У́бсу-Нур, же Убса (моол. Увс нуур), Тыва: Убса-Хөл Күрүнениң биосфералыг бойдус заповедниги ""Убса-Нур ыйгылаажы"" РФ-тиң Чазааның доктаалы-биле 1993 чылда тургустунган. 1997 чылда ЮНЕСКО-нуң бюрозунуң шиитпири-биле аңаа биосфералыг деп эрге-байдалды тывыскан. 2003 чылда ЮНЕСКО-нуң Парижке эрткен 27-ги сессиязы ""Убса-Нур ыйгылаажының"" девискээрин Бүгү-делегейниң бойдус тураскаалының объектизи кылдыр чарлаан. Заповедниктиң ниити камгалал шөлү - 925136,4 га.