An katagang sanghiran huminale sa taramon na sanghid na an boot sabihon, susog sa Vocabulario ni Lisboa (p. 334), la señal de oro en la piedra de tocar. Iyo ini an pagsanghid (pag-is'is o pagsantik kan bulawan) sa sarong gapo ngani mabasi kun baga maray na klaseng bulawan. Kun sa Ingles seguro, harani an terminong katumbas na, to assay. An taramon na ini yaon man sa Waray na may parehong kahulogan. An paggamit kan tataramon kun siring may pag-onabi sa pag-oogid kan tataramon komo sarong bulawan na pigaadalan na gayo.