དེ་སྔོན་བོད་དམག་རྣམས་ནི་ཞིང་ལས་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲལ་ནས་དམག་ཁྲལ་བསྡུས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལས་ཆེད་ལས་ཀྱི་དམག་མི་མེད་པས་རྒྱལ་དབང་ཁོང་དང་ཚ་རོང་ནས་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ནས་བོད་དམག་མི་གྲངས་༤༠༠༠བསྡུ་རུབ་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༥ ལོར་བཀའ་བློན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ཞིང་། བཀའ་བློན་ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ་ཞེས་ཀུན་ལ་གྲགས། ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་བྱས་རྗེས་ཁོང་གིས་གཅིག་ནས་རང་ཉིད་མངའ་འོག་གི་དམག་མི་རྣམས་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། དམག་སྦྱོང་ནན་པོ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཟད་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་བོད་དམག་རྣམས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དམག་དཔུང་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས། ཚ་རོང་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་དབྱིན་གཞུང་ནས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མེ་མདའ་དང་འབར་རྫས་སོགས་ཉོ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་ཕྱི་རྐྱེན་དང་ནང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་དག་ལམ་དུ་མ་ལྷོངས། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༠ལོར་ཚ་རོང་གིས་བོད་དམག་གི་མི་གྲངས་ལྡབ་གསུམ་སྤར་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་ལྟར་བོད་དམག་༡༥༠༠༠གསར་དུ་སྣོན་པ་དང་དམག་མི་དེ་དག་གི་ཟས་གོས་དང་ཡོ་ཆས་ཡོད་ཚད་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ནས་འདོན་དགོས་པས་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནོན་ཤུགས་མི་ཆུང་བ་ཐེབས། བོད་དམག་ལྡབ་གསུམ་སྤར་བ་དེས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་གཙོས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སེར་མོ་བ་དང་། བཀའ་ཤག་ནང་ཁུལ་གྱི་དཔོན་ཆེན་ཁག་བཅས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་དང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་གཙོས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སེར་མོ་བ་དང་བཀའ་ཤག་ནང་ཁུལ་གྱི་དཔོན་ཆེན་ཁག་གགི་སེམས་སུ་ཚ་རོང་ནི་བོད་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་བློན་དང་། བོད་དམག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་དམག་སྤྱི། ཤོག་བུ་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་མགོ་གཙོ་ཡིན་ཁར་རྒྱལ་དབང་ཁོང་གི་སྤྱན་གསལ་ཡང་ཡིན་པའི་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་དམག་གི་གནས་བབ་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་ཞིང་བླ་གྲྭ་དང་དཔོན་རིགས་ཁག་གི་གཟི་ཉམས་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་གཞིགས་ཏེ། ཕྱིས་སུ་ཚ་རོང་མངའ་འོག་གི་དམག་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བཀའ་ཤག་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་བླ་གྲྭ་ཚོའི་གནས་བབ་འཕྲོག་འོངས་སྙམ་པའི་དོགས་པའམ་ཡང་ན་བཀའ་ཤག་གི་སྲིད་དབང་འཕྲོག་འོངས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་ཤར། དེ་ལྟར་ལོ་ཤས་འདས་པ་ན་བོད་དམག་དང་དགོན་སྡེ་ད་དུང་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་སོགས་ཀྱི་དབར་གྱི་འགལ་བ་དེ་དེ་བས་རྣོ་ངར་ཅན་དུ་འགྱུར་འགོ་ཚུགས། བོད་དམག་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་སྐྲ་གཅོད་པ་དང་ཕྱུ་པ་མི་གྱོན་པ་སོགས་དབྱིན་ཇི་དང་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དམག་མིའི་ཆས་གོས་གྱོན་པ་དང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རྩེ་བ། བླ་གྲྭ་དང་དཔོན་རིགས་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་དད་གུས་མི་བྱེད་པ་སོགས་བྱུང་བས། བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཡོངས་ཀྱིས་དགག་པ་ནན་པོ་བྱས། ལྷག་པར་དུ་ཨ་ར་དཀར་པོས་གཙོས་པའི་མི་དྲག་མང་པོས་ཚ་རོང་མེད་པར་བཟོ་བའི་དབྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེར་རྩོམ་འགོ་ཚུགས། ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་དབང་དང་ཚ་་རོང་གི་བར་སེལ་འཇུག་དཀྲུག་ཤིང་གི་ཞུ་ལོག་སྣ་ཚོགས་བཟོས་ཤིང་། ཐོག་མར་རྒྱལ་དབང་ཁོང་གིས་ཁོ་ཚོའི་དབྱེན་སྦྱོར་ལ་མི་གསན་མོད་ཕྱིས་སུ་ཨ་ར་དཀར་པོས་གཙོས་པའི་མི་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ལས་ངན་ཡོད་དང་ཚ་རོང་དང་འབྲེལ་ཨེ་ཐུབ་ལྟ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤ལོར་བོད་དམག་དང་བོད་དུ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་པ་གཉིས་ཟིང་འཁྲུག་ལངས་པའི་ཁྲོད་བོད་དམག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཉེན་རྟོག་པ་གཅིག་བསད་པ་དེས་ཚ་རོང་ཁོང་ཁྲོ་ཚད་མེད་ལངས་ཏེ་ཉེན་རྟོག་པ་གསོད་མཁན་གྱི་དམག་མི་དག་གི་རྐང་པ་པུས་མོའི་མཚམས་ནས་བྲེགས་པ་དང་དེའི་ངན་རོགས་ཀྱི་རྣ་བ་བྲེགས་པས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལབ་གླེང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་དམག་མི་རྣམས་ལ་རང་སྣང་གང་ཤར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་བཟོ་བྱེད་དམ་ཡང་ན་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ངེས་ཀྱང་། ཨ་ར་དཀར་པོའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ད་གཟོད་ཚ་རོང་ལ་རྒོལ་ལན་སྤྲོད་པའི་དུས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཤར་སོང་སྙམ། ཨ་ར་དཀར་པོས་ཚ་རོང་གིས་རྒྱལ་དབང་ལ་སྙན་གསེང་མ་ཞུས་པར་རང་གར་ཁྲིམས་བུ་ཆུང་སྤྱད་པ་དེས་རྒྱལ་དབང་མིག་ནང་དུ་མ་བཞག་ཚུལ་དང་ཚ་རོང་གིས་གཙོས་པའི་བོད་དམག་བསྟན་པའི་དགྲ་ལ་ལངས་ཚུལ། དེ་བཞིན་ཚ་རོང་གིས་དབྱིན་གཞུང་ལ་ངོ་དགའ་བྱེད་ཚུལ་སོགས་མངོན་ལྐོག་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་དེ་རྒྱལ་དབང་གི་སྙན་དུ་གསོལ་གང་ཐུབ་བྱས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་དབང་ཁོང་གི་ཐུགས་དགོངས་སུའང་བོད་དམག་རྣམས་ཀྱིས་ཚ་རོང་མགོ་རྩེར་བཀུར་བ་དང་། བོད་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་བོད་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཁག་ལས་དམིགས་བསལ་དུ་ཐོན་ཡོད་པ་གཟིགས་རྗེས། ཁོང་རང་ཉིད་ལའང་འཇིགས་དངངས་དང་དོགས་པ་ཅུང་ཟད་བྱུང་ནས་མཐར་ཚ་རོང་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད། མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤ལོའི་ལོ་སྨད་དུ་ཚ་རོང་རྒྱ་གར་དུ་སོང་བའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཚ་རོང་དང་ཉེ་བའི་དམག་དཔོན་དང་མི་དྲག་མང་པོ་གནས་དབྱུང་བཏང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༥ཚ་རོང་ལོར་བོད་ཡུལ་དུ་འཁོར་རྗེས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མ་བཤད་པར་ཁོང་དམག་དཔོན་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༠ལོར་ཚ་རོང་གིས་བཀའ་བློན་ལས་དགོངས་ཞུ་བྱས། ཨ་རིའི་བོད་རིག་པ་མེ་ཁེར་སི་ཏན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚ་རོང་དམག་སྤྱི་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་ནི་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་དམག་རྣམས་སླར་ཡང་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་གསུངས་འདུག