PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Czy Kościół ma receptę na sekularyzm? Religia jako czynnik sprawczy w polityce w kontekście zmierzchu chrześcijańskiej Europy Od co najmniej dwóch stuleci Europejczycy, a dokładniej ich elity polityczne, przyjmują założenie, że nowoczesność i rozumny charakter cywilizacji wymagają marginalizacji religii. Rozdzielenie i przeciwstawienie rozumu i wiary, nauki i religii, państwa i Kościoła uznaje się niemal za oczywistość. Stopniowo jednak słuszna zasada wolności religijnej zaczęła być rozumiana jako postulat „oczyszczenia” życia publicznego z wszelkich odniesień do sacrum, zaś samą religię – jako sferę irracjonalnych, dowolnych mniemań - umieszczono w sferze „prywatnej”.  W ten sposób doprowadzono do przekonania, że religia (chrześcijaństwo) nie ma, a nawet mieć nie powinna, żadnego znaczenia dla życia społecznego, porządku państwowego, systemu prawnego i szeroko pojętej sfery politycznej. Odpowiedź na podjęte w artykule pytanie o możliwość odwrócenia kierunku, jaki wybrała cywilizacja europejska, uwarunkowana jest nie tylko zmianą sekularystycznej polityki Zachodu na orientację „życzliwą” tradycji chrześcijańskiej (choćby poprzez oparcie się na prawie naturalnym), ale – być może w jeszcze większym stopniu – rewitalizacją życia religijnego Kościołów i wspólnot chrześcijańskich.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Kontrola procesu biologicznego oczyszczania ścieków przemysłowych z wykorzystaniem respirometrycznych pomiarów in-situ w komorach osadu czynnego W artykule opisano wyniki analiz przeprowadzonych w przemysłowej oczyszczalni ścieków. Analizy prowadzono przy użyciu sprzętu zakupionego w ramach grantu "MOWITEGRAC". Pomiary aktywności oddechowej osadu czynnego wykonano przenośnym respirometrem Bioscope. Analizy prowadzono bezpośrednio w komorach osadu czynnego. Wyniki analiz wskazały na wysokie obciążenie oczyszczalni ładunkiem zanieczyszczeń i prawdopodobne dopływy ścieków toksycznych.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Instytucye Gaja Teodora Dydyńskiego – pierwszy polski przekład Instytucji Gaiusa Celem artykułu jest omówienie pierwszego przekładu Instytucji Gaiusa na język polski. Jego autor, Teodor Dydyński, wykładowca prawa rzymskiego w warszawskiej Szkole Głównej w latach 1866-1909, poprzestał wprawdzie na przetłumaczeniu dwóch pierwszych ksiąg dzieła, położył jednak podwaliny pod późniejsze prace translatorskie (w 1982 i 2003 r.). Omówiona została metoda przekładu (z uwzględnieniem recenzji tłumaczenia księgi I autorstwa F. Zolla z 1865 r.); tłumacze źródeł prawa rzymskiego stoją bowiem przed wyborem, czy specjalistyczne terminy prawnicze pozostawić w wersji oryginalnej (ewentualnie spolszczonej), czy też oddać je – na ile to możliwe – całkowicie w języku polskim, poprzez neologizmy lub w sposób opisowy. Ocenie poddana została metoda przyjęta przez autora, również pod kątem precyzji przekładu poszczególnych terminów i sformułowań.
Les Instytucye Gaja de Teodor Dydyński – première traduction en polonais des Institutes de Gaïus
Le but de l’article est de présenter la première traduction des Institutes de Gaïus en polonais faite par Teodor Dydyński (professeur du droit romain à Varsovie dans les années 1866-1909), qui avait traduit seulemet les deux premiers livres, tout en donnant les bases pour les traductions postérieures (1982 et 2003). La méthode de traduction choisie est complétée par la critique de la traduction du Livre I faite par F. Zoll (1865). Les traducteurs des sources du droit romain sont amenés à opérer le choix entre les termes juridiques dans la version originale ou les termes juridiques traduits en polonais (créant les néologismes ou par les paraphrases explicatives). L’auteur de l’article donne son opinion sur la traduction, notamment sur la précision des termes choisis.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Wykorzystanie formalnej analizy pojęć do analizy dziedzinowych danych tekstowych W artykule opisano proces projektowania systemu ekstrakcji informacji SEI. Projektowanie tego systemu bazuje na regułach oraz zastosowaniu formalnej analizy pojęć do ich odpowiedniego ułożenia w bazie wiedzy opisywanego systemu.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Ewolucja krajobrazu okolic Góry Św. Wawrzyńca w Kałdusie, od okresu atlantyckiego do czasów współczesnych Na początku XXI wieku, na południe od Chełmna, na szeroką skalę przeprowadzono interdyscyplinarne, archeologiczno-przyrodnicze badania naukowe. Pozyskano wówczas obszerny materiał badawczy z zakresu archeologii, botaniki, geoekologii, geomorfologii, palinologii i pedologii. Na jego podstawie w niniejszej publikacji podjęto próbę rekonstrukcji krajobrazu od początku działalności człowieka, uwzględniającą relacje komponentów przyrodniczych i antropogenicznych. Rezultaty przeprowadzonego studium zaprezentowano na modelach krajobrazowych. Wskazują one na postępującą ewolucję krajobrazu od pierwotnego na początku okresu atlantyckiego, poprzez naturalny (quasikulturowy) w neolicie, kulturowy rolniczo-osadniczy w epoce brązu i żelaza, do kulturowego osadniczo-rolniczego we wczesnym średniowieczu

Dziedzina: archeologia
Proces kreacji wiedzy w skupisku przedsiębiorstw jako podstawa modelowania działalności pośredników wiedzy W artykule poddano analizie czynniki, których zbadanie powinno stanowić podstawę kształtowania polityki innowacyjnej. Za punkt wyjścia przyjęto perspektywę interakcjonistyczną. Celem artykułu jest udowodnienie, na podstawie analizy literatury, ważności budowania sieci społecznych o odpowiednich strukturach, dostosowanych do warunków otoczenia, jak również właściwych z punktów widzenia potencjału zasobowego aktorów sieci. Na zakończenie przedstawiono krótką charakterystykę wybranych aspektów działalności centrów transferu technologii (ctt) oraz sformułowano wstępne rekomendacje dla ich przyszłej działalności.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ poziomu żywienia loch prośnych na ich kondycję i wskaźniki krwi Celem badań było określenie wpływu poziomu żywienia loch w ciąży niskiej (41.-70. dzień) na ich kondycję i wskaźniki biochemiczne oraz hormonalne krwi w okresie ciąży i przy odsadzeniu prosiąt. Obserwacjami objęto 16 loch F1 (pbz x wbp), przydzielonych losowo do grupy kontrolnej (K) lub doświadczalnej (D), żywionych indywidualnie mieszankami pełnoporcjowymi o zalecanej wartości pokarmowej dla loch prośnych i karmiących. Lochy z grupy D od 41. do 70. dnia ciąży otrzymywały o 30% większą dawkę paszy (0,7 kg/szt./dzień) niż lochy z grupy K żywione standardowo. Od wszystkich loch pobrano trzykrotnie krew (v. cava cranialis): przy kryciu, w 70. dniu ciąży i przy odsadzeniu prosiąt (35. dzień), i oznaczono wskaźniki biochemiczne: ALB, TP, ALP, GLU, CHOL, TG, CREA, UREA, hormony – GH i INS oraz Fe. Okresowe, trwające 30 dni żywienie loch prośnych podwyższoną o 30% dawką paszy miało pozytywny wpływ na przyrost masy ciała i zasoby tłuszczu oraz białka w organizmie loch. Samice żywione obficiej w okresie ciąży były w lepszej kondycji hodowlanej po odchowaniu potomstwa niż lochy żywione umiarkowanie. Podwyższona dawka paszy spowodowała wystąpienie wzrostu kompensacyjnego, co świadczy o zasadności stosowania obfitszego żywienia samic w tym okresie fizjologicznym. Zastosowany czynnik badawczy wpłynął na zmiany poziomu hormonu wzrostu i fosfatazy alkalicznej w 70. dniu ciąży, w porównaniu z okresem krycia. Stwierdzono obniżenie stężenia GH (o 20%) oraz ALP u loch z grupy D, w porównaniu do K, przy zachowaniu stabilności różnic między grupami dla pozostałych badanych wskaźników biochemicznych i insuliny. Między grupami nie stwierdzono różnic potwierdzonych statystycznie dla badanych wskaźników biochemicznych, hormonów i Fe, co wskazuje, że zastosowana zmiana poziomu żywienia umożliwiała zachowanie homeostazy organizmu.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Wykorzystanie przystanków komunikacji podmiejskiej w Krakowie Charakterystyka sieci podmiejskiej komunikacji autobusowej. Dostępność przestrzenna i demograficzna sieci autobusowej. Liczba pasażerów wsiadających i wysiadających na przystankach. Charakterystyka przystanku o największej liczbie obsługiwanych pasażerów - Skawina Ajka.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Analiza MES w sterowaniu drganiami belki za pomocą elementów piezoelektrycznych W pracy przedstawiono symulacje MES swobodnych i wymuszonych drgań belki, aktywnie tłumionych układem elementów piezoelektrycznych pracujących z prędkościowym sprzężeniem zwrotnym. Zbadano dwa modele układu – model bez i z uwzględnieniem warstwy kleju mocującej elementy piezoelektryczne do konstrukcji głównej. W celu pokazania efektywności tłumienia drgań obliczenia wykonano dla kilku wartości współczynnika wzmocnienia w pętli sprzężenia zwrotnego. Symulacje wykazały widoczną różnicę amplitud otrzymanych z obliczeń przy zastosowaniu obu modeli. Wartości amplitud drgań w przypadku modelu z uwzględnieniem warstw kleju są znacznie mniejsze niż te otrzymane przy użyciu modelu z doskonałym połączeniem czujnika i aktuatora z belką.

Dziedzina: informatyka
Aspekty ekumeniczne w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku Kodeks Prawa Kanonicznego, jako posoborowy zbiór prawa, powinien zawierać zalecenia Soboru Watykańskiego II i przyjąć jego nauczanie. Jednym z aspektów, który miał się w nim znaleźć, był aspekt ekumeniczny, tj. ustanowienie takich przepisów, które będą miały na uwadze działalność oraz przedsięwzięcia zmierzające do jedności chrześcijan. Wśród dokumentów szczególnie zalecających ruch ekumeniczny wyróżnić należy dekret o ekumenizmie Unitatis redintegratio, konstytucję dogmatyczną o Kościele Lumen gentium, encyklikę Ut unum sint oraz dyrektorium ekumeniczne. Wśród aspektów ekumenicznych należy wymienić takie jak: wspieranie jedności wszystkich chrześcijan, sakramenty – chrztu, Eucharystii, pokuty, namaszczenia chorych, małżeństwa oraz inne formy communicatio. Analiza wymienionych zagadnień pozwoliła przybliżyć zawarte w Kodeksie aspekty – treść norm oraz wynikające z nich dyspozycje. Wnioski pozwolą określić, w jakim stopniu Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. posiada charakter ekumeniczny.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Otrzymywanie lekkich kruszyw szklano−krystalicznych na bazie surowca perlitowego i odpadu perlitu ekspandowanego Rozwój przemysłu materiałów budowlanych wymaga poszukiwania nowych, tańszych materiałów i surowców o lepszych właściwościach niż tradycyjnie stosowane. Jednym z surowców, na bazie którego możliwe jest uzyskanie nowych materiałów mogących mieć szerokie zastosowanie w branży materiałów budowlanych jest perlit. Podczas procesu jego ekspandacji obok ściśle określonych frakcji perlitu ekspandowanego powstaje również znaczna ilość pyłu perlitowego o uziarnieniu mniejszym niż  0,1 mm, który nie znajdując zastosowania stanowi uciążliwy odpad generujący koszty składowania. Mając to na uwadze Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych − Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w Krakowie podjął prace badawcze w celu opracowania na bazie surowego perlitu i odpadowego pyłu perlitowego nowych produktów przydatnych dla budownictwa, w tym szczególnie materiałów o charakterze lekkich kruszyw szklano−krystalicznych do produkcji elementów budowlanych.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Wybrane aspekty posłannictwa wiernych świeckich według Kodeksu Prawa Kanonicznego Wierny to ten, który przez chrzest został włączony do wspólnoty Kościoła. W aspekcie prawnym chrzest oznacza nabycie praw i zaciągnięcie zobowiązań właściwych chrześcijanom. Prawa te i obowiązki zostały określone w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. Osobowości prawnej nabytej w Kościele, ze względu na jej charakter sakramentalny, nie można utracić ani jej znieść. Świeccy, odznaczający się odpowiednią wiedzą i nieposzlakowaną opinią mogą być dopuszczeni do pełnienia niektórych urzędów i zadań kościelnych. Na tego rodzaju udział Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r. nie zezwalał, rezerwując całą władzę jurysdykcji dla duchownych. Wpływ na dopuszczenie wiernych świeckich do kościelnej władzy jurysdykcyjnej miały postanowienia Soboru Watykańskiego II wyrażone przede wszystkim w Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium oraz Dekrecie o apostolstwie świeckich Apostolicam actuositatem. Przepisy zezwalają wiernym świeckim – zarówno mężczyznom, jak i kobietom – na pełnienie wielu funkcji sądowych. Ponadto katolicy świeccy wchodzą w skład rad duszpasterskich (diecezjalnych i parafialnych), mogą brać udział w synodach diecezjalnych. Z powodu braku duszpasterzy, jeśli tego domaga się konieczność, również wierni świeccy mogą przewodniczyć modlitwom liturgicznym, udzielać sakramentu chrztu św. i Komunii św. Obserwuje się współcześnie rozwój ruchów i stowarzyszeń o charakterze religijnym, które realizują wiele inicjatyw w społeczności lokalnej. Coraz częściej misja świeckich w Kościele jest dostrzegana i uznawana.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Wizualne aktywne modele wiedzy narzędziem modelowania sieci współpracy organizacji projektowych W artykule przedstawiono problemy modelowania sieci współpracujących organizacji projektowych za pomocą aktywnych modeli wiedzy. Wskazano na metodyczne i technologiczne aspekty tworzenia sieci współpracy inżynierskiej oraz na potrzebę opracowania nowych otwartych platform wspierających holistyczną metodologię projektowania, umożliwiających wirtualną współpracę oraz ciągły proces uczenia się inżynierów projektantów w ramach sieci współpracy.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Inwazyjna choroba pneumokokowa – zapobieganie. Szczepienia ochronne od kilkudziesięciu lat stanowią racjonalny i najbardziej skuteczny sposób w walce z groźnymi chorobami zakaźnymi. Badania oceniające skuteczność programów powszechnych szczepień przeciw pneumokokom mogą indukować efekt ochrony zbiorowiskowej. Szczególne znaczenie w dążeniu do budowania odporności populacji ma stan wiedzy rodziców na temat szczepień. Pielęgniarka jako pracownik medyczny stanowi źródło informacji i rzetelnej wiedzy na temat szczepień. Celem pracy było zaprezentowanie aktualnej wiedzy na temat szczepień ochronnych jako profilaktyki zakażeń Streptococcus pneumoniae u dzieci.

Dziedzina: nauki medyczne
Turystyka w powiecie raciborskim w latach 1999-2007 W niniejszym artykule został ukazany rozwój turystyki na terenie powiatu raciborskiego w latach 1999–2007. Dokonano w nim charakterystyki położenia powiatu raciborskiego, przedstawiono sześć programów działania w zakresie strategii rozwoju turystyki, jak również dokonano przeglądu bazy noclegowej, gastronomicznej i komunikacyjnej. Najwięcej jednak uwagi poświęcono walorom przyrodniczym i kulturowym oraz organizacjom i towarzystwom turystycznym, które odgrywały bardzo ważną rolę w krzewieniu turystyki i krajoznawstwa na badanym terenie. Ponadto zaprezentowano najpopularniejsze rodzaje turystyki uprawiane w powiecie raciborskim oraz potencjalne możliwości rozwoju innych rodzajów turystyki.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Klimatyczne aspekty polityki energetycznej Kontrola procesów klimatycznych, koszty energii oraz bezpieczeństwo energetyczne są czynnikami sprawczymi transformacji współczesnych systemów zaopatrywania w energię do nowych wzorców. Dla sprostania tym wymaganiom, szczególnie w zakresie uwarunkowań ekologicznych, niezbędna jest infrastruktura elastyczna, zdolna do rekonfiguracji i wykorzystująca technologie informatyczne i komunikacyjne w wymiarze fizykalnym i cybernetycznym. Polityka energetyczna może odegrać ważną rolę w osiąganiu ambitnych celów emisyjnych, przedstawionych w licznych dokumentach ONZ, Unii Europejskiej i narodowych. Na podstawie doniesień o współzależności emisji (zwłaszcza węglowych) i globalnego ocieplenia przedstawiono wnioski w postaci planu działań do r. 2050 i jego skutków dla Polski.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Georeferencyjne dane obrazowe Dane obrazowe stanowią coraz częściej podstawowe dane źródłowe zasilające bazy wielu systemów informacyjnych typu GIS. Należy jednak pamiętać, że są one pierwotnie rejestrowane w rzucie środkowym lub dynamicznym nie gwarantującym wymaganej kartometryczności odwzorowanych na obrazie obiektów. Dla uzyskania efektu rzutowania ortogonalnego zarejestrowanych na zdjęciu obiektów terenowych musimy wykonać wtórne przetwarzanie różniczkowe pierwotnych obrazów do postaci ortofotografii. Obecne technologie realizujące ten proces w sposób cyfrowy pozwalają na lokalizację każdego przetwarzanego piksela tworzonej ortofotografii w założonym układzie zewnętrznym – terenowym. W ten sposób wszystkie piksele cyfrowej ortofotografii posiadają zdefiniowaną lokalizację przestrzenną, czyli georeferencję. W artykule przedstawiono aktualny stan technologiczny w zakresie tworzenia georeferyncyjnych danych obrazowych (ortofotomapy i trueortho). Omówiono cechy geometryczne i radiometryczne tych produktów oraz ich funkcjonalność jako warstwa referencyjna w systemach GIS dla różnych typów terenów i zastosowań. Scharakteryzowano aktualny stan pokrycia ortofotomapą obszaru kraju wraz z planem jej aktualizacji do 2013 roku. Szczegółowo zaprezentowano technologię Trueortho, która powinna być preferowana dla terenów zurbanizowanych jako eliminująca martwe pola występujące na tradycyjnej ortofotomapie. Przedstawiono praktyczne rezultaty uzyskane w trakcie prowadzenia prac eksperymentalnych w ramach projektu badawczego KBN „Badanie jakości True-Ortho w aspekcie wykorzystywanych do jego generowania danych źródłowych”. W podsumowaniu publikacji podano zalecenia technologiczne i wymogi geometryczne dla danych źródłowych potrzebnych do generowania produktu typu trueortho jako produktu kartograficznego tworzącego warstwę referencyjną w systemie GIS oraz źródło pozyskiwania danych wektorowych typu 2D dla baz topograficznych i tematycznych.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Sytuacje meteorotropowe w Rzeszowie Celem pracy jest charakterystyka zmienności występowania sytuacji meteorotropowych w Rzeszowie w latach
2001–2012. Na podstawie analizy wybranych sytuacji meteorotropowych, takich jak: sytuacje cyklonalne, fronty atmosferyczne,
burze oraz zjawiska fenowe, dokonano oceny bodźcowości klimatu Rzeszowa. W opracowaniu wykorzystano Kalendarz typów
cyrkulacji … (Niedźwiedź 2013) oraz dane meteorologiczne ze stacji Rzeszów-Jasionka, a także badania ankietowe. Obliczono
częstość występowania dni charakterystycznych o określonych wartościach progowych: dni mroźne (tmax < 0°C) i upalne
(tmax > 30°C), fale upałów, dni parne, noce gorące (tmin ≥ 20°C), dni z dobową amplitudą powietrza > 12°C (tmax–tmin > 12°C) i ze
zmianami temperatury powietrza z dnia na dzień > 6°C (Δtśr > 6°C), a także dni z niedoborem bezpośredniego promieniowania
słonecznego oraz ze znacznymi wahaniami ciśnienia atmosferycznego. Analiza wykazała, iż dla meteoropatów najbardziej
niekorzystną porą roku w Rzeszowie jest lato, z uwagi na obciążające warunki termiczno-wilgotnościowe, kształtowane przez
układy niskiego ciśnienia atmosferycznego, a także przechodzące z dużą częstością fronty chłodne i towarzyszące im burze.
Powyższe wyniki zostały potwierdzone przez badania ankietowe przeprowadzone w latach 2013–2015 wśród mieszkańców
Rzeszowa.

Dziedzina: archeologia
Renesansowy ratusz w Bytomiu Odrzańskim i jego nowożytne przekształcenia Artykuł prezentuje historię nowożytnych przekształceń renesansowego ratusza w Bytomiu Odrzańskim między XVI a XX wiekiem. Na wstępie omówiono źródła i literaturę. Na podstawie badań wydzielono główne fazy jego przekształceń. Ratusz powstał w latach 1602–1609, prawdopodobnie na reliktach dawnej karczmy, jako dwukondygnacyjna budowla z wieżą w narożu działki, na planie prostokąta o układzie trójtraktowym, trójpasmowym. Budynek w roku 1694 został zniszczony przez pożar, a następnie odbudowany w latach 1694–1697 według projektu C. Millera z Bolesławca. Zmieniono wówczas m.in. podziały wewnętrzne i wprowadzono nowe, drewniane stropy w parterze. Dalsze przebudowy barokowe wykonano w połowie XVIII wieku. Zmieniono wówczas układ wnętrza oraz dobudowano od zachodu dwukondygnacyjne skrzydło tylne. Około 1860 r. podwyższono bryłę ratusza oraz dodano neobarokowe detale na froncie. Duże zmiany układu wnętrz na pierwszym i drugim piętrze przyniosła przebudowa z początku XX wieku.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Interoperacyjność systemu kolei Unii Europejskiej Coraz więcej podmiotów zaangażowanych w realizację inwestycji kolejowych, a także osób uczestniczących w procesach eksploatacji i utrzymania systemu kolei zauważa wprowadzane w ostatnich latach istotne zmiany w funkcjonowaniu kolei. Zmieniły się wymagania dotyczące ruchu i rozwiązań technicznych oraz realizacji, oceny czy dokumentowania wykonanych zadań. Budzi to różnego rodzaju pytania i wątpliwości. W niniejszym artykule podjęto próbę ich wyjaśnienia.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Badania wysokowydajnego skrawania żeliwa sferoidalnego GGG60 na potrzeby branży motoryzacyjnej Pomimo powszechnego dążenia do produkowania coraz lżejszych, tańszych i wytrzymalszych komponentów ze stopów metali lekkich oraz tytanu, to żeliwo jest nadal materiałem dość powszechnie wykorzystywanym w branży mechanicznej, jak również w przemyśle motoryzacyjnym. Produkowane z niego są głownie korpusy elementów układu przeniesienia napędu jak również części wykorzystywane w oprzyrządowaniu silnika. Masowy charakter produkcji w branży motoryzacyjnej wpływa natomiast na konieczność zapewnienia dużej wydajności objętościowej procesu skrawania. W literaturze światowej jest wiele pozycji dotyczących doboru technologicznych para-metrów obróbki przy wysokowydajnym skrawaniu, stali, stopów metali lekkich oraz tytanu. Natomiast w przypadku żeliw takie prace stanowią ułamek procenta publikowanych obecnie prac. Stąd w oparciu o zapotrzebowanie zaspokojenia potrzeb przemysłu oraz chęci poznawczych zespołu badawczego, podjęto się tematyki badań doświadczalnych, których wyniki zostały opisane w poniższym artykule. Celem realizowanych badań było określenie możliwości wykorzystania jednego narzędzia do obróbki zgrubnej i wykończeniowej uwzględniając jedynie możliwości zmiany technologicznych parametrów obróbki dwóch zabiegów zintegrowanych w jednej operacji.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Wczesne nieadaptacyjne schematy i motywacja osiągnięć a poczucie nasilenia stresu u kobiet i mężczyzn Celem badań prezentowanych w artykule było przedstawienie znaczenia wczesnych nieadaptacyjnych schematów i wymiarów motywacji osiągnięć dla nasilenia poczucia stresu u kobiet i mężczyzn. Zbadano 107 osób dorosłych, w tym 58 kobiet oraz 49 mężczyzn. Wiek badanych zawierał się w przedziale 21–59 lat. W badaniu zastosowano następujące metody: Kwestionariusz schematów Younga (YSQ-S3 PL), Inwentarz motywacji osiągnięć (LMI) oraz Kwestionariusz poczucia stresu (KPS). Zaobserwowano różnice międzypłciowe, które potwierdzają, że wczesne nieadaptacyjne schematy oraz wymiary motywacji osiągnięć wyjaśniają poziom poczucia stresu w sposób odmienny dla kobiet i mężczyzn. W przypadku kobiet schematy wyjaśniają najlepiej stres zewnętrzny, podczas gdy dla mężczyzn – stres intrapsychiczny. U kobiet wszystkie czynniki stresu są wyjaśniane przez wymiary motywacji osiągnięć w większym stopniu, przy czym składowe motywacji wyjaśniają przede wszystkim napięcie emocjonalne. W grupie mężczyzn współczynniki te są słabsze, największy p  cent wyjaśnionej wariancji dotyczy zaś stresu intrapsychicznego.

Dziedzina: psychologia
Sposób nadawania włóknom bawełnianym właściwości bakteriobójczych nową reaktywną pochodną poliheksametylenoguanidyny W artykule przedstawiono wyniki prac laboratoryjnych, mających na celu nadanie włóknom bawełnianym barwionym i niebarwionym właściwości bakteriobójczych. W tym celu wprowadzano do wyrobu włókienniczego nowo-opracowane preparaty bakteriobójcze pochodne reaktywne poliheksametylenoguanidyny (PHMG) na bazie 1,3,5-triazyny, zdolne do kowalencyjnego związania się z włóknem bawełnianym w temperaturze 25° w przypadku preparatu dichlorocyjanuro – PHMG (DC-PHMG) lub w temperaturze 60°C w przypadku preparatu monochlorocyjanuro – PHMG (MC-PHMG). Zmodyfikowana tkanina została poddana serii badań kolorystycznych i oceny skuteczności działania czynnika antybakteryjnego.

Dziedzina: inżynieria materiałowa