't Carboon is inne geologisje tiedpèrk die óngerdeel oetmakd va de era Paleozoïcum. De periode löp va 359,2 ± 0,4 bis 299,0 ± 0,2 meljoen joar geleje. 't devoon geet vuuraaf en d'r tiedpèrk woeëd ópgevolgd durch 't Perm. Tiedes 't carboon koam in ind aa 't vörme va 't superkontinen Pangea. D'r naam carboon is aaf te leie va carbon, litterlig (sjteen)koal. Kinmarkend woar de rilletief hoeëge zieëspieëgel, e hoeëg O2-gehalte en werme tempereture. Groeëte deler va Europa woare bedek mit sub-tropisje zömper. Wermte, vöch en vöal O2 bevörderte sjnel plentegreuj. 't Gevólg va dees klimakinmerke woar dat 't CO2-gehalte óch hoeëger woar. Middelgebirgde die ieëder óntsjtónge (beivuurbild i 't Pruusj) woare toen lank en aa de köste koam 't verveningsprocès óp gang. Aa dees rank vink me beivuurbild va Kales i Noard-Frankriek bis de Oekraïne zölke koalegebeder. Hei vink óch de winning va broenkoale en sjteenkoale plaatsj. Zoeë vink me óch industrie en aw miene róngelum de Noard-Franzuësisje sjtad Lille en Luuk. In de Hoeëge Kempe woeëd sjteenkoale gedólve, zoeëwie óch i de Miensjtreek tusje Kirkroa en Geleën. Doa vóng óch broenkoalwinning plaatsj, zoeë óch i 't Rheinische Braunkohlerevier tusje Nederlands-Limburg en Kölle. Oeësteliger i 't Pruusj weëd óch nag broenkoale gedólve. De mietste koalevuurrader hauw 't karboon as oersjprung.