PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ oleju napędowego na liczebność wybranych grup mikroorganizmów glebowych Wprowadzenie. Wśród szeregu ksenobiotyków, które dostają się do środowiska, szczególnie niebezpieczne są substancje
ropopochodne. Drobnoustroje uczestnicząc w rozkładzie substancji ropopochodnych, mogą być dobrym wskaźnikiem
efektywności procesu biodegradacji.
Cel badań. Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu zanieczyszczenia gleby olejem napędowym na zmiany
liczebności podstawowych grup taksonomicznych mikroorganizmów, w tym bakterii, promieniowców i grzybów.
Materiał i metoda. Badania prowadzono w dwóch glebach: piasku gliniastym i glinie piaszczystej, które poza uziarnieniem
różniły się również zawartością materii organicznej. Zastosowano dwa poziomy skażenia olejem napędowym: 5% i 15%
w/w na s.m. gleby. Próby gleby nieskażone paliwem pozostawiono jako obiekty kontrolne doświadczenia. Liczebność mikroorganizmów
oceniano metodą automatyczną poprzez pomiar impedancji w podłożach hodowlanych z zastosowaniem
analizatora BacTrac 4100.
Wyniki. Najliczniejszą grupą mikroorganizmów w badanych glebach były bakterie, znacznie mniej było grzybów i promieniowców.
Stwierdzono, że istotny wpływ na przesunięcia w składzie ilościowym mikrobiocenoz miała zarówno dawka
skażenia, jak i rodzaj gleby. Olej napędowy w stężeniu 5% stymulował liczebność bakterii i grzybów w glebie piaszczystej.
Wzrost koncentracji zanieczyszczenia na ogół wpływał niekorzystnie na mikroorganizmy, zwłaszcza w glebie gliniastej.
Skażenie gleb olejem napędowym powodowało obniżenie współczynnika stopnia rozwoju mikroorganizmów (SR) - w ponad
55% w glebie piaszczystej i około 39% w glebie gliniastej, a więc miało wpływ na ich żyzność. Redukcja współczynnika
SR była skorelowana ze wzrostem dawki zanieczyszczenia.
Wnioski. Olej napędowy narusza równowagę biologiczną gleby i w zależności od dawki paliwa stymuluje lub redukuje
liczebność poszczególnych grup drobnoustrojów. Obecność paliwa powoduje obniżenie wartości wskaźnika urodzajności
gleb, proporcjonalnie do wzrostu poziomu skażenia.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Fraktalne uęcie funkcji zarządzania Analiza i ocena położenia poszukiwanych atraktorów, które mogą tworzyć fraktale, może być pomocna w nauce o zarządzaniu. Uporządkowany atraktor może ilustrować proces zarządzania. Poznając jego strukturę można dokładniej przewidywać oraz modyfikować procesy zarządzania, które mają najczęściej bezpośredni wpływ na procesy pracy. Artykuł ukazuje, iż analizę położenia punktu w przestrzeni możemy oceniać w ujęciu dwuwymiarowym (2D), trójwymiarowym (3D) i w ujęciu czterowymiarowym (np. węzła homeomorficznego lub wstęgi Móbiusa). Artykuł opisuje jak fraktalne ujęcie funkcji zarządzania, może opisywać proces analizy i ich oceny np. w zakresie kosztów itp.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Rozwój gospodarczy na przykładzie powiatów województwa mazowieckiego – aspekty teoretyczne i praktyczne Przedstawiono poziom rozwoju gospodarczego powiatów województwa mazowieckiego. W pierwszej części opracowania przedstawiono rozwój gospodarczy w świetle teorii ekonomii, a w drugiej ukazano poziom rozwoju gospodarczego powiatów województwa mazowieckiego przy wykorzystaniu wskaźnika syntetycznego.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ leczenia tlenkiem magnezu na ciśnienie tętnicze, stężenie magnezu i cholesterolu u policjantów z nadciśnieniem tętniczym Spośród 203 policjantów, nadciśnienie tętnicze stwierdzono u 65 (32%). U 32 z nich, u których
leczenie pojedynczym lekiem (perindopril 4 mg) by³o nieskuteczne, podano dodatkowo tlenek
magnezu (MgO). Wydzielono z grupy chorych: ze stężeniem Mg w surowicy mniejszym od
1,0 mmol⋅dm-3 (NM) i większym lub równym 1,0 mmol⋅dm-3 (WM). Obie grupy nie różniły się
między sobą wiekiem – 41,1±5,8 vs 39,3±6,2 lat, średnim ciśnieniem tętniczym (MAP) – 124,8±8 vs
123,6±7,4 mm Hg, wskaźnikiem masy ciała (BMI) – 28,20±8,2 vs 28,80±8,8 kg⋅m-2 i stężeniem
sodu – 137,5±2,8 vs 136,6 ± 3 mmol⋅dm-3. Różniły się natomiast stężeniem: magnezu odpowiednio
0,790±0,1 vs 1,430±0,22 mmol⋅dm-3 (p<0,001), cholesterolu 7,5±0,4 vs 6,0±0,4 μmol⋅dm-3 (p<0,001),
wapnia 2,340±0,12 vs 2,540±0,16 mmol⋅dm-3 (p<0,001) i potasu 4,380±0,32 vs 4,160±0,32
mmol⋅dm-3 (p=0,036). Po 30 dniach leczenia perindoprilem i MgO w obu grupach uzyskano
znamienne obniżenie ciśnienia tętniczego o ok. 7%. Towarzyszyło mu obniżenie stężenia cholesterolu,
znamienne statystycznie jedynie w grupie NM. W odróżnieniu od grupy NM, gdzie
uzyskano wzrost stężenia magnezu o 21,5% (p<0,05), w grupie WM wystąpiło znamienne obniżenie stężenia tego pierwiastka w surowicy o 16,1% (p<0,05).
Wniosek: Możliwe jest stosowanie u policjantów profilaktycznych dawek magnezu w połączeniu z lekami przeciw nadciśnieniowymi w celu wspomagania leczenia hipotensyjnego, obniżenia
stężenia cholesterolu i wyrównywania zaburzeń gospodarki magnezowej, także u chorych
z prawidłowymi stężeniami magnezu w surowicy.

Dziedzina: nauki biologiczne
Henryk Elzenberg i Zbigniew Herbert - niezależny mistrz i jego uczeń Autor przedstawia historię przyjaźni Henryka Elzenberga ze Zbigniewem
Herbertem. Pokazuje i charakteryzuje ich wspólne zainteresowania i postawy
życiowe. Filozof Elzenberg i poeta Herbert cenili niezależność myślową
i polityczną. Akceptowali koncepcję rzeczywistości, którą można poznać nie
tyle przy pomocy rozumu – racjonalnie, co przy pomocy uczucia, poezji,
mistyki – w sposób irracjonalny. Obaj opowiadali się za ważną pozycją poezji
w tworzeniu kultury i podkreślali jej rolę jako medium poznawczego. Korespondencyjny
dialog Elzenberga i Herberta służył wymianie myśli, rozwijał
samodzielność intelektualną, oryginalność, nieustępliwość, przywiązanie do
wartości.

Dziedzina: filozofia
Kwas nitrylotrioctowy i jego sole – frakcja wdychalna : dokumentacja proponowanych dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego Kwas nitrylotrioctowy (NTA) i jego sole sodowe to białe ciała stałe, bez zapachu. NTA słabo rozpuszcza się w wodzie, w przeciwieństwie do jego soli trisodowej (Na3NTA), (najczęściej produkowanej i stosowanej). Kwas nitrylotrioctowy i jego sole (głównie Na3NTA) mają właściwości chelatujące i są stosowane jako zamienniki EDTA i wypełniacze w środkach czyszczących, wybielających i dezynfekujących. Na podstawie zgłoszonych do ECHA zidentyfikowanych zastosowań NTA i jego sole zaliczono do TOP 50 substancji rakotwórczych. Narażenie ludzi na NTA i jego sole może być związane z ich produkcją, przetwarzaniem i stosowaniem. W ekspozycji zawodowej największe stężenia NTA mieściły się w zakresie 0,24 ÷ 3,7 mg/m³ . U ludzi nie notowano wtedy żadnych objawów działania toksycznego związku. W Polsce nie ma danych dotyczących narażenia ludzi na NTA i jego sole. Sól trisodową kwasu nitrylotrioctowego zaliczono do kategorii 4 toksyczności ostrej, dla której wartość DL50 po podaniu dożołądkowym mieści się w granicach 1 300 ÷ 1 600 mg/kg mc. (u szczurów). Kwas nitrylotrioctowy i jego sole nie działają drażniąco i uczulająco. Narządem krytycznym działania NTA i jego soli u zwierząt są nerki. W toksyczności przewlekłej narażenie szczurów na stężenia 0,03 ÷ 1% Na3NTA w paszy powodowało objawy uszkodzenia nerek, a po stężeniach 1,5 ÷ 2% w paszy stwierdzono nowotwory układu moczowego. W IARC zaliczono NTA i jego sole do grupy 2B (czynniki przypuszczalnie rakotwórcze dla ludzi), a Unia Europejska zakwalifikowała Na3NTA do kategorii 2 z przypisem „H351 – podejrzewa się, że powoduje raka” i adnotacją „przy stężeniach > 5%”. Nie ma wiarygodnych dowodów na mutagenność NTA i jego soli. Kwas nitrylotrioctowy bardzo szybko wchłania się do organizmu, osiągając największe stężenia po 1 ÷ 2 h, z okresem półtrwania ok. 3 h. Wydala się głównie w postaci niezmienionej. Mechanizm działania toksycznego NTA jest związany z zaburzeniami w poziomie niektórych pierwiastków w nerkach, co prowadzi do uszkodzeń komórek, procesów proliferacyjnych i powstawania nowotworów pochodzenia nabłonkowego w układzie moczowym. Kwas nitrylotrioctowy i jego sole nasilają rakotwórcze działanie nitrozoamin w nerkach. Podstawą do ustalenia wartości NDS dla NTA były doświadczenia wykonane na zwierzętach, w wyniku których stwierdzono, że NTA i jego sole działają toksycznie na nerki (narząd krytyczny). Za wartość NDS przyjęto stężenie 3 mg/m³ . Nie ma podstaw do wyznaczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh) oraz dopuszczalnego stężenia w materiale biologicznym (DSB). Zakres tematyczny artykułu obejmuje zagadnienia zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny środowiska pracy będące przedmiotem badań z zakresu nauk o zdrowiu oraz inżynierii środowiska.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Wymiarowanie płyt żelbetowych nawierzchni lotniskowych klasycznie zbrojonych Najczęściej stosowanym materiałem na nawierzchnie lotniskowe jest beton cementowy. Postępujący szybki rozwój lotnictwa charakteryzujący się m.in. zwiększeniem obciążeń od nowoczesnych statków powietrznych, szybkości i nasilenia ruchu, wymusza konieczność dokonywania szczegółowych analiz istniejących płyt dróg startowych pod względem ich nośności, gabarytów oraz zastosowanych materiałów. Pomimo że w budownictwie lotniskowym nawierzchnie żelbetowe stosowane są dość rzadko, to jednak niekiedy zachodzi potrzeba stosowania takich rozwiązań. Związane jest to m.in. z przystosowaniem lotniska do obsługi ciężkich statków powietrznych czy nierównomiernej nośności podłoża. W artykule przedstawiono problematykę wymiarowania płyt żelbetowych nawierzchni lotniskowych klasycznie zbrojonych. Omówiono sposoby wymiarowania płyt według metody stanów granicznych oraz z wykorzystaniem zapisów Eurokodu 2. Obliczenia przeprowadzono dla płyty wykonanej z betonu klasy C35/45, zbrojonej w strefie rozciąganej prętami ф=16 mm. Uzyskane wyniki obliczeń stanowiły podstawę do sformułowania wniosków.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Bezpośredni i następczy wpływ kompostów z osadów ściekowych na zawartość miedzi, manganu i cynku w mieszance traw W badaniach nad przyrodniczym wykorzystaniem osadów ściekowych z oczyszczalni komunalnych oceniano wpływ kompostów z osadów bez i z dodatkiem liści, słomy lub trocin na zawartość miedzi, manganu i cynku w mieszance traw, uprawianej na glebie lekkiej (kl. IVb, kompleks 5). W działaniu bezpośrednim komposty z osadów ściekowych zwiększyły zawartość miedzi, manganu i cynku w mieszance traw, a w działaniu następczym tylko cynku, w porównaniu z kontrolą i wyłącznym nawożeniem mineralnym.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Tajemnica spowiedzi w prawie kanonicznym Instytucję tajemnicy spowiedzi należy rozpatrywać w kontekście sakramentu spowiedzi. Tajemnica spowiedzi odnosi się do treści wyznanych w czasie spowiedzi indywidualnej, podczas gdy penitent w sposób sekretny wyjawia spowiednikowi swoje grzechy. Tajemnica spowiedzi w prawie kanonicznym ma charakter bezwzględny. Ustawodawca kościelny stwierdza, iż nie istnieje żadna władza, która byłaby w stanie zwolnić podmiot zobowiązany do zachowania tajemnicy spowiedzi z tego obowiązku. Naruszenie tajemnicy w prawie kanonicznym postrzegane jest jako złamanie prawa i jako takie jest usankcjonowane właściwymi karami. Ustawodawca w kan. 1388 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. czyni rozróżnienie między bezpośrednią i pośrednią formą naruszenia tajemnicy, które obwarowane są obligatoryjną karą. W pierwszym przypadku spowiednik podlega ekskomunice wiążącej mocą samego prawa, zarezerwowanej Stolicy Apostolskiej, w drugim – powinien być ukarany stosowną karą. Ponadto, tajemnica spowiedzi oraz przestępstwo naruszenia tajemnicy spowiedzi zostało uregulowane w Normae de gravioribus delictis z 2001 r. i Normae de delictis reservatis z 2010 r.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Centralne laboratorium ochrony radiologicznej: retrospekcja i współczesność Nawiązując do przypadającego w 2017 r. jubileuszu 60-lecia działalności Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej
(CLOR) w Warszawie w wywiadzie z dr. Pawłem Krajewskim, dyrektorem CLOR, prezentowane są zagadnienia związane
z pracą badawczą i operacyjną tej placówki na przestrzeni lat 1957-2017.
Omówiono m.in. opracowane i stosowane w CLOR metody pomiarowe, techniki i technologie oraz skonstruowane w CLOR nowe rodzaje
aparatury dozymetrycznej i radiometrycznej, na które uzyskano patenty. Przedstawiono także aktywne uczestnictwo pracowników
CLOR w naukowych programach i projektach badawczych krajowych i międzynarodowych. Szczególną uwagę zwrócono na zainicjowaną
przez CLOR akcję profilaktyczną, będącą ewenementem na skalę światową, a skierowaną na ochronę ludności, w związku z awarią EJ
w Czarnobylu (podanie 18,5 mln Polaków jednorazowej dawki jodu stabilnego, o wielkości zależnej od wieku biorcy).
W drugiej części tekstu skoncentrowano się na realizacji zadań, jakie należy podjąć w celu dalszego unowocześnienia systemu
Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej w Polsce (BJiOR), w tym wzmocnienia systemu zaplecza merytorycznego
Technical Suport Organization (TSO).

Dziedzina: nauki fizyczne
Materiały do nauki języka angielskiego wydawane od końca XVIII do połowy XX wieku jako źródła badań polsko-angielskich kontaktów językowych. Prolegomena badawcze W opracowaniu zaprezentowano materiały do nauki języka angielskiego jako rzadko wyzyskiwane źródła do badań przeszłości polsko-angielskich kontaktów językowo-kulturowych. Ogląd tekstów edukacyjnych pozwolił: prześledzić czynniki decydujące o wysokim prestiżu języka angielskiego na ziemiach polskich, zaobserwować sposoby wykorzystania elementów kultury anglosaskiej w celach wychowawczych, wskazać rodzaje zjawisk interferencyjnych możliwych do analizowania w tekstach pisanych przez osoby bilingwalne. Obserwacje przeprowadzono zgodnie z założeniami lingwistyki antropologicznej, akcentującej związki między człowiekiem, językiem i kulturą w badaniach nad sposobem używania języka przez naszych przodków.

Dziedzina: językoznawstwo
Sygnalizacja akustyczna w środowisku pracy osób niepełnosprawnych Sygnały akustyczne w środowisku pracy, ze względu na ich funkcje użytkowe, można podzięk na informacyjne i bezpieczeństwa. Sygnały bezpieczeństwa przekazują informacje istotne dla zachowania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, m in. na temat zagrożeń w środowisku pracy (pożar, skażenie), awarii obsługiwanych urządzeń, poruszających się pojazdów itp. Sygnały informacyjne nie mają bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo pracowników, ale poprawiają ich komfort pracy, a niekiedy wręcz umożliwiają jej wykonywanie. Są szczególnie istotne w przypadku pracowników z niepełnosprawnością narządu wzroku. W odniesieniu do osób z niepełnosprawnością słuchu sygnały akustyczne muszą być uzupełnione np. o sygnały świetlne W artykule przedstawiono problematykę oraz wymagania dotyczące sygnalizacji akustycznej w projektowaniu obiektów i pomieszczeń oraz przystosowaniu stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych. Poruszono także kwestię uzupełnienia sygnalizacji akustycznej o sygnalizację świetlną.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Tendencje i możliwości rozwoju przedsiębiorstw rolniczych o różnych kierunkach produkcji W artykule omówiono zmiany w relacjach między cenami czynników produkcji: pracy i środków produkcji
a cenami produktów rolniczych. Zmiany te prowadzą do spadku jednostkowej opłacalności produkcji rolniczej. Te
procesy wymuszają wzrost skali produkcji w przedsiębiorstwach w celu osiągnięcia dochodu parytetowego i dodatniego
dochodu z zarządzania, który warunkuje rozwój przedsiębiorstw. Szanse rozwojowe mają przedsiębiorstwa
warzywne, zbożowe o powierzchni ponad 50 ha użytków rolnych, mleczne utrzymujące powyżej 25 krów, trzodowe
utrzymujące powyżej 22 loch i drobiowe.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Elektromagnetyczne aspekty użytkowania diatermii chirurgicznych – pilotowe badania modelowe ekspozycji pracowników Elektromagnetyczne zagrożenia zawodowe podczas zabiegów z użyciem diatermii chirurgicznych (DCH) determinowane są m.in. stanem zdrowia pacjenta, wyposażeniem i organizacją przestrzenną sali operacyjnej oraz organizacją pracy zespołu zabiegowego. W artykule przeanalizowano ten problem z wykorzystaniem parametrów charakteryzujących takie zagrożenia zgodnie z wymaganiami prawa pracy (tj. parametrów pola elektromagnetycznego w otoczeniu DCH oraz miar skutków jego oddziaływania na ludzi – współczynnika SAR i natężenia indukowanego w organizmie pola elektrycznego E-ind). Wykorzystano wyniki zaawansowanych symulacji komputerowych, dotyczących modeli scenariuszy narażenia różnych (1-10-osobowych) zespołów zabiegowych (z jednobryłowymi, jednorodnymi modelami ciała człowieka). Przy niedostatecznej izolacji elektrycznej operatora DCH i innych osób przebywających przy pacjencie, skutki oddziaływania na nie pola elektromagnetycznego są do 10-krotnie większe i mają inny rozkład przestrzenny niż w modelach izolowanych od podłoża. Porównywalnie do operatora mogą być narażone również inne osoby (przebywające obok operatora i po przeciwnej stronie pacjenta). Również rozkład przestrzenny narażenia pacjenta jest silnie uzależniony od liczebności i miejsca przebywania zespołu zabiegowego, co może być istotne np. podczas operowania użytkowników implantów medycznych. Planowane są szersze badania symulacyjne skutków narażenia zespołów zabiegowych na pole elektromagnetyczne emitowane przez DCH (SAR i E-ind). Dotychczas ze względu na trudności techniczne takiego modelowania komputerowego były one rozpoznane w stopniu niewystarczającym do pełnej realizacji wymagań prawa pracy.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Ocena dokładności danych lotniczego skaningu laserowego systemu SCALARS Dokładność NMT interpolowanych na podstawie danych skanowania laserowego zależy w głównej mierze od dokładności danych źródłowych, jak równie_ od zastosowanej metody filtracji tych danych i metody interpolacji. Na dokładność źródłowych danych lotniczego skaningu laserowego wpływa wiele czynników, miedzy innymi stabilność nalotu fotogrametrycznego, jakość danych nawigacyjnych, dokładność kalibracji, terenowa wielkości śladu plamki promienia lasera (wysokości lotu i zbieżności wiązki), ukształtowanie terenu oraz pokrycie terenu. Wpływ poszczególnych czynników trudno jest rozdzielić i dlatego należy rozpatrywać ich ogólny wpływ na dokładność produktu końcowego. W pracy przedstawiono ocenę dokładności wysokościowej danych zarejestrowanych prototypowym skanerem ScaLARS. Skaning laserowy zrealizowano dla 20 kilometrowego odcinka doliny rzeki Widawy. Rejestracje sygnałów z INS i GPS przeprowadzono przy użyciu systemu Applanix POS/AV 510. Skanowanie zrealizowano z pokładu samolotu AN-2, z wysokości 550 m. Terenowa wielkość  śladu plamki lasera wyniosła około 0.6 m. Badanie dokładności danych skaningu przeprowadzono w oparciu o punkty pozyskane z bezpośredniego pomiaru terenowego technikami GPS i tachimetryczna. Pomiary przeprowadzono na czterech reprezentatywnych obszarach obiektu badawczego (razem 10 obszarów testowych o zróżnicowanym pokryciu terenu). Uzyskano dokładności wysokościowe rzędu: a) tereny zalesione i zadrzewione – obszary o bardzo zróżnicowanym ukształtowaniu pionowym – 0.40 m, b) teren wzdłuż koryta rzeki, z wysoka trawa i zaroślami – 0.40 m, c) tereny użytkowane rolniczo (pola orne, łąki, pastwiska) – generalnie obszary płaskie - 0.25 m, d) drogi asfaltowe, brukowe i gruntowe – 0.20 m.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Spór o Stanisława ze Szczepanowa. Dyskusje wokół powieści Karola Bunscha <i>Imiennik</i> Artykuł zawiera omowienie dyskusji poświęconej dwutomowej powieści krakowskiego prawnika i literata Karola Bunscha Imiennik (t. 1: Śladami pradziada, t. 2: Miecz i pastorał), wydanej w 1949 r. Opisano w niej panowanie Bolesława Śmiałego i konflikt władcy z biskupem krakowskim Stanisławem ze Szczepanowa, zakończony tragiczną śmiercią tego ostatniego w 1079 r. Autor połączył w powieści fakty historyczne, własne interpretacje spornych zagadnień i zachowanego materiału źrodłowego, jak rownież wydarzenia fikcyjne; mocno zarysował przy tym niemożliwe do weryfikacji z naukowego punktu widzenia wewnętrzne motywacje postaci historycznych. Powieść wywołała polemikę między autorem a jego krytykami, toczoną m.in. na łamach „Tygodnika Powszechnego”. Dotyczyła ona przede wszystkim sposobu ukazania przez Bunscha postaci bp. Stanisława, ktory to uznano za nierzetelny i krzywdzący. Krytycy książki odrzucali koncepcje historykow, na ktorych opierał się Bunsch, jak rownież część informacji podanych przez Galla Anonima względnie proponowali ich odmienną interpretację; dawali jednocześnie pierwszeństwo źrodłom poźniejszym, przedstawiającym bp. Stanisława w pozytywnym świetle. Bunsch bronił hipotez starszych badaczy, ktore przedstawił w powieści, jak rownież wielu własnych przemyśleń, zarzucając oponentom nieznajomość źrodeł, błędną ich interpretację, a nawet manipulację. Spor ciągnął się przez wiele lat i miał dodatkowy wymiar polityczny, wpisując się w skomplikowane relacje między Kościołem katolickim a komunistycznym rządem.

Dziedzina: historia
Strategie kreowania wizerunków dziecka w narracjach autobiograficznych pokolenia wojenno-pojałtańskiego. Wstęp do analizy przypadków W artykule ukazano trzy strategie portretowania dziecka w pismach autobiograficznych przedstawicieli generacji wojenno-pojałtańskiej. Strategie te są reprezentatywne dla różnojęzycznych literatur. Przywołane w rozwinięciu przykłady ukazują rozmaite sposoby pisarskiego wykorzystywania pamięci o dzieciństwie twórców tekstów literackich, publicystycznych i literacko-publicystycznych. Celem artykułu jest również wprowadzenie uporządkowań terminologicznych do opisu kulturowych pograniczy.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Sekcja Narciarska „Warta” Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego „Beskid Śląski” w Cieszynie w latach 1920 (1921)-1950 Powstałe w 1873 roku Galicyjskie TT, w kilka miesięcy po powstaniu przemianowane na Towarzystwo Tatrzańskie, a po uzyskaniu przez Polskę niepodległości – na Polskie Towarzystw Tatrzańskie,  już na początku XX wieku w sposób zorganizowany zajęło się propagowaniem narciarstwa, tworząc w 1907 roku Zakopiański Oddział Narciarzy, który w 1911 roku stał się Sekcją Narciarską Towarzystwa  Tatrzańskiego. W  niedługim  czasie  zaczęły  powstawać  sekcje narciarskie przy lokalnych oddziałach Towarzystwa. W roku 1920 zarząd jednego z nich – Oddziału „Beskid Śląski”  z  siedzibą w  Cieszynie  – powołał  do  życia  swoją Sekcję Narciarską, nadając jej  nazwę „Watra”. Sekcja działała w ramach tego oddziału do 1950 roku, a następnie kontynuowała swoją działalność w strukturach Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. W czasie funkcjonowania w strukturach Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego działacze Sekcji przeprowadzili niezliczoną ilość  kursów,  szkoleń  i wycieczek,  dzięki  czemu SN „Watra”  stała się  jedną  z  najważniejszych sekcji w tym Towarzystwie. Zajmowała się nie tylko propagowaniem turystyki narciarskiej w górach, podejmowała także działania zmierzające do rozwoju narciarstwa sportowego. Szkolenie kolejnych pokoleń narciarzy, uczestnictwo i organizacja licznych zawodów narciarskich oraz budowa skoczni narciarskich i jednej z pierwszych narciarskich tras zjazdowych (z Czantorii w Beskidzie Śląskim) stanowią trwały dorobek polskiego narciarstwa. Wśród zawodników SN największe sukcesy osiągnął Leopold Tajner,  olimpijczyk, wielokrotny mistrz Polski w różnych kategoriach wiekowych w biegach i skokach narciarskich.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Mammografia i ból – a może da się go uniknąć? Ostatnie udoskonalenia technologiczne wyznaczyły nowe oczekiwania
w zakresie badania skuteczności mammografii i jej wkładu
we wczesną diagnozę raka. Na przykład wykonanie cyfrowej
tomosyntezy piersi, ocenianej za pomocą kilku badań klinicznych
(1, 2), wydaje się potwierdzać jej wartość jako potencjalnego
zamiennika dla konwencjonalnej procedury rentgenowskiej
2D. Z drugiej strony korzyści płynące z programu mammografii
przesiewowej dla populacji zależą w dużej mierze od poziomu
uczestnictwa kobiet w wieku, dla którego są przeznaczone.
Można bezspornie uznać, że redukcja śmiertelności populacji
jest odwrotnie proporcjonalna do wskaźników uczestnictwa
w badaniu przesiewowym.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna