La secånda guèra mundièl l'è tachè al 1 ed setànber dal 1939 quand la Germâgna l'invadé la Pulògna e la s è slarghè piàn piàn a tott i èter pajîs quand i s azunténn l'Inghiltèra, la Franza, l Itâglia, l' Ugnån Soviêtica, al Giapån, i Stèd Uné d'l Amêrica e di mondi d'èter pajîs, d'l Europa e dî èter cuntinént. In Europa l'è andè avänti fén a l 8 ed mâz dal 1945, quand la Germâgna ai dé só sänza cundiziån, mänter ch'a maténna la finé al 15 d'agåsst dal stèss ân quand i giapunîs, dåpp ch'i én stè bunbardè dai Americàn cun la bånnba atòmica, ai dénn só anca låur.