PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Pruskie związki terytorialno-osadnicze w dorzeczu
środkowej Łyny w XIII wieku Celem artykułu jest przedstawienie pruskich związków terytorialno-osadniczych w okresie
przedkrzyżackim na obszarze środkowej Łyny, na terenie późniejszego Olsztyna. W pierwszej
kolejności została omówiona literatura dotycząca charakteru i form pruskich związków terytorialnych.
Następnie została podjęta próba identyfikacji i lokalizacji tych stosunków na ww.
terytorium. Zidentyfikowano czternaście pruskich pól, tzw. lauksów (najmniejszych jednostek
terytorialno-osadniczych). Pamięć o nich, w zasadzie również ich nazwy pochodzą z czasów
pogańskich, były one wymienione w źródłach krzyżackich z okresu kolonizacji. Później zostały
omówione i zidentyfikowane związki terytorialne niższego rzędu, które występują w źródłach
pod nazwą „ziemi“ (łac. terra, territorium). Były to ziemie: Gudikus (w okolicach Stękin, Godek
i Kajn), Gunelauken (w okolicach od Barczewka po Barczewo, od Odryt i Jedzbarka po Tuławki
i Tęguty) oraz Berting (w okolicach m.in. Bartąga i Gągławek). Olsztyn najprawdopodobniej
leżał w obrębie ziemi Berting. Uznano za słuszne stwierdzenie, że komornictwa z czasów krzyżackich
były tworzone na ziemiach pruskich. Przykładem tego jest ziemia Berting oraz komornictwa
olsztyńskie i barczewskie. Na podstawie „castrum Hirsberg” postawiono tezę, że przynajmniej
na większych ziemiach znajdowały się mniejsze tereny, które odpowiadały okręgom
grodowym. Na ogół każda ziemia posiadała własne centrum kultowe położone na pograniczu.
Badany obszar należał do dwóch plemion – Berting i Gunelauken do Galindii (Olsztyn leżał więc w jej obrębie), a Gudikus najprawdopodobniej do Pogezanii. Niniejsze badania, ograniczone
do niewielkiego obszaru, przyniosły obiecujące efekty, należałoby je kontynuować na
pozostałym obszarze. Pozwolą one na dokładniejsze niż w dotychczasowej historiografii poznanie
struktury i charakteru związków terytorialnych poszczególnych plemion pruskich, jak też
częściowo ich sieci osadniczej przed podbojem krzyżackim.

Dziedzina: historia
Oczekiwania i motywacja transplantacyjna potencjalnych biorców kończyny górnej – teoretyczno-badawcze studium socjologii fenomenologicznej Problematyka artykułu ulokowana jest na pograniczu socjologii i medycyny. Jego celem jest przedstawienie oczekiwań i motywów chorych okaleczonych deficytem ręki, które związane są z ich potencjalnym udziałem w zabiegu transplantacji kończyny. Kontekstem ich poznania ustanowiono sprawnościowe i wizualne doświadczanie w przeszłości ciała sfragmentaryzowanego oraz sprawnościowe i wizualne doświadczanie w przyszłości ciała zrekonstruowanego. Empiryczną podstawą tekstu są socjologiczne badania jakościowe przeprowadzone w grupie kandydatów na biorców, którzy przeszli pozytywnie kwalifikację do unilateralnego lub bilateralnego zabiegu transplantacji kończyny górnej w Polsce (N = 15). Za teoretyczny układ odniesienia wobec tak zakreślonej tematyki badań obrano elementy socjologii fenomenologicznej Alfreda Schütza, a ściślej jego teorię motywów typu „ponieważ” i typu „żeby”. Analiza materiału empirycznego potwierdziła istnienie obu kategorii motywów w trans-plantacyjnym projekcie badanych potencjalnych biorców kończyny. Najistotniejszymi transplantacyjnymi motywami „ponieważ” okazały się te, które wiążą się z: wizerunkową nieakceptacją własnego ciała; wizerunkowym kalectwem społecznym; ograniczeniami sprawnościowymi ciała. Kluczowymi transplantacyjnymi motywami „żeby” pozostają natomiast: rekonstrukcja sprawności ciała; uzyskanie estetycznego obrazu własnego ciała. W konkluzji tak sformułowanych kolejnych motywów i oczekiwań poczyniono dwa ważne ustalenia: mimo pogodzenia się badanych z ograniczeniami sprawnościowymi sfragmentaryzowanego ciała, to właśnie odbudowa sprawności pozostaje ich najważniejszym motywem transplantacyjnym; mimo zasadniczej nieakceptacji wizerunkowej sfragmentaryzowanego ciała, kwestia jego potransplantacyjnej estetyki jest w motywach badanych relatywnie mniej znacząca.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Ocena zawartości wybranych witamin w całodziennej racji pokarmowej pacjentów otyłych Celem pracy była ocena zawartości wybranych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E) i w wodzie (B1, B2, B6,
B12, C, niacyna) w całodziennej racji pokarmowej osób otyłych nie stosujących diety odchudzającej (201 otyłych kobiet-
BMI=32,9±6,2kg/m2 i 60 mężczyzn -BMI=33,4±5,3 kg/m2). Średni wiek kobiet wynosił 45,8 ±12,2 lat, a mężczyzn 48 ± 13,5
lat. Ocenę sposobu żywienia przeprowadzono metodą wywiadu 24-godzinnego. Zawartość wybranych witamin w całodziennej
racji pokarmowej oceniono przy użyciu programu komputerowego DIETA2. Podaż witamin porównano z normami na
poziomie bezpiecznym dla osób o małej aktywności fizycznej. Zaobserwowano niską zawartość w żywieniu witaminy B1 u
kobiet i B2 u mężczyzn. Wykazano, że w jadłospisach osób otyłych (zarówno kobiet jak i mężczyzn) zawartość w diecie na
poziomie normy dotyczyła witaminy E, niacyny, ryboflawiny (kobiety), witaminy B6 (mężczyźni). Wysoką zawartość w diecie
odnotowano w przypadku witaminy A, B12, oraz witaminy C zarówno u otyłych kobiet jak i mężczyzn.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Laur Konserwatorski 2008. Nagroda Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie W 2008 roku wręczone zostały nagrody w ramach dziewiątej edycji Wojewódzkiego Konkursu o „Laur Konserwatorski”, organizowanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie pod patronatem Generalnego Konserwatora Zabytków, Wojewody Lubelskiego i Marszałka Województwa Lubelskiego. Celem konkursu jest: - wyłonienie wyróżniających się realizacji konserwatorskich cechujących się wysoką jakością, prawidłowością działań przy zabytku, szczególną dbałością o kompleksowe przywrócenie mu świetności i utrwalenie wartości oraz znaczenia, - promocja dobrych wzorów realizacji prac przy zabytku, adaptacji i dbałości o jego właściwe utrzymanie i zagospodarowanie, - uhonorowanie i wyróżnienie wzorowych inwestorów-gospodarzy zabytków i wykonawców prac. Dotychczas „Laury Konserwatorskie” Przyznano 25 realizacjom konserwatorskim, w jednym przypadku badaczowi i propagatorowi ochrony zabytków. W edycji konkursu 2008 kapituła pod przewodnictwem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie postanowiła przyznać „Laury Konserwatorskie” czterem gospodarzom zabytków, wypełniającym zasady określone w regulaminie konkursu - Laur Konserwatorski 2008 otrzymali:
1. Parafia rzymskokatolicka pw. św. Anny w Białej Podlaskiej - za kompleksowy remont i konserwację kaplicy „Radziwiłłowskiej”.
2. Jolanta i Jarosław Stańczakowie - za remont drewnianego dworu w Leścach, gm. Garbów.
3. Parafia rzymskokatolicka pw. św. Bartłomieja Apostoła w Niedrzwicy Kościelnej - za kompleksowy remont i konserwację kościoła parafialnego.
4. Parafia rzymskokatolicka pw. .w. Joachima i św. Anny w Annopolu - za kompleksowy remont i konserwację drewnianego kościoła parafialnego.

Dziedzina: nauki o sztuce
Rewaloryzacja Rynku Starego Miasta w Rzeszowie Degradacja rzeszowskiego rynku rozpoczęła się podczas II wojny światowej oraz w wyniku braku inwestowania w infrastrukturę techniczną w obrębie Starego Miasta w pierwszym dwudziestoleciu powojennym, co wpłynęło na pogorszenie stanu technicznego kamienic.
Proces rewaloryzacji Starego Miasta w Rzeszowie rozpoczęto od opracowania kompleksowego planu rewaloryzacji i projektów technicznych. Prace rozpoczęto od zabezpieczenia podziemi i piwnic przy kamienicach i pod płytą rynku, oraz konstrukcji wszystkich obiektów. Prowadzono kolejno kompleksowe remonty wszystkich kamienic, na ogół zgodnie z przygotowanym planem rewaloryzacji. W przestrzeni rynku przywrócono pomnik Tadeusza Kościuszki, a następnie nakrycie usytuowanej w pobliżu stu dni, co spowodowało dysonans na przedpolu pomnika. Na końcu prac umieszczono w miejscu brakującej zachodniej pierzei scenę oraz zrewitalizowano płytę rynku.

Dziedzina: nauki o sztuce
Uwagi w kontekście ostatnich odkryć w rotundzie i palatium na Wzgórzu Zamkowym w Przemyślu Zasadniczym tematem artykułu jest analiza wyników najnowszych badań archeologiczno-architektonicznych oraz ich interpretacja w kwestii wzajemnych relacji pomiędzy budynkiem palatium a rotundą prostą wzniesionymi w okresie wczesnego średniowiecza w obrębie grodu przemyskiego. Autorka zwraca uwagę na pewne przesłanki architektoniczne, które zmuszają do postawienia pytania o prawidłową interpretację jednorodności całego założenia. Za uznaniem rotundy prostej jako wolnostojącego kościoła misyjnego w pierwotnym założeniu przemawia jej usytuowanie względem bramy grodowej, potwierdzona dylatacja pomiędzy ścianami magistralnymi części nadziemnej palatium i rotundy, usytuowanie wejścia z zewnątrz do kościoła w miejscu przysłonięcia go ścianą budynku podłużnego, co utrudniało komunikację, oraz wtórne umieszczenie empory we wnętrzu rotundy. Dopiero w drugiej fazie, po dobudowaniu części pałacowej, rotunda zyskałaby funkcję kaplicy z emporą komunikującą się bezpośrednio z reprezentacyjną częścią pałacu, co tłumaczyłoby drugorzędną rolę wejścia z zewnątrz.

Dziedzina: nauki o sztuce
Wprowadzenie do filozofii twórczości. Uwagi pojęciowe – historia idei – perspektywa interdyscyplinarna Twórczość już od dawna nie jest postrzegana jedynie jako domena poetów i artystów, a możliwość rozważania jej natury nie jest zarezerwowana tylko dla estetyki. W swoich analizach chciałabym pokazać tę wielokierunkowość badań nad fenomenem creatio, który współcześnie coraz częściej łączony jest z opisywaną przez psychologów uniwersalną ludzką kreatywnością. Tekst niniejszy, wprowadzając w podstawowe rozważania nad definiowaniem i wyjaśnianiem twórczości dawniej i dzisiaj, ma jednocześnie ułatwić podjęcie kwestii bardziej szczegółowych i specyficznych dla współczesnych analiz (kwestie te podejmuję w artykule „O głównych dylematach filozofii twórczości. Ujęcie syntetyczne z uwzględnieniem badań współczesnych”, który stanowi niejako przedłużenie przedstawionych tu treści).

Niniejsze wprowadzenie do dziedziny filozofii twórczości zostało wykonane w trzech krokach: (1) poprzez przywołanie rozważań dokonanych już wcześniej przez filozofów; (2) przez opisanie tradycyjnych i współczesnych sposobów definiowania pojęcia twórczości (i kreatywności) oraz (3) poprzez przedstawienie wybranych popularnych psychologicznych teorii procesu twórczego.

Dziedzina: filozofia
Wykorzystanie sygnału resztkowego drgań w diagnostyce przekładni zębatych W artykule przedstawiono wyniki badań kół zębatych z uszkodzeniami lokalnymi, takimi jak pękniecie u podstawy i wykruszenie wierzchołka zęba o różnym stopniu zaawansowania. Wyniki badań wskazują, że sygnał resztkowy jest bardzo wrażliwy na efekty wywołane lokalnymi uszkodzeniami i może ułatwić ocenę stopnia zaawansowania uszkodzenia.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Optymalizacja reakcji fotoelektrochemicznego unieszkodliwiania benzylidenoacetonu W przemyśle galwanizerskim wykorzystuje się różnego rodzaju substancje organiczne. Ich obecność w kąpielach umożliwia otrzymywanie powłok metalicznych o pożądanych właściwościach. Jedną z tych substancji jest benzylidenoaceton (BDA), należący do grupy α,β-nienasyconych ketonów. Ponieważ związki te należą do trudno degradowalnych, konieczne jest zastosowanie odpowiedniej metody ich mineralizacji. Metody fotoelektrochemiczne ze względu na swoją efektywność unieszkodliwiania są obiektem coraz większego zainteresowania. Celem pracy było wykorzystanie planu całkowitego eksperymentu czynnikowego do procesu fotoelektrochemicznego unieszkodliwiania benzylidenoacetonu. Badano zależność stopnia mineralizacji od trzech czynników: czasu trwania reakcji, natężenia prądu oraz wyjściowego stężenia substratu. Stopień mineralizacji, będący miarą destrukcji rozpatrywanego substratu, obliczono na podstawie zawartości całkowitego węgla organicznego (TOC). Na podstawie uzyskanych równań stwierdzono, że najistotniejszy wpływ na wzrost stopnia przemiany TOC ma czas trwania reakcji, nieznacznie mniejszy - natężenie prądu, a wzrost wyjściowego stężenia substratu zmniejsza efektywność reakcji. Największy stopień mineralizacji (99%) uzyskano w przypadku 106,5 minut reakcji fotoelektrochemicznej z zastosowaniem natężenia prądu 0,37 A oraz roztworu BDA o stężeniu 0,4 mmol/dm<sup>3</sup>. W celu sprawdzenia poprawności uzyskanego równania porównano obliczone wartości stopnia mineralizacji z wartościami uzyskanymi na drodze eksperymentu.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
„Być dobrze zasznurowaną”. Gorset w modzie damskiej, czyli o reinterpretacji przeszłości Gorset zmieniał swą konstrukcję na przestrzeni stuleci. Zależało to od ideału estetycznego danej epoki. W końcu XIX wieku stał się społecznym symbolem damskiej mody. Wpisał się w charakterystyczne – dla zamożnych warstw społecznych – zjawisko pogoni za modą.
Od lat 80. XIX stulecia zmieniała się jego forma, a konieczność noszenia była szeroko dyskutowana. Lekarze oraz dochodzące do głosu przedstawicielki ruchów feministycznych w seriach odczytów i broszur informowali o szkodliwym wpływie gorsetu na zdrowie. Uważano jednak, że kobieta, stanowiąc dla mężczyzny pokusę, potrzebuje do ochrony swego rodzaju pancerza. Thorstein Veblen w Teorii klasy próżniaczej podkreślał, że gorset noszono dla stłumienia witalności i zapewnienia sobie kryjówki. Miało to bowiem znaczenie obyczajowe, kobieta bowiem stawała się moralnie niezwyciężona.
W tym czasie kształtował on krawiecką konstrukcję stroju, uwzględniając również artystyczne źródła inspiracji mody damskiej, jak secesyjna stylizacja czy oddziaływanie japonizmu. Sposób, w jaki gorset był sznurowany i noszony, wpływał bezpośrednio na kłopoty zdrowotne kobiet. Nastąpiła zatem jego stopniowa detronizacja, do której przyczyniły się zwiększona aktywność fizyczna, uprawianie sportu, działalność ruchów feministycznych, ale i projektantów mody dostosowujących swoje propozycje do wymogów ergonomii ciała. Doprowadziło to w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku do uwolnienia kobiet z okowów gorsetu. Jednak za sprawą projektantów gorset powrócił w drugiej połowie XX wieku w formie implantu kopii i stylizacji pamięci. Wystarczy przywołać wylansowaną przez Christiana Diora Ligne Carolle czy powszechne w latach 50. XX stulecia gorsety bieliźniane noszone pod sukienkami wieczorowymi, do czego przyczynili się angielscy projektanci Norman Hartnell, Hardy Amies i Charles James, lansujący w modzie kobiecej linię klepsydry. Ale także obserwowane od lat 80. XX wieku pojawienie się gorsetu będącego reinterpretacją jego pierwotnej formy i funkcji, czego wyrazem są projekty Jeana-Paula Gaultiera czy anatomiczne, imitujące ludzką skórę gorsety-pancerze Issey’a Miyake. Artykuł poświęcony został charakterystyce formy i funkcji gorsetu jako elementu garderoby damskiej oraz jego implantowaniu do współczesnej mody przez nadanie mu nowych dystynkcji.

Dziedzina: nauki o sztuce
Wybuchy przestrzenne W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia, jakie powinny być rozważane podczas oceny zagrożenia wybuchem procesów technologicznych oraz prac związanych z użyciem materiałów niebezpiecznych pożarowo. Omówiono podstawowe wiadomości dotyczące możliwości tworzenia i zapłonu mieszanin wybuchowych, tworzonych przez palne gazy, pary cieczy oraz pyły. Przedstawiono zasady prowadzenia oceny zagrożenia wybuchem.

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie
Badania uwarunkowań spożywania napojów energetyzujących przez studentów Wprowadzenie. Napoje energetyzujące zaliczane są do jednych z najbardziej popularnych produktów funkcjonalnych.
Zawarte w nich substancje bioaktywne mogą wywoływać korzystny wpływ na organizm, choć nadmierne spożycie napojów
energetyzujących lub stosowanie ich niezgodnie z ich przeznaczeniem może stanowić zagrożenie dla zdrowia.
Cel badań. Przedmiotem pracy było zbadanie i ocena uwarunkowań i okoliczności spożywania napojów energetyzujących
oraz wiedzy i opinii wybranej grupy studentów na powyższy temat.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w Warszawie w marcu 2011 roku wśród 92 studentów Szkoły Głównej Gospodarstwa
Wiejskiego (SGGW) oraz Akademii Wychowania Fizycznego (AWF). W pracy wykorzystano metodę sondażu
diagnostycznego.
Wyniki. Napoje energetyzujące spożywało 67% badanych. Badani spożywali napoje energetyzujące głównie w celu zmniejszenia
senności (45,2%). Najczęściej pili je podczas nauki w sesji egzaminacyjnej (21,0%), a po ich wypiciu odczuwali
pobudzenie (72,9%), kołatanie serca (32,2%) oraz bezsenność (25,8%). Osoby spożywające napoje energetyzujące uważały
je za skuteczne (88,7%), smaczne (41,9%) i niebezpieczne dla zdrowia (43,6%). Zdecydowana większość badanych (80,7%)
mieszała napoje energetyzujące z alkoholem. Co czwarty badany nie czytał składu spożywanych napojów.
Wnioski. Napoje energetyzujące okazały się popularnym produktem spożywczym wśród studentów. Po wypiciu napojów
energetyzujących studenci najczęściej odczuwali pobudzenie, ale również niekorzystne objawy. Należy zwracać uwagę na
skład napojów energetyzujących, co świadczy o świadomości konsumentów.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
O pograniczu słowotwórczo-leksykalnym werbalnych struktur wieloznacznych w gwarach polskich Jest to kolejny z cyklu artykuł, poświęcony zjawisku polisemii werbalnej w gwarach polskich. Wychodząc od zagadnienia pogranicza słowotwórczo-leksykalnego, w artykule podjęto problem funkcji kategorialnych formantów tworzących konstrukcje czasownikowe tożsame formalnie, które m.in. w wyniku przesunięć znaczeniowych, implikują dublety oraz ciągi polisemantyczne. Problem zilustrowano na przykładach pochodzących z eksploracji terenowej pogranicza małopolsko-mazowieckiego oraz z dostępnych źródeł publikowanych, zawierających dokumentację dialektalną.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
Propozycja strategii postępowania z planami leczenia dla akceleratorów liniowych o różnej konstrukcji kolimatora Wprowadzenie W codziennej pracy ośrodka radioterapeutycznego nieuniknione są przerwy w działaniu aparatów spowodowane awariami lub przeglądami akceleratorów medycznych. W celu zachowania ciągłości leczenia pacjenci napromieniani są na innych dostępnych w ośrodku aparatach. Ze względu na to, że każdy z radioterapeutycznych planów leczenia dostosowany jest do aparatu, na którym plan ma być realizowany, koniecznym jest przygotowywanie zastępczych planów leczenia na pozostałe aparaty. Cel Celem pracy było zaproponowanie strategii postępowania z radioterapeutycznym planem leczenia w technice VMAT (ang. Volumetric Modulated Arc Therapy), tzw. planem oryginalnym w przypadku niedostępności aparatu źródłowego na przykładzie pacjentów z nowotworem stercza. Materiał i metoda Do badań zostały włączone trzy akceleratory firmy Varian znajdujące się w jednym centrum onkologii: TrueBeam, Clinac 2300 CD-S oraz Unique, posiadające 120-listkowy kolimator wielolistkowy MLC Millenium. Do przeprowadzenia badania zebrano grupę 24 pacjentów z rakiem stercza. Porównano plany leczenia pod względem liczby jednostek monitorowych oraz dawek w objętości PTV i w narządach krytycznych. Plany zweryfikowano i przeanalizowano dozymetrycznie za pomocą metody gamma. Wyniki Różnice w liczbie jednostek monitorowych pomiędzy oryginalnymi i zastępczymi planami leczenia nie przekraczały akceptowalnej wartości 2%. Zaobserwowano brak różnic pomiędzy dawkami w objętości PTV. Różnica dawki w analizowanych narządach krytycznych nie przekraczała akceptowalnego progu 2%. Wszystkie plany leczenia uzyskały minimum 95% zgodności dla weryfikacji dozymetrycznych metodą współczynnika gamma. Wnioski Wykonane badanie potwierdza możliwość realizowania radioterapeutycznych planów leczenia wykonanych w technice VMAT zamiennie na trzech akceleratorach (TrueBeam, Clinac 2300 CD-S oraz Unique, Varian), posiadających 120-listkowy kolimator MLC Millenium, dla pacjentów z nowotworem stercza.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
Cele operacyjne w nauczaniu zagadnień z elektrochemii Obecnie programy nauczania chemii pozostawiają nauczycielowi dużą swobodę
w doborze treści i metod nauczania. Dlatego też coraz większe znaczenie
w kształtowaniu i wychowaniu odgrywa świadomość celów dydaktycznych.
Współczesna dydaktyka zaleca formułowanie celów operacyjnych, to znaczy
takich, które opisują zmiany, jakie powinny zajść w wiadomościach, umiejętnościach,
działaniach i postawach uczącego się. Tak rozumiane cele określają w sposób
ścisły oczekiwane wyniki kształcenia i ukierunkowują proces nauczania na ich
osiągnięcie. Przedstawiono cele operacyjne, które opisują końcowe wyniki kształcenia
z elektrochemii na poziomie szkoły średniej.

Dziedzina: nauki chemiczne
Metoda i urządzenie do wysokotemperaturowych badań tribologicznych właściwości środków smarowych W opracowaniu przedstawiono urządzenie do badania tribologicznych właściwości
smarów plastycznych przeznaczonych do pracy w podwyższonych temperaturach
przy niskich wartościach obciążenia. Jest to urządzenie opracowane
w ramach zadania III.2.2 Programu Strategicznego finansowanego ze środków
UE, którego charakterystyczną cechą jest testowy węzeł tarcia w postaci typowego łożyska kulkowego. Omówiono rozwiązania konstrukcyjne zarówno
zespołów mechanicznych, jak i systemów sterująco-pomiarowych. Przedstawiono
wnioski z analizy przeprowadzonych badań weryfikacyjnych modelu
urządzenia będących podstawą opracowania dokumentacji prototypu urządzenia.
Omówiono procedurę prowadzenia badań.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Zabytkowe świątynie a problematyka konserwatorska na przykładzie sanktuarium maryjnego w Starej Wsi i cerkwi w Baligrodzie w woj. podkarpackim Problematyka opracowania programu prac restauratorskich w zabytkach sakralnych w wielu przypadkach objęta jest znacznym stopniem trudności, gdyż większość inwestorów nie jest zainteresowana wykonywaniem badań struktur murów i tynków. Obserwacje prowadzone od kilku lat pokazują, że zarówno projektanci (konserwatorzy), inwestorzy, jak i wykonawcy przyjmują projekty restauracji murów i tynków w oparciu o fragmentaryczne rozpoznanie obiektów. Decyzje podjęte na tym etapie warunkują udaną bądź wadliwą realizację późniejszych prac konserwatorskich. W ostatnim czasie wielu producentów oferuje wyspecjalizowane serie produktów służących do tynkowania zabytkowych fasad. Spotykamy się również z przypadkami restauracji przy użyciu tradycyjnych (historycznych), mniej zaawansowanych technologii. Autorzy omawiają przeprowadzone badania na przykładzie restauracji cerkwi w Baligrodzie oraz sanktuarium w Starej Wsi. Dzięki porównaniu dwóch odmiennych, historycznych obiektów sakralnych możliwe było określenie i zestawienie czynników warunkujących dobór optymalnej technologii prac konserwatorskich.

Dziedzina: nauki o sztuce
Zabezpieczenie głębokich wykopów w sąsiedztwie obiektów zabytkowych na budowie Muzeum Śląskiego w Katowicach Artykuł przedstawia zagadnienia związane z projektowaniem i wykonawstwem robót geotechnicznych służących zabezpieczeniu głębokiego wykopu wraz z przylegającymi do niego modernizowanymi obiektami zabytkowymi. W tekście starano się w możliwie kompleksowy sposób przekazać złożoność i wielowątkowość procesu aktywnego projektowania oraz obserwacji stopnia współgrania projektu i wykonawstwa przez rozbudowany, wieloaspektowy system monitoringu.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Zmienność całkowitego promieniowania słonecznego w Warszawie w latach 1964–2013 W pracy przedstawiono wyniki analiz 50-letniej (1964–2013) serii pomiarowej całkowitego promieniowania
słonecznego (G) ze stacji Warszawa-Bielany. W badanym okresie zaobserwowano wzrost wartości sum całkowitego promieniowania
słonecznego o 11,4 MJ∙m–2 rocznie. Stwierdzono występowanie przeciwnych trendów sum rocznych G w badanym
okresie: spadek do 1981 roku oraz notowany od połowy lat 80. wzrost sum promieniowania całkowitego. Zmiany takie zaobserwowano
również w porach roku: latem, jesienią i zimą, natomiast wiosną zanotowano stały wzrost sum całkowitego promieniowania
słonecznego. Stwierdzono również zwiększenie częstości występowania od lat 80. wysokich (powyżej
20,0 MJ∙m–2) sum dziennych promieniowania całkowitego oraz zmniejszenie udziału sum dziennych G poniżej 5,0 MJ∙m–2.

Dziedzina: archeologia