ସେ ପ୍ରଥମେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଲୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇ ଗବେଷଣାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ଅନେକ ନିବନ୍ଧ ବିଦେଶୀ ପତ୍ରିକାରେ ଛପା ହୋଇଥିଲା । ୧୯୨୦ ବେଳକୁ ସେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଗଲେ । ଜଣାଯାଏ ଯେ, ପ୍ରିଜ୍ମ ଉପରେ ସୁର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପଡିଲେ ତାର ପଛପଟେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ସାତ ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଲୋକର ବିଛୁରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ । ସାତଟି ରଙ୍ଗକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବା-ଘ-ନି-ସ-ହ-ନା-ଲା କୁହାଯାଏ । ସେହି ବର୍ନାଳିର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମଝିରେ କଳା, ଧଳା ଗାରମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଏହି ବିଷୟ ସେତେବେଳର କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମନ‌କୁ ଛୁଇଁ ନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ""ମେଘନାଦ ସାହା"" ଏହାର ରହସ୍ୟ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଗବେଷଣାରେ ଲାଗି ପଡିଥିଲେ । ମୌଳିକ ପଦାର୍ଥର ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର ଭାଗରେ ""ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ୍"" ଯାହା ଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ , ସେଥିରେ ""ପ୍ରୋଟୋନ"" ଥାଏ । ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସର ବାହାରେ ବିଯୁକ୍ତ କଣିକାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ଥାଏ । ଅତ୍ୟଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ପଡିଲେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ ଗୁଡ଼ିକ ବାହାରକୁ ଆସିଯାଏ, ତାକୁ ଆୟନିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ନୂତନ ସମୀକରଣ ଉଦ୍ଭାବନ କରି ମତ ଦେଲେ ଯେ - ସୁର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଦେହରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସିୟ ପଦାର୍ଥର ତାପମାତ୍ରା, ଚାପର ତାରତମ୍ୟ ଯୋଗୁ ବିଛୁରିଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସମୟରେ କଳା, ଧଳା ଗାରମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଆବିଷ୍କାର ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ଵ ଦରବାରରେ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା ।