PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Bomba z teraźniejszym zapłonem. Kilka uwag o prekaryzacji pracy w dobie  pandemii Oprócz wielu innych słabości gospodarki liberalno-peryferyjnej pandemia koronawirusa obnażyła jeszcze i tę, którą można nazwać upadkiem mitów związanych z prekarną, „śmieciową” czy elastyczną formułą zatrudnienia. Jak w soczewce skupia się w tej kwestii wiele słabości państwa polskiego. Zarówno tych, które wprost dotyczą stosunku pracy i ochrony pracowników, jak i szerszych, systemowych, świadczących o mizernej kondycji prawodawstwa i jego egzekwowania, niedoborach ładu instytucjonalnego, złudnym wsparciu obywateli przez państwo itp.

Dziedzina: nauki społeczne
Podaz kwasu foliowego i cyjanokobalaminy w calodziennych racjach pokarmowych kobiet z terenu Dolnego Slaska Oceniono podaż kobalaminy i kwasu foliowego w całodziennych racjach pokarmowych kobiet (n=960) z terenu Dolnego Śląska. Do tego celu wykorzystano 24-godzinny wywiad żywieniowy. W średniej całodziennej racji pokarmowej wykazano niewystarczające spożycie kwasu foliowego (221,5 mcg), które realizowało 79% zaleceń. W średniej całodziennej racji pokarmowej wykazano niewystarczające spożycie cyjanokobalaminy (2,9 mcg), które realizowało 97% zaleceń. W badanej grupie kobiet wykazano niski poziom wiedzy o znaczeniu tych witamin dla zdrowia oraz potrzebę wzmożonej edukacj i prozdrowotnej.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Parafialna rada duszpasterska a parafialna rada ds. ekonomicznych Parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych są nowymi instytucjami ustanowionymi przez KPK/83. Dają możliwość aktywnego zaangażowania się świeckich w działalność Kościoła na poziomie parafialnym. Celem artykułu była próba odpowiedzi na pytanie, czy parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych mogą być połączone w jedno gremium parafialne.


Przedstawiona analiza obydwóch rad parafialnych wskazuje, że są to odrębne gremia parafialne. Prawodawca w KPK/83 nie przewiduje żadnych wspólnych kompetencji pomiędzy parafialną radą duszpasterską a parafialną radą ds. ekonomicznych. Taki wniosek uznała również Papieska Komisja ds. Rewizji Kodeksu Prawa Kanonicznego. Na pytanie: czy możliwe jest połączenie dwóch rad parafialnych w jedną parafialną radę, autor stwierdza, że prawodawca kodeksowy nie przewiduje takiej możliwości prawnej. Dowodzi temu instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa o niektórych kwestiach dotyczących współpracy wiernych świeckich w ministerialnej posłudze kapłanów Ecclesia de mysterio (15 sierpnia 1997).

Dziedzina: nauki społeczne
Identyfikacja zbiorników wodnych, jako obiektów BDOT10K, w zbiorze danych lotniczego skaningu laserowego z wykorzystaniem algorytmu alpha shape Lotnicze skanery laserowe (ALS) wykorzystują najczęściej wiązkę światła
z zakresu bliskiej podczerwieni, która absorbowana jest przez wodę. Powoduje to występowanie
pustych obszarów (brak odbić promienia laserowego), pozbawionych punktów,
w zbiorze danych skaningu laserowego. Detekcja konturów zbiorników wodnych w zbiorze
danych skaningu laserowego może być zatem rozumiana jako identyfikacja obrysu
obszarów pozbawionych punktów. Tak rozumiana detekcja zbiorników może być wykorzystana
do aktualizacji i zasilania Bazy Danych Obiektów Topograficznych 1:10 000
(BDOT10k). Do detekcji zbiorników wodnych wykorzystano w pracy współrzędne x, y
punktów klasy grunt, uprzednio sklasyfikowanej chmury punktów, o gęstości nominalnej
4 pkt/m2. Automatyczną identyfikację konturu zbiornika wykonano z wykorzystaniem
algorytmu α-shape. Eksperymenty numeryczne wykonano dla 16 zestawów danych testowych
(zbiorników wodnych). Ocenę dokładności identyfikacji konturów wykonano
na podstawie porównania z ortofotomapą cyfrową o terenowej wielkości piksela 0,10 m.
Na podstawie pomierzonych maksymalnych wartości odchyłek stwierdzono, że przeciętnie
zbiorniki wodne zostały zidentyfikowane w 95%, a dla 62% obiektów testowych zidentyfikowano
kontur ze 100% skutecznością. Ponadto wykorzystany algorytm posiada pewien
mechanizm odpornościowy – eliminuje pojedyncze przypadkowe punkty na powierzchni
zbiornika. Zaproponowana metoda może stanowić dodatkowe źródło zasilania BDOT,
zwłaszcza dla zbiorników wodnych, których brzeg porośnięty jest roślinnością i trudno
identyfikowalny na ortofotomapie.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Sprawozdanie finansowe przedsiębiorstwa jako forma prezentacji informacji ekonomicznej Globalizacja i złożoność procesów zachodzących we współczesnej gospodarce
powodują, że podjęcie właściwych decyzji przez zarządzających jednostkami gospodarczymi,
niezależnie od branży, w której działają, wymaga coraz szerszej informacji.
Podstawowym źródłem informacji o działalności podmiotów gospodarczych, ich sytuacji
majątkowo-finansowej i osiąganych wynikach jest rachunkowość. Generowane przez system
rachunkowości sprawozdania finansowe pozwalają na komunikację pomiędzy jednostkami
gospodarczymi i odbiorcami sprawozdań, pozwalając tym samym na ocenę sytuacji
ekonomicznej jednostki i podjęcie właściwych decyzji.
Celem zasadniczym artykułu jest pokazanie, że sprawozdania finansowe są podstawową
formą prezentacji informacji ekonomicznej jednostek gospodarczych. Podstawową
metodą badawczą zastosowaną w niniejszym opracowaniu jest analiza literatury przedmiotu
oraz regulacji prawnych w zakresie sprawozdawczości finansowej.

Dziedzina: nauki społeczne
Dom jako próg. Linie, granice i krawędzie Domu nie można zredukować do zasad gwarantujących wysoką fizyczną jakość życia. Każde marzenie o zamieszkiwaniu skupia się na pragnieniu własnego domu a nie na wizji miasta. Konsekwencje są na dłuższą metę równoznaczne ze stratą. W tym sensie, konieczny jest powrót do doświadczeń, w których natura, lecz nie w sposób banalny, zostaje użyta jako kluczowy składnik kompozycji urbanistycznej. Szczególnie, zagadnienia progu oraz wspólnej płaszczyzny pomiędzy zewnętrzem a wnętrzem mogą stać się przestrzenią uwagi w mieście. Ścieżki i narracje, to co może być ruchome a to co powinno być trwałe, to co może być „ślepe” a to co musi pozostawać w relacji z zewnętrzem, miasto i jego krajobraz, na którym można oprzeć „ekologiczny odcisk” życia, formy wewnętrznych konfiguracji, które nadają sens i wagę projektowi domu w strukturze miasta.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Wpływ transformacji lessu na cechy filtracyjne Przeanalizowano cechy ilościowe i przeprowadzono analizę stopnia uporządkowania przestrzeni porowej (wymiar fraktalny) lessów świeżych oraz przekształconych filtracyjnie. Wykazano powiązanie między słabą wodoprzepuszczalnością lessu świeżego, a procesem formowania retencji powierzchniowej w wymoku i wynikające z tego konsekwencje dla cech mikrostrukturalnych lessu. Wskazano wymoki, jako strefy preferencyjnej filtracji na obszarach lessowych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Etyka w działalności banków w perspektywie kryzysu finansowego lat 2007–2009 Etyka w działalności banków ma i powinna mieć szczególne znaczenie. Ze względu na ich szczególny status – instytucji zaufania publicznego, a także szczególną rolę, którą odgrywają w gospodarce rynkowej, tworząc krwiobieg życia gospodarczego i będąc zarazem jego uczestnikami jako przedsiębiorcy, każde ich działanie powinno mieć fundamenty etyczne. Zachwiały się one potężnie podczas kryzysu finansowego lat 2007–2009 (tzw. kryzysu zaufania), gdy wskutek nieroztropnych działań banków wystąpił problem tzw. toksycznych aktywów, które zachwiały podstawami działalności bankowej. Spowodowało to załamanie się rynków kapitałowych, częściowy paraliż światowego systemu finansowego i potężną recesję. Zaczęto utożsamiać chciwość i lekkomyślność finansistów z instytucją banku. Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na to, że banki – pomimo zawirowań (a może raczej szczególnie dlatego) kryzysu lat 2007–2009 – jako instytucje zaufania publicznego powinny w każdym aspekcie swojej działalności kierować się wartościami, standardami, zasadami etyki, pomimo tego, że są to przedsiębiorcy nastawieni na maksymalizację zysku.

Dziedzina: nauki społeczne
Kilka refleksji o ukraińskiej (i nie tylko) historiografii postsowieckiej Celem artykułu jest podsumowanie głównych tendencji w rozwoju postsowieckiej historiografii ukraińskiej i umieszczenie ich w szerszym kontekście współczesnych wyzwań stojących przed naukami humanistycznymi, w tym rosnącego wpływu „polityki tożsamości”. Autor opowiada się za istotnością kontekstualnej analizy debat historiograficznych oraz wspiera zasadnicze znaczenie zachowania akademickiej wolności i otwartej debaty.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Porównanie opłacalności produkcji kukurydzy uprawianej w systemie ekologicznym i integrowanym Celem opracowania była ocena ekonomiczna różnych odmian kukurydzy uprawianej w dwóch
systemach: integrowanym i ekologicznym. Materiał badawczy stanowiły wyniki doświadczenia polowego
przeprowadzonego w latach 2011-2013 w RZD Kępa IUNG-PIB Puławy. Czynnikiem I rzędu były odmiany
kukurydzy – Bosman, Opoka, Ułan i Vitras, a czynnikiem II rzędu system produkcji – ekologiczny i integrowany.
Analiza wykazała, że w systemie integrowanym większy udział stanowią koszty materiałowe, na
co wpływ mają koszty nawożenia mineralnego i zastosowanej ochrony chemicznej (łącznie 27,2%). Uprawa
kukurydzy wszystkich odmian w tym systemie produkcji zagwarantowała uzyskanie nadwyżki bezpośredniej.
Wyższy poziom nadwyżki bezpośredniej zapewniła uprawa kukurydzy w systemie integrowanym. Uprawa
odmian Ułan i Vitras, zarówno w systemie ekologicznym, jak integrowanym gwarantowała pokrycie kosztów
przychodami z prowadzonej działalności.

Dziedzina: nauki rolnicze
Badania mineralogiczne głów i chrząstki stawowej kości udowej u chorych z jałową martwicą (AVN) Wykonano badania mineralogiczne, chemiczne i densytometryczne głów kości udowych oraz pokrywającej je chrząstki chorym z jałową martwicą, usuniętych w czasie wykonywania totalnej aloplastyki stawu biodrowego. Badania densytometryczne głów kości udowych wykonywane były chorym przed leczeniem operacyjnym, po ich usunięciu, oraz plastrom z tych głów o grubości 1,0 do 1,5 cm. Badaniom poddano głowy kości udowych 9 pacjentów w wieku 30-68 lat. Oprócz badań densytometrycznych wykonano badania przy pomocy mikroskopu cyfrowego, polaryzacyjnego i skaningowego, oraz przeprowadzono analizy chemiczne zarówno kości, jak i chrząstki stosując analizator do oznaczeń prowadzonych metodą EDS ( Electron Dispersive Spectroscopy). Wykonano także dyfraktometryczne analizy rentgenowskie chrząstek stawowych pobranych z tych głów. Badania wykazały, że w usuniętych głowach kości udowej występuje rozrzedzenie struktury kości gąbczastej zlokalizowane na szczycie głów i ich częściach bocznych . W chrząstce pokrywającej głowy występuje mineralizacja fosforanowa. Ma ona dwie postacie. przejawia się wyraźnym podwyższeniem
zawartości Ca i P w chrząstce oraz, rzadziej obecnością mikro ziaren fosforanowych.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Modelowanie 3D-CAD i szybkie prototypowanie prezentera przekładni planetarnej Artykuł przedstawia metodykę modelowania i prototypowania prezentacyjnej przekładni planetarnej. Pokazano sposób modelowania hybrydowego uzębienia kół zębatych przekładni. Pierwszym etapem modelowania hybrydowego jest opracowanie geometrii zarysów uzębień. W drugim etapie modelowania bryłowego zostały wykonane pozostałe elementy geometrii koła zębatego. W kolejnym, przy wykorzystaniu modelowania w zespole, wykonano pozostałe elementy przekładni planetarnej. Następnie otrzymany zespół przed przystąpieniem do wykonywania modelu fizycznego poddano weryfikacji w środowisku numerycznym. Modele bryłowe posłużyły do utworzenia prototypu fizycznego. Prototyp wytworzono z zastosowaniem metody szybkiego prototypowania FDM.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Ekspansja pikoplanktonowych sinic w ekosystemach wodnych Sinice pikoplanktonowe stanowią podstawowy element ekosystemów wodnych, występując zarówno w zbiornikach słodkich, brakicznych, jak i otwartych wodach oceanicznych. Pełnią one kluczową rolę w produkcji pierwotnej, a ich największy udział notuje się w wodach oligotroficznych. Jednak dotychczasowe informacje na temat tych organizmów wciąż pozostają niewystarczające. W ostatnich latach wzrosła liczba doniesień dotyczących masowych zakwitów sinic pikoplanktonowych, ich potencjalnej toksyczności, a także szkodliwego wpływu na całe ekosystemy wodne. Dokładne poznanie mechanizmów odpowiedzialnych za ekspansję tych wodnych fotoautotrofów jest niezwykle ważne dla lepszego zrozumienia funkcjonowania środowiska morskiego. W pracy podsumowano dotychczasowy stan wiedzy na temat sinic pikoplanktonowych oraz przybliżono najnowsze informacje potwierdzające ich zdolność do tworzenia masowych zakwitów w wielu ekosystemach wodnych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Człowiek i przedmiot w teatrze Józefa Szajny Artykuł jest próbą opisania skomplikowanych relacji między aktorem a przedmiotem w teatrze Józefa Szajny. W świecie sztuki Szajny człowiek traktowany jest jak przedmiot (podlega reifikacji), ale istnieje również zjawisko przeciwne – przedmiotom martwym przypisywane są cechy istot żywych, przedmiot podlega animizacji, a także personifikacji. Jedną z podstawowych idei teatru Szajny było ukazanie, w jaki sposób człowiek staje się mechanizmem, rzeczą, i w jaki sposób ożywia ze swej natury martwy przedmiot. Zjawisko to uwidacznia się zwłaszcza w relacjach aktor–rzecz, aktor–kukła. Szajnę jako artystę-plastyka interesowało pomieszanie różnych cech przedmiotów i ludzi. Wprowadzony na scenę przedmiot, naznaczony czynnikiem destrukcji, musiał nosić cechy ludzkie. Aktor znajdował się jak gdyby na krawędzi tradycyjnej scenicznej egzystencji. Jego ciało, poddane nienaturalnemu modelowaniu, spajało się z ekspresją rzeczy. Ciągłe zderzenia przedmiotów i żywych istot obrazowały zaś przenikanie się krańcowych doznań życia, wskazywały na współistnienie i wzajemne oddziaływanie materii organicznej i nieorganicznej w jej różnych jej wymiarach i natężeniach. Traktowany na równi z otaczającymi go przedmiotami, aktor musiał zarazem jasno rozumieć cel swego posłannictwa i powód swego zaistnienia na scenie, którym było uczestnictwo w zbiorowym moralitecie i ukazanie humanizującej wizji świata.

Dziedzina: nauki teologiczne
Badania izotopowe wód mineralnych Iwonicza-Zdroju i Lubatówki Badania izotopowe są cennym uzupełnieniem wielu badań wód antykliny iwonickiej. W celu potwierdzenia hipotez dotyczących pochodzenia tych wód, w ramach niniejszego artykułu wykonano badania izotopowe δ13C wodorowęglanów. Do identyfikacji pochodzenia azotanów w wodach Iwonicza-Zdroju wykorzystano metody izotopowe z zastosowaniem podwójnego markera, jakim jest δ15N i δ18O w jonach NO3-. Ponieważ azotany pochodzące z różnych źródeł mają zróżnicowane składy izotopowe, można dzięki temu monitorować stan jakości wód oraz śledzić procesy przemian związków azotu zachodzące w warstwie wodonośnej. Badania składu izotopowego azotanów w wybranych wodach Podkarpacia wykonano po raz pierwszy na potrzeby niniejszej pracy. Oceniono również panujące w warstwie wodonośnej warunki redukcyjno-utleniające ze względu na ich istotny wpływ na przebieg procesów hydrogeochemicznych i migrację pierwiastków.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Metodyczne wspomaganie opracowywania geokompozycji w internetowych serwisach map i geoportalach Swobodny dostęp użytkowników do ogromnych oraz różnorodnych zasobów danych przestrzennych w Internecie, a także możliwości opracowywania przez nich własnych prezentacji kartograficznych stawiają przed zawodowymi kartografami nowe wyzwania. Zdaniem autorów artykułu nową rolą kartografów powinna być budowa mechanizmów pomagających każdemu użytkownikowi w wykonywaniu poprawnych geowizualizacji dostępnych danych. Rozwiązaniem może być proponowana koncepcja "kreatora geokompozycji internetowej", czyli aplikacji lub zestawu funkcji pełniących rolę kartografa asystenta użytkownika. W ten sposób, w dobie rozwoju tzw. portali społecznościowych wzrosną szansę na zachowanie reguł metodyki kartograficznej w procesie redagowania internetowego przekazu kartograficznego.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Andreas Vesalius i jego wielkie dzieło: De humani corporis fabrica Andrzej Wesaliusz (Andreas Vesalius) urodził się 31 grudnia 1514 roku w Brukseli, znajdującej się w podległych Habsburgom Niderlandach, zaś obecnie w Belgii. Rodzina Wesaliuszów od wielu pokoleń była związana z zawodami medycznymi, być może z tego powodu Andrzej od dziecka zdradzał zainteresowanie anatomią. Młody Wesaliusz studiował początkowo na uniwersytecie w pobliskim Louvain (w polskiej transkrypcji – Lowanium), a następnie na wydziale medycznym Uniwersytetu w Paryżu. Z Paryża Wesaliusz udaje się do Padwy, gdzie na tamtejszym, sławnym w całej ówczesnej Europie, uniwersytecie uzyskuje w roku 1537 stopień naukowy doktora medycyny. W dniu uzyskania tak pożądanego dyplomu Wesaliuszowi zaoferowane zostaje stanowisko kierownika Katedry Chirurgii i Anatomii Uniwersytetu Padewskiego. Gościnnie wykłada anatomię również w Bolonii i Pizie. Nauczanie anatomii w tamtych czasach opierało się głównie na czytaniu klasycznych tekstów, głównie autorstwa Galena. Lekturze wspomnianych dzieł towarzyszyło obserwowanie przez studentów sekcji zwierząt, wykonywanych z zasady przez balwierzy i cyrulików. Wesaliusz podjął się osobiście wykonywania sekcji i dla lepszego zilustrowania danych morfologicznych, posługiwał się wielkimi, osobiście sporządzonymi, szczegółowymi rycinami anatomicznymi. Jego wykłady były niezmiernie popularne i budziły ogromne zainteresowanie słuchaczy. Ciągle bardzo młody wiekiem profesor Wesaliusz ośmielił się podważyć obowiązujące przez niemal czternaście wieków, klasyczne poglądy Galena dotyczące morfologii człowieka. Dzięki takim staraniom stworzył podwaliny pod współczesną, naukowo udokumentowaną wiedzę o budowie ciała ludzkiego. Ażeby uatrakcyjnić naukę anatomii, szczególnie przyszłym lekarzom praktykom, Andrzej Wesaliusz poświęcił pięć lat swego życia na przygotowanie wiekopomnego dzieła, stanowiącego w historii światowej medycyny pierwszy, kompletny podręcznik oraz atlas anatomii człowieka. W roku 1543 ukazało się pierwsze wydanie De humani corporis fabrica. Dzieło Wesaliusza nie tylko zawierało opis i ryciny ilustrujące szczegółowo wszystkie części ciała ludzkiego, ale także opatrzone było dokładnymi wskazówkami dotyczącymi techniki sekcyjnej. W niedługim czasie po ukazaniu się Fabrica Wesaliusz został mianowany nadwornym lekarzem cesarza Hiszpanii Karola V, a następnie jego syna Filipa II. Przez następnych 11 lat Wesaliusz towarzyszy nieustannie dworowi cesarskiemu. Podobnie jak w zakresie anatomii, Andrzej Wesaliusz również jako lekarz praktyk zdobywa powszechne uznanie i sławę. W roku 1564 Wesaliusz opuszcza Hiszpanię udając się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W drodze powrotnej z Palestyny jego statek rozbija się w pobliżu greckiej wyspy Zakythos. Wesaliuszowi udaje się wydostać na ląd, jednakże zapada na ciężką chorobę i 15 października 1564 roku w wieku 50 lat, umiera. Grób Andrzeja Wesaliusza znajduje się na wyspie Zakynthos, prawdopodobnie w kościele pod wezwaniem Santa Maria Della Salute.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Dobór zabezpieczeń silników niskiego napięcia W artykule omówiono na podstawie literatury budowę i podział silników asynchronicznych niskiego napięcia, a także występujące i stosowane zabezpieczenia silników. Następnie scharakteryzowano właściwości testowanych przekaźników tj. zabezpieczenie RAP-1, zabezpieczenie MOELLER ZEV, zabezpieczenie FANOX, zabezpieczenie mini MUZ - SR i dokonano analizy ich skuteczności i poprawności działania.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Dysproporcje dochodów i skłonności do inwestowania (na przykładzie gmin i powiatów województwa śląskiego) W artykule starano się ocenić stopień zróżnicowania gmin i powiatów
województwa śląskiego ze względu na poziom ich dochodów ogółem, dochodów własnych
oraz wydatków majątkowych. Jako miernik dysproporcji zastosowano współczynnik
Giniego. Na podstawie danych z lat 2006-2015 wykazano, że tylko w przypadku
wydatków poniesionych na inwestycje można mówić o dużych kontrastach.

Dziedzina: nauki społeczne
Badania geologiczne materiałów kamiennych wczesnośredniowiecznych budowli Krakowa W artykule przedstawiono wyniki badań skał użytych we wczesnośredniowiecznych budowlach Krakowa. Analiza zróżnicowania zastosowanego materiału, jego kształtów i wymiarów z uwzględnieniem znajomości budowy geologicznej okolicy miasta i możliwości złożowych w obrębie wychodni rozpoznanych w budowlach skał, pozwala na wnioskowanie o umiejętnościach wykonawców w zakresie obróbki kamienia, jego transportu i metod pozyskiwania. Informacje te są istotne przy ustaleniu sukcesji użycia poszczególnych materiałów, pozwalają też typować miejsca ich wydobycia. Szczegółowe opisy skał w dostępnych murach budowli wykazały obecność wśród nich: dolnokredowych zwięzłych piaskowców i jurajskich wapieni o podzielności cienkopłytowej, dolnokredowych zwięzłych piaskowców o podzielności grubopłytowej, jurajskich wapieni o nieregularnej podzielności i miękkich ciosowych piaskowców z przełomu kredy i paleogenu (istebniańskie). Dwie pierwsze z wymienionych odmian skał występują w najstarszych, przedromańskich budowlach Wawelu, piaskowce zwięzłe o grubopłytowej podzielności zastosowano w murach wawelskiego kościoła św. Gereona i kościoła klasztoru Benedyktynów w Tyńcu. Wapienie o nieregularnej podzielności należą do najwcześniej i najpowszechniej stosowanych materiałów wykorzystywanych zarówno do wykonania fundamentów, jak i wypełnienia wnętrza murów o licach płytkowych. Po opanowaniu obróbki stały się surowcem do wyrobu kształtek prostopadłościennych. Miękkie ciosowe piaskowce pojawiły się jako ostatni materiał kamienny wprowadzony do krakowskiego budownictwa romańskiego. Umożliwiały one pozyskiwanie dużych brył do wyrobu kolumn i płyt nagrobnych. Przeprowadzone analizy wykazały dużą jednorodność w zakresie stosowanych odmian skał i równocześnie wyraźne zróżnicowanie w doborze materiału stosowanego w różnych częściach budowli. Ich najważniejsze fragmenty zawierają najbardziej jednorodny materiał danej odmiany. Od powyższej zasady odbiegają mury najstarszej części klasztoru Dominikanów, co pozwala wnioskować o pochodzeniu kamiennego materiału z różnych budowli zniszczonych wskutek nieznanego dziś kataklizmu. Rekonstrukcje architektoniczne uwzględniające objętość użytego materiału pozwalają na ocenę wielkości wyrobisk potrzebnych do jego uzyskania, a wymiary detali architektonicznych wskazują na wykorzystanie występowania piaskowców istebniańskich w formie odrębnych skałek.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wytwarzanie nanocząstek akagenitu β-FeO(OH) na powierzchni nanorurek węglowych Akagenit jest jedną z odmian alotropowych hydroksytlenku żelaza. Z uwagi na specyficzną strukturę krystalograficzną stanowi interesujący materiał do zastosowań sorpcyjnych, takich jak usuwanie metali ciężkich z wody. W niniejszym
artykule przedstawiono stosunkowo prostą i skuteczną metodę wytwarzania nanocząstek β-FeO(OH) na powierzchni nanorurek węglowych. Tak przygotowane nanorurki mogą być wykorzystane jako modyfikator materiałów filtracyjnych stosowanych do oczyszczania wody. Osadzenie ich na powierzchni membrany ceramicznej lub polimerowej pozwoli
jednocześnie na usuwanie cząstek stałych i jonów metali ciężkich oraz zabezpieczy przed przedwczesnym zużyciem spowodowanym powstawaniem biofilmu.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne