د ننۍ نړۍ واقعيتونه دا دي چې د نړيوال کيدنې پروسه کې د ورسته پاتې او لږ پر مختللو هيوادونو رول او ونډه د شتمنو او پرمختللو هيوادونو په پرتله په هيڅ حساب ده . زما په نظر د نړيوال کيدنې په ځای به د نړيوال کولو اصطلاح حقيقت ته نژدې وي . همدرانگه د شتمنو هيوادونو په منځ کې په نړيوالو سياسي او پوځي سازمانو (ملگري ملتونه ، د امنيت شورا، ناټو) او نړيوالو اقتصادي جوړښتونو (نړيوال بانک، د پيسو نړيوال صندوق، د سوداگرۍ نړيوال سازمان، پورته ذکر شوې کميټې) کې د امريکا متحده ايالاتو رول او ونډې، همدارنگه د نړۍ په هیوادونو د نوو ليبرالانو د امپراطورۍ او اصولو منل او د امريکايی لوړپوړو چارواکو له خوا په ښکاره او ډاگه د نړۍ د مشرتوب او لارښوونې ادعا ته په کتو سره زما په فکر د نړيوال کولو د اصطلاح په ځای به د نړې امريکايی کولو اصطلاح کارول د اوسنيو واقعيتونو سره سمون ولري . گلوباليزم د پانگه وال نظام په امپرياليستي پړاو کې د نوي ښکيلاک په شکل کې نسبتاٌ نوی پړاو دی . د نړۍ په هيوادونو کې چې د ديکتې له لارې د نوو ليبرالانو د اقتصادي کړنلارې او ايدیالوژۍ د منلو کومه پروسه روانه ده، دا نړيوال کيدنه نه خو نړيوال کول دي ، بلکې امریکايي کول دي په امريکايي موډل سره يعنې د نړۍ امریکايي کوونه . په نورو هيوادونو او ولسونو باندې د خپلې ارادې او موډل د منلو او تپلو له پلوه امریکايي کوونه د سويتيزم سره پرتله کيدای شي . ځکه شورويانو ته هم د شوروي موډل پرته نور شکلونه د زغم وړ نه وو. د چين، پخوانۍ يوگوسلاويا سره د اختلافونو، په هنگري او پخوانۍ چکوسلواکياد بريدنو يو مهم علت هم په همدغه ټکي کې نغښتی ؤ. په اوسني شکل سره د گلوباليزم يا د نړۍ امريکايي کوونې موخو، طرز تفکر، تکتيک او ستراتيژۍ ته په کتلو سره هغه هيڅکله نه شي کولای چې د نن او سبا ورځې بشري ټولنې ادراه او سوکالي تاُمينه کړي . د تکامل د عمومي قانونمندۍ سره سم چې د متضادو او اختلافمنو اړخونو تر منځ مبارزه او سيالي چې په ترڅ کې يې نوی د زوړ او عدالت د بې عدالتۍ ځای نيسي، اميد چې د وروستني استکبار ځای هم عدالت، اعتدال او د نړۍ د ولسونو ارادې ته درناوی ونيسي . ځينې علمي وړاندوينې دغه زيری ورکوي چې په لاندې توگه يې هم دنړيوالو اقتصادي ځواکونو د کورنيو ناخالصو توليداتو د څرنگوالي څخه اټکل کيږي .