1770–1790-æм азты Лавуазье химион æгъдауæй раиртæста цалдæр процессы: судзын, туагкæнын (окисление) æмæ улæфын, æмæ равдыста, зынг буаргъæд кæй нæу, фæлæ у химион процессы фæстиуæг. 1799–1806-æм азты Пруст рабæрæг кодта буаргъæды сконды æнæивгæдзинад (постоянство) закъон, 1808-æм азы та Гей-Люссак раиртæста гуырахстон ахастыты закъон (Авогадройы закъон). Дальтон йæ куыст «Химион философийы ног системæ»-йы (1808–1827) бæлвырдæй равдыста, атомтæ кæй ис, æмæ бавдыста æмбарынæдтæ: атомон уæз æмæ элемент (иухуызон атомты æмдзыгуыр).