شاگردی پرنالی ہندوستان ورگے پوربی ملکاں وچّ مڈھ قدیم توں ہے۔ پچھم دے پربھاو توں پہلاں پاندھا پڑھائی دی ودیک پرنالی سی تے کتا مکھی کاریگر سکھلائی ،دوکانداری ، بتکاری، بنکری، کویشری آدی شاگردی دوارا ہی گرہن ہندی سی۔پر ایہناں دی سرکار دوبارہ نگرانی کرن دا رواج نہیں سی، کیونکہ گوروکل اپنے مان-سنمان دوارا نینترت ہندے سن تے ماہر کاریگر اپنی پرسدھی دوارا۔پچھم وچّ شاگردی پرنالی دی شروعات مدھ-کال وچّ ہوئی ، اس دی نگرانی ستھانک سرکاراں جاں دستکاری بورڈاں جاں گلڈاں دوارا کیتی جاندی سی۔ اک ماہر کاریگر کول روٹی،کپڑا، مکان بدلے تے کتے دی رسمی سکھلائی بدلے مفت مزدوری کروان دا حق ہندا سی۔زیادہ تر مرد ہی سکھاندرو ہندے سن پر درزیانی، نانبائی،موچی، سٹیشنر ورگے کتیاں وچّ عورتاں وی شاگرد بندیاں سن۔، شگرد زیادہ تر 10 جاں 15 سال دی عمر وچّ کم شروع کردے سن تے ماہر کاریگر دے گھر وچّ ہی رہندے سن۔. زیادہ شگرد ٹھیکہ مکن ( عامَ کرکے ستّ سال) تے آپ ماہر بننا لوچدے سن ، لیکن اوہناں وچوں بہوتیاں نوں اپنی دستکاری ستھاپت کرنا نصیب نہیں ہندا سی تے دہاڑیدار کاریگر جاں مزدور بن کے رہِ جاندے سن۔