سوال: په جنګ ورځپاڼه ۴ سپتمبر۱۹۸۱ په اسلامی پاڼه کې یوې ښځې لیکلی دی چې شراب حرام نه دی په دې سلسله کښې هغوی دقرآن پاک حواله هم ورکړیده چې هغه زه لفظ په لفظ وایم: خلک تاسونه دشرابواوقمارپه اړوندمعلوموی تاسوورته وفرمایاست چې په دې دواړوکښې دغټې ګناه خبرې هم دی اودخلکولپاره ګټه هم ده، دشریعت داحکاموپه رڼاکښې ووایاست چې شراب حرام دی اوکه نه؟ اوکه حرام دی نودهغه څخه انکارکولووالاڅنګه دی؟ ځواب: دکوم مضمون په اړه چې تاسوپوښتنه کړیده په هغه کښې دشرابودحرمت څخه انکارنه دی شوی بلکې تاسوغلط پوه شوی یاست، شراب بالکل حرام دی دفقه حنفی په مشهورکتاب هدایه کښې دشرابو(خمر) دااحکام لیکلی دی: ۱: شراب دخپل ذات له کبله حرام دی، ددې دحرمت مدارپه نشې باندی نه دی، دځینوخلکوداوینا ده چې داپخپله حرام نه دی بلکې ددې نشه حرامه ده، چې داکُفردی، داځکه چې دادالله دکتاب نه انکاردی، دالله جل جلاله کتاب وشرابوته (رجس) ویلی دی او(رجس) نجاست اوپلیتۍ ته وایی، یعنی شراب دخپل ذاتي نجاست له کبله حرام دی اوپه سُنت متواتره کښې فخرالموجودات صلی الله علیه وسلم شراب حرام ګرځولی دی چې په دی باندی داُمت اجماع ده. ۲: شراب دمتیازو(بولو) په شان غلیظ نجاست (سخته پلیتې) ده داځکه چې ددی نجاست په قطعي دلایلوسره ثابت دی. ۳: هرهغه څوک چې شراب حلال ګڼی هغه کافردی، داځکه چې هغه ددلیل قطعي نه منکردی. ۴: دمسلمان په حق کښې شراب یوبی ارزښته شی دی، داځکه چې که دمسلمان سره شراب وی اویوڅوک داضایع کړی نوپه دی کښې هیڅ نیول نشته. ۵: ددې یوڅاڅکي هم حرام دی، اوپه دی باندی حدجاری کيږی. ۶: دڅیښلوڅخه علاوه ددې څخه نوری ګټې اوفایدې اخیستل هم حرامې دي. ۷: ددې په خرڅولوچې کومی پیسې ولاسته راځی هغه هم حرامې دي. ستاسومسائل اودهغوحل، ټوک ۷ پاڼه ۱۶۹، ۱۷۰ لیکوال: حضرت مولانامحمدیوسف لدهیانوی شهید رحمة الله علیه Alcohol the final enemy of civilization الکحل(شراب) دانسانيت ترټولوبدترين دښمن دی دروغتیااوپاکوالې نړیوال وتلی اومشهوره ډاکټرپروفیسرهرش (Hirsch) یوکتاب ولیکي چې پر(شرابوبندیز) نومیږی اوده په امریکاکي ۱۵ کاله په دې هکله مبارزه هم وکړل خوسوکاله اوبری نه شو اویائې لږترلږه کنترول کړی وبل لورته الحمدلله داسلام مبارک دین ۱۴ پېړۍ مخکي ددې استعمال حرام اومنع کړل؛ نوځکه دالکحلواستعمال په یوه اسلامي ټولنه اویاهم دمسلمانانولپاره یولعنت اودټولوناوړی کړونومحوردی. که موږوکيمیاپوهنې (Chemistry) ته ولاړشونوالکحل(شراب) دیوشی دحل کولولپاره یومضبوط محلول دی چې پخپل ځان کي هرشی حلوي، په ځانګړې ډول سره غوړ (Fat) چې له همدې کبله دالکحلواستعمال یوانسان دعادی حالت څخه باسی اوپرانسان باندی دومرې اغیزې کوې چې پایلې ئې ډېرې ناوړه دي یاپه ساینسي ډول سره الکحل(شراب) دانسان دشکرې (sugar) دهضم لړۍ دجراثیمواوبکتریاوله کبله صورت نیسی، چې دایوه کيمیاوي پروسه ده چې ودې ته زهرجن کيمیاوي خوراک ویل کيږي، چې دازهردالکحلوپه ځانګړتیاپوری هم تړاولري؛ خوالکحل چې په هره فیصدی سره وي دانسان لپاره زهردی اوپه ساینسي ډول سره یقینی خبره ده چې الکحل پرینې (Liver) باندی څومره اغیزې کوي چې انشآ ‌ءالله وروسته به ورباندی رڼاواچوو، زړۀ (Heart) له فعالیته غورځوي اوداسی نورچې په پوره تفصیل سره به انشآء الله ورباندی رڼاواچول شي. که دالکحلو(شرابو) په یوه ټکي کي تعریف وشی نو لیکوچې شراب یوه زهرجنه کيمیاوي ماده ده، چې دانسان دژوندداښکلې پاڼې رژوي اودمرګ اودذلت وکندې ته ئې غورځوي؛ په اصل کي شراب کوم غذايي ارزښت نه لری البته کله چې وڅیښل شی نومیتابولیزم صورت نیسی یعنی دانسان لپاره انرژې چمتوکيږي اوانسان چې هرڅه خوړلی وي هغه ټول میتابولایزډ(Metabolized) کيږي چې دائې یوه ظاهرې اووړوکې ګټه ده. دالکحل(شراب) اغيزې پرانسان باندی دالکحل(شرابو) اغيزې دهاضمې پرنظام باندی: ترټولولومړی دشرابواغیزې دخولې څخه پیل کيږي، په خوله کي یوډول ژوندۍ بکتریاوې شته چې فلورا(Flora) نومیږي؛ چې ددې بکتریاووپه شتون کي جراثیم په خوله کښې ژوندنشی کولای، دالکحل (شراب) په څیښلوسره ددې ګټورو بکتریاو واغیزې ورو ورو کمیږي اوبالاخره له فعالیته وځی چې ددې بکتریاوودله مینځه وړولوسره دوریوزخم (Gum Infection)، دخولې سوخت اودخولې نورې ناوړه ناروغۍ پیداکيږی اوپیل کيږي اوپاته دی نه وي چې دشرابوعادي سړی ډېرژرغاښونه دلاسه ورکوي اوغاښونه ئې خرابیږي، دخولې څخه وروسته دخوراک دنل (Esophagus) ته خبره ولاړه ده، خوله ددې نل سره نښتې ده اوډېرې د ندې ترسره کوي؛ دخوراک نل په (Mucous Membrane) مخاطې غشا‌ء باندی پوښل شوی دي چې دالکحلو(شرابو) دڅیښلوله کبله دامخاطې غشاء کمزورې کيږي اوخپل حالت اوقوت دلاسه ورکوي چې پایلې داورڅخه راوځی چې دالکحلو(شرابو) دخوړلوسره لومړی خوله اوبیادخوراک نل خپله کډه کوي، کارپریږدی، سوخت اوزخمونه پکښې جوتیږي اوله فعالیته وځی؛ ترټولولوی ناورین خولادادی چې الکحل(شراب) دخولې اودخوراک دنل(سرې غاړې) دسرطان سبب هم ګرځی، کله چې روغتیاپالانوداحس کړل چې شراب هغه یواځنی شی دی چې دخولې اودخوراکي نل دسرطان سبب ګرځی نوپه نړیواله کچه سره ئې په ۱۹۸۰ میلادی کال کښې دالکحلو (شرابو) دکمولواوبندولوپوره هوډوکړچې په نتیجه کښې پلانونه جوړاوپه عملی کېدوئې پیل وکړ. په دریم ځل چې کله الکحل(شراب) ومعدې ته رسیږي هلته (Gastritis) پیداکوي یعنی دمعدې دمخاط التهاب، وبل لورته الکحل(شراب) لیپید(Lipid) له مینځه وړي، لیپیدونه څه شی دی؟ ليپيدونه په بدن کي په اسانۍ سره زېرمه کيږي اودسوون دسرچینې دحجروي برخودجوړیدنګ دمهموتوکواوهمدغه رازدحجرې دبیولوژیکوفعالیتونولپاره دمهموتوکوپه توګه مطرح کيږي، یاپه بل عبارت لیپیدونه یعنی په وینه که شحمی اسیدونه. دزیاتودسرطان دمتخصصینوپه اندچې الکحل(شراب) دوینې دسرطان سبب هم ګرځی، له دې څخه وروسته الکحل(شراب) داثناعشره کلمې ډېرې ژراغیزمنې کوي، ودې کلموته په دې اثناعشره کلمې (Duobenum) وایی چې ددې کلمواوږدوالی ۱۲ ګوتې کيږي، چې دادکوچنیوکلمولومړۍ برخه تشکيلوي؛ داله دې کبله ډېرې ژراغیزمنې کيږي چې ډېري نازکې دي اوهرډول کيمیاوي اغیزې ورباندی چټک بریدکوي؛ داکلمې دهضمېدو لپاره دځانګړولعابوصلاحیت لري، چې دالکحلو(شرابو) په استعمال سره داهرڅه داوبوسره لاهوکيږي، دهضمې نظام له ستونځوسره مخامخ کيږي اوحتی الکحل(شراب) دتریخی (Bile) پرصفراء باندی هم ژورې اغیزې کوي، نوله همدې کبله په عام ډول سره دشراب څیښونکودهضمې نظام خراب اودستونځو سره لاس اوګرېوان وي، کله ئې هضمیه خرابه، کله ئې معده سوخت کوي، کله دمعدې دګیس سره لاس اوګرېوان وي، کله دمعدې په زخم اخته وي اوکله هم دمعدې په سرطان اخته شی. یوه بله ستونځه چې دهضم سره تړلې ده هغه دزیات هضم خبره ده چې دچاغښت سبب ګرځی، چې داچاغښت دومره خطرناکه وي چې دحجروپه مابین (Interstices) کي شحمیات پیداکوي چې په پایله کي داشحمیات دزړۀ دعضلاتی دیوال دنسجونوالتهاب (Myocardic Tissue) پیداکوي چې داومرګ ته ښه راغلاست دی داځکه چې دادزړۀ لپاره یوه ډېره خطرناکه ناروغې ده. که یوڅوک دزړۀ معمولی تکلیف ولری اویائې هم ونلري اویوڅاڅکي الکحل(شراب) وڅیښی نوددې مطلب دادی چې دی دخپل ښکلی ژوندهیڅ پروانه لري اوخپل ځان پخپله دهلاکت وکندې ته غورځوي؛ الکحل(شراب) پرپښتورګوهم ژورې اغیزې لري، پښتورګي خرابوي اوله فعالیته ئې غورځوئ که هغه دالکحلو(شرابو) هرډول وي که (Beer) بیروي، که (Spirit) سپرایټ وي اوکه (Wine) واین (عام شراب) وي، که دلیمو اویابلې مېوې سره ګډوی اوکه نه وي تاوان ئې یوشانته دی. دالکحل(شراب) اغيزې پراعصابي نظام باندی شراب داعصابووهغووړواوباریکودرځوته داخلیږی چې لیپید(Lipid) ئې ساتنه کوي، چې تاوان به ېې داشی چې الکحل(شراب) داعصابوپه برقي اړیکو(Electrical Communication) کي خلل پیداکوي؛ لومړۍ اغیزه ئې داده چې الکحل(شراب) دخوړلووروسته یودم پردې بریښنايي اړیکوباندی اغیزې کوي هغه اړیکې پرېکوي ، چې په نتیجه کي شرابي په دې نه پوهیږي چې څه کوي اوڅه نه کوي، چې دیوه حیوان په شان ئې ټول حرکات اوسکنات وي اوبل ئې پراعصابو باندی اوږدمهالې اغیزې دی چې الکحل(شراب) هره ورځ څه ناڅه واعصابی نظام ته تاوان رسوي، چې دااوږمهاله ناروغۍ ددې څخه عبارت دی: ۱: (Alcohol Withdrawal Delirium) دادالکحلوله کبله روحی اختلال دی چې دتوهمونو، بې بنسټه زړۀ خوښیو، هیجان، دبې قرارۍ اودچاپیریاله سره داړیکودنشتوالې یوه ناروغې ده، ددې څخه علاوه په دې ناروغۍ کي اضطراب، ذهنی پرېشانې اونورې ناوړې اغیزې ملې دي. ۲: (Amnesia) دحافظې داختلال ناروغې، چې حافظه کمزورې کيږي اوکارپرېږدي. ۳: (Termen) یادبدن دلړزېدوناروغۍچې په دغه وخت کي اعصاب ډېرتکان خورئ اودبدن موازنه له مینځه ځی نوځکه ټول بدن لړزیږي؛ په لنډډول سره الکحل(شراب) داعصابودهرډول داعصابودالتهاب (Polyneuritis) سبب ګرځی ، په دې ناروغیو کي ځینی داسی دی چې ددائمي لېونتوب سبب هم ګرځی، اوپاته دی نه وي چې ځینی ناروغۍ خوان دمرګ لامل هم ګرځی. الکحل(شراب) په ځانګړي ډول سره نوی تولیدشوی ژونکې (Reproductive Cells) ډېرې اغیزمنې کوي وهغوته داخلیږي اوپوره نقصان وررسوي، چې پایلې داراوځی چې په راتلونکو نسلونوکي موروثې ناروغۍ زېږوي؛ یعنی ددې سړي داولاد ذهانت، دماغ اوحافظه به نیمګړي وي اوبل داچې ددې سره (Dystrophy) یعنی هرډول اختلال چې دتغذیې دنیګړتیا یا ستونزوپه اثرمینځته راځی ، سبب هم ګرځي. ۲: دشرابواغيزې پرځيګر(ينه) باندی ځیګر(ینه) دانسان په بدن کي دلابراتوارحیثیت لری، اودالکحل(شرابو) دهرې زهرجنې زرې حس ډېر ژرکولای شي، چې دینې دخرابوالی سبب ګرځی اودشرابواغیزې پرینې باندی پردووبرخوویشو: ۱: دالکحل(شراب) له کبله دینې حجرې(ژونکې) تخریبیږي، فعالیت پرېږدی له همدې کبله هغه دندې چې ینه (Liver) ئې دانسان په بدن کي وسرته رسوي هغه په ټپه دریږي. ۲: الکحل(شراب) دځیګرټول کيمیاوي کړنې په ټپه دروي اودینې په حرکاتوکي یوډول اوښتون راولی، په دغه وخت کي دانسان بدن دینې څخه ورسپارل شوې دندې غواړي اوبل لورته ینه ئې نشی اجرا‌ء کولای، اووروسته ینه ترزیات فشارلاندی راځی په پایله کي الکحولک سیروزیز(Alcoholic Cirrhosis) صورت نیسی، چې ددې ناروغې معنی داده چې دالکحل(شراب) له کبله دینې بین البینی التهاب ، ومینځته راځی چې په دغه وخت کي ینه خرابیږي اوله فعالیته غورځی ؛ که دالکحل(شراب) اغیزې په یوه ټکي کي راونغاړونووبه وایوچې الکحل(شراب) دینې هرډول فعالیت په صفرکي ضربوي. دینې دفعالیت څخه مطلب دادی چې ینه هغه اجزاء پیداکوي چې وینه (Blood) ورڅخه جوړیږی، کله چې دافعالیت ودرول شی نوشرابي دوینې دکمښت(Anemia) دناروغې ښکارشی، که څه هم دشرابي انسان مخ سورمعلومیږی ، خوهغه نظام چې وینه جوړوي (Bone Marrow) یعنی دهډوکي مغزهغه تباه او بربادیږي. بله دنده چې ینه ئې لری هغه دمدافعې نظام دی، چې هغه مختلف ډولونه ګلوبین دی، په ځانګړي ډول سره امنوګلوبین (Immune Globulin) چې په داپه شریانوکي کمیږي اودداسی خلکو د مدافعې نظام ناروغیوپه مقابل کي ډېرکمزوری وي، اوهره ناروغې په اسانۍ سره حمله پرکولای شي؛ دشرابونورې اغیزې هم شته چې یوتربله خطرناکې دي، چې ترټولوخطرناکې دادی چې کله الکحل(شراب) یودم ددې ټول خوځښت دروي، چې دادانسان دمرګ لامل ګرځي. ‍ ۳: دالکحل اغيزې دوينې پردوران (Blood Circulation) باندی: الکحل(شراب) پروینه باندی دوه ډوله اغیزې لري، لومړی دینې په ذریعه اودوهم دزړۀ په واسطه، الکحل دزړۀ پرمخاطی غشاء، دیوالواونسجونوباندی ژورې اغیزې کوي، چې یوه اغیزه ئې داده چې دوینې شحمیات تحلیل کوي، په وینه کي ضعف پیداکوي اوخرابوی ئې چې د(Arteriosclerosis) ناروغې ومینځته راځی، داکومه ناروغې ده؟ دادناروغیویوه ډله ده چې دشریانونوددېوال په پنډوالی او دهغودالاستیک ځانګرتیاپه له مینځه تللوسره نومول کيږي اوداناروغې درې ډولونه لري، ارتروسکلروز، ارتریوسکلروزمونکرګ اوارتریولوسکلروز، چې ددې ناروغیوسره دشریانودوینې لوړفشار(Hypertension) جوخت دی، ددې ناوړواغیزوڅخه علاوه الکحل(شراب) په استعمال سره دوینې په جریان کي دتعادل ټکي له مینځه ځی، چې ددې سره دزړۀ تکانونه وده مومی او په زړۀ کي دشحمیاتوذرې سره یوځای کيږي ، چې داپخپله وزړۀ اوهم واعصابي نظام ته ناوړه پایلې لري اوورته زهردي؛ اکثره وخت چې دشرابیانومرګ وي نوهغه هم یادینې له کبله وي اوکله هم دزړۀ له کبله وي. ددې اغیزوڅخه علاوه الکحل(شراب) دښځې پرتخمه (Ovum) اوپرژواک ژونکې (Egg Cell) باندی هم ناوړه اغیزې کوي چې ددې پایلې داراوځی چې دشراب خوړونکوخلکوماشومان په موروثي ډول سره ددماغي اویادزړۀ دکمزورۍ سره لاس اوګرېوان وي چې داناروغې دشرابوعادي خلکوپه نسلونوکي ترڅو پېړیو پوری پاته کيږی اوجریان لري اوپاته دی نه وی چې ساینس پوهانودداسی ستونځوګراف تر۴۰ سلنه زیات بولی. ۴: دالکحل اغيزې پرټولنه (Society) باندی: ۱: لکه څرنګه چې مخکي بیان شول چې الکحل(شراب) واعصابي نظام ته کلکه صدمه اوتکان ورکوي نوله همدې کبله په ټولنه کي دشراب خوره انسان دنوروخلکوسره په وړه خبره باندی شخړه کوي ، په ټولنه کي ستونځې ایجادوي چې بیاداشرابی ځان قابوکولای هم نشی. ۲: لکه مخکي چې ورباندی رڼا واچول شول، دشراب خوره انسان خپل ځان په واک کي نه وي نوله همدې کبله زیات وخت دی په کورنۍ کې په جنجالونوبوخت وي، کله خپل ځان وولی، کله دکورنۍ بل غړی وولی، کله بل څوک ودې ته وهڅوي چې دده کارورخلاص کړی، کله بیاطلاقونه اچوي اوداسی نور... لنډه داچې ټوله کورنۍ اوټولنه ورسره په یوه کړکېچ کي بوخت وي. ۳: دکارګرواومزدورانوهغه طبقه چې الکحل(شراب) څیښئ، ددوی داکارکه په دفتراویا کوم شرکت کي وي دوی داورسپارل شوې دنده نشی وسرته رسولای، چې پایله ئې داده چې دوی صرف خوشی وخت تېروي اوټولنه په یوه کړاوکي اچوي ، داځکه چې دوی ددولت اویاهم دملت له لوری په یوه کارګومارل شوی دي اوحال داچې دوی ئې نشی کولای، نوتردې خیانت؟؟؟؟ ۴: دالکحل(شرابو) په عادی کېدوسره دانسان څخه دخپل خواږه ژوند ټولې ورځې شپې ترخې شي، دټولنې پرمختګ ورڅخه پاته، دکورنۍ جوړښت اوسوکالې ورڅخه پاته، دملت چوپړورڅخه پاته، اسلامي فرایض ورڅخه پاته، ورورولې ورڅخه پاته، خواخوږې ورڅخه پاته، غمشریکې ورڅخه پاته اوحتی ټولنه اوخپل نژدې خپلوان ورڅخه په یوه واټن کي وي؛ ایاداژوندرحمت دی اوکه لعنت دی؟؟؟؟ دالکحل(شراب) اغيزې دسلنې % له قراره ـ (0.1-1)% سلنه پوری ددماغ پرمخکنۍ برخې باندی اغیزه کوي، له همدې کبله دشراب خوره انسان ددماغ کمزورې حس کوي اودتنفس په اخیستلوکي څه ستونځې ورته مخی ته راځی. -(0.1-2)% سلنه ددماغ پرهغه برخه اغیزه کوي چې کارکوي، چې له همدې کبله دی خپل کارپه پوره توګه نشی وسرته رسولای. - (2-3)% سلنه اغیزې ئې دبصرې(دلیدوپرحس) باندی دي، له همدې کبله دشرابی درنګونوتوپیرنشی کولای اوکه ئې کوي نوورته ګرانه وي، وبل لورته دهرشی وانځورته ډېردقیق ګوری داځکه چې سترګې ئې ښه عکاسي نشی کولای. - (15-35)% سلنه دبدن پرهډوکوکوي، چې کله دالکحلو(شرابو) عادي انسان تګ کوي اویاهم کارکوي نودبدن توازن ئې ختم وي. - (35-45)% سلنه پرټوله دماغ باندی اغیزې کوي، چې په دغه حالت کي دانسان ټوله حرکات اوسکنات دعادی حالت څخه وځی اوده ته(شرابی) خپل بدن بېګانه ښکاري. - (4-5)% سلنه ددماغ پرفعال مرکز باندی اغیزې کوي، چې ددې اغیزوله کبله دی په هیڅ نه پوهیږي اوکله همداحالت دده دمرګ سبب ګرځی. په فرنچ پاراډوکس (French Paradox) کي راغلی دی چې دالکحل(شراب) څخه داناروغۍ مينځته راځی: ۱: (Heart Failer) هارټ فېلریعنی دزړۀ عدم کفایه، دزړۀ درېدل ۲: (Coronary Heart Disease) دزړۀ دشریانویوډل ناروغې ۳: (Saturated Fat) ددې ناروغۍ له کبله په انسان کي په پریمانه توګه سره مشبوع شحمی اسیدونه پیداکيږي. ۴: (Lung Cancer) دسږو سرطان ۵: (Streptococcus)سټرپټوکوکس، یوډول ناروغې ده ۶: (Cirrhosis of Liver) چې دادینې یوډول ناروِغې ده چې مخکي ورباندی رڼاواچول شول. ۷: (Alzheimer*s Diseases) دنامعلومولامولونوله کبله ددماغ ناروغیانې. ۸: د(Hippocampus) خرابوالی، دادجانبي بطن دلاندینۍ څانګې په غولي کي راوتلتیاده چې دلمبیک سیستم له وظیفوي جزونو څخه شمېرل کيږي. ۹: (Asthma) نفس تنګې، داځکه چې په ټولوشرابوکي سلفیټ (Sulphites) شتون لري. ۱۰: دبرطانې دښځويوڅېړنيزمرکز(The Million Women Study) وايی چې الکحل(شراب) په ښځوکي ددې سرطانوسبب ګرځی: - (Breast Cancer) دتیودسرطان - (Liver Cancer) دینې(ځیګر) دسرطان - (Pharynx Cancer) دحنجرې سرطان پروفیسر (Valerie Beral) وایی چې دایوه خیالي، پوچه اوبې ځایه خبره ده چې ځینی خلک وایی چې (شراب ستالپاره ښه دي).بلکې دازهراو خپل ځان دذلت ومرګ ته سپارل دی. دالکحل(شراب) اغيزې پربدن باندی