ନରସିଂହ ଦେବ ଗଙ୍ଗବଂଶର ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ପନ୍ନ ନରପତି ଅଟନ୍ତି । ସେ ତୃତୀୟ ଅନଙ୍କ ଭୀମଦେବଙ୍କ ସୁଯୋଗ୍ୟ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ୧୨୩୮ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମ ଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ଗଙ୍ଗବଂଶ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରି ଦୀର୍ଘ ଛବିଶ ବର୍ଷ ରାଜତ୍ଵ ସହ ୧୨୬୪ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ନରସିଂହଦେବ ଗଙ୍ଗବଂଶର ତିନିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ଶାସକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ସେ ଜଣେ ସ୍ମରଣୀୟ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଶାସକ ରୂପେ ପରିଚିତ । କାରଣ ସେ ହଣେ ନିପୁଣ, ଅଗ୍ରଗାମୀ, ସମରପ୍ରୀୟ ଯୋଦ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଭସ୍କର୍ଯ୍ୟ କଳାର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଚରମ ଉତ୍କର୍ଷ ସାଧିତ ହୋଇଥିଲା । ନିଜର ବାହୁ ବଳରେ ସେ ସମଗ୍ର ବଙ୍ଗଳା ଦେଶକୁ ପଦାନତ କରିଥିଲେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗଠାରେ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ନିଦର୍ଶନ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ନରସିଂହ ଦେବ ବଙ୍ଗଳାର ସୁଲତାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାପାଇଁ ସୁଯୋଗ ନଦେଇ ନିଜପଟୁ ପ୍ରଥମେ ଶତ୍ରୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଏହିପରି ମୁସଲମାନ ଶାସକଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଓଡ଼ିଶାରା ସ୍ଵାଧୀନତା ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।