معمر محمد ابومنیار نوم دیار بییە ڤا نوم سأرھأنگ معمر قذافی (ڤئ دی ئوٙماە د ۷ جوٙأن ۱۹۴۲- د دونیا رأتە د ۲۰ ئوکتوبر ۲۰۱۱) ، سیاسأتکار ڤأضع آلیشتکار و سأردیڤوٙنکار لیر ھومفئکری فأرموٙنیاری ڤأضع آلیشت لیبی د سال ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۷ و ئوٙسئ نئھاش بئرار رأدیارکون جأماھیری عأرأڤی لیبی د سال ۱۹۷۷ تا ۲۰۱۱ بی. ڤئ د أڤأل سئپتامر سال ۱۹۶۹ ڤا یئ گئل کوٙتئتا بی کأش محمد ادریس سنوسی، پاتئشا لیبی نە بأرکئنار کئرد وقت لیبی را سرنگون ساخت. ڤئ نئھا کوٙتئتا، ساموٙنە حوکوٙمأتی لیبی نە د پایە یئ گئل شیڤئسە کاری د سوٙسیالیسم و ئسلام رأڤأندیاری کئرد و تا سال ۱۹۷۷ سأرکوٙمأرە ڤولات لیبی بی. ڤئ د سال ۲۰۱۱ زایئشتی د کارگئرایی جأن مینجاڤأن و ڤأضع آلیشت خألک لیبی کوشتە بی .