Маючы сантыменты да былой Рэчы Паспалітай М.Здзяхоўскі ўсе ж выразна разумее, што палякі, як дамінуючы народ у ІІ Рэчы Паспалітай, стаяць перад цяжкім для ніх выбарам. Адзіны рэальны і этычны выбар для Польшчы — гэта правядзенне палітыкі накіраванай на пошук згоды з нацыянальнымі меншасцямі, а не паланізацыя [6, с.5]. Аўтар свядома і цвяроза пагаджаецца з В.Кушабскім, што «Ягеллонская Ідэя», ўспрынятая тэрытарыяльна і механічна, з'яўляецца няшчэсцем для Польшчы, а народ, які б патрабаваў «ці ад Дмоўскага, ці ад Пілсудскага» яе аднаўлення праз экспансію на Усход — гэта народ, які скончыў сваю ролю ў гісторыі [12, с.182].