PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Dlaczego laparoskopia diagnostyczna? Wstęp: Ból brzucha wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia, szczególnie w nagłych przypadkach. Niekiedy niemożliwe jest zdiagnozowanie choroby za pomocą metod laboratoryjnych lub obrazowych; wymagane jest wtedy wykorzystanie metody inwazyjnej, której przykład stanowi laparoskopia diagnostyczna. Mimo że może być ona z powodzeniem wykorzystywana w celach terapeutycznych już po postawieniu rozpoznania, niektórzy pacjenci wymagają dodatkowo przeprowadzenia zabiegu laparotomii. Cel: Zamierzeniem niniejszej pracy jest ocena znaczenia laparoskopii diagnostycznej w procesie diagnostycznym i terapeutycznym oraz retrospektywna analiza czynników, które zmuszają chirurgów do podjęcia decyzji o laparotomii. Materiał i metody: Przedmiotem analizy retrospektywnej byli pacjenci powyżej 18. r.ż., którzy zostali poddani laparoskopii diagnostycznej w Klinice Chirurgii Ogólnej Szpitala Klinicznego Sakarya od stycznia 2013 r. do grudnia 2019 r. Z badania wykluczono osoby poniżej 18. r.ż. oraz takie, u których rozpoznanie zostało postawione przed zabiegiem laparoskopowym. Udokumentowano również dane demograficzne dotyczące pacjentów, tj.: przypadki zmiany techniki operacyjnej z laparoskopii na laparotomię oraz pooperacyjne komplikacje i zgony. Wyniki: Dane 347 pacjentów zostały poddane retrospektywnej ocenie na przestrzeni wspomnianych powyżej lat. Spośród tej grupy 216 pacjentów zostało już wcześniej zdiagnozowanych, dlatego nie włączono ich do badania. Procedury laparoskopowe wykonywane w celu oceny stopnia zaawansowania choroby również nie są uwzględnione w badaniu. Pozostała grupa, licząca 131 pacjentów, została zakwalifikowana do badania; liczba kobiet wynosiła 68, natomiast mężczyzn – 63. Diagnostycznej laparoskopii w trybie pilnym zostało poddanych 79,4% osób, podczas gdy pozostałe 20,6% zabiegów laparoskopowych wykonano w trybie planowym w celu diagnostyki bólów brzucha. U 64,9% badanych procedura diagnostyczna została wykonana wyłącznie przy użyciu laparoskopii, podczas gdy u 35,1% zabieg został poszerzony do laparotomii. Wnioski: Mimo ciągłego rozwoju technik obrazowania oraz rosnącej częstotliwości wykorzystywania badań obrazowych, laparoskopia pozostaje kluczowym postępowaniem zarówno w diagnostyce, jak i leczeniu pacjentów z niepewnym rozpoznaniem, ze szczególnym uwzględnieniem stanów nagłych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Kryteria oceny efektywności polskich służb celnych w odprawie celnej w obrotach handlu zagranicznego Polska administracja celna w ostatnich latach przeszła ogromne zmiany nie tylko w strukturze, ale również w zakresie wykonywanych zadań. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej zachodnia granica przekształciła się w granicę wewnętrzną, natomiast granica wschodnia w granicę zewnętrzną Unii Europejskiej, co wywołało szereg zmian w Służbie Celnej. Przekształcenia te spowodowały konieczność zniesienia kontroli celnej na przejściach granicznych od strony zachodniej. Polska, stając się granicą zewnętrzną Unii Europejskiej, została zobowiązana  do dostosowania procedur celnych do procedur unijnych. Powyższe zmiany spowodowały konieczność przekształcenia organizacyjno-strukturalnego w Służbie Celnej. Służba Celna, wykonując ustawowe zadania, zapewnia bezpieczeństwo obywatelom, ułatwia prowadzenie działalności rzetelnym przedsiębiorcom i dba o finanse państwa. Efektywność Służby Celnej w dużej mierze zależy od funkcjonalnej infrastruktury, nowoczesnych urządzeń kontrolnych, niezawodnego systemu łączności oraz innowacyjnych rozwiązań informatycznych. Powinna ona poprawić jakość świadczonych usług, które ułatwiłyby obrót towarowy i umożliwiłyby dostarczenie towaru bezpośrednio do przedsiębiorcy, który sam dokonuje formalności celnych. Wprowadzenie nowych rozwiązań  – ułatwień przez Służbę Celną zapewni większą akceptację jej działań przez obywateli oraz przedsiębiorców poprzez świadczenie usług bardziej wartościowych dla społeczności, stwarzających nowe możliwości w zakresie obsługi biznesu, przy wykorzystaniu już istniejących zasobów (efektywność – lepsze ukierunkowanie zasobów, oszczędność – lepsze wykorzystanie zasobów).

Dziedzina: nauki społeczne
Obraz Boga w nauczaniu pasterskim biskupów radomskich na przestrzeni roku liturgicznego Niniejszy artykuł dotyczy nauczania pasterskiego biskupów radomskich na przestrzeni lat 1992-2012 przedstawionego w kontekście stałych części roku liturgicznego, takich jak: Adwent, Boże Narodzenie, Wielki Post, Święta Wielkiej Nocy. Biskupi radomscy, posiadając uwrażliwienie na potrzebę kształtowania wiary powierzonych im „owieczek”, w ciągu 20 lat wystosowali 100 listów pasterskich starając się tłumaczyć istotne fundamenty wiary katolickiej. Pierwszy rozdział artykułu dotyczy tematu Adwentu jako czasu oczekiwania na przyjście Zbawiciela stawiając za wzór Maryję. Szczególną uwagę biskupi poświęcają kwestii przygotowania na przyjście Pana. Drugi rozdział, mówiący o Bożym Narodzeniu, koncentruje myśli biskupów na nowym życiu oraz jego obronie. Kolejny rozdział porusza kwestię Wielkiego Postu, przygotowania się przez post, modlitwę i jałmużnę do Świąt Wielkiej Nocy oraz paruzji. Ostatni rozdział odnosi się do centrum wiary katolickiej: męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Należy zauważyć, iż prezentowany artykuł jest prawdopodobnie pierwszym w Polsce opracowaniem nauczania biskupów radomskich w listach pasterskich na przestrzeni roku liturgicznego. Autor artykułu wyraża nadzieję, iż poczynione starania analizy tekstów biskupów radomskich przyczynią się do bardziej pogłębionych refleksji nad kierunkami dalszego pasterskiego nauczania.

Dziedzina: nauki teologiczne
Kościół, sztuka i muzyka: doświadczenie poszukiwań i odnajdywania zawsze nowych horyzontów Na kanwie osobistych doświadczeń z muzyką, począwszy od wczesnej młodości przez lata studiów muzycznych, pełnienia różnych kierowniczych funkcji w instytucjach muzycznych, autor dochodzi do przekonania, że sama idea szkoły muzycznej zrodziła się w Kościele. Kościół zawsze nauczał muzyki i śpiewu. Muzyka liturgiczna zawsze była postrzegana jako „pierwszorzędna” („di prim’ordine”) i domagała się od jej wykonawców profesjonalizmu. Od zarania dziejów Kościoła była nie tylko formą artystycznego wyrazu i  celem sama dla siebie, ale narzędziem komunikowania Słowa Bożego oraz słowem Kościoła zwracającego się do Boga. „Profesjonalizm” muzyki w Kościele potrzebuje jednak miejsc formacji i nauczania, aby móc przetrwać w czasie i mieć solidne podstawy do wytyczania kierunku dla przyszłości. Ten postulat nauczania muzyki ma swoje podstawy w samej naturze misji Kościoła, który ewangelizując, „wyśpiewuje” swoją wiarę. Autor proponuje swoją własną, powstałą także na bazie doświadczeń wielu muzyków, „definicję” muzyki kościelnej: „Wykonywanie muzyki w Kościele jest doświadczeniem wiary, oświeconej estetyczną radością, która porusza najgłębsze zakamarki duszy”. Z tak pojmowanej muzyki kościelnej rodzi się nasza odpowiedzialność za to, aby nadal utrzymywać i przekazać następnym pokoleniom ideę równowagi między koncepcją sztuki jako niebiańskiego daru Boga (virtus cujusdam caelestis influxus) a owocu ludzkiej inteligencji (vehementia assidue exercitationis). Sztuka i muzyka – według autora – są owocem (ingenium et opus) inteligencji, wysiłku i zaangażowania oraz dopełniają się w kompletnym i efektywnym dziele sztuki (opus cansummatum et effectum).

Dziedzina: nauki humanistyczne
Konflikt w Jemenie jako przykład wojny zastępczej Ostatnie wydarzenia na Bliskim Wschodzie, w tym w krajach Zatoki Perskiej, wskazują na rosnące znaczenie wojny zastępczej między głównymi mocarstwami regionalnymi, Arabią Saudyjską i Iranem. Konflikt tego typu opiera się na prowadzeniu określonych działań militarnych, gospodarczych i politycznych w sąsiednich krajach, co pozwala uniknąć konwencjonalnego starcia między głównymi przeciwnikami. Polaryzacja irańsko-saudyjska jest szczególnie widoczna na przykładzie konfliktu jemeńskiego, w którym ścierają się różne frakcje polityczne i wpływy głównych stron zaangażowanych w kryzys

Dziedzina: nauki społeczne
Kurze Anmerkungen zur Traktatgliederung der Fundamentaltheologie W artykule podjęty został problem najbardziej właściwej struktury teologii fundamentalnej. Jego autor opowiada się – formułując argumenty na rzecz swego stanowiska – za strukturą złożoną z czterech traktatów, a mianowicie z traktatu poświęconego religii, Objawieniu, Kościołowi i teologicznej epistemologii. Ponadto analizuje tradycyjną strukturę religia−Objawienie−Kościół w perspektywie zmian, jakie zaszły w traktacie o religii.

Dziedzina: nauki teologiczne
Wpływ trawienia podłoży 4H-SiC na epitaksje GaN Przedstawiono wyniki prób osadzania azotku galu na podłożach z węglika krzemu w technologii epitaksji ze związków metalorganicznych w fazie pary w obniżonym ciśnieniu (LP MOVPE). W szczególności zbadano wpływ trawienia podłoży oraz ich odchylenia od osi (0001) na morfologię powierzchni oraz strukturę krystalograficzną osadzanego GaN. Stwierdzono, że trawienie podłoży ma wpływ na chropowatość powierzchni warstw epitaksjalnych, ale również poprawia strukturę krystalograficzną. Warstwy GaN zostały scharakteryzowane przy wykorzystaniu pomiarów AFM, HRXRD, RBS oraz pomiaru efektu Hall'a. Zaobserwowano, że najbardziej odpowiednim z analizowanych podłoży do epitaksji GaN jest 4H-SJC są te, które nie mają odchylenia od osi kryształu (0001).

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Ocena procesów inwestycyjnych w rolnictwie w Polsce w latach 2000-2011 Głównym celem artykułu jest ocena procesów inwestycyjnych w rolnictwie w Polsce w latach 2000-2011. Pozytywnie należy ocenić tendencje w obszarze aktywności inwestycyjnej w rolnictwie po 2000 roku. Istotna poprawa w tym zakresie nastąpiła zwłaszcza po akcesji Polski z UE, w związku z możliwością finansowania inwestycji środkami pochodzącymi z funduszy UE. Aktywność inwestycyjna gospodarstw rolnych była podtrzymywana przed integracją z UE kredytami preferencyjnymi. Od 2004 roku główną rolę odgrywają fundusze UE wspierające inwestycje w rolnictwie. Dostrzeżono także zwiększenie stopnia upodobnienia się aktywności inwestycyjnej w rolnictwie na tle tendencji w całej gospodarce. Pomimo wzrostowej tendencji zdolności do inwestowania jej poziom jest niewystarczający do zahamowania dekapitalizacji majątku w całym rolnictwie. Sytuacja byłaby pozytywna gdyby została zmieniona tendencja wzrostu stopnia zużycia majątku w tym sektorze. Z drugiej strony, należy mieć świadomość, że istnieje znaczne zróżnicowanie aktywności inwestycyjnej w rolnictwie ze względu na skalę produkcji. Można przypuszczać, że uruchomione procesy inwestycyjne przyniosą efekty mnożnikowe w części gospodarstw rolnych, które aktywnie korzystają ze środków wsparcia inwestycji w ramach instrumentów WPR UE oraz kredytów preferencyjnych, co nasili procesy polaryzacji w rolnictwie.

Dziedzina: nauki rolnicze
Ocena skuteczności ewidencji gruntów i budynków Ewidencja gruntów i budynków powinna funkcjonować w zgodności z ustaleniami zawartymi w przepisach prawnych i technicznych, a jednocześnie spełniać oczekiwania otoczenia systemowego w zakresie realizacji zadań związanych z zaspokajaniem zapotrzebowania odbiorców indywidualnych i zbiorowych na dane ewidencyjne. Wyniki analizy zasad, uwarunkowań oraz okoliczności funkcjonowania ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej na tle teorii efektywności systemów działania i zasady racjonalnego gospodarowania dowodzą, że do opisu tego systemu można wykorzystać sprawność, jedną z cech systemowych. Ogólnie sprawność systemu powinna wyrażać jego skuteczność oraz ekonomiczność. Z uwagi na stan badań nad sprawnością funkcjonowania ewidencji gruntów i budynków w ogóle istnieje potrzeba opracowania metody oceny skuteczności tego systemu w danym miejscu i w danej chwili. Sytuacja ta wymaga zatem rozwiązania szeregu zadań badawczych, przede wszystkim sformułowania zestawu cech diagnostycznych, których stan decyduje o sposobie gromadzenia, udostępniania i doskonalenia danych ewidencyjnych oraz opisuje ich jakość i możliwości praktycznego wykorzystywania.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Poziom wykorzystania nośników postępu biologicznego w rolnic¬twie polskim w latach 1996-2009 Przedstawiono zmiany w wykorzystaniu materiału kwalifikowanego w produkcji zbóż i ziemniaków w Polsce. Wykorzystano dane statystyczne GUS, COBORU i PIORiN. Stwierdzono, że przeciętne wykorzystanie materiału kwalifikowanego jest niskie i wynosiło w 2009 r. około 10% dla zbóż i zaledwie 4,S% dla ziemniaków. Przygotowane prognozy przewidują w 20lS r. udział kwalifikatów w zasiewach zbóż na zbliżonym poziomie (10,8%) i wzrost zużycia udziału kwalifikowanych sadzeniaków ziemniaka do S,2%. Do najważniejszych przyczyn niskiego zużycia materiału kwalifikowanego należy zaliczyć małą skalę produkcji, niską towarowość produkcji, małą opłacalność wymiany nasion. Innym ograniczeniem może być zbyt niski poziom agrotechniki, co nie pozwala na ujawnianie się potencjału odmian.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zwapnienia w ścianie torbieli pozapalnej trzustki przyczyną nieskuteczności cystogastrostomii endoskopowej – opis przypadku Pozapalne torbiele rzekome trzustki są jednymi z najczęściej występujących powikłań ostrego zapalenia trzustki. W większości przypadków ulegają samoistnemu wchłonięciu. U niektórych chorych przetrwałe torbiele pozapalne są jednak przyczyną dolegliwości bólowych, zaburzeń pasażu żołądkowo-jelitowego lub innych powikłań. W takich przypadkach wskazane jest leczenie drenażowe lub resekcyjne. Jedną z najbardziej skutecznych drenażowych metod leczenia rzekomych torbieli pozapalnych trzustki jest cystogastrostomia endoskopowa. Warunkiem drenażu endoskopowego jest przyleganie ściany torbieli do żołądka stwierdzone w badaniach obrazowych i badaniu endoskopowym. Praca przedstawia opis bardzo rzadkiego przypadku nieskuteczności endoskopowego drenażu torbieli trzustki wpuklającej się do światła żołądka z powodu rozległych zwapnień w jej ścianie. Pięćdziesięciopięcioletni mężczyzna po przebytym ostrym zapaleniu trzustki, z trwającymi od roku bólami w nadbrzuszu, został przyjęty do kliniki w celu leczenia pozapalnej torbieli trzonu i ogona trzustki. Przy przyjęciu w badaniach laboratoryjnych nie stwierdzono odchyleń, stężenie markerów nowotworowych CA 19-9 i CEA było w granicach normy. W badaniu ultrasonograficznym stwierdzono dużą torbiel rzekomą ogona trzustki, co potwierdzono w tomografii komputerowej oraz endoskopowej ultrasonografii (EUS). Zwapnienia w ścianie zbiornika powodowały cień akustyczny, uniemożliwiając ocenę jego zawartości i drenaż przezskórny. Badanie gastroskopowe wykazało ucisk z zewnątrz na dno żołądka. Chorego zakwalifikowano do cystogastrostomii endoskopowej. Po wprowadzeniu endoskopu do żołądka i insuflacji CO2, uwidoczniono w inwersji dużą masę wpuklającą się w dno żołądka. Igłą cystotomu Giovanniego nakłuto śluzówkę żołądka, docierając do torebki torbieli, której w kolejnych próbach nie udało się przebić z powodu zwapnień w jej ścianie. W miejscu po nakłuciu obserwowano obfite krwawienie z naczynia podśluzówkowego, które zatamowano przy użyciu klipsów endoskopowych. Chory został zakwalifikowany do leczenia operacyjnego. W trybie planowym wykonano obwodową resekcję trzustki ze zwapniałą torbielą oraz splenektomię. Badanie histopatologiczne potwierdziło pozapalny charakter torbieli. Cystogastrostomia endoskopowa jest wysoce skuteczną metodą leczenia pozapalnych torbieli trzustki. U części chorych, zwłaszcza w przypadkach dużych torbieli trzustki z mnogimi zwapnieniami w ścianie, lub w sytuacji podejrzenia torbieli prawdziwej, wskazane jest leczenie pierwotnie operacyjne.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Budowa ciałka podstawowgo i centrioli Ciałko podstawowe i centriola to struktury homologiczne, których zrąb stanowi dziewięć mikrotubularnych tripletów. Mikrotubulom ciałka podstawowego/centrioli towarzyszą liczne struktury mikrotubularne i niemikrotubularne. Ich obecność nie tylko powoduje polaryzację ciałka podstawowego i centrioli, lecz także umożliwia ich prawidłowe funkcjonowanie. Przypuszcza się, że ciałka podstawowe występowały już u ostatniego wspólnego przodka eukariontów, tzw. LECA, a ich budowa i funkcja okazały się tak wydajne, że nie zmieniły się znacząco w toku ewolucji. Ciałka podstawowe i centriole odgrywają istotną rolę w komórce, a zaburzenia ich liczby, struktury lub lokalizacji obserwuje się m.in. w licznych nowotworach, chorobach układu nerwowego czy złożonych zespołach wieloobjawowych zwanych ciliopatiami.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Modelowanie złóż w oparciu o właściwości petrograficzne kopalin stałych na przykładzie Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. utworzona została jako jedna z siedmiu powstałych wówczas spółek węglowych 1 kwietnia 1993 roku. Pod względem wielkości produkcji Grupa JSW jest największym producentem wysokiej jakości węgla koksowego hard i znaczącym producentem koksu w Unii Europejskiej. W 2004 r. rozpoczęto w niej wdrażanie Numerycznego Modelu Złoża (NMZ), który jest tu rozumiany bardzo szeroko jako System Informacji o Przestrzeni Górniczej zawierający wyrobiska górnicze, geologię, wentylację itd. W JSW S.A. zastosowano architekturę opartą na zintegrowanym pakiecie aplikacji inżynierskich: AutoCAD Civil 3D, Oracle Spatial, Edbj, Geonet i Geolisp. Program Geolisp jest autorskim programem umożliwiającym automatyzację najczęściej wykonywanych prac w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej w toku prac wydobywczych. Umożliwia kalibrację i wektoryzację map górniczych. Ułatwia tworzenie numerycznego modelu złoża. Pozwala na generowanie izolinii, obliczenie objętości, tonażu i parametrów jakościowych kopaliny. Złoże jest odwzorowane poprzez zestaw powierzchni TIN – siatek trójkątów, których wierzchołkami są punkty o określonych współrzędnych X, Y, Z. w którym wartość Z jest równa wartości wybranej atrybutu, np. zawartość siarki. Utworzoną powierzchnię można wizualizować za pomocą izolinii, hipsometrycznych map, albo w 3D. System pomaga w projektowaniu działki geologicznej. Rezultatem jest poprawna topologia, która polega na sprawdzeniu relacji między obiektami mapy (wierzchołki linii i centroidów). Na podstawie wcześniej wybudowanych powierzchni TIN, system automatycznie uzupełnia odpowiednie zdefiniowane atrybuty geologiczne, takie jak pole, tonaż, średnia dip, zawartość siarki itp. Pozwala to na przygotowanie raportów opcjonalnych map tematycznych lub poszukanie map z działkami, które spełniają kryteria wyszukiwania.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Pozyskiwanie i przetwarzanie energii odnawialnej. Cz. 2 Energia wody występująca w przyrodzie, która może być wykorzystana do celów energetycznych, to energia mórz i oceanów oraz wód śródlądowych. Podstawowe znaczenie dla energetyki ma wykorzystanie energii wód śródlądowych, ponieważ energia mórz i oceanów jak dotychczas jest wykorzystywana w niewielkim stopniu i nie liczy się w bilansie energii zużywanej na świecie. Energia wód śródlądowych jest wynikiem obiegu wody w przyrodzie uruchamianego działaniem energii słonecznej.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Ocena odpływu podpowierzchniowego w rejonie Hornsundu (SW Spitsbergen) Na podstawie wyników badań hydrogeologicznych przeprowadzonych w rejonie Hornsundu (SW Spitsbergen) określono średnią wielkość odpływu całkowitego Q = 3,346 m3/s. Pomiary prowadzono w strefie wybrzeża Morza Grenlandzkiego o powierzchni 49,95 km2, ograniczonego lodowcami Werenskiolda i Hansa w sezonach letnich 2005–2007. Na odpływ całkowity składają się odpływy: rzeczny (3,008 m3/s) i podpowierzchniowy (0,338 m3/s). Składowe odpływu są formowane w głównej mierze przez wody pochodzące z topniejących lodowców i wieloletniej zmarzliny oraz drugorzędnie z wód opadowych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Zachmurzenie w Toruniu w latach 1986-1995 W opracowaniu rozważano dobowy i roczny przebieg zachmurzenia ogólnego i pojawiania się rodzajów chmur w Toruniu w okresie 1986-1995. Materiał źródłowy pochodzi z cogodzinnych obserwacji wykonywanych na stacji synoptycmej w Toruniu. Badania wykazały, że średnie zachmurzenie dla tego okresu wynosi 6,4. Maksymalne zachmurzenie obserwowano w listopadzie i grudniu (7,6), minimalne w maju (5,4). Najczęściej występującymi rodzajami chmur w Toruniu były Se, Cu, Ac, a najrzadziej: Cc, Cs, As. W miesiącach letnich dominującymi rodzajami są: Cu, Ci, Cs i Se, podczas gdy w miesiącach zimowych: Se, St, Ns i Ac.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Gwara miejska jako determinant tożsamości regionalnej na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania Artykuł przedstawia gwarę miejską w kontekście determinanta tożsamości regionalnej. Autorka analizuje definicje gwary i wskazuje na zmieniający się odbiór tego pojęcia, jak i jego charakter i obecną rolę. Omówiona jest także tożsamość regionalna i jej korelacja z gwarą. Niniejsze rozważania eksplikowane są na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania, która mimo coraz mniejszej liczby czynnych użytkowników wykazuje wzrost popularności i chęć kultywowania w formach pozwalających postrzegać ten język w aspektach tożsamości regionalnej. Gwara poznańska analizowana jest w kontekście historycznym, gdzie wskazano na istotny wpływ języka niemieckiego oraz przemian gospodarczo-społecznych miasta na kształtowanie się języka mieszkańców Poznania. Artykuł rozpatruje gwarę miejską także we współczesnym ujęciu, omawiając jej występowanie w radiu, tekstach i książkach.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Struktura czynnikowa i wstępna walidacja Kwestionariusza upodmiotowienia psychologicznego wśród polskich pielęgniarek i położnych oraz Kwestionariusza upodmiotowienia psychologicznego dla pacjentów WstępArtykuł prezentuje weryfikację struktury czynnikowej oraz wstępną walidację 2 narzędzi: <i>Kwestionariusza upodmiotowienia psychologicznego</i> wśród polskich pielęgniarek i położnych opracowanego przez Spreitzer oraz <i>Kwestionariusza upodmiotowienia psychologicznego dla pacjentów</i> opracowanego przez Schutza i wsp. na podstawie koncepcji Spreitzer. W koncepcji tej upodmiotowienie psychologiczne oznacza wewnętrzną motywację pracownika do kształtowania przekonania o znaczeniu własnej roli w organizacji. Analogicznie upodmiotowienie psychologiczne pacjenta to wewnętrzna motywacja, w której wyniku kształtuje on przekonania o znaczeniu roli pełnionej przez siebie w procesie leczenia. Celem badania były weryfikacje właściwości psychometrycznych polskich wersji kwestionariuszy oraz 4-czynnikowej struktury upodmiotowienia psychologicznego w próbach polskich pielęgniarek i pacjentów.Materiał i metodyBadania przeprowadzono na 29 oddziałach szpitalnych w 15 polskich szpitalach. Wzięło w nich udział 309 osób zatrudnionych na stanowisku pielęgniarki lub położnej w szpitalu oraz 305 pełnoletnich pacjentów. Treść pozycji została przetłumaczona z języka angielskiego przy zastosowaniu metody translacji zwrotnej.WynikiKonfirmacyjna analiza czynnikowa wykazała akceptowalne dopasowanie do danych 3-czynnikowego modelu upodmiotowienia psychologicznego (bez skali <i>Nadawania osobistego znaczenia wykonywanej pracy</i>) w próbie polskich pielęgniarek i położnych oraz modelu 4-czynnikowego w próbie polskich pacjentów. Skale obu narzędzi wykazują wysoką rzetelność. Wstępnie oszacowano także trafność kryterialną skal obu narzędzi.WnioskiPolskie wersje obu narzędzi wykazują zadowalające właściwości psychometryczne. Mogą być stosowane w badaniach pielęgniarek i położnych oraz w badaniach pacjentów.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu