Nikulás 2. (fæddur 18. maí 1868, látinn 17. júlí 1918) var Rússakeisari af Rómanovættinni. Hann var keisari á árunum 1894-1917, og var seinasti keisari Rússa. Á valdatíð hans hnignaði Rússaveldi mjög og hrundi loks í iðu efnahagsvanda, hernaðarósigra og byltinga. Vegna ofsókna gegn gyðingum, ofbeldi gegn pólitískum andófsmönnum og hlutdeild hans í stríðinu við Japani kölluðu andstæðingar Nikulásar hann „Nikulás blóðuga“. Sagnfræðingar á tímum Sovétríkjanna drógu upp mynd af Nikulási sem veiklunda, óhæfum leiðtoga sem átti sök á fjölda hernaðarósigra og dauða milljóna þegna sinna.