فراماسونری اتا نهاد نوم هسه که ویشتر اوروپایی کشورون دله دره. اینتا نهاد قدیم دله اتا خلوتی نهاد بیه. وشون میلادی شونزدهومی قرن دله پا بیتنه. اون زمون اوروپا رونسانس دروه ره گوذرنیه ئو شهر بساتن اینتا قاره دله خله رونق داشته. ولی اون دوره بنائون مز خله کم بیه. وشون هم نتونسنه اعتراض هکنن اینتا وسر که مونند اسا اوروپا حوکومت دموکراتیک نیه ئو مردم حرف ره دولتون خله گوش ندانه. وشون همینتا وسر اتا خلوتی نهاد شه وسر درست هکردنه که ونه نوم فراماسونری بهشت بیه. اینتا واژه نوم بنا برارون بیه. اینتا نهاد کار ای بیه که بنائون جا هماهنگ کرده تا وختی وشون مز کم هسه همه کار نکنن تا بازار دله خد به خد وشون مزد بوره بالا. اینجوری دولت هم نتونه وشون ره کار داره. اتی توم که بیه ئو شهربساتن اوروپا دله آروم بیه اینتا نهاد ره بنائون دوسنه ولی وشون کار باخی مردم گوش برسیه.اون زمون ( میلادی۱۷ سده دله) اوروپایی درس بخونس سیکون که شه دین ئو مذهب دخالت ره سیاست دله خله دینه فراماسونری ره دباره درست هکردنه تا ونه جا بتونن کلیسا جا جنگ هکنن ( مازرونی ۱۲۲۲ سال دله). بعدن اینتا سازمان دیگه کشورون دله هم گوسترش پیدا هکرده ئو دیکتاتوری دولتون جنگ هکردن وسر هم وه کار شیه.