PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Nowe znaleziska skarbów i monet wczesnośredniowiecznych pozyskane w trakcie badań powierzchniowych prowadzonych w pobliżu Ostrowa Lednickiego Niniejszy artykuł (połączony z obszernym katalogiem) stanowi kontynuację wcześniejszych opracowań dotyczących monet i zapinek rzymskich, odkrytych podczas badań powierzchniowych przeprowadzonych z użyciem wykrywaczy metali na wschodnim oraz południowym brzegu jeziora Lednica. W wyniku prac prowadzonych w latach 2018-2022 na wymienionym obszarze odkryto trzy nowe skarby wczesnośredniowieczne oraz kilka tzw. monet luźnych. Do odsłonięcia znalezisk pojedynczych doszło w południowej i wschodniej części badanego obszaru, natomiast wszystkie znaleziska gromadne (skarby) odkryto w jego części centralnej, na osadach nieopodal przyczółka mostu „gnieźnieńskiego”. Najliczniejszy ze skarbów, o łącznej wadze 16,93 g, datowany na ok. 1015 rok, składał się z 39 fragmentarycznie bądź w całości zachowanych monet (islamskich, Rzeszy Niemieckiej, monety angielskiej, monety polskiej Bolesława Chrobrego i monet nieokreślonego pochodzenia) oraz z 2 niewielkich ułamków złomu srebrnego (sztabki i taśmy). Kolejne znalezisko gromadne stanowił niewielki skarb denarów krzyżowych, które uznano za wybite w mennicach polskich. Składał się on z 6 monet o łącznej wadze 4,06 g, które do ziemi złożono na przełomie XI/XII wieku. Trzecim odkrytym skarbem był zbiór monet polskich o łącznej wadze 2,21 g, złożony do ziemi ok. 1143 roku. W jego skład wchodziły moneta Bolesława III Krzywoustego (1107-1138) oraz denary Władysława Wygnańca: jeden z przedstawieniami księcia na tronie i walki z Lwem (datowany na lata 1138-1140) oraz trzy denary z wizerunkami księcia i biskupa (datowane na lata 1141-połowę 1143 roku). Do zbioru monet tzw. luźnych włączono trzy fragmenty o łącznej wadze 1,01 g. Pierwszą z nich był niewielki ułamek (ok. 1 /6 całości) dirhama Nas.r ibn Ah. mada (301-331 = 914-942/3) z dynastii Sāmānidów, wybity w nieokreślonej mennicy na przełomie 941/2 roku; drugą, niezwykle cenne znalezisko w postaci kolejnego fragmentu monety Bolesława Chrobrego. Ostatnią w zbiorze monet luźnych stanowił fragment nieokreślonego siekańca, który można datować na przełom X/XI wieku.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Konserwacja i restauracja komody z Goleszowa ze zbiorów Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” Komoda pochodzi ze wsi Goleszów położonej na Śląsku Cieszyńskim, a obecnie należy do zbiorów Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”. Artykuł opisuje temat konserwacji i restauracji komody, dodatkowo podejmuje próbę ustalenia historii i pochodzenia owego mebla. Poza opisami prac konserwatorskich przedstawiono technikę i technologię wykonania mazerunku, który występuje w dwóch odmianach. Pierwszy to mazerunek wykonany na zasadzie stempla lub nadruku, kolejny – poprzez swobodne malowanie pędzlem.

Dziedzina: sztuka
Coccygodynia – patogeneza, diagnostyka i terapia. Przegląd piśmiennictwa Coccygodynia to problem dotyczący 1% populacji cierpiącej z powodu dolegliwości narządu ruchu. Ból ten kojarzony jest często przez pacjentów z urazem, upadkiem na kość ogonową, długą jazdą na rowerze, czy też – u kobiet – z porodem. Powodem opisywanego problemu mogą być rzeczywiste zmiany morfologiczne. Jednak to coccygodynia idiopatyczna przysparza specjalistom wielu dziedzin trudności terapeutycznych. Niesatysfakcjonująca terapia, włączając w to coccygectomię skłania do poszukiwania nowych rozwiązań. Zaliczyć do nich należy zarówno techniki wykorzystywane w terapii manualnej, które to w swoim spektrum mieszczą zarówno techniki bezpośrednie, z dojścia per rectum, jak i techniki pośrednie wpływające na odległe struktury narządu ruchu, pozostające w ścisłych interakcjach z połączeniem krzyżowo-guzicznym i samą kością ogonową. Okazuje się, że coccygodynia wynikać może z nadmiernego napięcia mięśnia dźwigacza odbytu, mięśnia guzicznego, mięśni pośladkowych, ale też z podrażnienia struktur łącznotkankowych otaczających kość ogonową: więzadeł krzyżowo-ogonowych, krzyżowo-kolcowych oraz więzadeł krzyżówo-guzowych. To właśnie te przyczyny leżą u podstaw coccygodynii idiopatycznej. Niestety nie widać ich w badaniach obiektywnych takich jak: RTG, MR czy TK, dlatego stanowią problem zarówno diagnostyczny, jak i terapeutyczny. Do opisania problemu wykorzystano piśmiennictwo przedmiotu z dziedziny chirurgii oraz terapii manualnej. Szczegółowe i wieloaspektowe poznanie przyczyn opisanego problemu pozwala trafniej zakwalifikować pacjenta do odpowiedniej grupy potrzeb zdrowotnych i efektywniej dobierać metodę leczenia.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Podział Zadań Przewozowych w Gdańsku – stan istniejący i potencjał zmian Jak najczęściej podróżują Gdańszczanie? Jaki dystans pokonują w codziennej drodze do pracy, szkoły?  Jaką część swoich codziennych dojazdów samochodem mogliby zamienić na pieszy spacer lub przejażdżkę rowerem? Czy Gdańsk można określić mianem „miasta krótkich odległości”? Czy możliwe jest by w Gdańsku – jak w Kopenhadze – podróże rowerem stanowiły 30% wszystkich przemieszczeń? Gdańskie Badania Ruchu z 2016 r. dostarczyły danych, których analiza przybliża do odpowiedzi na powyższe pytania

Dziedzina: nauki społeczne
Badania symulacyjne i laboratoryjne czasu transportu ziarna rzepaku w przewodzie nasiennym siewnika W pracy przedstawiono wyniki badań symulacyjnych i empirycznych, zmierzających do wyjaśnienia wpływu takich czynników jak prędkość przepływu powietrza, długość i konfiguracja przewodu nasiennego siewnika pneumatycznego na rozrzut czasu transportu i średnią prędkość ruchu ziarna. Badania symulacyjne dotyczyły wyidealizowanego materiału ziarnistego, natomiast badania laboratoryjne przeprowadzono na ziarnie rzepaku. Potwierdzono hipotezę, że przy wyższych prędkościach powietrza rozrzut czasów transportu jest mniejszy, co może mieć korzystny wpływ na równomierność wysiewu.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Proza nurtu chłopskiego wobec hegemonicznego dyskursu o przemianach społecznych lat 1944–1956. Rekonesans Celem artykułu jest prezentacja wstępnych wyników badań nad prozą nurtu chłopskiego powstającą w Polsce w latach 60., 70. i 80. XX w. w kontekście dominującego w PRL dyskursu o awansie społecznym wsi. Kategorie dyskursów hegemonicznych i kontrhegemonicznych posłużą autorce do roboczego określenia dwóch skrajnych wersji opowieści o chłopskości: tej konstruowanej przez władze PRL i tej podważającej ją, a niekiedy sutuującej się do niej w kontrze, która wyłania się z prozy nurtu chłopskiego. Przegląd literatury pokazuje, że proza ta była ważną uczestniczką procesów komunikacyjnych dotyczących kształtowania figury chłopskości w polskiej kulturze powojennej i jako taka może stanowić jedno ze źródeł rewizji historii Polski w ramach „zwrotu ludowego”.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Ludzka seksualność w posoborowym nauczaniu Kościoła Celem niniejszego artykułu jest ukazanie ludzkiej seksualności w świetle posoborowego nauczania Kościoła katolickiego. Najpierw autor dokonuje wyjaśnienia najważniejszych terminów, a potem ukazuje drogę do pozytywnego i całościowego ujęcia ludzkiej seksualności w nauczaniu Kościoła. Następnie ukazuje osobowy sens ludzkiej płciowości oraz naturalną celowość w niej zawartą. W ramach metody dedukcyjnej wykorzystano metody szczegółowe: analizy tekstów źródłowych, interpretacji, porównawczą, syntezy, wnioskowania. Głównym konkluzją z podjętych badań jest to, że przez szereg wieków Kościół katolicki bardzo powoli odczytywał prawdę o ludzkiej seksualności, podkreślając cel prokreacyjny. Najpełniej i w sposób pozytywny została ona ujęta dopiero w posoborowym nauczaniu Kościoła, a zwłaszcza papieży Jana Pawła II, Benedykta XVI oraz Franciszka.

Dziedzina: nauki teologiczne
Kannabinoidy w neurologii dziecięcej Kannabinoidy pozyskiwane z konopi siewnych wzbudzają coraz większe zainteresowanie z uwagi na potencjalne możliwości ich zastosowania w medycynie. Cannabis sativa zawiera ponad 400 substancji, z których około 60 stanowią substancje czynne. W 2013 roku, zarówno FDA (Food and Drug Administration) w USA jak i EMA (European Medeicines Agency) w Europie, wydały zgodę na rozpoczęcie badań nad zastosowaniem kannabinoidów w padaczce dziecięcej. Czy kannabinoidy są bezpieczne i skuteczne w terapii dodanej padaczki wieku rozwojowego? Odpowiedzi jeszcze nie znamy. Podobnie wiele pytań dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania tych substancji pozostaje w chwili obecnej bez odpowiedzi. Badania kliniczne na temat bezpieczeństwa, optymalnego dawkowania, tolerancji, skuteczności preparatów kannabinoidowych w populacji dzieci i dorosłych z padaczką pozwolą na ocenę, czy kannabidiol jest może być stosowany w wybranych zespołach padaczkowych. W pracy przedstawiono aktualne informacje na temat wyników prowadzonych dotychczas badań nad skutecznością kannabinoidów, ze szczególnym uwzględnieniem lekoopornej padaczki w wieku rozwojowym.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
System MLS jako narzędzie wsparcia strategii kooperencji przedsiębiorstw świadczących usługi pośrednictwa na rynku nieruchomości Artykuł przedstawia wyniki badań własnych przeprowadzonych na grupie przedsiębiorstw świadczących usługi w zakresie pośrednictwa na rynku nieruchomości w Częstochowie. Wykorzystanie przez badaną grupę przedsiębiorstw narzędzia informatycznego, jakim jest system wielokrotnego oferowania ofert nieruchomości – MLS, wpływa na wspomaganie realizacji strategii kooperencji oraz wspiera funkcjonowanie tych przedsiębiorstw na rynku, przyczyniając się do wzrostu konkurencyjności.

Dziedzina: nauki społeczne
Psychologiczne aspekty bezpieczeństwa człowieka w procesie pracy W artykule rozpatrzono problemy bezpieczeństwa człowieka w pracy zawodowej i sposoby jej zabezpieczania. Szczególną uwagę zwrócono na czynniki psychologiczne, będące przyczyną wypadków przy pracy oraz sposoby ich eliminacji.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Badanie organizacji domowej przestrzeni roboczej młodzieży do pracy z komputerem W artykule przedstawiono wyniki badań organizacji domowej przestrzeni roboczej do pracy z komputerem. Badania dotyczyły młodzieży szkolnej w wieku od 17 do 18 lat uczącej się w Zespole Szkół Administracyjno-Socjalnych w Bytomiu i były przeprowadzane we wrześniu 2009 r. Do badań zastosowano socjometryczne narzędzie w postaci autorskiej ankiety w formie kryterialnego kwestionariusza w układzie matrycowym. Interpretacji wyników dokonano metodą rangowania średnich ważonych z odpowiedzi na poszczególne kryteria analityczne i cząstkowe.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
(Obywatelskie) spółdzielnie energetyczne w Niemczech Artykuł ten analizuje rolę spółdzielni energetycznych, a szczególnie obywatelskich spółdzielni energetyczkach w procesie transformacji energetycznej, tzw. Energiewende, w Niemczech. W tym celu najpierw następuje dokładna definicja tego pojęcia i naszkicowanie aktualnej sytuacji tychże spółdzielni w kontekście historii spółdzielczości w Niemczech. Potem zostają przedstawione aktualne ramy prawne obowiązujące dla spółdzielni energetycznych w RFN oraz jej wewnętrzne struktury działania oparte na tzw. zasadach spółdzielczych. Artykuł zwraca uwagę na bezpośrednie powiązanie pomiędzy tymi zasadami a pozytywnym rozwojem spółdzielni energetycznych w Niemczech, wskazując na społeczny wymiar spółdzielczości. Potem następuje kategoryzacja spółdzielni energetycznych i bardziej detaliczny opis trzech ich najczęściej występujących form.

Dziedzina: nauki społeczne
Ocena słuchowych potencjałów korowych u dzieci ze specyficznymi zaburzeniami mowy i języka Prawidłowy przebieg procesu kształtowania się mowy wywiera silny wpływ na rozwój poznawczy i osobowościowy dziecka. Jest to warunek osiągnięcia sukcesu przedszkolnego i szkolnego – ułatwia nawiązywanie kontaktów społecznych oraz umożliwia wyrażanie potrzeb i uczuć. Zaburzenia mowy i jej rozwoju u dzieci stanowi duże wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne dla lekarzy oraz terapeutów. Wczesne rozpoznanie współistniejących deficytów oraz wczesne podjęcie terapii wpływają na sukces terapeutyczny. Jednym z podstawowych badań diagnostycznych u dzieci ze specyficznymi zaburzeniami mowy i języka (specific language impairment; SLI) jest badanie słuchu, dotychczas rozumiane jako test progu słyszenia. Wiadomo jednak, że przetwarzanie słuchowe jest tak samo ważne, jak prawidłowy próg słyszenia. Diagnostyka centralnych zaburzeń słuchu może być zatem cennym uzupełnieniem diagnostyki zaburzeń mowy i języka. Ich szybkie rozpoznanie oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia może przyczynić się do skuteczniejszej terapii mowy i języka.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Ocena skuteczności ochrony krajobrazu w parkach kulturowych w Polsce Różnorodność krajobrazu to także wielość i różnorodność form ochrony jego struktury i piękna. Trwa ona od ponad 150 lat w świecie i ponad 100 lat w Polsce. Od 20 lat ogniskuje się wokół krajobrazu kulturowego i jego ustawowej formy ochrony, jaką jest park kulturowy. Po wprowadzeniu możliwości ich tworzenia, w wojewódzkich strategiach wytypowano przeszło 200 obszarów. Obecnie ich liczba waha się w granicach 40. Proces jest dynamiczny, ponieważ już w roku 2021 odnotowano likwidację jednego, a równocześnie pojawiają się uchwały samorządowe dla utworzenia kilku kolejnych. W artykule autorzy, w ślad za opracowaną przez nich obszerną ekspertyzą powstałą w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, poddają analizie istniejące parki kulturowe, cele ich powołania, treści uchwał, z mocy których powstały, zapisy planów ochrony oraz praktyki ich funkcjonowania. Ocenie poddano sposoby zarządzania nimi, aktywność oraz popularyzację. Całość została poddana analizie SWOT.

Dziedzina: sztuka
Sprzęt taborowy (wozy) w przemieszczeniu armii zaciężnej w Polsce ostatnich Jagiellonów Przemieszczenie armii zaciężnej w Polsce ostatnich Jagiellonów, za wyjątkiem wojny pruskiej (1519–1521), następowało na wschodnich rubieżach monarchii polsko-litewskiej. Implikowało to konieczność pokonywania nawet kilkusetkilometrowych dystansów jedynie w celu dotarcia do obszaru lub teatru działań wojennych. Armia zaciężna dokonywała więc, nawet z dzisiejszego punktu widzenia, ogromnych przemarszów. Podstawowym środkiem transportowym stosowanym dla materiałów wojennych były wozy zaprzęgane w konie pociągowe. Artykuł omawia głównie wozy konne (taborowe), ich konstrukcję, organizację przemarszu oraz wykorzystanie ich jako środka bojowego.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Dostępność środków ochrony roślin zawierających mikroorganizmy w Polsce i innych państwach członkowskich Unii Europejskiej Środki ochrony roślin zawierające mikroorganizmy mogą stanowić wartościowe narzędzie w
integrowanej ochronie roślin. Do stosowania w UE dopuszczono 37 różnych mikroorganizmów (21 grzybów,
11 bakterii i 5 wirusów). Większość z nich (22) może być stosowana jako fungicydy, 13 jako insektycydy i 2
jako nematocydy. Ich wykorzystanie w państwach członkowskich jest jednak bardzo zróżnicowane. Żadne
z państw członkowskich nie wykorzystuje pełnej puli mikroorganizmów. Najwięcej produktów z mikroorganizmami
jest dopuszczonych do obrotu we Francji i Włoszech – odpowiednio 22 i 21 mikroorganizmów
jest używanych w ochronie roślin, a najmniej na Łotwie – tylko 1. W Polsce zarejestrowano 9 środków
ochrony roślin zawierających 6 różnych mikroorganizmów.

Dziedzina: nauki rolnicze
Rola topografii rogówki w kalkulacji mocy soczewki wszczepialnej Przedmiotem niniejszej pracy jest próba udoskonalenia metod obliczania mocy soczewki wszczepialnej (IOL) przy planowaniu operacji zaćmy lub chirurgicznej wymiany soczewki. Wykorzystywane dotychczas metody wzbogacono o nowsze technologie, posługując się metodą ray-tracingu i oceną funkcji przenoszenia kontrastu oraz punktowej funkcji rozmycia w obrazie siatkówkowym. Pozwoliło to na dokładniejszą ocenę obrazu uzyskanego w oku z wszczepem, ale również na bardziej szczegółową analizę, która soczewka wszczepialna będzie tą właściwą dla danego oka. Ponadto wykorzystana metoda numeryczna umożliwiła zaprojektowanie spersonalizowanej soczewki w oku z rogówką astygmatyczną lub aberracjami wyższych rzędów. Praca dowodzi, że w kwestii kalkulacji mocy IOL jeszcze mamy wiele do zrobienia jako specjaliści w doborze korekcji wad wzroku.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Interes publiczny i dobro publiczne w prawie administracyjnym na tle konstytucyjnej zasady dobra wspólnego Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest konstrukcja interesu publicznego i dobra publicznego w prawie administracyjnym przedstawiona na tle konstytucyjnej zasady dobra wspólnego. W artykule postawiono tezę badawczą: konstytucyjna zasada dobra wspólnego jest aksjologiczną podstawą kształtowania przez administrację interesu publicznego i przyznawania społeczeństwu określonych dóbr publicznych. Pojęcia ujęte w tytule opracowania są semantycznie bliskie, ale nie jest zasadne stawianie znaku równości pomiędzy nimi. Dobro wspólne jest nadbudową ideową wobec interesu publicznego, o czym świadczy obecność konstytucyjnej zasady dobra wspólnego w definicjach administracji publicznej. W konsekwencji należy przyjąć, że dobro wspólne jest swoistą klauzulą generalną wyznaczającą prawidłowe rozumienie interesu publicznego, jak i zakres dóbr publicznych w prawie administracyjnym.

Dziedzina: nauki społeczne
Przymus bezpośredni w aspekcie etycznym Wstęp. Przymus bezpośredni jest elementem interwencji medycznej. Przy jego zastosowaniu dochodzi wówczas do naruszenia podstawowych praw człowieka tj. prawa wolności. Przymus bezpośredni jest działaniem stosowanym wobec pacjentów w stanie pobudzenia bądź agresji. W pewnych okolicznościach stanowi konieczność. Należy pamiętać, iż powinien być stosowany jako działanie absolutnie ostateczne. Celem pracy jest ukazanie przymusu bezpośredniego w aspekcie etyki medycznej. Przegląd. Etyka to ogół zasad moralnych, które są przyjęte w określonym czasie przez daną zbiorowość społeczną. Często określana jest ona także jako synonim moralności. Również Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej zapewnia wszystkim swoim obywatelom fundamentalne prawo do zachowania i poszanowania ich wolności i godności. Te dwie wartości stanowią nieodzowny element natury człowieka. Stosowanie przymusu bezpośredniego w uzasadnionych ściśle przypadkach nie stanowi naruszenia dóbr etycznych i autonomii człowieka. Ze strony medycznej przymus bezpośredni stanowi interwencję terapeutyczną. Jego wiodącym celem jest zabezpieczenie chorego przed pogorszeniem stanu zdrowia oraz umożliwienie udzielenia mu pomocy medycznej. Wnioski. Obowiązujące w Polsce prawo dopuszcza stosowanie czterech różnych form przymusu bezpośredniego w określonych ściśle sytuacjach. Zastosowanie przymusu powinno stanowić ostateczność w skrajnych i wyjątkowych zdarzeniach. Zawsze należy pamiętać, iż stosowanie środków przymusu bezpośredniego powinno odbywać się z poszanowaniem praw godności człowieka.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wpływ kappa karagenu i jego hydrolizatów na proces zamrażania modelowych roztworów sacharozy W pracy zbadano, w jaki sposób dodatek kappa karagenu i jego hydrolizatów może modyﬁkować przebieg procesu zamrażania modelowych roztworów sacharozy o stężeniu 30 i 40%. Roztwory sacharozy bez dodatku i z dodatkiem substancji ochronnych zamrażano w temperaturze –20°C za pomocą kriostatu, do założonej średniej końcowej temperatury roztworu –15°C. Dodatek hydrolizatów kappa karagenu miał wpływ na przebieg poszczególnych faz procesu zamrażania i podwyższenie temperatury krioskopowej badanych roztworów o 0,2÷0,3°C. Skróceniu uległa faza przemiany fazowej, a wydłużeniu czas domrażania, zarówno dla roztworów 30-, jak i 40-procentowych, przy czym całkowity czas zamrażania w odniesieniu do roztworu sacharozy bez dodatków był krótszy.

Dziedzina: nauki rolnicze
Próba rekonstrukcji pierwotnej rzeźby obszaru Zespołu Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmieść na podstawie geoinformacji geologicznej i historycznej Autorzy przedstawiają źródła, metody i wyniki analiz przestrzennych, których celem było odtworzenie pierwotnej rzeźby obszaru Zespołu Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmieść. Badania oparte zostały na danych geologicznych, archeologicznych i historycznych. Dane te zebrano i przetransformowano do postaci umożliwiającej wspólną analizę na platformie GIS. Końcowym rezultatem badań jest próba rekonstrukcji rzeźby analizowanego obszaru sprzed lokacji miasta (XIII w.) i jej późniejszych przekształceń, głównie antropogenicznych. Zmiany te zostały scharakteryzo wane ilościowo, a pierwotne ukształtowanie rozpatrywanego terenu zwizualizowano w postaci modelu rzeźby.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Wierność sumieniu w świetle wybranych dzieł Johna Henry’ego Newmana oraz Konstytucji Gaudium et spes Spoglądając na panoramę współczesnego świata, można dojść do przekonania, że człowiek XXI wieku głęboko w swoim wnętrzu nosi poważny kryzys tożsamości. Wśród wielu przyczyn takiego stanu rzeczy, niewątpliwie jedną z nich jest to, że zapomniano o roli sumienia jako czynniku, który reguluje i wskazuje na rzeczywistość Prawdy, wobec której człowiek powinien kształtować swoje życie.Przywołanie refleksji nad którą pochylili się Ojcowie Soborowi zebrani na Vaticanum II wydaje się być cenny wkładem we współczesną debatę nad tożsamością człowieka, szczególnie jeśli chodzi o rolę sumienia i obowiązek wierności jego nakazom. Istotny wkład w kształtowanie soborowej koncepcji sumienia ma również ten, który w literaturze fachowej, nazywany jest Ojcem Soboru Watykańskiego II, a mianowicie John Henry Newman, invisibile peritus Soboru Watykańskiego II – określanego także mianem Soboru Newmana – wynoszony jest przez niektórych komentatorów do godności doktora sumienia. Niestety idee, zawarte w nauce kardynała i znajdujące swój dopełnienie w dokumencie soborowym Gaudium et spes, ciągle mają problem, by przebić się do świadomości człowieka XXI wieku.Niniejsze studium podejmuje kwestię obowiązku wierności sumieniu w perspektywie nauczania John’a Henry’ego Newman’a oraz Konstytucji Gaudium et spes. Jego celem jest ukazanie istotnej i tożsamej linii, jaką można zauważyć między myślą kardynała, a nauczaniem Soboru w odniesieniu do poruszanej kwestii. W dobie kryzysu tożsamości współczesnego człowieka przypomnienie fundamentalnej nauki o sumieniu, wydaje się być wartościowym głosem we współczesnej debacie moralnej i istotnym wskazaniem dla dzisiejszego człowieka.

Dziedzina: nauki teologiczne
Obowiązki sprawozdawcze jednostek samorządu terytorialnego w zakresie zobowiązań finansowych Zaciąganie zobowiązań przez jednostki samorządu terytorialnego uwarunkowane jest ścisłymi regulacjami i zasadami wynikającymi z ustawy o finansach publicznych i ustawy o rachunkowości. System rachunkowości jednostek samorządu terytorialnego obejmuje różne rodzaje obowiązkowych sprawozdań odnoszących się do sytuacji majątkowej, finansowej czy przebiegu działalności jednostek gospodarujących. Przepisy ustawy o finansach publicznych nakładają na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek okresowego sprawozdania w zakresie ogółu operacji finansowych. W szczególności obowiązek ten koncentruje się na wykazywaniu wysokości należności i zobowiązań.
Celem artykułu jest ocena struktury zobowiązań finansowych jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach okresowych jednostek samorządu terytorialnego. W związku z tak postawionym celem, rozważaniu poddane zostały zagadnienia istoty i zakresu sprawozdań w zakresie operacji finansowych oraz możliwości oceny sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przedkładanych sprawozdań. W artykule wykorzystano następujące metody badawcze: studia literaturowe, analizę aktów prawnych, analizę porównawczo-opisową i syntezę. Wyniki przeprowadzonych badań dają podstawę do stwierdzenia, że na podstawie sprawozdań w zakresie operacji fiansowych jednostek samorządu terytorialnego można ocenić wysokość i strukturę zaciąganych zobowiaząń, które angażują środki publiczne. Sprawozdania te stanowią podstawę do badań analitycznych sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego, wyszczególniając odpowiednie pozycje sprawozdawcze.

Dziedzina: nauki społeczne