XI – XV asyrlarda Ỳewropada halkara gatnaşyklary bir sistema girdi. Käbir diplomatik nomalar we tradisiýalar işlenip düzüldi. Ýöne heniz halkara gatnaşyklarynda hemişelik ilçi we diplomatik wekiller ýokdy. Halkara hukuklary düzgünleşdirilmändi. Halkara gatnaşyklarynyň ösüşine käbir faktorlar hem täsir etdi. Ýewropada ykdysady ösüş döwletleri, halklary ýakynlaşdyrdy, iri ýer eýeçiligi jemlendi, şäherler döredi, içki we daşky söwda ösdi. Iri ýer eýeleri diňe bir daýhanlary ezmek bilen çäklenmän, daşary ýurtlara çozmagy, baýlyk toplamagy maksat edindiler. Munuň ýer eýeçiliginiň dagynyklygyň öňüni almalydy, nebereler baradaky gapma-garşylyklary ýok etmelidi. Oňa köp döwletler we ýokary gatlak wekilleri çekildi. Döwletleriň serhetleri çalşyp durdy. Milli döwletler döredi. Daşky faktorlaram belli bir derejede uly rol oýnady, XIII asyrda Gündogar we Günorta Ỳewropa mongol-tatar çozuşlary, XIV-XV asyrlardaky Alynky Aziýa we Balkan ýarym adasyna türk-osmanlarynyň ornaşmagy XI-XIII asyrlarda ykdysady we syýasy, medeni gatnaşyklar giňeldi we berkleşdi, ol diňe bir aýry Ỳewropa ýurtlarynyň arasynda däldi. Ýewropa we Gündogaryň ýurtlarynyň hem arasynda giňelipdi. Ýewropalylaryň Gündogar ýurtlara syýahatlary syýasy, dini we söwda maksatlary üçin guraldy. Gilom Rubruk, Sowani, Plako, Karpini, Mikkolo, Marfeo we Marko Polo gurady. Olar haryt çalyşdylar, hünärmentçilik we hasylly oba-hojalyk önümlerini günbatardan getirdiler. Bu zatlar Ỳewropalylaryň geografiki dünýägaraýyşlaryny giňeltdi. Olar gündogaryň ýurtlaryndan öwrenip tehnikadaky üstünlikleri, öz ýurtlarynda-da ornaşdyrdylar. Gündogar ýurtlaryndan käbir oba-hojalyk önümleri göçürildi, tüwi, greçka, garpyz, limon, erik, şeker we ş.m. Siriýadan Ỳewropa äkidildi. Olar musulmanlaryň käbir matalaryny dokap başladylar. Muslin – mesopatamiýadaky şäher, damask, atlas (arapça owadan) Gündogar täsiri araplardan Sisiliýanyň üsti bilen Ispaniýa geçdi, sakgal goýbermek, ýyly hammam gurmak, geýim çalt-çalt çalşyp durmak we ş.m. meňzeş.