Фінал жа, паводле аўтара, адзін: «Дэмакратыя есць падманам, бо з ашаламляльнай хуткасцю скочваецца ў бяздонні ахлакратыі, пасля чаго наступае варварства, смерць культуры, разбэшчванне чалавека». Да дадзенага заняпаду дэмакратыя прыходзіць праз этатызм. Няздольныя па сваіх якасцях да кіравання дэмагогі ўсе праблемы вырашаюць з дапамогай дзяржавы, менавіта яна становіцца новым боствам сучаснасці. Этатызм, паводля М. Здзяхоўскага, ёсць аб'ектыўным вынікам дэмакратызму, а значыць і лібералізму. Яго ўзрастанне, пашырэнне паўнамоцтваў дзяржавы, сфераў яе ўмяшання, і тут Здзяхоўскі пагаджаецца з Рэйнальдам, нязменна прыводзіць да згубы яе аўтарытэту, яна становіцца аб'ектам усеагульнай нянавісці і скончвае або анархіяй, або тыраніяй.