Ежьхэр абазэкIэ зэджэжьых. Кавказым итемыр тыгъэкъохьэпIэ чIыналъэхэм ащыпсэурэ автохтон цIыф лъэпкъ. Ахэр нахьыбэу зыщыпсэухэрэр Къэрэщэе-Щэрджэс Республикэр ары. ПчъагъэмкIэ мин 44-рэм къехъух. Ахэм ащыщэу мини I0-р IэкIыб къэралыгъохэу Тыркуем, Сирием, Иорданием, Ливаным щэпсэух. Абадзэхэр абхъаз лъэпкъэу алъытэх. ЗэраIорэмкIэ, я I4-I7-рэ лIэшIэгъухэм апэкIэ псыхъоу Бзыбэм Iулъэшъогъэ чIыналъэхэм ащыпсэущтыгъэх, ащ ыужым джы зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм къарытIысхьагъэх. Абзэ абхъазыбзэмрэ адыгабзэмрэ яхьыщыр, иберэ-кавказ бзэ унагъом хэхьэ. Ежь абэдзабзэр тIоу гощыжьыгъэ: зыр тапантыбз, адрэр - ашхарыбз, лъэпкъыри а цIэ дэдэхэр яIэу субэтноситIоу зэтырауты. Я I7-рэ лIэшIэгъум щегъэжьагъэу ислъам суннит диныр къахэхьанэу регъажьэ, ау мэджсус ыкIи чырыстан дин фэIо-фашIэхэр я I9-рэ лIэшIэгъум ыгузэгухэм анэс абадзэхэм, нахьыбэмкIэ ашхархэм, ахэлъыгъэх. Джыдэдэм динэу къябэкIрэр ислъамыр ары. ИжъкIэ абадзэмэ янахьыбэр адыгабзэкIэ гущыIэщтыгъэх. Непэ адыгабзэр къэзгъэфедэхэрэр нахь нэжъ-Iужъхэр ары. Шъыпкъэ, джыри абэдзэ унагъомэ адыгабзэр зыгъэфедэхэрэр мымакIэу ахэтых.