Scupolu a ""Protopiriľei"" alu Cavalioti eara s-asprândeascâ limba greacâ anamisa di Armâńi. Ma, cu-aestâ furńie, fu anyrâpsitâ, trâ prota oarâ, limba a noastâ! Aestu lucru nu lu-astrâxi Patriarhia din Poli, cari avină aestâ carti cu mari inati acâ scupolu-a ľei eara s-ľ-anveațâ pi-Armâńi gârțeaști! Avea duchitâ câ aestâ carti putea s-dișteaptâ tu armânami sinferlu trâ anyrâpsearea a limbâľei armâneșțâ. Shi trâ Patriarhia din Poli, singura limbâ tu cari lipsea sâ s-avdâ zborlu a Hristolui eara mași greaca! Tr-ațea cu greu ascâparâ ndoauâ cumăț di-aestâ carti. Easti intirisantu s-dzâțemu câ T.A.Cavalioti fu multu fotisitu (inspiratu) di cultura ghermanâ. Ligâturili di emburlâchi feațirâ sâ s-ducheascâ, dupâ 1700, influența ghermanâ tu Balcanu și ma multu la Armâńi. Dupu acâchisearea Avstriei și a Turchiľei cu ""Tratatlu di irinii di la Pasarovitz (1718) crescu ligâturili anamisa di lumea Balcanlui și ațea ghermanicâ. Mulțâ armâńi ți fâțea emburlâchi și-duțea ficioriľi sâ-nveațâ. Ași s-feați unâ dealihea adeti/tradițiuni ca Armâńľi avuț sâ-și pitreacâ ficioriľi sâ studiadzâ tu Avstrie și Ghirmânie. Tu aesti universităț s-dișcľidea unâ cali noauâ trâ câftărili științifiți di filologhie și teoriili-alu Leibniz eara multu tińisiti.