Batavia/Batauia nakeuh nan nyang jirasi lè Beulanda keu saboh koloni dagang di pulo Jawa nyang bak uroë nyoë ka meukeumang jeuët keu saboh banda raya ngon jeuët keu nang nanggroë Indônèsia. Batavia jipeudong bak saboh banda la'ôt Jayakarta nyang jireubôt lé Beulanda dari Keurajeuën Banten. Seugolom jikuwasa lé Banten nan banda la'ôt nyan nakeuh geuturi ngon nan Kalapa atawa Sunda Kalapa, banda nyan jeuet keu saboh teumpat nyang that peunténg bak meuniaga Keurajeuën Sunda jameun. Lheuëh jireubôt lé Beulanda, Batavia jipuga keu teumpat pusat keundali dagang, militè ngon siyasat kolonial di wilayah Hindia Beulanda ngon Nusantara.