Сам ескерткіштері — қазіргі Ақтөбе және Маңғыстау облыстарының Қарақалпақстанмен шекаралас Сам өңіріне шоғырланған архитектуралық ескерткіштер тобы. Сам, В.В. Бартольдтың жазуынша, ежелгі қала орны болуы ықтимал. Бұл өңірдегі сәулет өнері ескерткіштері жайында В.Г. Григорьев пен А.И. Левшин де өз еңбектерінде ішінара тоқталды. Сам өңірін Орталық Азиядан Шығыс Еуропаға баратын керуен жолы (16 ғасырда “ноғайлы жолы” атанған), Арал мен Каспий теңіздері аралығымен өтетін байырғы жолдар басып өткен. Бұл өңірде сәулет өнері ескерткіштерінің мол шоғырлануына осы керуен жолдары да себепкер болды. Сам ескерткіштері шағын қала орындары мен бекіністер (Көптам, Шерқала, Мәслихаттөбе, т.б.), сағанатамдар мен құлпытастар, мазарлар мен қорымдар (Дауымшар, Қарасақал, Көп шейіт, т.б.), тас құдықтар болып келеді. Бұл ескерткіштердің құрылыс композициясы, қалап тұрғызу үлгісі Маңғыстау ескерткіштеріне ұқсас.