Wayang golék purwa nyaéta wayang anu lakon-lakonna boh galur boh carangan, dumasar kana Mahabarata atawa Ramayana, ngagunakeun basa Sunda dipirig ku gamelan saléndro nu ngawengku dua saron, peking, selentem, bonang, saperangkat bonang rincik, saperangkat kenong, sapasang gong (kempul jeung goong), ditambah saperangkat gendang (gendang indung jeung tilu kulantér), gambang, jeung rebab. Salila pagelaran nu jadi pamingpin téh dalang. Manéhna anu maénkeun wayang, nembangkeun suluk, nyoarakeun dialog (antawacana), méré aba-aba ka nayaga pikeun ngatur lagu gamelan. Ku lantaran éta dalang peranna sentral pisan. Ti mimiti taun 1920-an, salila pagelaran wayang golék dipirig ku sindén. Pernah popularitas sindén ngéléhkeun dalang. Nyaéta nalika Upit Sarimanah jeung Titim Patimah aya dina puncakna (sakitar taun 1960). Lamun diajak lalajo wayang golék téh, jalma lain nanya saha dalangna tapi saha sindénna. Dina wayang golék, lakon anu sering di pentaskeun nyaéta carangan. Ngan kadang aya baé lakon galur dipaénkeun. Para dalang siga diukur dina kamahéranna nyiptakeun lakon carangan anu alus jeung matak ngirut. Dalang wayang golek anu kasohor di antarana Tarkim, R.U . Partasuanda, Abeng Sunarya, Entah, Apek, Asep Sunandar Sunarya, Cecep Supriadi jrrd. Wayang golék di pentaskeun lamun aya anu nyunatan atawa nikahan, ruatan boh diayakeun di buruan imah boh di jero gedong.