«төре аралчыыр». Бо сөстү тываларның өгбелери моол дылдан XVIII-XIX векте үлегерлеп алган. Төп Азияга сарыг-шажыны нептереп эгелээрге, ынчан-на ол сөс тывылган-дыр. Ол сөстүң эге моол хевири «төрөл арилжих» болур. Чорта берген кижиниң сүнезини доо оранга азы бо оранга катап төрүттүнүп кээрге тывалар ындыг кижини «төре аралчаан» кижи дээр. Ол сөстүң эге утказы сарыг-шажын өөрединиң философиязы-биле холбашкан. Соонда ол сөстүң утказы бичии өскерли берген. Тывалар ону анаа-ла ""өлү берген"" деп сөс утказы-биле солуп алган-дыр. Шак ынчалдыр «төре аралчыыр» деп сөстүң ийи дугаар, ""бөдүүн"" утказы тыптып келген.