Ịba bụ ọrịa anwụnta na amụ na efe efe nke ndị mmadụ na anụmanụ ndị ọzọ, a na ebute site na alị protozoans (otu ụdị nke otu selụ otu ahụhụ) nke ụdị Plasmodium. Ịba na ebute ihe mgbanwe na agụnyekarị ahụ ọkụ, ike ọgwụgwụ, ịgbụ agbọọ yana isi ọwụwa. Na nke dị egwu ọ nwere ike ibute anụahụ edo-edo, akwụkwụ, ndụ yiri ọnwụ ma ọ bụ ọnwụ. Ihe mgbanwe ndị a na ebidokarị ụbọchị iri ruo iri na ise ka atachara gị. N’ebe ndị agwọghị nke ọma, ọrịa a nwere ike ịmegharị ka ụfọdụ ọnwa gachara. N’ebe ndị gbanarịrị ọrịa a nọ, ibutegharị ọrịa a na ebutekarị ihe mgbanwe dị ntakịrị. nguzodo ntakịrị a na efu ka ọnwa na afọ na aga ma ọ bụrụ na onye ahụ kpughepuru onwe ya ebe anwụnta nọ.