PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Złoże węgla brunatnego Bełchatów a problem eksploatacji surowców skalnych i ceramicznych Odkrywkowa eksploatacja węgla brunatnego w złożu Bełchatów wymaga zdejmowania 120-150 mln m3 osadów nadkładu rocznie. W masie tej znajduje się wiele odmian skał spełniających kryteria kopalin towarzyszących. Są to: holoceńskie torfy, plejstoceńskie piaski i żwiry oraz głazy narzutowe, neogeńskie iły poznańskie, a także iły beidelitowe, illitowe oraz kaolinowe. Stanowią je również piaskowce kwarcytowe, bruki krzemienne, kreda jeziorna oraz skały podłoża mezozoicznego (wapienie górnojurajskie, a także kredowe opoki, margle, gezy i diatomity). Wiele z odmian kopalin towarzyszących znalazło zastosowanie w różnorodnych technologiach. Iły typu beidelito-wego mogą być na przykład wykorzystywane w ceramice, wiertnictwie, odlewnictwie, do uszczelniania górotworu, jako sorbenty i materiały izolacyjne przy budowie zbiorników odpadów. Z kolei wapienie oraz piaskowce kwarcytowe są stosowane jako kruszywo drogowe. Kreda jeziorna do chwili obecnej była używana głównie jako nawóz rolniczy. Czynione są próby jej wykorzystania jako kredy technicznej, malarskiej, wapna palonego, a przede wszystkim jako sorbentu i w przemyśle cementowym. Ze względu na trudności związane z bieżącym zagospodarowaniem i zbytem niektórych kopalin towarzyszących oraz ochronę zasobów przed ich bezpowrotną stratą Kopalnia dopracowała się własnych rozwiązań. Czyni to poprzez świadome formowanie monosurowcowych złóż wtórnych, zwanych również antropogenicznymi.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Główne rysy antropologii J. Ratzingera/Benedykta XVI Antropologia J. Ratzingera/Benedykta XVI jest ściśle teologiczna. Jej podstawy to teocentryzm, który jest chrystocentryczny. Całość jest osadzona w eklezjologii. Pytanie o to, kim jest człowiek i jak być człowiekiem, musi być skierowane do Boga. Jego odpowiedzią jest Jezus Chrystus. Jest ona (odpowiedź) słyszalna w Kościele. Ten, będąc Ciałem Chrystusa, jest przestrzenią obcowania Boga i człowieka. Tym samym jest Bożym narzędziem przemiany ludzkiego bytu – wyzwolenia i spełnienia. Człowiek nie jest istotą niezależną. Pochodzi od Boga. Istnieje, ponieważ jest kochany. Bycie stworzonym na Boży obraz przesądza o relacyjnym – dialogicznym - charakterze jego bytu. Rysą na Bożym dziele jest skażenie grzechem. Pytając o to, kim jest, człowiek powinien zwrócić swój wzrok na doskonały Boży obraz – Jezusa (Boga i człowieka zarazem). Charakterystyczne są tutaj kategorie synostwa, dziecięctwa i proegzystencji. To wszystko jest dostępne poprzez wejście w egzystencje Syna Bożego. Dokonuje się to poprzez chrzest w Kościele. Tam może człowiek realizować swój relacyjny byt. Natomiast liturgia otwiera nam dostęp do naszego eschatologicznego przeznaczenia

Dziedzina: nauki teologiczne
Niepoprawność niektórych pojęć w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1302/2014 dotyczącym technicznej specyfikacji interoperacyjności systemu kolei w Unii Europejskiej Artykuł dotyczy problemu stosowania prawidłowych pojęć w dokumentach normatywnych Unii Europejskiej odnoszących się do transportu kolejowego. Analiza jednego z tych dokumentów, a mianowicie Rozporządzenia nr 1302/2014 dotyczącego technicznej specyfikacji interoperacyjności kolei w UE wykazała, że w polskiej wersji językowej tego dokumentu znalazło się szereg określeń, które są nieprecyzyjne, błędne lub przestarzałe. W szczególności chodzi tu o pojęcia dotyczące użytkowania i obsługiwania pojazdów kolejowych, a także nazw niektórych zespołów tych pojazdów.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Dłużnik zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji Treść artykułu dotyczy sytuacji prawnoprocesowej dłużnika zajętej wierzytelności w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jego obowiązków procesowych związanych z zajęciem egzekucyjnym prawa majątkowego, egzekucji kierowanej względem poddłużnika oraz przysługujących mu uprawnień procesowych w toku procedury egzekucyjnej. W założeniu opracowanie ma być próbą ukazania złożoności sytuacji procesowej dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
        W wyniku analizy wskazanej problematyki należy dojść do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności może występować w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w trzech różnych rolach: jako osoba trzecia, jako uczestnik postępowania egzekucyjnego oraz jako zobowiązany. Zmiana sytuacji procesowej poddłużnika dokonuje się w tym samym postępowaniu egzekucyjnym, co względem pierwotnego zobowiązanego.

Dziedzina: nauki społeczne
Gazowe materiały odniesienia - wytwarzanie i certyfikacja W artykule przedstawiono metody stosowane w Laboratorium Gazowych Materiałów Odniesienia do wytwarzania wzorców gazowych. Zwrócono uwagę na ich ograniczenia i źródła niepewności określenia zawartości składników w mieszaninie gazowej. Dodatkowo opisano wzorcowanie gazowych materiałów odniesienia. W Głównym Urzędzie Miar gazowe materiały odniesienia wytwarzane są zgodnie z normą PN-EN ISO 6142 oraz PN-EN ISO 6145-7. Natomiast ich wzorcowanie wykonywane jest zgodnie z PN-EN ISO 6143 metodą chromatograficzną i przy użyciu analizatorów gazów.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Efektywność systemów płatności natychmiastowych jako wyznacznik bezpieczeństwa Człowiek przyzwyczajony do wygody i oszczędności czasu coraz chętniej sięga po nowe technologie i metody służące zwiększeniu efektywności jego działania. Po przestudiowaniu literatury charakteryzującej polski system płatności autorzy dostrzegli takie możliwości, jakie daje rozwijający się od kilku lat system płatności natychmiastowej. W artykule omówiono pojęcia efektywności zarządzania systemami płatniczymi oraz dokonano oceny efektywności zarządzania systemami płatności natychmiastowej na podstawie prowadzonej analizy Systemu Express Eliksir i Systemu BlueCash. Głównym celem prowadzonych badań była ocena efektywności zarządzania systemami płatności natychmiastowych podmiotów rynku finansowego świadczących usługi na rynku polskim. Zaprezentowane problemy mające charakter teoretyczny poprzedzone zostały kwerendą literatury.

Dziedzina: nauki społeczne
Czy istnieje możliwość ograniczenia drogi sądowej w dochodzeniu wolności lub praw? – uwagi na marginesie art. 77 ust. 2 Konstytucji Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, jak daleko mogą być posunięte ograniczenia drogi sądowej w dochodzeniu przez jednostkę jej wolności i praw. Punktem wyjścia rozważań jest szeroka definicja prawa do sądu. Podkreślony został również jego szczególny wymiar jako prawa podmiotowego, zasady ustrojowej oraz środka ochrony praw i wolności. W dalszej części pracy skupiono się na ocenie, czy istnieje możliwość funkcjonowania organów quasi-sądowych i czy fakt ten per se nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu. W odniesieniu do dopuszczalnych ograniczeń zakresu podmiotowego prawa do sądu nawiązano do kontrowersyjnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2000 r., w którym ograniczono prawo do sądu na zasadzie art. 37 ust. 2 Konstytucji. Natomiast restrykcje zakresu przedmiotowego omawianego prawa podmiotowego połączone zostały z problemem wzajemnych relacji przepisów art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 oraz niekoherentnej ich wykładni. Zaprezentowano linię orzeczniczą Trybunału opartą na stanowisku, iż zakaz zamykania drogi sądowej dotyczy wyłącznie konstytucyjnych wolności i praw oraz krytykę takiego podejścia.

Dziedzina: nauki społeczne
Efektywność wybranych koalescencyjnych separatorów substancji ropopochodnych na terenie aglomeracji miejskiej W pracy przedstawiono wyniki badań prób ścieków deszczowych
po separatorach znajdujących się na terenie miasta, które
są wprowadzane do rzeki Biała i jej dopływów przepływających
przez miasto. W badanych ściekach deszczowych określono
zawartość zawiesiny ogólnej, biochemiczne zapotrzebowanie
na tlen (BZT5), chemiczne zapotrzebowanie na tlen (ChZT), pH
i zawartość substancji ropopochodnych w przeliczeniu na indeks
oleju mineralnego.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
O rzekomej bitwie Kazimierza Wielkiego z Litwinami pod Sochaczewem w maju 1350 r. Wśród wydarzeń wojennych z czasów Kazimierza Wielkiego historycy zazwyczaj podają bitwę stoczoną przez niego z Litwinami w dniu 20 maja 1350 r. pod Żukowem koło Sochaczewa, w której król pokonał nieprzyjacielskie wojska. Podstawą dla ich ustaleń stały się informacje zawarte w jednym tylko źródle, znanym jako Spominki sochaczewskie. Mają one bardzo niską wiarygodność, a zawarte w nim szczegóły dotyczące bitwy zostały prawdopodobnie przejęte z opisu wcześniejszego najazdu Litwinów na ziemię łęczycką (1294), w którym doszło do pokonania przez nich polskich wojsk w okolicach Sochaczewa. Wiadomości z innych źródeł, opisujące walki polsko-litewskie w 1350 r. nie potwierdzają danych zawartych w Spominkach sochaczewskich, a niekiedy są z nimi sprzeczne. Z ich analizy wynika, że dotychczas obowiązujący w historiografii obraz tych walk musi ulec zmianie i trzeba odrzucić tezę mówiącą o zaistnieniu bitwy pod Sochaczewem (Żukowem), jak też o samej obecności Litwinów na Mazowszu i w ziemi łęczyckiej w maju 1350 r. Należy więc zanegować również formułowane przez historyków przekonanie, że zacieśnienie stosunków Kazimierza Wielkiego z książętami mazowieckimi, jakie wówczas nastąpiło, było efektem tej bitwy.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Historia konfliktu Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie Lem vs. P. K. Dick tekst i reżyseria: Mateusz Pakuła, kostiumy i scenografia: Justyna Elminowska, muzyka: Antonis Skolias, reżyseria światła: Paulina Góral premiera: 23 października 2020

Dziedzina: sztuka
Ocena kształtu geometrycznego torów tramwajowych na podstawie pomiarów satelitarnych W artykule przedstawiono ocenę możliwości wykorzystania dwusystemowych fazowych odbiorników GNSS (GPS / GLONASS) do pomiaru inwentaryzacyjnego linii tramwajowych. Opisano przebieg pomiarów przeprowadzonych na terenie Gdańska i uzyskane wyniki. Wykazano, że w obszarach miejskich zastosowanie rozwiązań GNSS wykorzystujących lokalną stację referencyjną, może być alternatywnym podejściem w stosunku do pomiarów względem sieci ASG-EUPOS (GPS). Dokonano oceny kształtu geometrycznego torów w płaszczyźnie poziomej z wykorzystaniem opracowanych narzędzi wspomagania komputerowego.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Współczesna architektura wieżowców w stolicy Kataru – Dausze W artykule przedstawiono elementy analizy architektonicznej i konstrukcyjnej wybranych wieżowców ze stolicy Kataru Dohy zlokalizowanych w dzielnicy biznesowej West Bay oraz w kompleksie sportowym Aspire Zone. Analizując architekturę Dohy można stwierdzić, że obecnie jest to bardzo szybko rozwijająca się metropolia, która jest uznawana wraz z Dubajem za najbardziej zaawansowane technologicznie miasto świata w kategorii budynków inteligentnych. Koniunktura budowlana i rozwój konstrukcyjny spowodowały wznoszenie ikonicznych wieżowców, obiektów widowiskowo-sportowych oraz muzeów. W pierwszej części artykułu zwrócono uwagę na to jak w ciągu kilkunastu lat Doha dołączyła do najciekawszych architektonicznie miast świata ze względu na gwałtowny rozwój gospodarczy wynikający ze znalezienia ogromnych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Punktem zwrotnym była organizacja XV Igrzysk Azjatyckich w 2006 roku. W wyniku sukcesu ekonomicznego tych igrzysk ponad 100 budynków wysokich i wysokościowych było planowanych do budowy w dzielnicy biznesowej West Bay i przyległych dzielnicach. Oczywiście rozwój architektoniczny miasta nie mógłby się odbyć bez uczestnictwa w nim wybitnych zagranicznych architektów takich, jak na przykład Jean Nouvell, Ieoh Pei, czy Arata Isozaki. W drugiej części artykułu omówiono wieżowce w dzielnicy West Bay: Doha Tower, Al Bidda Tower, Tornado Tower oraz znajdującą się w kompleksie sportowym Aspire Tower. Budynki te stanowią obecnie znak rozpoznawczy Kataru na całym świecie.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Różnorodność pseudocharyzmatycznych praktyk na przestrzeni wieków W kontekście coraz mocniej dochodzących do głosu grup nowej ewangelizacji, różnorodnych grup charyzmatycznych i ich liderów – w różny sposób oddziałujących na  wiernych  – celem artykułu jest określenie źródła i  ukazanie rozwoju zjawisk charyzmatycznych na przestrzeni wieków. Przedmiotem refleksji historyczno-teologicznej są  kwestie związane z interesującymego nas zagadnieniaem począwszy od czasów biblijnych do wieku XIX, kiedy to  nastąpiła bardzo mocna ekspansja ruchów określających się jako charyzmatyczne i  pod „działaniem” Ducha Świętego. Zdecydowana większość przypadków zachowań obserwowanych podczas ekstremalnych spotkań charyzmatycznych jest widoczne w  religiach okultystycznych. Żywiołowe i  odbiegające od  normy doświadczenia, stały się cechą charakterystyczną grup i ich liderów, którzy przekonują swoich zwolenników o rzekomym działaniu Ducha Świętego przez nich oraz o ichwyjątkowej misji, jaką mają podjąć, aby odnowić wiarę
Kościoła. W  epoce nowożytnej pojawiły się zróżnicowane sekty charyzmatyczne w duchu protestanckim i anglikańskim, odznaczające się specyficznymi zjawiskami religijnymi: wizje, uzdrowienia, proroctwa, mówienie językami, uzdrawianie, drżenie, chrzest w Duchu Świętym, zaśnięcie w Duchu.

Dziedzina: nauki teologiczne
Samoocena opieki sprawowanej przez pielęgniarki nad pacjentami przebywającymi w hospicjum Wprowadzenie: Poziom sprawowanej opieki medycznej, szczególnie nad pacjentami znajdującymi się u schyłku życia, bezpośrednio wpływa na poziom ich życia. Holistyczna pielęgnacja chorego polega na równoczesnym zaspakajaniu potrzeb fizycznych, psychicznych, społecznych i duchowych. 
Cel badania: Samoocena zaspokajania przez pielęgniarki potrzeb pacjentów pozostających pod opieką hospicyjną.
Materiał i metody: Badaniami objęto 68 pielęgniarek sprawujących opiekę hospicyjną nad pacjentami. Narzędzie badawcze stanowił autorski kwestionariusz składający się z dwóch części. Cześć pierwsza zawierała pytania dotyczące danych socjodemograficznych respondentów, a część druga 23 pytania zamknięte dotyczące samooceny sprawowanej opieki. Badania miały charakter dobrowolny i anonimowy, prowadzono je wśród pracowników hospicjów stacjonarnych w Trzebnicy, Wrocławiu, Chojnowie, Kowarach, Lubinie i Wałbrzychu od czerwca do sierpnia 2012 roku.
Wyniki: Większość ankietowanych (62%, 42) wysoko oceniła stopień zaspokojenia wszelkich potrzeb podopiecznych i wyraziła zadowolenie z własnej postawy wobec pacjenta oraz relacji z nim (59%, 40). Ankietowani często odczuwają satysfakcję z wykonywanej pracy (43%, 29). Twierdzą, że kierują się w niej empatią (69%, 47), cierpliwością i szacunkiem do pacjentów(84%, 57). Szanują godność osobistą i intymność chorego (51%, 35), a jego potrzeby psychospołeczne i duchowe uznają za równie istotne, jak biologiczne (88%, 60). Jednakże wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że ankietowani w sposób priorytetowy traktują potrzeby fizyczne podopiecznych, czasami traktują ich przedmiotowo (53%, 36), czego główną przyczyną jest brak czasu (85%, 58). 
Wnioski: Większość ankietowanych, mimo wysokiej własnej samooceny, nie sprawuje nad pacjentami opieki holistycznej. Ankietowane pielęgniarki twierdzą, że szanują godność pacjenta, zauważają jego psychospołeczne i duchowe potrzeby, a czynnikami najbardziej obniżającymi jakość ich pracy w opiece hospicyjnej są: pośpiech, nadmiar pracy i zmęczenie. Uzyskane wyniki sugerują jednak, że istnieje rozbieżność pomiędzy samooceną sprawowanej opieki personelu pielęgniarskiego a stanem faktycznym.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Zachodniogalicyjskie cmentarze z okresu I wojny światowej – niejednoznaczne dziedzictwo w nowych przestrzeniach politycznych Artykuł omawia cmentarze wojenne z okresu 1914–1918 w Galicji Zachodniej na przestrzeni lat, analizując te obiekty jako niejednoznaczne dziedzictwo, w trzech różnych przestrzeniach: czas wojny (1914–1918), czas postimperialny (1918–1939), czas powojenny (1945–1989). Niniejsze opracowanie pokazuje, w jakim stopniu dziedzictwo wojny zmieniło swoje znaczenie w odbiorze społecznym, biorąc pod uwagę uwarunkowania polityczne. Pierwszy okres charakteryzuje się dwuznacznością: między humanitarną aprobatą i troską o groby poległych żołnierzy a dezaprobatą środowisk artystycznych, które krytykowały architekturę cmentarzy wojennych jako obce style i sztukę, nieprzystającą do istniejącego krajobrazu. Drugi okres odnosi się do okresu po roku 1918 i oswajania z tymi miejscami jako „naszymi” cmentarzami, gdzie w tle dyskurs Legionów Polskich przyćmił znaczenie wielonarodowych armii. Wreszcie trzeci okres dotyczy zapomnienia tych miejsc, marginalnych inicjatyw i niszczenia obiektów. Ich sytuacja zmieniła się wraz z oddolnymi inicjatywami lat siedemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. XX wieku.

Dziedzina: sztuka
Design Thinking – metodyka rozwiązywania problemów Uniwersytety XXI wieku, chcąc konkurować na światowym rynku o studentów, naukowców i granty, muszą wytworzyć odpowiednią kulturę sprzyjającą budowaniu interdyscyplinarnych zespołów, współpracy z przemysłem i znajdywaniu innowacyjnych rozwiązań. Metodyka Design Thinking w połączeniu z odpowiednią przestrzenią kreatywną funkcjonującą na terenie uniwersytetu może stać się początkiem zmian prowadzących do podniesienia wartości uniwersytetu.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Rozpoznawanie niekorzystnych zjawisk mogących stwarzać ryzyko w komunalnej oczyszczalni ścieków Oczyszczalnie ścieków są obiektami technicznymi, których zadaniem jest usunięcie substancji stałych i rozpuszczonych, koloidów oraz zawiesin ze ścieków przed odprowadzeniem ich do odbiornika. Wykorzystuje się w tym celu procesy mechaniczne, biologiczne i chemiczne. W części mechanicznej stosuje się te same podstawowe procesy separacji i sedymentacji, służące do odseparowania cząstek mineralnych i łatwoopadalnych cząstek organicznych, natomiast na technologię części biologicznej i chemicznej mają wpływ (zgodnie z obowiązującym aktualnie rozporządzeniem MŚ) przede wszystkim równoważna ilość mieszkańców (RLM) oraz rodzaj odbiornika. Komunalne oczyszczalnie ścieków można ogólnie podzielić na takie, w których nie zachodzi konieczność usuwania związków biogennych (mogą bazować na technologii złóż biologicznych), oraz takie, w których usuwane są związki azotu i fosforu, bazujące głównie na osadzie czynnym. Dodatkowo, w zależności od jakości ścieków i wymagań odbiornika można stosować doczyszczanie chemiczne. Różnorodność procesów i konstrukcji występujących na oczyszczalni ścieków generuje powstawanie zjawisk stwarzających ryzyko dla podstawowego celu oczyszczalni. Zidentyfikowanie tych zjawisk w poszczególnych elementach ciągów technologicznych stanowi podstawę procesu zarządzania ryzykiem obiektu technicznego.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Zastosowanie hamowni drogowej do wyznaczenia parametrów operacyjnych silnika W publikacji zaprezentowano możliwości hamowni drogowej do wyznaczania parametrów operacyjnych silnika do których należały : moment obrotowy, prędkość obrotowa oraz moc użyteczna jednostki napędowej. W artykule wykazano przydatność tej aparatury badawczej oraz porównano jej dokładność z dokładnością pomiarową urządzenia rolkowego hamowni podwoziowej.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Efektywnosc i oplacalnosc nawozenia gnojowica na przykladzie ziemniakow w trwalym doswiadczeniu nawozowym na glebie lekkiej Przedstawione badania zostały przeprowadzone na polu doświadczalnym Katedry Chemii Rolniczej SGGW RZD Obory w gospodarstwie Łyczyn. Znajdują się tam typowe dla całego kraju gleby płowe. Umiejscowienie gospodarstwa obejmuje rejon klimatyczny Polski Centralnej. Badane, trwałe doświadczenie polowe zostało założone w 1976 r. przez prof. L. Kuszelewskiego.
Przeprowadzone badania pozwoliły porównać wpływ różnych kombinacji nawozowych na plony roślin, ich efektywność oraz opłacalność. Zaobserwowano, iż stosowanie nawozów naturalnych w formie obornika i gnojowicy powoduje wzrost plonowania roślin ziemniaka. W dawkach ekwiwalentnych na ogół uzyskiwano wyższą efektywność krańcową przy pełnym nawożeniu gnojowicą. W przypadku stosowania zbyt dużej ilości nawozów zawsze łączyło się to ze spadkiem plonu lub też jak w przypadku gnojowicy mogło doprowadzić do zanieczyszczenil środowiska. Po uwzględnieniu wszystkich kosztów produkcji, opłacalność rolnica kształtowała się poniżej granicy opłacalności, co wskazuje że w latach 1987-1991 uprawa ziemniaków w Polsce była nieopłacalna.

Dziedzina: nauki rolnicze
Częstość występowania i grubość pokrywy śnieżnej w Polsce Podstawę opracowania stanowiły dobowe grubości pokrywy śnieżnej od listopada do marca w latach 1960/61-2009/10 z 40 stacji meteorologicznych IMGW, z wyłączeniem obszarów górskich. Zasadniczą charakterystykę czasowego i przestrzennego rozkładu liczby dni z pokrywą śnieżną, w tym o grubości co najmniej 5 cm, a także przeciętnej grubości pokrywy śnieżnej w dniach jej występowania, przeprowadzono dla miesięcy kalendarzowej zimy (XII-II). Stwierdzono, że na przeważającym obszarze kraju pokrywa śnieżna zalega w 30 do 60 dniach, ale tylko w około 50-70% przypadków jej grubość przekracza 5 cm. Natomiast przeciętna grubość pokrywy śnieżnej w dniach jej zalegania kształtuje się od 8 do 18 cm. Styczeń i luty charakteryzują się zbliżoną liczbą dni z pokrywą śnieżną, jednak w lutym jej przeciętna grubość we wschodnich rejonach kraju jest nieco większa. W okresie kalendarzowej zimy najbardziej śnieżną jest trzecia dekada stycznia, podczas gdy przeciętnie największe grubości pokrywy w dniach jej zalegania notuje się w trzeciej dekadzie lutego, ale także jeszcze w pierwszej dekadzie marca. Geograficzny rozkład liczby dni z pokrywą oraz jej przeciętne grubości potwierdzają rosnącą z zachodu na wschód surowość warunków termicznych, zarówno w całym okresie zimowym, jak i w poszczególnych miesiącach. W pięćdziesięcioleciu 1960/61-2009/10 zaznacza się niewielka tendencja spadkowa częstości występowania oraz grubości pokrywy śnieżnej, ale zmiany są na ogół nieistotne. Spadkowy trend liczby dni z pokrywą śnieżną, statystycznie istotny na poziomie α = 0,05, nastąpił przede wszystkim w grudniu i w styczniu, natomiast z pokrywą o grubości ponad 5 cm – niemal wyłącznie w grudniu. Wykazano statystycznie istotną rolę cyrkulacji atmosferycznej, odzwierciedloną wartościami indeksu NAO, w kształtowaniu zmienności wszystkich analizowanych cech pokrywy śnieżnej. Cyrkulacja atmosferyczna wyjaśnia, w zależności od rejonu kraju, od około 40 do 50% zmienności dni z pokrywą śnieżną, od 30 do 40% – zmienności dni z pokrywą ponad 5 cm i od 25 do 30% – zmian przeciętnej grubości w dniach jej zalegania. Największe współczynniki determinacji, wyrażające rolę warunków cyrkulacyjnych w wyjaśnianiu międzyrocznej zmienności częstości występowania oraz grubości pokrywy śnieżnej, wytestowano w styczniu i w lutym, wyraźnie mniejsze – w grudniu.

Dziedzina: nauki rolnicze
Historyczne szpitale – zapomniane dziedzictwo Duża część szpitali w Polsce posiada zabytkowe wartości. Na Dolnym Śląsku stanowią one 30% wszystkich działających szpitali. Niemodernizowana przez lata infrastruktura obiektów ochrony zdrowia wymaga wielu inwestycji. W ostatnich latach finansowe wsparcie środkami Unii Europejskiej, środkami samorządów oraz finansami państwowymi przyśpieszyło ten proces modernizacji. Autor na podstawie prowadzonych badań nad architekturą szpitali omówił specyfikę zabytków ochrony zdrowia, prezentując najważniejsze zmiany, jakie zachodziły w budownictwie szpitalnym od końca XVIII wieku do czasów współczesnych. Opisuje najważniejsze modele przestrzenne, kształtowane pod wpływem rozwoju wiedzy medycznej i technicznej. Wskazuje podstawowe kryteria konieczne do uwzględnienia przy ocenie historycznych szpitali wymagających modernizacji. Przedstawione kryteria pozwalają na przygotowanie założeń do modernizacji szpitali z zachowaniem ich zabytkowych wartości.

Dziedzina: sztuka