Уудам их нутагтай Хятад гүрний герпетологийн ертөнцийг өнөө хүртэл тун ч муу мэддэг, гарт олдсон ганц хоёр мэдээ баримт нь Европын гүрнүүдийн Консулын газар, худалдааны наймааны төвүүд орших хэдхэн боомт, арлуудад л хамаатай төдий шахам билээ. Тэгвэл Хятадын дотоодын болон Сибирьтэй хил залгаа хэсэг герпетологийн хувьд жинхэнэ terra incognita хэвээр байна. Яах вэ, сүүлийн үед францын номлогч Давид Хятадын зүүн хойд хэсэгт, английн Хендерсон баруун хойд хэсэгт байгаль – түүхийн судалгаа шинжилгээ хийсэн боловч тус орны герпетологийн ертөнцийг аль нь ч анхаарсангүй. Номлогч Давид аян замынхаа тухай тайланд нүдэндээ туссан хэвлээр явагчид, хоёр нутагтны талаар дурдах төдий өнгөрч, ямар ч тодорхойлолт, тайлбар хийгээгүй бол Английн Хендерсон, Юм нарын хэвлүүлсэн бүтээлд дурдсан салбарын талаар ганц ч үг бичээгүй байх ажээ. Ингээд үзэхэд, Умард Хятадын хэвлээр явагчид, хоёр нутагтны талаар сүүлийн үед олдсон мэдээ баримтууд нь Монгол орон, Говь нутгаар аялсан англи эр Бренчлийн олж авсан хоёр зүйлийн гүрвэлийн тодорхойлолтоор4 хязгаарлагдаж таарах нь. Нөхцөл байдал ийм байхад Умард Хятадын герпетологийн ертөнцөд хамаатай бидний мэдлэгийг хамгийн өчүүхэн зүйлээр ч атугай баяжуулах нь чухал ач холбогдолтой. Ингээд бодохоор, амьтныг спиртэд хадгалахад зориулагдсан багаж хэрэгслээр маш дутмаг явсан Н.М.Пржевальский явсан, очсон газар орондоо тааралдсан хэвлээр явагч, хоёр нутагтны үлэмж гэхүйц цуглуулга хийж ирснийг үнэхээр талархан сайшаавал зохино. Тэдгээр нутаг оронд байдаг дээрх 2 ангийн төлөөлөгчдийг энэ цуглуулга төлөөлж огт чадахгүй ч гэсэн тэндхийн герпетологийн ертөнцийн ерөнхий шинж чанарын тухай ойлголтыг бүрэн өгч чадна. Н.М.Пржевальский нийт 51 хэвлээр явагч, 31 хоёр нутагтан, тухайлбал 7 яст мэлхий, 36 гүрвэл, 10 могой болон 31 сүүлгүй хоёр нутагтан (Anura) авчирсан нь 23 зүйлд хамаарч буйгаас 12 нь шинэ зүйл болно.