PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Kationowe emulsje asfaltowe. Metody wytwarzania, rodzaje i zastosowanie W artykule przedstawiono metody wytwarzania różnych rodzajów kationowych emulsji asfaltowych. Zaprezentowano proces rozpadu emulsji występujący na kruszywie, następujący podczas pracy z emulsją, a także technologie, w których na szeroką skalę stosowane są kationowe emulsje asfaltowe.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stanu technicznego komina murowanego i badania eksperymentalne cegły W artykule przedstawiono ocenę stanu technicznego komina murowanego z cegły oraz zaproponowano zakres prac remontowych. Badania skuteczności hydrofobizacji komina poprzedziła dokładna diagnostyka obiektu, która polegała na sprawdzeniu m.in. zawartości soli i stopnia zawilgocenia płaszcza komina, ponieważ wysoki stopień zasolenia i duża zawartość wody w porach materiału wyklucza zastosowanie hydrofobizacji. Materiał badawczy stanowiła cegła pobrana z płaszcza przemysłowego komina murowanego. W części eksperymentalnej dokonano obiektywnej oceny preparatów, które mogą być wykorzystane do hydrofobizacji powierzchni komina.

Dziedzina: nauki o sztuce
Andreas Vesalius i jego wielkie dzieło: De humani corporis fabrica Andrzej Wesaliusz (Andreas Vesalius) urodził się 31 grudnia 1514 roku w Brukseli, znajdującej się w podległych Habsburgom Niderlandach, zaś obecnie w Belgii. Rodzina Wesaliuszów od wielu pokoleń była związana z zawodami medycznymi, być może z tego powodu Andrzej od dziecka zdradzał zainteresowanie anatomią. Młody Wesaliusz studiował początkowo na uniwersytecie w pobliskim Louvain (w polskiej transkrypcji – Lowanium), a następnie na wydziale medycznym Uniwersytetu w Paryżu. Z Paryża Wesaliusz udaje się do Padwy, gdzie na tamtejszym, sławnym w całej ówczesnej Europie, uniwersytecie uzyskuje w roku 1537 stopień naukowy doktora medycyny. W dniu uzyskania tak pożądanego dyplomu Wesaliuszowi zaoferowane zostaje stanowisko kierownika Katedry Chirurgii i Anatomii Uniwersytetu Padewskiego. Gościnnie wykłada anatomię również w Bolonii i Pizie. Nauczanie anatomii w tamtych czasach opierało się głównie na czytaniu klasycznych tekstów, głównie autorstwa Galena. Lekturze wspomnianych dzieł towarzyszyło obserwowanie przez studentów sekcji zwierząt, wykonywanych z zasady przez balwierzy i cyrulików. Wesaliusz podjął się osobiście wykonywania sekcji i dla lepszego zilustrowania danych morfologicznych, posługiwał się wielkimi, osobiście sporządzonymi, szczegółowymi rycinami anatomicznymi. Jego wykłady były niezmiernie popularne i budziły ogromne zainteresowanie słuchaczy. Ciągle bardzo młody wiekiem profesor Wesaliusz ośmielił się podważyć obowiązujące przez niemal czternaście wieków, klasyczne poglądy Galena dotyczące morfologii człowieka. Dzięki takim staraniom stworzył podwaliny pod współczesną, naukowo udokumentowaną wiedzę o budowie ciała ludzkiego. Ażeby uatrakcyjnić naukę anatomii, szczególnie przyszłym lekarzom praktykom, Andrzej Wesaliusz poświęcił pięć lat swego życia na przygotowanie wiekopomnego dzieła, stanowiącego w historii światowej medycyny pierwszy, kompletny podręcznik oraz atlas anatomii człowieka. W roku 1543 ukazało się pierwsze wydanie De humani corporis fabrica. Dzieło Wesaliusza nie tylko zawierało opis i ryciny ilustrujące szczegółowo wszystkie części ciała ludzkiego, ale także opatrzone było dokładnymi wskazówkami dotyczącymi techniki sekcyjnej. W niedługim czasie po ukazaniu się Fabrica Wesaliusz został mianowany nadwornym lekarzem cesarza Hiszpanii Karola V, a następnie jego syna Filipa II. Przez następnych 11 lat Wesaliusz towarzyszy nieustannie dworowi cesarskiemu. Podobnie jak w zakresie anatomii, Andrzej Wesaliusz również jako lekarz praktyk zdobywa powszechne uznanie i sławę. W roku 1564 Wesaliusz opuszcza Hiszpanię udając się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W drodze powrotnej z Palestyny jego statek rozbija się w pobliżu greckiej wyspy Zakythos. Wesaliuszowi udaje się wydostać na ląd, jednakże zapada na ciężką chorobę i 15 października 1564 roku w wieku 50 lat, umiera. Grób Andrzeja Wesaliusza znajduje się na wyspie Zakynthos, prawdopodobnie w kościele pod wezwaniem Santa Maria Della Salute.

Dziedzina: nauki medyczne
Wpływ środków unijnych na przeobrażenia i rozwój obszarów wiejskich Artykuł dotyczy problematyki wpływu absorpcji środków unijnych na tempo i kierunki modernizacji obszarów wiejskich. Szczegółową analizę przeprowadzono na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego w oparciu o program SPO „Rolnictwo”. W związku z zakończeniem działania tego programu można dokonać jego podsumowania i udzielenia odpowiedzi na rodzące się pytania, np. jak przebiega dotychczasowy proces absorpcji, jak wygląda zróżnicowanie przestrzenne absorpcji, jakie są kierunki i struktura alokacji środków unijnych.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Oddziaływanie wsparcia finansowego środkami UE na sytuację dochodową polskiego rolnictwa Istotnym elementem wpływającym od roku 2004 na sytuację dochodową polskiego rolnictwa są dopłaty bezpośrednie. Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych funkcjonują w ramach pierwszego filaru Wspólnej Polityki Rolnej UE. Podstawową funkcją tej formy finansowania jest wsparcie dochodów z działalności rolniczej. Średnia wielkość tej płatności w badanych gospodarstwach wynosiła 3862 zł. Największy udział płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w dochodzie z gospodarstwa rolniczego występował w gospodarstwach najmniejszych obszarowo.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Biologiczna ocena warstw węglowych domieszkowanych srebrem Postęp w naukach biologicznych i medycznych jest obecnie coraz silniej uzależniony od gromadzenia i poddawania analizie informacji o wzajemnych relacjach między komórkami żywych organizmów a powierzchniami materiałów abiotycznych. Szczególnie istotne jest to w dziedzinach związanych z wykorzystaniem biomateriałów, ale taka zależność jest też silnie widoczna w obszarze obejmującym przemysł przetwórczo-spożywczy. Oddziaływania materiał - komórka żywa, w znacznej mierze wykraczają poza dotychczas postrzegany zakres standardowego wykorzystania biomateriałów, a odkrycia na polu interakcji powierzchni materiałów z komórkami mają coraz większe znaczenie w prawidłowym użytkowaniu nowoczesnych systemów dystrybucji wody pitnej, a także przemysłowych systemów chłodzenia i obiegu cieczy. Wspomniany postęp stawia kolejne wyzwania przed inżynierią materiałową, która odpowiada za opracowywanie nowych technologii i materiałów mających spełniać coraz bardziej rygorystyczne oczekiwania użytkowników. Lepsze zrozumienie zależności w jakich pozostaje układ środowisko - organizmy żywe - materiał inżynierski prowadzą do wyeliminowania materiałów stwarzających potencjalnie zagrożenie, z jednoczesnym wprowadzeniem nowych materiałów, lepiej spełniających swoje funkcje. W procesie opracowania materiałów o wysokiej biozgodności uwagę naukowców w dużej mierze skupia grupa problemów związanych z zasiedlaniem powierzchni abiotycznych przez mikroorganizmy. Ograniczenie lub wyeliminowanie procesu kolonizacja powierzchni biomateriałów, zwykle prowadzącego do rozwinięcia się trudno zwalczanego biofilmu, stanowi istotne wyzwanie dla nowoopracowywanych biomateriałów. W literaturze fachowej dostrzegane są niekorzystne efekty, obserwowane przede wszystkim w praktyce klinicznej, do jakich doprowadza rozwiniecie się biofilmu na powierzchniach implantów. Opisywany jest także efekt wzrostu oporności takich kolonii bakteryjnych na działania układu immunologicznego oraz farmakoterapię. Jedną z możliwych modyfikacji powierzchni, pozwalających na ograniczenie zasiedlania ich przez mikroorganizmy, jest wprowadzenie elementów o działaniu bakterio- i grzybobójczym. W Instytucie Inżynierii Materiałowej opracowany został materiał, wytwarzany metodą hybrydową RF PACVD/MS, łączący bioinertny charakter warstw węglowych z bakteriobójczymi właściwościami jonów srebra. Powłoka tego typu pozwala na znaczące ograniczenie adhezji bakterii prowadzącej do rozwoju biofilmu na powierzchni materiału, przy jednoczesnej znikomej cytotoksyczności dla komórek organizmów wyższych. Wyniki eksperymentów prowadzonych z wykorzystaniem modelowych hodowli bakterii E.coli (DH5a) oraz komórek ludzkich osteoblastów (Saos 2) i komórek śródbłonka (EA.hy 926) w pełni potwierdziły zakładane właściwości nowego materiału.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Kreacjonizm po lubelsku Recenzja książki: Piotr JAROSZYŃSKI (red.), Ewolucjonizm czy kreacjonizm, Przyszłość Cywilizacji Zachodu, Fundacja "Lubelska Szkoła Filozofii Chrześcijańskiej", Lublin 2008, s. 374.

Dziedzina: filozofia
Nowe trendy w regeneracji lipaz ® Możliwość przeprowadzania przez enzymy reakcji biotransformacji,
spowodowała wprowadzenie ich jako katalizatorów
wielu procesów syntezy, w takich obszarach życia jak: przemysł
spożywczy, kosmetyczny, farmaceutyczny czy ogólnie
chemiczny. Pomimo szeregu zalet, które są przedstawione
w poniższym artykule, ciągle istnieje blokada stosowania lipaz
w użyciu powszechnym, a mianowicie wysoka cena. Ze
względu na nią lipazy stosowane są tylko dla specjalnych potrzeb
i zadań. Aby rozwiązać problem wysokiego kosztu enzymów
należy doskonalić metody ich odzysku i regeneracji oraz
późniejszego zawrócenia do procesu.
Celem artykułu jest przedstawienie możliwych sposobów odzysku,
oczyszczenia oraz ponownego użycia zregenerowanego
enzymu.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Wpływ zmian polityki wsparcia dochodów na kondycję finansową gospodarstw rolnych w Kanadzie i USA (na poziomie zagregowanym) Polityka rolna jest kluczową determinantą kondycji całego sektora rolnego i pojedynczych gospodarstw rolnych na poziomie mikro. W dotychczasowych publikacjach koncentrowano się na wpływie narzędzi polityki rolnej na gospodarstwa i ich otoczenie rynkowe, a efekty kwantyfikowano na poziomie makroekonomicznym gospodarki za pomocą wskaźnika wsparcia producenta (PSE). Brakowało szczegółowych badań na poziomie bilansu oraz rachunku zysków i strat przedsiębiorstw z sektora, w tym pogłębionej analizy wskaźników finansowych. Niniejsza publikacja wypełnia tę lukę. Celem publikacji jest przeanalizowanie, w jakim stopniu zmiany w narzędziach polityki rolnej wpływają na kondycję finansową gospodarstw rolnych. Główną metodę badawczą stanowi metoda finansowej analizy wskaźnikowej. Okres badawczy obejmuje lata 2009-2014. Programy pomocowe w Kanadzie i USA mają największy wpływ na płynność i rentowność sektora, a oddziaływanie na zarządzanie kapitałem obrotowym netto oraz aktywami długoterminowymi jest nieznaczne. Podobne  zjawisko zaobserwowano, analizując wskaźniki zadłużenia. Zarówno w Kanadzie, jak i w USA wpływ dochodowych programów pomocowych na zysk netto wykazuje silną tendencję spadkową od czasu kryzysu finansowego w latach 2006-2009. Kanadyjskie dopłaty bezpośrednie odpowiadały za ponad 95% zysku netto gospodarstw w 2009 roku – stanowiły jedyny bufor bezpieczeństwa, który pozwolił zachować rentowność. Przedsiębiorstwa amerykańskie są znacznie mniej zależne od pomocy ze strony państwa – w postkryzysowym 2009 roku dopłaty bezpośrednie stanowiły jedynie około 13% zysku netto i systematycznie spadały do 2014 roku. Omówione instrumenty polityki rolnej w Kanadzie i USA, kwantyfikacja ich wpływu na kondycję finansową sektora rolnego za pomocą narzędzi nauk o finansach przedsiębiorstwa (corporate finance), a także opis adaptacji zastosowanych rozwiązań do rolnictwa w Polsce stanowią punkt wyjścia do oceny mid-term Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) w 2017 roku.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Struktura i koncentracja przestrzenna siedzib ważniejszych przedsiębiorstw w Warszawie w 1999 r. Wybór miejsca zarządzania przedsiębiorstwem oprócz uwarunkowań logistycznych, ma duże znaczenie prestiżowe. Poprzez koncentrację siedzib przedsiębiorstw powstaje przestrzeń zarządzania, będąca istotnym składnikiem i czynnikiem kształtującym rozwój centrum miasta. Badania lokalizacji przedsiębiorstw mają zatem istotne znaczenie m.in. z punktu widzenia delimitacji obszarów centralnych. Badania lokalizacji siedzib w skali wewnątrzmiejskiej

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiana celności broni wynikająca z zamienności luf w modułowym systemie broni strzeleckiej Karabinki systemu MSBS-5,56 są wyposażone w mechanizm umożliwiający łatwą wymianę lufy, co było jednym z podstawowych założeń modułowości konstrukcji. Wymiana lufy, choć możliwa nawet w warunkach polowych (z użyciem podstawowych narzędzi) powoduje jednak przesunięcie średniego punktu trafienia. Z uwagi na fakt, że przyrządy celownicze są montowane na komorze zamkowej, ważne jest aby to przesunięcie było jak najmniejsze. W celu określenia średniej wartości przesunięcia średniego punktu trafienia oraz parametrów konstrukcyjnych mających na nie wpływ, wykonano szereg strzelań na stanowisku laboratoryjnym i na strzelnicy. Pod uwagę wzięto zarówno powtarzalność mocowania tej samej lufy (wymienność) jak i innych luf (zamienność).

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Zastosowanie podzespołów z akustyczną falą powierzchniową do przetwarzania sygnałów W pracy przedstawiono wybrane zastosowania podzespołów z akustyczną falą powierzchniową dla przetwarzania sygnałów. W rozważaniach opierających się na teorii widmowej uwzględniono współczynnik metalizacji elektrod, wpływający na zmianę prędkości fali powierzchniowej dla elektrod zwartych i rozwartych elektrycznie oraz na efektywność wzbudzania fali dla wyższych overtonow. W teorii widmowej uwzględniono pełną zespoloną efektywną przenikalność powierzchniową, której część urojona opisuje wzbudzanie akustycznych fal objętościowych przez przetwornik międzypalczasty. Podano przykład realizacji eksperymentalnej filtru, którego zniekształcenia charakterystyki częstotliwościowej odpowiadąjąurojonej części efektywnej przenikalności powierzchniowej. Uwzględniając wyniki otrzymane z analizy teoretycznej, dokonano syntezy linii dyspersyjnej oraz zaprezentowano charakterystyki eksperymentalne tych linii na podłożu kwarcowym, stosowane dla przetwarzania radiolokacyjnych sygnałów złożonych. Praca zawiera również analizę generatorów bazujących na linii opóźniającej z akustyczną falą powierzchniową dla potrzeb pomiarowych wielkości fizycznych, takich jak siła i przyspieszenie. Przedstawiono występujące problemy technologiczne i wyniki badań generatora z linią opóźniającą, zawierającą dwa współpracujące przetworniki międzypalczaste, oraz wyniki badań praktycznie wykonanego czujnika siły w technologii akustycznej fali powierzchniowej.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Cel informacyjny w prasie jako podstawa dozwolonego użytku utworów w społeczeństwie informacyjnym Cel informacyjny, jako przesłanka dozwolonego użytku utworów w prasie powinien być rozumiany z uwzględnieniem funkcji, jakie pełni prasa w społeczeństwie informacyjnym. Artykuł dokonuje wykładni znaczeniowej podmiotu uprawnionego do skorzystania z ograniczenia, z uwzględnieniem zakresu pojęcia informacyjności. Konstytutywną funkcją prasy jest jej informacyjność, a pozostałe funkcje, takie jak np. rozrywkowa, kontrolna czy edukacyjna stanowią jej cechy konsekutywne, jednak informacyjność przekazu występuje w obrębie wszelkich funkcji realizowanych przez prasę.

Dziedzina: nauki prawne
Nowe źródła do prac Macieja Polejowskiego w Kolegiacie Sandomierskiej Prace lwowskiego rzeźbiarza Macieja Polejowskiego dla kolegiaty w Sandomierzu są stosunkowo dobrze znane dzięki badaniom Jerzego Kowalczyka. Jednak w świetle nowych materiałów archiwalnych, głównie rachunków i ksiąg fabrycznych, można uzupełnić wiedzę na temat funkcjonowania i składu warsztatu Polejowskiego oraz zakresu pracy. Jak się wydaje, w sprowadzeniu do Sandomierza lwowskiego mistrza oprócz abp. Sierakowskiego mógł mieć także udział ks. Jacek Kochański, który z ramienia kapituły nadzorował jego prace. Analiza materiałów archiwalnych i zabytków pozwoliła wyodrębnić prace autorskie Franza Mullera, prawdopodobnie członka warsztatu Polcjowskicgo, z prac lwowskiego mistrza. Istotną informacją jest także odnaleziona dyspozycja obrazów w nowych ołtarzach bocznych, która powstała już w 1768 roku. Tak więc nie jest prawdą jakoby zagadnienie ikonografii ołtarzy sandomierskich było wtórne. Oprócz zaproponowanych przez Kowalczyka wzorców dla struktur ołtarzy, można także wskazać inne ryciny F.X. Habermanna, którego sztychy miały wpływ na zastosowaną przez Polcjowskicgo ornamentykę. Choć tu możną także wskazać na projekty Georga Christopha Gótza. Nowe materiały pozwoliły ustalić pierwotną kolorystykę nastaw, a także określić zakres ingerencji zleceniodawcy (kapituły) w ogólne wytyczne kompozycyjne. Także tron wystawienia, który obecnie pełni funkcję podstawy pod krucyfiks, należy wiązać z warsztatem Polcjowskicgo, a anioły adorujące za własnoręczne dzieło mistrza.

Dziedzina: nauki o sztuce
Alergia na soję – co wiemy obecnie? Alergia na soję nadal stanowi duży problem diagnostyczny i terapeutyczny. Wydaje się, że problem ten nie straci na znaczeniu w najbliższych latach, gdyż białka soi, głównie ze względu na swoje rozpowszechnienie oraz unikatowy skład aminokwasowy, są nadal niezwykle chętnie używane w produkcji żywności, w przetwórstwie i w hodowli. Alergia na soję najczęściej manifestuje się klinicznie jako objawy ze strony przewodu pokarmowego, ale inne dolegliwości nie należą do rzadkości. Pomimo dostępności wielu metod diagnostycznych rozpoznanie alergii na soję nie jest sprawą łatwą. Nadal złotym standardem diagnostycznym pozostaje doustna próba prowokacyjna z podwójnie ślepą próbą kontrolowaną placebo. Jednakże przyszłość z pewnością należy do metod molekularnych, pozwalających ocenić nawdrażliwość na konkretne komponenty alergenowe, co otwiera nowe możliwości zarówno w przewidywaniu przebiegu naturalnego choroby, jak i jej leczenia, a także wyodrębnienia pacjentów, u których występuje największe ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktycznych.

Dziedzina: nauki medyczne
Przygotowanie nawigacyjne bezzałogowych statków powietrznych do operacyjnych działań straży pożarnej Warunkiem bezpiecznego i precyzyjnego wykonania zadania przez bezzałogowy aparat latający jest wstępne i bezpośrednie przygotowanie nawigacyjne. Potwierdzono to założenie podczas przeprowadzonych w kwietniu 2020 r. działań ratowniczo- -gaśniczych w Biebrzańskim Parku Narodowym. Oprócz 79 zastępów jednostek ochrony przeciwpożarowej i 380 strażaków, dwóch śmigłowców, sześciu samolotów dodatkowo działania operacyjne wspierały cztery bezzałogowe systemy latające. Zdobyte doświadczenia i wnioski umożliwiły opracowanie koncepcji przygotowania nawigacyjnego dla bezzałogowych systemów latających.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Ocena odporności cieplnej nanokompozytowego lakieru poliestroimidowego Przedstawiono wstępne wyniki długotrwałego starzenia cieplnego lakieru poliestroimidowego zawierającego 1,5% nanokrzemionki płomieniowej. Przyjęto kryteria oceny degradacji cieplnej lakieru według UL – poziom siły wiążącej oraz dodatni wynik próby napięciowej. Dodatkowo wykonano badania termograwimetryczne TG w warunkach izotermicznych. Stwierdzono, że w przyjętych temperaturach starzenia trwałość lakieru nanokompozytowego przy kryterium elektrycznym jest wyższa niż lakieru wyjściowego. Dla lakieru z nanokrzemionką siła wiążąca po długotrwałym starzeniu jest również wyraźnie większa, a badania TG wykazują mniejszy ubytek masy. Uzyskane wyniki potwierdzają, że lakier z nanokrzemionką ma wyższą ciepłoodporność niż lakier wyjściowy. Nanocząstki krzemionki mogą stanowić barierę dla transportu masy i ciepła, utrudniając degradację cieplną nanokompozytu.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Metro w Sztokholmie Metro w Sztokholmie, stolicy Szwecji, składa się z trzech linii, ma ponad 100 stacji oraz 108 km długości, z których 62 km przebiegają pod ziemią. Centralną stacją jest T-Centralen, gdzie krzyżują się wszystkie 3 linie.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Historia Domu Rekolekcyjnego Konferencji Episkopatu Polski „Księżówka” w Zakopanem w latach 1945–1990 Artykuł jest kontynuacją historii „Księżówki” – Domu Rekolekcyjnego Konferencji Episkopatu Polski w Zakopanem. Autor ukazuje w nim funkcjonowanie domu w peerelowskim okresie zmagań z władzami administracyjno-politycznymi o byt w warunkach narzucanych przez totalitarny ustrój.

Dziedzina: historia
Technika tradycyjnego drzeworytu japońskiego w interpretacji współczesnych artystów Drzeworyt japoński rozwijał się w Kraju Kwitnącej Wiśni od wielu lat i nieustannie zachwyca swoim pięknem oraz perfekcją w wykonaniu. Największym atutem dzieła sztuki jest jego technika wykonania. Wielu współczesnych artystów dziś czerpie inspiracje z dzieł japońskich twórców drzeworytów. W niniejszym artykule przedstawiono historię i technikę powstania drzeworytu japońskiego, omówiono twórczość wybranych współczesnych artystów, którzy tworząc swoją sztukę, zainspirowali się kunsztem drzeworytu japońskiego.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Twórczość dominikanina Gabriela Zawieszki. Początki konceptyzmu w polskim kaznodziejstwie Artykuł przedstawia twórczość dominikańskiego kaznodziei Gabriela Zawieszki (? – 1649). Każdy z jego sześciu zbiorów kazań podporządkowany jest tytułowej metaforze, która (mniej lub bardziej) wyznacza kształt inwencyjny i kompozycyjny poszczególnych tomów, pojedynczych kazań i argumentów. Leopolita jako pierwszy polski kaznodzieja tak świadomie i szeroko zastosował koncept w kazaniach i całych zbiorach, łącząc go w wielowymiarowym wykorzystaniem w egzegezie sensu duchowego. Podobny sposób formowania zbiorów kazań spotykamy w Polsce dopiero w drugiej połowie XVII wieku.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Metafory ciszy w przekazach mediów audialnych podczas pandemii COVID-19 Konceptualizacja doświadczeń audialnych wymaga użycia metafor. Niniejszy artykuł proponuje ich analizę na podstawie przekazów mediów audialnych, co umożliwia badania zarówno na poziomie leksykalnym, jak i akustycznym. Wykorzystano kategorię metafory synestezyjnej oraz wprowadzono pojęcie metafory audialnej, specyficznej dla mediów dźwiękowych. Kontekstem interpretacyjnym metaforycznych reprezentacji ciszy jest pandemia COVID-19. Brak hałasu staje się synonimem samotności, zagrożenia, śmierci, ale ma także konotacje pozytywne: spokój czy dowartościowanie codzienności. Wykorzystanie odgłosów pozawerbalnych wzbogaca medialną narrację o pandemii w warstwie fonicznej i semantycznej. Przedstawione ujęcie metafory uwzględnia perspektywę medioznawczą, tak zwanych sound studies i językoznawstwa kognitywnego.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Aktualne wyzwania dla europejskiego przemysłu chemicznego Sytuacja europejskiego przemysłu chemicznego na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia uległa widocznej zmianie. Udział w rynku globalnym przemysłu Starego Kontynentu skurczył się na korzyść produktów wytwarzanych w krajach azjatyckich. Wyzwania, przed jakimi staje europejski przemysł chemiczny wynikają z potrzeby bycia konkurencyjnym. Europa może zaproponować światu produkty wytworzone w sposób zgodny z bardzo ambitnymi wymaganiami środowiskowymi.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2022 roku Artykuł przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2022 r. oraz podsumowanie wydarzeń w Polsce, które wcześniej już były przedstawiane w PTJ w 2022 r. Ogólnie moc zainstalowana w elektrowniach jądrowych i liczba budowanych reaktorów na świecie wzrosła. Niezmiennie najwięcej jest budowanych reaktorów na Dalekim Wschodzie, a jednym krajem, gdzie rozpoczęła się budowa dwóch pierwszych reaktorów był Egipt. W Polsce, jak napisano, dokonano wyboru dostawcy reaktorów do pierwszej elektrowni na Pomorzu, którym będzie Westinghouse. Nieoczekiwanie pojawił się nowy dostawca, którym ma być koncern Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) z Korei Południowej, a elektrownia ma powstać w Pątnowie wspólnie z Zespołem Elektrowni Pątnów Adamów Konin (ZE PAK) i Polską Grupą Energetyczną (PGE SA). Poza tym obserwuje się wzrost liczby firm zainteresowanych budową małych reaktorów modułowych (SMR). Lista tych dawnych i nowych firm jest długa, to: (1) Orlen Synthos Green Energy, Ciech i Unimot, (2) KGHM i Tauron, (3) Last Energy Polska, (4) Respect Energy, (5) PKN Orlen i (6) Świętokrzyska Grupa Przemysłowa INDUSTRIA oraz (7) Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

Dziedzina: nauki fizyczne