PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Odbudowa świątyń w Galicji w czasie I wojny światowej (1914–1918) Artykuł omawia kwestie odbudowy obiektów sakralnych różnych wyznań jako składnika rządowej akcji likwidacji skutków I wojny światowej, pomija natomiast drobiazgową analizę zniszczeń i rekonstrukcji poszczególnych obiektów. Na wstępie przedstawiono poglądy historyków sztuki, konserwatorów zabytków, środowisk politycznych i władz na kwestie restaurowania świątyń. W dalszej części zaprezentowano proces odbudowy, złożony z kilku etapów: stwierdzania i opisywania szkód, dokumentowania zniszczeń, szacowania strat, przeprowadzania prac zabezpieczających, prowadzenia właściwych prac restauracyjnych. Proces ten finansowany był on ze środków państwowych i krajowych, a opiekę merytoryczną sprawowali konserwatorzy zabytków, na czele z Tadeuszem Szydłowskim. Kluczową rolę w procesie odbudowy odegrały dwie instytucje – Centrala Krajowa dla Gospodarczej Odbudowy Galicji oraz Krajowy Konserwator Zabytków w osobie Tadeusza Szydłowskiego.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Dekryminalizacja, praca, intersekcjonalność, uznanie: ramy ruchu pracownic i pracowników, seksualnych w Europie Celem artykułu jest podjęcie krytycznej dyskusji nad regionalną specyfiką i dynamiką ruchu pracownic i pracowników seksualnych w Europie. Nakreślając trzy fale mobilizacji pracownic i pracowników seksualnych w regionie, podejmę próbę odpowiedzi na dwa, ściśle ze sobą powiązane, pytania: a) wokół jakich żądań, zbiorowych tożsamości i politycznych projektów organizują się osoby świadczące usługi seksualne w Europie? b) w jaki sposób społeczne czy kulturowe uwarunkowania – choćby takie jak postępująca kryminalizacja pracy seksualnej, epidemia HIV, pojawienie się globalnego ruchu na rzecz praw osób świadczących usługi seksualne czy wzrost popularności dyskursów antyprostytucyjnych i abolicyjnych – wpływają na formy samoorganizacji, orientacje i sposoby działania czy, w końcu, na autoidentyfikacje organizacji zrzeszających osoby pracujące seksualnie. Soczewką, przez którą spojrzę na ruch pracownic i pracowników seksualnych w Europie, jest Międzynarodowy Komitet na rzecz Praw Pracownic i Pracowników Seksualnych (ICRSE) – największa ponadnarodowa sieć rzecznicza działająca na rzecz praw osób świadczących usługi seksualne w regionie. Odwołując się do przyjętej na gruncie badań nad ruchami społecznymi kategorii ram działania zbiorowego, wyróżnię cztery kluczowe sposoby ramifikacji pracy seksualnej wypracowywane przez ICRSE: ramę „prawa do posiadania praw”, ramę„ekryminalizacji”, ramę„racy seksualnej jako pracy w późym kapitalizmie” oraz ramę„ntersekcjonalną”.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Projekt czy ewolucja? Stwórcze działanie Boga w świecie przyrody Artykuł poświęcono krytycznej analizie kilka wybranych argumentów pojawiających się we współczesnej dyskusji dotyczącej interpretacji stwórczego działania Boga w świecie przyrody, rozpatrywanego w kontekście teorii ewolucji. W szczególności zwrócono uwagę na zastrzeżenia wobec tej teorii wysuwane przez niektórych przedstawicieli kreacjonizmu ujętego w ramy systemu metafizyki św. Tomasza, którzy nie widzą możliwości uzgodnienia ewolucji z teologiczną prawdą o stworzeniu świata przez Boga. Rozpatrzono również argumenty leżące u podstaw teorii inteligentnego projektu, która głosi, że oparta na przypadku ewolucja nie może w sposób adekwatny wyjaśnić „nieredukowalnej złożoności” żywych organizmów, i że w związku z tym należy przyjąć, iż na przebieg procesów ewolucyjnych mają zasadniczy wpływ bezpośrednie działania Boga—Inteligentnego Projektanta.

Dziedzina: filozofia
Obliczenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół pierwszej polskiej elektrowni jądrowej Poniższy raport stanowi podsumowanie trzymiesięcznych praktyk odbytych w PGE EJ 1 Sp. z o.o. na przełomie 2014
i 2015 r., których celem było uproszczone oszacowanie promienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół planowanej polskiej
elektrowni jądrowej do celów poglądowych i edukacyjnych. Kalkulacje wymagały uwzględnienia danych meteorologicznych, parametrów
emisji, a także danych o rocznej aktywności substancji promieniotwórczych uwalnianych w przypadku zaistnienia różnych sytuacji
eksploatacyjnych. Podczas obliczeń rozpraszania substancji w powietrzu posłużono się modelem chmury Gaussa (uproszczeniem
modelu Lagrange’a) oraz modelem dyfuzji atmosferycznej Sagendorfa. Przyjęte limity dawek oraz sposób ich szacowania zostały ustalone
w zgodzie z zasadami opisanymi w art. 36f ustawy Prawo atomowe. Brak decyzji dotyczącej konkretnej technologii reaktora mającego
powstać w Polsce wymusił uwzględnienie w obliczeniach różnych typów elektrowni. Obliczenia pokazały, iż brak dostępności
precyzyjnych danych dotyczących parametrów emisji substancji w przypadku różnych typów awarii dla różnych reaktorów, uniemożliwia
określenie dokładnego promienia obszaru ograniczonego użytkowania (głównie w warunkach awaryjnych bez stopienia rdzenia).
Udowodniono jednak, jak duży wpływ na wielkość tego obszaru mają wspomniane parametry, a także określono, jaki jest w przybliżeniu
charakter zmian rozkładu dawek promieniowania w przypadku zmiany każdego z nich. W warunkach normalnej eksploatacji
oraz przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych, uwolnienia dla technologii EPR, AP1000 oraz ESBWR nie spowodowały przekroczenia
progu rocznej dawki skutecznej, zdefiniowanego w Prawie atomowym jako limitujący, wymagający utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania. Największe dawki w tych warunkach generowane są natomiast w przypadku reaktorów typu ESBWR. W warunkach
awaryjnych bez stopienia rdzenia, dla pewnego zestawu założonych parametrów emisji, roczne dawki skuteczne przekraczały próg
10 mSv, wymuszając tym samym określanie obszaru ograniczonego użytkowania. Natomiast przy innym pakiecie parametrów dawki
spadały poniżej tego progu. Zgodnie z obliczeniami, niezależnie od przyjętych wartości, najwyższe dawki spośród technologii ESBWR,
EPR i AP1000 generowała pierwsza z nich w wyniku awarii ze zniszczeniem 1000 prętów paliwowych.

Dziedzina: nauki fizyczne
Wplyw powlekania na kinetyke adsorpcji pary wodnej przez napoj kakaowy w proszku Celem pracy była analiza wpływu powlekania na właściwości sorpcyjne napoju kakaowego w proszku, uwzględniając skład mieszaniny oraz rodzaj substancji powlekającej. Zakres pracy obejmował wpływ składników napoju kakaowego w proszku (cukru, kakao, maltodekstryny i mleka w proszku), aglomeracji oraz powlekania na kinetykę adsorpcji pary wodnej. Wykazano istotny wpływ powlekania napoju kakaowego w proszku zawierającego w swoim składzie kakao i cukier jak i napoju z dodatkiem maltodekstryny na zmianę szybkości adsorpcji pary wodnej.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Adekwatność i efektywność planu kompletnego oraz Hartleya w zastosowaniu do prognozowania natężenia oświetlenia Celem pracy jest przeprowadzenie analizy adekwatności i efektywności planu trójwartościowego kompletnego oraz Hartleya do badania natężenia oświetlenia, w dowolnym punkcie, na płaszczyźnie roboczej modelu pomieszczenia. W tym celu porównano średnie błędy kwadratowe z średnimi odchyłkami kwadratowymi.

Dziedzina: informatyka
Budowa somatyczna młodych wioślarzy i wioślarek polskich Celem pracy jest porównanie poziomu wykształcenia wybranych cech morfologicznych wioślarzy i wioślarek kadry Polski juniorów badanych w latach 2000 i 2001 oraz próba określenia ich predyspozycji do osiągania najwyższych wyników sportowych. Wykonano pomiary antropometryczne oraz określono skład ciała; zgromadzony materiał poddano opracowaniu statystycznemu. W zespołach badanych w roku 2001 zaobserwowano istotnie mniejszą długość kończyn dolnych, mniejszą masę i procentową zawartość ciała szczupłego w ogólnej masie ciała, większą szerokość miednicy wśród wioślarzy i większą szerokość nasady łokciowej wśród wioślarek. Stwierdzono, że młodzi zawodnicy i zawodniczki cechują się budową, która predysponuje ich do osiągania mistrzostwa sportowego.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Roller Compacted Concrete (RCC) – nowoczesna technologia wykonania nawierzchni drogowej na terenie Portu Gdańsk – DCT T2 Wykonanie nawierzchni platformy drogowej na nowym nabrzeżu Portu Gdańskiego – DCT T2 o konstrukcji zaprojektowanej indywidualnie, opartej na modelu obliczeniowym zakładającym ponadstandardowe obciążenia, nieporównywalnie większe od nawet najcięższych obciążeń na drogach publicznych – jako wyzwanie sprostania reżimowi czasowemu realizacji inwestycji, technologicznemu i materiałowemu.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Model motywacji nauczyciela i studentów podczas nabywania kompetencji Artykuł prezentuje pomysł na opracowanie modelu motywacji, mający na celu wspieranie aktywności
zarówno studentów, jak i nauczycieli przy wdrażaniu i wykorzystaniu systemu otwartego
nauczania na odległość. Opisano strukturę modelu motywacji i formalne założenie zadania.
Zaproponowane podejście do rozwiązania zadania bazuje na teorii gier i modelowaniu
symulacyjnym.

Dziedzina: informatyka
Kształtowanie się rozkładu dochodów ludności Polski dla regionów na podstawie wybranych modeli teoretycznych Badania rozkładów dochodów skupiają się głównie na próbach dopasowania rozkładów teoretycznych do empirycznego rozkładu dochodów w różnych przekrojach oraz na analizie tych rozkładów. Wyniki analiz wykazują, że modele trzyparametrowe bardzo dobrze aproksymują rozkłady dochodów wielu państw. Jednym z najczęściej używanych rozkładów trzyparametrowych jest rozkład Daguma. W 2010 roku Zenga skonstruował trzyparametrowy model rozkładu dochodów, który ma wiele interesujących własności statystycznych. Celem artykułu jest zastosowanie modeli Daguma i Zengi do analizy rozkładu dochodów ludności Polski dla regionów. Do estymacji parametrów funkcji gęstości zastosowano inwariantną metodę D’Addario oraz metodę największej wiarygodności. Obliczenia zostały przeprowadzone na podstawie danych indywidualnych gospodarstw domowych dla regionów, zaprezentowanych przez Główny Urząd Statystyczny w 2016 roku. W artykule zastosowano miary nierówności dochodowych obliczone na podstawie rozważanych modeli. Wyniki analizy potwierdzają zasadność stosowania modelu Zengi do analizy badania nierówności dochodowych gospodarstw domowych ludności Polski.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Czy stosunek monocytów do HDL jest czynnikiem prognostycznym idiopatycznej nagłej utraty słuchu? Cel: Sprawdzenie czy stosunek monocytów do HDL (SMH) jest czynnikiem prognostycznym idiopatycznej nagłej utraty słuchu (INUS). Typ badania: Badanie retrospektywne, kliniczno-kontrolne Materiał i metody: Czterdziestu pięciu pacjentów z diagnozą idiopatycznej nagłej utraty słuchu, leczonych w ten sam sposób oraz 47 zdrowych ochotników, którzy zgłosili się do szpitala na okresowe badania audiologiczne i laboratoryjne w okresie od marca 2014 do grudnia 2015. SMH w grupie pacjentów i w grupie kontrolnej został obliczony na podstawie wyników morfologii krwi obwodowej oraz badań biochemicznych surowicy. Ponadto pacjenci zostali podzieleni na dwie podgrupy według odpowiedzi na leczenie (dobra odpowiedź – responders i zła odpowiedź – non-responders), co oceniono w badaniu audiologicznym wykonanym po 3 miesiącach zgodnie z kryteriami Siegela. Parametr SMH w obu grupach został porównany za pomocą metod statystycznych. Wyniki: Nie odnotowano istotnych statystycznie różnic w parametrze SMH pomiędzy grupą pacjentów a grupą kontrolną (p=0,574). Jednakże parametr SMH był istotnie wyższy w grupie non-responders w porównaniu z grupą responders, pomimo zastosowania tego samego leczenia (p=0,005). Wnioski: Nie stwierdzono istotnych różnic w wartości parametru SMH pomiędzy grupą pacjentów i grupą kontrolną. Jednakże z uwagi na fakt, że pacjenci z dobrą prognozą mają wyższe wartości parametru SMH w porównaniu z pacjentami ze złą prognozą, uważamy, że parametr SMH w idiopatycznej nagłej utracie słuchu może być czynnikiem prognostycznym, ale nie predykcyjnym.

Dziedzina: nauki medyczne
Spadek zgłaszalności pacjentów ze schorzeniami okulistycznymi w czasie pandemii COVID-19 i konsekwencje tego zjawiska – doświadczenia własne Pandemia wirusa SARS-CoV-2 wywarła duży wpływ nie tylko na funkcjonowanie podmiotów leczniczych, lecz także na stopień zaufania pacjentów do nich. W naszym ośrodku obserwujemy znacznie zmniejszoną zgłaszalność pacjentów zarówno na wizyty planowe, jak i niestety w stanach nagłych. Niesie to za sobą poważne konsekwencje dla powodzenia procesu leczniczego. W niniejszej pracy przedstawiamy dane statystyczne z naszego ośrodka oraz zebrane w ostatnim czasie przypadki, w których zwłoka pacjenta w poszukiwaniu pomocy lekarskiej mogła stanowić realne zagrożenie dla widzenia.

Dziedzina: nauki medyczne
Human skills, czyli motywowanie pracowników i delegowanie zadań Artykuł opowiada o zarządzaniu zasobami ludzkimi. Charakteryzuje takie pojęcia jak: human skills,
motywowanie pracowników oraz delegowanie zadań. Podaje kilka różnych definicji motywowania pracowników.
Opisuje sposoby na zmotywowanie pracowników (tu: środki przymusu, środki zachęty: materialne i niematerialne,
środki perswazyjne). Przedstawia podstawowe kwestie związane z delegowaniem zadań. Kolejno artykuł wymienia
sześć podstawowych porad dotyczących delegowania zadań, a także opisuje zalety delegowania zadań. W zakończeniu
zostały podsumowane wszystkie rozważania oraz podane wnioski.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Puszcza Kozienicka jako obiekt badan i edukacji ekologicznej W części początkowej pracy przedstawiono kierunki oraz zakres przyrodniczych prac badawczych wykonanych w ostatnich latach i obecnie realizowanych na terenie Puszczy Kozienickiej, a także przegląd wybranych publikacji naukowych i popularno-naukowych o przyrodzie tego obszaru z przełomu XX i XXI wieku. Omówiono ponadto wykorzystanie obszaru Puszczy jako obiektu do zbierania materiałów do prac dyplomowych przez studentów z wielu uczelni oraz zaprezentowano zakres edukacji ekologicznej realizowanej przez Kozienicki Park Krajobrazowy i nadleśnictwa Kozienice, Radom i Zwoleń.

Dziedzina: nauki leśne
Trwałość matryc azotowanych metodą ZeroFlow W pracy przedstawiono analizę wpływu parametrów azotowania gazowego metodą ZeroFlow na strukturę i twardość warstw azotowanych wytwarzanych na matrycach do wyciskania profili aluminiowych przeprowadzoną w skali laboratoryjnej. Uzyskane wyniki zweryfikowano w warunkach przemysłowych w Albatros Aluminium, porównując trwałość matryc azotowanych metodą ZeroFlow z dotychczas stosowanymi matrycami azotowanymi w sposób komercyjny. Uzyskano wzrost trwałości matryc po jednokrotnym azotowaniu ZeroFlow.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Wpływ działalności Agencji Nieruchomości Rolnych na zmianę struktury obszarowej gospodarstw rolnych na Podkarpaciu Podjęto próbę ukazania wpływu Agencji Nieruchomości Rolnych na funkcjonowanie producentów rolnych w warunkach gospodarki rynkowej. Zagadnienia te zostały wzbogacone o wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród 270 właścicieli gospodarstw rolnych w województwie podkarpackim.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Inżynieria wymagań w metodach Agile "Zwinne" wytwarzanie oprogramowania (Agile Software Development) stało się bardzo popularne na przestrzeni kilku ostatnich lat. Metody Agile zostały wymyślone w celu szybszego dostarczenia działającego oprogramowania do klienta oraz dostosowania się oprogramowania do zmiennych potrzeb klienta. Można zauważyć, że istnieje wiele technik i praktyk wymyślonych oraz opracowanych w kontekście tradycyjnej inżynierii wymagań, które obecnie wykorzystywane są z dobrym rezultatem przez metody Agile. Celem tego artykułu jest pokazanie, w jaki sposób techniki inżynierii wymagań są wykorzystywane przez metody Agile oraz w jaki sposób metody te mogą być udoskonalone za pomocą tych technik.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Zmiany hydrodynamiczne na obszarze drenażu gdańskiego systemu wodonośnego w świetle najnowszych obserwacji Wprowadzenie monitoringu wód podziemnych w centralnej części gdańskiego systemu wodonośnego w 2011 roku pozwoliło na uzupełnienie dotychczasowej wiedzy, dotyczącej dynamiki wód podziemnych, które występują na tym terenie. Przy obecnym stanie eksploatacji zaobserwowano utrzymywanie się nieznacznego leja depresji wokół największych ujęć komunalnych. W trakcie modernizacji ujęcia Zaspa w 2011 roku doszło do tymczasowych podtopień na jego zapleczu. Analiza dynamiki wód podziemnych na obszarze tarasu nadmorskiego pozwoliła na wyodrębnienie dwóch niezależnych strumieni wody podziemnej (warstwy górnej i dolnej).

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój przemysłu elektrotechnicznego na tle przemian własnościowych w latach 1989-2011 W artykule przedstawiono bardzo krótki rys historyczny przemysłu elektrotechnicznego w Polsce oraz szerzej przemiany w zakresie przemysłu przetwórczego, głównie elektrotechnicznego w okresie przemian ustrojowych i budowy III RP.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Satysfakcjonująca praca w warunkach indywidualnej działalności gospodarczej Artykuł został poświęcony zagadnieniu satysfakcjonującej pracy – oczekiwaniom i realizacji – z perspektywy indywidualnej działalności gospodarczej. Jako materiał empiryczny wykorzystano wyniki trzech projektów badawczych typu surveyowego, wykonanych w latach 2002–2019 wśród osób prowadzących działalność gospodarczą na terenie województwa lubelskiego (łącznie 1696 respondentów). Analizę porównawczą oparto na replikacji zmiennych i wskaźników. Opracowanie składa się z dwóch części. W pierwszej zostały przedstawione problemy definicyjne dotyczące pracy na własny rachunek, podstawy teoretyczne i przedmiot analizy badań własnych, zarys metodologii i cechy badanych zbiorowości. Druga część zawiera opis rezultatów badawczych. Przeprowadzona analiza dotyczy wartości i potrzeb łączonych z pracą, ustalenia stopnia ich odwzorowania w wykonywanej pracy, a następnie czynników określających szanse powodzenia przedsięwzięcia gospodarczego. W celu uzyskania obrazu strukturalizacji obszernego zbioru cenionych aspektów pracy zastosowano analizę głównych składowych (PCA). Wyodrębnione wymiary zostały wykorzystane w modelach regresji logistycznej jako predyktory objaśniające uwarunkowania osiągnięć: zadowolenia z pracy i dobrej kondycji ekonomicznej firm. Przyjęta perspektywa sytuacji pracy pozwala – poza wszystkim – uchwycić wielowymiarowe zróżnicowanie zbiorowości osób prowadzących działalność gospodarczą, podobnie jak strategii pracy na własny rachunek.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Kapitał ludzki w gospodarstwach trzodowych Dokonano pomiaru kapitału ludzkiego w gospodarstwach trzodowych, prowadzących rachunkowość w ramach systemu FADN. Opracowano syntetyczny wskaźnik kapitału ludzkiego, który obejmował wiek rolników, poziom ich wykształcenia i doświadczenia w chowie trzody chlewnej oraz korzystanie z różnych źródeł wiedzy. Z badań wynika, że wskaźnik kapitału ludzkiego dla 97% gospodarstw był wyższy od średniej, a dla 1/4 gospodarstw wynosił ponad 0,81.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Podejście procesualne: warianty badań nad procesami w mikro- i makroskali Psychologowie rozwojowi różnią się sposobem definiowania rozwoju, rodzajem stosowanych procedur badawczych, charakterem uzyskiwanych obrazów zjawisk (budowanie uśrednionego statycznego modelu zjawiska vs wielościeżkowego modelu transformacji zjawiska). Celem artykułu jest prezentacja podejścia procesualnego, nawiązującego do wariantów metody mikrogenetycznej L. S. Wygotskiego i K. Dunckera. Podejście procesualne jest autorską propozycją, stanowiącą jeden z przykładów rozwiązań oferowanych w ramach tzw. eksperymentalno-teoretycznej psychologii (Fischer, Bidell, 2006). Opiera się na formułowaniu teoretyczno-rozwojowych i merytorycznych podstaw badań oraz na pogłębionych empirycznych poszukiwaniach. Pozwala podjąć badania w sytuacji niepełnej wiedzy o zjawisku (aspekcie badanego zjawiska) i trudności w konceptualizacji problemu badawczego. Analiza procesualna dokonywana jest na dwóch poziomach: (1) poziomie indywidualnych przypadków oraz (2) poziomie zbioru indywidualnych przypadków, przy czym na kolejnych etapach opracowywania danych analizowane przypadki zachowują swoje wyjściowe właściwości. Szczegółowa analiza przypadków prowadzi do rekonstruowania przebiegów zjawiska w jego zmienności i różnorodności. Odkrycie tego, co pozostaje w przebiegach zjawiska wspólne (względnie stabilne), stanowi podstawę budowania jedno- lub wielościeżkowego modelu transformacji zjawiska. W zależności od specyfiki zjawiska wykorzystywane są odmienne procedury badawcze. Ich prezentacja ilustrowana jest przykładami zaczerpniętymi ze zrealizowanych badań.

Dziedzina: psychologia
Sygnatury surrealistyczne Bogdana Bogdanovicia Celem artykułu jest przybliżenie relacji tekstu literackiego i architektury w twórczości Bogdana Bogdanovicia, serbskiego architekta, pisarza, polityka i opozycjonisty. Autorka koncentruje się na surrealistycznych inspiracjach i wpływach, które przenikają jego twórczość, tj. słynne upamiętnienia wydarzeń drugiej wojny światowej, szkice, eseje o architekturze i polityce oraz narracje autobiograficzne. Uwzględniając estetyczne i ideologiczne aspekty surrealistycznych sygnatur wpisanych w jego prace, autorka definiuje je jako subwersywną strategię wymierzoną w dyskurs komunistyczny ówczesnej Jugosławii, jak i w architektoniczny dyskurs powojennego modernizmu.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Typologia obszarów wiejskich województwa śląskiego pod względem wyposażenia infrastrukturalnego Przedmiotem artykułu jest struktura wyposażenia infrastrukturalnego obszarów
wiejskich województwa śląskiego. Wyposażenie infrastrukturalne składa
się z wielu elementów, będących urządzeniami infrastruktury technicznej obszaru,
jednak z uwagi na ograniczone ramy opracowania skupiono się wyłącznie na czterech
wybranych elementach wyposażenia infrastrukturalnego, tj. na sieci wodociągowej,
kanalizacyjnej, gazowej oraz drogowej.
Celem artykułu jest typologia struktury wyposażenia infrastrukturalnego
obszarów wiejskich województwa śląskiego. Analiza została przeprowadzona
w skali gmin. Artykuł obejmuje wyłącznie gminy wiejskie, których w województwie
śląskim jest dziewięćdziesiąt sześć (nie uwzględniono natomiast części wiejskich
gmin miejsko-wiejskich z uwagi na niedostępność danych charakteryzujących
wyłącznie część wiejską). Poziom zagospodarowania obszaru wybranymi
czterema elementami infrastruktury opracowany został na podstawie danych statystycznych
na koniec lat 2004 i 2005.
Badania zrealizowano za pomocą taksonomicznych metod analizy struktury,
tj. metody Warda oraz metody środków ciężkości. Są to metody pozwalające
na przeprowadzenie grupowania badanych obiektów odrębnymi sposobami w celu
konfrontacji poprawności realizowanej typologizacji. Na ich podstawie, ze względu
na podobieństwo struktury wyposażenia infrastrukturalnego, wyodrębniono
grupy gmin składające się na poszczególne typy zagospodarowania.
W wyniku przeprowadzonej analizy zostały wyodrębniono typy struktur
zagospodarowania infrastrukturalnego oraz wskazano gminy charakteryzujące się
określonym typem struktury. Obie zastosowane metody pozwoliły na osiągnięcie
bardzo zbliżonych wyników grupowania. W toku analizy wyodrębniono sześć typów
gmin o podobnej strukturze wyposażenia infrastrukturalnego. Analiza przestrzennego rozmieszczenia ustalonych typów w gminach wiejskich
województwa śląskiego pozwoliła wskazać względnie jednorodne obszary
ze względu na typ VI oraz na ogół niesąsiadujące z sobą gminy charakteryzowane
przez pozostałe typy. Gminy o wyodrębnionym typie VI struktury, charakteryzującym
się najniższym poziomem wyposażenia infrastrukturalnego, znajdują się na
południu województwa oraz w jego części północno-wschodniej i północnozachodniej
(na obrzeżach województwa). Gminy objęte typem II i III o najkorzystniejszej
strukturze zlokalizowane są na południu województwa (na północ
względem powiatu żywieckiego). Pozostałe typy struktury charakteryzują się bardziej
nierównomiernym rozkładem przestrzennym.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna