Roedd glowyr yn y 1880au yn cael eu talu yn ôl faint o lo yr oeddynt yn cynhyrchu ac ar raddfa llithro yn seiliedig ar bris y farchnad am lo. Roedd llawer o'r glowyr yn brin o fanteision addysg a hawdd oedd i gynrychiolwyr y glofeydd eu twyllo allan o'u haeddiant. Wedi llawer i anghydfod crëwyd trefn lle bu gan y glowyr hawl i ethol cynrychiolydd i wirio eu bod yn cael eu talu yn gywir. O fewn ychydig wythnosau iddo ddychwelyd i weithio yn y pyllau ym 1887 etholwyd Williams yn brawf bwyswr glofa Lady Windsor, Ynysybwl. Ym 1888 etholwyd Williams yn gadeirydd pwyllgor y raddfa lithro.