PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Bóbr - przyjaciel czy wróg? Naturalna mała retencja odpowiedzią na niekorzystny bilans wodny Polski Ekspansja demograficzna i urbanistyczna nasilająca się od XIX wieku jest przyczyną wyraźnego ograniczenia zasobów wody słodkiej na świecie. Odpowiedzią na te problemy od połowy XX wieku jest sztuczna retencja. Do dnia dzisiejszego powstało na świecie ponad 40 tyś. zbiorników zaporowych z tamami o wysokości większej niż 15 m. Kilkadziesiąt lat funkcjonowania zbiorników pokazuje, że nie zawsze są one korzystne zarówno pod względem ekonomicznym jak i przyrodniczym. Niekorzystny wpływ na biocenozy rzek jest powodem zaznaczającej się w ostatnich dziesięcioleciach tendencji do likwidacji dużych zbiorników zaporowych. Alternatywą jest poszukiwanie rozwiązań, które spełniając funkcje retencyjną, nie przeszkadzają procesom biologicznym zachodzącym w cieku. Nowoczesne podejście do retencjonowania wody zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju jest szczególnie ważne w Polsce, ze względu za zaznaczający się coraz wyraźniej deficyt zasobów wodnych. Związany jest on z jednej strony z warunkami przyrodniczymi a z drugiej z wieloletnimi zaniedbaniami w retencjonowaniu wody, z a zwłaszcza w tzw. "małej retencji". Jednym ze sposobów magazynowania wody, które byłoby przyjazne dla środowiska naturalnego jest wykorzystanie naturalnej skłonności bobrów do budowania tam i tworzenia stawów. Korzystny wpływ powstawania stawów bobrowych wyraża się w wielu aspektach zarówno hydrologicznych jak i biologicznych. Najważniejsze jest jednak to, że w przeciwieństwie do zbiorników sztucznych, zbiorniki naturalne tworzone przez bobry nie wpływają degenerująco na odcinki rzek położone poniżej piętrzenia. Efekt retencyjny stawów bobrowych jest bardzo poważny, szacuje się, że dzięki działalności tych zwierząt w skali naszego kraju gromadzone jest co najmniej kilkanaście milionów m3 wody - to tyle na ile ocenia się skuteczność wszystkich programów małej retencji realizowanych obecnie na terenie Polski. Ważny jest również rachunek ekonomiczny, retencjonowanie wody w stawach bobrowych odbywa się w zasadzie bez nakładów. Jedynie coroczne roszczenia dotyczące odszkodowań wynikających z konfliktu na linii człowiek-zwierze, szacowane na kilkaset tysięcy złotych pogorszają nieco ten bilans.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Odporność poliuretanowych powłok typu high solid na działanie biotycznych i abiotycznych czynników degradacyjnych Powłoki poliuretanowe (PUR) typu high solid, o wysokim połysku i niewielkiej chropowatości powierzchni, otrzymano z wykorzystaniem biopolioli zsyntetyzowanych z oleju sojowego (BPS), lnianego (BPL) i rzepakowego (BPR) oraz poliizocyjanianów będących pochodnymi diizocyjanianu izoforonu (IPDI), diizocyjanianu trimetylo-1,6-heksametylenu (TMDI) lub diizocyjanianu 4,4’-dicykloheksylometanu (HMDI) i ksylenu jako rozpuszczalnika. Wszystkie wytworzone powłoki zawierały ok. 40 % składników pochodzenia naturalnego. Powłoki PUR charakteryzowano na podstawie oznaczonych wartości: chropowatości, swobodnej energii powierzchniowej (SEP) oraz właściwości mechanicznych, takich jak: twardość względna, tłoczność, przyczepność, odporność na zarysowanie i uderzenie. Analizowano degradację biotyczną w środowisku wodnym i w symulowanych warunkach kompostowania oraz odporność na działanie czynników abiotycznych (wody, wody morskiej, solanki, zmiennej temperatury). Stwierdzono, że otrzymane powłoki poliuretanowe wykazują dobre właściwości mechaniczne, doskonałą odporność korozyjną, nie są podatne na hydrolizę katalizowaną przez enzymy i mogą być z powodzeniem stosowane jako skuteczne zabezpieczenie powierzchni stalowych.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Szczegółowy model struktury 3D zbiornika GZWP Gliwice nr 330 Tworzenie wielowarstwowych modeli numerycznych w systemach krasowo-szczelinowych napotyka na duże problemy n wiarygodnym odwzorowaniu układu krążenia wód podziemnych, już na etapie modelu koncepcyjnego. Sposób przedstawiania geometrii ośrodka hydrogeologicznego w oparciu o dwuwymiarową mapę geologiczną, wybrane przekroje i otwory geologiczne bez szczegółowej interpretacji wgłębnej, często skomplikowanej budowy geologicznej, może być niewystarczający. Zastosowanie nowoczesnych metod trójwymiarowej kartografii do przedstawienia wgłębnej budowy geologicznej, przy wykorzystaniu specjalistycznego oprogramowania typu Earth Vision pozwalana lepsze jej odwzorowanie i zrozumienie. W pracy opisano wykonany model budowy geologicznej wielowarstwowego systemu wodonośnego, którego głównym elementem jest GZWP Gliwice, o powierzchni 392 km2, wyodrębniony w węglanowym kompleksie wodonośnym triasu. Możliwość odwzorowania struktury geologicznej zbiornika, w tym w szczególności licznych rowów i zrębów tektonicznych, wpłynie znacząco na poprawność dyskretyzacji ośrodka hydrogeologicznego w modelu przepływu wód podziemnych FeFlow.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Rosyjskojęzyczni mieszkańcy Płocka w świetle Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Imperium Rosyjskiego z 1897 roku Pierwszy spis powszechny oparty na nowoczesnych założeniach przeprowadzono w Imperium Rosyjskim
w 1897 roku. Jego rezultaty posłużyły autorowi do analizy struktury demograficznej płockiej
mniejszości prawosławnej i jej miejsca w społeczności miasta.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Charakterystyka mieszaniny tluszczu drobiowego z olejem rzepakowym przed i po przeestryfikowaniu enzymatycznym Tłuszcz drobiowy, stanowiący jeden z odpadów produkcyjnych w przemyśle mięsnym, jest surowcem tanim i produkowanym w znacznych ilościach, ale nieatrakcyjnym dla konsumentów. W porównaniu z tłuszczem ssaków odznacza się bardzo pożądanym składem kwasów tłuszczowych. Potencjalną możliwością technologicznej modyfikacji tego tłuszczu może być jego blending, frakcjonowanie lub przeestryfikowanie. Celem pracy było scharakteryzowanie surowców, mieszaniny tłuszczu drobiowego i oleju rzepakowego (40:60 m/m) oraz określenie wpływu reakcji przeestryfikowania enzymatycznego na wybrane właściwości tej mieszaniny. Przeestryfikowanie katalizowano enzymatycznie stosując preparat Lipozyme RM IM. W surowcach, mieszaninie fizycznej i w produktach przeestryfikowania oznaczono: liczbę kwasową i liczbę nadtlenkową, stabilność oksydatywną, zawartość składników polarnych, a także określono skład i rozmieszczenie kwasów tłuszczowych w pozycjach sn-1,3 i sn-2 triacylogliceroli. Stwierdzono, że dodatek oleju rzepakowego do tłuszczu drobiowego wpłynął na wzrost zawartości kwasów: oleinowego, linolowego i linolenowego zarówno w mieszaninie, jak i w produktach przeestryfikowania
w stosunku do czystego tłuszczu drobiowego. Skład jakościowy kwasów tłuszczowych po przeestryfikowaniu pozostał niezmieniony. Stabilność oksydatywna przeestryfikowanej mieszaniny w stosunku do jednego z surowców (oleju rzepakowego) i mieszaniny wyjściowej znacznie zmalała, natomiast w stosunku do drugiego z surowców – tłuszczu drobiowego wzrosła. Najbardziej odporna na utlenianie była wyjściowa mieszanina w porównaniu z produktami po przeestryfikowaniu. Po procesie przeestryfikowania takie parametry, jak liczba kwasowa i zawartość składników polarnych w produktach wzrosły. Wartości te rosły wraz ze wzrostem ilości wody w zastosowanym preparacie enzymatycznym. Zarówno surowce, jak i produkty przeestryfikowania w temperaturze pokojowej są ciekłe.

Dziedzina: nauki rolnicze
Ilościowa analiza obrazu w badaniach strukturalnej plastyczności synaptycznej Analiza obrazów mikroskopowych odgrywa obecnie dominującą rolę w badaniach nad strukturą mózgu. Wgląd w strukturalną plastyczność synaptyczną może być kluczem do zrozumienia podstaw wielu zaburzeń neurodegeneracyjnych. Prawie w każdym eksperymencie niezbędna jest ilościowa analiza obrazów tkanki mózgowej, wymagająca często wyspecjalizowanego oprogramowania komputerowego ze względu na złożoność struktur analizowanych obrazów. W niniejszym tekście dokonamy przeglądu najważniejszych problemów towarzyszących analizie obrazów zebranych mikroskopem konfokalnym. Każdy z tych problemów wymaga zastosowania dedykowanych algorytmów.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Rezurekcyjna teologia oleju katechumenów Olej katechumenów (oleum cathechumenorum) stosuje się w misteriach przygotowujących katechumenów do przyjęcia chrztu. Przedłożona w artykule analiza rubryk dawnych ksiąg liturgicznych (Sacramentarium gelasianum, Pontificale Romano-germanicum) oraz pism pisarzy kościelnych pozwala mówić o rezurekcyjnej teologii oleju katechumenów (Cyryl Jerozolimski, Jan Chryzostom). Dusza kandydata do chrztu na skutek zetknięcia się z olejem katechumenów poddawana jest bowiem nie tylko samej reanimacji, ale otwiera się przed nią perspektywa zupełnie nowego życia: życia wolnego od choroby i grzechu, życia przepełnionego wiarą i pełnego mocy Bożej, życia w jedności (παρρησία) z Chrystusem i Jego owczarnią, życia wolnego od lęku przed śmiercią, a także perspektywa życia z nadzieją na zmartwychwstanie (por. kard. J. Ratzinger). W pismach Ojców Kościoła namaszczenie olejem katechumenów jest zapowiedzią paschy, uzdrowienia i uwolnienia, przywraca radość, jest umocnieniem w walce duchowej (olej egzorcyzmu, olej zbawienia), a także symbolem przynależności do Chrystusa, oznaką wybrania i służby dla Niego (sphragis).

Dziedzina: nauki teologiczne
Partnerstwo hiszpańsko-portugalskie w zakresie walki z terroryzmem Zintegrowana strategia antyterrorystyczna na szczeblu międzynarodowym stanowi jeden z ważnych czynników ograniczających ryzyko przeprowadzenia zamachu. Artykuł ukazuje najważniejsze płaszczyzny współpracy hiszpańsko-portugalskiej służącej zapobieganiu zagrożeniom wynikającym ze strony terroryzmu dżihadystycznego na Półwyspie Iberyjskim. Akcentując odmienność doświadczeń obu państw w zakresie zmagań z tym ekstremizmem, analiza prezentuje przesłanki i główne wymiary tego partnerstwa w kontekście istniejących wyzwań dla bezpieczeństwa. Artykuł przedstawia inicjatywy polityczne oraz kształt współpracy policyjnej i wojskowej Hiszpanii i Portugalii rozwijanej na przestrzeni ostatnich lat. Podkreśla komplementarność i wielopłaszczyznowość działań podejmowanych zarówno w sferze stosunków dwustronnych, jak i na arenie międzynarodowej w celu neutralizacji zagrożeń terrorystycznych.

Dziedzina: nauki społeczne
Sposoby ujęcia danych a poprawność map opracowanych metodą kartogramu W artykule krytycznie podsumowano dorobek kartografii w zakresie stosowanych podziałów sposobów ujęcia danych, przedstawiono propozycję typologii danych uwzględniającą najczęściej stosowane przez kartografów kryteria i na jej tle oceniono poglądy kartografów na poprawność kartogramów w zależności od sposobu ujęcia danych wykorzystanych do ich opracowania.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Analiza wiedzy studentów PWSZ we Włocławku na temat udzielania pierwszej pomocy Wstęp. Pierwsza pomoc to proste czynności wykonywane natychmiast przez pierwszych świadków zdarzenia w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego, zanim przybędą wykwalifikowane służby ratownicze. Do udzielania pierwszej pomocy zobligowany jest każdy obywatel.
Cel. Celem badań była analiza wiedzy studentów PWSZ we Włocławku na temat udzielania pierwszej pomocy
Materiał i metody. Badania przeprowadzono wśród 183 studentów PWSZ we Włocławku. Wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankietowania oraz autorski kwestionariusz ankiety.
Wyniki. Studenci dysponują zróżnicowaną wiedzą na temat aspektów udzielania pierwszej pomocy. Większość ankietowanych potwierdziło, że każdy obywatel ma obowiązek podejmować działania służące udzielaniu pomocy. Niemniej jednak znaczny odsetek badanych nie podjąłby takich czynności.
Wnioski. Studenci prezentują umiarkowany poziom wiedzy w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Niezbędne są systematyczne działania edukacyjne w zakresie ich przygotowania do świadomego, odpowiedzialnego udziału w ratowaniu życia drugiego człowieka.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Iławie w XIX i I poł. XX w. Kamień węgielny pod nowy obiekt sakralny w Iławie został położony 27 czerwca 1858 r., a jego poświęcenie – 31 maja 1860 r. Iławską placówkę duszpasterską podniesiono do rangi parai 24 grudnia 1860 r. Dwa lata później erygowano we wspomnianej miejscowości prywatną szkołę katolicką. Dom paraalny wybudowano w latach 1866‒1867. Kościół w stylu modernistycznym wzniesiono w latach 1931‒1933. W 1861 r. mieszkało w Iławie 241 katolików, natomiast w 1879 r. do parai należało 840 osób. Na początku lat trzydziestych XX w. w parai mieszkało 2,4 tys. katolików. W 1877 r. kapitał erekcyjny parai wynosił 4 531,61 marek, natomiast tzw. kapitał proboszczowski – 11 506,30 marek.

Dziedzina: nauki teologiczne
Proba klasyfikacji odmianowej miodow pszczelich metoda analizy funkcji dyskryminacyjnej Celem niniejszej pracy było opracowanie nowej metody identyfikacji typów i odmian miodu pszczelego, na podstawie fizykochemicznych parametrów determinujących ich jakość. Przeprowadzona analiza dyskryminacyjna pozwoliła, na podstawie zaproponowanego modelu uwzględniającego pomiar przewodności elektrycznej właściwej, lepkości dynamicznej oraz kwasowości ogólnej badanych próbek miodów, na identyfikacją poszczególnych typów i odmian. Model ten poddano weryfikacji, w odniesieniu do dodatkowych próbek miodu, która dowiodła jego poprawności.

Dziedzina: nauki rolnicze
Przegląd wchłanianych nici chirurgicznych stosowanych w chirurgii ogólnej – dobór obecnie istniejących materiałów oraz optymalizacja doboru Nici chirurgiczne to najbardziej uniwersalne materiały wykorzystywane w chirurgii. W dobie rozwoju nowych technologii i nowych materiałów, takich jak np. kleje tkankowe, mimo wszystko wydaje się, że nici chirurgiczne będą w użyciu w chirurgii jeszcze przez wiele lat. Praca ta ma na celu prezentację najczęściej używanych w chirurgii ogólnej wchłanialnych nici chirurgicznych. Ich odpowiedni dobór do zabiegu jest kluczowy dla powodzenia operacji.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Użyteczność stosowania testów stabilizacji wzrokowej oraz dynamicznej ostrości wzroku za pomocą narzędzia inVision™ w diagnostyce zawrotów głowy Pacjenci cierpiący na problemy z utrzymaniem równowagi często doświadczają również zawrotów głowy lub zaburzeń widzenia. Stabilizacja obrazu w trakcie poruszania się jest jednym z najistotniejszych czynników umożliwiających wykonywanie codziennych czynności. Nieprawidłowości przedsionkowe mogą ten proces bardzo poważnie zakłócać i powodować dyskomfort. Za zachowanie stabilności wzroku podczas obserwacji ruchomych obiektów lub podczas szybkiego poruszania głową odpowiedzialny jest odruch przedsionkowo-wzrokowy (ang. vestibulo-ocular reflex, VOR). Ocena VOR jest ważnym elementem diagnozowania zawrotów głowy i problemów z utrzymaniem równowagi. W artykule przedstawiono podstawowe informacje na temat funkcjonowania układu odpowiedzialnego za statyczne utrzymanie wzorku i stabilność patrzenia. Zaprezentowano metodę diagnostyczną zawrotów głowy za pomocą narzędzia inVision™, szczegółowo ją opisując oraz dokonując jej oceny na podstawie licznych badań z jego wykorzystaniem.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Ocena wartości pokarmowej nasion jarych i ozimych odmian wyki Oznaczono skład podstawowy, skład aminokwasowy białka oraz zawartość inhibitorów trypsyny i tanin w nasionach trzech odmian wyki jarej (Kwarta, Szelejewska i Słodka) i jednej odmiany ozimej (Rea). W doświadczeniach bilansowych na rosnących szczurach określono wartość pokarmową białka nasion. Stwierdzono, że najwyższą zawartością białka ogólnego charakteryzowały się nasiona wyki jarej odmiany Szelejewska. Najkorzystniejszy skład aminokwasowy oraz wartość biologiczną posiadało białko formy jadalnej Słodka. Aminokwasem limitującym wartość odżywczą białka była w przypadku wyki jadalnej leucyna, a pozostałych odmian aminokwasy siarkowe (Met + Cys). Najwyższą zawartość tanin stwierdzono w nasionach odmiany ozimej Rea, a inhibitorów trypsyny w nasionach jarej odmiany jadalnej Słodka.

Dziedzina: nauki rolnicze
Zbrodnicze eksperymenty medyczne dotyczące układu kostno-szkieletowego kończyn dolnych, wykonywane na Polkach - więźniarkach w KL Ravensbrück oraz ich następstwa dla stanu życia, zdrowia i późniejszego funkcjonowania operowanych Artykuł interdycyplinarnie przedstawia eksperymenty prowadzone przez niemieckich lekarzy w KL Ravensbrück na Polkach i ich wpływ na losy operowanych. Omówiono eksperymenty na kończynach dolnych: czyste kostne i septyczno-kostne. W oparciu o materiał dowodowy, ekspertyzy lekarskie i wspomnienia operowanych przedstawiono przebieg operacji i ich następstwa. Po wojnie eksperymenty te uznano za zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości. W zależności od stopnia okaleczenia podczas operacji oraz braku opieki pooperacyjnej i rehabilitacji, stresu wojennego, złych warunków obozowych u operowanych wystąpiło pogorszenie stanu zdrowia. Autorzy uznali doświadczenia za zbrodnicze eksperymenty medyczne. Dokonywali ich lekarze, ale z pogwałceniem etyki lekarskiej. Przeprowadzano je na zdrowych kobietach. Na skutek doświadczeń dochodziło do upośledzenia sprawności fizycznej, co prowadziło nawet do kalectwa. Ponadto wystąpił silny zespół stresu pourazowego, na który nałożyła się trauma poboozowa i krzywda związana z eksperymentami. Z racji dolegliwości chorobowych część kobiet została wyłączona z ról społecznych.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Platforma ultrasonograficzna ABSolu – skuteczne narzędzie diagnostyki okulistycznej Badanie ultrasonograficzne gałki ocznej wykonuje się w codziennej praktyce okulistycznej od kilkudziesięciu lat. W ciągu tego czasu doszło do znacznego postępu technologicznego umożliwiającego uzyskanie skanów ultrasonograficznych o wysokiej rozdzielczości oraz szerokim zakresie ogniskowania. Niniejszy artykuł pokazuje możliwości diagnostyczne nowego aparatu ABSolu firmy Quantel Medical i jego użyteczność w pracy okulisty.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Od Orteliusza do OpenStreetMap - przemiana mapy w wielofunkcyjny drogowskaz Artykuł prezentuje ocenę rozwoju w ciągu ostatnich 40 lat kartografii jako dziedziny dotyczącej narzędzi do podejmowania decyzji. W latach 1980. rozwój automatyzacji na gruncie kartografii przeszkodził wykorzystaniu rezultatów badań psychofizycznych. Obecnie ma miejsce podobna sytuacja - rozwój badań funkcjonalności map jest zagrożony przez procesy partycypacji społecznej.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Ewolucja doboru wodomierzy na tle spadku zużycia wody w budynkach wielolokalowych W artykule omówiono zmianę zużycia wody w Bielsku-Białej ogółem oraz w grupie odbiorców tego miasta, wykorzystujących wodę w gospodarstwach domowych w okresie od 1991 do 2005 roku. Wymieniono podstawowe przyczyny, które mają wpływ na zmniejszenie zużycia wody w gospodarstwach domowych. Przeanalizowano zużycie wody w dziesięciu budynkach wielolokalowych w latach 2000-2005. Zaprezentowano sposób dobierania wodomierzy w badanych budynkach. Porównano w nich zużycie wody w odniesieniu do 2000 roku oraz w każdym roku w odniesieniu do poprzedniego roku. Przedstawiono zmiany zużycia wody w grupie odbiorców gospodarstwa domowe Bielska-Białej i spółdzielni mieszkaniowych SM 1 i SM 2. Stwierdzono, że parametry pracy dobieranych urządzeń pomiarowych powinny w jak największym zakresie obejmować przepływy rzeczywiste, a stosowanie wodomierzy o podwyższonej klasie metrologicznej nie zawsze jest wskazane.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Możliwości wykorzystania geoportali w planowaniu przestrzennym Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest jednym z fundamentalnych dokumentów zawierającym informacje o przestrzeni. Określa między innymi przeznaczenie terenów, warunki ich zabudowy oraz wskazuje lokalizację inwestycji celu publicznego. Realizując zadanie własne, władze gminy, poprzez zapisy planu miejscowego determinują kierunek rozwoju regionu, nakreślają prowadzoną politykę przestrzenną, wpływają na rozwój gospodarczy jednostki samorządu terytorialnego oraz wartość ekonomiczną przestrzeni, jak również oddziałują na wiele aspektów życia codziennego, na społeczeństwo i środowisko przyrodnicze. Jego aktualność jest jednym z podstawowych wymogów prawidłowej polityki przestrzennej gminy. Równie ważna jest dostępność planu, a szczególnie jego rysunku dla mieszkańców gminy czy dla podmiotów związanych z gospodarką nieruchomościami. Dzięki wprowadzeniu technologii GIS w planowaniu przestrzennym zarówno pozyskanie informacji o terenie, potrzebnej w procesach planistycznych, jak i wyszukanie informacji planistycznych jest dużo prostsze. W publikacji przeanalizowano dostępność i przydatność informacji zgromadzonej w serwisach GIS gmin województwa małopolskiego. Zbadano w jaki sposób władze gmin prezentują rysunek planu miejscowego w Internecie, czy jest on zamieszczony jako warstwa geoportalu gminnego czy może jako plik graficzny. W pracy zwrócono uwagę na zalety wynikające z prowadzenia bazy planów miejscowych w formie geobazy oraz skupiono się na możliwościach wykorzystania informacji gromadzonych w ten sposób. Przeanalizowano również możliwość wykorzystania innych warstw serwisów zwierających informację o przestrzeni do tworzenia i aktualizacji planów miejscowych.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Koordynacja i współdziałanie w administracji publicznej w świetle prawa W administracji publicznej zachodzą pewne typowe relacje: kierownictwo, nadzór, kontrola, koordynacja i współdziałanie. Dwie ostatnie rzadko stają się przedmiotem zainteresowania nauki prawa administracyjnego. Celem artykułu jest rozpoczęcie dyskusji nad wypełnieniem tej luki. Prawne wyodrębnienie koordynacji stwarza pewne trudności. W większości przypadków koordynacja występuje bowiem łącznie z kierownictwem, nadzorem albo kontrolą. Taki rodzaj koordynacji można by określić jako koordynację funkcjonalną. Istnieje jednak także koordynacja samodzielna. Wobec szczupłości norm prawa pozytywnego dotyczących takiej koordynacji ogranicza się one przeważnie do stosowania niewładczych środków działania organu koordynującego. Administracyjnoprawny stosunek koordynacji ma charakter osobliwy. Dla jego zawiązania konieczny jest udział nie dwóch, ale co najmniej trzech podmiotów: koordynatora i dwóch podmiotów koordynowanych. Punktem wyjścia do rozważań o współdziałaniu w administracji publicznej jest propozycja wyodrębnienia zasady powszechnego współdziałania. Mogłaby mieć ona status jednej z ogólnych zasad prawa administracyjnego. W chwili obecnej prawo pozytywne nie wypowiada jej wprost. Można ją jednak wyprowadzić z rożnych norm obowiązujących, w tym rangi konstytucyjnej. Nakazuje ona, aby wszystkie podmioty sprawujące administrację publiczną współdziałały ze sobą. Zakazuje konkurencji między nimi. W artykule podjęto próbę typologii form współdziałanie, zwracając uwagę na ich różnorodność. Wiele kwestii związanych z koordynacją i współdziałaniem w administracji wymaga jeszcze naukowego oświetlenia. Kolejnym etapem powinno być ujęcie ich w ramy norm prawa pozytywnego. Mogłoby to nastąpić w przyszłej ustawie „Przepisy ogólne prawa administracyjnego”.

Dziedzina: nauki społeczne