संस्थायाः स्वीयचिकित्सालयाः, साहाय्यकेन्द्राणि, कुष्ठरोगचिकित्सालयाः, चरचिकित्सालयाः, प्रसूतिकेन्द्राणि च विद्यन्ते । अनुवैद्यानां शिक्षणकेन्द्राणि अपि निरूह्यन्ते । ग्रामविकासः, वनवासिकल्याणकेन्द्राणि, वृद्धाश्रमाः इत्येतेषु अपि एतेषां कार्याणि प्रचलन्ति । अनया संस्थया भारते बहूनि शिक्षणसंस्थानि स्थापितानि । तदीयानि प्राथमिकविद्यालयाः, प्रौढशालाः, शिक्षकप्रशिक्षणकेन्द्राणि, महाविद्यालयाः, वृत्तिशिक्षणकेन्द्राणि, अन्धशालाः विश्वविद्यालयश्च विद्यन्ते । पश्चिमवङ्गराज्यस्य सुन्दर्बन्-प्रदेशेषु भौगोलिककारणतः विद्युच्छक्तेः सम्पर्ककल्पनम् अशक्यम् । अत्रत्याः सर्वे अपि मृत्तैलेनैव जीवन्ति स्म । तस्मिन् स्थले सूर्यशक्तेः साहाय्येन दीपव्यवस्था कल्पिता अस्ति अस्याः संस्थायाः परिश्रमेणैव ।