Talitwanit tekcem di twacult tameqqrant n tutlayin tihendur'ufiyin (indo-européenne), am tefr'ensist, taneglizit akk d weḥric meqqren si ttulayin n Tur'uft (Europe). D acu kan, talitwanit ur čuba ara aṭas tafr'ensist neɣ taneglizit am akken čuba tutlayin ay d-iqerben ɣur-s, tid wukud tecrek aẓar iqerben. Tawacult n tutlayin tihendur'ufiyin tebḍa d ifurka, dɣa talitwanit tekcem deg ufurk n tutlayin tibaltiyin, di lweqt i deg taneglizit akk d talmanit, ɣef umedya, kecment deg ufurk n tutlayin tijirmaniyin. Afurk n tutlayin tibaltiyin yebḍa ɣef snat n tegrawin (tirebbaɛ) : tutlayin tibaltiyin tigmuḍanin (ticerqiyin) i deg tella tlitwanit akk d tliṭṭunit (letton, d tutlayt icuban mliḥ taliwanit u ttmeslayen-tt di Liṭṭunya), akk d terbaɛt n tutlayin tibaltiyin tutrimin (tiɣerbiyin) i deg tella teprusit taqburt, d tutlayt ay inegren di tizi n 1700, u qqimen-d seg-s ala kan kra n yedrizen (traces) yuran. Ihi, t utlayt i ɣer teqreb kter' tlitwanit d taliṭṭunit. Yuɣ lḥal, tutlayin-agi di snat ugarent akk tutlayin tihendur'ufiyin deg wanect i d-yeqqimen deg-sent d idrizen iqburen di tejr'utin (cas) n thendur'ifit taqburt.