Ma nimmd oa, das dea Deel vunde Schdrooß vunnem Grawe kummd, wu im 11. Jaahunnad zugschidd worre isch. De haidisch Deel vunde Minz bis zum Aldperdel, wu schmala isch, nimmdma oa, isch frija im hohe Middelalda braide gwesd. Ma deng'gd, dasses die Haisa, wu haid die Koangass un die Haubdschdrooß drenne dun, se'nedd gewwe hodd. Ma deng'g dass sich die Haisa aus Maagdbude im Middelalda noch un noch endwiggeld hawwen. Om End vunde Koangass baim Aldperdel, wead die Haubdschdrooß widda greeßa un do hodds donn a widda en Bladz. A schunschd deng'gma, dasses frija mol onnaschda ausgeseje kabd hodd. Zum Baischbiel, wail die Haisa uffde Haubdschdrooß zum Deel Kella hawwen, wu bis unna die Schdrooß geje dun. Awwa nochm Schdaddbrond vun 1689 hoddma des donn geaennad.