PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ nadsiarczanu i mononadsiarczanu na własności fizykochemiczne osadu czynnego Ze względu na wzrastającą ilość osadów ściekowych wymagających zagospodarowania nieustannie poszukuje się nowych metod pozwalających na ich lepsze kondycjonowanie. Do takich metod należy zaliczyć różnego rodzaju sposoby dezintegracji osadów. W podjętych badaniach starano się określić wpływ chemicznej dezintegracji przy pomocy termicznie aktywowanego nadsiarczanu sodu (PDS) i mononadsiarczanu potasu (MPS) na wybrane własności sedymentacyjne i fizykochemiczne osadu ściekowego. W badaniach użyto dawek reagentów PDS i MPS: 0,2; 0,4; 0,6; 0,8 i 1% objętościowych, które aktywowano termicznie w temperaturze 60 i 80ºC przez 30 minut. Wpływ analizowanych substancji na osad czynny starano się wykazać na podstawie zmian wybranych parametrów, takich jak: mętność, uwolniona/rozpuszczona materia organiczna (wyrażone jako rChZT), indeks objętościowy osadu (I.O.O.) i indeks gęstości osadu (I.G.O.). Pod wpływem działania PDS i MPS mętność cieczy nadosadowej zmalała odpowiednio o 90 i 85%. Wraz ze wzrostem dawki reagentów zaobserwowano wzrost wartości rChZT, będącego wskaźnikiem uwolnionej w trakcie dezintegracji materii organicznej. Wartość rChZT w cieczy nadosadowej przy zastosowaniu PDS i MPS wzrosła odpowiednio o 41 i 77%. Zaobserwowano również zmniejszenie indeksu objętościowego osadu (I.O.O.) przy zastosowaniu temperatury aktywowania substancji dezintegrujących równej 80ºC oraz dawce tych substancji równej 1%. W przypadku MPS wartość indeksu objętościowego zmniejszyła się z 37,80 do 16,29 cm3/g po 30 minutach sedymentacji. Natomiast dla PDS nastąpił spadek wartości z 39,49 do 24,66 cm3/g w tym samym czasie.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Opieka pielęgniarska nad pacjentem niedożywionym z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – studium przypadku Wstęp. Zły stan odżywienia lub utrata masy ciała jest czynnikiem niekorzystnie wpływającym na jakość życia i rokowania osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i stanowi niezależny czynnik ryzyka zgonów z przyczyn oddechowych. 
Cel pracy. Ocena stanu odżywienia i problemów pielęgnacyjnych pacjenta z POChP.
Materiał i metody. Badaniem objęto pacjenta w wieku 60 lat, który został przyjęty na Oddział Wewnętrzny SPZOZ w Bielsku Podlaskim z powodu zaostrzenia objawów POChP. Dane zebrano za pomocą obserwacji i wywiadu pielęgniarskiego. Analizie poddano dokumentację medyczną chorego: historię choroby, indywidualną kartę zleceń lekarskich, kartę gorączkową oraz wyniki laboratoryjne i badań dodatkowych. Ocenę stanu odżywienia dokonano za pomocą standaryzowanych skal pomiarowych SGA i NRS. 
Wyniki. Przy przyjęciu na oddział obserwowano duszność spoczynkową spowodowaną zaostrzeniem POChP. U pacjenta stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienie powikłań związanych z długotrwałym unieruchomieniem, kaszel z odksztuszaniem wydzieliny nagromadzonej w drzewie oskrzelowym z powodu stanu zapalnego oskrzeli, okresowo utrzymujące się obrzęk stóp oraz niedożywienie o średnim nasileniu. 
Wnioski. 1. Istotnym elementem opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z POChP jest wczesna diagnostyka zaburzeń odżywiania za pomocą standaryzowanych skal/narzędzi pomiarowych oraz profilaktyka niedożywienia. 2. Pacjenta z POChP należy motywować do aktywnego uczestniczenia w procesie leczenia i przeciwdziałania negatywnym skutkom choroby.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wpływ utleniania oleju na oznaczenie zawartości tokoferoli w przemysłowych olejach roślinnych metodą chromatografii cienkowarstwowej Badano oddziaływanie kolejnych etapów rafinacji przemysłowej oleju rzepakowego na dokładność oznaczeń tokoferoli metodą chromatografii cienkowarstwowej na tlenku glinu. Wykazano, że uzupełnienie chromatogramii cienkowarstwowej na tlenku glinu rechromatografią na silica gelu pozwala znacznie dokładniej określić zawartość tokoferoli w oleju rzepakowym z kolejnych etapów rafinacji.

Dziedzina: nauki rolnicze
BUDŻET OBYWATELSKI A BUDŻET PARTYCYPACYJNY. DWA ROZWIĄZANIA DLA JEDNEGO MIASTA W KONSEKWENCJI NOWELIZACJI PRAWA SAMORZĄDOWEGO Od początku 2018 roku budżet obywatelski stanowi jedną z form konsultacji
społecznych, szczególnie ważną, gdyż zgodnie z wolą ustawodawcy wyniki są dla władz wiążące. Za jego pośrednictwem członkowie wspólnoty samorządowej samodzielnie decydują
o alokacji – co prawda niewielkiej, ale jednak – części środków finansowych, wydzielonych
w tym celu z puli budżetowej danej jednostki na konkretny rok budżetowy. Instytucja ta
uzupełnia katalog środków prawnych służących realizowaniu władczych uprawnień mieszkańców, a  co więcej, odgrywa ważną rolę w  kształtowaniu ich poczucia wpływu i  odpowiedzialności za sprawy publiczne. W  niniejszym opracowaniu zaprezentowany zostanie
przykład regulacji lokalnego budżetu obywatelskiego oraz budżetu partycypacyjnego
funkcjonujących w mieście na prawach powiatu – Dąbrowie Górniczej. Autorka omówi je
z uwzględnieniem kontekstu przyjętej z początkiem 2018 roku nowelizacji m.in. ustrojowych ustaw samorządowych z dnia 11 stycznia 2018 roku.

Dziedzina: nauki społeczne
Pobór kleryków do wojska jako forma represji władz komunistycznych wobec Kościoła katolickiego. Alumni-żołnierze archidiecezji poznańskiej Po raz pierwszy poboru kleryków do służby w Ludowym Wojsku Polskim dokonano w 1955 roku. Była to nowa metoda represji zastosowana wobec Kościoła katolickiego, zaś jej celem było zniechęcenie kandydatów do kapłaństwa do realizacji obranej drogi życiowej. Kres tym prześladowaniom położył dopiero wybór papieża-Polaka na Stolicę Piotrową. Ogółem w latach 1955-1979 represjonowano 2.713 kleryków w całej Polsce.Artykuł omawia tło historyczne, motywacje władz komunistycznych, przeciwdziałanie ze strony Episkopatu Polski i poszczególnych hierarchów, akcentując w sposób szczególny działania ochronne podejmowane przez duchowieństwo archidiecezji poznańskiej wobec młodzieży kleryckiej służącej w Ludowym Wojsku Polskim. Podstawą źródłową była korespondencja kleryków z przełożonymi seminarium oraz opracowania dotyczące najnowszej historii państwa i Kościoła.

Dziedzina: nauki teologiczne
Krytyczne retro a kształtowanie pamięci zbiorowej w kinie amerykańskim XXI wieku Jednym z aspektów retromanii jest przywracanie/konstruowanie pamięci o minionych epokach we współczesnej popkulturze. W tekście dominuje spojrzenie na krytyczne retro w kinie amerykańskim XXI wieku jako na sposób, w jaki filmowe środki wyrazu są wykorzystywane do budowania określonego wyobrażenia o relatywnie nieodległej przeszłości i konstruowania obejmującej ją pamięci zbiorowej. Znaczenie ma to, w jaki sposób pamięć zbiorowa jest wytwarzana i przechowywana w wytworach kultury, także w kinie, twórcy krytycznego retro posługują się bowiem zestawem wyrazistych, rozpoznawalnych strategii, takich jak – między innymi – samoświadomość wizualna, cytaty intertekstualne, stosowanie oswojonych konwencji do wypełniania luk w narracjach (i w pamięci). Co istotne, robią to z wyraźną intencją budowania/ odzyskiwania pamięci i historii grup społecznych wykluczanych z tych obszarów we wcześniejszej kulturze dominującej.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Analiza wpływu nieosiowego położenia par obrotowych siłownika na sprawność mechaniczną Przeanalizowano wpływ błędu położenia osi par obrotowych mocowania siłownika na sprawność mechaniczną. Założono, że siły reakcji działają pomiędzy pierścieniami tłoka i cylindrem lub siły reakcji działają pomiędzy pierścieniem tłoka i cylindrem i pomiędzy tłoczyskiem i uszczelnieniem. Zamodelowano cztery warianty błędnego położenia środków par obrotowych, gdy błąd położenia dotyczy jednej z par (cylindra lub tłoczyska) i obu par jednocześnie a osie par obrotowych znajdują się po tej samej lub przeciwnych stronach osi siłownika. Siły tarcia obliczono iteracyjnie z warunków równowagi statycznej. Wyznaczono przebiegi sprawności oraz wymiary odległości osi par obrotowych od osi siłownika, dla których połączenie jest samohamowne.

Dziedzina: nauki rolnicze
Dyskrecjonalna władza organów administracji publicznej przy określaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - w świetle wybranych orzeczeń sądowo-administracyjnych Raport stanowi jeden z najważniejszych elementów postępowania w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, mający ułatwić zidentyfikowanie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Zobowiązanie inwestora do przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych obowiązków organu administracji wynikającym z wszczęcia postępowania ocenowego. Na tym etapie dyskrecjonalność władzy organów administracji publicznej przy określaniu zakresu raportu związana jest z samodzielnością oceny raportu przez organy administracji publicznej, nawet wówczas, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych. Organy administracji publicznej muszą dokonać przy tym rzetelnej oceny raportu, gdyż pobieżna ocena raportu, z niedostrzeżeniem braku opisu racjonalnego wariantu alternatywnego oraz braku wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska każdorazowo stanowi istotną wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania, co w konsekwencji - przy związaniu organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia na środowisko postanowieniem uzgodnieniowym regionalnego dyrektora ochrony środowiska – może doprowadzić do uchylenia decyzji organu I instancji. Organy administracji publicznej oceniając planowaną inwestycję weryfikują dane zwarte w raporcie. Organy te powinny przenalizować oraz ocenić inwestycję bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Ze względu na brak precyzyjności przepisów prawnych dokonanie tej oceny nie zawsze jest proste.

Dziedzina: nauki społeczne
Turystyka wiejska w kontekście teorii rozwoju endogenicznego Celem badań jest ukazanie zależności pomiędzy koncepcją rozwoju endogenicznego a uwarunkowaniami
i zakresem rozwoju turystyki wiejskiej. Wykorzystano metodę desk research. Badania wykazały,
że koncepcja rozwoju endogenicznego jest przydatna w ocenie wykorzystania potencjału turystycznego i
zasobów endogenicznych obiektów turystyki wiejskiej i ich otoczenia, zarówno w odniesieniu do przesłanek
rozwoju tej działalności, jak i zakresu świadczonych usług.

Dziedzina: nauki rolnicze
Ewolucyjna utrata kończyn u jaszczurek Redukcja kończyn u łuskonośnych, zaszła w obrębie 52 linii ewolucyjnych przynajmniej 62 razy, z czego w przypadku jaszczurek, redukcje w obrębie obu kończyn jednocześnie zaszły 20 razy. Wśród jaszczurek o zredukowanej liczbie kończyn (lub też paliczków), występują dwa główne typy morfologiczno-ekologiczne, które można określić mianami "krótkoogonowych kopaczy" i "długoogonowych lądowców". Jedną z teorii tłumaczących zanikanie, lub też redukcje składowych części kończyny, jest usprawnienie metod ucieczki przed drapieżnikiem - teoria ta jest dobrze opisana na przykładzie scynków z rodzaju Chalcides. Alternatywna hipoteza wyjaśnia redukcje kończyn adaptacją do drapieżnictwa. Przykładami jaszczurek, które obrały tą strategię są australijskie Pygopodidae, których przedstawiciele spełniają ekologiczną funkcję węży.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Desloratadyna w terapii alergicznego nieżytu nosa Alergiczny nieżyt nosa, czyli stan zapalny błony śluzowej nosa, charakteryzujący się wyciekaniem wydzieliny z nosa i jej ściekaniem po tylnej ścianie gardła oraz innymi objawami (zatkanie nosa utrudniające oddychanie i powodujące problemy ze snem, napadowe kichanie, świąd i łzawienie spojówek oczu) jest schorzeniem bardzo często występującym w ogólnej populacji. Wielu pacjentów zgłasza się z powodu tych dolegliwości po poradę do farmaceutów oraz do lekarzy.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Produkcja roślinna i wydajność pracy w wybranych gospodarstwach rolnych Celem opracowania była ocena wydajności pracy w rolnictwie na tle uzyskiwanej produkcji roślinnej w gospodarstwach rolnych. Na wstępie dokonano oceny nakładów pracy i nakładów surowcowo-materiałowych, określono także wielkość globalnej produkcji rolniczej w badanych gospodarstwach. Była ona niezbędna do obliczenia produkcji czystej netto, a następnie wydajności pracy. Zakresem pracy objęto badania przeprowadzane w 30 gospodarstwach rolnych, położonych na terenie gminy Miechów, w województwie małopolskim. Dobór gospodarstw do badań był celowy – obiekty, w których występowała tylko produkcja roślinna. Najwyższy poziom produkcji rolniczej (roślinnej) ogółem był charakterystyczny dla produkcji warzyw. Jednostkowa globalna produkcja w tym przypadku wynosiła 8244,3 PLN·ha-1. Dla porównania produkcja zbóż to 2295,2 PLN·ha-1 zbóż, a produkcja roślin okopowych to 6140,3 PLN·ha-1. Oceniana wydajność pracy ogółem wynosiła blisko 11PLN·rbh-1. Największą osiągały gospodarstwa z III grupy obszarowej (gdzie dominowała uprawa warzyw). W tym przypadku na jedną roboczogodzinę przypadało 46,8 PLN. Druga grupa obiektów (od 5 do 10 ha) uzyskiwała dodatni wskaźnik wydajności, jednak jego wartość to tylko 4,7 PLN·rbh-1. Bardzo niekorzystne zjawisko odnotowano wśród gospodarstw najmniejszych, o powierzchni poniżej 5 ha – oceniany wskaźnik miał wartość poniżej zera i wynosił -26,5 PLN·rbh-1. W tych gospodarstwach zauważalne jest przeinwestowanie w park maszynowy, który mało wykorzystywany wpływa na wysokie koszty pośrednie związane m.in. z amortyzacją środków trwałych.

Dziedzina: nauki rolnicze
Analiza możliwości wykorzystania motopomp pływających w działaniach jednostek państwowej straży pożarnej W artykule opisano główne możliwości zastosowania motopomp pływających w działaniach ratowniczo-gaśniczych jak też innych działań prowadzonych przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej. Omówiono trzy rodzaje układów taktycznych pracy motopomp: wypompowywanie, zasilanie w przypadku dowożenia oraz zasilanie z bezpośrednim prowadzeniem działań gaśniczych. W artykule przedstawiono również ogólne charakterystyki i opisy motopomp pływających oraz ich podstawowe parametry. Zwrócono również uwagę na parametry eksploatacyjne decydujące o charakterze ich pracy.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Odpowiedzialność za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości – analiza krytyczna art. 31 § 3 k.k. i postulaty de lege ferenda Przedmiotem niniejszego opracowania są zagadnienia dotyczące odpowiedzialności karnej za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości lub odurzenia. Kwestie te, bezdyskusyjnie doniosłe społecznie, budzą nadal wiele kontrowersji z prawnokarnego punktu widzenia. Jednym z powodów tego są braki, jakimi obarczony jest art. 31 § 3 k.k., statuujący podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sprawcy, który tempore criminis znajdował się w takim stanie. Celem tego opracowanie jest jednak nie tyle sama krytyka bieżącego rozwiązania prawnego, ile wysunięcie, w oparciu o podniesione zastrzeżenia, postulatu de lege ferenda dotyczącego zmiany brzmienia tego przepisu. Wnioski zostają wyprowadzone zarówno z dogmatycznoprawnej analizy powołanego przepisu, jak i podejścia empirycznego, podyktowanego psychopatologicznym spojrzeniem na stan odurzenia i problem związany z (nie)poczytalnością sprawcy czynu zabronionego. Kwestie te są immanentnie związane z regulacją zawartą w § 3 art. 31 k.k. Wolą ustawodawcy karnego zakresem art. 31 k.k. objęto bowiem zróżnicowane stany, które – chociaż z psychopato logicznego punktu widzenia mogą wykazywać podobieństwa, to jednak – mając na uwadze prawnokarne aspekty i politykę kryminalną – wymagają odmiennego podejścia prawnego, czego zaprezentowaniu służy to opracowanie.

Dziedzina: nauki społeczne
Działalność tłumaczek a polski kanon literatury włoskiej: Waleria Marrené-Morzkowska i Zofia Ernstowa Waleria Marrené-Morzkowska (1832-1903), pisarka, dziennikarka i tłumaczka oraz Zofia Ernstowa (1918-1994), autorka kilkudziesięciu tłumaczeń literatury włoskiej, działały w odległych momentach historycznych, niełatwych dla polskiej kultury narodowej. Zarówno w okresie rozbiorów, jak i w czasach PRL-u wiele inicjatyw na polu kultury dochodziło do skutku jedynie dzięki determinacji jednostek. Źródła przechowywane we włoskich i polskich archiwach pozwalają częściowo zrekonstruować „mikrohistorię” przedstawionych tłumaczek, ich kontakty z włoskimi pisarzami oraz wysiłki podejmowane w Polsce w celu udostępnienia polskiemu odbiorcy ważnych dzieł literatury włoskiej. Jak wynika z prowadzonych badań, sprawczość tłumaczek nie ograniczała się jedynie do wykonania przekładu, ale polegała na aktywnym uczestnictwie w doborze dzieł i ich promocji, przyczyniając się w ten sposób do tworzenia polskiego kanonu włoskiej literatury.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Rola zieleni w dawnych azylach dla psychicznie chorych i jej współczesne adaptacje na przykładzie pruskich prowincjalnych zakładów leczniczo-opiekuńczych Jednym z ważnych elementów terapii dla psychicznie i nerwowo chorych stosowanej przez alienistów w XIX w. były praca i odpoczynek na świeżym powietrzu, w harmonijnie skomponowanych ogrodach i parkach. Nic więc dziwnego, że duże, zielone przestrzenie szybko stały się jedną z charakterystycznych cech zakładów psychiatrycznych. Ważnym powodem podjęcia niniejszego tematu było zwrócenie uwagi na tę ciekawą, ale mało znaną grupę zabytków, w których zarówno odpowiednio zaprojektowana architektura, jak i zieleń służyły medycynie. Parki i ogrody dawnych azylów nadal odgrywają ważną rolę. Mają znaczenie zarówno ze względów medycznych i rekreacyjnych dla pacjentów szpitali, jak i dla mieszkańców pobliskich osiedli, są istotnym składnikiem ekosystemów. Specyfika tej interesującej grupy zabytków ściśle skorelowanych z zielenią może być pomocna w projektowaniu nowych szpitali dla osób chorych psychicznie i nerwowo.

Dziedzina: sztuka
Proces formułowania i doprecyzowania społecznej nauki w oficjalnych dokumentach Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego Społeczne nauczanie Kościoła to bardzo ważna dziedzina jego działalności. Kościół jest wezwany, by na bieżąco
udzielać odpowiedzi wiernym na wszystkie ważne i nurtujące pytania dotyczące ich życia w świecie. Artykuł przedstawia proces formułowania społecznej nauki Rosyjskiego Kościoła prawosławnego. Opisuje oficjalne dokumenty tego Kościoła, przedstawiając krótko ich treść.

Dziedzina: nauki teologiczne
Jaskra a zaćma – wpływ zabiegu fakoemulsyfikacji zaćmy oraz zabiegów łączonych na obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego Jaskra, według danych WHO, jest drugą co do częstości przyczyną ślepoty na świecie, zaraz po zaćmie. Te dwie choroby bardzo często występują razem oraz wzajemnie na siebie wpływają. Postępowanie, od odpowiedniej kwalifikacji przez przeprowadzenie samego zabiegu oraz opieki pooperacyjnej, jest różne w zależności od stopnia zaawansowania, wcześniejszego przebiegu oraz lecze-nia każdej z tych chorób. Obecnie w społeczeństwie zdecydowanie rośnie liczba pacjentów z jaskrą potrzebujących również usunięcia zaćmy. Najczęstszą me-todą jej usunięcia jest teraz zabieg fakoemulsyfikacji zaćmy ze wszczepieniem implantu sztucznej soczewki. Badania sugerują spadek ciśnienia wewnątrz-gałkowego po takim zabiegu, co daje korzystny efekt, szczególnie u pacjentów leczonych z powodu jaskry. Nie jest on jednak długotrwały, dlatego też często stosowane są procedury łączące fakoemulsyfikację z zabiegiem przeciwjaskro-wym, wywołujące dłużej trwające obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Re-zultat zależy oczywiście od wielu czynników, m.in. typu jaskry oraz wybranego zabiegu przeciwjaskrowego. W literaturze widnieje wiele doniesień z badań porównujących różne postępowania terapeutyczne w przypadku współistnie-nia tych dwóch głównych chorób okulistycznych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wybrane elementy oceny gospodarczej srodlesnego uzytku zielonego, polozonego na glebach organicznych w Borach Tucholskich Wielogatunkowe, śródleśne użytki zielone położone na glebach organicznych w Borach Tucholskich wykazują się dużą przydatnością do produkcji wartościowej paszy. Wskazuje na to plonowanie pastwiska (88 dt s.m.‧ha⁻¹) i łąki (106,4 dt s.m.‧ ha⁻¹), a także skład chemiczny runi pastwiskowej, siana, kiszonki i sianokiszonki. Zielonka pastwiskowa charakteryzowała się dużą zawartością energii: od 0,80 do 1,03 j.o.‧ kg⁻¹, a także na ogół poprawną koncentracją białka (12,2-21,1% w s.m.), włókna (13,3-28,7%), fosforu (0,32-0,57%), wapnia (0,96-1,69%) i potasu (1,00- 1,73% w s.m.). W 1 kg s.m. runi łąkowej stwierdzono 0,76-0,93 j.o., 12,2- 14,5% białka surowego i 23,7-27,0% włókna surowego.
Wydajność zmiennie użytkowanego pastwiska wynosiła 7747, a łąki kośnej 9344 j.o. z 1 ha. Wielogatunkowa ruń łąkowo-pastwiskowa o wyraźnym niskim, wiechlinowym (Poa pratensis L.) charakterze (z dużym udziałem roślin dwuliściennych), wskazuje na potrzebę wprowadzenia w siedlisko traw wysokich z dodatkiem koniczyny białej i czerwonej.

Dziedzina: nauki rolnicze
Argumentacja bioetyczna w rozumowaniu prawniczym Argumentacja etyczna odnosząca się do ochrony życia ludzkiego i godności jest z pewnością obecna w argumentacji prawnej. Ten ostatni rodzaj, szukając wiarygodność, przyjmuje konstrukcje, które są intuicyjne i kulturowo akceptowanych w stanie uzasadnić odpowiedź na powstałe dylematy. Prawo używa argumentacji bioetycznej na różne sposoby. Autor przedstawia trzy podstawowe formy przyjęte przez relacji między prawem a etyką - interpretacja pojęć, figury odpowiedzialności, przebudowy chronionych towarów. Szczegółowe uzasadnienie decyzji prawnych są omawiane jako tło do zagadnień etycznych.

Dziedzina: nauki teologiczne
Trendy nadumieralności mężczyzn w wieku produkcyjnym w województwie o najwyższych współczynnikach zgonów w Polsce WstępW 2014 r. natężenie przedwczesnych zgonów w województwie łódzkim wynosiło 40 na 10 000 osób i było najwyższe w kraju
(średnia dla Polski: 32). Nadumieralność mężczyzn przed 65 r.ż. pozostaje poważnym problemem medycznym i społecznym. Celem
pracy była analiza trendów czasowych nadumieralności mężczyzn w wieku produkcyjnym w województwie łódzkim ogółem i według
najważniejszych przyczyn zgonów.
Celem pracy jest analiza trendów czasowych nadumieralności mężczyzn w wieku produkcyjnym w województwie łódzkim ogółem i według najważniejszych przyczyn zgonów.Materiał i metodyMateriał badawczy stanowią dane o 144 589 zgonach mieszkańców województwa
łódzkiego w wieku 20–64 lat w latach 1999–2014. Obliczono rzeczywiste i standaryzowane współczynniki umieralności,
a także wskaźniki nadumieralności mężczyzn ogółem i według przyczyn. Do standaryzacji posłużyła metoda bezpośrednia według
standardowej populacji europejskiej. Badanie trendów czasowych przeprowadzono za pomocą analizy regresji joinpoint. Oszacowano
średnioroczne procentowe tempa zmian.WynikiW latach 1999–2014 w województwie łódzkim wskaźnik nadumieralności
mężczyzn w wieku produkcyjnym zmniejszył się z 2,9 do 2,8. W 2014 r. głównymi przyczynami zgonów mężczyzn w wieku 20–64 lat
były choroby układu krążenia (19,1 na 10 000 osób), nowotwory złośliwe (16,6) i przyczyny zewnętrzne (12,3). U kobiet były nimi
nowotwory złośliwe (11,1), choroby układu krążenia (5,1) i choroby układu trawiennego (2,1). W badanym okresie wskaźnik nadumieralności
mężczyzn w wieku 20–64 lat osiągał najwyższe wartości z powodu zewnętrznych przyczyn zgonu (5,1–7,3) i chorób
układu krążenia (3,0–3,7). Największe tempo spadku wskaźnika nadumieralności w latach 1999–2014 odnotowano w przypadku
nowotworów złośliwych, średnio 1,4% rocznie (p < 0,05). Najszybszy wzrost dotyczył natomiast zewnętrznych przyczyn zgonu, średnio
1,0% rocznie (p < 0,05).WnioskiMimo redukcji natężenia zgonów w obu grupach płci zwiększyła się nadumieralność mężczyzn
z powodu zewnętrznych przyczyn zgonu i chorób układu krążenia.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu