১৮৪৬ খ্ৰীঃৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা বৰ্তালোচনীখনৰ নামকৰণত ব্যৱহাৰ কৰা বানান অৰুনোদই, সেই একে ৰূপতেই ১৮৬১ খ্ৰীঃলৈ চলে। ১৮৬১ খ্ৰীঃত বানানৰ ৰূপটোৰ অলপ পৰিৱৰ্তন ঘটোৱা হয়; অৰ্থাৎ অৰুনোদইৰ পৰিৱৰ্তে অৰুণোদয় ৰূপৰে নতুনকৈ শব্দবিন্যাস কৰা হয়। এনেদৰেই এই বাৰ্তালোচনীখনে সাহিত্য-জগতত ১৮৮০ খ্ৰীঃলৈ প্ৰতিপত্তি দেখুৱায়। গতিকে ১৮৪৬ খ্ৰীঃৰ পৰা ১৮৮০ খ্ৰীঃলৈকে আমাৰ সাহিত্য জগতখন অৰুনোদই আৰু অৰুণোদয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা এই সুদীৰ্ঘ কালডোখৰক সাধাৰণতে অৰুণোদয় যুগ বোলা হয়।(শৰ্মা দলৈ, ১৯৯২, পৃ. ১০৯) অৰুণোদয় যুগত খ্ৰীষ্টিয়ান লেখকসকলৰ উপৰি আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, গুণাভিৰাম বৰুৱা, লম্বোদৰ বৰা, ৰত্নেশ্বৰ মহন্ত আদি অখ্ৰীষ্টিয়ান লেখকসকলে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যলৈ আপুৰুগীয়া অৱদান আগবঢ়াই যুগটোক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰি থৈ গৈছে। অসমীয়া ভাষাক ন্যায্যস্থানত প্ৰতিষ্ঠা কৰি অসমীয়া সাহিত্যিকক এক নতুন আলোকময় পথৰ সন্ধান দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত অৰুণোদয় যুগৰ সাহিত্যই যে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।(ভট্টাচাৰ্য, ২০০৬, পৃ. ১১) আমাৰ আলোচ্যমান স্তৰৰ অন্তৰ্গত অখ্ৰীষ্টান লেখকসকলৰ ভিতৰত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ ইতিহাসত এগৰাকী প্ৰাতঃস্মৰণীয় ব্যক্তি। সাহিত্য সাধনাকে জীৱনৰ ব্ৰত হিচাপে লোৱা ঢেকিয়াল ফুকনে যিখিনি গ্ৰন্থ প্ৰণয়নেৰে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ সেৱা কৰি গ’ল সেইখিনি হ’ল— অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ (দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় খণ্ড)(১৮৪৯), ফুকন দেৱান কায়দা বন্দি (১৮৪৯-৫০), সদৰ দেৱানী নিষ্পত্তি (১৮৫০), Observation on the Administration of the Province of Assam(১৮৪৫), A Few Remarks on the Assamese Language and Vernacular Education in Assam (১৮৫৪) আদি।