PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Koncepcja kapitałów Pierre’a Bourdieu w badaniach klastrów przemysłowych Celem artykułu jest stworzenie podwalin pod spójną koncepcję teoretyczną struktur klastrowych, spełniającą wysokie wymagania stale zmieniającego się pola nauk społecznych. Koncepcja taka winna dawać możliwość dokonywania porównań między klastrami różnych branż oraz będących na różnym etapie rozwoju. Do skonstruowania takiej teorii wykorzystano zmodyfikowaną i uzupełnioną koncepcję kapitałów Pierre’a Bourdieu, kładącą duży nacisk nie tylko na stricte ekonomiczne źródła oddziaływań w klastrze, lecz także na człowieka i jego działania, w największym stopniu wpływające na efektywne funkcjonowanie struktury klastrowej.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Metoda dynamiki systemowej w modelowaniu złożonych systemów i procesów Autorzy przedstawili metodę dynamiki systemowej (ang. System Dynamics), która umożliwia budowę modeli symulacji ciągłej. Artykuł ma postać rozważań teoretycznych dotyczących samej metody, jak również jej potencjalnych zastosowań w symulacji złożonych systemów i zachodzących w nich procesów. Opisana w artykule metoda pozwala modelować strukturę i dynamikę złożonych systemów, uwzględniając przy tym występujące w tych systemach liczne sprzężenia zwrotne. Dzięki rozpatrywaniu badanego systemu, jako spójnej całości w kontekście jego dynamiki, tworzone modele symulacyjne umożliwiają łatwe odwzorowanie i zrozumienie nawet bardzo skomplikowanych relacji o nieliniowym charakterze. Omawiana metoda pozwala na łatwe dokonywanie adaptacji zbudowanego modelu do bieżących potrzeb, m.in. w celu sprawdzenia kolejnych hipotez lub nowych scenariuszy działania. Dzięki tym właściwościom może ona być z powodzeniem stosowana w modelowaniu i analizie różnych klas złożonych zagadnień z zakresu niemalże dowolnej dziedziny problemowej.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Uwaga Ekstensywna. Model Ekstensywności vs. Intensywności Uwagi Głównym celem artykułu jest wyjaśnienie uwagi ekstensywnej, objawiającej się poszerzeniem pola percepcyjnego. Model ekstensywności vs. intensywności (E-I) uwagi opisuje:1) filtry uwagi, 2) zakres aktywacji sieci semantycznej i 3) czynniki motywacyjne. Filtry odpowiadają za równoważenie zakresu i głębokości przetwarzania informacji w ramach ograniczonej pamięci operacyjnej. Podstaw do wyjaśniania E-I uwagi dostarczyły przede wszystkim teorie: Posnera - sieci uwagi i Cowana - pamięci roboczej. Próbuję uzasadnić w jaki sposób motywacja parateliczna, albo koncentracja na zgeneralizowanych abstrakcyjnych celach, determinują szeroki zakres dostępnej pamięci i otwartość poznawczą na bodźce zewnętrzne. Postawiono hipotezę dotyczącą tego, jak te czynniki, razem z globalizacją przetwarzania, decydują o przedmiocie uwagi. Uwaga ekstensywna oznacza relatywnie płytkie, to jest zmysłowe i schematyczne przetwarzanie informacji, kosztem przetwarzania głębokiego - semantycznego. Zgodnie z wynikami badań wielu laboratoriów, globalne przetwarzanie informacji jest skutkiem takiej "szerokiej" uwagi. Artykuł zawiera ponadto opisy różnych stanów uwagi ekstensywnej i porządkuje je na wymiarze E-I.

Dziedzina: psychologia
Zmiany w sposobie eksploatacji składowisk odpadów paleniskowych przy elektrowniach Składowiska odpadów paleniskowych w początkowym okresie
eksploatacji gromadziły duże ilości popiołów i żużli transportowanych
rurociągami metodą hydrauliczną. Skutkiem takiego sposobu pracy
było powstanie przy elektrowniach cieplnych dużych składowisk odpadów
zajmujących tereny rolnicze z obwałowaniami przekraczającymi
nawet 20 m wysokości. Przestrzeń do gromadzenia nowych odpadów
uzyskiwano przez zajmowanie obszaru pod nowe kwatery składowiska i
nadbudowę obwałowań na odłożonych osadach w kolejnych etapach rozbudowy.
Rozmiary osadników zbudowanych przy elektrowniach sytuują
je pośród najpoważniejszych budowli inżynierskich. Ponieważ obwałowania
osadników piętrzą wodę lub substancje płynne traktuje się je,
niezależnie od konstrukcji i stosowanych materiałów, jak zapory.
W miarę rozwoju technologii utylizacji produktów spalania węgla,
znacznie zmalała ilość gromadzonych w osadnikach odpadów paleniskowych.
Obecnie część popiołów i żużli jest wywożona bezpośrednio
z elektrowni samochodami i tylko częściowo są one składowane w osadnikach.
Na niektórych istniejących składowiskach stosuje się system
eksploatacji ograniczonej do niewielkiej powierzchni. Polega on na odkładaniu
żużli w dwóch lub częściej trzech poletkach wydzielonych na
powierzchni składowiska. Eksploatacja jest prowadzona przemiennie
w ten sposób, że na jednym poletku odbywa się składowanie, drugie pozostaje
wypełnione odpadami do osuszenia, a z trzeciego materiał jest
wywożony do dalszego wykorzystania. Ponieważ taka eksploatacja odbywa
się na części powierzchni istniejącego składowiska, pozostała jego
część jest zraszana dla ograniczenia pylenia. Taki sposób eksploatacji
sprawia, że warunki pracy obwałowań są podobne jak w normalnym okresie eksploatacji składowiska. Wymagania zachowania warunków
bezpieczeństwa określone odpowiednimi przepisami nakazują wykonywanie
okresowej kontroli stanu technicznego obiektu opartej na wynikach
pomiarów wykonywanych na urządzeniach kontrolnych. Obecnie
istniejące przy elektrowniach składowiska są na ogół w ograniczonym
zakresie wykorzystywane do składowania odpadów paleniskowych, gdyż
znaczna część popiołów po odsączeniu jest wywożona bezpośrednio w
celu dalszego wykorzystania, np. w kopalniach, drogownictwie itp.
Część powierzchni składowisk spełnia aktualnie swoją dotychczasową
funkcję, coraz częściej jednak ograniczona czynna powierzchnia składowania
ma charakter osadnika buforowego wykorzystywanego
w sytuacjach awaryjnych. Duże fragmenty składowisk po ich rekultywacji
wracają do środowiska przyrodniczego jako obszary porośnięte
roślinnością i wtórnie zasiedlone przez różnorodną faunę.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie wysp środowiskowych w ochronie szaty roślinnej gminy Uniejów W rolniczym krajobrazie ważną funkcję pełnią powierzchnie wyłączone z użytkowania, czyli siedliska marginalne (wyspy środowiskowe). Są to zarówno obiekty linearne: miedze, śródpolne skarpy, brzegi cieków i lasów, pobocza dróg i polne drogi, jak i wyspy ekologiczne: oczka śródpolne, małe torfowiska, niewielkie zadrzewienia, ekstensywnie użytkowane łąki i murawy. Obiekty te charakteryzują się znacznie większą różnorodnością biologiczną niż otaczające je pola lub intensywnie użytkowane łąki. Można je uznać za ostoje roślin i zwierząt. Florę gminy Uniejów tworzą 623 rodzime i trwale zadomowione gatunki roślin naczyniowych. Na siedliskach wyłączonych z użytkowania stwierdzono 319 gatunków. Najbogatszymi florystycznie obiektami są pobocza dróg, które zasiedla 128 gatunków, a najuboższymi – niewielkie płaty ciepłolubnych muraw z 75 taksonami. Najwyższy wskaźnik naturalności (64,4%) cechuje florę małych mokradeł, a najniższy – flory miedz śródpolnych i poboczy dróg. Wyspy środowiskowe mogą być chronione w formie użytków ekologicznych oraz w ramach systemu rekompensat finansowych, zachęcających rolników do ich utrzymywania w zakresie programów rolnośrodowiskowych.

Dziedzina: nauki biologiczne
Idea partnerstwa międzysektorowegow zakresie minimalizowania zjawiska wykluczenia społecznego Celem artykułu jest prezentacja modelu współpracy partnerskiej, która staje się bardzo popularna w świecie. W dzisiejszym społeczeństwie partnerstwo jest ogromną potrzebą, ponieważ daje szansę stworzenia współpracy i przynosi wiele korzyści w rozwiązywaniu trudnych problemów środowiskowych, społecznych, lokalnych oraz globalnych. Stworzenie dobrze funkcjonującego partnerstwa międzysektorowego to zadanie trudne, wymagające ścisłego współdziałania partnerów z różnych sektorów – publicznego, gospodarczego i społecznego. Natomiast misja partnerstwa musi dotyczyć kategorii dobra wspólnego, czyli korzystnej zmiany, z której będą mogli skorzystać i którą zauważą zarówno członkowie partnerstwa, jak i odbiorcy. Na przestrzeni ostatnich lat idea współpracy partnerskiej jest coraz powszechniej akceptowana i ceniona oraz coraz częściej uznawana za odpowiedź na wyzwania w dziedzinie pomocy wykluczonym. Pojawia się wiele przykładów dobrych praktyk międzysektorowych. W artykule przedstawiony został ciekawy i warty polecenia jeden z nurtów działalności Fundacji „Wspólna Droga” United Way Polska, mianowicie – wieloletni, autorski program społeczny Partnerstwo dla Dzieci, będący odpowiedzią na ogromny problem społeczny, jakim jest bieda i ubóstwo polskich dzieci. Celem programu jest wyrównywanie szans rozwojowych i edukacyjnych dzieci zagrożonych wykluczeniem i marginalizacją, pochodzących z rodzin ubogich, wieloproblemowych bądź niewydolnych wychowawczo. Pomoc tym dzieciom jest dobrą i trwałą „inwestycją” w życie ich samych, ich rodzin, jak również całego społeczeństwa. Projekt, opierając się na współpracy międzysektorowej, scala możliwości i efektywność różnych środowisk: organizacji pozarządowych, samorządu, biznesu, administracji rządowej, ośrodków naukowych i mediów.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Zmiany właściwości fizykochemicznych mięśni szkieletowych czterech kategorii bydła rzeźnego w okresie 12-dniowego dojrzewania próżniowego Celem pracy było określenie wpływu czasu dojrzewania (w okresie 12-dniowego przechowywania próżniowego) oraz kategorii bydła (cielęta mleczne n=20, cielęta ciężkie n=20, młode bydło rzeźne n=71 i krowy n=10) na właściwości fizykochemiczne dwóch mięśni szkieletowych. W mięśniu najdłuższym grzbietu z odcinka lędźwiowego (ML) i półścięgnistym (ST) oznaczono pH, przewodność elektryczną właściwą (EC), wskaźnik TBARS, barwę (wg CIE L*a*b*) oraz wodochłonność. Wykazano istotny wpływ kategorii bydła na wszystkie oceniane właściwości fizykochemiczne mięśni ML i ST (z wyjątkiem EC w ST). Spośród ocenianych kategorii najwyższą jasnością (najwyższa wartość L*) oraz najniższym udziałem barwy czerwonej (a*) i żółtej (b* w mięśniu ST) odznaczało się mięso cieląt mlecznych. Najwyższy wyciek naturalny stwierdzono w mięśniach ML i ST cieląt ciężkich, natomiast najniższy u cieląt mlecznych. Mięsień ML cieląt ciężkich odznaczał się również najwyższym wyciekiem termicznym. Najniższą stabilność oksydacyjną tłuszczu śródmięśniowego (wyższa wartość TBARS) oznaczono w mięsie młodego bydła rzeźnego i krów. W mięśniach wszystkich ocenianych kategorii bydła obserwowano prawidłowy przebieg przemian poubojowych w czasie 12-dniowego dojrzewania próżniowego. Wraz postępującym dojrzewaniem mięso stawało się jaśniejsze (wyższa wartość L*), bardziej czerwone (wyższa wartość a*) i żółte (wyższa wartość b*). W okresie 12-dniowego przechowywania chłodniczego obserwowano wzrost wycieku naturalnego i termicznego oraz spadek wycieku wody wolnej (mierzonej metodą Graua-Hamma).

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Działalność na rzecz edukacji w zakresie przedsiębiorczości Zakładu Przedsiębiorczości i Gospodarki Przestrzennej Instytutu Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie W artykule zaprezentowano działania, które podejmowane są w Zakładzie Przedsiębiorczości i Gospodarki Przestrzennej Instytutu Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie na rzecz edukacji przedsiębiorczości i wskazują na dużą aktywność Zakładu w tym zakresie. Przedstawiono je na tle przesłanek powstania Zakładu i problematyki badawczej podejmowanej przez jego pracowników. Działania te związane są przede wszystkim z organizowaniem corocznych konferencji z zakresu przedsiębiorczości oraz zjazdów nauczycieli przedsiębiorczości, wydawaniem rocznika naukowego „Przedsiębiorczość - Edukacja”, wdrożeniem programów studiów oraz specjalności z zakresu przedsiębiorczości, w tym dla celów kształcenia i dokształcania nauczycieli, opracowywaniem programów i podręczników szkolnych oraz akademickich, analizowaniem i opracowywaniem propozycji zapisów podstawy programowej oraz podejmowaniem innych prac eksperckich na rzecz oświaty i rozwoju przedsiębiorczości, a także realizacji krajowych i międzynarodowych projektów badawczych i edukacyjnych. Efekty tej działalności, która ma w znacznej części charakter aplikacyjny, znalazły zastosowanie w praktyce szkolnej i akademickiej.

Dziedzina: pedagogika
Zwichnięte skrzydła Fundacja Ciało/Umysł Drama choreografia, taniec, kostiumy: Paweł Sakowicz, współpraca choreograficzna, taniec: Karolina Kraczkowska, muzyka: Justyna Stasiowska, reżyseria światła: Jacqueline Sobiszewski, koprodukcja: Przestrzenie Sztuki. Lublin/Centrum Kultury w Lublinie premiera: 26 lipca 2020

Dziedzina: sztuki filmowe i teatralne
Reklama nieetyczna – studium przypadku Reserved („Polish boy wanted”) Jednym z obszarów przyciągających uwagę przedstawicieli nauk o mediach jest etyka. Cel/teza: Autorka zakłada, że nieetyczne reklamy mogą przyczynić się do obniżenia poziomu zaufania odbiorców. Artykuł prezentuje studium przypadku kampanii marki Reserved – Polish boy wanted (marzec 2017 roku). Głównym celem jest zweryfikowanie, czy odbiorcy postrzegali wybraną kampanię jako nieetyczną oraz wskazanie jej potencjalnych skutków. Metody badań: Jakościowa analiza komentarzy internautów zamieszczonych pod dwoma materiałami Macieja Budzicha (pierwszy ukazał się przed, a drugi po ujawnieniu faktycznego celu omawianego przekazu) pozwala zbadać reakcje odbiorców na tytułową kampanię. W badaniach wykorzystano analizę treści oraz technikę stałego porównywania. Wyniki i wnioski: Komentarze zamieszczone pod pierwszym materiałem są zróżnicowane pod względem tematycznym, wiele miejsca poświęcono samemu vlogerowi oraz śledztwu na temat omawianego filmiku. W przypadku drugiego materiału internauci skupili się już na samej kampanii, często wskazywali też na jej możliwe konsekwencje. Wartość poznawcza: Przeprowadzone badanie pokazuje, że kampania Polish boy wanted mogła wpłynąć na postawę odbiorców względem marki, a także przyczynić się do spadku zaufania. Tego zagrożenia twórcy reklam powinni być świadomi.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Filozofia Chrześcijańska a obraz świata. Uwagi z perspektywy socjologii filozofii W artykule przedstawiam propozycję badania filozofii chrześcijańskiej rozumianej jako tradycja badawcza z perspektywy socjologii filozofii. Dla socjologa filozofii, filozofia chrześcijańska to określone zjawisko empiryczne, które możemy poznać odkrywając mechanizmy jego funkcjonowania. W artykule koncentruję się na zagadnieniu akceptacji obrazu świata, który określa tożsamość filozofii chrześcijańskiej. Zadaniem socjologii filozofii jest odkrycie mechanizmów, które wpływają na kontekst akceptacji tego obrazu świata. Socjologia filozofii dystansuje się od oceny prawdziwości czy fałszywości treściowej tez głoszonych przez poszczególnych filozofów. Choć każda filozofia rozwija się według zasad tzw. immanentnej logiki, to jednak określone czynniki społeczne i psychologiczne mają wpływ na to, co dany filozof akceptuje jako oczywiste i nie podlegające żadnej dyskusji. W artykule wykazałem, że akceptacja obrazu świata jest konsekwencją wychowania, które dokonuje się w określonej grupie społecznej (np. rodzina, szkoła) wyznającej określone idee aksjologiczne i przekonania deskryptywne. Dzięki wychowaniu w przyszłym adepcie filozofii, który zawsze pozostaje dzieckiem swojego czasu i kultury, zostaje przygotowany umysłowy i emocjonalny grunt pod akceptację już bardziej spekulatywnego obrazu świata, z którym adept zapoznaje się podczas fachowych studiów uniwersyteckich (filozoficznych lub teologicznych) pod okiem uznawanych przez niego autorytetów. Ukształtowany za pomocą określonych procesów wychowawczych umysł, jest w stanie dokonać osobistego, i całościowo angażującego aktu wiary epistemicznej w określony obraz świata, który jest mu podawany poprzez teorie i praktykę edukacyjna. Akceptacja i zaangażowanie w obraz świata umożliwia formułowanie w jego ramach określonych strategii argumentacyjnych, których zadaniem jest (i) eksplikacja, (ii) objaśnienie i (iii) uzasadnienie przedmiotowych konsekwencji obrazu świata. Praktyki argumentacyjne przejmujemy poprzez trening, uczymy się ich w mowie i piśmie, oczywiście pod okiem tych, którzy sami wcześniej te argumenty praktycznie wypróbowali. Uczeń po prostu wierzy nauczycielom i podręcznikom. Do pewnego etapu wiara ta jest racjonalna. Obraz świata jako pewna całość, na którą składają się treściowe przekonania deskryptywne i normatywne nie podlega żadnemu ostatecznemu racjonalnemu uzasadnieniu. Zaakceptowanym tezom przedmiotowym przypisuje się różny status epistemologiczny; od tez obdarzonych bezwarunkową oczywistością, których korelatem jest nie tylko subiektywne przeżycie, ale obiektywna rzeczywistość, do takich, które mogą być poddane mniej lub bardziej twórczej rewizji za pomocą różnych rodzajów zabiegów interpretacyjnych. Żaden obraz świata nie zniewala w sposób ostateczny. Zawsze możliwa jest zmiana obrazu świata na inny, który bardziej odpowiada naszych potrzebom intelektualnym i wrażliwości emocjonalnej. Zmiana ta przybiera w niektórych sytuacjach formę szczególnej konwersji

Dziedzina: historia
Ftalan dimetylu – frakcja wdychana Ftalan dimetylu (DMP) jest bezbarwną, oleistą cieczą o słabym zapachu aromatycznym, którą stosuje się w przemyśle chemicznym (np.: do produkcji barwników, lakierów) i kosmetycznym (np.: perfumy, płyny do kąpieli) oraz jako plastyfikator (np. dla octanu celulozy) i środek owadobójczy. Według danych Głównego Inspektora Sanitarnego ani w 2007 r., ani w 2010 r. nie odnotowano zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których ftalan dimetylu przekraczał najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - 5 mg/m czy najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - 10 mg/m Estry ftalanów są łatwo wchłaniane z: przewodu pokarmowego, jamy otrzewnej, płuc i skóry. Ftalan dimetylu po wchłonięciu jest metabolizowany do monometylowej pochodnej i wolnego kwasu ftalowego, które są wydalane głównie z moczem. Pomimo powszechnego stosowania ftalanu dimetylu (głównie jako repelent), w dostępnym piśmiennictwie, poza pojedynczymi przypadkami, nie ma informacji na temat toksycznego działania tego związku na ludzi. Na podstawie wyników badań toksyczności ostrej na zwierzętach wykazano dużą rozpiętość w wartościach median dawek śmiertelnych. Na podstawie tych danych ftalan dimetylu jest uważany za związek o malej toksyczności ostrej. Najczęstszymi objawami, występującymi po wielo krotnym narażeniu różnych gatunków zwierząt na ftalan dimetylu podawany różnymi drogami, były: zmniejszenie przyrostu masy ciała, zwiększenie względnej i bezwzględnej masy wątroby, uszkodzenie wątroby i nerek. Wyniki testów przeprowadzonych w warunkach in vitro i in vivo wskazują, że ftalan dimetylu nie wykazuje działania rnutagennego i genotoksycznego. Prenatalne narażenie zwierząt na ftalan dimetylu podawany różnymi drogami wykazało w większości przypadków, że  związek ten nie działa embriotoksycznie. Również na podstawie wyników uzyskanych w doświadczeniach dotyczących działania rakotwórczego ftalan dimetylu nie jest uważany za substancję o działaniu kancerogennym. Wartość TLV-TWA ftalanu dimetylu na poziomie 5 mg/m3 ma, wg ACGIH, zapewnić dostateczną ochronę ludzi przed potencjalnymi ogólnoustrojowymi skutkami narażenia. W dostępnym piśmiennictwie nie znaleziono informacji dających podstawę do zmiany  obowiązującej wartości najwyższego dopuszczalne- go stężenia (NDS) ftalanu dimetylu, również brak jest danych uzasadniających istnienie wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh).Zaproponowano, aby stężenie 5 mg/m ftalanu dimetylu przyjąć za wartość NDS dla frakcji wdychalnej substancji. Ze względu na słabe wchłanianie ftalanu dimetylu przez skórę oraz słabe jej działanie fetotoksyczne nie ma podstaw do oznakowania substancji literami: „Sk” - substancja wchłania się przez skórę oraz „Ft” - substancja działająca toksycznie na płód. Nie ma także podstaw do wyznaczenia wartości NDSCh oraz dopuszczalnego stężenia w materiale biologicznym (DSB) ftalanu dimetylu.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ stanów pracy silnika o zapłonie samoczynnym na emisję jednostkową zanieczyszczeń Właściwości użytkowe silników spalinowych zależą od stanów pracy silników, zarówno od stanów statycznych, jak i od występowania stanów dynamicznych, przy czym stan pracy silnika spalinowego nagrzanego do ustabilizowanej temperatury może być określony przez obciążenie i przez prędkość obrotową. W pracy przedstawiono wyniki badań empirycznych emisji jednostkowej zanieczyszczeń z silnika Cummins 6C8.3 w testach statycznych i dynamicznych, zarówno standardowych, stosowanych w procedurach homologacyjnych, jak i w testach specjalnych, opracowanych dla silników spalinowych maszyn roboczych.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Oznaczanie 3,7-dimetylookta-2,6-dienalu w powietrzu na stanowiskach pracy metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej Na podstawie wyników badań opracowano czułą i selektywną metodę oznaczania stężenia 3,7-dimetylookta- 2,6-dienalu w powietrzu na stanowiskach pracy z zastosowaniem wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detektorem diodowym. Metoda polega na adsorpcji par 3,7-dimetylookta- 2,6-dienalu na żelu krzemionkowym, desorpcji metanolem i analizie chromatograficznej otrzymanego roztworu. Metoda umożliwia oznaczanie 3,7-dimetylookta- 2,6-dienalu w zakresie stężeń 2,7 ÷ 54 mg/m3. Oznaczalność metody wynosi 1,9 μg/m3. Opracowaną metodę oznaczania 3,7-dimetylookta- 2,6-dienalu zapisaną w postaci procedury analitycznej zamieszczono w Załączniku.

Dziedzina: nauki o zarządzaniu i jakości
Gatunki roślin synantropijnych jako wskaźniki stopnia przekształcenia biocenoz leśnych Synantropizacja to proces antropogenicznych przemian prowadzących w przyrodzie do zastępowania elementów charakterystycznych i swoistych flory lokalnej o wąskiej amplitudzie ekologicznej przez rośliny kosmopolityczne o szerokim zakresie tolerancji względem warunków środowiska. Pojaw i zadomowienie się w fitocenozach leśnych gatunków synantropijnych może stanowić kryterium ich zakłócenia oraz wskazywać na kolejną fazę ich przekształcania w układ mniej stabilny. Przedmiotem prezentacji są wyniki wieloletnich badań mechanizmów oraz tempa wkraczania gatunków synantropijnych do zbiorowisk leśnych na przykładzie jednego z najstarszych w Polsce rezerwatów Grzędy, powołanego w 1921 r., a aktualnie położonego w granicach Biebrzańskiego Parku Narodowego. W badaniach i analizach określone zostały gatunki roślin obcych oraz ich szczególna rola jaką odgrywają one w procesie synantropizacji. (Falencka-Jabłońska 2006) Stąd też mogą one stanowić w waloryzacji szczególnie cennych przyrodniczo obszarów leśnych naszego kraju. Problematyka ta jest szczególnie istotna w czasie, gdy określa się praktyczne wskaźniki klasyfikacji regionów o różnym statusie ochrony przyrody nie tylko Polski (inwentaryzacja przyrodnicza) ale i Europy, zgodnie z obowiązującymi dyrektywami UE oraz zobowiązaniami naszego kraju, wynikającymi z ratyfikacji konwencji i umów międzynarodowych. Jednocześnie ma to znaczenie w ochronie ekosystemów leśnych przed gatunkami roślin inwazyjnych, których obecność i rozprzestrzenianie się prowadzi do istotnych zmian ilościowych i jakościowych oraz zakłócenia struktury wewnętrznej zbiorowisk leśnych.

Dziedzina: nauki leśne
Niewychowanie. O cielesnych i seksualnych aspektach wychowywania w literackich ujęciach (Wedekind, Musil, Różewicz) Tematem artykułu jest problem dojrzewania do płciowości i seksualności. Jak pokazuje literatura, zachowania związane z cielesnym dojrzewaniem podlegają silnej restrykcji ze strony dorosłych. Dyskurs o seksualności tyle informuje, ile przemilcza. Analizie poddane zostały: dramat Franka Wedekinda z początku XX wieku „Przebudzenie się wiosny” (seksualne tabu ogranicza i dzieci, i dorosłych), proza Roberta Musila „Niepokoje wychowanka Törlessa” (wskazuje represjonowaną seksualność jako źródło agresji i przemocy), i polski dramat Tadeusza Różewicza „Białe małżeństwo”
(o milczeniu o płci ukrytym w słowach).

Dziedzina: pedagogika