Нæ эрæйы агъоммæ IV—III-æм æнусты Азийы равзæрди, йæ дуджы философон зонæнтæ æмæ æрмгуысты фæлтæрддзинад, стæй магион æмæ мистикон теоритæ кæм баиу сты, ахæм зонад — алхими. Ссардæуыди ахæм ног элементтæ, куыд джынасу, сондон, фосфор, сбæрæг и цæххы бирæ типтæ; уæдмæ зындгонд уыдысты туагад HNO3 æмæ щёлочь NaOH. Уыцы заманы зындгонддæр алхимиктæ уыдысты Джабир ибн Хайян (Гебер), Ибн Сина (Авиценна) æмæ Абу-ар-Рази.