PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Obowiązek biskupa diecezjalnego wizyty ad limina Apostolorum Przedmiotem artykułu jest charakterystyka obowiązku biskupa diecezjalnego wizyty ad limina Apostolorum. Na początku autor wyjaśnia z czego wynika taki obowiązek i jakie podmioty są zobowiązane do wizyty u progu Apostołów. Powinność ta spoczywa na biskupie diecezjalnym, ale także na innych rządcach Kościołów partykularnych, którzy są zrównani z nim w prawie, tj. na wikariuszu apostolskim, opacie terytorialnym, prałacie terytorialnym i administratorze apostolskim administratury apostolskiej erygowanej na stałe. Zobligowanymi są także przełożeni Kościołów partykularnych utworzonych z racji motywów personalnych, tj. ordynariusz wojskowy, ordynariusz sprawujący władzę w Ordynariacie Personalnym dla byłych anglikanów czy administrator apostolski Personalnej Administratury Apostolskiej Świętego Jana Marii Vianney’a. Następnie autor przedstawia przygotowanie do wizyty ad limina, które obejmuje dwa elementy: przygotowanie dalsze oraz przygotowanie bliższe. Pierwszy etap obejmuje przygotowanie pięcioletniej relacji dotyczącej stanu diecezji. Drugi etap, w którym szczególne zadanie ma Sekretariat Konferencji Biskupów oraz Urząd ds. Koordynacji Wizyt, zawiera ustalenie terminu takiej wizyty oraz jej programu. Autor opisuje każdy element wizyty ad limina Apostolorum, tj. nawiedzenie grobów świętych Apostołów Piotra i Pawła, spotkanie z Biskupem Rzymu oraz wizyty w dykasteriach Rzymskich.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Terminy hiszpańskie w szesnastowiecznym rękopisie Gall. Fol. 220 z kolekcji berlińskiej w Krakowie Rękopis Gall. Fol. 220 pochodzi z kolekcji berlińskiej w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Jest to francuskojęzyczny zbiór przepisów kulinarnych, powstałych w drugiej połowie XVI wieku. Owa książka kucharska nie jest dobrze znana i nie została dotychczas opublikowana. Od strony kulinarnej znajdujemy w niej wiele różnorodnych przepisów łączących kuchnię średniowieczną z nowościami, które przybyły w epoce Renesansu. Spotykamy także dania międzynarodowe pochodzące z pogranicza francusko-hiszpańskiego bądź francusko-włoskiego. Zauważamy wzrost spożycia słodyczy i rozwój cukiernictwa, ale również coraz większe zainteresowanie przyrządzaniem warzyw i różnych rodzajów i części mięsa. Zaś od strony językowej rękopis prezentuje liczne nowości w słownictwie kulinarnym: nienotowaną dotąd grafię terminów kulinarnych, użycie ich w nowym, nieznanym znaczeniu, powstanie zupełnie nowych jednostek leksykalnych oraz zapożyczenia z języka niderlandzkiego.

Dziedzina: językoznawstwo
Muzeum Miasta Łodzi w czasie pandemii  – nowe wyzwania dla upowszechniania łódzkiego dziedzictwa kultury Wybuch pandemii koronawirusa w Polsce w 2020 r. był wydarzeniem, które na niespotykaną wcześniej skalę wpłynęło na funkcjonowanie Muzeum Miasta Łodzi [dalej: MMŁ]. Szybko musiało przystosować się do pracy w zupełnie nowej, zmienionej rzeczywistości, do której zarówno ono, jak i wiele podobnych placówek, nie było przygotowane. Po ponad roku od wprowadzenia pierwszych obostrzeń sanitarnych i pomimo ciągłego trwania zagrożenia epidemicznego, można podjąć próbę charakterystyki przedsięwziętych przez Muzeum działań, których celem było dostosowanie codzienności instytucji do nowych warunków. Na potrzeby stworzenia zarysu wyzwań i problemów, z którymi przyszło się zmierzyć Muzeum Miasta Łodzi, podejmowane przez instytucję działania opisano w trzech sferach: organizacji pracy wewnętrznej, utrzymania i budowania publiczności poprzez działalność cyfrową oraz udostępniania wystaw i zbiorów w reżimie sanitarnym. Intencją analizy jest wskazanie kluczowych zadań zaradczych wykonanych przez Muzeum w 2020 r. oraz przedstawienie wniosków dotyczących jego dalszego funkcjonowania.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wpływ procesu mikrokapsułkowania i dodatku przeciwutleniaczy na stabilność oleju rybnego Celem badań było określenie wpływu rodzaju i ilości nośnika (materiału ścian mikrokapsułek) oraz
dodatku przeciwutleniaczy na trwałość oleju rybnego mikrokapsułkowanego metodą suszenia rozpyłowego
w następstwie samego procesu mikrokapsułkowania i podczas późniejszego przechowywania proszku.
Rdzeń mikrokapsułek stanowił olej rybny ROPUFA ‘30’ N-3 FOOD OIL. Nośnikami były: guma arabska,
maltodekstryna (DE 16,4) oraz oktenylobursztynian skrobi (E1450). Jako przeciwutleniacze wykorzystano
ekstrakt zielonej herbaty oraz butylohydroksyanizol – BHA (E320). Olej dodawano w ilości 10 % w stosunku
do masy emulsji, natomiast nośnik w ilości od 20 do 30 %. Stabilność mikrokapsułkowanego oleju
rybnego określono poprzez oznaczenie liczby nadtlenkowej oleju wyekstrahowanego z całych mikrokapsułek
i z ich powierzchni. Badania prowadzono przez 8 miesięcy.
Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że olej rybny został częściowo utleniony już na etapie
suszenia rozpyłowego emulsji, które go zawierały. Olej rybny zamknięty w mikrokapsułki zbudowane
ze skrobi modyfikowanej charakteryzował się większą stabilnością w porównaniu z olejem zamkniętym
w mikrokapsułki zawierające gumę arabską. Dodatek maltodekstryny do mikrokapsułek z gumy arabskiej
istotnie zwiększył stabilność oksydacyjną mikrokapsułkowanego oleju. Dodatek przeciwutleniaczy powodował
poprawę stabilności oksydacyjnej mikrokapsułkowanego oleju rybnego. Efektywniejszym przeciwutleniaczem
okazał się ekstrakt zielonej herbaty.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Ocena zawartosci soli kuchennej w racjach pokarmowych dzieci, mlodziezy i osob w wieku starszym W racjach pokarmowych pobranych z Państwowego Domu Dziecka i Domu Spokojnej Starości stwierdzono zawartości soli kuchennej (NaCl) znacznie przekraczające poziom zalecany przez żywieniowców. Największy udział w ogólnej ilości soli miały pieczywo i zupy. Stosunek wagowy sodu do potasu był w badanych racjach nieprawidłowy ze względu na zbyt wysoki poziom sodu.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Wpływ reformy rynku cukru na sytuację cukrownictwa i plantatorów buraka cukrowego w Polsce Reforma unijnego rynku cukru będzie bardzo niekorzystna dla polskiego cukrownictwa i plantatorów. Pozostaną tylko najwydajniejsze cukrownie o najmniejszych kosztach produkcji. Natomiast uprawą buraków cukrowych będą tylko zajmować się najlepsi plantatorzy (wysokie plony cukru, małe koszty produkcji).

Dziedzina: ekonomia i finanse
Zaufanie społeczne a zaangażowanie obywatelskie w postprzemysłowych miastach Europy Środkowo-Wschodniej Zaufanie społeczne uważane jest za jeden z elementów umożliwiających skuteczne funkcjonowanie społeczeństwa. Coraz częściej postrzega się je również jako zmienną pozytywnie wpływającą na utrwalanie demokracji, stabilizowanie systemów politycznych oraz kształtowanie postaw obywatelskich. W związku z powyższym głównym celem niniejszego artykułu jest próba zidentyfikowania poziomu zaufania oraz zaangażowania obywatelskiego w wybranych miastach postprzemysłowych Europy Środkowo-Wchodniej oraz określenia siły i kierunku współzależności między zaufaniem a wskaźnikami społeczeństwa obywatelskiego i postaw obywatelskich, tj. zainteresowania mieszkańców funkcjonowaniem sfery publicznej, zadowoleniem z porządku panującego w kraju, partycypacją i podmiotowością polityczną.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Wpływ wybranych czynników na spożycie przez dzieci produktów wzbogacanych Wprowadzenie. Szeroka oferta rynkowa produktów wzbogacanych w witaminy i/lub składniki mineralne powoduje ryzyko
nadmiernego spożycia składników pochodzących z tego typu żywności wśród osób, które na stałe włączają ją do codziennego
żywienia, szczególnie, gdy jednocześnie stosują suplementy diety. Jednocześnie rośnie spożycie tego typu żywności
przez dzieci, natomiast niewiele jest badań dotyczących uwarunkowań i motywów jej spożycia.
Cel badań. Celem niniejszej pracy była analiza uwarunkowań spożycia produktów wzbogacanych w witaminy i/lub składniki
mineralne wśród dzieci w wieku 6-12 lat.
Materiał i metody. Badanie ankietowe, dotyczące częstotliwości spożycia przez dzieci produktów wzbogacanych w witaminy
i/lub składniki mineralne, przeprowadzono wśród rodziców 743 dzieci (374 chłopców i 369 dziewcząt) uczęszczających do
szkół podstawowych na terenie województwa mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego oraz wielkopolskiego.
Wyniki. Ponad 70% dzieci spożywało produkty wzbogacane, z czego 76% codziennie. Wśród czynników decydujących
o wyborze produktów wzbogacanych rodzice wymieniali przede wszystkim korzystne działanie zdrowotne (86,2% ankietowanych)
oraz preferencje smakowe dzieci (61,2%). Natomiast główne powody nie spożywania produktów wzbogacanych
to, zdaniem rodziców, prawidłowe odżywianie się dzieci (57,4%), brak wpływu tego typu produktów na zdrowie (30,3%)
oraz zbyt wysoka cena (24,1%). Stwierdzono statystycznie istotny związek między spożywaniem produktów wzbogacanych
a wiekiem dzieci (75,8% w wieku 6-9 lat vs. 58,1% w wieku 10-12 lat), stanem zdrowia (71,6% dzieci ze stanem zdrowia
ocenionym przez rodziców jako dobry i bardzo dobry vs. 55,6% jako średni i zły), liczbą posiłków spożywanych w ciągu
dnia (75,6% spożywających 4 posiłki dziennie vs. 67,8% – 5 i więcej posiłków vs. 52,3% – 3 posiłki), regularnym spożywaniem
I śniadań (71,8% dzieci spożywających vs. 50,0% nie spożywających), II śniadań (odpowiednio 73,3% vs. 54,0%),
podwieczorków (75,7% vs. 59,4%) oraz stosowaniem suplementów diety (84,6% wśród dzieci spożywających suplementy
vs. 61,4% wśród nie spożywających). Zebrane dane pozwoliły na stwierdzenie, iż około 22% rodziców nie była świadoma
faktu, że ich dzieci spożywały produkty wzbogacone w witaminy i/lub składniki mineralne.
Wnioski. Wykazano, iż produkty wzbogacane w witaminy i/lub składniki mineralne spożywało więcej dzieci z młodszej
grupy wiekowej, o bardziej prawidłowym sposobie żywienia oraz stanie zdrowia bardzo dobrym i dobrym. Ze względu na
częste podawanie dzieciom jednocześnie produktów wzbogacanych i suplementów diety istnieje ryzyko przedawkowania
niektórych witamin i/lub składników mineralnych.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Wileński socjolekt rzemieślniczy XVI–XVIII wieku w świetle badań pogranicza językowego. Zarys problematyki Działające w Wilnie od XV wieku organizacje zrzeszające rzemieślników jednej bądź kilku podobnych profesji – cechy rzemieślnicze – stworzyły warunki sprzyjające ukonstytuowaniu się właściwej dla tej grupy społecznej odmiany językowej – socjolektu. Ponieważ wytworzył się on i funkcjonował na terenie etnicznie, kulturowo i językowo mieszanym, wobec tego wchłonął elementy języków tych nacji, które do cechów należały. Językiem urzędowym do końca XVII wieku był na kresach północno-wschodnich język polski, więc on stanowił podstawę socjolektu rzemieślniczego. Ale obserwujemy w nim elementy także (biało)ruskie i niemieckie. Dokumenty cechów wileńskich XVI–połowy XVIII wieku, które są podstawą rozważań, to teksty pisane w językach: łacińskim, polskim i białoruskim, przy czym w dokumentach polskojęzycznych obserwujemy liczne wpływy ruskie, zaś w dokumentach białoruskich – wpływy języka polskiego. Są więc te dokumenty efektem skomplikowanej sytuacji językowej na tym terenie.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Pomoc publiczna dla sieci szerokopasmowych Opisano zasady udzielania pomocy publicznej w związku z budową lub modernizacją standardowych sieci szerokopasmowych oraz sieci nowej generacji. Omówiono główne modele zaangażowania władz publicznych we wspieranie sieci szerokopasmowych, z uwzględnieniem specyfiki pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych w Polsce. Przedstawiono podstawy i kryteria weryfikacji dopuszczalności pomocy publicznej w świetle prawa Unii Europejskiej.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Rozum myślący w służbie woli Punktem wyjścia artykułu jest rozważanie i konfrontowanie ze sobą różnych znaczeń terminu „wola”, formułowanych i dyskutowanych w XII-wiecznej antropologii. Znaczna część tych historycznych dociekań poświęcona jest takim zagadnieniom, jak charakterystyka i specyfika działania ludzkiej woli, jej odniesienie do całej dziedziny pragnienia (w szczególności do pożądania zmysłowego), zwłaszcza zaś wzajemne funkcjonalne i hierarchiczne relacje między wolą a rozumem jako władzą poznawczą. Na podstawie porównawczej i krytycznej analizy tekstów źródłowych z epoki (w tym dzieł Anzelma z Canterbury, Bernarda z Clairvaux, Hugona ze Św. Wiktora oraz ważniejszych zbiorów sentencji znanych i nieznanych autorów) autor artykułu bada poglądy tych i innych ówczesnych myślicieli na temat przynależności woli do sfery racjonalności w człowieku, udziału intelektu w jej wyborach i decyzjach z jednej strony, a zarazem jej autonomii i możliwości samoporuszania się z drugiej. Swoje badanie koncentruje na tym, w jaki sposób XII-wieczni myśliciele próbują wyjaśnić fenomen wolnego wyboru czy też wolnej decyzji i odpowiedzieć na pytania dotyczące właściwego podmiotu, źródła, przyczyny sprawczej bądź koniecznego i wystarczającego warunku ludzkiej wolności. Czyni to w kontekście średniowiecznych dyskusji i sporów między woluntaryzmem i intelektualizmem antropologicznym.

Dziedzina: filozofia
Metoda wyznaczania współczynnika działania karbu w oparciu o metodę elementów skończonych (MES) W artykule przedstawiono metodę wyznaczania współczynnika działania karbu w oparciu o metodę elementów skończonych, ze szczególnym uwzględnieniem złączy spawanych oraz ocenę jej przydatności dla miejsc monitorowanych ustroju nośnego koparki SchRs 4000.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Materiały opakowaniowe nowej generacji z tworzywa polimerowego ulegającego recyklingowi organicznemu Spośród biodegradowalnych poliestrów, alifatyczne biopoliestry
(polihydroksyalkaniany, PHA), to materiał polimerowy pochodzenia
naturalnego o szerokim spektrum zastosowań. Polihydroksyalkaniany
są typowymi termoplastami, wkraczającymi do naszej
codzienności jako jednorazowe materiały opakowaniowe, ale
równie silnie lokującymi się w obszarze materiałów stosowanych
do celów biomedycznych. Materiały te pochodzą z odnawialnych
(niepetrochemicznych) źródeł, a po zakończonym okresie życia
ulegają recyklingowi organicznemu. Alternatywnie do kompostowania,
poli(3-hydroksyalkaniany) mogą również zostać poddane
recyklingowi do cennych surowców, relatywnie prostymi metodami.
Niniejszy artykuł, w kontekście przeprowadzonych ostatnio
kompleksowych badań nad materiałami opakowaniowymi nowej
generacji z tworzyw polimerowych ulegających recyklingowi organicznemu,
przedstawia możliwości wykorzystania w tym zakresie
PHA i ich syntetycznych analogów.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Metoda oceny ryzyka zawodowego w rolniczym i leśnym środowisku pracy Liczne zdarzenia wypadkowe, występujące w rolnictwie i leśnictwie świadczą o potrzebie rozwoju systemów eksploatacyjnych z uwzględnieniem badań interdyscyplinarnych. Zmiany nasycenia w środki techniczne podczas kształtowania się nowej struktury areałów, zostały przeanalizowane na terenie wybranych rejonów Pomorza Zachodniego. Zaproponowano i zweryfikowano metodę szacowania wskaźników ryzyka zawodowego dla kilku typowych zawodów rolniczych.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Preferencje konsumentow zwiazane ze spozywaniem wod butelkowanych Badano preferencje konsumentów związane ze spożywaniem wód butelkowanych. Stwierdzono, że preferencje były związane z zakupem wód butelkowanych „Nałęczowianka” (33%), „Muszynianka” (26%), „Piwniczanka” (19%)) i piciem zgodnie z wiekiem i wykształceniem konsumentów.

Dziedzina: nauki biologiczne
Aspekty antropologiczne, personalistyczne i komunikacyjne we współczesnej teologii liturgii Artykuł opisuje różne uwarunkowania wypływające z ludzkiej natury oraz wynikające z niej wszystkie aspekty antropologiczne, które stanowią podstawę, a jednocześnie są drogą zbawczej mediacji interpersonalnej i komunikacji Boga z człowiekiem oraz człowieka z człowiekiem w Liturgii. Te uwarunkowania ukazane są w trzech punktach: 1. Liturgiczne tło i jego zbawczy kontekst; 2. Aspekty antropologiczne jako warunek sine qua non oraz horyzont refleksji liturgiczno-teologicznej, oraz 3. Aspekty personalistyczne i komunikacyjne – wzajemna korelacja i umiejscowienie w teologii liturgii. Wszystkie wyszczególnione elementy stanowią nierozerwalną całość, a bez któregokolwiek z nich nie jest możliwa celebracja żywej liturgii we wspólnocie Kościoła.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Pojęcie „socjalizmu” w myśli politycznej Alexisa de Tocqueville’a Artykuł stanowi analizę oryginalnego ujęcia socjalizmu, zarysowanego w pismach Alexisa de Tocqueville’a. Autor wychodzi od nakreślenia historycznego kontekstu, w jakim kształtowały się poglądy francuskiego myśliciela w tym obszarze, odnosząc się do jego doświadczeń z okresu rewolucji lipcowej 1830 r. oraz rewolucji lutowej 1848 r. Następnie przechodzi do szczegółowej analizy jego definicji socjalizmu, czyniąc niezbędne odwołanie do wyznawanej przez niego republikańskiej koncepcji wolności i roli, jaka przypada obywatelowi w demokracji. Na zakończenie autor przygląda się Tocqueville’owskiej wizji genezy myśli socjalistycznej, wiązanej przez arystokratę z niepokojami, jakie nieuchronnie rodzi system demokratyczny.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Silniki wielobiegowe jako napędy energooszczędne Napęd energooszczędny charakteryzuje się minimalnym poborem energii elektrycznej potrzebnej do realizacji procesu technologicznego. Warunek ten spełnia układ napędowy złożony z falownika i silnika indukcyjnego. Przy dużych mocach układów napędowych, zasilanych napięciem 6 kV i wyższym, falowniki są drogie. Rozwiązaniem kompromisowym mogą być silniki indukcyjne wielobiegowe. Silniki wielobiegowe umożliwiają w sposób skokowy, dostosować prędkość obrotową do wymagań maszyny roboczej. W tabeli 2 przedstawiono, dla założonego algorytmu pracy maszyny roboczej, względne zużycie energii przez napęd: z ciągłą regulacją prędkości obrotowej, pracujący ze stałą prędkością obrotową oraz dwu-, trój- i czterobiegowy.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Kultura popularna jako przestrzeń edukacyjna Istotną kwestią dla współczesnego humanisty pozostaje zagadnienie dotyczące kondycji kultury w epoce (po)nowoczesności. Dominującą obecnie kulturę popularną, którą cechuje nadmierna elastyczność czy dynamizm autor interpretuje w opozycji do kultury wysokiej. W (po)nowoczesnym społeczeństwie to standardy kultury popularnej determinują charakter przestrzeni edukacyjnej. Młodzi ludzie w popkulturze zdają się szukać przede wszystkim przyjemności, która w sposób bezpośredni i pośredni wpływa na poziom edukacji. Następstwem tego zjawiska jest sukcesywny spadek poziomu wykształcenia (edukacji), co w efekcie prowadzi do pauperyzacji idei uniwersytetu. W kulturze i edukacji komunikowanie odgrywa bardzo ważną rolę. Jednak najbardziej niepokojące jest to, iż tradycyjne komunikowanie wykorzystujące klasyczne medium - słowo mówione nie ma zbyt wielkiego wpływu w procesy: kształcenia i wychowania. Obecnie najważniejszy jest przekaz medialny. Istnieje ryzyko, że rolę edukatora zajmie komputer.      

Dziedzina: nauki socjologiczne
Rozwój tramwajów oraz kolejek miejskich niskopodłogowych i o średniej wysokości podłogi. Cz. 1 W okresie od 15.10.2006 r. do 15.10.2007 r. z rozpatrywanego obszaru, tj. z "Zachodu", przyjęte zostały zamó.wienia na łącznie 328 tramwajów niskopodłogowych. Przegląd ten (tłumaczenie za Stadtverkehr 12/2007) ilustruje podział rynku w tym sektorze.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Porownanie wynikow oznaczania zawartosci wapnia i fosforu w calodziennych dietach dzieci metodami analityczna i obliczeniowa W pracy opisano wyniki statystycznych obliczeń porównujących oznaczanie wapnia i fosforu dwoma sposobami: metodą laboratoryjną (x) i metodą obliczeń teoretycznych (y). Oba składniki badano w całodziennych racjach pokarmowych dzieci do 1 roku życia. Wykazano, że pomiędzy wynikami uzyskanymi tymi metodami istnieje dość dobry stopień korelacji, choć wartości średnie obu metod różnią się istotnie.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Produkty regionalne i tradycyjne w promocji regionów W artykule dokonano analizy promocji dwóch wybranych regionów Polski, tj.
województw pomorskiego i świętokrzyskiego. Oba regiony swoją promocję opierają między
innymi na produktach tradycyjnych i regionalnych. Dokonano analizy stron internetowych
urzędów marszałkowskich omawianych województw, profili na portalach Facebook oraz Word-
Press. Badania stanowią kontynuację rozważania podjętego przez autorkę w 2013 roku. Zostały
wtedy przebadane strategie marketingowe czterech województw Polski tj.: wielkopolskiego,
małopolskiego, lubelskiego oraz warmińsko-mazurskiego. Badania wymagają dalszej kontynuacji,
ponieważ analizowane promocję regionów są dopiero wdrażane.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Duchowy wymiar dorosłości antidotum na lęki egzystencjalne Analizując pojęcie dorosłości, autor zwraca uwagę na jego wie- loznaczność i przez to nieokreśloność w świecie naznaczonym ogromnym tempem zmian i przeobrażeń. Wizerunek współczesnego dorosłego postrzega- nego przez najmłodsze pokolenie uległ daleko idącej dekompozycji, by nie po- wiedzieć dekonstrukcji, do czego w znacznej mierze przyczyniły się obie wojny światowe. Mimo to dorosłość w swej dojrzałej postaci jest stanem wymaganym i pożądanym społecznie; warunkiem uzyskania statusu osoby niezależnej (autono- micznej) jest nieustanne uczenie się. Systematyczny kontakt z różnymi formami edukacji jest również skutecznym środkiem na przeżywane przez ludzi lęki egzy- stencjalne. Dobrym sposobem neutralizacji owych lęków jest koncentracja na tym, co robimy w danej chwili („tu i teraz”), czemu służy filozofia „uszanowania Te- raźniejszości”. Najbardziej jednak efektywnym lekiem na lęk egzystencjalny jest budowanie w człowieku duchowego wymiaru jego osobowości, który niesie ze sobą wolność wewnętrzną, poczucie autonomii i niezależności od świata rzeczy i zjawisk będących źródłem niepewności i lęku.

Dziedzina: pedagogika
Archeologia urbanistyczna na przykładzie Jerozolimy Wspaniałym przykładem współistnienia archeologicznych reliktów architektury historycznej ze współczesną urbanistyką, jest Jerozolima. Wielokulturowość, nawarstwienie ważnych, z punktu głębokiej historii, wiary i tradycji, artefaktów wielostronnej treści sprawia, że obszar ten jest bogatym źródłem wiedzy dla badaczy z różnych dziedzin, a zwłaszcza archeologów, architektów i urbanistów.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Terra incognita? Sport antyczny w historiografii polskiej (początki) Współczesna polska historiografia sportu wyraźnie koncentruje swoją uwagę na dziejach rodzimego sportu począwszy od końca XIX w. Wydaje się to zupełnie naturalne, ale warto pamiętać, że w polskim piśmiennictwie epoki wczesnonowożytnej już w XVI w. pojawiały się uwagi na temat sportu antycznego. Zjawisko to nie przybrało nigdy skali tak wielkiej, jak w przypadku dzieł zachodnioeuropejskich antykwarystów. Te ostatnie budziły jednak zainteresowanie rodzimych badaczy antiquitates. Wyobrażenia na temat sportu antycznego w Polsce kształtowały się jednak nie tylko pod wpływem europejskiego antykwaryzmu. Siła latinitas i romanitas polskiej kultury XVI– XVIII w. i obyczajowości powodowały relatywnie spore zainteresowanie „sportem rzymskim” (np. venationes i walkami gladiatorów). W dziełach wielu polskich autorów tej epoki nie widać ich jednoznacznego potępienia choćby dlatego, że wzmianki na ich temat pojawiały się głównie w kontekście ich roli politycznej (naśladowania rzymskich obyczajów także). O sporcie greckim wiedziano wówczas niewiele i czerpano z niego co najwyżej wzorce godne naśladowania jedynie w sferze obywatelskiego wychowania. Nie zmienił tego w sposób znaczący europejski neohellenizm i pierwsze wyjazdy Polaków do niepodległej już Grecji od około połowy XIX w. Specyficzny dualizm w postrzeganiu i rozumieniu sportu antycznego pojawił się jednak przed narodzinami neoolimpizmu. Katalizatorem tego procesu było powstanie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, które w warstwie ideologicznej i praktycznej sięgać poczęło jedynie do tradycji kultury fizycznej starożytnych Greków.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej