Neci ca iitech yeliz ipan tlalli americayotl ahmo itech catca tlahtlacollaxtli itech yohhuihtiliztli, yehica mani tlahtolmoyahualiztli itech ca mocepanicnelih ipan ce neyehyecoliztli itech teixcualiztli itloc in tlahcuiloani itech El Tiempo, ihuan ipan ce ihtoloni tecualancanamiquilizti ipan Veracruz. Itech inin tlayacatih ohtoquiliztli ompa Mexihco Ramon quimomacahuilia in tlayacatih tlaixmatiliztli in iuh tlahcuiloh. Inoc inin caahuitl quixmati in Sostenes Rocha, ca quinextilia in ichtacayotl itech in tlacaneciliztli mexihcatl, Sostenes yehuatl ce teixehuani ca quitzinquixtia in maniliztli mexihcatl itech in cahuitl. Itech inin tlayacatih itech yeliztli ipan Mexihco, Valle-Inclan quiteonamiqui ineixcahuiliz in iuh tlahcuiloh, quipehualtiz in tlanohnotzaliztli ca zatepan mohuihhuipanaz ipan Femeninas. Tlazahcan quiza itech Mexihco inic quitzopa iitech yeliztli itech achi ce xihuitl. Itech in tlalli mexihcatl pano ompa Cuba in canon pano ce itech yeliztli itech ixachi chicomilhuitl, monactia itlah tonalli ipan in axcan tlaxitinilli Tlachiuhcan (azucaryotl) Santa Gertrudis, ipan in tecuexanoloyan itech Matanzas tlacallotilli ipan incal cemeh icniuhtin: cencalli Gonzalez de Mendoza, motlaaxcatiani ipampa inon quinihcuac itech tlanohnotztli tlachiuhcan. Ipan in xopantlah inic 1893 itech cah yancuican ipan España, in canon mocallotia ipan Pontevedra. Iixneciliz inacayo itech cah tlaelleltilli, quipiya ixtzontli ihuan quechpantzontli. Valle mocuepazquia ompa tlalli mexicatl ipan ce tlaoncayotia ohtlatoquiliztli inic 1921.