އާސާރީ ހޯދުންތައް ހޯއްދަވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހޮންޑިއުރަސްއަކީ ތަފާތު އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން އެ ޤައުމުގެ ބޯދާ ތާރީޚާ ގުޅިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މި ތާރީޚުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަމަކީ ހުޅަނގު ހޮންޑިއުރަސްގެ ޝަހަރެއްގައި މާޔާ މީހުން އުޅުން ކަމުގައި ވެސް ތާރީޚު ޢިލްމުވެރީން ވިދާޅުވެއެވެ. މާޔާއިންގެ ޙަޟާރަތު ވަނީ މީލާދީން 900 ގެ އަހަރުތަކަށް އެޅުނު އިރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ދާން ފަށާފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް 1200 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ވެސް މި ސަރަޙައްދުގައި މީހުން އުޅުނުކަން ސާބިތުވެއެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން މި ސަރަޙައްދަށް އައި އިރު މާޔާއިންނެއް މިތާކު ނެތެވެ. މި ހިސާބުގައި ތިބީ މާޔާއިން ނޫން އެހެން ދަރިކޮޅެއްގެ ބައެކެވެ. މީލާދީން 1502 ގައި “އައު ދުނިޔެ” އަށް ކުރެއްވި ހަތަރު ވަނަ އަދި އެންމެ ފަހު ދަތުރުގައި ކްރިސްޓަފަރ ކޮލަންބަސް ވަނީ ހޮންޑިއުރަސްގެ އައްސޭރީގައިވާ ބޭއި އައިލެންޑްސްއަށް ދުރުވެފައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުންނަށް މި ތަން ފެނުމަށް ފަހު، މިއަދުގެ ހޮންޑިއުރަސް ވެސް ވެގެން ދިޔައީ އިސްޕޭނުގެ ވަރުގަދަ އަމްބަރާޠޫރިއްޔަތުގެ ބަޔަކަށެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ޤަރުނު ވަންދެން މި ހިސާބުގައި އެމީހުންގެ ވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ހޮންޑިއުރަސް އަށާއި މެދުތެރޭ އެމެރިކާގެ އެހެން ޕްރޮވިންސްތަކަށް މިނިވަންކަން ދީފައިވަނީ 15 ސެޕްޓެންބަރު 1821 ގައެވެ. ފެޑެރަލް ރިޕަބްލިކް އޮފް ސެންޓްރަލް އެމެރިކާއިން ވަކިވެ މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ޤައުމަކަށް ހޮންޑިއުރަސް އިން ވެފައިވަނީ 31 މެއި 1838 ގައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ހޮންޑިއުރަސްގައި ވަޒަންވެރިވެގެން ތިބި ދުވަސްވަރުގައި އެންމެ ބޮޑަށް އިސްކަންދީފައިވަނީ ރިހި ނެގުމަށެވެ.