युवकः बिल्वमङ्गलः प्रतिभाशाली कविः आसीत् । चिन्तामण्याः कोकिलकण्ठेन, लोकोत्तरगायनेन, नृत्यकलया च तस्य काव्यं सार्थक्यं प्राप्तमासीत् । तस्याः कला अपि एतस्य काव्येन सफला आसीत् । तयोः प्रीतिः दिने दिने वर्धिता अभवत् । परस्परौ क्षणमपि त्यक्त्वा जीवितुं न शक्तवन्तौ । एकं विना अपरस्य जीवनं व्यर्थमिति भासते स्म । बिल्वमङ्गलस्य जीवने नियमाः, संयमः, धर्मकर्माणि च अप्रस्तुतानि अभवन् । गच्छता कालेन सः सर्वदा चिन्तामण्याः गाननृत्ये एव लीनः अभवत् । एषा अपि अन्यत्र कुत्रापि गमनागमनं त्यक्त्वा सर्वदा गृहे एव भवति स्म । तस्याः गृहे अन्यस्य कस्यापि पुरुषस्य प्रवेशः निषिद्धःअभवत् । एवं सर्वदा बिल्वमङ्गलस्य तोषणे सा लग्ना जाता । बिल्वमङ्गलस्य पिता सर्वदा शय्याश्रितः रुग्णः आसीत् । इतः परं तस्य जीवनं कष्टकरम् आसीत् । पितुः दर्शनार्थम् आगच्छतु इति वारं वारम् आह्वानम् आगच्छति स्म । किन्तु तद्विषये बिल्वमङ्गलः दुर्लक्ष्यं कृतवान् । सः चिन्तामणीं विना अन्यत् किमपि न चिन्तयति स्म । चिन्तामणी तं गृहं प्रेषयितुं बहुयत्नं कृतवती । दैवेच्छा अन्या आसीत् । पुत्रस्य प्रतीक्षां कुर्वन् तम् अदृष्ट्वा एव पिता दिवङ्गतः । तदा पुत्रः आगतवान् । पितुः अपरकार्याणि समापितवान् । अन्त्यक्रियायाः समाप्तेः समये रात्रिः अभवत् । तदा वृष्टिकालः । अन्धकामये रात्रिकाले नद्याः प्रवाहे सति अपि बिल्वमङ्गलः चिन्तामण्याः समीपं गन्तुम् इष्टवान् । एतयोः असामान्यप्रीतिः प्रगाढा शुद्धा च आसीत् । नद्याः प्रवाहः अपि तम् अवरोद्धुं न शक्तः । तस्मिन् प्रवाहे कूर्दयित्वा तरणं कृत्वा, तीरं प्राप्तवान् एव । ततः चिन्तामण्याः गृहं प्राप्तवान् । सा निद्रातः जागरिता अभवत् । द्वारम् उद्घाट्य बिल्वमङ्गलेन उक्तं सर्वं श्रुतवती ।