Шумерсем чĕлхипе те, юнĕпе те, культурипе те Çурçĕр Мессопотамире хăйсемпе тан вăхăтрах е каярах вырнаçăннă семит йăхĕсемпе ют пулнă. Асамлăрах грамматикăллă шумер чĕлхи хальхи чăваш чĕлхипе пĕр тăванлă шутланать.