PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Planowy zabieg przepukliny pępkowej jako pierwsza manifestacja kliniczna guza stromalnego (GIST) – opis przypadku Guz stromalny (GIST) należy do rzadkiej patologii. Stanowi od 0,3 do 1% wszystkich guzów zlokalizowanych w przewodzie pokarmowym. Jednocześnie nowotwory tego typu są najczęstszymi, złośliwymi, nienabłonkowymi guzami cewy pokarmowej. W ponad 90% umiejscowienie dotyczy żołądka oraz jelita cienkiego. Z reguły nowotwór przebiega bez charakterystycznych objawów klinicznych oraz rozpoznawany jest przypadkowo. Sytuacja kliniczna, gdzie pierwszym objawem guza o utkaniu GIST jest pełnoobjawowa, niepowikłana przepuklina pępkowa jest anomalią niespotykaną. Praca przedstawia przypadek 77-letniej pacjentki operowanej w trybie planowym, gdzie zawartością worka przepukliny pępkowej był guz o utkaniu guza podścieliskowego. Śródoperacyjnie stwierdzono rozsiane, wieloogniskowe zaawansowanie choroby. Na podstawie pooperacyjnego badania histopatologicznego oraz immunohistochemicznego rozpoznano żołądkowo-jelitowy guz stromalny GIST z komórek wrzecionowatych, wykazujący ekspresję CD-117, CD-34, SMA, z prawdopodobnym punktem wyjścia z jelita cienkiego.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wykorzystanie wody podgrzanej w kolektorach słonecznych do podlewania pomidorów uprawianych w obiektach pod osłonami W pracy przedstawiono relacje ilościowe między ciepłem pochodzącym z konwersji promieniowania słonecznego a potrzebami energetycznymi niezbędnymi do podgrzania wody do podlewania roślin pomidorów. Eksperymenty wykonano w okresie od czerwca do listopada w szklani z uprawą pomidora na wełnie mineralnej. Objętość wody do podlewania określono teoretycznie na podstawie panujących podczas badań warunków otoczenia, które głównie wpływały na intensywność transpiracji. Dysponując ilością wody, która pochodziła ze studni głębinowej oraz znając jej temperaturę początkową wyliczono ilość ciepła potrzebnego do podgrzania tej wody do temperatury 18oC. Następnie potrzeby energetyczne do podgrzania wody porównano z dostępnym ciepłem z kolektorów słonecznych. W zakresie eksperymentu przeanalizowano trzy zestawy próżniowych kolektorów słonecznych: 1 - AP-30 (30 rur próżniowych); 2 - AP-30 + AP-20 (w sumie 50 rur próżniowych) oraz 3 - AP-30 + AP-30 (w sumie 60 rur próżniowych). Z przeprowadzonej analizy wynikło, że w celu pokrycia zapotrzebowania na ciepło w rozpatrywanym okresie należało by zastosować 3 zestawy nr 1 i po 2 zestawy nr 2 i 3.

Dziedzina: nauki rolnicze
Klowamid i jego pochodne jako bioaktywne roślinne związki fenolowe W pracy przedstawiono aktualne dane dotyczące aktywności biologicznej klowamidu i jego pochodnych, jako grupy bioaktywnych związków pochodzenia roślinnego. Klowamid jest pochodną kwasu kawowego o strukturze chemicznej podobnej do kwasu rozmarynowego. Właściwości biologiczne pochodnych klowamidu stanowią stosunkowo nowe zagadnienie w naukach o żywności. Wzrasta jednak zainteresowanie naukowców tą grupą substancji. Źródłem klowamidu i jego pochodnych w diecie człowieka są produkty zawierające kakao. Poza kakaowcem (Theobroma cacao) związki te są wytwarzane m.in. przez koniczyny Trifolium pallidum (brak polskiej nazwy) i Trifolium pratense (koniczyna łąkowa), a także rośliny z rodzaju Capsicum (papryka). W literaturze dotyczącej klowamidu i jego pochodnych wskazuje się na ich działanie przeciwutleniające, przeciwpłytkowe (przeciwzakrzepowe), przeciwzapalne, a nawet przeciwnowotworowe. Sugeruje się, że klowamid i jego pochodne mogą być w przyszłości wykorzystane w przemyśle spożywczym, jak również w opracowaniu nowych strategii profilaktycznych i leczniczych chroniących zdrowie człowieka.

Dziedzina: nauki rolnicze
Wplyw uzytkowania zlewni na zanieczyszczenie wod rzecznych na przykladzie Narwi i jej doplywow. Czesc I. Wskazniki tlenowe W pracy przedstawiono wybrane wyniki oceny jakości wód rzecznych w systemie Narwi. Badania te stanowią integralną część szerokiego projektu badawczego, którego celem było określenie wpływu użytkowania zlewni na transport substancji rozpuszczonych w wodach Narwi i wybranych jej dopływów. W pracy dokonano (a) rozpoznania środowiska przyrodniczego zlewni oraz źródeł dostawy substancji chemicznych do wód płynących; (b) analizy mechanizmów odpływu wód i substancji rozpuszczonych w warunkach zróżnicowanej gospodarki agrarnej oraz (c) określenia jakościowych i ilościowych zmian dokonujących się w chemizmie wód jako skutku warunków istniejących w badanych zlewniach. Przedstawione w pracy jakościowe charakterystyki są efektem procesów, które rządzą zasilaniem koryta rzecznego w systemie o zróżnicowanych warunkach przyrodniczych oraz rolniczej działalności człowieka. Występujące zmiany jakości wody wzdłuż profilu podłużnego Narwi są rezultatem bezpośrednich dostaw zanieczyszczeń oraz z systemów niższych rangą taksonomiczną. Ze względu na średnią zawartość wskaźników ogólnego zanieczyszczenia substancjami organicznymi (BZT₅, ChZT) jakość wód Narwi oraz dopływów (Biebrzy, Pisy, Rozogi i Omulwi) różnicowała się od I (bardzo dobrej) do IV (niezadowalającej) klasy jakości.

Dziedzina: nauki rolnicze
Uczestnictwo w turystyce i rekreacji ruchowej osób starszych – mieszkańców Rzeszowa Cel artykułu: ukazanie uczestnictwa osób starszych w turystyce i rekreacji ruchowej oraz motywacje mające wpływ na ich zachowania w wolnym czasie. W tym celu przebadano seniorów w Uniwersytecie Trzeciego Wieku oraz w Klubie Seniora. Rodzaj wykorzystanej metodologii badawczej: metodologia badawcza opierała
się na zastosowaniu metody sondażu diagnostycznego przy wykorzystaniu narzędzia badawczego, jakim jest kwestionariusz ankiety. Główne wyniki badań/analiz: wyniki badań dotyczą uczestnictwa osób starszych w turystyce i rekreacji, na przykładzie seniorów, mieszkańców Rzeszowa. Z przeprowadzonych badań wynika, że emerytów do uprawiania rekreacji ruchowej najczęściej motywuje chęć odpoczynku w kontakcie z przyrodą oraz poprawa
zdrowia. Przez ruch odczuwają oni radość, odprężenie i spokój, a także, co bardzo istotne, zależy im na efektywnym spędzaniu wolnego czasu i regeneracji sił psychofizycznych. Implikacje praktyczne: analizując wyniki badań można wywnioskować, jakie formy aktywności ruchowej i wyjazdów turystycznych preferują seniorzy z Rzeszowa.
Dzięki temu władze miasta mają możliwość dopasowania infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej do potrzeb i możliwości osób starszych, aktywnie spędzających swój czas wolny, którego mają dostatecznie dużo. Implikacje społeczne: dzięki uczestnictwu w turystyce i rekreacji ruchowej seniorzy mogą aktywnie spędzać czas wolny. Uprawianie turystyki i rekreacji przyczynia się również do uczestnictwa seniorów w życiu społeczeństwa, a przez to pozytywnie wpływa na ich samopoczucie psychofizyczne, a co się z tym wiąże –
przyczynia się do wzrostu jakości ich życia. Kategoria artykułu: badawczy

Dziedzina: nauki społeczne
Eliminacja luk kompetencyjnych jako podstawa kształtowania zespołów w organizacjach zarządzanych zgodnie z koncepcją Lean Management Podstawowym założeniem organizacji zarządzanych zgodnie z koncepcją Lean Management jest unikanie wszelkiego marnotrawstwa. Stan taki można osiągnąć stymulując pracę zespołową. Budowanie i działanie autonomicznych i interdyscyplinarnych zespołów nastawione jest na osiąganie postawionych celów i wyzwań. Zespoły takie pozwalają na wykorzystanie potencjału poszczególnych jego członków a w konsekwencji uzupełnienie luk kompetencyjnych każdego z nich. Zatem luki kompetencyjne powinny stanowić podstawę kształtowania tychże zespołów.

Dziedzina: nauki społeczne
Zmienność zawartości pierwiastków krytycznych (Be, Co, Ga, Ge) w węglu kamiennym LZW Przeprowadzone badania węgla kamiennego złoża Bogdanka, leżącego w obrębie Lubelskiego Zagłębia Węglowego (LZW) wykazały, że analizowane pierwiastki (Co, Ga, Ge) charakteryzują się dużą zmiennością. Wyjątek stanowił beryl (Be), który cechuje się zmiennością przeciętną. Badania korelacji między pierwiastkami potwierdziły wyniki wcześniejszych badań dotyczących występowania statystycznie istotnej korelacji między galem i kobaltem (Ga–Co). Otrzymane wyniki badań zawartości poszczególnych pierwiastków krytycznych były dalece odbiegające od dotychczas prezentowanych w opracowaniach naukowych publikowanych i niepublikowanych dla LZW. Badania te nie potwierdziły postulowanych wcześniej prawidłowości i wysokich koncentracji tych pierwiastków w węglach LZW. Uwierzytelniono jednak znacznie większe koncentracje tych pierwiastków w spągu pokładów. Analiza kontrolna prób wykonana w dwóch niezależnych laboratoriach wykazała duże rozbieżności w wynikach oznaczeń, szczególnie w odniesieniu do zawartości germanu; prawdopodobnie jest to związane z bardzo niskimi zawartości tego pierwiastka i trudnościami jego oznaczania.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wpływ kształtu elementu obciążającego na obrazu izochrom w dwuwarstwowym modelu przekroju poprzecznego korzenia marchwi W pracy przedstawiono wyniki badań elastooptycznych dwuwarstwowego modelu przekroju poprzecznego korzenia marchwi obciążonego siłą promieniową. Wymuszenie obciążenia przeprowadzono przy użyciu maszyny wytrzymałościowej Instron, 5566, a do pomiarów wykorzystano liniowy polaryskop elastooptyczny. Wyznaczono obrazy izochrom dla różnych kształtów elementu obciążającego. Model wykonano z elastomeru poliuretanowego przy zachowaniu praw podobieństwa modelowego.

Dziedzina: nauki rolnicze
Leczenie zapalenia samotnego uchyłka jelita ślepego – doświadczenie z jednego ośrodka Wstęp:  Zapalenie uchyłka jelita ślepego może być faktycznym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za ok. 1/300 zabiegów appendektomii. Diagnostyka różnicowa ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego i zapalenia uchyłka jelita ślepego ma kluczowe znaczenie z uwagi na różnice w leczeniu obu tych schorzeń.  Cel: Celem niniejszej pracy jest ujawnienie znaczenia rozróżnienia między ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego a zapaleniem uchyłka jelita ślepego.   Materiał i metody: Wykonano retrospektywną analizę danych pochodzących od pacjentów poddawanych w latach 2015–2019 hospitalizacji w związku z następczym ostatecznym rozpoznaniem choroby uchyłkowej jelita grubego, zapalenia uchyłków jelita grubego lub ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego.   Wyniki: W trakcie zabiegu chirurgicznego wykonywanego w związku z ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego lub też w trakcie oceny klinicznej i radiologicznej wykryto łącznie 19 przypadków zapalenia uchyłka jelita ślepego. Dokonano oceny 1247 zabiegów appendektomii. W tej liczbie ostateczne rozpoznanie zapalenia uchyłka jelita ślepego postawiono u 5 pacjentów (0,4%). Ocenie poddano również 119 osób z rozpoznaniem zapalenia uchyłków jelita grubego w momencie rozpoznania; 105 pacjentów (88,2%) w tej grupie cierpiało na lewostronne zapalenie uchyłków, zaś 14 (11,7) na zapalenie samotnego uchyłka jelita ślepego. Wszystkich chorych z zapaleniem samotnego uchyłka jelita ślepego poddano leczeniu zachowawczemu, z wyjątkiem jednego, u którego stwierdzono zapalenie uchyłka stopnia 3 w skali Hincheya.   Wniosek: Różnicowe rozpoznawanie zapalenia uchyłka jelita ślepego i ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego ma znaczenie, ponieważ pierwsze z wymienionych schorzeń można w większości przypadków leczyć zachowawczo. Znaczenie tego rozpoznania dla zapobieżenia zbędnym interwencjom chirurgicznym rośnie szczególnie w okresie pandemii COVID-19.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wykorzystanie komórek nabłonkowych z jamy ustnej w monitoringu biologicznym ludzi Jedną z podstawowych metod określania stopnia zagrożenia
środowiskowego ludzi jest oznaczenie substancji
szkodliwych w poszczególnych elementach środowiska
(powietrze, woda, gleba, żywność). W odróżnieniu od
monitoringu środowiska – monitoring biologiczny ludzi
(HBM) umożliwia oszacowanie wielkości dawki wchłoniętej,
ogólnej bądź zlokalizowanej w określonym narządzie.
HBM pozwala na ocenę narażenia na substancje,
które wchłaniane są do organizmu wszystkimi drogami
i z różnych nośników zanieczyszczeń. Polega na pomiarze
wskaźników, tzw. biomarkerów w płynach ustrojowych
(krew, mocz, ślina, itd.) lub w tkankach i narządach. Biomarkery
dzielimy na markery ekspozycji, skutków oraz
wrażliwości.
Szczególnie przydatną metodą jest oznaczanie adduktów,
czyli związków substancji rakotwórczych (lub ich
metabolitów) z białkami lub DNA, będących markerem
narażenia. Za biomarkery skutków biologicznych uznawane
są różne zmiany cytogenetyczne, w tym także obecne
w komórkach mikrojądra. Są to struktury pozajądrowe
zawierające fragmenty chromatyny (powstałe w skutek
pęknięć DNA) lub całe chromosomy (uszkodzenia wrzeciona
podziałowego).
Większość badań poziomu adduktów DNA i mikrojąder
była dotychczas prowadzona w komórkach limfocytów
krwi obwodowej. W chwili obecnej prowadzenie badań
z wykorzystaniem krwi, zwłaszcza u dzieci jest obostrzone
względami bioetycznymi, dlatego zainteresowaniem naukowców
zaczęły się cieszyć testy wykorzystujące komórki
nabłonkowe z jamy ustnej.
Komórki nabłonkowe są głównym budulcem tkanki
nabłonkowej, a także stanowią około 60% wszystkich
komórek organizmu człowieka. Tkanka nabłonkowa pełni
przede wszystkim funkcję okrywającą i wyściełającą
zewnętrzne oraz wewnętrzne powierzchnie organizmu.
Nabłonek w różnych częściach organizmu człowieka uległ
wysokiej specjalizacji, co związane jest z jego budową
i pełnioną funkcją. Jamę ustną człowieka jest pokrywa
nabłonek wielowarstwowy płaski, który zbudowany jest
z komórek określanych jako keratynocyty. Komórki nabłonkowe
jamy ustnej mogą podlegać dwóm drogom różnicowania
– w kierunku nabłonków rogowaciejących i nierogowaciejących.
W niniejszej pracy w oparciu o nasze dotychczasowe
doświadczenia oraz dostępną literaturę przedstawiono procedury
badawcze zawierające opis poboru komórek
nabłonkowych z jamy ustnej oraz przygotowanie go w ten
sposób, aby mógł zostać wykorzystany zarówno do analizy
adduktów DNA, jak i testu mikrojądrowego.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Bezobjawowa dławica piersiowa u chorego z zespołem metabolicznym – nowoczesne badania nieinwazyjne w diagnostyce i ocenie efektu leczenia Wszystkie składowe zespołu metabolicznego zwiększają ryzyko sercowo‑naczyniowe, a cukrzyca uznawana jest za szczególnie silny negatywny czynnik prognostyczny. Pacjenci z cukrzycą często negują typowe dolegliwości dławicowe, skarżąc się jedynie na niespecyficzną duszność, nadmierną potliwość, uczucie zmęczenia, wyczerpania. Równocześnie jej występowanie wiąże się z istotnym niedoszacowaniem występowania choroby wieńcowej, późniejszym rozpoznaniem niedokrwienia mięśnia sercowego, nieoptymalną farmakoterapią i rzadszym leczeniem interwencyjnym. Autorzy przedstawiają przypadek chorego z zespołem metabolicznym (negującego dolegliwości dławicowe), diagnozowanego w kierunku choroby niedokrwiennej serca z powodu dyskretnych nieprawidłowości elektrokardiograficznych. Wykonanie sekwencji nieinwazyjnych badań obrazowych (radioizotopowy test wysiłkowy, badanie echokardiograficzne z oceną kurczliwości metodą odkształcenia dwuwymiarowego) umożliwiło rozpoznanie i ocenę efektu leczenia zaawansowanej choroby wieńcowej. Szczególnie wartościową obserwacją było wystąpienie w trakcie fazy recovery radioizotopowego testu wysiłkowego opóźnionego uniesienia odcinka ST, co jest zjawiskiem bardzo rzadkim, a świadczącym o istotnym zwężeniu naczynia nasierdziowego. W opisywanym przypadku rozpoznanie choroby wieńcowej zostało ustalone dzięki zastosowaniu nowoczesnych technik obrazowania, których nieinwazyjny charakter gwarantuje bezpieczeństwo pacjenta. Wykorzystanie tych wysoce wiarygodnych metod diagnostycznych umożliwiło wykrycie krytycznego zwężenia tętnicy wieńcowej, którego konsekwencją hemodynamiczną mógł być w niedalekiej przyszłości ostry zespół wieńcowy, jako pierwsza manifestacja kliniczna choroby wieńcowej. W przypadku wątpliwości klinicznych, zwłaszcza u asymptomatycznych chorych wysokiego ryzyka sercowo‑naczyniowego, słuszne jest zatem podejście zindywidualizowane i korzystanie z wszelkich dostępnych badań obrazowych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Kinetyka sorpcji kationów miedzi(II) przez Myriophyllum spitacum L. Celem przeprowadzonych badań było wyznaczenie parametrów kinetycznych sorpcji kationów miedzi przez różnie preparowaną, suszoną biomasę rośliny wodnej Myriophyllum spicatum L. (wywłócznik kłosowy). Sorpcję kationów miedzi prowadzono w warunkach statycznych, przy stałej objętości i stężeniu roztworu. Do opisu wykorzystano model reakcji pseudo-drugiego rzędu. Kinetykę sorpcji miedzi w preparowanej biomasie Myriophyllum spicatum L. porównano z kinetyką sorpcji na organizmie żywym. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że w statycznych warunkach prowadzenia procesu stan równowagi ustala się po ok. 20 minutach. Wyniki badań wskazują na duży wpływ sposobu preparowania biomasy roślinnej na jej właściwości sorpcyjne. W porównaniu do roślin żywych najlepszymi właściwościami sorpcyjnymi charakteryzowały się rośliny preparowane, zanurzone w roztworze siarczanu miedzi o obniżonym pH (ok. 30% wydajności w stosunku do roślin żywych). Właściwości sorpcyjne Myriophyllum spicatum L. wskazują, że może być on wykorzystany jako sorbent w procesach remediacji wód i ścieków zanieczyszczonych metalami ciężkimi.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Koncepcja Mapy dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego Polski 1:50 000 Po określeniu pojęcia dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego i przedstawieniu problemu redakcji mapy na podkładzie nowej Mapy topograficznej Polski 1:50 000, omówiono koncepcję treści Mapy dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego Polski 1:50 000. Szczegółowo scharakteryzowano poszczególne wyróżnienia dziedzictwa przyrodniczego i dziedzictwa kulturowego oraz wskazano możliwości wykorzystania mapy.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Reformy rynku cukru w okresie ćwierćwiecza polskiej transformacji Jedną z istotnych branż, której struktura i funkcjonowanie podlegały głębokim
przeobrażeniom po transformacji ustrojowej w Polsce, jest cukrownictwo. W okresie od 1990 r.
do 2014 r. sektor przeszedł zasadnicze reformy związane z odejściem od gospodarki planowanej
na rzecz gospodarki wolnorynkowej, próbami stabilizacji rynku za pomocą interwencji państwowej
oraz wejściem Polski do Unii Europejskiej (UE). Artykuł stanowi przekrojowy przegląd
najistotniejszych reform, które dokonały się w tym okresie oraz próbę oceny poszczególnych
rozwiązań zastosowanych na rynku cukru w Polsce. Analizie poddano regulacje branżowe
wdrożone od 1990 r. do 2014 r. oraz parametry surowcowo-produkcyjne osiągane w branży
cukrowniczej w tych latach. W artykule wykorzystano dane statystyczne Instytutu Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Związku Producentów Cukru w Polsce (ZPC).

Dziedzina: nauki rolnicze
Znaczenie kliniczne i zastosowanie terapeutyczne melatoniny – obecny stan wiedzy Melatonina jest czymś więcej niż jedynie hormonem i wiele jej działań
wykracza poza ramy przydane hormonom, np. udział w szeregu reakcji oksydoredukcyjnych w charakterze potencjalnego zmiatacza wolnych rodników. W chwili
obecnej istnieje kilka wskazań do stosowania terapeutycznego melatoniny u ludzi.
Są to: 1) zaburzenia snu, zwłaszcza u osób w wieku podeszłym, 2) regulacja rytmu
sen-czuwanie u osób niewidomych oraz u osób wykonujących pracę zmianową,
3) niwelowanie zaburzeń wynikających z szybkiej zmiany stref czasowych w czasie
podróży międzykontynentalnych (jet-lag), 4) niektóre choroby psychiczne,
w szczególności depresje. Dawka stosowanej melatoniny oraz długość kuracji powinny
być zawsze dobierane indywidualnie i zależeć od przyczyny jej stosowania.
Przeciętne dawki stosowane w terapii wahają się od 1 do 5 mg. Występują
obecnie silne tendencje, ażeby melatoninę stosować w bardzo wielu chorobach
i stanach klinicznych, w których działania melatoniny naukowo do końca
nie wyjaśniono. Tym niemniej, autorzy donoszą zazwyczaj o pozytywnych wynikach
terapii melatoniną, opierając tłumaczenie pozytywnego działania tego leku głównie na
teorii wolnorodnikowej i udziale melatoniny w reakcjach oksydoredukcyjnych.
Nie powinno się stosować melatoniny w okresie ciąży i karmienia i u zdrowych
dzieci w każdym wieku z powodu niepełnych badań na temat bezpieczeństwa
stosowania. W oparciu o przesłanki teoretyczne zaleca się ostrożność
w stosowaniu melatoniny u osób z chorobami autoimmunologicznymi i alergicznymi.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Zagrożenie bezpieczeństwa pieszych na przejściach przez jezdnie z pasami autobusowymi bez sygnalizacji świetlnej W referacie przedstawiono rzadko poruszany problem bezpieczeństwa pieszych na przejściach bez sygnalizacji świetlnej przez jednokierunkowe jezdnie z pasami autobusowymi. Przejścia tego typu są stosunkowo rzadko stosowane, dlatego brakuje badań, które oceniałyby ich efektywność i bezpieczeństwo. Tymczasem funkcjonują one w polskich miastach. W artykule zaprezentowano zbiór czynników wpływających na ograniczenia widoczności w obrębie przejść dla pieszych, a tym samym sprzyjających zachodzeniu zdarzeń niebezpiecznych. Zdefiniowano zachowania nieprzepisowe i niebezpieczne pieszych oraz kierujących pojazdami. Została omówiona specyfika przejść przez jezdnie dwupasowe i trzypasowe z pasami autobusowymi, polegająca na różnorodności po-toków pojazdów komunikacji zbiorowej oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego. Przedstawiono autorską metodykę badań zachowań pieszych i kierujących pojazdami w obrębie przejść, obejmującą definicje konkretnych zachowań oraz metody prowadzenia pomiarów ruchu. Zaprezentowano wyniki pomiarów liczby i rodzajów sytuacji konfliktowych na styku pieszy-pojazd na pięciu tego typu przejściach w Krakowie. Przeprowadzono analizę częstości i przyczyn występowania określonych zachowań. Ustalono, że liczba zachowań sprzyjających zachodzeniu zdarzeń niebezpiecznych na przejściach jest znacząca i wymaga dyskusji nad środkami poprawy bezpieczeństwa. W efekcie przeprowadzonych analiz przedstawiono ogólne propozycje rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo pieszych, jednocześnie zmniejszające, a w najgorszym przypadku nie powodujące dodatkowych strat czasu komunikacji autobusowej, takie jak oddzielenie pasa autobusowego od pasów ogólnodostępnych za pomocą wyspy azylu lub zastosowanie sygnalizacji świetlnej z priorytetem dla autobusów. Zaprezentowano także rekomendacje dla zastosowania określonych środków poprawy bezpieczeństwa pieszych na badanych przejściach.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Chemiczne aspekty energetyki jądrowej w projekcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju "Technologie wspomagające bezpieczny rozwój energetyki jądrowej" Artykuł przedstawia najważniejsze rezultaty prac prowadzonych w ramach trzech zadań projektu strategicznego Narodowego
Centrum Badań i Rozwoju „Technologie wspierające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej” dotyczących chemicznych
aspektów energetyki jądrowej. W realizacji tych zadań koordynowanych przez Instytut Chemii i Techniki Jądrowej uczestniczyło
14 różnych instytucji.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze