Да канца XVIII стагодзьдзя старая беларуская мова была па-ранейшаму пашырана сярод дробнай шляхты ў Вялікім Княстве Літоўскім. Ян Чачот у 1840-х гадох адзначаў, што ягоныя дзяды аддавалі перавагу выкарыстаньню старой беларускай мовы. Паводле зьвестак Аляксандра Пыпіна, беларуская мова шырока ўжывалася ў некаторых рэгіёнах сярод дробнай шляхты і ў XIX стагодзьдзі. Народная форма мовы была пашырана сярод мяшчанаў і сялянаў. Выкладаньне на беларускай мове праводзілася ў асноўным у школах базылянаў.