Sco teoreticher e criticher litterar ha Friedrich Schlegel furmà entaifer la romantica il term da la ‹poesia universala progressiva› (Fragment d’Athenaeum nr. 116). En la litteratura na duevan betg pli valair – sco dal temp da la classica – tscherts schemas determinads per la creaziun d’ina ovra litterara; il cuntrari vegniva l’artist resguardà sco scheni liber ed independent. La poetica tenor reglas e la pretensiun aristotelica ch’il spazi, il temp e l’acziun hajan da furmar in’unitad daventan adina main impurtantas; il roman è daventà la plazza da gieu individuala da l’autur. Tenor Schlegel era la finamira da represchentar a moda colliada la filosofia, la prosa, la poesia, la schenialitad e la critica. Or da questas novas constellaziuns è resultà in caracter fragmentar cun unitads d’acziun nunfinidas. Schlegel vuleva accentuar uschia il process da creaziun da l’ovra ed era da l’avis ch’il stadi nunfinì d’in text suondia l’arbitrariadad e libertad da l’autur.