ရုပ်ပွားတော်ဟူသည် ဘုရားရှင်တို့၏ ရုပ်လက္ခဏာများကို မှန်းဆ၍ ထုဆစ်၊ သွန်းလုပ် ဖန်တီးထားသော ရုပ်တုကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဘုရားရှင်တို့သည် လူသာမန်တို့နှင့် မတူကွဲပြားသော လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါးနှင့် လက္ခဏာတော်ငယ် အပါး(၈ဝ) ရှိသည်။ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များကို ရပ်တော်မူ၊ ထိုင်တော်မူ၊ လျောင်းတော်မူ စသဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး တွေ့နိုင်သည်။ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များသည် ရဿဗေဒအရ သာမန်သွန်းထုထားသည့် အနုပညာပစ္စည်း မဟုတ်ချေ။ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ မည်ကာမတ္တ (Image) မဟုတ်ချေ။ အနုပညာပစ္စည်း တစ်ခုအနေဖြင့် အလှထားသည့် ရုပ်ပြပစ္စည်းလည်း မဟုတ်ချေ။ အမှန်မှာ ရုပ်ပွားတော်များသည် ဗုဒ္မ ဟောကြားတော်မူအပ်သော တရားဓမ္မများကို ကိုယ်စားပြု ထုလုပ်ထာခြင်းဖြစ်၍ ထူးခြားမှုရှိသည်။ ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ဆင့်ပွားမှတ်တမ်းအရ ဗုဒ္မ၏ လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်များဖြင့် တိကျတူညီအောင် ပုံတူ သွန်းလုပ် ထုဆစ်ထားခြင်းဖြစ်၍လည်း ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ထိုက်သည်။ (နောင်အခါ ဗုဒ္မရုပ်ပုံလွှာကို မိမိတို့ စိတ်ကူးအရ သွန်းလုပ် ကြည်ညိုကြသည်လည်း ရှိခဲ့သည်။)