ئىنسان ۋە ئىنساننىڭ نىگىزلىك ئىھتىياجى، ھوقۇقى نەزەرگە ئېلىنماستىن مىللەت ۋە مىللەت بويىچە قىلىنىۋاتقان پەرقلىق مۇئامىلە، پەرقلىق تەقسىمات، پەرىقلىق ھۆكۈملەر مىللىي تۇيغۇلىرى مۇجىمەل، مىللىي ھىسسىياتى سۇس پۇقرالارنى مىللەتلەشتۈرىدۇ. ئۇلارنى ئۆز مىللىتىگە تېخىمۇ چىڭ باغلايدۇ. نەتىجىدە ئۇلار ھەر ئىشتا ئۆزىنىڭ مىللىي تەۋەلىكى بويىچە پىكىر قىلىدىغان، ھەرىكەت قىلىدىغان، .ئىنكاس قايتتۇرىدىغان بولۇپ قالىدۇ. ئورتاق ئىنسانىي ھوقۇق ۋە پۇقرالىق ھوقۇقى نەزەرگە ئېلىنمايدىغان پەرمانلار، يارىدەملەر، سىياسەتلەر، تەشۋىقات ۋە ئورۇنلاشتۈرۈشلار بىر رايۇندىكى كىشىلەرنىڭ ئەقىل كۆزىنى مىللەتچىلىك تۇمانلىرى بىلەن غۇۋالاشتۇرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن كىشىلەر ھەرقانداق پائالىيەت، سورۇن ۋە ئىش ھەرىكەتتە تەبىئىي ھالدا مىللەت بويىچە لاگىرلارغا ئايرىلىدۇ. نەتىجىدە قاتناش ھادىسىسى بولسىمۇ، تەبىئىي ئاپەت…ھەر قانچە دەھشەتلىك قازا بولسىمۇ كىشىلەر دائىم ”قانچە ئادەم قانداق ئۆلۈپتۇ؟“، ”نېمە سەۋەپتىن شۇنداق بولۇپتۇ؟“ دەپ سوراشنىڭ ئورنىغا، ”ئۇيغۇر ئۆلۈپتىمۇ خەنسۇمۇ“ دېگەنگە ئوخشاش ئىنسانىيلىققا يات سۇئاللارنى سورايدىغان بولىدۇ. ھەتتا بۇ بىر تەبىئى پاراڭ تېمىسىغا ئايلىنىدۇ. مانا ئىنساننىڭ ئاللاھ ئاتا قىلغان ئورتاق، تەبىئىي ھوقۇقى ئىنكار قىلىنىپ سۈنئىي مىللەتلەشتۈرۈلگەن رىياللىقنىڭ كىشىلەرنى لاگىرلارغائايرىپ ئۇلاردا بىنورمال روھىي ھالەت، كەيپىيات ۋە تىل ئادىتى شەكىللەندۈرىۋاتقانلىقىنى ئىسپاتلايدۇ.