د ليکلو(writing)عمليه پر يوه وسېله باندي د کرکټرونو (تورو) کېندل ياکښل دي . له دې فعاليت څخه مراد د لغاتو او نورو هغو جوړښتونو سره اوډل يا ثبتول دي ، چي د يوې ژبي استازي کوي . د اوډلو او ثبتولو لپاره له ټايپ څخه هم کاراخيستل کېږي خو د ليک كره ماهران ټايپ کولو ته د ليکلو عمليه نه وايي . د دوی په نزد ليکل (writing) اوټايپ کول (typing) دوې سره بېلي عمليې دي . په نړۍ کې د ليکلو اساسي سيسټمونه پرڅلورو برخو وېشل سوي دي : لوگو گرافي ، سيلابي ، الفبايي او شکلي . په دې ټولوکي يې زموږد بحث وړ برخه الفبايي سيسټم دئ . الفبې دسمبولونويومجموعه ده چي هر سمبول يې دژبي ديوه فونيم ( ږغ ) نمايندگي کوي . بشپړي الفباوي هغه الفباووته ويل کېږي چي داړوندي ژبي ټول اوازونه او حرکتونه په پشپړه توگه سره تمثيل کړلای سي . يعني که يوه ليکونکي ته ديوه لغت تلفظ ورکړه سي ، دی يې دليکلوترعهده ووتلای سي اوکه يوه لوستونکي ته يوليکل سوی لغت وړاندي سي ، دی يې دتلفظ کولو تر عهده ووتلای سي .(١) دسيمبولونوياالفباوو په واسطه ديوې ژبي تمثيل ته د هغې ژبي ليکدودوايي . څرنگه چي ديوې ژبي اوبلي ژبي تر منځ او دغه رازپه يوه ژبه کي دننه دبېلابيلو لهجوترمنځ دږغونو توپير سته ، ځکه نوليکدودونه هم توپيرسره لري . هرڅومره چي ديوې مشخصي ژبي دلهجودويونکوترمنځ راشه درشه اونور ټولنيز او کلتوري اړيکي سره نزدې کېږي،هغومره يې دواحدي ژبي اوواحد ليکدودله پاره زمينه برابرېږي .