Wanna sallar kasa da kasa ne ke gudanarwa inda aka yi Allah wadai masu cin mutuncin mata.Rana ce wanda ake gudanarwa don a yi shella ga barin wulakanta mata kuma a tabbatar da daidaito tsakanin maza da mata. An sake lura da rayuwar mata da aikin tattalin arziki ciki har da cinikayya da suke yi.A wanna shirinmu zamu tattuana yadda lamarin kasuwanci ke tafiya dangane da mata, wato yadda za a bambanta su. An nemi shuagabannin kasashe su dinga ba mata karfi gurin tattalin arziki, su nemi shawo kanmatsaloli da mata ke fuskanta don samun kansu gurin karfafa tattalin arziki da kuma yadda za a taimaka musu gurin dabarun gyara tattalin arziki, duk da haka gudunmuwar da mata ke sakawa cikin tattalin arziki ba shi da yawa.Wanna matsala ne sosai da ya kamata a tattauna, don haka dole mu kuma m duba ainihin yadda za a magance batun nan gaba. Sau da yawa mata ba sa samun hanyar neman ilimi yadda ya kamat sabili da haka ne samun aikin su keda wuya.Aikin gida da aikin sana’a da suke yi ko da yaushe ya yi sanadiyar rashin yin aiki mtaukar aiki a kowane bangarori da suke.Saboda haka ma ba sa iya amincewa da kansu gurin aiki ba..Ayyuka Kaso biyu daga uku da kudi kaso daya daga goma da kuma dukiya daya daga dari ne mata zasu kwashi. Musamman a kasashe masu tasowa maza na sama da mata a cikin kowanne fanni. A kasashe masu matukar ci gaba kuma ba za a ce akwai daidaito tsakanin mata da maza ba. A kasashen Amirka da nahiyar Turai ana gwagwarmaya don daidaito tsakanin mata da maza guin karban albashi da samun matsayin shuagabancin guraren aiki da kuma yadda gwamnati za ta taimakawa mata masu renon yara. A Amirka abubuwa da dama sun toshe hanyar aikin mata.matsalar basu iznin idan sun haifu wato babu dokoki na kasa wanda ya ba mata damar zama gida yadda ya kamata don su rene yararsu.kowanne kafani da nashi doka, tun bin da ya shafi mata masu yara, da iyalai da kuma kai yara makarantu ko gidan rikon yara jarirai daga safe zuwa yamma duk na da tsada sosai.Dole sai matada kansu su zauna gida don su rene yaran.Bincike da aka yi a kasar Jamus kuma ta nuna cewa mata kaso saba’in da uku sun ce babu wani ragawa da aka yi wa mata masu renon yara. Wani maudu’i dangane da mata ne albashi da ake bambantawa tsakanain maza da mata.A bincike da aka fitar gurin ijara ko kuma albashi a Amirka, wato aiki da namiji zai yi ya karbi albashi dala daya idan mace ta yi za a biya ta Sent tamanin da biyu abu wnada bai kai dala daya ba. Kasar Jamus na daga cikin kasa wanda mata ke fuskantar bambanci gurin aikin yi. Sanarwa da aka fitar sakamakon bincike da tarayyar ma’aikata IG suka fitar sun gano cewa mata kaso sittin da takwas sun samu hayaniya gurin rashin adalci da aka nuna musu gurin biyan albashi.Hakazalika kaso sittin da takwas din kuma sun ce har ila yau ba a basu damar shuagabancin guraren aiki ba. Sanarwa da kungiyar kula da aiki na kasa da kasa ta yi ta nuna cewa nan zuwa shekaru saba’in za a dinga samun rashin daidaito gurin aiki tsakanain mata da maza. Kungiyar ta ce aiki kaso saba’in da bakwai da maza da mata ke yi maza ne ke samun albashi sama da mata duk da nuna himmar aiki da mata ke yi.Ta ce wannan daidaito babu wata kasa da ta daidaita batun.Bincike kuma ta nuna cewa ba samu mata da rashin aiki ko rashn zuwa aiki ba shekrau ishirin da suka gabata amma duk da haka ba samu daidaito gurin biyan albashi ba,dole ta kimanta cewa ba za a samu shawo kanmtalolin ba nan da shekaru saba’in.Binciken kuma ta nuna cewa batu din ta yadu sosai a kasashen musulmai da kuma kasashen gabas ta tsakiya. A kasar Turkyya matsaloli da wulakanci da mata ke fusknata sun kunshe rashin samun damar karatu, rashin samun damar aikin kaow musu jalli,mummunan al’adu,da bambanci gurin aiki.Bincike da Tarayyar Turai ta yi dangane da haka ta nuna cewa samun damar aiki wato mata sun kwashi kaso hamsin da bakwai bisa dari a nahiyar Turai sai a Turkiyya mata sun kwashi kaso ishirin da shida bisa dari. Sai idan an zo gurin samun damar karatu kuma mata a nahiyar Turai sun kwashi kaso hamsin da takwas sai a Turkiyya mata sun kwashi kaso arba’in da uku bisa dari. Duk da haka, da aka yi bincike game da kungiyoyi da ayyukan gwamnati an samu cewa kasar Turkiyya ta zo na biyu a duniya kasa wato wanda mata kaso goma sha daya ke nana a matsayin shuagabanannin kafanoni.A shekara ta dubu biyu da goma sha hudu ne kungiyar kula da aiki na kasa da kasa suka wallafa wata litattafi game da aikin mata da bambancin jinsi.A cikin wanna littafi har ila yau a cikin kasashe dari da takwas kasashe tamanin ne suka ba mata shuagabanci gurin aiki a kamfanoni. Ga littafin, kamfanonin ayyukan gwamnati ne ta samu ma mata guri amma a kamfanonin kasuwanci dai rashin shuagabancin mata batu ne da ya kamata a duba sosai nan gaba.A kasashe goma sha tara babu wani kamfani da ya dauki mace a matsayin shugaba wato a kasar Norway mata a matsayin shuagaban ma’aikata kaso goma sha uku ne wato kaso mafi yawa a duniya sai Turkiyya ta biyo na biyu da kaso goma sha daya. Da aka bincika mata a matsayin shugaban ayyukan gwamnati a duniya , kasar Jmaika ne ta samu kaso hamsin da tara sai kasar Yaman ta samu kaso biyu wato kasa wanda ba ta ba mata samun damar shuagbancin ma’aikata ba.A cikin wannan jerin kasashen duniya wanda suka nada mata a matsayin shaugabannin gwamnati, Amirka ta zo na goma sha biyar,Rasha ishirin da biyar,Ingilan arba’in da daya sai Turkiyya tasa’in da hudu. Gwmantin Turkiyya ta kafa ma’aikatar gwamnati mai kualwa da harkokin mata don nuna himmar da kasar keda gurin kula da hakin dan dama. Ana sa ran kasar Turkiyya za ta samu cigaba sosai game da hakan nan gaba. TRT HAUSA