उन्नतये अभ्युदयाय वा कर्मसु कौशलं यः सम्पादयति सः उद्योगी इति कथ्यते। भारते प्राचीनकालादेव कुटीरोद्योगानाम् उल्लेखः उपलभ्यते। प्राचीनकाले तेषां व्यवस्थितरूपेण नियन्त्रणं संचालनं प्रवर्तनं च आसीत् न वा इति वक्तुं दुष्करम्। ऋग्वेदे तक्षा, हिरण्यकारः, चर्मकारः, वासोवायः इत्यादीनाम् उल्लेखो लभ्यते। । यजुर्वेदे (अ.30.5-22) बहवः कुटीरोद्योगाः सनामोल्लेखं प्राप्यन्ते। तत्र केचन कुटीरोद्योगाः प्राधान्येन निर्दिश्यन्ते। यथा-रथकारः, तक्षा, मणिकारः, इषुकारः, धनुष्कारः, ज्याकारः, रज्जुसर्जः, हिरण्यकारः, कुलालः, अयस्तापः, कर्मार, सुराकारः इत्यादयः। कुटीरोद्योगेषु संलग्नानां नारीणामपि वर्णनम् आप्यते। यथा-विदलकारी, रजयित्री, पेशस्कारी, कोशकारी, अञ्जनीकारी, वासः पपूली, स्मरकारी-प्रभृतयः आसन्।