Bèle da pió ‘d un mèiṣ, dal 31 agòst, la vanguârdia ed Guevara l’êra ermêṣa da per lê dôp la sfrantumasiòun da pêrt ed l’eṣêrcit ed la retroguârdia cmandêda da Joaquin, a Puerto Muricio, inséma al Rio Grande. L’imbuschêda l’à cuntê inséma a’na spiêda ‘d un cuntadèin Honorato Rojas che, sòta la minâcia ed l’eṣêrcit (la mujêra la s’é lamerntêda pr’al bôti dêdi al marî), l’à dét in dóve l’êra al pôst dó l’êra pusèbil che i partigiân pasésen al fiòm. Guevara ind i prém d’utòbert, bèle cun pôchi infurmasiòun, sèinsa magnêr e cun pôchi véi de scâmp, a’s lôga in un canalòun (quebrada) dóve l’é circundê da fôrsi militêri pió grôsi ed ló. Ché Guevara l’é ciapê da l’eṣêrcit boliviân, insèm a di êter partigiân, l’8 utòber dal 1967 ind la “quebrada del Yuro”, apôch chilômeter dal vilâg ed La Hguera. Al s’é arèiṣ dôp èsser stê frî al gâmbi e dôp che al só s’ciôp l’é stê ròt da un cōlp. Barrientos, apèina infurmê ed l’arést, l’à dê ôrdin ed masêrel, mó l’à mandê fôra un cumunichêt dóve al dgîva che Che Guevara l’êra mort in cumbatimèint. Guevara l’é stê tgnû perṣunêr ind la céca scōla dal paèiṣ, in dóve l’à durmî. L’é stê masê ind al dôp mezdé dal dé dôp. A masêrel l’é stê Mario Terán, un sergînt ed l’eṣêrcit tirê a sôrt tra soquânt volontâri. Só còl ch’ l’é sucès dôp. Quelchidûn a dîṣ che Terán l’êra trôp nervōṣ, al pûnt che l’é andê fôra dal lochêl e che a l’àn duvû turnêr a purtêr dèinter cun la fôrsa. Per di êter, an n’à mìa vru guardêr in fâcia a Guevara, acsé da sparêregh int la gôla, frîda ch’ la sré steêa murtêla Per di êter incòra, al sergînt l’aré ‘vû bisògn d’ imberiaghêres, per fêr còl che al gh’îva da fer. La versiòun pió ed valór l’arcûnta che a Guevara gh’àn sparê divêrs cōlp al gâmbi, sia per vansêr ed ruvinêregh la ghégna acsé da argcnòser chi l’êra, sia per fêr fînta che fósen frîdi avûdi in cumbatimèint, cun còst lughêr al masamèint in môd spéc dal perṣunêr. Cme cōlp ed grâsia, agh’àn sparê al stòmegh: frîda ch’ la gh’à impî i polmòun ed sângov. É stê dét che l’aré ricevû acsé al só asasîn: ""So che sei qui per uccidermi. Spara dunque, codardo, stai solo uccidendo un uomo"". Al só côrp l’é stê lighê a i pâtin ed ‘n’ elicôter e purtê a Vallegrande, dóve l’é stê pugê inséma a un piân ed lavâg ed l’uspedêl e fât vèder a la stâmpa. ""So che sei qui per uccidermi. Spara dunque, codardo, stai solo uccidendo un uomo"". Al fôto tôti alōra àn fât nâser fôli cme còli ed San Ernesto de La Higuera e El Cristo de Vallegrande.. Dôp che un dutōr militêr l’à tajê al mân al cadâver, l’eṣêrcit boliviân l’à fât sparîr al côrp, rifiutândes ed rivelêr se i rèst fósen stê suplî o cremê. La câsa a Guevara in Bolévia l’é stêda guidêda Félix Rodríghez, un agînt ed la CIA ch’ l’êra stê infiltrê a Cuba per tôr cuntât cun i cuntrâri di Mûnt Escambray e cun ambiĵnt cuntrâri a Castro ed l’ Avana préma ed l’invasiòun ed la « Baia dei Porci » e ch l’ êra stê, cun sucès, fât gnîr fôra da l’ìṣola dôp al falimèint dal sbêrch. . Rodrighez l’à dê la nutésia ed l’arést al quartêr generêl ed la CIA a Langley in Virgìgna, druvând divêrsi stasiòun ed l’Agenséia ind l’Amèrica Meridionêla. Dôp l’eṣecusiòun, Rodrighez l’à tôt per ló al côṣi personêli ed Guevara, tra quî al só Rolex. Ind ‘j ân dôp, l’aré fât vèder cun argòj a i giurnalésta sti ricôrd. Un êter fât, ed valōr pió céch, coleghê a l ‘arèst e a la môrt ed Guevara l’é stê l’arèst ed Langley. Ind l’avrîl 1967 al fôrsi gvernatîvi boliviâni àn ciapê Debray, un zòven francèiṣ, profesōr ed filoṣoféia a l’Universitê ed l’Avana, che l’îva studiê a l’ École Normale Supérieure cun al filôṣof marcsésta Luis Althusser, acusândel ‘d ajutêr i partigiân. Debray l’à dichiarê cun fôrsa ed lavurêr sōl cme giurnalésta e l’à rivelê che Guevara, sparî da tèimp, al guidêva la guèra partigiâna. Al prucès a Debray (ch’l’êra dvintê un chês internasionêl) l’êra pèina cumincê quând al j avtoritê boliviâni, l’ 11 utòber, àn cuntê che Guevara ind di dé préma l’êra stê masê ind al scûnter cun al fôrsi gvernatîvi. Al 15 utòber Castro l’à arcusûn poblicamèint la môrt ed Guevara e l’à dichiarê trî dé e lóto nazionêl. La môrt dal he l’é stêda vésta cme un grôs falimèint per i muvimèint rivulusionâri ed sègn socialésta che êren in Amèrica latèina e ind al rèst dal têrs mònd.