Ils poets da la classica da Weimar e dal Sturm und Drang sco er da l’illuminissem en general avevan dà a sasez l’incumbensa d’educar il pievel tras la litteratura. Ils poets da la romantica percunter han empruvà da guarir il stgarp che gieva tras il mund ed uschia tras mintga individi. Els resguardavan sasezs sco sacerdots-poets che faschevan diever da l’art per quest process da guariziun. Quai s’exprima per exempel en l’enconuschent citad dad Eichendorff: «Die Welt hebt an zu singen / Triffst Du nur das Zauberwort».