‘न तत्र रथा न रथायोगा न पन्थानो भवन्त्त्यथ रथान् रथयोगान् पथः सृजत्’ इत्यत्र स्वप्नसृष्टिः प्रतीयते । इयं स्वाप्नसृष्टिः जीवकर्तृका वा परमात्मकर्तृका वा इति संशये ‘स्वप्नं पश्यतीति’ प्रकृतो जीवः स्रष्टा इत्युच्यते । ननु स्वप्नस्रष्टुः सत्यकामत्वसत्यसङ्कल्पादि श्रूयते । तत्कथं जीवकर्तृकेऽयं सृष्टिरिति चेत् न, जीवस्य सत्यसङ्कल्पत्वां प्रजापतिवाक्येऽभिहितम् । प्रतिबन्धकसत्वादिदानीं तिरोहितमिति । तस्मात् जीव एव स्वाप्नार्थस्रष्टा । सन्ध्ये = स्वप्ने श्रूयमाणा सृष्टिः जीवकृता आह हि ‘स हि सर्वस्य कर्ता’ इति परामर्शात् इति सूत्रार्थः ।