छद्मवेशधारी पृथ्वीराजः एकदा गङ्गायाः तटे विचरन् आसीत् । गङ्गातटे अश्वं जलं पाययन् सः जले स्थितान् मत्स्यान् अपश्यत् । अतः सः स्वमौक्तिकमालातः एकैकं मौक्तिकं निष्कास्य मत्सेभ्यः भोजयन् आसन् । तस्मिन्नेव काले प्रासादस्य अट्टालिकायां स्थिता संयोगिता पृथ्वीराजम् अपश्यत् । परन्तु कौतुहलेन सा स्वसखायम् अपृच्छत्, ""कः स एकाकी ? एकाकी भूत्वापि अनेकैः सह अस्ति इति आभासः कारयति"" इति । कश्चन सखा उदतरत्, ""सः कोऽपि दानवः उत देवता अस्ति"" इति । अपरः सखा अवदत्, ""न न तस्य आचरणेन तु सः पृथ्वीपतिः भासते"" इति । कोऽपि सखा इन्द्रस्य अवतारं, अन्यः सखा कामदेवस्य स्वरूपं कथयति स्म । तस्मिन्नेव काले संयोगितायाः सन्देशवाहिका सा परिचारिका संयोगितायाः कौतुकस्य शमनं कुर्वती अवदत्, ""राजकुमारि ! स एव सोमेश्वरनन्दनः पृथ्वीराजः । रुपे, सौन्दर्ये च संसारेऽस्मिन् तस्य तुलनां कर्तुं कः समर्थः ? कुशाङ्गि ! यदि भवती मयि न विश्वसति, तर्हि विश्वस्तपरिचारिकां सम्प्रेष्य विश्वासं करोतु"" इति । एतस्य वर्णनं कविः करोति –