سۇ - ئوتقا چوقۇنۇش: سۇنىڭ پاكلىق، ياشىنىش، ۋەيران قىلىش(قۇرغاقچىلىق، كەلكۈن ئاپەتلىرى)، قۇتۇلدۇرۇش (قۇرغاقچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش، ئوت ئاپىتىنى بېسىش كۆزدە تۇتۇلىدۇ) پارغا، مۇزغا ئايلىنىپ يەنە ئەسلىگە كېلىشتەك ئۆزگىچە خۇسۇسىيىتى؛ ئوتنىڭ ئىسسىقلىق بېرىش، نۇر چىقىرىش، خامنى پىششىققا ئايلاندۇرۇش، كۆيدۈرۈش كۈن قىلىۋېتىشتەك مەنپەئەت بەخش ۋە بالايى - ئاپەتلىك ئۆزگىچە خۇسۇسىيىتىگە قاراپ ئەجدادلىرىمىز سۇ بىلەن ئوتنىمۇ بىر قۇدرەت ئىلاھ ھېسابلاپ ئۇنىڭغا چوقۇنغان. تارىختا ئۆتكەن قاغانلارنىڭ <كۆل> نامىدا ئۇنۋان قوبۇل قىلىدىغان، قەھرىمانلارغا كۆل نامىدا ئاتاق بېرىدىغان ئەنئەنىلىرى (<قۇتلۇق بىلگە كۆل قاغان>، <كۆل ئىركىن>، <كۆلتېكىن> ئوغۇز خاننىڭ سۇ ئىلاھىنىڭ قىزىغا ئۆيلىنىپ، ئۇنىڭدىن تۇغۇلغان بىر ئوغلىغا <دېڭىز> دەپ ئات قويغانلىقىنىڭ رىۋايەت قىلىنشى؛ خەلق ئىچىدىكى ھېكايە - چۆچەكلەردە <سىرلىق>، <شىپالىق> سۇ - بۇلاقلارنىڭ تەسۋىرلىنىشى قاتارلىقلار ئەجدادلىرىمىزنىڭ سۇغا ئېتىقاد قىلغانلىرىنىڭ تىپىك ئىپادىسى. ھازىرقى رېئال تۇرمۇشىمىزدا سۇغا تۈكۈرۈش، چوڭ - كىچىك تەرەت قىلىشنى، سۇ بېشىدا كىر يۇيۇش، قوتان، تەرەتخانا قىلىشنى يامان ئالىدىغان، سۇ ئۈزۈپ چۈش كۆرسە <ئادەم غەم - غۇسسىدىن خالىي بولىدۇ، رىزقىلىق - مەرتىۋىلىك بولىدۇ> سۇ <يەتتە يۇمىلىسا، ھالال> دېگەنگە ئوخشاش ئادەت - چۈشەنچىلەر ئەجدادلىرىمىزنىڭ سۇ ئېتىقادىدىن قالغان ئىز - نىشانلاردۇر.