Хүн, дүн дуртунуң узап, деңнежип, кыскалап эртер үелерин тывалар эки билир чорааннар: частың башкы айының (марттың) 21-де часкы хүн дурту дүн дурту-биле деңнежип эртер. Чайның башкы айның (июньнуң) 22-де хүн дурту эң-не узун, а дүн дурту - эң кыска болурун, күстүң башкы айының (сентябрьның) 23-те күскү хүн, дүн дурту деңнежип эртерин болгаш кыштың башкы айының (декабрьның) 22-де хүн дурту эң кыска, а дүн дурту эң-не узун дээрзин тывалар чазыг чокка билип, ону тодарадырынга өг иштиниң хүнүн чедиишкинниг ажыглап чорааннар.