Моносахаридтерге — бодунуң тургузуунда ийиден өрү водород атому бар углеводтар хамааржып турар. Чижээ, тетроза, пентоза, гексоза, гептоза дээш өске-даа. Бисти долгандыр туруп турар бойдуста гексостар болгаш пентостар дээр углеводтар хөй таваржып турар. Оларның аразында глюкоза үнүш аймааның ногаан тургузуунда, үрезиннеринде, каттарда болгаш фруктуларда канчаар-даа аажок хөй болуп турар. Эң ылаңгыя глюкоза виноградта кончуг хөй. Ынчангаш ону чамдыкта виноград чигири деп-даа адап турар. Крахмал, целлюлоза, гликоген глюкозадан тургустунган. Кижиниң ханының тургузуунда безин глюкоза хөй болуп турар. Ханда ооң хемчээли 0,085—0,120% чедир. Хөй чигир чиир болза, кижиниң ханынга глюкозаның хемчээли улгадып, сидик-биле кады хөй ылгалып үнүп турар апаар. Чигир аарыының үезинде глюкозаның хемчээли ханга канчаар-даа аажок көвүдээр. Чигир аарыын билип алыры-биле ханда чигирниң хемчээлин көрүп, хан анализин эмчилер кылып турар. Чамдык аарыгларга, кижиниң зът-мага-бодун ниити быжыглаар сорулга-биле 20—40% глюкозаны сыкыртып турар. Моносахаридтер морковьта, согунада, мөөгүде, янзы-бүрү каттарда, өске-даа чигирзиг үнүштерде кончуг хөй.