PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ wysokiej temperatury na wytrzymałość na ściskanie i twardość powierzchniową betonu zwykłego i wysokowartościowego Artykuł przedstawia analizę wpływu temperatury na zmiany resztkowej wytrzymałości na ściskanie oraz wytrzymałości wyznaczonej na podstawie pomiarów twardości powierzchniowej. Badania prowadzono dla betonu zwykłego (BZ) i wysokowartościowego (BWW).

Dziedzina: architektura i urbanistyka
Koncepcje Marii Wojtak w polskich badaniach komunikacji medialnej – praktyka aplikacyjna Celem artykułu było ustalenie, jak środowisko badaczy komunikacji medialnej korzysta z metodologii wypracowanej przez Marię Wojtak, a w konsekwencji – określenie wagi tej koncepcji dla współczesnej mediolingwistyki i szerzej – dla medioznawstwa. Metoda badań: Realizując ten cel, autorki artykułu przeprowadziły badanie z udziałem 69 naukowców, przyjmujących w oglądzie mediów perspektywę genologiczną lub dyskursologiczną. Badanie było trzyetapowe, wykorzystano pracę na źródłach naukowych, bazach wiedzy, formularz Google’a oraz wywiady pogłębione (określone jako punktowe). Wyniki: Analiza bazy źródłowej pozwoliła – po pierwsze – na uogólnienia dotyczące zasięgu i natężenia wykorzystywania koncepcji Wojtak, wyrażające się m.in. powszechnością i uniwersalnością zastosowań oraz przekonaniami o powszechności i uniwersalności tych zastosowań, a także deklaracjami dotyczącymi inspiracyjności pomysłów Wojtak jako punktu wyjścia autorskich poszukiwań badawczych. Po drugie, analiza ta wykazała, że badacze komunikacji medialnej widzą te koncepcje jako narzędzia opisu nie tylko tekstów medialnych, lecz także mediów. Po trzecie, zwróciła uwagę na interdyscyplinarną i scalającą środowisko mediolingwistyczne moc koncepcji Wojtak. Oryginalność/wartość poznawcza: Największą wartością była próba opisania środowiska badaczy wykorzystujących koncepcje Marii Wojtak, ich przekonań i miejsc naukowych inspiracji.

Dziedzina: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kompetencja referendarza sądowego do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym w świetle konstytucyjnej zasady sądowego wymiaru sprawiedliwości Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza konstytucyjności przyznanego referendarzom sądowym uprawnienia do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym. O ile bowiem ustawodawca zwykły jest uprawniony do rozszerzania kompetencji tego organu, o tyle nie może w tym względzie naruszać art. 175 Konstytucji RP, według którego wymiar sprawiedliwości sprawują wyłącznie sądy. Przedstawione w niniejszym opracowaniu rozważania w pierwszej kolejności podejmują kwestię tego, czy wydanie nakazu zapłaty w każdym z czterech postępowań odrębnych można lokować w sferze sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Rozstrzygnięcie tej kwestii wydaje się kluczowe z perspektywy przedmiotu niniejszych rozważań, jako że art. 175 Konstytucji RP sugeruje, iż dopuszczalny zakres kompetencji referendarzy sądowych powinien kończyć się tam, gdzie zaczyna się sprawowanie wymiaru sprawiedliwości.

Dziedzina: nauki prawne
Znaczenie nostalgii we współczesnej turystyce. Historyczne eventy sportowe a marketing terytorialny Artykuł porusza zagadnienia związane ze znaczeniem nostalgii we współczesnej turystyce. Jako przykłady zaprezentowano zjawiska nostalgicznej turystyki sportowej oraz turystyki kulinarnej związanej z wild food foraging. W pracy poruszono też kwestię historycznych eventów sportowych i ich znaczenia dla budowania wizerunku miast i regionów turystycznych. Dziedzictwo sportowe w postaci historycznych eventów sportowych zapewnia alternatywę dla zhomogenizowanych, komercyjnych i bardzo drogich imprez sportowych, których organizatorzy przywiązują niewielką wagę do miejsca rozgrywania zawodów. Historyczne eventy sportowe dają szansę na zrównoważony rozwój turystyki. W pracy uzasadniono potrzebę troski o dziedzictwo kulturowe związane ze sportem w regionach turystycznych.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Stan badań nad źródłami myśli Hildegardy z Bingen Hildegarda z Bingen to jedna z najbardziej wpływowych postaci w dwunastowiecznej myśli chrześcijańskiej. Jest ona autorką bardzo oryginalnej wizji świata, w której antropologia i kosmologia chrześcijańska przenikają się z filozoficznymi ideami, głównie platońskimi i neoplatońskimi. Obecnie jej zróżnicowana twórczość jest obiektem szczegółowych studiów teologicznych i filozoficznych, gdyż okazuje się, iż Hildegarda była nie tylko autorką ciekawej syntezy teologicznej, ale znała też i twórczo wykorzystywała wiele poglądów filozoficznych, głównie zaś chrześcijański neoplatonizm. Artykuł przedstawia współczesny stan badań nad źródłami myśli Hildegardy z Bingen, pokazując zmianę, jaka zaszła w odczytywaniu jej spuścizny. Głównym celem artykułu jest ukazanie możliwości nowej interpretacji myślicielki z Bingen w perspektywie chrześcijańskiego neoplatonizmu, głównie w wydaniu Jana Szkota Eriugeny.

Dziedzina: filozofia
Ocena trwałości resztkowej rur katalitycznych reformerów amoniaku badaniami NDT W artykule przedstawiono wyniki badań stabilności mikrostruktury i właściwości
staliwa rur katalitycznych w warunkach reformingu parowego. Wzrastające
ceny rur katalitycznych doprowadziły do analizy możliwości przedłużenia
czasu eksploatacji rur powyżej projektowej trwałości 100000 h. Zwiększenie
czasu i temperatury eksploatacji powoduje koalescencję i koagulację węglików
wtórnych, a tym samym zmniejszenie odporności na pełzanie stopu. Obecnie
brak jest jednoznacznej i powszechnie stosowanej metody oceny stopnia degradacji
mikrostruktury i właściwości staliwa rur katalitycznych. Niszczące metody
badań rur katalitycznych sprowadzają sie zwykle do oceny metalograficznej
efektów procesu pełzania, tzn. objętości względnej i rozmieszczenie mikropustek
na przekroju ścianek rur, a także ocenę właściwości mechanicznych staliwa.
Metody te dają na ogół jednoznaczną ocenę ale wymagają demontażu rur do
badań i zastąpienie ich nowymi. Wykorzystując opracowane równania regresji
wykazujące istotną statystycznie zależność właściwości mechanicznych (Rm,
A5, KCU 2) od parametrów eksploatacyjnych reformera (PLM, σ) i twardości HB
staliwa IN 519, wykazano możliwość zastosowania badań nieniszczących do
oceny stopnia degradacji staliwa rur katalitycznych.

Dziedzina: inżynieria materiałowa
Zawartosc wybranych metali w owocach lesnych w zaleznosci od miejsca pozyskania Oznaczono zawartość Pb, Cd, Cu, Zn, Fe i Mn w próbkach owoców leśnych: borówki czarnej, maliny właściwej i poziomki pospolitej, pozyskanych w woj. lubelskim, na obszarach uznanych za potencjalnie wolne od zanieczyszczeń (Skierbieszowski Park Krajobrazowy) i na terenach potencjalnie zanieczyszczonych (Cementownia Rejowiec S.A.). Analizowane owoce pochodzące ze stanowisk bardziej narażonych na emisję zanieczyszczeń charakteryzowały się wyższą zawartością ołowiu (z wyj. maliny właściwej) oraz pozostałych metali, niż badane surowce z terenu Gminy Kraśniczyn. Spośród analizowanych owoców najniższą zawartość Pb, Zn, Fe, Mn odznaczała się borówka czarna, natomiast największą zawartością Pb, Zn i Mn charakteryzowała się poziomka pospolita. Zawartość kadmu w analizowanych surowcach roślinnych była wysoka.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Nerwiak (Schwannoma). Rzadko występujący guz trzustki Wstęp: Nerwiak (łac.  schwannoma) to otorebkowany, wywodzący się z komórek Schwanna, mezenchymalny guz związany z otoczką nerwów. W związku z tym może pojawić się on w każdym miejscu w organizmie, gdzie przebiegają nerwy obwodowe. Najczęstsze jego lokalizacje to: głowa, szyja i kończyny. Po raz pierwszy guz wywodzący się z komórek Schwanna został opisany przez Stouta i Carsona w 1935 r. Nerwiaki trzustki to niezwykle rzadkie nowotwory. W literaturze anglojęzycznej do 2017 r. opisanych zostało 67 przypadków. Leczenie operacyjne jest najczęstszym sposobem terapii nerwiaków trzustki, a rokowania pooperacyjne są dobre. Opis przypadku: 63-letnia chora została przyjęta do Kliniki Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantacyjnej CSK MSWiA w Warszawie z powodu guza głowy trzustki. W wykonanej biopsji igłowej – zarówno pod kontrolą USG, jak i tomografii komputerowej (TK) – oraz otwartej biopsji zmiany w trzustce nie stwierdzono komórek nowotworowych w żadnym z pobranych materiałów. W badaniu TK jamy brzusznej uwidoczniono w rzucie wyrostka haczykowatego trzustki owalną zmianę wysoce podejrzaną o proces nowotworowy. Następnie poszerzono diagnostykę o badanie rezonansu magnetycznego (MRI) jamy brzusznej, w którym stwierdzono zaotrzewnowo masę guzowatą o charakterze grubościennej torbieli wypełnionej płynem. Pacjentka została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego. 22 VIII 2017 r. wykonano pankreatoduodenktomię sposobem Whipple’a. W materiale przesłanym do badania histopatologicznego stwierdzono schwannoma capitis pancreatis. W praktyce chirurgicznej nerwiak dotyczący trzustki występuje niezwykle rzadko, ale w ośrodkach wykonujących dużą liczbę zabiegów operacyjnych w obrębie trzustki, taki przypadek może się zdarzyć.

Dziedzina: nauki medyczne
Dowody ze świadków w postępowaniu kanonizacyjnym Sługi Bożego ks. Stanisława Streicha 28 października 2017 r. w kościele pw. św. Jana Bosko w Luboniu rozpoczął się proces beatyfikacyjny na etapie diecezjalnym ks. Stanisława Streicha, zamordowanego u  stóp ołtarza 27 lutego 1938  r. w  Luboniu przez komunistę - Wawrzyńca Nowaka. Ani okres II wojny światowej, ani usytuowanie powojennej Polski w ścisłej kontroli od Związku Radzieckiego, choć realnie opóźniło starania zmierzające do procesu beatyfikacyjnego, nie przyćmiło przekonania, że luboński męczennik zasługuje na chwałę ołtarzy. Z tego powodu opinia męczeństwa, świętości i znaków była siłą wiodącą, która ostatecznie doprowadziła do rozpoczęcia dochodzenia diecezjalnego. Jednym z istotnych elementów tegoż procesu jest faza dowodowa, czyli zebranie odpowiednich argumentów ludzkich, które pozwolą osiągnąć pewność moralną co do faktu męczeńskiej śmierci, względnie heroiczności cnót kandydata na ołtarze, cudu, a także istnienia kultu Sługi Bożego. Pośród środków dowodowych przyjętych w procesach kanonicznych obok oświadczeń stron, dowodów z dokumentów i z opinii biegłych oraz wizji lokalnej i oględzin sądowych szczególną wagę posiada dowód ze świadków, na co wskazuje instrukcja Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych Sanctorum Mater o prowadzeniu dochodzenia diecezjalnego lub eparchialnego w sprawach kanonizacyj nych, która w artykule 29 § 2 stwierdza, że w sprawach nowych dochodzenie dotyczy „przede wszystkim” przesłuchania świadków. Tak więc dowód ze świadków stanowił istotny element diecezjalnego postępowania kanonizacyjnego Sługi Bożego ks. Stanisława Streicha.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Zastosowanie metody ChZT do oznaczania stężenia lecytyny w syntetycznym hydroksyapatycie Badania dotyczyły zastosowania metody Chemicznego Zapotrzebowania Tlenu (ChZT) do oznaczenia ilości lecytyny związanej z hydroksyapatytem (HAp-LE), otrzymanym w procesie chemicznej precypitacji. Dokładność metody zweryfikowano wykonując bilans tlenu zużytego do całkowitego utlenienia lecytyny zawartej w mieszanie poreakcyjnej, osadzie oraz supematancie. Zawartość lecytyny w proszkach mieściła się w granicach od 1% do 30%. Zaproponowana metoda analityczna może być wykorzystywana do oznaczenia innych dodatków organicznych związanych z syntetycznym HAp.

Dziedzina: inżynieria chemiczna
Diagnoza interpretatywna jako „nowy” sposób diagnozowania problemów w pracy socjalnej/społecznej W niniejszym artykule przybliżono założenia teoretyczno-metodologiczne diagnostyki interpretatywnej wraz z praktycznymi implikacjami jej zastosowania. Prezentację „nowego” sposobu diagnozowania w pracy socjalnej przedstawiono w odniesieniu do powszechnie stosowanej w instytucjach związanych z pracą socjalną/społeczną diagnozy normatywnej. Analiza obu sposobów rozpoznawania problemów w pracy socjalnej została skierowana na ukazanie odmienności tych podejść w ich wymiarze teoretycznym, metodologicznym i praktycznym. W celu uzupełnienia wywodu wykorzystano przykład empiryczny – diagnozę jednego przypadku, ale dokonaną w dwóch ujęciach. Diagnozy normatywna i interpretatywna pochodzą z dwóch zajęć przeprowadzonych w ramach kształcenia dla studentów pedagogiki społecznej na poziomie licencjackim. W trakcie studiów studenci mają obowiązek przeprowadzić diagnozę przypadku w ujęciu normatywnym w ramach przedmiotu kształcenie umiejętności diagnostycznych, natomiast w ramach zajęć elementy diagnostyki interpreatywnej analizują ten sam przypadek, bazując na odmiennych od normatywnych założeniach teoretyczno-metodologicznych.

Dziedzina: pedagogika
Aktywność przeciwdrobnoustrojowa soku ziemniaczanego Doniesienia literaturowe wskazują, że sok z ziemniaków
może być cennym źródłem związków bioaktywnych korzystnie
oddziałujących na organizm człowieka. Jak dotąd nie
scharakteryzowano jednak w pełni aktywności przeciwdrobnoustrojowej
tego produktu. Dlatego też, w niniejszej pracy
oceniono aktywność przeciwdrobnoustrojową suszu soku
ziemniaczanego powstałego w procesie suszenia rozpyłowego
oraz sublimacyjnego, jego hydrolizatu oraz frakcji odbiałczonej.
W testach bioaktywności zastosowano szczepy
bakterii z rodzajów: Bacteroides, Listeria, Salmonella, Clostridium,
Escherichia, Enterococcus, Lactobacillus,, Staphylococcus,
Yersinia oraz drożdże Candida i Saccharomyces.
Aktywność przeciwdrobnoustrojową oznaczano metodą
punktowo-dyfuzyjną. Dodatkowo zbadano zawartość glikoalkaloidów,
mikro- i makroelementów, witamin z grupy B
oraz witaminy C w soku z ziemniaków, a także podjęto pró-
bę określenia ich wpływu na bioaktywność. Przeprowadzone
badania wykazały, że żaden z zastosowanych preparatów
niezależnie od składu chemicznego i sposobu wytworzenia
nie wykazywał aktywności antagonistycznej w stosunku do
mikroorganizmów patogennych, probiotycznych i komensalych.

Dziedzina: technologia żywności i żywienia
Piecza naprzemienna nad dzieckiem po rozwodzie Artykuł poświęcony jest problematyce instytucji pieczy naprzemiennej jako sposobie uregulowania wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie lub rozstaniu w polskim prawie rodzinnym. Celem rozważań jest wyjaśnienie pojęcia pieczy naprzemiennej, jej relacji do władzy rodzicielskiej oraz praktycznych aspektów funkcjonowania instytucji pieczy naprzemiennej. Piecza naprzemienna nie została uregulowana wprost w przepisach polskiego prawa, co powoduje wątpliwości w orzekaniu o niej w sądach. Prowadzi to do różnego traktowania obywateli przez organy administracji publicznej. W artykule zostały zawarte również rozważania na temat rozwoju pieczy naprzemiennej w Stanach Zjednoczonych, uważanych za kolebkę tej instytucji. W zagranicznych systemach prawnych regułą stało się powierzanie władzy rodzicielskiej wspólnie rozwodzącym się rodzicom. Odpowiada to silnemu na forum europejskim i międzynarodowym przekonaniu, że taka właśnie sytuacja najlepiej zabezpiecza dobro dziecka, którego rodzice żyją w rozłączeniu.

Dziedzina: nauki prawne
Profilaktyka w zakresie szkód wyrządzanych przez zwierzęta dzikie w uprawach rolniczych Celem pracy było przedstawienie zagadnień związanych z metodami profilaktyki w zakresie ograniczania szkód łowieckich, wyrządzanych przez zwierzynę w uprawach rolniczych. Profilaktykę tą stosować winni dzierżawcy lub zarządcy obwodów łowieckich w porozumieniu i współpracy z potencjalnie poszkodowanymi posiadaczami upraw. W zakresie technicznych aspektów działań profilaktycznych, wyodrębnia się trzy grupy metod: ekologiczne, mechaniczne i chemiczne. Grupa metod ekologicznych prowadzi do właściwego dostosowania liczebności i struktur populacyjnych zwierząt do możliwości troficznych siedlisk, w których one przebywają, jak również obejmuje wszelkie działania zmierzające do poprawy warunków żerowych. W dwóch pozostałych grupach metod, główna zasada działań profilaktycznych polega na ograniczaniu dostępu zwierzyny do potencjalnie zagrożonych upraw. W metodach tych wykorzystywane są różnego rodzaju grodzenia i pastuchy lub tzw. repelenty, które mają skutecznie odstraszać, a przez to uniemożliwić żerowanie zwierząt w uprawach rolniczych. Wszystkie wymienione działania profilaktyczne przynoszą efekty pod warunkiem terminowego, a w niektórych przypadkach (głównie metody mechaniczne) również solidnego ich wykonania i monitorowania.

Dziedzina: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie skompilowanych badań termicznych w charakterystyce skał macierzystych na przykładzie warstw menilitowych Celem badań było porównanie wyników termicznego rozkładu materii organicznej przy zastosowaniu różnych metod badawczych. Eksperymenty wykonano dla oceny metod interpretacyjnych w charakterystyce potencjału generacyjnego skał macierzystych. Badania przeprowadzono dla próbek łupków menilitowych, uznanych na podstawie wieloletnich badań geochemicznych za dobrej jakości skały macierzyste. Próbki reprezentowały warstwy menilitowe jednostki śląskiej, pobrane z karpackich odsłonięć powierzchniowych. Badania przy zastosowaniu znanych metod: pirolizy Rock-Eval (RE), metody termograwimetrycznej i kalorymetrycznej (TG/DSC) oraz metody pirolizy połączonej z analizą chromatografii gazowej (PY-GC), były wykonywane na tych samych próbkach – zarówno na próbkach skalnych, jak i na wyizolowanym kerogenie. Takie zintegrowane badania nie były dotychczas prowadzone na żadnym materiale skalnym. Zastosowane metody badawcze wykazały znaczną porównywalność otrzymanych wyników. Znaleziono szereg korelacji pomiędzy parametrami z poszczególnych metod, między innymi: ilości węglowodorów wydzielonych podczas PY-GC w przedziale temperatur 300–650°C, a parametrem S2 z RE oraz ubytkiem masy w analizie TG w tym samym przedziale temperatur; wartości S2 próbek skalnych oraz kerogenu z ubytkiem masy w efekcie pirolizy z analizy TG/DSC w temperaturach z zakresu 300–650°C; wartości temperatury maksimum piku S2 (Tpk2) próbek skalnych z temperaturą maksymalnego ubytku masy podczas analizy TG; zawartości węgla rezydualnego (RC) z analizy RE próbek skały i kerogenu z ubytkiem masy w efekcie spalania rezydualnej materii organicznej z analizy TG/DSC w temperaturach z zakresu 650– 1050°C. Ubytek masy, oznaczony podczas analizy termograwimetrycznej, zestawiony z procentowym udziałem poszczególnych frakcji węglowodorowych, w których znaczący udział mają frakcje C9+ potwierdza ropotwórczy charakter substancji organicznej zawartej w warstwach menilitowych. Badania porównawcze metod pirolitycznych: Rock Eval, TG/DSC oraz PY-GC dowiodły kompatybilności wyników uzyskanych wszystkimi metodami. Każda z metod ponadto umożliwia pozyskanie wzajemnie uzupełniających się informacji odnośnie zawartości TOC, stopnia dojrzałości termicznej, jak i typu generowanych węglowodorów oraz innych niewęglowodorowych związków. Przeprowadzone testy oraz wykonane korelacje pokazały celowość stosowania zespołu metod termicznych dla pozyskania kompletnych informacji dotyczących skał macierzystych.

Dziedzina: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie – od gotyckiego kościoła długoszowego po dwudziestowieczny kościół podwójny Ceglano-kamienny kościół gotycki wzniesiony w 1470 roku w Szczepanowie z fundacji Jana Długosza jest interesującym przykładem przeobrażenia świątyni w kaplicę. Po neogotyckiej rozbudowie w latach 1907–1914 powstał w tym miejscu kościół w istocie podwójny, zawierający elementy zarówno spójne, jak i kontrastowe – pod względem gabarytów i stylistyki. Niniejszy artykuł zawiera charakterystykę kolejnych przemian strukturalnych tej niewielkiej pierwotnie budowli, która – znacznie powiększona na początku XX wieku – uzyskała charakter obiektu niemal katedralnego. Pomimo tak radykalnych działań szczepanowska świątynia stanowi przykład zespołu architektonicznego, w którym obydwie części – średniowieczna i neogotycka – są dla siebie wzajemnym tłem i uzupełnieniem.

Dziedzina: nauki o sztuce
Autobiografizm jako cecha gatunkowa oraz komunikacyjna literatury popularnej na przykładzie twórczości Joanny Chmielewskiej W artykule podjęto próbę ukazania wpływów, jakie na literaturę popularną wywiera doświadczenie autobiograficzne. Ze względu na niezwykle szeroki zakres obszaru badawczego, niemożliwa jest kompleksowa, gatunkowa analiza zjawiska. Przykładem, mającym nakreślić tendencje występujące w literaturze popularnej, jest twórczość Joanny Chmielewskiej – proza z pogranicza gatunków. W artykule poruszono zagadnienia takie jak autokreacja autorki, inspiracje historią rodzinną, związki z teorią autobiografizmu kobiecego i zabiegi autoterapeutyczne. Podjęto próbę zdiagnozowania przyczyny zastosowania niedopowiedzeń przy jednoczesnych deklaracjach o ekshibicjonistycznej szczerości pisarki. Autorka zastanawia się, jakie znaczenie ma dla czytelnika wprowadzenie do literatury popularnej wątków autobiograficznych i co wynika z balansowania na pograniczu prawdy i fikcji w tym gatunku.

Dziedzina: literaturoznawstwo
(auto)biografie męskości / mężczyźni i autobiografie Autor tekstu zadaje pytanie o lokalność kategorii męskości. Odwołując się do ramowych teorii Raewyn Connell, Pierre’a Bourdieu i Franca La Cecli, postuluje próbę zbudowania lokalnego modelu/lokalnych modeli męskości, analogicznie do glokalnego wykorzystywania teorii Edwarda Saida (np. terminu bałkanizmu czy postzależności). Podstawą takiego modelu męskości może stać się autobiograficzna subiektywność, badanie życiorysów polskich mężczyzn wspierających emancypacyjne ruchy kobiet oraz próby pisania auto- i biografii męskości zawarte w dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych tekstach intymistycznych i beletrystycznych.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Podstawy odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych w świetle unormowań konstytucyjnych i kodeksowych Poruszony w niniejszym artykule temat odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych jawi się jako niezwykle interesujący i ważny społecznie, a instytucja odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie oraz niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie odgrywają bardzo ważną rolę w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienia związane z rehabilitacją osób poszkodowanych w wyniku pomyłek organów wymiaru sprawiedliwości mają ważne znaczenie zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i praktycznym. Artykuł jest poświęcony analizie podstaw roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie uregulowanych w rozdziale 58 Kodeksu postępowania karnego w świetle relewantnych norm Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Dziedzina: nauki prawne
Efektywność metod prezentacji stosowanych na małoskalowych mapach tematycznych w prasie i Internecie Artykuł jest poświęcony efektywności
prezentacji kartograficznej. Przytoczono
poglądy kartografów dotyczące czytelności i sprawności
mapy. Przypomniano zasady graficznego projektowania
map. Podjęto próbę ich weryfikacji na
przykładach małoskalowych map tematycznych.
Każda prezentacja graficzna powinna być efektywna,
ponieważ jej zadaniem jest uzupełnienie słowa pisanego,
przyciągnięcie uwagi odbiorcy, uczytelnienie
przekazu tekstowego, wyeksponowanie najważniejszych
informacji. Tak ważna rola grafiki sprawia, że
prezentacja graficzna (mapa, diagram, wykres) wymaga
należytego przygotowania. Użytkownik musi
mieć możliwość zrozumienia języka grafiki, aby poprawnie
wnioskować o przedstawianych zjawiskach.
Istnieją liczne przykłady dobrze i źle zredagowanych
małoskalowych map tematycznych. Praktyka kartograficzna
pokazuje, że zasady związane z graficznym
projektowaniem prezentacji kartograficznych
zbyt często nie są respektowane podczas opracowywania
małoskalowych map tematycznych zamieszczanych
m.in. w prasie i Internecie. Na efektywność
prezentacji kartograficznej składają się wiedza i umiejętności
redaktora mapy oraz możliwości percepcyjne
odbiorcy i jego przygotowanie do czytania i interpretacji
map. Mapa ułatwia zrozumienie tekstu, któremu
towarzyszy, lepiej niż tekst pokazuje przestrzenne
zróżnicowanie zjawisk, przemawia do zmysłów.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku