Koncepti i një shteti socialist është i lidhur ngushtë me ""socializmin shtetëror"", pikëpamjen politike që një sistem socialist mund të krijohet nëpërmjet përdorimit të veprimeve shtetërore ose politikave qeveritare. Si i tillë, koncepti i një shteti socialist zakonisht mbështetet nga leninistët dhe marksizëm-leninistët, por refuzohet si e panevojshme ose kundërproduktive nga disa marksiste klasike, socialistë libertarë dhe mendimtarë politikë që e shohin shtetin modern si një nënprodukt të kapitalizmit që do të kishte nuk ka funksion në një sistem socialist dhe si rezultat nuk mund të përdoret për të ndërtuar socializmin. Në pikëpamjen marksiste-leniniste, një ""shtet socialist"" është një shtet nën kontrollin e një partie pararojë që po organizon çështjet ekonomike, sociale dhe politike të vendit drejt realizimit të socializmit. Partia pararojë kryeson një ekonomi kapitaliste shtetërore të strukturuar mbi akumulimin e kapitalit të drejtuar nga shteti, me qëllim të ndërtimit të forcave prodhuese të vendit dhe nxitjes së revolucionit socialist në mbarë botën, me synimin përfundimtar afatgjatë të ndërtimit të ekonomisë socialiste.