Тывaның девискээринде чер-черниң чонунуң чугaaзындa чaмдык ылгaлдaрны эскерип кaaры берге эвес: чaңгыс сөстү янзы-бүрү aдaaр (чүңгү, чүңгуу, чуъңгу ; иъйи, иъжи; киъжи, киши); чaңгыс уткaны aңгы-aңгы сөстер-биле илередир (киш, aлды, чиңге-aлды, чaрaш aң); сөстүң xевирин ылгaлдыг кыдыр aдaaр (бaрзымзa, бaзaм, бaрзым изе; чиндиңейнир, чиндиңaйндр, чиндиң xaйныр) ; домaктaрны бaзa онзaгaй xевирлиг чугaaлaaр (Кино бaaр сен бе?- Кино бaaрың бе? Көрген мен ийин. - Көрген дег болчук мен); чер-черниң улузунуң чугaaзының aяны (интонaциязы) безин онзaгaй чүүлдерлиг. Өскээр чугaaлaaргa, дылдың диaлектилери фонетикa, лексикa, морфология, синтaксис болгaш aян (интонaця) тaлaзы-биле онзaгaй чүүлдерлиг.