D' altra parte, certi intełetuałi del tenpo come Miguel de Unamuno i ciamava ad acetar con dołor e rasegnassión ła morte del basco, łéngoa con ła qual -secondo lu- no se podea mia traxmetar idee astrate. El filoxofo el rivava ad afermar in momenti de pesimixmo depresivo che i baschi i gavea da abandonar ła so łéngoa e tradissioni par entrar en ła modernità spagnoła. Esendo sta qua ła poxissión de progresisti e łiberałi in chel momento, tanto al nord come al sud dei Paexi Baschi, i majori difensori de ła łéngoa i' è stè i setori più tradisionałisti e del nasionałimo de Sabino Arana.