དེ་ཡང《བྱ་གཏོར་ཏེ་བོད་རིགས་འདས་མཆོད་རིག་གནས》ཞེས་པ་ལས།སྦྱིན་བསྲེགས་ནི་དང་ཐོག་ཧིན་རྡུར་ཡོད་པའི་དུར་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་སྐུ་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱས་པར་བརྟེན་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་དང་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་བླ་ཆེན་དང་སྤྲུལ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་གྲས་སུ་ཚུད།རིམ་གྱིས་འབྱོར་ལྡན་ཕྱུག་བདག་དང་ས་གནས་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱང་མེ་དུར་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་པར་གྱུར་སྟབས་སྦྱིན་བསྲེགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་གོ་གནས་དང་ཐོབ་ཐང་ངེས་ཅན་ཞིག་མཚོན་པར་གྱུར་ལ་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་འབངས་མི་སེར་སྦྱིན་བསྲེགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་།དེ་ལས་གཞན་འབངས་མི་སེར་གྱི་བེམ་པོ་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱས་ཚེ་ས་གནས་དེའི་ཡུལ་མིས་འཕྱ་སྨོད་དང་རྡུང་རྡེག་ཐེབས་ངེས་ཟེར།ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་མང་པོར་འཁོད་པ་ལྟར་ན་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱས་ལ་དེའི་རྣམ་ཤེས་དུ་སྤྲིན་དང་བཅས་འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡལ་ཞེས་འཁོད་འདུག 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ལས་བོན་ཆོས་ལྟར་ན་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་གནམ་ནས་འཕྱང་བའི་རྨུ་ཐག་དཀར་བོ་ཞིག་ལ་འཇུས་ཏེ་འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་ནམ་མཁར་ཡལ་བར་འདོད།འདིར་བརྗོད་པའི་རྨུ་ཐག་དཀར་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྦྱིན་བསྲེགས་ལས་བྱུང་བའི་དུ་བ་དཀར་པོ་དེར་བརྗོད་པར་སེམས།ཡང་དཔྱད་པ་མི་མཐུན་པ་ལ་ལ་ལྟར་ན་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྗེ་བོའི་སྐུ་གཤེན་དང་བོན་གྱི་མཁན་པོ་དག་གིས་བེམ་པོ་མི་མེད་ས་སྟོང་དང་བྲག་རི་གཡང་གཟར་དུ་བསྐྱལ་ནས་རྒོད་ལ་གཏོར་བ་རེད་བསམ།གཞན་ཡང་རྒྱའི་མཁས་པ་ཁྲིན་ལིའུ་མིན་གྱིས་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་མི་ཡུལ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་ནམ་མཁར་འཇའ་ཚོན་བཞིན་ཡལ་ཟེར་བ་ནི་དོན་དངོས་ཐོག་ཁོ་ཚོ་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་མི་མེད་ས་རྒོད་དུ་བསྐྱུར་ཏེ་འདས་མཆོད་མི་བྱེད་པའི་གདོད་མའི་བོན་གྱི་དུར་སྲོལ་ལ་སྟོན་ཞེས་འཁོད་ཡོད། གོང་གི་གླེང་གཞི་འདི་དག་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་བཞེས་སྲོལ་དང་མཐུན་མོད།འོན་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཚེ་ཚིག་དེ་དག་ནི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྗོད་གཞི་རྐྱང་རྐྱང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།ཐོག་མར་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་བྱ་གཏོར་བྱེད་མི་སྲིད་དེ།རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་མེད་པས་སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་རྒོད་ནི་ལྷ་བྱར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ་བེམ་པོ་རི་ལ་ཡང་བསྐྱུར་མི་སྲིད།ཁོ་ཚོ་འབངས་ཀྱི་ལྷ་བཞིན་བཀུར་བའི་བཙན་པོ་ཡིན་པས་ཕྱིར་རོ།། སྦྱིན་བསྲེགས་བྱེད་ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་འདས་མཆོད་སྒྲུབ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་མོད།འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བོད་དུ་དར་བ་དང་བསྟུན་སྦྱིན་བསྲེགས་ལམ་ལུགས་ཉམས་དམས་སུ་སོང་ནས་འདས་མཆོད་ལུགས་སྲོལ་གཞན་དག་གིས་ཚབ་བྱས་པ་རེད།འདིའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་མང་པོས་རང་རང་གི་འདོད་ཚུལ་མང་པོ་བཏོན་པ་དཔེར་ན།ཁྲིན་ཁྲང་སྦུན་གྱིས་སྦྱིན་བསྲེགས་ཉམས་པ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཁུལ་དུ་འབུད་ཤིང་ལ་སོགས་ངེས་མཁོའི་རྒྱུ་ཆ་ཉུང་བ་དང་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱེད་པར་འགྲོ་གྲོན་ཆེ་བའི་སྟབས་རེད་སྙམ་མོད།དོན་དངོས་སུ་ད་ལྟ་སྡོམ་བརྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་བོད་ཁུལ་གྱི་ནགས་ཚལ་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཁྲི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི༡༦༥.༩༢ལྷག་ཡོད་པ་མ་ཟད།《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་ཡང་སྤྲ་ཡིས་ཤིང་ཏོག་ཟོས་ནས་མི་རུ་གྱུར་བ་དང་སྐབས་དེར་མི་ཡི་ལུས་ལ་ཤིང་ལོ་གྱོན་པ་དང་ཟས་སུ་ཤིང་ཏོག་ཟ་ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ན་བོད་ཁམས་སུ་གནས་ཤིང་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།དེར་བརྟེན་སྦྱིན་བསྲེགས་ལམ་ལུགས་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཆའི་དབང་གིས་ཉམས་དམས་སུ་སོང་བ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་བ་ཞིག་རེད། དེས་ན་སྦྱིན་བསྲེགས་ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་དམས་སུ་སོང་བ་རེད་ཅེ་ན།《དེབ་དམར》དུ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལོ་ངམ་གྱིས་བགྲོངས་རྗེས་དབང་ལོ་ངམ་གྱིས་བཟུང་བ་དང་།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལོ་ངམ་གྱིས་བགྲོངས་རྗེས་བེམ་པོ་བྱུང་ལ་དེ་ནས་དུར་གྱི་ཐོག་མ་བྱུང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ།《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》ནང་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་གནམ་གྱི་རྨུ་ཐག་བཅད་སྟབས་བེམ་པོ་མི་ཡུལ་དུ་ལུས་པ་དང་ཐང་དུ་དུར་འཇུག་བྱས།དེ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་དུར་འཇུག་གི་སྲོལ་ཐོག་མ་དར་ཞེས་བྲིས་འདུག ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁོའི་བེམ་པོ་ཆུ་ལ་བསྐྱུར་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད། གང་ལྟར་གོང་གསལ་གྱི་བརྗོད་གཞི་ལས་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱས་མེད་པ་མངོན་པར་ར་སྤྲོད་བྱས་ལ་དེ་ལས་གཞན་ཁོའི་སྲས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་རྗེས་བཙན་པོ་འདས་རྗེས་དུར་འཇུག་བྱས་པ་དང་དེ་ནས་བཟུང་འབངས་མི་དུར་སྦས་ཀྱི་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས།རིམ་གྱི་དུར་འདེབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བོད་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་ཆགས་ལ་སྦྱིན་བསྲེགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་ཉམས་དམས་སུ་སོང་།ཕྱིས་སུ་ནང་བསྟན་བོད་ལ་དར་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྦྱིན་བསྲེགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སླར་ཡང་བོད་ལ་དར་ཞིང་།དེང་འདིར་བོད་ཁམས་ནས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དང་བླ་སྤྲུལ།དགེ་འདུན་པ་བཅས་ཚང་མའི་བེམ་པོ་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕོ་མོ་དཀྱུས་མའི་བེམ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱེད་བཞིན་མཆིས་སོ།།