Làu-thò͘-soa (Eng-gí: cholera) sī 1 chióng hō chò Vibrio cholerae ê sè-khún chō-chiâⁿ ê chúi-ūn-pēⁿ (water-borne disease), nā lim tio̍h bô chheng-khì ê chúi (contaminated water), iah sī chia̍h tio̍h chú bô hó-sè ê hî ia̍h lê-á (shellfish), hoān-sè tō òe ē tio̍h làu-thò͘-soa. Portugal ê i-su Garcia de Orta tī 1563 nî ēng kho-ha̍k-tek ê hong-sek kì-lio̍k làu-thò͘-soa. Europa 19 sè-kí bat hoat-seng kúi-nā pái làu-thò͘-soa ê e̍k-chèng (epidemic); bóe--á kàu taⁿ, tō kan-taⁿ chúi-chu-goân ki-chhó͘-kiàn-siat (infrastructure) khah bái ê só-chāi bat hoat-seng.