PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Zastosowanie promieniowania UV-C do higienizacji skorup jaj zanieczyszczonych bakteriami z rodziny Enterobacteriaceae Celem prezentowanych badań było określenie skuteczności higienizacyjnej promieniowania UV-C wobec bakterii z rodziny Enterobacteriaceae inokulowanych na powierzchni skorupy jaj konsumpcyjnych. Zastosowano pięć różnych poziomów inokulacji powierzchni skorupy jaj od 10/4-10/8 komórek/g skorupy i tak przygotowane próby naświetlano dawką 0, 4, 7, 11, 19, 26 J/m2 stosując urządzenie UV 254 (CompArt). Przeprowadzone badania potwierdziły znaczną skuteczność higienizacyjną promieniowania UV-C 254 nm wobec S. enteritidis i E. coli \n przypadku wszystkich zastosowanych w eksperymencie poziomów inokulacji powierzchni skorupy jaj tymi bakteriami. Wykazano, że poziom inokulacji wpływa na skuteczność inaktywacyjną promieni UV-C 254 nm. Największy spadek liczby badanych drobnoustrojów stwierdzono po naświetlaniu powierzchni skorupy dawką 4 J/m2.

Dziedzina: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Najważniejsze zagadnienia związane z poprawą wykonawstwa elementów i obiektów budowlanych W artykule przedstawiono szacunkowe zestawienia wyników analiz zagrożeń, awarii i katastrof, jakie wystąpiły na terenie Polski w ostatnich 50 latach. Wyniki zestawiono w zależności od charakteru obiektów, technologii wykonania, rodzaju uszkodzeń lub zniszczeń, rodzaju elementów i ich funkcji w konstrukcjach oraz rodzaju materiałów. Wskazano również przyczyny techniczne powstawania zagrożeń, awarii i katastrof wynikające z błędów projektowych i wykonawstwa. Wnioski z analiz powinny stanowić podstawy do innowacyjnych rozwiązań w pracach badawczo-wdrożeniowych.

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Temperatura cieplnej koagulacji bialek miesniowych ryb i zwierzat rzeznych wybranych gatunkow Posługując się wcześniej opracowaną metodą termomechaniczną wyznaczono zakresy temperatury
cieplnej koagulacji białek miofibrylarnych i sarkoplazmatycznych mięsa 5 gatunków ryb (12 partii surowca) oraz wołowiny i wieprzowiny, a także graniczną temperaturę denaturacji wszystkich białek mięśniowych. Wykazano, że pomimo podobnej temperatury dogrzania mięsa (ok. 77℃), potrzebnej do pełnego zdenaturowania wszystkich białek, temperatura pełnej koagulacji białek miofibrylarnych (bez wolnej aktyny, która występowała sporadycznie w badanych próbach) była różna i wynosiła: w przypadku ryb morskich ok. 48 ℃, ryb słodkowodnych ok. 51 ℃, a zwierząt rzeźnych ok. 56 ℃. Okres tarła ryb nie miał istotnego wpływu na zakresy temperatury koagulacji poszczególnych frakcji białek, natomiast powodował zmniejszenie wielkości piku frakcji białek sarkoplazmatycznych.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Charakterystyka oleju rzepakowego jako paliwa do zasilania ciagnikowych silnikow z zaplonem samoczynnym Kryzys energetyczny lat siedemdziesiątych, wywołany dwukrotną znaczną podwyżkę cen ropy naftowej zwrócił uwagę na
możliwość poważnego ograniczenia w przyszłości tego surowca energetycznego, zwłaszcza w państwach wysoko
uprzemysłowionych. Stąd też w przemyśle motoryzacyjnym zaznaczyły się dwa główne nurty działań. Pierwszy prowadzi do
ograniczenia zużycia paliw pochodzących z ropy naftowej poprzez budowę coraz to doskonalszych silników, natomiast drugi
prowadzi do poszukiwania i wdrażania paliw alternatywnych, tzn. pochodzących z innych źródeł niż ropa naftowa, bardziej
dostępnych i przyjaznych dla środowiska. Jednym z poważniejszych źródeł zatrucia atmosfery jest motoryzacja. Według danych
światowych 75% całkowitej emisji tlenku węgla pochodzi z procesów spalania w pojazdach. Ponadto motoryzacja przyczynia
się do znacznych emisji takich gazów, jak tlenki azotu i tlenek węgla. Konsekwencją niekontrolowanej i nadmiernej emisji wyżej
wymienionych gazów jest zanieczyszczenie środowiska naturalnego i efekt cieplarniany.

Dziedzina: nauki leśne
Modelowanie wpływu geometrii stabilizatora na drgania giętne wału mieszadła W oparciu o przeprowadzone symulacje numeryczne (MES) przeanalizowano w pracy wpływ parametrów geometrycznych i sposobu zamocowania stabiłizatora oraz momentów żyroskopowych na częstości drgań własnych wału mieszadła.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Charakterystyka hydrogeochemiczna wód leczniczych Rabki-Zdroju Wody lecznicze Rabki-Zdroju są znane i cenione już od dawna. Są to wody mineralne, głównie typu chlorkowo-sodowego, jodkowe oraz zawierające brom. Geneza wód chlorkowych występujących w obrębie utworów fliszu Karpat jest skomplikowana i ciągle dyskusyjna. Niniejszy artykuł przedstawia wstępne wyniki obliczeń równowagi hydrogeochemicznej wód leczniczych Rabki-Zdroju. Do realizacji pracy wykorzystano modelowanie hydrogeochemiczne, które przeprowadzono przy użyciu programu komputerowy WATEQ4F. Stwierdzono, że minerałami decydującymi o równowadze hydrogeochemicznej wód leczniczych Rabki-Zdroju są chalcedon, grupa skaleni i illit.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Ocena poprawności i sprawności chodu u pacjentów po amputacji kończyny dolnej w obrębie uda Lokomocja człowieka jest bardzo ważnym elementem jakości życia. Po amputacji kończyny dolnej, zwłaszcza, jeśli ten zabieg pozbawia amputowanego stawu skokowego i kolanowego, jakość ta dramatycznie się obniża. W takiej sytuacji poruszanie się wymaga znacznej energii, by zachować równowagę i nauczyć się chodzić od nowa. Chód w protezie jest dla pacjenta dużym wyzwaniem. Celem naszych badań była ocena poprawności i sprawności chodu pacjentów po amputacji jednej kończyny dolnej w obrębie uda, zaopatrzonych w protezy tymczasowe i definitywne.
Badaniami objęto grupę 102 pacjentów zaprotezowanych i usprawnianych w Wojewódzkiej Poradni Zaopatrzenia Ortopedycznego w Łodzi. Wśród badanych byli pacjenci nie tylko zaopatrzeni w protezy tymczasowe, ale także i ci, którzy od paru lat nosili protezy definitywne. Oceniano dopasowanie i pionowanie protezy, stan kikuta oraz poprawność i sprawność chodu w różnych warunkach.
Analiza chodu wykazała, że występowały różne odchylenia lokomocji i o różnym nasileniu. U pacjentów używających protezę tymczasową tylko u 12% badanych nie zaobserwowano odchyleń podczas chodu. Najczęściej występowała nierówna długość kroków i unoszenie się na zdrowej stopie. W podgrupie używającej protezę definitywną u 67% nie zaobserwowano odchyleń, a najczęściej występowało utykanie na stronę protezy. Na poprawność i sprawność chodu u pacjentów po amputacji kończyny dolnej w obrębie uda miał przede wszystkim wpływ czas, który upłynął od amputacji. Im dłuższy okres tym bardziej poprawny chód i mniejsza ilość odchyleń, a także lepsza sprawność chodu.

Dziedzina: inżynieria biomedyczna
OD „LIPCA” DO „PAŹDZIERNIKA”. KULTURA MUZYCZNA LUBLINA W LATACH 1944–1956, NA PODSTAWIE DOKUMENTÓW ŻYCIA SPOŁECZNEGO ZE ZBIORÓW WOJEWÓDZKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ IM. HIERONIMA ŁOPACIŃSKIEGO W LUBLINIE Celem artykułu jest rekonstrukcja kultury muzycznej Lublina z lat 1944–1956 w oparciu o dokumenty życia społecznego, zgromadzone w Dziale Zbiorów Specjalnych Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie oraz lubelską prasę. Formę i treść tekstu warunkuje chronologia, która pozwala wyodrębnić w życiu muzycznym Lublina z lat 1944–1956  trzy bardzo wyraźne (i odmienne od siebie) okresy: lata 1944–1948, w których kultura muzyczna miasta wyrastała – wbrew utartemu przekonaniu – wprost z tradycji przedwojennych; lata 1949–1953, kiedy w muzyce lubelskiej próbowano wprowadzić odgórnie zadekretowany socrealizm oraz lata 1954–1956, gdy w życiu muzycznym Lublina można zaobserwować szereg liberalizujących je zmian zwieńczonych przełomem Października ‘56.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Bazy danych ALP jako przyklad dobrego narzedzia analitycznego w pracach nad projektami planu i zadan ochronnych dla obszaru Natura 2000 W nadchodzących latach Polska będzie zobligowana do opracowania i zatwierdzenia planów ochronnych bądź zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000. Aktywny i merytoryczny udział przedstawicieli Administracji Lasów Państwowych (ALP) w procedurach związanych z opracowaniem powyższych aktów prawa miejscowego będzie miał ogromny wpływ na prowadzenie gospodarki leśnej na obszarach naturowych w przyszłości. Wskazują na to zapisy Ustawy o ochronie przyrody oraz zarządzenia wewnętrzne dyrektora generalnego Lasów Państwowych. Tempo prac nad wdrożeniem dyrektyw Natury 2000 w Polsce z całą pewnością spowoduje potrzebę poddania gospodarki leśnej szybkim i precyzyjnym analizom dającym podstawy do merytorycznej dyskusji z podmiotami biorącymi udział przy pracach związanych z opracowaniem w/w dokumentów (Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska, samorządy, organizacje pozarządowe). Niniejsza praca ma za zadanie przedstawienie możliwości analitycznych baz danych pokazanych w sposób kartograficzny (GIS) oraz w ujęciach statystycznych na przykładzie konkretnych nadleśnictw i obszarów Natura 2000. Dodatkowo autor przedstawi kilka analiz jakości wyznaczenia granic obszarów Natura 2000 w zestawieniu z wynikami inwentaryzacji przyrodniczej.

Dziedzina: nauki leśne
Wpływ pyłów cementowych na niektóre właściwości gleb oraz stan drzewostanów sosnowych w otoczeniu Zakladów Cementowo-Wapienniczych "Lafarge" w Bielawach Celem podjętych badań była ocena wpływu pyłów cementowo-wapienniczych na niektóre właściwości gleb oraz na stan drzewostanów sosnowych w otoczeniu Zakładów Cementowo-Wapienniczych „Lafarge” w Bielawach. Badania przeprowadzono na próbkach pochodzących z dwóch profili gleb uprawnych: gleba bielicowa właściwa (P1), zlokalizowana na skraju lasu sosnowego, i gleba płowa typowa (P2) - oddalona o 200 m od lasu mieszanego, leżąca w pobliżu emitora. Materiał roślinny stanowiły igły z drzewostanów sosnowych położonych w sąsiedztwie pól uprawnych, z których pochodziły próbki glebowe. W próbkach glebowych oznaczono uziarnienie, odczyn, C-organiczny, kationową pojemność sorpcyjną oraz zawartość CaCO3. Ocenę materiału roślinnego (po segregacji wg wieku igieł) przeprowadzono za pomocą programu komputerowego Digishape (Cortex Nova 2005). Analizowane gleby charakteryzują się uziarnieniem odpowiadającym piaskom słabo gliniastym (P1) i piaskom gliniastym (P2). Badane gleby mają odczyn lekko kwaśny (pHKCl 5,6÷6,5). Poziomy powierzchniowe charakteryzują się wyraźnie większymi wartościami pH, co wynika ze wzbogacenia tych poziomów w CaCO3. Zawartość próchnicy w poziomach Ap była typowa dla gleb badanego regionu i wynosiła 1,14 g·kg–1 (P1) i 0,78 g·kg–1 (P2). Z analizy biometrycznej igieł sosnowych wynika, że ich powierzchnia oraz długość maleją z biegiem lat, natomiast szerokość rośnie. Materiał roślinny pochodzący z drzew rosnących bliżej emitora charakteryzuje się znacznie mniejszą powierzchnią asymilacyjną. Igły sosnowe były w tym przypadku krótsze i węższe.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Ocena wartości psychometrycznej wybranych technik projekcyjnych stosowanych w orzecznictwie psychologiczno-sądowym w sprawach o przestępstwa seksualne Testy projekcyjne cieszą się niesłabnącą popularnością, szczególnie wśród biegłych psychologów sądowych, którzy każdego dnia muszą mierzyć się z tendencją osób badanych do pokazywania się w lepszym świetle. W ich mniemaniu testy projekcyjne pomagają zbadać „rzeczywiste” cechy osobowości badanych, a w przypadku diagnozowania dzieci umożliwiają im symboliczną prezentację przeżytej traumy. Rosnąca liczba badań pokazuje jednak, że wskaźniki stosowane w testach projekcyjnych nie mają nic wspólnego z cechami, które rzekomo reprezentują. Jest to szczególnie ważne w przypadku diagnozy wykorzystania seksualnego dziecka oraz diagnozy potencjalnego sprawcy. Ze względu na brak jakichkolwiek badań uzasadniających zastosowanie do tego celu testów projekcyjnych, powinno być zabronione stosowanie następujących narzędzi: Testu Drzewa Kocha; Testu Plam Atramentowych Rorschacha; Testu Apercepcji Tematycznej (TAT/CAT); rysunku postaci; Testu Dom–Drzewo–Człowiek; rysunku rodziny; Testu Barw Luschera; Testu Barwnych Piramid Schaie, Heissa oraz Testu Szondiego.

Dziedzina: psychologia
Inicjatywy Unii Europejskiej w zakresie badań i innowacji w reakcji na pandemię COVID-19 CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest zidentyfikowanie działań podjętych przez Unię Europejską w obszarze badań i innowacji, których nadrzędnym założeniem jest wsparcie w zakresie walki z koronawirusem. 
PROBLEM i METODY BADAWCZE: W kontekście dynamiki i szybkości rosnących zagrożeń, ograniczeń związanych z pandemią COVID-19, podejmowanie współpracy międzynarodowej w obszarze wspierania innowacji i prowadzenia badań stało się bardziej pożądane niż dotychczas, szczególnie w zakresie walki z koronawirusem. W celu zobrazowania tego zjawiska przeprowadzono analizę literatury oraz europejskich materiałów źródłowych, takich jak dokumenty, raporty itp. 
PROCES WYWODU: Artykuł został podzielony na trzy części. W pierwszej zostały omówione wybrane unijne instrumenty i programy, które wspierają rozwój w obszarze badań i innowacji. W drugiej opisano znaczenie innowacji w czasie pandemii COVID-19, wskazując przy tym na szczególne kategorie innowacji, takie jak m.in.: innowacje nastawione na misje, innowacje nastawione na działanie czy innowacje adaptacyjne. W ostatniej części zostały omówione wybrane działania/inicjatywy UE podjęte w reakcji na pandemię. 
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Podjęte w artykule rozważania obrazują wielopłaszczyznowość aktywności podejmowanych przez UE w reakcji na pandemię COVID-19, które obejmują nie tylko kwestie dotyczące leczenia, ale także mają na celu ożywienie gospodarcze. 
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Pozytywnie oceniono działania UE mające na celu dokonanie zmian w zakresie dysponowania środkami finansowymi w ramach głównych instrumentów finansowych i programów oraz częściowego ich przekierowania na finansowanie projektów i działań przyczyniających do walki z pandemią. Uzasadnione w przyszłości wydaje się jednak dokonanie oceny celowości wydatkowania tychże środków. W wyniku przeprowadzonej analizy zauważono, że działania w obszarze polityki innowacji na rzecz wykorzystania europejskiego potencjału w zakresie kreowania innowacji mają bardzo rozproszony charakter.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Kontekst środowiskowy i stratygrafia stanowiska archeologicznego Lipowo w Kotlinie Biebrzy (NE Polska) Jednym z najciekawszych aspektów badań geoarcheologicznych jest poznanie przeszłości człowieka w kontekście otaczającej go ówcześnie rzeczywistości. Zagadnienie to nabiera szczególnego znaczenia w odniesieniu do społeczeństw łowiecko-zbierackich, ściśle uzależnionych od środowiska naturalnego, które przez całą epokę kamienia bezwzględnie dominowały na obszarach Podlasia. Z badań paleogeograficznych wynika, że na stanowisku Lipowo, początek narastania torfów na równinie zalewowej był datowany na 8490±80 BP (MKL-3275) 7658–7347 cal BC. W podobnym czasie, w pobliżu piaszczystej elewacji, zostało odcięte starorzecze Biebrzy. Fragment drewna z piasków zailonych ze spągu jego wypełnienia był datowany na 8330±120 BP (MKL-3277) 7577–7083 cal BC. Oba te zjawiska, wzrost poziomu wód gruntowych i zmiana rozwinięcia koryta, mogą być związane ze zmianami klimatycznymi – fazą chłodną i wilgotną na początku atlantyku. Gytie z malakofauną wodną zostały zdeponowane w starorzeczu we wczesnym atlantyku, które zaniknęło około 6170±80 BP (MKL-3276) 5313–4911 cal BC, po czym zaczęły narastać torfy. Wyniki badań na stanowisku w Lipowie i innych stanowiskach w Kotlinie Biebrzy wskazują na pewne okresy zmian klimatycznych, w których następował wzrost aktywności procesów morfogenetycznych.

Dziedzina: archeologia
Zarządzanie zmianą w oświacie W artykule przedstawiono warunki skutecznej zmiany, strategie jej wdrażania, przyczyny braku akceptacji zmiany oraz wyjaśniono, z czego wynika opór wobec niej. We wnioskach natomiast wskazano kierunki działań, które powinny być podjęte przed wprowadzeniem zmian w oświacie.
Artykuł skłania do refleksji: Czy każda zmiana jest konieczna? Jakie będą jej skutki?

Dziedzina: pedagogika
Hamulce elektromagnetyczne w pojazdach szynowych Praca zawiera wyprowadzenie wzorów (w oparciu o równania Maxwella) pozwalające wyznaczyć rozkład prądów wirowych w  szynie kolejowej pod płozą hamulca szynowego w czasie procesu hamowania. Ponadto w drugiej części pracy przeprowadzono podobną analizę dla liniowego hamulca wiroprądowego. Przedstawione modele matematyczne hamulców elektromagnetycznych umożliwią analizę zjawisk elektromagnetycznych zachodzących w procesie hamowania.

Dziedzina: informatyka
Leibniza instrumentalistyczna koncepcja wiedzy naukowej Leibniz miał istotny wpływ na kształtowanie się europejskiej polityki naukowej
w XVII i XVIII w. Jednak ten temat nie wzbudził dotąd większego
zainteresowania w badaniach. Niniejszy artykuł jest przyczynkiem do takiego
studium. Koncentruje się on na kluczowym elemencie poglądów Leibniza na
naukę, określonym tu jako instrumentalizm epistemiczny i skonstrastowanym
z nieinstrumentalistycznym utylitaryzmem F. Bacona. W charakterystyce tej
koncepcji zwracam uwagę szczególnie na te jej elementy, które kontrastują
z wcześniejszą, renesansową koncepcją F. Bacona, którą Leibniz się inspirował,
a także te, które korespondują ze współczesnym instrumentalizmem w teorii
nauki jako składową szerszego zjawiska, czyli ekonomizacji nauki.

Dziedzina: filozofia
Zawartość kwasów fenolowych w częściach jadalnych wybranych odmian jabłek Owoce i warzywa są cennym źródłem wielu substancji odżywczych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Do najchętniej spożywanych owoców w wielu krajach Europy, w tym także w Polsce, należą jabłka. Prozdrowotne
właściwości jabłek związane są między innymi z zawartością w nich związków polifenolowych, w tym kwasów fenolowych
wykazujących właściwości antyoksydacyjne. Stężenie tych związków zależy od wielu czynników, w tym: odmiany, klimatu,
dojrzałości, warunków glebowych i zabiegów agrotechnicznych. Celem przeprowadzonych badań było porównanie stężenia
kwasów fenolowych i epikatechiny w odmianach jabłek Szampion i Jonica, zebranych w różnych sadach na terenie Lubelszczyzny.
Analizę związków fenolowych przeprowadzono za pomocą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC),
dokonując ich rozdziału na kolumnie RP C18 Symmetry (Waters). Dominującym kwasem fenolowym w jabłkach odmiany
Szampion był kwas chlorogenowy. W miąższu jabłek odmiany Jonica, zebranych w sadach w Puławach i Lublinie w najwyższym
stężeniu występował kwas chlorogenowy, zaś w pozostałych próbach (sad Stryjno i Góra Markuszowska) - kwas
homowanilinowy. Spośród odmian Jonica i Szampion pochodzących z różnych sadów z terenu Lubelszczyzny najwyższą
zawartość epikatechiny stwierdzono w miąższu odmiany Szampion zebranej w sadzie w Puławach oznaczono – 13,12 mg/kg
s.m epikatechiny. Generalnie, niezależnie od miejsca zbioru, jabłka odmiany Szampion uznano za lepsze źródło kwasów
fenolowych i epikatechiny niż jabłka odmiany Jonica.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Nie tylko dyskusja. O partycypacyjnych formach i metodach organizacji młodzieżowych działających na terenie Ukrainy Problematyka tekstu dotyczy różnych form i metod partycypacji wybranych ukraińskich organizacji młodzieżowych, które były szczególnie aktywne w 2018 r. Autorka omawia podstawowe założenia teoretyczne analizując zagadnienie partycypacji w odniesieniu do polskiej i zagranicznej literatury przedmiotu. Następnie opisuje materiał badawczy oraz metody analizy zgromadzonych danych empirycznych. W ostatniej części artykułu autorka prezentuje najważniejsze konkluzje dotyczące „miękkich” i „twardych” form oraz metod partycypacji sześciu badanych organizacji młodzieżowych działających na terenie Ukrainy.

Dziedzina: nauki socjologiczne
Konceptualne zasady (principles) geosozologii - nauki o ochronie biosfery Artykuł zawiera analizę historyczną antropogennego wpływu na różne elementy
biosfery w poszczególnych okresach rozwoju społeczeństwa oraz ukazuje
jego ekologiczne następstwa. Uzasadniono konieczność utworzenia specjalnej
dziedziny nauk – „Geosozologii” (od greckiego słowa „sodzo” – chronić), której
celem jest ochrona elementów biosfery. Ustalono zasady, na których powinna bazować
ta dziedzina naukowa: panbiocentryczną, pansocjocentryczną, panekocentryczną
i panetykoncentryczną. Geosozologia uważana jest za naukę interdyscyplinarną.
W zależności od obiektu ochrony i przedmiotu badań wyróżnia się
następujące gałęzie nauki: sozologia socjalna, fitosozologia, zoosozologia, pedosozologia,
hydrosozologia, sozologia atmosfery, sozologia krajobrazu, kosmosozologia,
sozologia etyczna, sozologia filozoficzna. Główne kierunki badań sozologicznych
mają swe podstawy w poszczególnych elementach biosfery.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Panorama ze Wzgórza Czwartek w Lublinie - analiza widoczności zabudowy metodą kątów widokowych Zagadnienie ochrony historycznie ukształtowanych krajobrazów miejskich przed niekorzystnymi działaniami inwestycyjnymi jest niezwykle złożone. Badanie skutków planowanych działań jest trudne do przeprowadzenia przy pomocy tradycyjnych technik analizowania przestrzeni miejskiej. Szansą na ułatwienie i przyspieszenie tego procesu, a także jego obiektywizację jest zastosowanie cyfrowych technik analitycznych wykorzystujących wirtualne modele miast. W niniejszym artykule przedstawiona zostanie metoda interpretacji budowy krajobrazu miejskiego z wykorzystaniem technik modelowania cyfrowego. Analizie kątów widokowych poddana zostanie jedna z najbardziej atrakcyjnych panoram Lublina - widok ze Wzgórza Czwartek. W pracy wykorzystano autorską aplikacje komputerową opracowana przez autorkę. Możliwość jej praktycznego zastosowania została wykazana w projektach planistycznych wykonanych dla Gminy Miasta Szczecin w latach 2005-2007 oraz dla Gminy Miasta Lublin w latach 2010-2011.

Dziedzina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Preteksty Mickiewiczowskie, czyli uwagi na marginesie poszukiwań archiwalnych Artykuł podejmuje kwestię roli rękopisów i innych dokumentów archiwalnych jako przed-tekstów utworów literackich. Stawia pytanie o to, w jakiej perspektywie badawczej ich wykorzystanie w badaniach literaturoznawczych może okazać się najowocniejsze. Zagadnienie to zostało przedstawione na przykładzie protokołu egzaminacyjnego zawierającego pytania zadane Adamowi Mickiewiczowi podczas egzaminu dyplomowego na Uniwersytecie Wileńskim. Na podstawie innych źródeł archiwalnych oraz drukowanych autorka podejmuje próbę rekonstrukcji pożądanych odpowiedzi na zadane pytania, a następnie wskazuje na korzyści, które mogą płynąć z uwzględnienia ich w analizie utworów literackich Mickiewicza.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Starzejące się społeczeństwo a aktywność zawodowa Według danych demograficznych w ostatnich latach obserwujemy w Polsce cechy starzenia się społeczeństwa, czyli wzrost liczby osób starszych w stosunku do osób młodszych. Równocześnie notujemy jeden z najniższych wskaźników zatrudnienia i najniższą średnią wieku przechodzenia na emeryturę wśród państw europejskich. Z tych powodów problemy aktywności ludzi starszych coraz częściej uwzględniane są w polityce państwa, a także w programach Unii Europejskiej, których celem jest tworzenie systemowych rozwiązań sprzyjających wzrostowi aktywności zawodowej ludzi starszych.Artykuł ten zapoczątkowuje serię artykułów poświęconych omówieniu najbardziej istotnych problemów związanych z wykonywaniem pracy w wieku starszym, na tle wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu celowego zamawianego pn. Aktywność zawodowa pracowników w aspekcie starzejącego się społeczeństwa, koordynowanego przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB).

Dziedzina: nauki o bezpieczeństwie