Черниң болгаш өске-даа планеталарның тыптып келгениниң дугайында эң-не баштайгы эртем-шинчилел ажылдарын 1755 чылда немец философ И. Кант кылган. Ол-ла үеде француз эртемден Лапластың кылган түңнелдери Кантыныы-биле дүгжүп турар. Кант биле Лаплас - Хүн Черге дөмейлешпес, тергиин изиг, хемчээл талазы-биле Черден хөй катап улуг, а Чер болза, Хүн системазының планетазының бирээзи болур деп тодаргайлааннар. Оон ыңай планета бүрүзү бодунуң орбитазы-биле Хүннү чаңгыс аай углуг дескинип турар, бойдуста бүгү-ле чүве үргүлчү өскерлип, хөгжүп, сайзырап турар деп түңнел үндүргеннер.