PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe czynnikiem poprawy stanu zdrowia człowieka Tłuszcze są podstawowym, wysokoenergetycznym składnikiem żywności. Uważa się, że wysoki poziom spożycia tłuszczu, jak i niewłaściwy jego skład mogą powodować zagrożenia chorobami cywilizacyjnymi jak: otyłość, zaburzenia układu krążenia, nowotwory jelita grubego i piersi, a także osłabienie układu odpornościowego. Szczególne znaczenie ma skład kwasów tłuszczowych diety, a zwłaszcza proporcja kwasów nasyconych do jedno- i wielonienasyconych. Tłuszcze są również ważnym składnikiem strukturalnym błon komórkowych (fosfolipidy, cholesterol). Wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe (WNNKT) szeregu n-3 i n-6 nie mogą być syntetyzowane przez człowieka i muszą być dostarczane w diecie. Podstawowe z nich to kwas α-linolenowy (C 18:3) z rodziny n-3, będący prekursorem kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA) oraz kwas linolowy (C 18:2) n-6, prekursor kwasu arachidonowego (AA). Błony komórkowe ośrodkowego układu nerwowego i siatkówki oka funkcjonują prawidłowo dzięki podwójnej warstwie fosfolipidowej zbudowanej głównie z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Dostarczenie tych kwasów, a zwłaszcza niesyntetyzowanych endogennie, decyduje o rozwoju umysłowym dzieci i prawidłowym funkcjonowaniu dorosłych. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie izomerami trans i cis nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz sprzężonymi kwasami tłuszczowymi (CLA). Dąży się do wyjaśnienia mechanizmów działania na poziomie molekularnym i genetycznym oraz określenia roli tych kwasów w stymulowaniu stanu zdrowia ludzi. Badania prowadzone ze zwierzętami (zwłaszcza gryzoniami) wykazały, że CLA, a zwłaszcza izomer trans-10 i cis-12 redukowały lub zapobiegały otłuszczeniu, poprawiały oporność insulinową, inhibowały rozwój komórek rakowych i redukowały stany zapalne. Konieczne są dalsze badania, zwłaszcza dotyczące przydatności CLA dla ludzi, jako nutraceutyku, w prewencji i leczeniu chorób cywilizacyjnych.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zastosowania naziemnego skanera laserowego (TLS) do oceny aktywności osuwisk, na przykładzie osuwiska Bodaki (Beskid Niski) W artykule przedstawiono zastosowanie naziemnego skaningu laserowego (TLS) do oceny wielkości zmian zachodzących w obrębie osuwiska Bodaki (Beskid Niski). Analiza porównawcza czterech cyfrowych modeli wysokościowych uzyskanych w wyniku skanowania pozwoliła na określenie z bardzo dużą dokładnością ilości materiału który został usunięty z osuwiska przez potok Bartniankę. Zastosowana technika pozwoliła także na określenie obszarów w największym stopniu przekształconych oraz tempa przemieszczania się wybranych fragmentów osuwiska.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Sieci Kohonena jako narzędzie wspomagające budowę prognoz kombinowanych W artykule przedstawiono propozycję wykorzystania sieci Kohonena we wstępnym etapie budowy prognoz kombinowanych. Przy pomocy sieci Kohonena można podzielić zbiór dostępnych modeli na rozłączne klasy, a następnie dokonać redukcji ich liczby. Prognozy składowe prognoz kombinowanych wyznacza się wówczas na podstawie modeli należących do różnych klas, co ma zapewnić niepowielanie informacji oraz zwiększyć dokładność prognoz kombinowanych. Ilustracją rozważań o charakterze teoretycznym jest przykład empiryczny, w którym prognozy (indywidualne i kombinowane) wyznaczono dla zmiennej mikroekonomicznej wykazującej wahania sezonowe. Przeprowadzone badania potwierdziły użyteczność zaproponowanej metody.

Dziedzina: nauki społeczne
Stare technologie w nowej szacie architektury ekologicznej Obserwowany renesans zastosowania starych technologii wznoszenia znajduje ekologiczne uzasadnienie, a także posiada liczne zalety: prostotę wykonania, bardzo krótki czas budowy, energooszczędność, znakomite walory termiczne i akustyczne, możliwość wykorzystania lokalnych surowców, walory zdrowotne, estetyczne i przede wszystkim bardzo niskie koszty. Doświadczenia w realizacji dawnych technologii posiada wiele państw Europy (Belgia, Dania, Niemcy, Estonia, Francja, Wielka Brytania, Włochy, Łotwa, Litwa, Holandia, Austria, Hiszpania, Czechy, Węgry, Finlandia, Portugalia), a także USA. W Polsce technologie te, jak dotąd, rozwijają się bardzo nieśmiało. W artykule omówiono cechy obiektów wznoszonych ze słomy i gliny. Zalety opisanej technologii przemawiają za szerokim jej wdrażaniem.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wplyw roznych dawek metali ciezkich na aktywnosc enzymow stresu oksydacyjnego oraz parametry fizjologiczne pszenicy jarej. Czesc I.Wplyw miedzi Określono aktywność enzymów katalazy i peroksydazy. zawartość barwników asymilacyjnych oraz natężenie procesu asymilacji CO₂ i transpiracji w różnych fazach rozwojowych pszenicy rosnącej w glebie z dodatkiem różnych ilości soli miedzi oraz dodatkiem nawożenia NPK. Uzyskane wyniki wykazały duże zróżnicowanie badanych parametrów biochemicznych i fizjologicznych w zależności od dawki soli miedzi, nawożenia NPK oraz terminu pomiaru. W pierwszej części doświadczenia obserwowano wyraźnie stymulujący wpływ wszystkich zastosowanych dawek miedzi na aktywność katalazy i peroksydazy, a podczas III i IV pomiaru spadek aktywności peroksydazy. Miedź spowodowała w I i II terminie badań wzrost zawartości chlorofilu a i b, natomiast w dalszych terminach badań spadek zawartości oznaczanych parametrów fizjologicznych. Nawożenie NPK wpłynęło na wzrost zawartości barwników asymilacyjnych w pszenicy, na intensywność transpiracji oraz aktywność peroksydazy w stosunku do pozostałych obiektów badawczych.

Dziedzina: nauki rolnicze
Godzina uczniów Jezusa (J 16,32; 18–19) okazją do objawiania się Mistrza Pojęcie „godzina próby w Czwartej Ewangelii” najczęściej kojarzy się z męką Pańską. Okazuje się, że jest to moment trudnego doświadczenia, jaki będą przeżywać także uczniowie Jezusa, zarówno podczas pojmania Mistrza (por. J 16,32), jak i później, gdy przyjdą prześladowania chrześcijan (por. J 16,2.4.21). Niniejszy artykuł prezentuje sześć typów postaw uczniów Jezusa opisanych w „Męce Pańskiej” (J 18–19), ale także – aby nie zaniedbać chrystologii – pokazuje, w jaki sposób stają się oni przy tej okazji „lustrem” dla objawienia Jezusa. Chrystus objawia się bowiem nie tylko za pośrednictwem własnych verba et facta, lecz czyni to także dzięki interakcji ze swymi uczniami lub w zestawieniu (σύγκρισις) własnej postawy z ich zachowaniem. W ten sposób stają się oni locus theologicus objawienia Jezusa. Godzina uczniów staje się więc okazją, w której objawienie Mistrza wybrzmiewa jeszcze dobitniej i w sposób bardziej zrozumiały.

Dziedzina: nauki teologiczne
„Przegląd Sportowy” jako informator i propagator sportu kobiet w Polsce w roku olimpijskim (1936) W pracy przedstawiono sport kobiet w Polsce w oparciu o czasopismo „Przegląd Sportowy” z 1936 r. Upowszechniał on sport kobiet w Polsce poprzez doniesienia, materiały i artykuły dotyczące uwarunkowań sportu kobiet, współzawodnictwa sportowego oraz osiągnięć sportowych kobiet. Kobiety niezbyt licznie uczestniczyły w strukturach organizacyjnych sportu w Polsce. W 1936 r. zakończyła działalność Międzynarodowa Federacja Sportu Kobiet. Najpowszechniej uprawianymi dyscyplinami sportu przez kobiety w Polsce w omawianym okresie były gimnastyka, gry sportowe i lekkoatletyka. Panie uprawiały również inne dziedziny sportu, m.in. kajakarstwo, łucznictwo, łyżwiarstwo, narciarstwo, pływanie, saneczkarstwo, szermierkę, tenis i wioślarstwo. Największe sukcesy na arenie międzynarodowej osiągały wówczas w lekkoatletyce, łucznictwie i tenisie. Do najlepszych kobiet w sporcie należy zaliczyć: Jadwigę Jędrzejowską, Janinę Kurkowską-Spychajową, Marię Kwaśniewską, Jadwigę Wajs i Stanisławę Walasiewicz.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
W poprzek gatunków. O potrzebie nowej taksonomii genologicznej dramatu Kluczową kwestię dla rozważań o literaturze najnowszej stanowi problem aktualności typologii gatunkowej, a zatem także funkcjonalnego wymiaru periodyzacji procesu historycznoliterackiego i związanej z nim cezury. Rodzajem literackim szczególnie podatnym na erozję gatunków okazuje się dramat. Rozpad jego form genologicznych zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. (za sprawą dewaluacji podstawowych, rodzajowych kategorii: dialogu, postaci i fabuły), w latach pięćdziesiątych XX w. wiedzie przez „antydramat” absurdystów ku zrodzonej w latach siedemdziesiątych formule „postdramatu”. Wyznacznikami poetyki „postdramatycznej” okazują się pochodzące z różnych systemów chwyty kompozycyjne, m.in. dominacja ruchomego obrazu, heterogeniczność stylu artystycznego, aliterackość, deformacja. Postdramat staje się kategorią intermedialną, transmedialną i transsystemową, wykraczającą poza genre pisma, sytuującą się na pograniczu tekstu językowego, gatunków telewizyjnych, sztuk wizualnych i mediów cyfrowych.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Wpływ ciśnienia pakowania twarogów kwasowych na wybrane parametry produktu Celem pracy było określenie wpływu zastosowania podciśnienia w trakcie próżniowego pakowania sera twarogowego kwasowego na zawartość wody oraz podstawowe wyznaczniki profilowej analizy tekstury uzyskanego wyrobu. Próbki twarogu o masie 250 g pakowano próżniowo stosując ciśnienie: 7 kPa, 15 kPa, 23 kPa (wartość typowa najczęściej stosowana przez producentów), 31 kPa, 39 kPa oraz ciśnienie atmosferyczne (101 kPa). Po wychłodzeniu surowca i przetrzymaniu w temperaturze 6°C przez 12 godzin dokonano oznaczeń zawartości wody, twardości I i II, spójności i gumiastości (test TPA podwójnego ściskania do 50% pierwotnej wysokości próbki). Zastosowanie w trakcie pakowania serów twarogowych kwasowych obniżonego ciśnienia o wartości 15 kPa i 23 kPa powodowało istotny spadek wyznaczników TPA takich jak: twardość I, twardość II oraz gumiastość. Obniżenie ciśnienia pakowania z poziomu ciśnienia atmosferycznego do 7 kPa powodowało spadek zawartości wody z wartości w wyrobie, wyjątkiem były próbki pakowane pod ciśnieniem 23 kPa charakteryzujące się zawartością wody zbliżoną do poziomu obserwowanego w twarogach pakowanych pod ciśnieniem atmosferycznym.

Dziedzina: nauki rolnicze
Mierniki działalności społecznie odpowiedzialnej ujawniane przez firmy w Polsce Działania w zakresie społecznej odpowiedzialności (CSR) przynoszą korzyści dla firmy w długim okresie. Określenie poziomu zaangażowania wymaga pomiaru uzyskiwanych efektów w stosunku do nakładów. Mierniki działalności CSR mogą być opracowane przez firmę lub na podstawie zakresu mierników zdefiniowanych przez Global Reporting Initiative (GRI). Ponieważ wciąż standardy GRI nie są obligatoryjne, a zawartość raportów CSR nie podlega obowiązkowemu badaniu przez audytora, korporacje mogą dowolnie rozumieć i stosować wskaźniki pomiaru działalności CSR. Na podstawie badań literaturowych postawiono pytanie badawcze: Czy i w jakim stopniu firmy w Polsce sporządzające raporty zrównoważonego rozwoju ujawniają informacje o efektywności realizowanych działań społecznej odpowiedzialności? Celem badań prezentowanych w artykule jest ustalenie rodzaju publikowanych mierników w korporacjach raportujących według GRI. Analiza treści raportów zrównoważonego rozwoju 18 spółek wykazała, że firmy najczęściej prezentują mierniki nakładów, a nie mierniki efektywności, tym samym nie pozwalając na ocenę efektów realizowanych działań, a jedynie starania. Wartością dodaną badań jest wiedza na temat rodzaju ujawnianych mierników CSR przez firmy działające w Polsce.

Dziedzina: nauki społeczne
Yvette i pogoda w Europie – maj 2014 r. Szansa wystąpienia niżu śródziemnomorskiego, który w dalszych etapach cyklu życiowego
przemieści się nad Europę Środkowo-Wschodnią, rośnie wiosną i osiąga maksimum
w kwietniu i maju (Degirmendžić, Kożuchowski 2014). Wiosną 2014 r. pogoda rozwinęła
się według przewidywalnego scenariusza – serię niżów przemieszczających się na wschód
znad Północnego Atlantyku w pierwszej połowie maja zakończył klin wyżowy rozcią-
gnięty południkowo znad Morza Norweskiego nad Azory. Cyrkulacja strefowa została
zablokowana i wzrosło prawdopodobieństwo wystąpienia quasi-południkowych trajektorii
niżów.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
KATOLICKIE SEMINARIA DUCHOWNE W CHINACH Artykuł stanowi wprowadzenie do tematyki seminariów duchownych w Chinach. W pierwszej części zaprezentowano polityczne i społeczne zmiany ze współczesnej historii Chin, by potem móc przejść do głównego tematu. Przedmiotem analizy jest odnowienie, rozwój i zanik katolickich seminariów w Chinach od 1982 roku po dzień dzisiejszy. Szanghajskie Seminarium Sheshan służy jako przykład.

Dziedzina: nauki społeczne
Współpraca przedsiębiorstw z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego – wnioski z wyników badań Prezentowany artykuł omawia współpracę między polskimi przedsiębiorstwami
i organizacjami pozarządowymi. Głównym celem jest przedstawienie wyników
badań własnych przeprowadzonych w 2014 r. Dzięki badaniom zanalizowano istniejący
zakres i rodzaje współpracy między firmami i organizacjami pozarządowymi oraz warunki,
w jakich te więzi współpracy są nawiązywane. Wyniki badań prowadzą do wniosków
istotnych dla przedsiębiorstw, które zamierzają włączyć do swoich strategii współpracę
z organizacjami pozarządowymi.

Dziedzina: nauki społeczne
UTRATA CIĄŻY JAKO WYZWANIE DLA KOBIECOŚCI – ANALIZA DOŚWIADCZEŃ KOBIET ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SYTUACJI UTRUDNIONEJ PROKREACJI Celem artykułu jest ustalenie, w jaki sposób doświadczenia trudności prokreacyjnych i niepowodzenia prokreacyjnego – poronienia samoistnego własnej kobiecości. Autorka wykorzystuje wypowiedzi dwudziestu kobiet, które uzyskała w trakcie realizacji wywiadów jakościowych opartych na dyspozycjach z wydzielonymi obszarami tematycznymi. Badane były pacjentkami Poradni Diagnostyki Niepłodności w mieście wojewódzkim lub użytkowniczkami forów internetowych poświęconych zagadnieniom związanym z trudnościami prokreacyjnymi. Analiza doświadczeń trudności prokreacyjnych rozmówczyń pozwala na wskazanie zmian, jakie zaszły w ich stosunku do macierzyństwa - od momentu, w którym nie planowały jeszcze rozpoczęcia starań o dziecko, przez okres ich działań prokreacyjnych, następnie okres diagnostyki i leczenia. Zmiany te przebiegały od traktowania macierzyństwa jako jednego z pewnych i oczywistych elementów planu na przyszłość aż do postępującej koncentracji tylko na osiągnięciu tego celu. Utrata ciąży stała się dla badanych kobiet wyzwaniem, które w pierwszej kolejności spowodowało zakwestionowanie ich własnej kobiecości. Jednak po pewnym czasie rozmówczynie zaczęły traktować je jako nadzieję dla ich kobiecości. Wznowienie starań o dziecko stało się dla nich synonimem walki o odzyskanie kobiecości.

Dziedzina: nauki społeczne
Studia o literaturze ludowej Ryszarda Berwińskiego wobec romantycznych koncepcji historiograficznych dotyczących dawnej Słowiańszczyzny Celem artykułu było wykazanie, w jaki sposób Ryszard Berwiński odnosił się w Studiach o literaturze ludowej do funkcjonujących w I połowie XIX wieku koncepcji historiograficznych dotyczących dawnej Słowiańszczyzny. W pierwszej części omówiono stosunek autora do ogólnej teorii „żywiołu/pierwiastka” ludowego (przejawiającej się np. w dzieleniu literatury w ówczesnych rozprawach historycznoliterackich na słowiańsko-polską i łacińsko-polską), w drugiej wprowadzono w zarysie funkcjonujące w tym okresie koncepcje pochodzenia narodu wraz z ich oceną we współczesnych badaniach; na tym tle, w części trzeciej, zaprezentowano stosunek Ryszarda Berwińskiego do ówczesnej historiografii oraz wyobrażeń na temat dawnej Słowiańszczyzny.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Inwestycje zagraniczne jako strategiczne wyzwanie w zarządzaniu klastrem Artykuł koncentruje się na wybranych zagadnieniach z zakresu inwestycji zagranicznych w klastrze. Oprócz wstępu i zakończenia składa się z dwóch części, w których scharakteryzowano strategiczny wymiar inwestycji zagranicznych oraz zakres zaangażowania zagranicznych inwestorów w rozwój Doliny Lotniczej, posiadającej status Krajowego Klastra Kluczowego. Na podstawie wyników badań wykazano, że przedsiębiorczy ekosystem klastra, stwarzając dogodne warunki do rozwoju biznesu, kształtuje atrakcyjność inwestycyjną i przyciąga inwestorów. W artykule zwrócono uwagę na fakt, że pozyskiwane inwestycje zagraniczne stymulują różnorodne zmiany klastra i wspierają proces jego internacjonalizacji. Ponadto podkreślono, że stanowią przykład wyzwania strategicznego w zarządzaniu klastrem, gdyż wymagają m.in. sprawnej współpracy klastra z władzami samorządowymi, spójnej z polityką regionalną i koncepcją marketingu terytorialnego.

Dziedzina: nauki społeczne
Taksonomiczna analiza zróżnicowania rozwoju rynku pracy na Litwie w latach 2004-2014 W opracowaniu podjęto próbę oceny zróżnicowania rozwoju rynku pracy w poszczególnych okręgach Litwy w latach 2004-2014. Prezentowane w artykule badanie składa się z dwóch etapów. Na pierwszym z nich dokonano analizy sytuacji na rynku pracy okręgów Litwy w latach 2004-2014. Stosując syntetyczny wskaźnik rynku pracy, wyznaczono rankingi okręgów Litwy oraz dokonano porównania zróżnicowania rozwoju rynku pracy w okręgach Litwy w badanym okresie. Na drugim etapie za pomocą metody porządkowania nieliniowego Warda wyodrębniono jednorodne grupy okręgów ze względu na podobną sytuację na rynku pracy. W latach 2004-2014 zaobserwowano wzrost międzyregionalnego zróżnicowania rozwoju rynku pracy okręgów Litwy. Najlepszą sytuację na rynku pracy w tym okresie odnotowano w okręgach: wileńskim, kowieńskim i kłajpedzkim. Wykorzystano dane Departamentu Statystyki Litwy.

Dziedzina: nauki społeczne
Czynniki warunkujace funkcjonowanie i rozwoj firm agrobiznesu na obszarach wiejskich Poznano czynniki warunkujące funkcjonowanie i rozwój firm agrobiznesu na obszarach wiejskich. Badaniami objęto 311 przedsiębiorstw agrobiznesu na obszarach wiejskich zachodniej Polski i 305 firm na terenach wschodnich kraju. Badania metodą sondażu diagnostycznego z zastosowaniem kwestionariusza wywiadu przeprowadzono na przełomie 2004 i 2005 roku. Z badań wynika, że w opinii przedsiębiorców w agrobiznesie bariera finansowa stanowi czynnik najbardziej ograniczający funkcjonowanie i rozwój firm. Do pozostałych barier przedsiębiorcy zaliczyli bariery: popytu, działania konkurencji, fiskalne oraz administracyjne. Stwierdzono, że 80% firm agrobiznesu na obszarach wiejskich zachodniej Polski i 70% na terenach wschodnich nie wykorzystuje w pełni swego potencjału produkcyjnego. Zdaniem przedsiębiorców w agrobiznesie szansą rozwoju firm na obszarach wiejskich zarówno zachodniej jak i wschodniej Polski jest zwiększenie: obrotów firmy, asortymentu produkcji i usług oraz rynków zbytu.

Dziedzina: nauki rolnicze
Właściwości sorpcyjne wybranych mąk niechlebowych® W pracy prezentowanej w artykule wyznaczono izotermy ad-sorpcji wody oraz badano kinetykę sorpcji wody dla wybranych  mąk  niechlebowych  (kukurydziana  jaglana,  owsiana i  ryżowa)  w  temperaturze  25oC.  Izotermy  adsorpcji  wody wyznaczono metodą statyczno-eksykatorową w zakresie ak-tywności wody od 0,113 do 0,932. Krzywe kinetyczne sorpcji wody wyznaczono w środowisku o zróżnicowanej wilgotności względnej powietrza (32,8, 52,9, 75,3 i 100,0%). Stwierdzono, że izotermy adsorpcji wody badanych mąk mia-ły  kształt  sigmoidalny  i  zgodnie  z  klasyfikacją  Brunauera i współpracowników odpowiadały II typowi izoterm. Model GAB  dobrze  opisywał  otrzymane  izotermy  adsorpcji  wody (RMS ˂ 8%). Model kinetyczny Ficka poprawnie opisywał dane sorpcyjne badanych mąk (R2 ˃ 0,99). Najmniejszą zdol-nością  chłonięcia  pary  wodnej  charakteryzowała  się  mąka owsiana, a największą mąki jaglana i kukurydziana.

Dziedzina: nauki rolnicze
Schaffgotschowie między Austrią i Prusami w dobie wojen o Śląsk (1740-1763) 280 lat temu, w 1742 roku, zakończyła się I wojna śląska. Zawarty wówczas pokój wrocławsko-berliński skutkował podziałem Śląska między Prusy i Austrię. Obydwa państwa jeszcze dwukrotnie walczyły o Śląsk – podczas II wojny śląskiej (1744–1745) i wojny siedmioletniej (1756–1763) – ale warunki podziału spornego terenu pozostały bez zmian. Konflikt przebiegał ze zmiennym szczęściem dla walczących stron. Śląscy arystokraci musieli ustosunkowywać się do aktualnej sytuacji i ponosić konsekwencje podejmowanych decyzji. Otrzymywali zaszczyty lub byli więzieni, wyjeżdżali na wygnanie lub bez większych kłopotów pozostawali w swych dobrach. Jednym z najważniejszych i najbardziej wpływowych rodów arystokratycznych byli Schaffgotschowie. Hrabia Jan Antoni i jego synowie doświadczyli wszystkich wspomnianych sytuacji. Hrabia najpierw uciekł przed wojskami pruskimi, ale później wrócił. Jego syna, księcia-biskupa wrocławskiego Filipa Gotarda, najpierw uhonorowano najwyższym pruskim Orderem Orła Czarnego, a później wygnano z pruskiej części Śląska. Austriacki rotmistrz, Jan Nepomuk, zmarł jako pruski szambelan na królewskim dworze w Berlinie. Karol Gotard przysiągł wierność Prusom, jednak zmarł w Pradze, która pozostawała pod władzą Habsburgów. Emanuel Gotard zginał jako pruski poddany w ostatnich dniach wojny siedmioletniej. Linia graniczna wytyczona w traktacie pokojowym z 1742 roku nadal istnieje i dziś (z drobnymi różnicami na terenie Śląska Cieszyńskiego) stanowi granicę między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Czeską.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Wskaźnik gęstości występowania zjawisk punktowych jako moderator skali miejskich map tematycznych Miejskie mapy tematyczne mogę być słabo czytelne w miejscach o dużym zagęszczeniu informacji punktowej. Jednym ze sposobów przezwyciężania tego problemu jest wykonanie anamorfoz zwiększających lokalną skalę obszaru o dużym zagęszczeniu informacji. Anamorficzne przekształcenia zmiennoskalowe wykonywane mogą być metodą izotropową, opierając się na zmianie skali mapy z zastosowaniem np. reprezentacji logarytmicznej lub przez utworzenie niejednorodnego, anizotropowego przekształcenia poprzedzanego lokalną analizą rozkładu danych punktowych na odwzorowanym obszarze. W artykule podjęta została próba zastosowania wskaźnika przestrzennej gęstości zjawisk punktowych do tworzenia zmiennoskalowych anamorfoz obszarów miejskich na przykładzie mapy miasta Wrocławia. Przedstawiona procedura konstrukcji tego typu map tematycznych opracowana i przetestowana została, z wykorzystaniem wektorowej bazy danych, w środowisku GIS.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Statystyka księgoznawcza w II Rzeczypospolitej w świetle wypowiedzi teoretycznych Zanalizowano wypowiedzi przedstawicieli bibliologii II Rzeczypospolitej, którzy stworzyli
podstawy teoretyczne statystyki księgoznawczej. Wychodząc od wzorów wieku XIX, przybliżono działania instytucji i organizacji zajmujących się statystyką druków oraz związki dziedziny z bieżącą rejestracją druków. Zwrócono uwagę na dwutorowo rozwijającą się teorię – ogólną teorię statystyki produkcji wydawniczej (Mieczysław Rulikowski i Jan Muszkowski), której najważniejszymi elementami były metody zbierania liczb, ustanowienie jednostki obliczeniowej i sposoby prezentowania danych; oraz teorię statystyki druków regionalnych (m.in. Adam Łysakowski). Na podstawie analizy źródeł można skonstatować, że teoretycy dwudziestolecia traktowali statystykę księgoznawczą jako część praktyczną księgoznawstwa oraz metodę badań bibliografii. Dzięki bibliografii i statystyce można było zilustrować dorobek publikacyjny narodu. Tym samym statystyka księgoznawcza i bibliografia umożliwiły orientację w wielkości przemysłu książkowego oraz odzwierciedlenie stanu kultury i nauki polskiej.

Dziedzina: nauki społeczne