ئۇيغۇر دىۋان ئەدەبىياتىدا شائىرلار قىزلارنىڭ قەددىنى تۈز ئۆسىدىغان سەرۋىگە ئوخشاتقان. ھەرپ ئارقىلىق ئوبراز يارتىش مودا بولغان نەۋايى دەۋرىدە قىزلارنىڭ قەددى بىرىنجى ھەرىپ ”ا“ كە ئوخشۇتۇلغان. ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدا قىزلارنىڭ يۈزىلا ئەمەس يۈزىدىكى بارلىق ئەزالار شۇنچە ئىشتىياق بىلەن سۈرەتلىنىدۇ، مىسالەن قىزلارنىڭ كۆزىنى بۇلاققا، قېشىنى قىياققا، ئاغزىنى غۇنچىغا، كالپۇكىنى گىلاسقا ئوخشاتقان قۇرلارنى شۇنچە كۆپ كۆرۈمىزۇ بەدەننى ۋە بەدەندىكى گۈزەللىكلەرنى تەسۋىرلىگەن قۇرلارنى تولىمۇ ئاز ئۇچرىتىمىز. غەرپ ئەدەبىياتىغا قارايدىغان بولساق قىزلارنىڭ قەددىنى تۈپ تۈز ئارچىغا ياكى سەرۋىگە ئوخشاتقان قۇرلارنى ئۇچرىتالمايمىز. غەرپتە قىزلارنىڭ بەدەن گۈزەللىكى بىزدىكىدەك تۈز ”ا“ يەنى ئىلىپكە ئەمەس، بەدەندىكى ئەگرىلىكلەر تولۇق گەۋدىلەنگەن ئەس ھەرىپىگە ئوخشۇتىلىدۇ. غەرپتە ئەۋج ئالغان ھەيكەلتاراشلىق، رەسساملىق قاتارلىق تەسۋىرى سەنئەتلەردە ئىنساننىڭ بەدەن گۈزەللىكى تولۇق نامايان قىلىنىدۇ. ھەممىمىزگە تونۇشلۇق ۋىناسنىڭ ھەيكىلى بۇنىڭ ئىسپاتى. دېمەك، ئوخشىمىغان جۇغراپىيىلىك بەلۋاغلاردا ياشىغان مىللەتلەرنىڭ ئىنسانىي گۈزەللىك ھەققىدىكى چۈشەنچىسى پەرقلىنىدۇ. ئۇيغۇردا گۈزەللىك يۈزگە مۇجەسسەملەنگەن. شۇ سەۋەپتىن بۈگۈنكى ئۇيغۇر قىز ئاياللىرى يۈز گىرىمىگە كۆپرەك دىققەت قىلىدۇ. بۇ ئەنئەنە“دىۋانۇ لۇغاتىت تۈرك“ تىن بۈگۈنگىچە داۋاملاشقان بولۇپ، ئۇنى دىنىمىزدىكى ئاياللارنىڭ بەدەننى ئىپادىلەيدىغان كىيىملەرنى كىيىشىنىڭ چەكلەنگەنلىكىگىلا باغلاپ قويۇشقا بولمايدۇ.