Roedd pobl fel Emrys ap Iwan a Michael D. Jones wedi galw am hunanlywodraeth (""Home Rule"") i Gymru yn y 19g, ac roedd y Blaid Lafur gynnar yn frwd iawn dros hunanlywodraeth i Gymru tan 1918 ond fe bylodd y brwdfrydedd erbyn y dauddegau.