PL-MTEB/plsc-clustering-p2p huggingface dataset:
Rzetelność i liczba powtórzeń testu Y u dzieci trenujących piłkę nożną Wstęp. Y – balance test Kit jest powszechnie stosowanym narzędziem do oceny równowagi dynamicznej. Jednakże dotychczasowy protokół przeprowadzenia badania został opracowany wyłącznie dla osób dorosłych i młodzieży w wieku 14-17 lat trenującej piłkę nożną. Głównym celem badania było oszacowanie rzetelności i niezbędnej ilości prób potrzebnej do uzyskania stabilności wyników na Y-BT w grupie dzieci trenującej piłkę nożną. Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 60 dzieci w wieku 10-11 lat trenujących piłkę nożną. Do przeprowadzenia badania wykorzystano Y – BT Kit. Badanie polegało na przeprowadzeniu czterech prób szkoleniowych w każdym z trzech kierunków, zarówno prawą, jak i lewą kończyną dolną. Następnie badani wykonywali pięć prób pomiarowych w każdym z trzech kierunków. Po badaniu dokonywano pomiaru długości względnej kończyn dolnych, w celu obliczenia wartości odległości według wzoru: (odległość uzyskana w próbie/długość względna kończyny dolnej) *100. Wyniki. Stabilność wyników dla większości kierunków uzyskano po 6 próbach, dla kierunku tylno-bocznego (kończyna dolna prawa) i dla kierunku przedniego (kończyna dolna lewa) wskazano brak różnic pomiędzy próbą 4 i 5, dla tych dwóch kierunków uzyskano stabilizację wyników po 7 próbie. Z analizy wyników dla 3,4 i 5 próby wartość ICC3.1 wahała się od 0.85 do 0.89, a wartość SEM od 2,02 do 4,14. Wnioski. Podczas badania dzieci trenujących piłkę nożną za pomocą testu Y rekomenduje się wykonanie siedmiu prób pomiarowych ze względu na występowanie stabilizacji wyników we wszystkich kierunkach po czwartej próbie testowej.

Dziedzina: nauki o kulturze fizycznej
Projektowanie interaktywnych kokpitów menedżerskich zorientowanych na użytkownika Artykuł porusza tematykę interaktywnego kokpitu menedżerskiego wspierającego proces podejmowania
decyzji w organizacji. Celem publikacji jest przedstawienie procesu komunikacji wizualnej oraz scharakteryzowanie
procesu projektowania zorientowanego na użytkownika w kontekście kokpitów menedżerskich. Autorzy przedstawili
syntetyczne ujęcie procesu projektowania i wskazali dobre praktyki budowy kokpitu.

Dziedzina: informatyka techniczna i telekomunikacja
Badania klimatu Lublina Na podstawie literatury przedstawiono stan badań klimatu Lublina w ujęciu historycznym od połowy XIX wieku. Ze względu na brak długiej jednorodnej serii danych badania te do końca II wojny światowej były nieliczne. Postęp w badaniach klimatu Lublina zaznaczył się w okresie, w którym powstały trzy nowe stacje meteorologiczne, czyli w latach 40. i 50. XX wieku. W niniejszym opracowaniu wydzielono trzy zasadnicze grupy prac: 1 – dotyczące zmienności poszczególnych elementów meteorologicznych i wybranych charakterystyk oraz wskaźników bioklimatycznych, 2 – pokazujące odrębność klimatu Lublina w sto-sunku do innych miast, 3 – dotyczące przestrzennego zróżnicowania wybranych elementów pogody i klimatu na terenie miasta.

Dziedzina: archeologia
Monitorowanie pojazdów i infrastruktury kolejowej przenośną wagą dynamiczną Tematem artykułu są wyniki badań i opis urządzeń, opracowanych i wykonanych w firmie Adaptronica, monitorujących obciążenia w transporcie kolejowym. Wagi dynamiczne zbudowane są na bazie przetworników mocowanych w sposób nieinwazyjny do stopki szyny, a identyfikacja obciążeń opiera się na pomiarze odkształceń szyny kolejowej wywołanych przejazdem pociągu. W artykule przedstawiono wyniki badań uzyskanych podczas monitorowania odcinków linii kolejowych, charakteryzujących się znaczną intensywnością ruchu pociągów. Określono histogramy wartości obciążeń osiowych badanych pojazdów. Rezultaty zweryfikowano w oparciu o wyniki pomiarów referencyjną wagą statyczną lub o pomiary przejazdów lokomotyw o znanej masie.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Bezpieczeństwo wykorzystywania zaawansowanych materiałów: wybrane problemy prawne Celem artykułu jest rozstrzygnięcie problemu, w jakim stopniu jest zagwarantowane przez prawodawcę bezpieczeństwo wykorzystywania zaawansowanych materiałów. Artykuł odnosi się do podstawowych aktów prawnych dotyczących substancji chemicznych w formie nanomateriału i polimerów: rozporządzenia REACH i rozporządzenia CLP. Zastosowanymi metodami badawczymi są: formalno-dogmatyczna, czyli analiza i interpretacja przepisów prawnych, oraz sylogistyczna, czyli teoretyczny, abstrakcyjny sposób rozumowania i uogólniania instytucji prawa administracyjnego. Zaawansowane materiały oznaczają zespół technik i procesów nastawionych na badanie oraz manipulowanie materią w celu lepszego poznania materiałów (w tym w skali atomowej i molekularnej) tak, aby zdobytą w ten sposób wiedzę móc wykorzystać w wytwarzaniu nowych materiałów, charakteryzujących się po-żądaną strukturą i właściwościami. Zaawansowane materiały służą wytwarzaniu innowacyjnych produktów w licznych sektorach z korzyścią dla społeczeństwa i zostały one uznane za kluczowe technologie wspomagające w UE. Wyzwaniem w aspekcie prawnym jest zwłaszcza zagwarantowanie bezpieczeństwa wykorzystywania nowatorskich zastosowań nanomateriałów oraz polimerów.

Dziedzina: nauki o polityce i administracji
Poczucie odpowiedzialności zawodowej pedagogów Działać odpowiedzialnie w pracy wychowawczej to mieć świadomość własnych obowiązków i sposobów ich realizacji oraz liczyć się ze skutkami własnego postępowania pedagogicznego. Celem prowadzonych badań uczyniono diagnozę poczucia odpowiedzialności pedagogów szkolnych, które będzie się wyrażać stanem w ich świadomości (rozumieniem odpowiedzialności, identyfikacją jej źródeł, znaczeniem, jakie ma ona w ich życiu, stopniem zinternalizowania cech odpowiedzialnego pedagoga), a także gotowością ponoszenia odpowiedzialności za różne aspekty pracy opiekuńczo-wychowawczej z młodzieżą szkolną. Badaniami prowadzonymi metodą sondażu diagnostycznego objęto 294 pedagogów szkolnych. Uzyskane wyniki wskazują na właściwie ukształtowane poczucie ich odpowiedzialności zawodowej.

Dziedzina: pedagogika
Komu zagraża ubóstwo energetyczne? Celem artykułu jest wskazanie, komu zagraża ubóstwo energetyczne w przekroju przestrzennym oraz demograficznym. Analizowane dane statystyczne dotyczące tego zjawiska pochodzą głównie z Europejskiego Badania Dochodów i Warunków Życia Gospodarstw Domowych (EU-SILC) i są udostępnianie przez GUS oraz Eurostat. Analizie poddano najnowsze dane (2011 rok) dla 26 krajów unijnych (bez Irlandii, dla której dane te nie były dostępne).

Dziedzina: ekonomia i finanse
Badanie złotych sztabek przy użyciu konduktometru w Okręgowym Urzędzie Probierczym w Krakowie Artykuł przedstawia konduktometryczną metodę badania wyrobów wykonanych ze złota, których wnętrze może być wypełnione tanimi zamiennikami, metalami nieszlachetnymi. Doświadczenia zebrane w Wydziale Technicznym Okręgowego Urzędu Probierczego w Krakowie pozwolą odpowiedzieć na pytanie, czy metoda ta może pomóc przy wykrywaniu i eliminacji coraz częściej spotykanych w obrocie fałszerstw sztabek lokacyjnych, monet i medali.

Dziedzina: nauki fizyczne
Relacje Kościół-Państwo w Polsce wobec COVID-19 Pandemia COVID-19 skłoniła rząd polski do działania, którego skutkiem ubocznym było naruszenie wolności religijnej. Problem głównie dotyczył obostrzeń w ilości osób mogących uczestniczyć w nabożeństwach. Istnieją zastrzeżenia co do konstytucyjności podjętych w dobrej wierze działań. Działanie państwa wiązało się z dobrze uzasadnionym celem. Było ono adekwatne i potrzebne. Wątpliwości budziło arbitralne i nieproporcjonalne narzucanie Kościołowi ograniczeń, co do których zastosowanej skali brakowało jasnego i przekonywającego uzasadnienia. Ponadto sposób wprowadzenia obostrzeń w zbyt małym stopniu opierał się na poszanowaniu autonomii Kościoła. Pandemia wykazała, że oba podmioty powinny wyciągnąć wnioski celem pogłębienia i rozwoju owocnej współpracy na rzecz dobra człowieka i społeczeństwa.

Dziedzina: prawo kanoniczne
Awifauna zbiornikow wodnych w Krakowie-Zeslawicach w latach 1997-2004 Badania prowadzono w latach 1997-2004. Odnotowano łącznie 125 gatunków ptaków, w tym
59 gatunków związanych ze środowiskiem wodno-błotnym. Stwierdzono gniazdowanie 11 gatunków.
Zbiorniki wodne w Krakowie-Zesławicach stanowiły ważne miejsce postoju i odpoczynku ptaków w czasie
wiosennej i jesiennej wędrówki. Występowanie rzadkich i zagrożonych gatunków (ohar Tadrona
tadorna, świstun Anas penelope, rożeniec Anas acuta, hełmiatka Netta rufina, łęczak Tringa glareola)
wskazują na potrzebę ochrony terenu, jako miejsca wysokiej różnorodności ptaków w obrębie miasta
Krakowa.

Dziedzina: nauki biologiczne
Wykorzystanie analizy skupień w ocenie zróżnicowania zagrożenia ubóstwem w podregionach Polski Artykuł poświęcony jest zagadnieniu wykorzystania metod analizy skupień do oceny zróżnicowania zagrożenia ubóstwem w podregionach. Na podstawie danych dotyczących rynku pracy, wynagrodzeń i opieki społecznej, opracowanych na podstawie zasobów Banku Danych Lokalnych GUS (BDL) i ich weryfikacji zmiennościowo-korelacyjnej, określono zestaw cech diagnostycznych, które posłużyły do wyznaczenia skupień podregionów podobnych pod względem zagrożenia ubóstwem. Otrzymane rezultaty porównano z wynikami prac studialnych w zakresie przestrzennej dywersyfikacji oszacowań wskaźnika zagrożenia ubóstwem ARPR (at-risk-of-poverty rate) w 2011 r., przeprowadzonych przez Ośrodek Statystyki Małych Obszarów Urzędu Statystycznego w Poznaniu we współpracy z ekspertami Banku Światowego.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Zanieczyszczenia azotanami wody do picia na terenie wojewodztwa bydgoskiego Przedstawiono wyniki badań nad występowaniem ponadnormatywnych ilości azotanów w wodzie do picia, dostarczanej przez wszystkie publiczne i o charakterze publicznym urządzenia wodne na terenie miast i wsi województwa bydgoskiego. Zobrazowano też sytuację w tym zakresie w odniesieniu do studni przydomowych.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Ocena wartości rzeźnej kaczek Pekin STAR 53 HY Celem badań była ocena wzrostu i wartości rzeźnej kaczek odchowywanych do wieku 7 tygodni.
Materiałem badawczym były kaczki Pekin STAR 53 HY (120 samic i 120 samców). W
okresie odchowu kontrolowano masę ciała ptaków, a po zakończeniu odchowu przeprowadzono
ubój 15 kaczorów i 15 kaczek. Następnie przeprowadzono analizę rzeźną i dysekcyjną
ptaków. Między 1. a 49. dniem życia kaczory zwiększyły swoją średnią masę ciała z 55,5 do
2996,2 g, a kaczki z 51,7 do 2397,5 g. Między 2. a 7. tygodniem odchowu kaczek następowały
korzystne zmiany w składzie tkankowym ich tuszek. W analizowanym okresie wyraźnie
wzrastało umięśnienie tuszki z 17,8 do 26,8%, natomiast dość wyraźnie zmniejszała się zawartość
kości (pozostałości tuszki) z 54,2 do 48,9% oraz nieznacznie otłuszczenie tuszki z 28,0
do 24,3%. Odchowując kaczki Pekin STAR 53 HY do wieku 7 tygodni uzyskuje się ptaki o
średniej masie ciała 2697,0 g, tuszki o średniej masie 2073,9 g, w których skóra z tłuszczem
podskórnym i sadełkowym stanowi 24,3%, mięśnie piersiowe, ud i podudzi – 26,8%, a kości
(pozostałość tuszki) – 48,9%.

Dziedzina: zootechnika i rybactwo
Czy wiedźmin może nauczyć grzeczności? Elementy etykiety językowej w Ostatnim życzeniu Andrzeja Sapkowskiego Artykuł przedstawia sposób, w jaki bohaterowie opowiadań A. Sapkowskiego realizują zasady savoir-vivre’u. Przedstawiono sposoby tytułowania, które odzwierciedlają system hierarchii społecznej oraz emocje bohaterów. Opisano też inne pierwszorzędne akty grzecznościowe, takie jak powitania, pożegnania, prośby, podziękowania i przeprosiny. W opowieściach rzadziej występują sekundarne akty grzecznościowe, takie jak komplementy, pochwały, gratulacje, toasty, zaproszenia, które także świadczą o kulturze bohaterów. Na brak kultury – łamanie zasad grzeczności wskazują obecne w wypowiedziach bohaterów wyzwiska oraz wulgaryzmy. Służą one wzmocnieniu negatywnego obrazu bohatera.

Dziedzina: literaturoznawstwo
Aksjologiczne aspekty kariery Kariera dotyczy nie tylko życia zawodowego, ale też rozwoju osobistego, stylu życia, podejmowania aktywności, osiągania celów – obejmuje całe życie człowieka w wielu jego wymiarach, które się przenikają i wzajemnie na siebie oddziałują. Dlatego można wnioskować, że w procesie kariery obecne są wartości, które stanowią podstawę realizowania kariery oraz są efektem jej rozwoju.Artykuł prezentuje zagadnienia związane z różnymi sposobami rozumienia kariery, aksjologicznym charakterem procesu kariery oraz implikacjami dla pedagogiki w zakresie badań teoretycznych oraz działań praktycznych dotyczących wspierania rozwoju kariery człowieka.

Dziedzina: pedagogika
Dostęp do profilaktyki i leczenia otyłości dzieci i młodzieży - narastający problem, nieskuteczne działania Profilaktyka i leczenie młodych ludzi z nadmierną masą ciała dotyczy wielu działań systemowych mających na celu edukację – propagowanie zdrowego stylu życia, w tym aktywności fizycznej oraz prawidłowych nawyków żywieniowych, a także zapewnianie dostępności świadczeń zdrowotnych w wypadku wystąpienia otyłości. Wczesna diagnoza oraz systematyczna kontrola stanu zdrowia, jak również wdrożenie indywidualnych i  kompleksowych działań leczniczych, uwzględniających profesjonalne poradnictwo żywieniowe, decyduje o skuteczności walki z tą epidemią XXI wieku. NIK sprawdziła, czy  osobom do  18. roku życia zapewnia się odpowiedni dostęp do świadczeń medycznych w tym obszarze. Jest to niezwykle istotne, gdyż obecny styl życia, szczególnie spowodowany izolacją społeczną w okresie pandemii COVID-19, dodatkowo sprzyja przyspieszeniu wzrostu masy ciała.

Dziedzina: nauki o zdrowiu
Spór o kartografię – blaski i cienie geoinformacji Rozwój geoinformacji kreuje zmiany w postrzeganiu kartografii. Obraz kartograficzny jest najlepszym sposobem pokazania danych przestrzennych, zjawisk czy wyników analiz. Technika obrazowania oraz jego forma zależy od celu prezentacji, odbiorców, możliwości technicznych, czasu wykonania, wiedzy i umiejętności autora. Różnorodność baz i narzędzi, ich dostępność, powoduje wzrost ilościowy produktów. Niestety wraz ze wzrostem liczby prezentacji, w wielu przypadkach, obserwujemy widoczny spadek jakości opracowań. Istota geoinformacji są dane o wysokiej wartości i przydatności do różnych celów, dlatego zrozumiały jest nacisk stawiany w pierwszym rzędzie na jakość baz danych i ich modelowanie, niemniej jednak pamięć o stosowaniu zasad kartograficznych i rozsadek nakazują potraktowanie prezentacji z odpowiednia dbałością. Na każdym etapie powstawania obrazu wymagany jest odpowiedni profesjonalizm, w tym celu konieczne jest zachowanie hierarchii służebności w geoinformatyce: informatyka – geodezja – inne branże. Obraz jest uproszczeniem rzeczywistości i zjawisk, jest ostatnim elementem niepewności w geoinformacji. Dlatego każda wizualizacja powinna być udostępniana wraz z odpowiednimi charakterystykami. Kartografia to nie tylko nauka czy metoda przetwarzania danych, to również sztuka, element kulturowego i intelektualnego dziedzictwa ludzkości. Właściwy kompromis pomiędzy techniką i sztuką, propagowanie i stosowanie zasad redakcji map w możliwie najszerszym zakresie – to szansa kartografii cyfrowej.

Dziedzina: inżynieria mechaniczna
Nieznany list Zygmunta Vogla do króla Stanisława Augusta oraz kilka refleksji o edukacji malarza Artykuł prezentuje odnaleziony w zabiorach Archiwum Narodowego w Krakowie list Zygmunta Vogla (1764-1826), przyszłego akwarelisty, do króla Stanisława Augusta. Pismo, pochodzące z roku 1786, jest wielce interesujące, gdyż przynosi garść nieznanych, a nawet zaskakujących informacji do biografii tego ważnego artysty, wskazuje też – jak się zdaje – kluczowy moment w jego życiu. Okazuje się, że już wtedy miał on kłopoty ze wzrokiem i prosił króla o wyrażenie zgody na opuszczenie Malarni zamkowej, gdzie się kształcił, i wcielenie do korpusu inżynierów wojsk koronnych. Zainteresowanie Vogla zagadnieniami inżynieryjnymi wynikło z jego wcześniejszych kontaktów z Christianem Gottfriedem Deyblem von Hammerau, oficerem w korpusie pontonierów, oraz Janem Ferdynandem Naxem, budowniczym królewskim, zajmującym się spławnością polskich rzek, którzy wystąpili w roli nauczycieli architektury cywilnej i wojskowej. Suplika nie została spełniona, gdyż monarcha, doceniając wrodzony talent i zdobyte umiejętności malarskie, odwiódł go od tego zamiaru, wsparł wypłacaną co miesiąc pensją, a wkrótce – po swoim powrocie z podróży do Kaniowa w roku 1787 – zatrudnił do utrwalania w akwarelowych widokach architektonicznych pomników narodowej przeszłości, z czego Vogel wywiązał się znakomicie i został mianowany królewskim „rysownikiem gabinetowym”. W spisanej przez malarza po latach autobiografii pojawił się obraz „najważniejszej chwili” w jego życiu – przypadkowej rozmowy ze Stanisławem Augustem, który wziąwszy młodzieńca pod swoją opiekę, pokierował dalszymi jego losami. Publikowany list do króla dowodzi jednak pewnej mistyfikacji popełnionej przez Vogla, monarsze zainteresowanie nie było bowiem zupełnie przypadkowe, lecz zostało sprowokowane wystosowaną do tronu petycją.

Dziedzina: nauki o kulturze i religii
ROLNICTWO EKOLOGICZNE – ROZWÓJ W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W ostatnich latach zarówno na świecie jak i w Europie obserwujemy dynamiczny rozwój rolnictwa ekologicznego. Przyczyniły się do tego wprowadzone już na początku lat 90. ubiegłego wieku precyzyjne uregulowania prawne. W Polsce jak i w wielu innych krajach, integracja z Unią Europejską (UE) stworzyła większe możliwości finansowego wspierania tego rolnictwa. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dynamiki wybranych charakterystyk rolnictwa ekologicznego w latach 2005-2014 w krajach, które wraz z Polską w 2004 roku wstąpiły do UE. Analizy prowadzono na podstawie danych pochodzących z raportów The World of Organic Agriculture. Badania wykazały, że rozwój rolnictwa ekologicznego w badanych krajach jest zróżnicowany. Zmiany w analizowanych procesach miały charakter ciągły, co pozwoliło określić tendencje rozwojowe i dokonać ich ekstrapolacji.

Dziedzina: ekonomia i finanse
Ocena stabilności składu chemicznego wód leczniczych ze Zdroju Głównego w Krzeszowicach Zdrój Główny w Krzeszowicach ujmuje wody podziemne z utworów mioceńskich. Eksploatacja ujęcia prowadzona jest z przerwami od 1780 roku. Wody te wykorzystywane są wyłącznie na cele lecznictwa balneologicznego. Badania jakości wód ze Zdroju Głównego w Krzeszowicach prowadzone są przez Katedrę Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej AGH od 2002 roku. Próbki pobierane są w odstępach miesięcznych. Składniki chemiczne (17 składników) oznaczane są w laboratorium KHGI metodą ICP-AES (PN-EN ISO 11885:2001), natomiast H2S oznaczany jest w akredytowanym laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie, zgodnie z normąPN-C-04566.03:1982. W okresie od 31.01.2004 do 31.03.2008 pobrano ogółem 51 próbek. Ocenę stabilności składu chemicznego wód ze Zdroju Głównego w Krzeszowicach przeprowadzono dla trzech składników głównych, decydujących o typie hydrogeochemicznym: S04/2-, Ca2+, Mg2+ oraz składnika swoistego - siarkowodoru (H2S). Do identyfikacji obserwacji odstających zastosowano wykresy skrzynkowe. W celu weryfikacji rozkładu opisującego dane wykorzystano test Shapiro-Wilka. Ocenę stabilności oznaczeń przeprowadzono z wykorzystaniem metody kart kontrolnych (Szczepańska, Kmiecik,1998, 2005). Z przeprowadzonej analizy uzyskano następujące wnioski: stężenia głównych składników: SO4/2-, Ca2+ i Mg2+ w wodach ze Zdroju Głównego w Krzeszowicach mieszczą się w przedziale x+=2delta a zatem należy je uznać za stabilne; składniki te wpływają na typ hydrogeochemiczny wody - ich stężenia stanowią więcej niż 20% mval; stwierdzono rosnący trend wartości stężeń siarkowodoru w czasie, jednak na podstawie analizy przeprowadzonej z wykorzystaniem programu GWSTAT stwierdzono, że z prawdopodobieństwem 95% nie jest on statystycznie istotny.

Dziedzina: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ detergentów na rozwój roślin uprawnych W artykule przedstawiamy pracę badawczą, której powstanie było określone wymogami stawianymi przez Komitet Organizacyjny Olimpiady Biologicznej. Pokazujemy, w jaki sposób zrealizować projekt, by uczeń liceum poznał metodykę i wymagania pracy naukowej. Wierzymy, że najlepsi uczniowie chętniej podejmą wyzwania, które dają realne odpowiedzi na nurtujące ich pytania, mimo ich stopnia trudności i poziomu skomplikowania. Chcieliśmy przede wszystkim zademonstrować, że rozwiązanie wielu problemów badawczych leży w zasięgu możliwości licealistów. Pokazujemy przykład pracy zaproponowany przez ucznia - projekt zakładał zbadanie wpływu detergentów (wybrano popularny proszek do prania) na rozwój roślin hodowlanych na przykładzie kapusty białej (Brassica oleracea) i rzodkiewki zwyczajnej (Raphanus satlvus var. satiwtś). W tym celu wykorzystano spektroskopię UV-Vis (do określenia ilości chlorofilu), wysokosprawną chromatografię cieczową faz odwróconych RP HPLC (by sprawdzić, czy jeden, wytypowany związek - Lilial, akumuluje się w liściach kapusty białej) oraz miareczkowanie kompleksometryczne (określenie stężenia niektórych kationów w soku komórkowym).

Dziedzina: nauki chemiczne
O mówieniu bez komunikowania, czyli dyskurs i interakcja w autyzmie. Charakterystyka trudności Artykuł porusza zagadnienie językowego funkcjonowania osób z autyzmem. Stanowi próbę zarysowania charakteru trudności występujących na płaszczyźnie językowej z perspektywy komunikacyjnej i interakcyjnej. Podejmowane kolejno rozważania obejmujące teorię zachowań społecznych oraz interakcji, a także koncepcję posiadania teorii umysłu, ukazują zaburzoną sprawność komunikacyjną w autyzmie jako zjawisko złożone i dynamiczne. Artykuł obrazuje jej wpływ na jakość interakcji językowej z perspektywy uczestnictwa w życiu społecznym.

Dziedzina: językoznawstwo
Racjonowanie opieki pielęgniarskiej na Oddziale Hematologii i Onkologii Dziecięcej Wstęp. Z racjonowaniem opieki pielęgniarskiej ma się do czynienia w sytuacji, kiedy liczba personelu na jednej zmianie jest niewystarczająca do zapewnienia odpowiedniego poziomu opieki wszystkim pacjentom. Wśród przyczyn występowania zjawiska upatruje się redukcję zatrudnienia, zwiększone zapotrzebowanie na opiekę ze względu na nowe technologie, nowe opcje leczenia, czy też wyższy poziom wiedzy pacjentów, co zwiększa nakłady czasu i pracy ponoszone przez pracowników opieki. 
Cel pracy. Ocena stopnia racjonowania opieki pielęgniarskiej na oddziale hematologii i onkologii dziecięcej. 
Materiał i metody. W celu oceny stopnia racjonowania opieki przez pielęgniarki pracujące na oddziale hematologii i onkologii dziecięcej posłużono się autorskim kwestionariuszem ankiety oraz standaryzowanym arkuszem BERNCA. Badania przeprowadzono w 2018 r. w grupie 99 pielęgniarek zatrudnionych w Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. 
Wyniki. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej w programie R Core Team (2018). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. Porównanie wartości zmiennych ilościowych w dwóch grupach wykonano za pomocą testu t-Studenta (gdy zmienna miała w tych grupach rozkład normalny) lub testu Manna–Whitneya. Porównanie wartości zmiennych ilościowych w trzech i więcej grupach wykonano za pomocą analizy wariancji ANOVA (gdy zmienna miała w tych grupach rozkład normalny) lub testu Kruskala–Wallisa. Korelacje między zmiennymi ilościowymi analizowano za pomocą współczynnika korelacji Pearsona (gdy obie miały rozkład normalny) lub Spearmana (w przeciwnym przypadku). W analizie przyjęto poziom istotności 0,05. Uzyskane wyniki wskazują na duży stopień racjonowania opieki przez pielęgniarki na oddziale onkologii i hematologii dziecięcej. 
Wnioski. Determinantami, które wpływają na racjonowanie opieki pielęgniarskiej na podstawie wyniku całego kwestionariusza BERNCA, był wiek pielęgniarek (im starsze, tym bardziej racjonują opiekę), dłuższy staż pracy oraz brak czasu na spożycie posiłku, wówczas również dochodzi do racjonowania.

Dziedzina: nauki medyczne