kontyngentu wojskowego. W celu zapewnienia opieki pacjentom w  latach 1921-1939. zostały otwarte w Nowogródku ośrodki zdrowia z kierunkiem proflaktycznym i klinika wenerologiczną. Autorzy przedstawiają krótką historię utworzonych po 1944 roku poradni dermatologicznej i wenerologicznej oraz Katedry Dermatologii i Wenerologii przy  instytucie i na Uniwersytecie Medycznym w Grodnie. Przedstawiono lekarzy i naukowców, którzy ukształtowali służbę dermatologiczną i wenerologiczną Grodzieńszczyzny.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Ewolucja i zróżnicowanie preferencji pokarmowych postaci dorosłych motyli Praca omawia ewolucję i różnorodność preferencji pokarmowych dorosłych motyli. Omówiono adaptacje wpływające na odżywianie się dorosłych osobników, w tym przede wszystkim przekształcenia aparatu gębowego oraz jego budowę i funkcję u różnych grup motyli. Przedyskutowano także problematykę związaną ze zróżnicowaniem, funkcją i przyswajaniem składników odżywczych. Szczegółowo omówiono pozyskiwane z nektaru kwiatowego oraz owoców najważniejsze składniki pokarmowe, takie jak cukry i związki azotowe. Zwrócono także uwagę na wyspecjalizowane grupy motyli takie jak hematofagi i lakrymofagi. Przeanalizowano wykorzystanie przez motyle soli mineralnych, które pozyskiwane są z wilgotnej gleby, odchodów, padliny czy morskiej wody.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wartość siewna kwalifikowanego materiału siewnego pszenicy ozimej (Triticum arestivum L. subsp. aestivum) przechowywanego w magazynie nasiennym W magazynie nasiennym przez 5 lat przechowywano próby żelazne kwalifikowanego materiału siewnego pszenicy ozimej odmiany Tonacja i Bamberka. Corocznie badano wartość siewną nasion. Wykazano, że wigor nasion obu odmian obniżył się po 3-4 roku przechowywania, a zdolność kiełkowania uległa obniżeniu dopiero po 4-5 roku w zależności od odmiany.

Dziedzina: nauki rolnicze
Badania modelowe mleka zawierajacego substancje hamujace.I.Czulosc testow mikrobiologicznych w wykrywaniu substancji hamujacych oraz badania zmian zmetnienia mleka Do badań użyto próbek mleka surowego z fermy wzorcowej, do którego dodawano wybrane środki chemii gospodarczej znajdujące się w handlu oraz penicylinę krystaliczną. Wyznaczono najmniejsze stężenia hamujące wzrost szczepu wzorcowego w dwóch testach mikrobiologicznych. Zbadano zmiany zachodzące w rozproszeniu światła przez mleko pod wpływem obecności substancji hamujących.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
(A)symetryczne szoki popytowe i podażowe w krajach Europy Środkowo-Wschodniej Celem pracy jest zbadanie podobieństwa reakcji gospodarki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej na szoki pochodzące ze strefy euro i reakcji obserwowanej w grupie krajów, które przyjęły wspólną walutę. W badaniu wykorzystano szeregi czasowe kwartalnych wartości PKB oraz stopy inflacji. Dane zaczerpnięto z bazy Eurostatu za okres od I kwartału 1998 r. do I kwartału 2014 r. Metodologię badania oparto na strukturalnym modelu wektorowej autoregresji (SVAR), a dekompozycję szoków przeprowadzono z wykorzystaniem podejścia Blancharda i Quaha. Otrzymane wyniki świadczą o relatywnie wysokiej korelacji reakcji badanych krajów i strefy euro na szoki popytowe, przy czym najwyższe współczynniki tego rodzaju osiągnęły Czechy i Polska. W przypadku szoków podażowych współczynniki korelacji kształtowały się na niższym poziomie, a najlepsze dopasowanie reakcji na zakłócenia ze strefy euro zaobserwowano w Polsce i na Węgrzech.

Dziedzina: nauki społeczne
Obturacyjne zaburzenia oddychania w czasie snu u dzieci – ważny problem w świetle aktualnych europejskich wytycznych Obturacyjne zaburzenia oddychania w czasie snu (sleep disordered breathing; SDB) są częstym problemem klinicznym. Nierozpoznane lub nieleczone stanowią bardzo poważne zagrożenie dla intensywnie rozwijającego się organizmu dziecka. Wśród następstw wymienia się groźne powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego, ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia wzrastania oraz moczenie się. Z tego względu SDB u dzieci stają się coraz częstszym przedmiotem naukowych dociekań, publikacji, tematem debat w czasie kongresów. W 2015 roku Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego (European Respiratory Society Task Force) wydała dokument zawierający wnioski dotyczące diagnostyki i leczenia obturacyjnych zaburzeń oddychania w czasie snu u dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 18 lat (ryc. 1). Dane naukowe z 362 publikacji przedstawiono w nim w skondensowanej postaci „7 kroków”, niezwykle pomocnych przy ustalaniu rozpoznania i postępowania terapeutycznego [1]. Autorzy zwracają uwagę na wciąż ograniczoną liczbę rzetelnych dowodów dotyczących SDB: badań prospektywnych, randomizowanych, z podwójnie ślepą próbą, z zastosowaniem placebo. Przedstawione dowody autorzy skategoryzowali w zależności od stopnia ich jakości, według klasyfikacji Amerykańskiej Akademii Neurologii (American Academy of Neurology; ANN) w klasach od I do IV. W 2012 roku, zostały opublikowane wytyczne Amerykańskiej Akademii Pediatrii (American Academy of Pediatrics; AAP). Dotyczą one zespołu obturacyjnego bezdechu w czasie snu (obstructive sleep apnea syndrome; OSAS) związanego z przerostem migdałków i/lub otyłością u zdrowych dzieci [2, 3] i stanowią cenne kompendium diagnostyczno- -terapeutyczne. Omawiane w niniejszym artykule „europejskie” wytyczne wynikają z postępu wiedzy, jaki się dokonał w ostatnich latach, traktują problematykę szerzej, uwzględniają także rzadkie i trudne przypadki oraz przedstawiają szersze spektrum potencjalnych działań terapeutycznych. Ich celem jest jeszcze lepsze rozpoznawanie SDB, usystematyzowanie szczegółowej diagnostyki i leczenia na każdym etapie opieki medycznej nad dzieckiem, z uwzględnieniem przyczyny lub przyczyn powstania tego zaburzenia oraz jego powikłań.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu