Пӹтӓришӹ гӓнӓ сола гишӓн 1859-шӹ ин сирен кодымы ылын. Сола халык первишен мӱлӓндӹ пӓшӓм ӹштен, вольыкым урден. 1893-шы ин солашты мардеж вӓкш дӓ вӹд вӓкш, кӹрпӹц завод ылыныт. Цартакышты цепошкам ӹштӹшӹ мастарвлӓӓт ылыныт. 1921-шӹ ин лыдмы пӧрт пӓшӓм ӹштен. 1930-шы ин Цартакышты «Социализмышкы корны» лӹмӓн колхозым ӹштӹмӹ. Тӹдӹн пӹтӓришӹ вуйлатышыжы Парфен Ермолаевич Илдаркин ылын. Ти сола гӹц Кого Вырсышты 41 эдем кредӓлӹн, нӹнӹ логӹц коклы иктӹнжӹ коленӹт, а коклы эдем токышты пӧртӹлӹнӹт. Тидӹ: рядовой Григорий Фёдорович Демидов, Дмитрий Васильевич Фёдоров дӓ молат.