ތާނަ ލިޔުމުގައި ޢަރަބި ލަފުޒުތައް ޢަރަބި އަކުރުން ލިޔަމުންދިޔަ ކަމުގައިވިޔަސް، މި ބަސްތައް ތާނައިންވެސް ލިޔެވޭނެ ގޮތެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. ތިކިޖެހި ތާނަ އުފެއްދީ، ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ ބައެއް ޢަރަބި/އުރުދޫ ލަފްޒުތައް ތާނައިން ލިޔެވޭނެގޮތެއް ހެދުމަށެވެ. އެއީ އެބަސްބަހުގެ މީހުން ކިޔާ ގޮތަށް ތާނައިން ލިޔެގެން އަހަރެމެންވެސް އެބަސްތައް ކިޔުމަށާއި، ޢަރަބި އަދި އުރުދޫފަދަ ބަސްބަހުގެ ބައެއް އަޑުތައް ދިވެހީންގެ ޙަޤީޤީ އަކުރުތަކުގެ އަޑުތަކުގައި ނެތުމުންނެވެ. މިސާލަކަށް އަހަރެމެން 'ހަވީރު'، 'ހުކުރު' ފަދަ ބަސްތަކުގައި ގެންގުޅޭ ’ ހ ‘ އަކީ ޢަރަބީންގެ ތެރޭގައި އޮންނަ (ދިވެހީން ބަނޑުފެޅި ހާ އޭ ކިޔާ ހާ) هـ އެވެ. އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ޢަރަބިން ގެންގުޅޭ ح (ޙ) އާއި خ (ޚ) އެއް ނޯވެއެވެ. އެކަމަކު މި ދެ އަކުރުވެސް އަހަރެމެންގެ ބަހުގެ ތެރެއަށް ވަނީ ވަދެފައެވެ. އެހެންކަމުން މިދެއަކުރު ލިޔެކިޔައި އުޅުމަށް އުފެއްދީ ތިކިޖެހި ތާނައެވެ. ތިރީގައި ތިއްކެއް ޖެހުމުން ’ ح ‘ (ޙ) އަށް އަދި މަތީގައި ތިއްކެއް ޖެހުމުން ’ خ ‘ އަށް ހަދައިފައެވެ. އެހެންކަމުން ’ ޙަމްދު‘ ، ’ އަޙްމަދު‘ ފަދަ ކިތަންމެ ޢަރަބި ބަސްތަކެއް ތާނައިން، އެކިޔަންވާގޮތަށް ލިޔެވޭގޮތް ވިއެވެ. އަދި ’ ޚަދީޖާ, , ‘ޚަބަރު ފަދަ ބަސްތއްވެސް ލިޔުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މިހާރުގެ ލިޔުންތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން ތިކިޖެހިތާނަ ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ތިކިޖެހިތާނަ ލިޔުމުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެ އަކުރުތައް ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ މަތީގައި އޮންނަންވާ ތިއްކެއް ތިރީގައި ޖެހިއްޖެނަމަ އަކުރާއި އަދި އެއަކުރު ގުޅިފައިވާ ބަސް މުޅިން ތަފާތުވެގެން ދިއުމުން މިކަމުން އޮޅުން އަރަމުންވެސް ދާތީއެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން ތިކި ޖެހި ތާނައިގެ ތިކިތަކާ އެއްގޮތަށް ބަސް ކިޔޭތޯ ބެލުންވެސް މުހިންމެވެ. އެއީ އަރައިފާނެ އޮޅުމަކުން ސަލާމަތްވުމަސާއި ހެޔޮގޮތަށް ބަސްތައް ކުމަށް ބާރު އެޅުމަށެވެ. ތާނައިގައި ތިކިނުޖަހާ އަކުރުތަކަށާއި ތިކި ޖެހި އަކުރުތަކަށް އަދި އެއާ ގުޅޭ ޢަރަބި އަކުރުތަކަށް ބައެއް މިސާލާއެކު ބަލައިލަމާ ހެއްޔެވެ؟