PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Dylematy kształtowania polityki budżetowej i systemu emerytalnego w Polsce oraz innych krajach UE Globalny kryzys finansowy i gospodarczy, który wystąpił pod koniec pierwszej dekady XXI wieku, okazał się bardzo destrukcyjny dla finansów publicznych wielu krajów UE. Stanęły one wobec wielkiego wyzwania rozwojowego, jakim jest uzdrowienie finansów publicznych, a w szczególności naprawa systemu emerytalnego. W warunkach słabej kondycji finansów publicznych w Polsce – na początku drugiej dekady XXI wieku – przystąpiono do demontażu kapitałowej części nowego systemu emerytalnego. Z perspektywy minionych lat widać, że reforma emerytalna okazała się nieudanym eksperymentem, który podważył zaufanie obywateli zarówno do państwa, jak i dużej części klasy politycznej w Polsce. Nie przyczyniła się ona do wzmocnienia fundamentów ustrojowych i nie sprzyjała przyspieszeniu rozwoju gospodarczego i społecznego Polski.

Dziedzina: nauki społeczne
Szczecińska Kolej Metropolitalna jako oś transportu publicznego w Szczecińskim Obszarze Metropolitalnym Artykuł stanowi kontynuację rozważań nt. możliwości
uruchomienia Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej, którą autor
zaprezentował na łamach niniejszego miesięcznika w 2008 roku2.
W artykule zaprezentowano autorską koncepcję3 Szczecińskiej Kolei
Metropolitalnej jako elementu systemu transportowego, mogącego stanowić
w przyszłości główny element osi transportowej Szczecińskiego
Obszaru Metropolitalnego. Podstawowym celem jest przedstawienie
założeń kolejnych etapów warunkujących wdrożenie koncepcji,
ze wskazaniem na główne przedsięwzięcia każdego z etapów.
Aktualność tematu wynika z rozważanego obecnie przez władze województwa,
szerszego niż dotychczas, wykorzystania w przyszłości transportu
kolejowego do obsługi ruchu regionalnego i podmiejskiego.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Balaam – pierwowzór proroka w Izraelu? Najnowsze badania nad tekstem inskrypcji o Balaamie pochodzącej z Tell Deir ‘Alla w Jordanii (identyfikacja języka, rekonstrukcja tekstu, czas powstania, kontekst historyczny) w zestawieniu z analizą diachroniczną tej tradycji w Biblii Hebrajskiej pozwalają sądzić, że jej źródeł szukać należy w izraelskim środowisku z Transjordanii z przełomu IX/VIII w. przed Chr. Balaam wydaje się ucieleśniać początki tradycji prorockich w Izraelu związane z kontaktem z ludami pochodzącymi z Asyrii i praktykami wywodzącymi się tego kręgu kulturowego. Najstarsza biblijna wersja z Lb 22-24* stanowi wyraźną, monoteistyczną relekturę tradycji o Balaamie. Widzący prezentowany jest tu jako obcy wróżbita i „prorok” podległy woli Jhwh. Zaznacza się też jego przejście od działań indukcyjno-magicznych (szukanie Boga, próba przekleństwa Izraela) do intuicyjnych zdolności prorokowania (Duch Boży, błogosławieństwo Izraela). W końcu przedstawia się tu także (epizod z oślicą) jego karykaturę, wątpiąc zarówno w jego dobre intencje, jak i same zdolności „widzenia”. W kolejnych reinterpretacjach (kapłańska, deuteronomistyczna i późniejsze) ocena samego Balaama jest już (poza Mi 6,5) wyraźnie negatywna.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Zakres wpływów wschodniosłowiańskich w polszczyźnie północnokresowej – wpływy białoruskie W artykule została przedstawiona krótka historia kształtowania się języka polskiego na obszarze dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli na terenach dzisiejszej Białorusi, Litwy i południowo-wschodniej części Łotwy – Łatgalii (dawne Inflanty Polskie). W związku z tym, iż język polski pozostawał tam w stałym kontakcie z językami białoruskim, litewskim, później także rosyjskim, na przestrzeni wieków ustaliły się w nim liczne cechy zaczerpnięte właśnie z tych kodów. Najstarsze i najliczniejsze są lituanizmy i białorutenizmy. Artykuł zawiera przegląd najbardziej typowych cech białoruskich z zakresu fonetyki, fleksji, słowotwórstwa, składni i leksyki. Zostały one zestawione w postaci tabel, co dało możliwość pokazania ich obecności (lub braku) w sposób chronologiczny i terytorialny: w polszczyźnie wileńskiej zbadanej przez H. Turską przed II wojną światową, w polszczyźnie kowieńskiej opracowanej przez H. Karaś na przełomie XX i XXI wieku oraz na pozostałym obszarze w oparciu o materiał zebrany w Słowniku mówionej polszczyzny północnokresowej. Wymienione zostały zapożyczenia białoruskie regularnie występujące w polszczyźnie północnokresowej, recesywne oraz te, które wyszły z użycia wraz z zanikiem oznaczanych przez nie desygnatów.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Stanisław Niemczyk (od)twórca architektury W niniejszym artykule poruszono aspekt twórczego projektowania architektonicznego. Jest ono uzależnione od znajomości rzemiosła, materiału, ale również zrozumienia potrzeb funkcjonalnych i społecznych przyszłych użytkowników. Rozważania te zostały przeprowadzone na przykładzie realizacji Stanisława Niemczyka.

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Zawartość fluoru w całodziennych racjach pokarmowych małych dzieci w Polsce Celem niniejszej pracy było zbadanie zawartości fluoru w dietach dzieci w wieku 1-4 lat, mieszkających w 16 miastach
w różnych regionach Polski. Posiłki całodzienne pobierano przez 10 kolejnych dni wiosną i jesienią w domach dziecka.
Zawartość fluoru oznaczono metodą potencjometryczną. Analizie poddano 457 całodziennych posiłków. Zawartość fluoru
w dietach wahała się od 0,04 do 0,42 mg/kg i wynosiła średnio 0,15±0,07 mg/kg, niezależnie od pory roku. Zaobserwowano,
że diety o najwyższym poziomie fluoru częściej niż diety o najniższym poziomie tego pierwiastka, zawierały herbatę, ryby,
sałatę, kalafior. Mimo niewielkiej różnicy między maksymalnym (0,32 mg/dm3) i minimalnym (0,09 mg/dm3) poziomem fluoru
w wodzie używanej do przygotowywania posiłków w miejscach objętych badaniem, zaobserwowano wprost proporcjonalną
zależność między zawartością fluoru w wodzie do picia i posiłkach dzieci. Średnie dzienne spożycie fluoru wynosiło 0,28
mg (zakres 0,10-0,76 mg), mediana 0,25 mg, 90. percentyl 0,47 mg. Średnie pobranie fluoru przez dzieci wynosiło 0,05 mg/
kg m.c./dzień i nie przekraczało wartości określonych w normach żywienia dla ludności Polski.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Wybrane aspekty doboru rękawic ochronnych do pracy w przemyśle meblarskim W artykule przedstawiono najbardziej powszechne zagrożenia mogące występować w przemyśle meblarskim oraz zasady doboru rękawic ochronnych do tych zagrożeń. Na podstawie analizy czynności wykonywanych na różnych stanowiskach pracy przemysłu meblarskiego można stwierdzić, ze główne zagrożenie jest związane z działaniem pojedynczych czynników: mechanicznych, chemicznych oraz termicznych, lub łącznym działaniem dwóch czynników: mechanicznych i chemicznych, lub trzech czynników: mechanicznych, chemicznych i termicznych. W związku z czym, w artykule przedstawiono normy, w których opisano wymagania, jakie powinny spełniać rękawice ochronne, aby mogły być stosowane w narażeniu na działanie wymienionych czynników. Dla wybranych czynności omówiono rodzaj zagrożenia oraz przedstawiono przykładowe zalecane konstrukcje oraz materiał rękawic ochronnych.

Dziedzina: nauki społeczne
Układy architektoniczno-konstrukcyjne i izolacyjność cieplna ścian zewnętrznych w obiektach sakralnych W artykule przedstawiono budowle sakralne Radomska. Scharakteryzowano układ architektoniczno-budowlany każdego obiektu oraz rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne ścian i ich izolacyjność termiczną.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Zarys zasad planowania likwidacji kopalń podziemnych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym w świetle uregulowań prawnych Likwidacja kopalni podziemnej pociąga za sobą radykalną zmianę warunków technicznych i ekonomicznych, organizacyjnych, prawnych, geologicznych i górniczych oraz ochronę czynnej kopalni. Znajduje to odzwierciedlenie w opisanych szczegółowo w artykule przepisach prawnych dotyczących likwidacji podziemnych obiektów górniczych, które wymagają przygotowania oddzielnej dokumentacji hydrogeologicznej, planów ruchu i projektów technicznych likwidacji górnictwa. Autorzy artykułu zgromadzili i usystematyzowali aktualny stan prawodawstwa oraz praktyczne rozwiązania niezbędne do spełnienia wymogów likwidacji podziemnych kopalń w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW).

Dziedzina: nauki ścisłe i przyrodnicze
Prawda Pisma Świętego jako owoc natchnienia Na tle przedsoborowej, soborowej i posoborowej nauki na temat prawdy Pisma Świętego autor przedstawia jej oryginalne ujęcie w dokumencie Papieskiej Komisji Biblijnej Natchnienie i prawda Pisma świętego. Podkreśla, że dokonano przesunięcia akcentu: z prawdy koniecznej do zbawienia na prawdę o Bogu, który chce zbawić człowieka. Słowo Boże, które jako natchnione pochodzi od Boga, mówi o Bogu. Prawda Pisma Świętego, zauważa autor, ma charakter performatywny, polifoniczny i jest wyrażona w formach uwarunkowanych historycznie i literacko. Rozwijana jest w kolejnych księgach Biblii wraz z rozwojem objawienia w kolejnych etapach historii zbawienia. Treścią prawdy Pisma Świętego jest w pierwszym rzędzie orędzie o Bogu Stworzycielu i o Bogu, który objawia się jako Osoba w Jezusie Chrystusie. Z kolei prawda o zbawieniu koncentruje się w zmartwychwstaniu Chrystusa i w orędziu o chrześcijaninie, który staje się dziedzicem Królestwa Bożego. Ze szczególną mocą podkreśla rolę słowa Bożego w procesie zbawienia człowieka. „Prawdziwe słowa Boże” to nośniki zbawczej nowości Chrystusa-Pana, która przemienia „starego człowieka” w „nowe stworzenie”.

Dziedzina: nauki teologiczne
Hybrydowa metoda wyznaczania sprawności silników indukcyjnych W pracy przedstawiono hybrydową metodę wyznaczania sprawności silników indukcyjnych. Jest to system wyznaczania sprawności, w którym uwzględnia się wpływ warunków pomiaru, określonych przez wybrane parametry, według zaproponowanych algorytmów na sprawność silnika indukcyjnego klatkowego budowy zamkniętej. Nazwa „hybrydowa” jest uzasadniona tym, że w metodzie tej proces pomiarowy połączony jest z obliczeniami wymagającymi danych konstrukcyjnych i materiałowych silnika i bazującymi na algorytmach zbliżonych do algorytmów projektowych, z uwzględnieniem jednak danych z pomiarów. Poza uwzględnieniem warunków pomiaru zaproponowano nowe modele przepływu mocy w silniku, modyfikacje strat w rdzeniu i mechanicznych oraz związane z tymi modelami i modyfikacjami nowe metody wyznaczania sprawności, zastosowanie arytmetyki interwałowej do wyznaczania błędu systematycznego granicznego sprawności oraz przyrządy pomiarowe i urządzenia laboratoryjne używane do wyznaczania sprawności optymalnych z punktu widzenia wyznaczania sprawności. Stosowanie tej metody jest korzystne zarówno dla użytkowników silników jak i dla ich producentów. Dla użytkowników – ze względu na to, że otrzymywana tą metodą wartość sprawności jest bardziej zbliżona do rzeczywistej, dla producentów – ze względu na to, że nieuwzględnienie w dostatecznym stopniu warunków pomiaru prowadzi do obniżenia wyznaczanej sprawności wyprodukowanego przez nich silnika.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Świadomość wyboru zdrowych produktów spożywczych wśród studentów pielęgniarstwa Wstęp. Jednym z ważnych czynników wpływających na zdrowie człowieka jest prawidłowe odżywianie. Cel. Celem pracy była analiza świadomości wyboru produktów spożywczych pozytywnie wpływających na zdrowie wśród studentów pierwszego roku kierunku pielęgniarstwo. Materiał i metody. Do badań wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, a jako narzędzie badawcze kwestionariusz Inwentarza Zachowań Zdrowotnych (IZZ). Badania zostały przeprowadzone wśród studentów pierwszego roku kierunku pielęgniarstwo. Wyniki. Z analizy przeprowadzonych badań wynika, że w większości studenci są świadomi wpływu wyboru zdrowych produktów spożywczych na zachowanie zdrowia. Wnioski. Studenci w przedziale wiekowym 20-25 lat i 31 lat i więcej jedzą więcej warzyw i owoców oraz unikają żywności z konserwantami. Najmłodsza grupa osób spożywa więcej pieczywa pełnoziarnistego oraz ogranicza spożycie soli i tłuszczów zwierzęcych.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Bezpieczeństwo pracy przy magazynowaniu chemikaliów Bezpieczeństwo pracowników w magazynie, w którym są przechowywane niebezpieczne substancje chemiczne oraz ich mieszaniny, wymaga znajomości zasad obchodzenia się z tego rodzaju towarami. Ich różne właściwości chemiczne i fizyczne wymagają odpowiedniego, zróżnicowanego postępowania w czasie operacji magazynowych i transportowych. Informacja o zagrożeniach, których źródłem są niebezpieczne substancje i mieszaniny musi być odpowiednio uwidoczniona na opakowaniach tych towarów Dlatego, aby zapewnić bezpieczeństwo personelowi zatrudnionemu w magazynach, a zwłaszcza osobom przygotowującym transport chemikaliów, konieczne jest wprowadzenie i przestrzeganie określonych procedur postępowania. To również podstawa zapewnienia  bezpieczeństwa osób postronnych, czyli np. nieuczestniczących w tych operacjach innych pracowników przedsiębiorstwa.

Dziedzina: nauki społeczne
Pozaprzełykowe objawy choroby refluksowej przełyku – patofizjologia, diagnostyka i leczenie Chorobę refluksową przełyku (GERD) definiuje się jako stan, w którym cofanie się zawartości żołądka prowadzi do powstawania uciążliwych objawów i/lub powikłań. Ta często występująca choroba może manifestować się również objawami atypowymi, spoza układu pokarmowego. Refluks krtaniowo-gardłowy (LPR) to wsteczne napływanie zawartości żołądka do gardła i krtani prowadzące do powstania objawów, takich jak uczucie ciała obcego w gardle, odchrząkiwanie, chrypka i przewlekły kaszel. GERD i LPR mogą mieć też wpływ na rozwój wielu chorób, m.in. zapalenia krtani, astmy, POChP, przewlekłego zapalenia zatok przynosowych, zapalenia ucha środkowego czy ubytków (erozji) zębowych, a nawet raka krtani czy stanów nagłego zagrożenia życia. W diagnostyce LPR stosuje się skale oparte na objawach podmiotowych (RSI) i laryngoskopowych (RFS), próbę leczenia inhibitorami pompy protonowej (IPP), 24-godzinną pH-metrię przełyku, badania impedancji przełykowej, manometrię przełyku oraz badanie endoskopowe. Najczęściej stosowaną metodą leczenia jest podawanie IPP w podwójnej dawce przez okres co najmniej 6 miesięcy. W razie braku skuteczności farmakoterapii, można rozważyć leczenie chirurgiczne. W literaturze wciąż istnieje wiele kontrowersji odnośnie do diagnostyki i leczenia LPR. Opracowanie skutecznych algorytmów postępowania w tej jednostce chorobowej wymaga prowadzenia dalszych badań.

Dziedzina: nauki medyczne i o zdrowiu
Metafora oblubieńcza w Ewangelii Janowej. Część 2: Mesjańskie zaślubiny (J 12–20) Artykuł wskazuje na najważniejsze aluzje i echa metafory oblubieńczej znajdujące się w J 12–20, dostarczając ich opisu, jak i krytycznej oceny. Namaszczenie Jezusa w Betanii (12,1-11) otwiera całą serię aluzji do symboliki małżeńskiej rozsianych w drugiej części Ewangelii Janowej, ukazującej historię Jezusowej męki, śmierci i zmartwychwstania. Janowe użycie metafory oblubieńczej pokazuje, iż śmierć Jezusa winna być interpretowana jako celebracja mesjańskiego ślubu.

Dziedzina: nauki teologiczne
Symulacja współpracy z robotem wirtualnym środowisku pracy. Wyniki badań ankietowych - praktyka (2) W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących zastosowania rzeczywistości wirtualnej do analizy wpływu przemysłowego robota współpracującego na pracownika. Omówiono wyniki analizy statystycznej pomiarów z przeprowadzonych badań. Omówiono wpływ obecności robota na wskaźniki obiektywne takie jak czas i precyzja realizowanych zadań montażu silników oraz wskaźniki subiektywne takie jak lęk, niepokój i obecność przestrzenna opisująca realizm symulacji w środowisku wirtualnej rzeczywistości.

Dziedzina: nauki społeczne
KRAJOWE CENTRUM BADAŃ NAD DZIEDZICTWEM – NOWA INICJATYWA NA MAPIE POLSKIEGO MUZEALNICTWA Jeszcze niedawno Polska należała do nielicznych krajów europejskich, które nie posiadały centrum badawczego wspierającego placówki muzealne. Wychodząc naprzeciw licznym potrzebom Muzeum Narodowe w Krakowie (MNK) od dekady udostępnia zasoby własnego Laboratorium innym placówkom muzealnym. W ten sposób powstało Krajowe Centrum Badań nad Dziedzictwem (dalej Centrum). W oparciu o aparaturę i specjalistów z Laboratorium MNK Centrum oferuje polskim placówkom muzealnym wielostronne badania obiektów i zbiorów. Organizuje konkursy, na które projekty badawcze mogą zgłaszać wszystkie polskie muzea. Działalność Centrum koncentruje się na 3 głównych aktywnościach. Pierwszą są badania technologiczne obejmujące skład i cechy materiałów, z których wykonano dzieła sztuki. Drugą są projekty łączące badania technologiczne z analizami stanu zachowania i warunków środowiskowych w celu ochrony dzieł sztuki lub ich zespołów mających szczególne znaczenie dla kultury. Trzecia aktywność to wykonywanie wspólnie z zewnętrznymi jednostkami badawczymi ekspertyz interdyscyplinarnych. Centrum podjęło również własny długofalowy program badań nad zarządzaniem ochroną zbiorów w sposób zrównoważony i efektywny. W ramach programu powstają metodyka i narzędzia ilościowej oceny zagrożeń. Rozwój krajowego centrum badawczego bazującego na potencjale już istniejącym w MNK pozwala na efektywne wykorzystanie zgromadzonej aparatury badawczej oraz podporządkowanie działań rzeczywistym potrzebom placówek muzealnych. Jednocześnie ważną sferą działalności Centrum jest koordynacja i możliwość korzystania z potencjału grup badawczych prowadzących badania w obszarze dziedzictwa w Polskiej Akademii Nauk, czy na wyższych uczelniach. Kolejnym celem MNK jest rozszerzenie działalności Centrum o prace konserwatorskie.

Dziedzina: nauki humanistyczne
System EIB w laboratorium oświetlenia i instalacji elektrycznych Zapewnienie prawidłowego działania instalacji o dużym nasyceniu urządzeń automatyki jest możliwe przy zastosowaniu różnorodnych rozwiązań systemowych. Jednym z nich jest system EIB, którego podstawową zaletą jest możliwość zmiany funkcji urządzeń w systemie bez konieczności przebudowy instalacji. W artykule przedstawiono zasadę działania systemu EIB oraz stanowisko laboratoryjne, które umożliwia modelowanie instalacji elektrycznych w inteligentnym budynku.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Transport intermodalny alternatywnym rozwiązaniem dla zachowania równowagi ekologicznej W artykule autorzy zaprezentowali zagadnienia transportu intermodalnego w aspekcie bezpieczeństwa ekologicznego. Przedstawiono charakterystykę gałęzi transportu stanowiących elementy struktury systemu transportu intermodalnego. Omówiono czynniki odpowiedzialne za procesy degradacji środowiska naturalnego generowane w wyniku działalności transportowej. Przedstawiono również przemieszczanie ładunków w Polsce, realizowane w ramach transportu intermodalnego.

Dziedzina: nauki inżynieryjno-techniczne
Zróżnicowanie poziomu wsparcia w gospodarstwach owczarskich objętych mechanizmami wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej Celem badań było określenie roli dopłat w kształtowaniu dochodu gospodarstw produkujących
jagnięcinę. Badaniami objęto 146 gospodarstw utrzymujących owce. Na podstawie wyników stwierdzono,
że uzyskiwane przez badane gospodarstwa wsparcie finansowe w głównej mierze decyduje o wysokości
uzyskiwanych przychodów, a tym samym o dodatnim wyniku ekonomicznym prowadzonej działalności
rolniczej, szczególnie w gospodarstwach niskotowarowych o niskiej intensywności produkcji.

Dziedzina: nauki rolnicze
Rozpoznawalność kryptowalut w świetle badań empirycznych Wzmożone zainteresowanie kryptowalutami stało się bodźcem do podjęcia dyskusji pomiędzy ich zwolennikami i oponentami. Celem artykułu było porównanie rozpoznawalności funkcjonujących na świecie walut międzynarodowych i cyfrowych kryptowalut oraz przedstawienie wyników badań własnych autora, dotyczących rozpoznawalności kryptowalut wśród respondentów. Opracowanie rozpoczęto od podkreślenia wiodącej roli bitcoina wśród obecnie wykorzystywanych kryptowalut, następnie przedstawiono miejsca styku respondentów oraz ich wiedzę na temat kryptowalut. Z wyników przeprowadzonych badań wynika, że rozpoznawalność kryptowalut (zarówno spontaniczna, jak i wspomagana) jest mniejsza niż rozpoznawalność walut międzynarodowych, a bitcoin jest najbardziej znaną kryptowalutą.

Dziedzina: nauki społeczne
Ideologia i filozofia arystotelesowska Sądzę, że wszyscy zgodzimy się, że żyjemy w dziwnych czasach, w których dominuje popularna tendencja, zarówno wewnątrz, jak i zewnątrz uniwersytetu, do postrzegania ludzkich aspiracji i czynności jako walki między rywalizującymi ze sobą ideologiami. Przychodzi na myśl wiele budzących emocje przykładów. Atrakcyjność socjalizmu, zwłaszcza wśród młodzieży; powszechne prawo do opieki zdrowotnej; prognozy zagłady wynikające z globalnego ocieplenia lub zmian klimatu; zagadnienie płci niemającej ugruntowania w biologii; zaledwie czasowy, utylitarny charakter ludzkich aktów i ludzkiej natury; postulat, aby naturę człowieka, małżeństwa i rodziny traktować jako jedynie społeczne konstrukty; znaczenie (sens) poszczególnych zjawisk traktowane jako jedynie subiektywne; a także religia postrzegana jako opresyjna na tyle, że należy ją trzymać z dala od polityki. Aby uzyskać podstawowe rozumienie tego, czym jest ideologia, pokrótce przedstawię jej filozoficzne podstawy, opracowane przez jej założyciela. Następnie porównam ideologię z alternatywnym sposobem filozofowania, badając filozofię Arystotelesa, w obręb której wchodzi również myśl jednego z najważniejszych filozofów tradycji arystotelesowskiej, tj. św. Tomasza z Akwinu. Podsumowując, określę, jakie korzyści pedagogiczne wynikają z takiego porównania.

Dziedzina: nauki humanistyczne
Gaudium et spes inspiracją dla duszpasterstwa rodzin w Polsce II Sobór Watykański miał przede wszystkim charakter pastoralny, o czym świadczy konstytucja Gaudium et spes. Ten dokument kwestię małżeństwa i rodziny umieszcza na pierwszym miejscu wśród problemów palących współczesnego świata i poświęca jej obszerny fragment swojej refleksji (KDK 47-52). Autor w swoim artykule uzasadnia tezę, że ten właśnie fragment miał istotny wpływ na koncepcję i działalność duszpasterstwa rodzin w Polsce. Soborowe nauczanie na temat małżeństwa i rodziny znalazło miarodajną interpretację i rozwinięcie w dokumentach papieży: Pawła VI (głównie encyklika Humanae vitae) i Jana Pawła II (zwłaszcza adhortacja Familiaris consortio, encyklika Evangelium vitae, List do rodzin). Nauczanie papieskie pozwoliło duszpasterstwu rodzin głębiej zrozumieć sens przesłania soborowego oraz lepiej wcielić je w życie. Jednak łatwiej było przedstawić doktrynę Kościoła katolickiego w zakresie małżeństwa i rodziny, trudniej natomiast przekonać młodzież, narzeczonych i małżonków do zastosowania jej w życiu.
Pierwsza część artykułu zawiera analizę nowych aspektów nauczania soborowego na temat małżeństwa i rodziny. Wymownym przykładem było przejście od czysto prawnego ujęcia istoty małżeństwa, zawartego Kodeksie Prawa Kanonicznego (CIC) z 1917 r. do koncepcji małżeństwa jako wspólnoty życia i miłości. W sposób wyraźny akcent został położony na miłości, jako istotnego elementu sakramentu małżeństwa. Jan Paweł II określił to terminem communio personarum. Swoiste credo polskiego duszpasterstwa rodzin zostało wyrażone w wystąpieniu Jadwigi i Jacka Pulikowskich – audytorów podczas Synodu Biskupów o rodzinie w 2015 r. Autor przytacza treść ich wystąpienia.
Druga część artykułu analizuje fragment soborowego dokumentu Gaudium et spes, zatytułowany De matrimonii dignitate i ukazuje jego implikacje w polskim duszpasterstwie rodzin. Jest ono cennym dowodem troski Kościoła o tę podstawową komórkę każdego społeczeństwa, jaką stanowi rodzina.

Dziedzina: nauki teologiczne
Księga „Sefer habrachot” do żydowskiej liturgii domowej W artykule omówiono żydowską liturgię rodzinną w ciągu roku liturgicznego na przykładzie księgi Sefer habrachot. Czynności liturgiczne opisane w analizowanej księdze mają służyć temu, by nadać wymiar religijny świętowaniu różnych wydarzeń życiowych, a przede wszystkim oddać cześć Bogu jako Stwórcy każdego szabatu i jako Wybawcy w każde święto upamiętniające wydarzenia historyczne. Liturgia domowa pomaga umocnić więzi wewnątrz rodziny, zbudować relacje z Bogiem i przekazać ważne treści kolejnemu pokoleniu.

Dziedzina: nauki humanistyczne