अछामको इतिहास परापूर्व कालदेखि नै द्धन्द्ध खेप्दै आयाको छ। नेपाल एकीकरण भयाकै बेला वि.सं. १८४७ मा नै अछाम राज्य विशाल नेपालमा गाभिया पनि १८४८ को चैत्रे दशैका राती देवचन्द्र शाह (द्धितीय) ले विद्रोह गरी पुनः बान्नीगढी कब्जागरी अछाम राज्यको अस्तित्व राख्याका हुन् । त्यईपछि गएर मध्ये कालमा पनि अछामले अनेक युद्ध खेपेको इतिहास छ । यही मध्यकालयुद्ध खेपेको जयगढ नामक क्षेत्रमा शान्तिको सन्देशको रूपमा रयाको महामण्डलेश्वर यशोव्रह्मद्धारा लिखित सिलालेख यहाँको पुरानो अभिलेख हो। उक्त शीलालेखमा निम्न पङ्क्तिहरू उद्घृत गरियाका छन् ।