PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Gwarancja sprawiedliwości oraz reforma procesu małżeńskiego widziana przez pryzmat konieczności jego przyśpieszenia i ułatwienia wiernym kontaktu z trybunałem; przygotowanie pracowników i odpowiedzialność biskupa Artykuł dotyczy zagadnienia odnoszącego się do konieczności uczynienia bardziej sprawnym, bardziej dostępnym i możliwie zupełnie bezpłatnym procesem prowadzącym do deklaracji nieważności małżeństwa, a także przygotowania pracowników wymiaru sprawiedliwości i o odpowiedzialności biskupa diecezjalnego.


Na wstępie zostały przedstawione propozycje Relatio Synodi (nn. 48 i 49) odnośnie do wspomnianej problematyki. Są one skonfrontowane z nowościami wprowadzonymi do procesu kanonicznego dla spraw o orzeczenie nieważności małżeństwa, wprowadzonymi przez papieża Franciszka w podpisanych 15 sierpnia i opublikowanych 8 września 2015 r. motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus i Mitis et misericors Iesus. W opracowaniu przeanalizowana została recepcja w przywołanych dokumentach reformy papieża Franciszka propozycji zawartych w dokumencie końcowym Relatio Synodi Nadzwyczajnego Zgromadzenia Synodu Biskupów z października 2014 r.


Z przeprowadzonej analizy wynika, że została podtrzymana jako zasadnicza zasada, która zakłada stwierdzenie prawdy obiektywnej dotyczącej ważności węzła. Z tej szczególnej racji miłosierdzie nie może nigdy nie pomijać prawdy. Kolejno są wskazywane różne możliwości (często niewykorzystane), które oferowały przepisy dotychczas obowiązujące, które czyniły procedury dotyczące badania nieważności małżeństwa bardziej dostępniejszymi i sprawnymi, oraz omawiana jest kwestia dotycząca kosztów sądowych i bezpłatnej pomocy. Ta sama problematyka jest następnie analizowana i przedstawiana w świetle nowych przepisów. Z kolei autor zatrzymuje się na zagadnieniu przygotowania pracowników, duchownych i świeckich ze wskazaniem na zadania i odpowiedzialność biskupa diecezjalnego. Na zakończenie autor próbuje dostarczyć odpowiedź na pytanie, w jaki sposób nowe przepisy gwarantują przestrzeganie sprawiedliwości w procesach małżeńskich.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Opieka pielęgniarska nad pacjentem niedożywionym z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – studium przypadku Wstęp. Zły stan odżywienia lub utrata masy ciała jest czynnikiem niekorzystnie wpływającym na jakość życia i rokowania osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i stanowi niezależny czynnik ryzyka zgonów z przyczyn oddechowych. 
Cel pracy. Ocena stanu odżywienia i problemów pielęgnacyjnych pacjenta z POChP.
Materiał i metody. Badaniem objęto pacjenta w wieku 60 lat, który został przyjęty na Oddział Wewnętrzny SPZOZ w Bielsku Podlaskim z powodu zaostrzenia objawów POChP. Dane zebrano za pomocą obserwacji i wywiadu pielęgniarskiego. Analizie poddano dokumentację medyczną chorego: historię choroby, indywidualną kartę zleceń lekarskich, kartę gorączkową oraz wyniki laboratoryjne i badań dodatkowych. Ocenę stanu odżywienia dokonano za pomocą standaryzowanych skal pomiarowych SGA i NRS. 
Wyniki. Przy przyjęciu na oddział obserwowano duszność spoczynkową spowodowaną zaostrzeniem POChP. U pacjenta stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienie powikłań związanych z długotrwałym unieruchomieniem, kaszel z odksztuszaniem wydzieliny nagromadzonej w drzewie oskrzelowym z powodu stanu zapalnego oskrzeli, okresowo utrzymujące się obrzęk stóp oraz niedożywienie o średnim nasileniu. 
Wnioski. 1. Istotnym elementem opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z POChP jest wczesna diagnostyka zaburzeń odżywiania za pomocą standaryzowanych skal/narzędzi pomiarowych oraz profilaktyka niedożywienia. 2. Pacjenta z POChP należy motywować do aktywnego uczestniczenia w procesie leczenia i przeciwdziałania negatywnym skutkom choroby.

Dziedzina: nauki medyczne
Jej wysokość dzianina. Fascynacja strukturą. Autorskie działania projektowe w kontekście zastosowanych technologii Artykuł dotyczy znanej od tysiąclecia, coraz bardziej popularnej i wciąż rozwijającej się techniki wytwarzania dzianin. Na przestrzeni dziejów zaobserwować można zdumiewającą ewolucję dziewiarstwa – od rzemieślniczego, manualnego sposobu wytwarzania nieskomplikowanych wyrobów do przemysłowej, w pełni skomputeryzowanej, innowacyjnej produkcji bardzo zróżnicowanego asortymentu. Dzianina doskonale funkcjonuje w wystroju wnętrz, stosuje się ją do wyrobu różnorodnych elementów wyposażenia i dekoracji pomieszczeń mieszkalnych. Jest również z powodzeniem wykorzystywana do tworzenia rzeźb, instalacji i unikatowych obiektów artystycznych prezentowanych w muzeach i galeriach. 
Dzięki postępowi techniczno-technologicznemu znacznie wzrosły możliwości produkcyjne dziewiarskiego przemysłu odzieżowego. Obecnie powszechnie użytkowane są ubiory o formach odpasowanych, a także bezszwowych. Komputerowe maszyny współpracujące z nowoczesnymi studiami projektowymi zapewniają warunki do wytwarzania skomplikowanych, przestrzennych struktur i wielobarwnych wzorów dzianych. Autorka artykułu na przykładach dwóch kolekcji ubiorów prezentuje zastosowanie wybranych splotów o specyficznych właściwościach, których odpowiednie zestawienia determinują formę i fakturę odzieży dzianej. Kolekcje powstały z zastosowaniem różnorodnych technologii dziewiarskich przy użyciu zróżnicowanych urządzeń. Potencjał strukturalny dzianiny pozwala na wykorzystywanie jej zarówno w produkcji ubiorów użytkowych, jak i w twórczych działaniach artystycznych.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Zdziczenie obyczajów pośmiertnych Bolesława Leśmiana jako dramat-synteza Zdziczenie obyczajów pośmiertnych od lat jest obecne w badaniach twórczości Bolesława Leśmiana, jednak dopiero w 2014 roku ukazała się pierwsza przygotowana na podstawie rękopisów edycja utworu w opracowaniu Dariusza Pachockiego. Wydarzenie to skłania do podjęcia kolejnych prób analizy i interpretacji dzieła. Utwór zawiera tematy, motywy oraz ujęcia znane z liryki, ballad i dramatów mimicznych Leśmiana, jak odgrywanie życia w zaświatach, miłosny trójkąt, natura, mgła, mrok, nieobecność Boga. Nawroty pewnych elementów wskazują na ważną w światopoglądzie Leśmiana problematykę antropologiczną i ontologiczną.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Pociagi dużych prędkości w Niemczech 2 czerwca 1991 r. koleje niemieckie Deutsche Bundesbahn (DB) uruchomiły na swojej sieci pociągi dużych prędkości Intercity Express (ICE). Jazda inauguracyjna odbyła się na trasie z Hamburga-Altony przez Frankfurt i Stuttgart do Monachium. Koleje DB rozpoczęły walkę nie tylko o światowy prymat, ale również o rynek przewozów pasażerskich z innymi środkami transportu. Wprowadzenie do ruchu pociągów ICE było zwieńczeniem prawie 20-letnich prac kolei niemieckich nad nową i atrakcyjną ofertą w zakresie przewozów dalekobieżnych, alternatywną dla samochodu i samolotu.

Dziedzina: inżynieria lądowa i transport
Trzy przestrzenie wyobrażone inspirowane krajobrazem. Z cyklu Odnalezione w krajobrazie Artykuł stanowi kontynuację serii prezentującej efekty badań naukowo-artystycznych dotyczących odczytywania przestrzeni dostrzeżonych w naturze. Teoretyczne rozważania przedstawione w poprzednich numerach zostały przeniesione na działania twórcze – projekty architektury wnętrz wcielające zasady biofilii, które powstały w wyniku zastosowania trzech metod intertekstualnej interpretacji natury: naśladowania formy (nawiązania do wyglądu zewnętrznego), naśladowania zasady działania oraz zaprzeczenia (jednoczesnego nawiązania i podważenia cech immanentnych obiektowi inspiracji). Zaprezentowana została droga projektowa uwzględniająca różne środki artystyczne. Przestrzenie odnalezione w krajobrazie stanowią instalacje, które mogą stać się podstawą projektu architektury wnętrza mieszkalnego, jak również użytkowego.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Opracowanie regresyjnych metod obliczania zasadniczych parametrów alternatywnych toksycznych efektów ksenobiotyków Na podstawie wykorzystania aparatu matematycznego modelu molekularnego dynamiki alternatywnych efektów ksenobiotyków zaproponowano szereg metod regresyjnych do analizy danych doświadczalnych. Dla grup zwierząt doświadczalnych Cypris pubem, Brachidanio rerio i Psevdorazbora parwa dla obecnych w wodzie różnych, stałych w czasie stężeń jonów miedzi, niklu i amonu określone zostały: graniczny (T<sub>g</sub>) i charakterystyczny (τ) czas efektu, stężenia graniczne (minimalne toksyczne) toksykantów (C<sub>g</sub>), wewnętrzne aktywności tworzących się kompleksów „ksenobiotyk - makromolekuły organizmu" (α) i pozorne stałe szybkości równowagi procesu ich rozpadu (K<sub>app</sub>). Zaproponowano szereg metod wykrywania wpływu efektów podostrych na całokształt dynamiki toksycznego działania ksenobiotyków przy ich małych stężeniach w środowisku wodnym.

Dziedzina: nauki chemiczne
Czy w kan. 94 §§ 1-3 KPK ujęto kanoniczną integralną koncepcję statutów? W niniejszym opracowaniu autor na kanwie kan. 94 §§ 1-3 podjął namysł nas kanoniczną koncepcją statutów. Dowiódł, że definicja statutów w sensie ścisłym ujęta w kan. 94 § 1 jest nieadekwatna do wszystkich form tego typu aktów funkcjonujących w kanonicznym porządku prawnym. Badając takie zagadnienia, jak problem autonomii statutów, ich natura, a także trudności systematyzacyjne, wskazał, że poruszane problemy mają charakter złożony i wielowymiarowy. Dlatego też, jego zdaniem, nie da się wyrazić kanonicznej koncepcji statutów w formie definicji legalnej. Argumentując wykazał, że obok statutów w sensie właściwym nie wyklucza się także stanowienia statutów w sensie niewłaściwym ze względu na szerokie spektrum stowarzyszeń funkcjonujących w Kościele.


W swych rozważaniach wziął też pod uwagę specyficzny charakter Księgi „Normy ogólne”, wyrażający się w tym, że normy w nim zawarte charakteryzuje generalność. Zgodnie z celem tejże Księgi winny znaleźć aplikację w wykładni innych regulacjach kodeksowych oraz pozakodeksowych. W jego opinii w dwóch paragrafach jednego kanonu nie da się ująć złożoności kanonicznej koncepcji statutów, aczkolwiek są one użyteczne w stosowaniu prawa.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Pragmatyczne znaczenia predykatu modalnego móc w konstrukcjach konwersacyjnych dzieci przedszkolnych W pracy koncentrujemy się głownie na określeniu zakresu użycia pragmatycznych wariantów znaczenia predykatu modalnego moc w konstrukcjach konwersacyjnych dzieci przedszkolnych. Opis konkretnych realizacji orzeczeń modalnych w wypowiedzeniach dotyczy niektórych aspektów modalności zdaniowej i fakultatywnej oraz wybranych zagadnień systemowych, sytuacyjnych i interakcyjnych języka. Biorąc pod uwagę kontekst pragmatycznojęzykowy i interakcyjny konstrukcji modalnych i innych, obecnych w tekstach, zwracamy uwagę na jakość kompetencji dyskursywnej dzieci przedszkolnych.

Dziedzina: językoznawstwo
Diagnostyka niskonapięciowych warystorowych ograniczników przepięć W referacie przedstawiono stosowane w praktyce metody oceny stanu ograniczników przepięć niskiego napięcia (nn). Zestawiono wyniki pomiarów, które umożliwiły określenie stanu technicznego nowych i eksploatowanych ograniczników niskiego napięcia w zakresie charakterystyki przedprzebiciowej.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Ocena efektywności chowu bydła w gospodarstwach utrzymujących rodzime rasy objęte programem ochrony zasobów genowych Celem pracy była ocena efektywności chowu bydła w gospodarstwach utrzymujących dwie
polskie rodzime rasy objęte programem ochrony zasobów genetycznych, tzn. polską czerwoną
(15 gospodarstw) i białogrzbietą (20 gospodarstw). Grupę kontrolną stanowiło 15 gospodarstw
utrzymujących krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej w intensywnych technologiach.
Informacje zbierano bezpośrednio w gospodarstwach, wykorzystując ankietę przeprowadzoną
z rolnikami w roku 2011 oraz własne obserwacje. Wyliczono strukturę kosztów
i przychodów oraz dochód z chowu bydła. Koszty jednostkowe oraz dochodowość określono
w przeliczeniu na jedną krowę i jeden kg mleka. Rachunek kosztów jednostkowych wykonano
według metodyki stosowanej w systemie FADN. Wykazano, że obecny poziom dopłat z
programów rolnośrodowiskowych do krów ras rodzimych (uwzględniając ich istotnie niższą
wydajność) jest znaczącym wsparciem, decydującym w dużej mierze o ich utrzymywaniu
przez rolników. Dopłaty te nie rekompensują jednak w pełni utraconego dochodu, w porównaniu
do gospodarstw prowadzących intensywną produkcję mleka.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Prosta mowa w tekstach o charakterze religijnym XVIII wieku (Czyn jerejskogo nastawljenija, Poczajów 1776) Prosta mowa, czyli potoczny język mieszkańców ziem ruskich dawnej Rzeczypospolitej, jako język
o nieuznanym statusie tylko sporadycznie pojawia się w tekstach drukowanych w XVIII wieku
jako środek wypowiedzi literackiej, zwłaszcza w tekstach o charakterze religijnym. Pod tym
względem drukarstwo bazyliańskie stanowi wyjątek. Bazylianie wydawali teksty w tym języku,
prosta mowa pojawiała się również we fragmentach tekstów drukowanych z założenia w innych
językach. Tego typu tekst stanowi źródło badań przedstawionych w niniejszym artykule. Proponowana
analiza ma wskazać elementy prostej mowy na różnych poziomach języka w wydaniu
poczajowskim z 1776 roku: Czyn jerejskogo nastawljenija. Tekst kierowany był do kapłanów
w celu ułatwienia sprawowania posługi duchownej również wśród niewykształconych wiernych,
co wyjaśnia przyczynę pojawienia się w nim elementów ruskojęzycznych. Prosta mowa wspólna
dla przodków dzisiejszych Białorusinów i Ukraińców w postaci opracowanej była oczywiście
w pewnym stopniu tworem sztucznym, ale jednak zróżnicowanym ze względu na jej „nasycenie”
cechami miejscowej wymowy. W kontekście druków poczajowskich należy stwierdzić, że pierwiastkiem dominującym są tu gwary ukraińskie. Oczywiście, ze względu na różnice w czytaniu
wybranych grafemów na białoruskim i ukraińskim obszarze językowym (na przykład grafemu ѣ)
redaktorzy pozostawiali swoim czytelnikom furtkę do wymowy zgodnej z ich lokalną tradycją.

Dziedzina: językoznawstwo
Przeszłość prawa pracy a współczesna polityka rynku pracy w Polsce W 1989 r. rozpoczął się w Polsce proces transformacji systemowej, który dotyczył także rynku pracy. Proces ten został oparty na odrzuceniu dotychczasowego stanu prawnego w zakresie prawa pracy. W badaniu zmian dotyczących rynku pracy autor wykorzystał analizę instytucjonalno-prawną w połączeniu z decyzyjnym ujęciem polityki i posłużył się analizą propozycji programowych partii politycznych działających w Polsce. Badania objęły okres transformacji systemowej i zmiany ostatnich lat (od 2014 r.).

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Ocena wpływu sposobu żywienia na możliwość oddania krwi przez krwiodawców wielokrotnych Celem pracy było porównanie sposobu żywienia krwiodawców wielokrotnych zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych
do oddania krwi w okresie badania oraz ocena wpływu sposobu żywienia i stanu odżywienia na możliwość oddania krwi
przez wielokrotnych dawców krwi. Badania przeprowadzono w okresie jesiennym 2009 roku w Szczecinie wśród 40 krwiodawców
wielokrotnych, którzy zgłosili się na kolejną donację w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa
(RCKiK). Analizując uzyskane wyniki stwierdzono, że badani krwiodawcy odżywiali się nieprawidłowo, jednak mężczyźni,
u których lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do oddania krwi, dostarczali z pożywieniem większych ilości składników
pokarmowych, które biorą udział w krwiotworzeniu (witamin z grupy B oraz żelaza), w porównaniu do mężczyzn, który
nie zostali zakwalifikowani do oddania krwi. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na konieczność prowadzenia
w RCKiK edukacji żywieniowej w zakresie zasad prawidłowego żywienia, umożliwiającego rekompensatę pobranej krwi
bez zubażania organizmu.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Literatura jako spotkanie z człowiekiem. Profesora Jacka Brzozowskiego wspominają Jego przyjaciele i współpracownicy z łódzkiej polonistyki Teksty i materiały bibliograficzne, zamieszczone w tym dziale, prezentują sylwetkę i dorobek naukowy prof. dr hab. Jacka Brzozowskiego, wybitnego literaturoznawcy i edytora z łódzkiej polonistyki, zmarłego 18 czerwca 2017 roku.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Laboratoria hybrydowe w edukacji inżynierów informatyków Celem artykułu jest pokazanie możliwości zastosowania laboratoriów  hybrydowych na zajęciach dydaktycznych prowadzonych na informatycznych studiach inżynierskich. Przedstawiono przykłady laboratoriów hybrydowych (laboratorium realne oraz laboratorium wirtualne) opartych o środowisko LabView, zrealizowanych na potrzeby zajęć z trzech przedmiotów: Podstaw fizyki, Podstaw elektrotechniki, elektroniki i miernictwa oraz Systemów wbudowanych. Powyższe laboratoria hybrydowe są wykorzystywane w ramach dydaktyki dla studentów w Warszawskiej Wyższej Szkole Informatyki (WWSI).

Dziedzina: informatyka
Barokowy portal w romantycznym pałacu Dzięki – okoliczności transferu XVII-wiecznego detalu do Wiązownicy-Kolonii Podczas XIX-wiecznej przebudowy dworu starostów w Podzamczu Chęcińskim usunięto m.in. elementy XVII-wiecznej kamieniarki, wykonanej w lokalnych zakładach kamieniarskich; zostały one rozproszone i w znacznej mierze zniszczone. W roku 2019, podczas prac dokumentacyjnych pałacyku Dzięki w Wiązownicy- Kolonii, autor rozpoznał marmurowy portal pochodzący z Podzamcza, wtórnie osadzony w romantycznym obiekcie. Artykuł opisuje okoliczności przeniesienia obiektu, będącego wynikiem porozumienia carskich dygnitarzy, którym Mikołaj II nadał w Królestwie Polskim dobra ziemskie. Inspiratorem przejęcia marmurowego portalu z herbem Gryf oraz innych detali kamieniarskich mógł być Adam Idźkowski, domniemany projektant obiektu. W 1997 zdewastowany pałac Dzięki, opuszczony przez administrację Lasów Państwowych, odkupił Aleksander Pietrow, potomek pierwszego właściciela. W 2005 zespół pałacowo-parkowy wpisano do rejestru zabytków, a w 2008 rozpoczęto remont – trwa on do dziś, ze względu na skalę zaniedbań, do jakich doszło pod państwowym zarządem.

Dziedzina: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Problem diagnozowania depresji u matek dzieci z zespołem Downa Artykuł jest poświęcony istotnej problematyce społecznej, jaką jest diagnozowanie depresji u matek dzieci z zespołem Downa. Artykuł ma charakter badawczy, został opracowany na podstawie wywiadów z matkami w depresji, które wychowują dziecko z zespołem Downa (trzy studia przypadku). W toku badań usta-lono m.in., że zdiagnozowanie depresji u badanych kobiet spowodowało u nich więk-szą świadomość własnych problemów, pozwoliło im na dokonywanie zmian w kie-runku radzenia sobie z trudnościami, przyczyniło się do poszukiwania wewnętrznych i zewnętrznych zasobów do walki z depresją oraz do zmiany w relacjach rodzinnych. Konieczne było wypracowanie zasad współpracy pomiędzy członkami rodziny.

Dziedzina: pedagogika
Wybrane wyrobiska górnicze kopalni wielickiej w rejonie kopuły grot kryształowych Kopuła Grot Kryształowych to nietypowy fragment północno-wschodniego rejonu złoża soli Wieliczki, który uformowały ruchy tektoniczne Karpat. Powstała ona w wyniku odmiennego ukształtowania północnej łuski złoża pokładowego, podobnego do architektonicznej kopuły. Prace górnicze w jej obrębie prowadzone były przez dwa stulecia, tj. od lat 30. XVIII w. do okresu międzywojennego, a ubocznym ich efektem było odkrycie pod koniec XIX w. Grot Kryształowych. Systematycznie prowadzone roboty doprowadziły do powstania cennego zespołu wyrobisk górniczych. Nagromadzone w nich walory są pod wieloma względami reprezentatywne dla całej zabytkowej kopalni. Dotyczą one w szczególności sposobu rozpoznania złoża, metod prowadzonej eksploatacji i rozwiązań w zakresie zabezpieczania komór i chodników. Rozległe komory z bardzo dobrze zachowanymi śladami eksploatacji, przetrwałymi historycznymi zabezpieczeniami stanowią o ich wyjątkowych walorach widokowych. Interesujące jest pochodzenie nazw wyrobisk. Z reguły mają one etymologię odimienną. Honorują osoby znane z życia politycznego i gospodarczego w XVIII i XIX w., częściej jednak zasłużone postacie z administracji kopalni. W XX w. prace badawcze i zabezpieczające koncentrowały się głównie na Grotach Kryształowych. W tym stuleciu prace projektowe i górniczo-konserwatorskie zrealizowano już w nielicznych wyrobiskach. Planowana jest konsekwentna ich kontynuacja. Kompleksowe zabezpieczenie tego rejonu kopalni stworzy warunki do jego turystycznego, dydaktycznego i badawczego zagospodarowania.

Dziedzina: historia
Modelowanie procesu generalizacji Automatyczna generalizacja danych przestrzennych była i jest celem badań wielu ośrodków naukowych na świecie. Niestety, ani obecny stan wiedzy, ani też istniejąca technologia nie pozwalają tego celu w pełni zrealizować. Jednym z czynników utrudniających automatyczną generalizację danych przestrzennych jest złożoność, kompleksowość samego procesu. W odpowiedzi na ten problem podejmowane są próby usystematyzowania czynności, składających się na proces generalizacji, w postaci modelu. Autorka charakteryzuje istniejące typy modelowania procesu generalizacji, podejmuje próbę generalizacji wybranych elementów Bazy Danych Ogólnogeograficznych, w trybie półautomatycznym w środowisku DynaGEN oraz opisuje koncepcję modelowania warunkowego w środowisku Clarity.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Badania laboratoryjne nad doborem środków przeciwakrecyjnych do płuczek wiertniczych Podczas wiercenia otworów w formacjach łupkowych bardzo często występują poważne problemy związane z niestabilnością otworu wiertniczego. Większość z nich nie wynika z niskiej wytrzymałości mechanicznej przewiercanych skał, ale z ich chemicznie reaktywnego charakteru. Reaktywne skały ilasto-łupkowe pod wpływem płuczek wodnodyspersyjnych ulegają hydratacji. Uwodnione zwierciny przywierają do powierzchni świdra i metalowych części przewodu wiertniczego (rury płuczkowe, obciążniki), tworząc w ten sposób plastyczną mieszaninę, która przeciwdziała bezpośredniemu stykaniu się części wiercącej świdra z powierzchnią urabianej skały. Nadmierny wzrost zawartości rozmokniętej ilastej mieszaniny plastycznej na świdrze i przewodzie wiertniczym wpływa na proces wiercenia poprzez zwiększenie momentu obrotowego. W wyniku zwiększonego oporu może nastąpić przychwycenie przewodu, pogorszenie wskaźników hydraulicznych, co wpływa na zmniejszenie prędkości wiercenia otworu (ROP). W artykule przedstawiono badania nad doborem i wdrożeniem dodatku do wodnodyspersyjnych płuczek wiertniczych nowego rodzaju środka przeciwakrecyjnego zapobiegającego oblepianiu świdra i akrecji zwiercin na przewodzie wiertniczym. Badania skuteczności doboru środków do płuczek wiertniczych były prowadzone według założonej i opracowanej charakterystycznej metodologii badania, uwzględniającej wpływ poszczególnych czynników na zredukowanie zjawiska akrecji. Przeprowadzono szereg testów akrecyjnych określających wpływ rodzaju przewiercanej skały, czasu ekspozycji zwiercin na działanie płuczki, wpływ wielkości powstających zwiercin oraz występującego mechanicznego obciążenia na zjawisko akrecji. Badania doboru środków przeciwakrecyjnych prowadzono na próbkach skał odkrywkowych w środowisku wodnodyspersyjnych płuczek wiertniczych. Uzyskane wyniki zostały poddane analizie, umożliwiającej opracowanie składu środka przeciwakrecyjnego, który może być wykorzystywany jako dodatek do wodnodyspersyjnych płuczek wiertniczych zapobiegający oblepianiu świdra i akrecji zwiercin. Zastosowanie opracowanego środka do płuczek otworowych pozwoliło na ponad 90-procentowe zredukowanie akrecji zwiercin w porównaniu do płuczek bez dodatku tego typu środków. W badaniach potwierdzono także jego znacznie wyższą efektywność w stosunku do obecnie stosowanego w polskim wiertnictwie środka do zapobiegania oblepianiu świdra.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka