Са кIус геж, Азиядай Кьиблепатан Къавкъаздиз зурба кьадарда туьрк-огъузар атунилай кьулухъ, чкадин агьалидин гзафни-гзаф пай ассимиляция хьана туьрквал кьабулнай. ГьакI, XI—XIII виш йисарин къене азербайжан халкь арадал атанай. ЦIапарин энтогенезда чара-чара халкьари иштиракнай, ибур чеб алпанар, куьрдер, ирандин халкьар, татар ва мсб. тир. ЦIапарин энтогенез тамам яз XV виш йисуз акьалтI хьанай. XVI виш йисан къене цIапаринни туьркверин арада авай тафават къвердавай чIехи жезвай ва абур сад-садавай тамамдаказ къакъатнай. Къакъатунин кьилин себебрикай сад, Сефевийрин девирда иран халкьарин таъсирдик мадни пара квай цIапари шийивал кьабулун тир.