قرآن یا قوران اسلام ِآسمونی کتاب هسته. مسلمونون گانّّه قرآن ره خدا، وحی جه برسنی‌یه، «محمد معجزه» هسته و ثقلین حدیث دله ونه خَوری هم اشاره بیّه. «قرآن» که «قرء» ریشه جه بَییته بَیی‌یه، اتا عربی کلموئه که ونه معنی «جمع هاکردن، سال و بخوندستن» هسته. علق سوره دله این معنی جه اشاره وونه. مسلمونون باور جه، این کتاب اتا ۲۳ ساله دوره دله خدا جه بموئه و جبرئیل وه ره محمد سه برسنی‌یه. این برسنی‌یه‌ئون ِجمع بَیی ره اتا کتاب واری جمع هاکردنه که ونه نوم قرآن هسته. قرآن ۳۰ جزء، ۱۱۴ سوره و ۶۲۳۶(کوفی عدد)=۶۲۲۶(شامی عدد)=۶۲۱۴(مدنی عدد)=۶۲۰۴(بصری عدد) آیه دانّه.