संक्षेपमा तीर्थको अभिप्राय छ पुण्य स्थान, अर्थात् जो आफ्नोमा पुनीत हो आफ्नो यहाँ आउनेवालहरूमा पनि पवित्रताको संचार गर्न सके। केही ऐतिहासिक स्थानहरूलाई पनि तीर्थ संज्ञा दे दिए जान्छ। यस्ता स्थानहरूलाई पनि तीर्थ भनिन्छ जहाँ मानव जातिका कल्याणका लागि केही अनुष्ठान गरिन्छ। वर्तमानकालीन राष्ट्रिय कल्पनाका अनुसार मानव समाज अनेक राष्ट्रहरूमा बँट गया छ, यस कारण प्रत्येक राष्ट्रमा आफ्नो आफ्नो राष्ट्रिय तीर्थोको कल्पना भीको जाने लगी छ। हाम्रो देशमा स्वतन्त्रता प्राप्तिका पछि राष्ट्र निर्माणका लागि पंचवर्षीय योजनाहरूका अन्तर्गत अनेक निर्माण कार्यक्रम हाथमा लागि गए छन्। हाम्रो स्वर्गीय प्रधानमंत्री श्री जवाहररातो नेह डिग्री यी योजनाहरू तथा कार्यक्रमहरूका पुरस्कर््दछ। उनले ती विशाल घाटी योजनाहरूका स्थलहरूलाई तीर्थ संज्ञा दिए छ, जहाँ जलको संचय गरेर सिंचाईको व्यवस्था गरिन्छ र सम्भव छ भनें बिजलीको पनि उत्पादन गरिन्छ। आधुनिक दृष्टिले यी भाखडा, भिलाई, राउरकेरा आदि पनि नयाँ तीर्थस्थल बने छन्।