Ekerançylygyñ döreýşi we ösüşi hemme ýerde gyradeñ däldir. Ekerançylygyñ ilkinji ojaklary Palestinada, Müsürde, Eýranda, Yrakda ýüze çykaryldy. Orta Aziýada şol sanda Türkmenistanda hem , baryp b.e. öñ IV müñýyllykda suwarymly ekerançylyk bolupdyr. Ekerançy taýpalar uly obalar bolup, palçykdan salnan jaýlarda ýaşapdyrlar. Käýerlerde obadaşlaryñ sany birnäçe müñ adama çenli bolupdyr. Türkmenistanda Jeýtun medeniýeti , Ukrainada Bug – Dnestr medeniýeti irki ekerançylyk ýadygärlikleri bolup, olar b.e. öñki V-IV müñýyllyklara degişlidirler.