موڭغۇل ھۆكۈمرانلىرى زور كۈچ بىلەن ئومۇملاشتۇرغانلىقتىن، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى ئەينى چاغدىكى موڭغۇل جەمئىيىتىدە كەڭ قوللىنىش پۇرسىتىگە ئىگە بولغان. ئوخشاش بىر يېزىق ھەم موڭغۇللارنىڭ ئادەت قانۇنى «جاساق» نى تۈزۈشتە ھەم موڭغۇل قەبىلىلىرىنىڭ ھۆكۈمەت سالنامىسى «بۈيۈك چىڭگىزخان سالنامىسى» نى يېزىشتا ئىشلىتىلگەن. بۇ ئىككى بۈيۈك كىتاب خاننىڭ ئالتۇن خەزىنىسىدە ساقلىناتتى، خەزىنىگە كىرىشكە رۇخسەت قىلىنىدىغانلار خان جەمەتى ئەزالىرىدىن باشقا، پەقەت «بۈيۈك سالنامە» نى ساقلاش شەرىپىگە ۋارىسلىق قىلغان بەزى ۋەزىرلەر ئىدى. موڭغۇل ھۆكۈمرانلىرى يەنە كۆپ قېتىم پەرمان چۈشۈرۈپ تۈرلۈك مۇراسىملاردا قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىنى ئىشلىتىشنى تەلەپ قىلغان. «چىڭشۆلو مەجمۇئەسى» نىڭ 7- جىلدىدا: «ئومۇمەن يارلىق ئېلان قىلىش، لەشكىرى ئىشلار يىغىنى قاتارلىق بارلىق مۇراسىملاردا قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى ئىشلىتىلەتتى» دېيىلگەن. «يۇەن سۇلالىسى تارىخى. شىلاۋ تەزكىرىسى» دە: «خانلىقنىڭ تىلى پەقەت خەنزۇ يېزىقى ۋە قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى ئارقىلىق ئىپادە قىلىناتتى.» دېيىلگەن. ئۇنىڭدىن باشقا، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىنىڭ خەلق ئارىسىدا قوللىنىلىشى تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك بولۇپ، تۇرمۇشنىڭ ھەرقايسى قاتلاملىرىغىچە چېتىلاتتى. بۈگۈنگىچە يېتىپ كەلگەن قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىدا يېزىلغان كۆپلىگەن دىنى (بۇددا دىنى، مانى دىنى، نېستورىيان دىنى، ئىسلام دىنى) دەستۇرلار، ئىجتىمائىي، ئىقتىسادىي ھۆججەت قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى بۇ دەۋرگە تەئەللۇق.