Historia e një treve si Bregdeti, me të veçantat e veta gjeografike, sociale e mitike, është parë në një këndvështrim të ri nga studiuesi Minella Gjoni. Tek “Bregdeti dhe Europa”, kjo histori vjen e parë në raportet e hershme me Mbretërinë e Napolit e deri në ato me Francën e Egjyptin. Në libër analizohen marrëdhëniet e krahinës së Bregdetit me Papatin e Romës, më tej me Spanjën, apo me Venedikun, për të vijuar me Rusinë e Austrinë, me Turqinë e Greqinë, si dhe me Francën e me Egjyptin.