အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဆောင်းအခါ မအေးလွန်းသော တိုင်းပြည်များ၌ ဂျုံပင်များကို နွေကူးရာသီတွင် သာမက၊ ဆောင်းရာသီ၌လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဤသို့လျှင် နွေကူး ရာသီဂျုံနှင့် ဆောင်းရာသီဂျုံဟူ၍ ရှိကြသည်။ ဂျုံမှာ အမာစား၊ အပျော့စားဟု ၂ မျိုးကွဲသည်။ အရောင်မှာလည်း အနီ၊ အဝါ၊ အဖြူကွဲကာ အချို့မှာ မှည့်ချိန်ချင်း ကွဲပြားခြားနား၏။ ထိုကြောင့် အမျိုးအစားပေါင်း ၃,၅ဝဝ ကျော်မျှ ရှိလေသည်။ ဂျုံပင်များကို ၄ လခန့်မျှ စိုက်ပျိုးရ၏။ မြေအမျိုးအစားကို သင့်တော်မည့်ဂျုံအမျိုးအစားကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးကြရသည်။ ဂျုံပင်သည် ဝါဝင်းသော အနှံများဖြင့် ဦးခေါင်းငိုက်လာလျှင် မှည့်၍ ရိတ်ချိန်တန်ပြီဟု သိရသည်။ အချိန်ကျရောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ရိတ်သိမ်းနိုင်ပါမှ အောင်မြင်သောသီးနှံများကို ရရှိနိုင်သည်။ အချိန်လိုသေးလျှင်လည်း ဂျုံစေ့များမှာ ရှုံ့တွနေ တတ်၍ ပိုးတွယ်တတ်၏။ အချိန်လွန်သွားပြန်လျှင်လည်း ဂျုံစေ့များ ကြွေကျတတ်သည်။ ခေတ်မှီသည့် နိုင်ငံကြီးများ၌ ဂျုံစိုက်ပျိုးရာ၌စက်များကို အသုံးပြုကြလေသည်။ စိုက်ပျိုးရန် မြေကြီးကို ထွန်ယက်သည် မှစ၍ ပျိုးကြဲခြင်း၊ စိုက်ခြင်း၊ ရိတ်ခြင်း၊ နယ်ခြင်း၊ လှေ့ခြင်းများကို တစ်ခါတည်း အပြီးအစီး လုပ်ကိုင်ပေးနိုင်သော စက်မျိုး ပေါ်ပေါက်နေလေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကား ဂျုံကို စက်ဖြင့် မစိုက်ပျိုးကြသေးချေ။စက်ကရိယာ မသုံးသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဂျုံပင်များ စိုက်ပျိုး ပုံမှာ မိုးရာသီအတွင်း၌ ဂျုံစိုက်မည့်ကွင်းများကို မိုးရွာပြီးတိုင်း ထွန်ပေးရသည်။ ထယ်ဖြင့် ထိုးပေးရသည်လည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ထွန်ပြီးနောက် လွင်ပြင်ဒေသများ၌ မိုးကုန်သည့် တန် ဆောင်မုန်းလလောက်တွင်၎င်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်၌ သီတင်းကျွတ်လ တွင်၎င်း မျိုးကြဲလေသည်။ ဂျုံမှာ စပါးကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မျိုးကြဲခြင်းပြီးသည့်နောက်တွင်လည်း မျိုးစေ့များ မြေထဲသို့ ၃ လက်မ၊ ၄ လက်မခန့်ကျသွား၍ မြေဖြင့် ဖုံးအုပ်နေအောင် ထပ်မံထွန်ပေးရသည်။ သာမန်အားဖြင့်ဆိုလျှင် မြေတဧကလျှင် မျိုးစေ့တစ်တင်းခန့် ကြဲပေးရသည်။ သို့ရာတွင် မြေဩဇာ ကောင်းလျှင်ဖြစ်စေ၊ ရေသွင်း စိုက်ပျိုးသည့်အခါ၌ဖြစ်စေ၊ မျိုးကြဲနောက်ကျလျှင်ဖြစ်စေ၊ မျိုးစေ့များ ပိုမိုကြဲပေးရသည်။ ရိတ်သိမ်းချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ လွင်ပြင်ဒေသများတွင် တပေါင်း လလောက်တွင်၎င်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်ကဲ့သို့ ကုန်းမြင့်ဒေသများ၌ တပို့တွဲလလောက်တွင်၎င်း ရိတ်သိမ်းကြလေသည်။ ရိတ်သိမ်းပုံမှာ ဂျုံပင်များကို တံစဉ်ဖြင့် အပင်ရင်းနားမှ ကပ်၍ ရိတ်ရသည်။ အပင်တိုလျှင် ဆွဲနုတ်ယူရသည်။ ရိတ်ပြီး၊ နုတ်ပြီးလျှင် ကောက်ပင်များကို ကောက်လှိုင်းများပြုလုပ်၍ ထားရသည်။ ထိုဂျုံကောက်လှိုင်းများကို သွေ့သွားစေရန် တစ်ရက် နှစ်ရက်ခန့်နေပြပြီးမှ တစ်လင်းထဲသို့ သယ်ယူ၍ နွားဖြင့် နင်းနယ်ရသည်။ သို့တည်းမဟုတ် တုတ်ဖြင့်ရိုက်၍ ဂျုံစေ့များ ထုတ်ယူရသည်လည်း ရှိသည်။ ထိုနောက် အမှော်အဖျင်း မပါရအောင် လှေ့ပေးရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဂျုံစိုက်ပျိုးရာတွင် အထွက်မကောင်းလှချေ။