31 августы Уæрæсейы æфсæдтæ, æппынфæстагмæ, дыууæ колоннæйæ райдыдтой размæ цæуын. Райдыдта Суворовы зындгонд Швейцариаг стæр. Уый уыдис 1799-æм азы æмæ сси Уæрæсейы историйы, йæ азфысты кадджын сыф. Францæгтимæ фыццаг стыр хæстон фембæлд сын уыдис Сен-Готарды æфцæг штурмæй исгæйæ. Уый фæстæ байгом фæндаг Швейцаримæ. Уыцы æфцæг хъахъхъæдта Лекурбы Францы дивизи, уыдис дзы Уæрæсейы æфсæдты æмбисы бæрц. Хъæутæ Урзерн æмæ Госпитал байсгæйæ, 13 сентябры уырыссæгтæ райдыдтой штурмæй исын æфцæг. Тынг зынтæй, фæлæ йæ уæддæр байстой. 14 сентябры Уæрæсейы æфсæдтæ баиу сты æмæ иу къордæй ахæцыдысты сахар Швицмæ. Фæндагыл сæ бахъуыдис иттæг зын уавæрты францаг фидæрттæ штурмæй исын, уæлдайдæр цæугæдон Рейсыл цы «Хæйрæджыты» хид ис, уый районы. Сен-Готарды æфцæгыл уæлдай уæззаудæр фæлварæн уыдис бæрзонд митджын хох Бцнтнерберджы сæрты ахизын. Бирæ уырыссаг салдæттæ фæцагъды ис уым. Æппынæрæджиау, хæхты сæрты ахизгæйæ, Альтдорфмæ куы бахæццæ сты, уæд Суворов базыдта, цад Люцерны фæрсты фæндаг кæй нæй, уый. Уæд фельдмаршæл уынаффæ рахаста æфсæдты бæрзонд рагъ Росштокыл ахизын кæныны тыххæй. Дыууадæс сахаты бахъуыдис æфсæдтæ рагъы сæрты Муттены дæлвæзмæ æрхизыныл. Хъæу Муттены уæвæг францаг æфсæдтæ æнхъæл дæр нæ уыдысты, рагъыл сæм исчи æрхиздзæн, уымæн æмæ сæ уырысы æфсæдтæ лидзæг фæкодтой. 19 сентябры изæрмæ Суворовы æфсæдтæ æрæмбырд сты Муттены фæзы æмæ ам фехъуыстой Римский-Корсаковы корпусы ныддæрæны хабар, уыдон та йæм æххуыс кæнынмæ тагъд кодтой.