དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནི། གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱིས་སྨད་ནས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་དང་སྟོད་ནས་སྡེ་སྲིད་གཙང་པའི་དམག་ཤུགས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་སྟེ། སྤྱི་ལོ་(༡༦༤༢)ལོར་ཤར་དར་རྩེ་མདོ་ནས་ནུབ་ལ་དྭགས་ཚུན་གྱི་ས་སྡེ་མི་གསུམ་གྱི་བདག་དབང་ོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་ཡོད་པར་དྲིལ་བསྒྲགས། གོང་མ་ཧྲིན་ཀྲིས་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་བྱུང་ན་སོག་པོས་རྒྱ་ནག་དང་མན་ཇུའི་ས་ཁོངས་སུ་བཙན་འཛུལ་འགོག་ཐུབ་པར་བསམ་སྟེ། ཁོ་པས་ཀྱང་དད་གུས་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་གདན་ཞུ་ཡང་ཡང་ཞུས་པ་ལྟར་(༡༦༥༣)ལོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་བྱོན། གོང་མས་གཟེངས་བསྟོད་ཆེ་མཐོང་བླ་ན་མེད་པར་ཞུས། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པར་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་(༡༩༥༩)ལོའི་དབར་མི་ལོ་(༣༡༧)རིང་ཆབ་སྲིད་དང་དམག་འཁྲུག་གི་རྒྱལ་ཕམ་ནི་སྔར་གྱི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་དང་མི་འདྲ་བར་རྙོག་འཛིངས་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་(༡༦༤༤)དུས་འདི་ཙམ་ནས་འབྲུག་མོན་མཆོད་གཞིས་རྩོད་རྙོག་བྱུང་བར་བརྟེན་སོག་དམག་དང༌། སྡེ་པ་ནོར་བུ་ཅན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བོད་དམག་གིས་འབྲུག་པར་འཐབ་འཁྲུག་ལན་མང་བྱས་ཀྱང་ཕམ་ཉེས་བསྟུད་མར་འཁེལ། སོག་པོ་ལྷ་བཟང་ཧན་དང༌། ཇུན་སྒར་བ། མན་ཇུ་དམག་བཅས་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་ལ་ཧམ་འཛུལ་གྱིས་ིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་གསེར་ཁྲི་ནས་ཕབ་ཅིང་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་ནང་དུའང་སོག་དམག་འཛུལ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང༌། སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བ་ལྷ་རྒྱལ་རབ་བརྟན། ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྡེ་སྲིད་དང་བཀའ་བློན་མང་པོ། ཆང་ཁྱིམ་པ་སོགས་གཞུང་ཞབས་མང་པོ་མགུལ་བཅད་པ་སོགས་རྣམ་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཀུམས། སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་དང༌། རྣམ་གླིང་པན་ཆེན་སོགས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བླ་ཆེན་མང་པོ་བཀྲོངས། རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྐབས་སྲུང་སྐྱོབས་ཡིན་ཁུལ་ཀྱི་རྒྱ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་རྒྱ་དམག་ཁྲི་ཁྲག་གཅིག་བོད་དུ་འཛུལ། དེ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་མན་ཆིང་གི་ཨམ་བན་སྡོད་པའིལོ་རྒྱུས་བྱུང་། མཁྱེན་ལར་ཡངས་པའི་ཝང་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ཨམ་བན་ཟེར་བའི་རྒྱ་རྒན་དེ་ཚོས་ལྐོག་གསོད་ཀྱིས་བཀྲོངས་པ་སོགས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་གྲགས་ཆེན་མི་སྣར་གོད་ཆག་ཟམ་མི་ཆད་པར་བྱུང༌། (༡༧༧༩)ཁམས་ས་ངན་རི་ཁ་ཤི་པ་རྣམས་མགོ་གནོན་བྱེད་པར་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་བཀའ་བློན་དགའ་གུང་པབྲསྤྱ༣ཏ་དང༌། དབུས་མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ་བཀྲིས་ཕུན་ཚོགས་སོགས་དབུས་གཙང་གི་དམག་ལྟོས་ཆེ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཤར་ཐོན་གྱིས་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ། (༡༧༨༠ ཟླ་ ༩)པར་ས་ངན་རྫོང་འབུར་མོ་སྣོད་བཅུད་དང་བཅས་མེར་བསྲེགས་པ་དང་། དཔོན་གཙོ་སྡེ་རོང་ཨ་ཚོགས་ཅན་དང༌། རུ་ཤོད་རྟ་རྒོད་བྱམས་པ་ཕ་བུ་བཅས་ས་གནས་རང་ལ་དམར་གསོད་བཏང༌། འགལ་ཉེས་ཆུང་ཁག་རྣམས་གསང་རྫོང་ར་ིམ་ལྕང་རྭ། དར་རྩེ་མདོ། སྡེ་དགེ སྤོ་བོ་ཁུལ་བཅས་ལ་རྒྱང་ཕུད་བཏང་བ་སོགས་བྱས། སྤྱི་ལོ་(༡༧༨༧)ལོ་ཙམ་ནས་བཟུང་གོར་ཁས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་ཐེངས་མང་བྱས་ཏེ་རིམ་བཞིན་སྐྱིད་རོང་དང༌། གཏིང་སྐྱེས། དིང་རི་ནས་གཞིས་རྩེར་བར་འོངས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གནའ་རྫས་གལ་ཆེན་མཐའ་དག་འཕྲོག །གཙང་དང༌། སྟོད་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་ལ་གནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང༌། ར་ལུག་མང་ཆེ་བ་བཅོམ། བཀའ་བློན་རྡོ་རིང་པ་སོགས་འགོ་དམག་མང་པོ་སྔ་རྗེས་འཛིན་བཟུང་གིས་བལ་ཡུལ་དུ་བཙན་འཁྲིད་བྱས། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་གཞིས་རྩེ་ནས་ལྷ་སར་བྲོས་དགོས་པར་བཟོས། (༡༨༤༡)ལ་དྭགས་དང་སིང་པའི་དམག་དཔུང་ཕོན་ཆེ་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས། གཙང་མདའ་དཔོན་སྤེལ་བཞི་བ་དང༌། དབུས་མདའ་དཔོན་ཟུར་ཁང་པ་དཔུང་བཅས་ཀྱིས་སིང་དམག་རྒོལ་འཛིངས་བྱས་ཀྱང་ཕམ་ཉེས་བྱུང་སྟེ་སྤུ་ཧྲེང་སྟག་ལ་མཁར་དང་ས་དགའ་བར་སླེབས། གོང་མིང་མདའ་དཔོན་གཉིས་གཙོས་འགོ་དམག་མང་པོ་གསོན་བཟུང་ཤོར་བ་སོགས་གྱོང་གུད་ཅི་ཆེར་ཐེབས། (༡༨༦༣)ལོར་ཉག་རོང་དྲག་འདུལ་མཁན་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཞབས་པད་ཕུ་ལུང་པ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་དང༌། མདའ་དཔོན་ཁྲི་སྨོན་པ་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ། མདོ་མཁར་བ་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་དམག་དཔུང་དང་བཅས་ཟླ་ ༢ ཚེས་༩ ཉིན་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ནས་རྡོག་ཐོན་གྱིས་ལམ་བར་ཤོ་སྟར་ལྷོ་གསུམ། རི་ཆབ་དཔའ་གསུམ་སོགས་ནས་རྒྱབ་དཔུང་དུ་ཡུལ་དམག་བཅས་བཀུག་ཏེ། ཉག་རོང་ས་ཐོག་ཏུ་དཔུང་འཇུག་བྱས། རྡོ་རྫོང་དང༌། བྱ་རྒོད་དགྲ་རྫོང་སོགས་རིམ་བཞིན་བླངས་ནས་གནའ་གན་བཞག་ནས་མགོ་སྐོར་བཏང་སྟེ་(༡༨༦༥ཟླ་ ༧)པར་ཉག་སྐེད་རི་ནང་འབྲུག་མོ་རྫོང་མཐའ་ནས་བསྐོར། མན་ཆིང་རྒྱ་ཇག་གི་ཁ་གནོན་ཉག་རོང་འགག་སྒོ་སྲུང་མཁན་རི་ནང་དཔོན་པོ་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་གཉེན་ཚན་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང༌། བློན་པོ་དྲག་གྲས་བཞི་བཅུ་སྐོར་དུས་གཅིག་ལ་གསོན་བསྲེགས་བྱས། (༡༨༧༡)བོད་དམག་དགའ་ལྡན་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ་དགོན་པའི་ནང་དུ་འཛུལ། ཤར་བྱང་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གསུམ་ལ་གེགས་ཆགས་ཚད་མེད་བཟོས། སྤྱི་མཁན་དཔལ་ལྡན་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་རྩ་གཏོར་བཏང་། དགའ་ཤར་མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་གསང་སྔགས་རྫོང་དང༌། དགའ་བྱང་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་གཉའ་བྲག་སྒོར་ལ་རྒྱང་འབུད་བྱས། ས་ཡོས་(༡༨༧༩)ལོར་དབྱིན་ཇིའི་ལྟ་ཞིབ་པ་འབེང་འགོལ་གྱི་མི་རིགས་ས་ར་ཅན་RËར་RËཱ་སེ་ཞེས་པ་དང༌། དེ་དང་མཉམ་དུ་འབྲས་ལྗོངས་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར་བ། བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་ཕྱག་མཛོད་སེང་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་ལེན་བྱས། བོད་གཞུང་གིས་དོགས་པ་ཟོས་ཏེ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་རྒྱུ་བྱས་ཀྱང་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ལོག །དེ་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཡོད་ཟེར་ནས་སེང་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་ཉེས་ཆད་བཅད། དེའི་སྟབས་དང་སྐུ་དྲག་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་ལས་ལ་བརྟེན་ནས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བླ་བྲང་གི་ཞབས་འབྲིང་བ་རྣམས་དང་བོད་གཞུང་གི་བར་དུ་སེལ་ཞུགས། སྤྱིི་ལོ་(༡༨༨༨)ལོར་དབྱིན་ཇིའི་ཡང་ཧེ་སེ་བན་དམག་དཔུང་གིས་གཞུང་དམག་རྣམས་བསད་གཏོར་བཟུང་གསུམ་གྱིས་བོད་ལྷོ་ངོས་ནས་ལྷ་སའི་དབར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང༌། (༡༨༩༦)ཙམ་ནས་རྒྱ་དཔོན་ཀྲང་ལོས་དམག་དང༌། ཀྲོའུ་ཨར་ཕུང་། མཱ་ཕུ་ཕང་གི་མཱ་ཇག་དམག་བཅས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་མི་སེར་རྣམས་འཕྲོག་རྡུང་སྲེག་གསུམ་གྱིས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་ནས་བཙན་འཛུལ་བྱས། ོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་དང་དཀར་ནག་རྒྱའི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་སུ་ཕེབས་དགོས་པ་སོགས་བཞུགས་བཟོད་མི་བདེ་བ་བྱུང༌། སྤྱི་ལོ་(༡༩༠༠)ལོར་འཁོན་འཛིན་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞབས་ཁག་གཅིག་གིས་མི་ཁོག་འདྲེ་ཞུགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཤིང་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཟུར་དེ་མོ་གློ་བུར་གཤེགས་པ་དང༌། བསྟན་གླིང་བླ་བྲང་ལ་གོད་ཆགས་ཚད་མེད་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྤྱི་ལོ་(༡༩༡༢)ལོར་བླ་བྲང་འདིའི་མགོན་ཁང་ཙམ་མ་གཏོགས་རྩ་མེད་ཤུལ་བརླགས་བཏང༌། སྤྱི་ལོ་(༡༩༢༢)ལོར་གཞུང་ཞབས་ཁག་གཅིག་གི་བྱེད་བབ་ལ་རྟེན་ནས། བཀྲས་ལྷུན་བླ་བྲང་གི་ཆོས་གཞིས་ཞིང་འབྲོག་དམག་ཕོགས་དང་། ལམ་ཐོག་འཁྲི་སྒྲུབ་སྐོར་བཀའ་འཁྲུན་མ་ཆོད་པས་པཎ་ཆེན་སྟོན་འཁོར་འུ་ཐུག་ནས་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན་མོར་རྒྱ་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང༌། རྗེས་སུ་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་གཞུང་གི་བཀག་འགོག་འོག་སྤྱི་ལོ་(༡༩༣༧)ལོར་སྐྱེ་རྒུ་མདོར་དགོངས་པ་ཞི་བར་གཤེགས། (༡༩༢༧)བོད་དམག་སྤོ་བོར་དཔུང་འཇུག་གིས་ཆོས་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད། ཀ༔གནམ་སྡེ་པས་སྤོ་བོ་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་གནས་བབ་སྐྱོ་དྲགས་པས། དེ་ལོར་ལོ་ཁྲལ་གུ་ཡངས་དགོས་པའི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བར་གཞུང་ལ་གྱེན་ལོག་རྩིས་ཏེ། རྒྱ་གར་ཨ་སམ་ཕྱོགས་སུ་མཐར་སྐྲོད་བཏང་། སྤོ་བོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་རྫོང་དཔོན་དང་ས་སྲུང་བཅས་འཇོག (༡༩༣༡)ལོར་ནང་ཆེན་ཟིལ་མང་བདུད་རྩི་འཐིལ་དང་། རྣམ་རྒྱལ་རྩེའི་དགོན་པའི་བླ་མ་བཀྲོངས་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་དམག་གིས་བཅོམ། (༡༩༣༢)ལོར་མདའ་དཔོན་ཁྱུང་རམ་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིདཔའི་བོད་དམག་གིས་བེ་རི་དང་། རྫ་ཁོག དཀར་མཛེས། རྟའུ། བྲག་མགོ་སོགས་སུ། མེར་བསྲེགས་རྒྱུ་འཕྲོག་དང་བཙན་གཡེམ་བརྡུང་བརྡེགས་ཚབ་ཆེན་བྱས། (༡༩༣༤)ལོར་སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་དམག་སྒེར་ལངས་ལ་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་འགོ་གཙོ་སྤོམ་མདའ་སྟོབས་རྒྱལ་འབའ་ཕྱོགས་སུ་མཐར་སྐྲོད་བཏང་། སྤྱི་ལོ་(༡༩༤༥)ལོར་མདོ་ཁམས་བྱང་ཁུལ་ཧོར་ཚོ་ཁག་སོ་དགུའི་མི་གཡང་དུ་གྲགས་པ། ཟི་ལིང་རྒྱ་ཡི་ཁ་ནོན་ཕོ་རྒོད་ག་རྒྱ་འགྲམ་ནག་གནའ་བཞག་གྲོགས་སྒྲིག་གིས་མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་བསད། དེ་ནས་བཟུང་འབྲི་ཆུའི་ནུབ་བརྒྱུད་དུའང་ཟི་ལིང་མཱ་ཇག་ཚོ། གཅིག་མཇུག་གཉིས་འཐུད་ཀྱིས་འཛུལ་ནས་ཡུལ་མི་ཚོར་བརྡུང་བརྡེགས་བཙན་གཡེམ་དང་། རྒྱུ་འཕྲོག་མེར་བསྲེགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བར་བྱས། (༡༩༤༧)ལོར་རྭ་སྒྲེང་དགོན་པའི་མཐའ་བཞི་བསྐོར་ནས་གཏོར་བཤིགས་ཚབ་ཆེན་བཏང་ཞིང་། ལོ་དེར་རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་བཙོན་འཇུག་ལྐོག་བཀྲོངས་བྱས། གོང་གསལ་འཐབ་རྩོད་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ། ཕྱིར་རྒོལ་དང་ནང་རྡུང༌། སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་ལུས་སོགས་འཕྲལ་སྡུག་ཕུགས་བརླག་གང་ཞིག་བྱས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་དེ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པའི་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་ོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲིད་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་དོན་ཐད་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ནས་མཐར་(༡༩༡༣)ལོར་བཙན་འཛུལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ས་ནས་མཐར་བསྐྲད་བཏང་། བོད་རང་དབང་གཙང་མའི་ཐ་ཚིག་ཡོངས་བསྒྲགས་མཛད། གཞན་ཡང་ཁྲིམས་ཁང་དང་། སྦྲག་ཁང་། ཤོག་དངུལ་སོགས། རང་དབང་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མཚོན་པའི་དཔང་རྟགས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་སུས་བལྟས་ནའང་མཐོང་ནུས་པ་ད་ེདག་བསྐྱར་གསོ་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། བར་སྐབས་ཀྱི་ཕམ་ཉེས་ཐམས་ཅད་ལས་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ། མདོར་ན་༧གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་འདི་གཅིག་པུའི་བཀའ་དྲིན་ཡང་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་ཚོས་གཞལ་བ་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་འདི་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། (༡༩༡༤)ལོར་ཟླ་༥ ཚེས་༡༠ཉིན། དབྱིན་གཞུང་གི་འཐུས་མི་མེ་མོ་ཧེན་དང་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་བཤད་སྒྲ་བ། རྒྱའི་སྐུ་ཚབ་ཨེ་ཆན་ཕན་བཅས་ཀྱིས་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག (༡༩༤༧)ལོར་རྒྱ་གར་རྡི་ལི་གསར་པ་ར་ཤར་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཞེ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཚབ་འཛོམས་པའི་ཨེ་ཤི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བོད་སྒེར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གཙང་མར་བྱས་ནས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་མ་ཟད། བོད་དམག་གི་དམག་གི་དར་ཆ་གངས་རི་དང་སེང་གེ་རྟགས་ཅན་དེ་རྒྱལ་དར་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་དེའི་ཐོག །རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཚོགས་མིི་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་རང་རང་གི་རྒྱལ་དར་བསླངས་པ་མཉམ་དུ། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་ཀྱང་རང་རེའི་དར་ཆ་འདི་ཉིད་བསླངས། (༡༩༥༠)ལོར་རང་གཞུང་མདོ་སྤྱི་ལས་བྱེད་ཁག་གཅིག་གིས། གྲིབ་ནག་འདྲེ་མཐོང་གིས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བདག་གིར་མཛད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ལ་དུག་བཏང་ནས་བཀྲོངས། འདིའི་སྐོར་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་ལས། ཏྲེ་ཧོར་བེ་རི་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆབ་མདོར་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ངན་གཡོས་བོད་སར་ལྷགས་ཉེན་སྔོན་འགོག་ཆེད། རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་བར་གཟུའི་འཕྲོས་མོལ་གནང་སར་ཐུགས་སེམས་ལྷད་མེད་ཀྱིས་ཕེབས་འདུག་པ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་མདོ་སྔགས་གསུང་ཆོས་མང་པོ་གསན་ཅིང༌། ཁོ་བོ་དང་ཡང་སྔར་ནས་བླ་སློབ་འདྲིས་ཟབ་ཆེ་བས། རང་རེའི་བསྟན་ལར་དད་ཞེན་བཅོས་མིན་དུ་མངའ་བས་ཕན་ཐོགས་གང་ཐུབ་མཛད་རྒྱུ་ལས། གནོད་འགལ་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་གནང་དོགས་ཡེ་ནས་མེད་ཀྱང༌། སྤྱི་མཐུན་གེགས་དབང་ལྟ་བུས་གྲིབ་མ་འདྲེར་མཐོང་གི་སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུར་རང་གཞུང་ནས་ཐུགས་དོགས་རྣམ་པས་ཆབ་མདོར་ཡུན་རིང་བཀག་འགོག་དང༌། མཐའ་མ་དུག་སྦྱོར་བྱུང་སྐད་སོགས་གང་ལྟར་ཆབ་མདོར་སྐུ་གཤེགས་ཏེ། བོད་དུ་ངོ་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་མ་སོང་བར་བློ་འགྱོད་ཡིད་ཁོལ་ལས་ཅི་བྱ་མ་མཆིས། ཞེས་གསུངས་འདུག ལོ་དེ་རང་ལ་ཆབ་མདོ་མན་ཆད་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར། (༡༩༥༡)ལོར་མེ་མདའི་ཁ་ནས་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་དགོས་བྱུང༌། མདོར་ན་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དཔུང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་གོང་ས་ལྔ་པ་ལ་ཕུལ། གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་ཀུན་ལ་ལུང་རྒྱུག དྲག་པོའི་དམག་གི་དཔུང་ཤུགས་དང་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་། གནམ་སའི་དབང་ཕྱུག་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་མངའ་ཐང་དང་མཛད་འཕྲིན་དོ་མཉམ་པར་བསྐྱངས། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཀར་པོ་མི་ནུབ་སུམ་རྩེན་བར་དུ་སྒྲེངས་ཏེ། རྫོགས་ལྡན་བསྐལ་བ་བཟང་པོས་བོད་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་འཚོ་བར་མཛད་པ་ནས། གནམ་སའི་དབང་ཕྱུག་ོང་ས་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང༌། དེ་ནས་(༡༩༥༩)ལོར་མཐའ་དམག་སྲིན་པོ་མི་གཟུགས་རྒྱ་མི་དམར་པོས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྣོད་བཅུད་ཆ་ལག་དང་བཅས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཏེ། བོད་འབངས་མང་པོ་བསད་རྡུང་གཅར་གྱི་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཟོས། རྟེན་གསུམ་རྩ་གཏོར་བཏང་། རིག་གཞུང་གཏོར་བརླགས་བྱས། བོད་མི་རིགས་ཚོས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པའི་སེམས་གཏིང་གི་རྨ་ཁ་བཟོས། འོན་ཀྱང་གངས་ཅན་པའི་བསོད་ནམས་ཟད་མཐའ་ལ་མ་གཏུགས་པར། གངས་ཅན་འགྲོ་བའི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཕྱག་ན་པདྨ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་ཟུང་འཁོར་ལོའི་རེ་ཁཱ་དབུས་འགྱུར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་འཁོད་ནས། བོད་འབངས་འགྲོ་བའི་མགོན་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་གནང་ནས། སྐད་དང་ཤ་མདོག་མི་གཅིག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་བོད་རིགས་འཚོ་སྡོད་དང་། རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་རྟེན་གཞི་འཛུགས་པ། བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བཙུཊ་བ། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བའི་དེད་དཔོན་དུ་མངའ་གསོལ་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སྤྱི་དང་ཁ་བ་རི་བའི་བདེ་དོན། བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ལ་སྨོན་པའི་མཛད་འཕྲིན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་བཞིན་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་བཞིན་པ་འདི་ཉིད་ལགས་ཤིང་། གོང་གསལ་བོད་སིལ་འཐོར་བྱུང་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ཤེས་འདོད་ན་དེབ་ཐེར་ཁག་གཞན་དུ་ལྟ་བར་བྱའོ། ། ལ་མཆོག་ལྔ་པ་ནས་རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་བར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་སྲིད་སྐྱོང་རིམ་བྱོན་ནི། ༡༽ བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ། ༡༦༤༢-༡༦༥༨