Үүний улмаас, доод түвшний програм бичих процессыг хялбарчлах зорилгоор бүр 1950-иад оноос ассемблерын хэл (assembler language) хэмээх програмчлалын хэлийг ашиглах болжээ. Энэ хэлийн онцлог нь машины командуудыг богино англи маягийн үгээр төлөөлүүлэн сольсон явдал юм. Ингэснээр, машины хэлээр бол учиргүй тоон цуваа болох байсан програм уншиж ойлгоход дөхөмтэй, тодорхой үгнүүдээс тогтсон текст болж хувирдаг. Ө.х. ассемблерын програмын мөр болгон цаанаа машины нэг командад харгалзах боломжтой. Доорхи жишээнд, a=5 ба b=3 байхад c=a+b үйлдлийг хийж, үр дүнг дэлгэцэнд хэвлэх програм машины болон ассемблерын хэл дээр хэрхэн бичигдсэнийг харуулжээ. Ассемблерын текст хүн харахад арай ойлгомжтой байгаа нь илт. Гэхдээ түүнийг машины хэл рүү хувиргаагүй цагт компьютерт ойлгомжгүй хэвээр байх болно. Хувиргахын тулд ассемблер (assemblers) хэмээх тусгай хөрвүүлэгч програмыг ашиглана. Хэрэв процессорууд хоорондоо ялгаатай бол харгалзах машины командууд нь мөн өөр өөр байдаг. Тиймээс машины хэл ба түүний үгчилсэн “хувилбар” болох ассемблерын хэл нь мөн ялгаатай болж таарна. Тухайлбал энд үзүүлсэн жишээ IBM PC төрлийн компьютерт тохирох аж.