فاشیسم و نازیسم د حال و بال فئرە گأن (ئوموٙری) سی ڤاداشت حوکوٙمأت ڤئ شیڤە رئخنە د زیربأرجایا ھأنی کومولأیأکی رأڤأندیاری بوٙە. ئی کألیمە د نئھاتئر ڤئ کار گئرتئ یی فئرە یی سی خوش داشد و گأپ کألوٙن تئر بی و د رئجیمیا جأنیاری و مأسأڤی کئ چی یأک بییئن فاشیستی می گوتئن. فاشیسم، د دیجا ڤیر و باڤأرمأنی نأتیجە گأپ کألوٙن کاری ڤیرا لونی و أمپئریالیسم ئوروٙپایی بی، و د دیجا کومولأیأکی نأتیجە بوحرانیا ئوموٙری و کومولأیأکی نئھا جأن جأھوٙنی أڤألی بی. ڤألی ڤا ناخوش سأرأنجوم ببیئن یأکاگئرئتە یا د جأن جأھوٙنی دویوم، دیە ئتئباری ناشت. نئھا جأن د ھومپئیڤأند ئوروٙپا چأن گئل پارتی نوفاشیت ئوٙمائن ڤئ دی (چی پارتی نۊ فاشیست ئیتالیا) ڤألی فئرە خوش سأرأنجوم نأبییئن. د ھومپئیڤأندیا ھأنی رئجیمیایی ڤا ڤیر و باڤأرکو فاشیستی رأڤأندیاری بی، چی پئرونیسم د ڤولات آرجانتین کئ ڤئ دأس خوٙان پئرون (۱۸۹۵-۱۹۷۴) کئ مینجا سالیا ۱۹۴۵-۱۹۵۰ دیکتاتور آرجانتین بی رأڤأندیاری بی.