Монгол оронһоо эртын шэмэ шудалалай олдобори баян олдодог. Евразиин нүүдэлшэдэй анханай түрэтэ улас гэжэ алдаршаһан Хүннү МЭҮ 209 ондо Монгол орондо түблэн байгуулагдажа байба. Тэрэнһээ хойшо Түрэг болон үбгэ Монгол хэлэтэй олон улас ээлжэлэн оршон байһан болоод 13-р зуунай эхеэр тархай Монгол аймагуудые Чингис хаан нэгэдхэжэ Ехэ Монгол Улас байгуулагдаһан. 1234 ондо Үгэдэй хаан залгамжалжа, хожомынь 1279 ондо Чингис хаанай аша Хубилай хаан Юань уласые Хитадта түблэн байгуулһан байна. Юань улас унаһанай дараа XIV зуунай үеһөө Монголшууд Сагаан хэрэмһээ хойшохи орондоо дотоодоо дайн самуунтай бага хаадай үе туулаа. 1604—1634 ондо хаан һууһан Лигдэн хаан манжуудта эсэргүү Монголшуудые дахин нэгэдхэхые оролдоһон болобошье тэрэнэй наһа бараһанай дараагаар Чин уласай эрхэшээлдэ субаран орсогооһон. 1911 ондо Чин гүрэн нурахань тодорхой болоһоноор Монголшууд тусгаар тогтонолоо зарлан тунхаглажа Богдо хаанта Монгол улас байгуулагдаһаншье 1921 он хүрэтэр бүринээр тусгаар тогтоножо шадаагүй. 1945 ондо СССР-һээ бусад гадаадын уласуудаар хүлеэн зүбшөөрэгдэжэ, 1961 ондо НҮБ-ын гэшүүн, бүрин эрхэтэ улас болоһон. 1924 оной үндэһэн хууляар Бүгд Найрамдах Монгол Арад Улас нэрэтэй боложо, СССР-эй нүлөөгөөр коммунис улас түрын дэглэм, ниигэм журамай эдэй засагаар замнаһан. 1990 ондо бусад социалис уласуудын адли арадшалһан дэглэм, заха зээлиин эдэй засагта шэлжэһэн.