Kansallisarkisto/Diplomatarium-Fennicum huggingface dataset:
Date: 1491
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Kirjeet

Cum deuotissima et profundissima nostri recommendacione vtj dignum et debitum obsequij incrementum. Reuerendissime pater, postquam dominus regni gubernator variis hicinde negociis et causis expeditis et terminatis cum suis ad Sweciam remeare intendit, plurima heic peracta et tractata occurrerent scribenda, que breuitatis causa scribere pronunc omittimus, sperantes quod hii viri venerandj et prelatj dignissimi dominus Anthonius Mast, commissarius apostolicus, et doctor Helgo, prepositus Strengnensis, nostram scribendj breuitatem excusabunt, cum facilius et apercius ea potuerint paternitati vestre dignissime viue vocis viaculo explanare, quod enim nobis visum est et ad breuitatem apcius et ad reliquas res prouidencius. Et quamquam, reuerendissime pater, aliqua contencionis materia inter dominum gubernatorem regnj et nos suborta fuerat, nouissime tamen, eum (= cum) soli essemus in sacrario ecclesie nostre pariter constitutj, optimo federe fuimus compositj, seque amicissimum nobis reddidit, qualiter insuper Steno ille Cristiersson, vestre Vpsalensis diocesis inhabitator, in quodam presbiterio Olandie se gesserit, commissimus domino doctori Helgonj paternitati vestre reverendissime referre, cui eciam literas examinacionis in causa illa confectas tradidimus paterniati vestre reuerendissime deferendas. Jlli eciam pro suis fauorabili assistencia et fatigis gratias agemus ingentes, quamquam summa sui in nos officia rem pocius quam verba desiderant. Quamdiu tamen in humanis egerimus, studebimus sibi in similibus et longe maioribus complacere. Cum hiis paternitatem vestram reverendissimam ad corroboracionem pacis direccionem iusticie et ecclesie sancte honorem indefessa prece Deo altissimo obnixius commendamus. Ex Abo anno 1491.
Date: 1491
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Piispat, Kirjeet

Vore kerlige helse i alzmectugen Gud. Epter thy, kere Seuerin, besynnerlige gode wen, at wor kere broder och höffuidzman her Sten Sture ær endeligen fryctande, som wi formerkiom vtoff hans scriffuilse, at högboren förste konung Hans wille göre nogot angrep vppa thenne landz endhe etc. Om swa skedde, som Gud forbiwdhe, tho ær thet mestedelis ther vppa giort, ath han wille hylla almoghen vnder sigh. Thy, kere Seuerinn, bedhiom wi ider atj gören thet sama pa wor kere broders och höffuidzmans wegna her Sten och hyllen almoghen til idher; liffwer wel vidh them, swa ath the ære ider wel wilioghe. Wy wiliom gerne göre thet bæste pa wore sijdhe epter ware ytersthe formoghe, som oss ligger macth oppa. Gud ware med ider. Ex Abo dominica infra octaua Michaelis anno 1491, nostro sub signeto.
Date: 1491
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Kirjeet

Cum humillima nostri recommendacione etc. Cum propter famosam hominum relacionem, reverendissime pater, rerum gestarum series minime poterit ocultari, arbitramur paternitatem vestram reverendissimam sacius a plerisque viatoribus intellexisse qualiter causa, que vertebatur inter strenuum militem dominum regni gubernatorem et suum aduocatum castrensem Joachim Flæming, consanguineum nostrum, fraternaliter fuerant ventilata, dummodo idem gubernator apud nos nouissime moraretur. Ipse namque Joachim memoratus certa predia, nedum sua uerum eciam suorum coheredum, domino gubernatori promittere atque donare im precium redempcionis [vite?] sue quamuis innumerose cogebatur, vnde a suis obprobriosis insultibus non mediocriter molestatur. Quare pro eodem preces paternitatj vestre reverendissime instantissime dirigimus, obnixius deprecantes, quatenus intuitu Dei et compassionis humane velit eidem in suis iustis negociis paternaliter assistere et, si absque eius detrimento fieri potest, pro eodem apud regni gubernatorem benigne interpellare. Sed formidamus, quod maiorem displicenciam incurrat, si dominus gubernator intelligat ipsum apud paternitatem vestram reverendissimam querelas deposuisse. Timet enim et ammittere predia prefata et privari officio judiciario, quo adhuc in quadam contracta diocesis nostre fungitur. Jdcirco, reverendissime pater, hec et alia arbitrio paternitatis vestre reverendissime moderanda relinquimus cum hiis etc. Datum Abo in profesto beati Francisci, nostro sub signeto, anno 1491.
Date: 1491
Issuing place: Kustö
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Kirjeet

Cum nostro fauore sincero paternam in Domino caritatem. Superioribus diebus reddidit nobis litteras vestras familiaris vester harum baiulus, ex quibus cognouimus que scripsistis de relaxatione census ecclesie vestre Borgho etc. Annuissemus certe peticioni vestre tamquam honestati consone, cui decet nos morem gerere, nisi cause perardue et maxime rationabiles in contrarium extitissent. Ipsa namque ecclesia Borgho cum adiacentibus ecclesiis fuit redempta pecunia ecclesie cathedralis, idcirco census illarum ecclesiarum per antecessores nostros ad sustentacionem misse aurore in ecclesia cathedrali fuit deputatus. Jdeoque illud variare non possumus, ne ex illo maiora incommoda ecclesie possint euenire. Ffuerunt quamplures viri percelebres et grauitate insignes in eodem beneficio ante vos residentes; semper tamen consueuerunt censum annualem inde exhibere. Primis temporibus dabant v nobulos Anglicos plenj ponderis, de inde v tunnos buturi et demum in illorum alleuiacionem ad xiiij marcas Reualienses deuentum est. Quapropter equo feratis animo, si hac vice precibus vestris non annuimus, cum, sicut prediximus, cause subsunt permaxime. Deinceps, si quid occurret, quod vestri causa facere possimus, non erimus requisicioni vestre aduersi. Si enim in hiis contentari non velitis, parati sumus de alio beneficio primum vacante vobis prouidere. Nos enim status et honoris vestri quantum vires nostre ferunt semper fuimus adauctores veluti ex certis signis coniecturare possitis. Cum hiis bene valete. Ex castro nostro Kwsto fferia 3:a infra octauas Martini, nostro sub signeto.
Date: 1491
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Asiakirjat

Debitam jn Domino recommendacionem et visceribus affluere pietatem. Si iuxta apostolicam doctrinam moneamur operarj bonum ad omnes, reuerende pater, maxime autem ad fidei domesticos illos vtique specialj quadam affectione tenemur suscipere ac in suis necessitatibus oportunis fouere subsidiis eam. Reverende pater ac frater venerabilis, quia latorpresencium religiosus vir frater Henricus Lelle, in sacra pagina lector, cum quodam fratre eiusdem ordinis, pro reparacione et erreccione sui monasterij, nouiter per incendium casuale penitus adustj, intendit versus partes Liuonie graciam excercendj questum in proximo se transferre, et quia prefatum fratrem Hinricum virum laudabilem et conuersacionis modeste nouimus, eundem paternitatis vestre reverende sincero commendamus affectu, supplicantes instanter et affectuose, quatenus ob amorem benignissimj redemptoris nostrj ac intuitu compassionis humane eundem, cum ad prouinciam vestram venerit, dignemini benigne suscipere et fauorabiliter pertractare ac in singulis vite et vie sue necessariis eciam in admissione questus per dyocesim vestram liberaliter subuenire et paternaliter admittere litterisque vestris supplicatoriis apud incolas patrie vestre promouere, ab eo indubitanter remuneracionis mercedem speraturj, qui cunctorum est indeficiens retributor, cuius clementissime bonitatj dignissimam reuerenciam vestram cum omni, qua valemus, instancia affectuose commendamus. Datum Abo anno etc. xc primo.
Date: 1491
Language: ruotsi

Thettæ sextern (i kodexen) vthtydde broder Jönes Ræk eller Budde j Nadhendals closter anno Dominj mcdxcj. Aff sancti Julianj ok sancte Basilisse hyonelaghi, Aff sancta Justina ok Cipriano koklare: Twndalus ok hans syyn ok openbarilse: … Loff ok æræ vari Gud nw ok æuerdeliga amen. 1491. Frater Johannes Ræk male scripsit hec. Gvidonis siels openbarilse: Velys tik, tu Gwidonis siell – bidh fore allom tik viliæ vææll – at the effter liffsens ændhæ – maghe medh tik j hymmerike lændæ – Thettæ screff broder Jønes Ræk – æn tha at scrifften ær allom othæk. – Anno Dominj mcdxc primo facta sunt hec. Budde Ræk scripit hec anno Christi 1491°. Vdo vsal biscoper, hans lifuerne ok ændalykt. Sancti Bernardi thenkilse book:
Date: 1492
Issuing place: Vadstena
Country: Ruotsi
Language: ruotsi
Document type: Piispat, Kirjeet

Gracia vobis et pax a Deo patre et domino nostro Ihesu Christo. Vithen synnerlig gode wen at oss tykker ey wara mykit raad at kungöra then opne breffuen, som i hiit nw sendhin, at Wiborg skulle wara bestallad aff Rydzomen, forty ath then tidendhen höris her ey förra, oc ey hördis the i Lyncopungh om lagtingit; ther fraagadhe wi om them tæden koma. Ther bör wara eth fult taal med folk, som ther aff aller warith haffuer; tha ræddis man minne tolkit rykte. Haffuom wi ecke hafft sielffue wel folk i thetta forlidna örligith; sent haffdom wi faat hielp eller vnsætningh aff wplandith, thet haffuom wi försökt. Swa ær oc om Wiborgh oc then landzændan. Thet ær radh at ther bliffuer badhe solkit (= folkit?) oc ræntan oc saa flere stadz i landzændomen. Tha fyændena höre thet som thet wel spörss, the ære the ecke saa dierffue som the hollas wara. Kere herre, thet dreff k. Karl aff Swerige at thet war hans störste akt at læggia saman clenodia och köpa godz, och fik ther mangha fiændha fore. Thet gik tha bort i fiænda hender med dröffuilse, for thy thet war ok alt for mykit ok almogen leed stora twangh bade med bark aar oc örläge. (Etc.) Cum hiis gracia Domini nostri Ihesu Christi vobiscum. Ex Vastenis anno etc. xcij, die Agnetis.
Date: 1492
Issuing place: Nådendal
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Yksityiset, Asiakirjat

Jtem bekennes jach, for:de Niclis Fynwidzsson ok kunnogt gör allom, at jach j myn yterste sootha sængh, j myn scriptafadhers, broder Jöns Petrj aff Rawmo, hulkin mik gaff alla kirkenne sacramenta, mik nw widertorfftoga, och flere godha manna nærwaru, som ære Jöns Laurensson oc Magnus Frijs, borgmestara, och Jöns Saunayn, Lasse Bagge och myn syster Elin, haffuer keest myn lægerstadh j Nadhendals clostre, och giffuer jak ther til for x mark ængh for myn lægerstadh oc for iiij marc j testament och messor for myn siel, mynom barnom och ærfwinghiom til aterlösn, om the wilia lösa för the xiiij marc, som forscrifuit ær. Vilia ekke the lösa, tha blifue vnder clostret til ewigh tiidh, huilkin ængh ligger vidh Kusilax aker gaardh, ther thet ænge stykkit ligger, som jak förre saalt hafuer for:de clostre til æwerdelica ægho, som j thetta förræ breffuit staar, huilkit breff jak æn nw stadfester j for:de dandemanna nærwaru. Och til mere visso lather jak festa thenne scrift vidh thet andra breffuit, som förre war bade gifuit och scrifuit; och bider jag for:de Jöns Laurensson och Magnus Frijs latha met theris jnciglom festa thenne scrift, som förre ær sagth. Gifuit och giorth j Nadhendals köpstad midfasto sonnedagh 1492. (På brefvets baksida tillagdt:) Jtem bekennis jac Michel Hakkare mik hafua vpburit iij marc peninga aff broder Aruidh confessore for pantha engh, som Niles Fynwidzson mik sætte, Gud hans siel nadhe.
Date: 1492
Issuing place: Gesterby
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Paikallishallinto, Asiakirjat

För alle dhe dannemän thette bref händer förekomma bekännes iag Nils Jonesson i Gregesby, häradzhöfdinge på Ålandh i thenna tijdh, att åhren effter Gudz byrdh MCDXC på det andra åhret war jag tillnämbder att wara på en syyn och åthskillnadh jmellan thenna twå bya Swijnö och Krogstada, som är medh ena landz nemdh frijborne män och bönder xiiii dag effter S. Walbårge dag i ährlig och wälborens mans Knut Posses närwaro, höfuitzman på Ålandh och Kastelholm, medh thesse xii här effter nembnes, frijborne och bönder: Kort Harttigesson i Codebolsta, Ol Olsson i Mattenäs, Anders Olsson i Dahlkarby, Mårthen Erichsson i Torp och bönder Per Olsson i Jumalaby, Nils Månsson i Biörsby, Jep Jönsson i Göleby, Jep Jep[son] i Empttkarby, Jöns Bentsson i Bärström, Biril Olsson i Hammarland, Ol Joansson i Hara[l]sby, Anders Olsson i Ödekarby, om huilket thenne byä trätt hafwa om en holm, som kallas Broholm och ligger nordan sjdan Swij[n]öö broo. Thenne tolf ransakade gammull witne oc (! = att af) åler ingen annars minnes än then holm har legat af åler under Swijnöö; item effter theras edh, tha walde (= ladhe?) thenna för:de xii thenna för:de Broholm under Swijnöö, och the fiske watn, som der under ligger, måge the och (= aff) Swijnöö bruka sig till måtto (= nytto?); item then rågarden, som är nordan för Broholm och löper in på Krokstadh eng, thenn skulle the och Swijnö halla frijan och färdiugan och den grinden till allmänna wäg, som är på rågården; eij skulle the af Swijnö mehr betta medh sitt fää än på samme ägodela medh än the skatta medh thera sak som lagen gifna (= giffuer?). Item hölt ährlige och wälborne man Knut Posse, landzens höfwitzman i ten tydh, ett lansting i Jummala sochn i Ytternäs Gesterby neste tisdagen effter S. Olofz dag på samme åhr som forskriffuidh står; thå giorde thenne xii sin edh och rätt i samme ländztinget, att dhe hafwa ransakat rätt och sant att för:ne Broholm ligger under Swijnöö: Per Siffredsson i Gesterby, Måns Jepsson i Norsunda, Olof Larsson ibidem, Karl Peersson ibidem, Ol Olsson i Ytterby, Olof Månsson i Hara[l]sby, Jöns Nilsson i Böhle, Lass Jönsson i Tossaleby, Peer Bonde i Ödekarby, Lass Månsson i Månstekta, Hindrich Olsson i Bistorp, Jöns Jepsson i Göleby; huarföre dömde iag, Nils Joensson, offta nämbde Broholm under Swijnö till alders ägo witta saak (!) som lag uthwijsar. Till des bref wisso och sanning bider iag att och wälborne man Knut Posse att hänggia sitt signete för thetta bref medh mitt insegle. Skrifwit åhr och dagh och stadh som förskriffuidh står.
Date: 1492
Issuing place: Rom
Country: Italia
Language: latina
Document type: Monastiset, Tili- ja pöytäkirjamerkinnät

Fr. Henricus Lolle conuentus Kabuensis (!) potest stare causa predicandi verbum Dei cum r:mo d. episcopo Ambuense (!): nullus inferior etc. Die 15 junij Rome [1492].
Date: 1492
Issuing place: Viborg
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Yksityiset, Kirjeet

Mynen frun[t]liken groyt nu vnde tho allen tyden. Juwer ersamen wysheyt tho wetende, borghermester vnde radmanne der stad Reuell, also juwe erlike wysheyt scryuet vmme dussen breffwiszer, dat om eyn scyp entfardyghet sy in der Narwuemunde ofte in der Nuu, dem so nycht gheschen is. Mynes heren knechte hadden twe andere sceppe ghenomen sunder dut scypp, dar gy nu vmme scryuen, vmme ichteswelke kopenscop wyllen, de se hyr vnder dem lande ghebruket hebben. Doch vmme juwer erliken wyszheyt scryuelsze wyllen heff myn werdyghe here o&#x0364;n dat o&#x0364;r wedder ghegeuen de twe sceppe, vnde hadden dusse hyr ock do thor stede ghewest, feellichte se hadden o&#x0364;r scypp vnde gud ok wedder ghekreghen. Myn here syne werdicheyt is nu nycht thor stede; wyllen se hyr wedder komen, wen mynes heren werdicheyt thor stede kumpt, dat sta&#x0364;t tho oen, wente dusse vorleppen or scypp, dat on nycht van no&#x0364;den was; hadden se by dem oren ghebleuen also de anderen, se hadden dat or ok liks den anderen wedder ghekreghen jn mynes heren byweszen. Hyrmede sy juwe erlike wysheyt deme alweldyge Gode beuolen. Ghescreuen vnder mynem syngnyt up Wyborch in vigilia Petri et Pauli int jar cxij (= xcij). Tytke Bachghe. Adress: Den ersamen vnde wolwyszeden borghermestere vnde ratmannen der stad Reuell myt ganszer ersamheyt.
Date: 1492
Issuing place: Kastelholm
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Yksityiset, Asiakirjat

Jak Knwt Posse aff wapne gör vitherligh mædh tættha myth ypne breff, ath the ij stora hws, som jach haffwer til panth aff hær Henric Hønehus ffor vj(m) mark suæn[s]ke pæningia, the haffwer jach giorth myn værdh Hans Bomhugudh mynnogh ok mæctogh, som thet stor j stadzsins bok, och jak haffwer en vth scriffth aff, ath vp biwdhe ok sielie epther staszens bescreffne lagh, epther ty ath han ey løsthe thet jgen jnnan aar ock dagh som lowadh var. Jtem swa haffwer jak giffuidh jomffrv Vændil, hær Henricx dotther, iij(m) mark swen[s]ke deninger j ffor:de hws met swa skuel (!), ath hon eller hennes vener til hennes besthe ffornøia myn wardh Hans Bomhugudh the andre iij(m) mark swen[s]ke offortøffradh. Ær swa sak, ath myn wærdh ffor ecke ffor:de pæningia, tha skal han sieliæ bodhe hvsen swa dirth som han mæsthe kan foo; ok hwadh som han kan ffoo mera en iij(m) mark, thet skal han foo the ffor:de jomffrv Vændil. Til vitnisbørdh ok bety tho hengher jach mith inselgh nider for thetta [breff], som scriffuidh ær aarom epter Gudz børd mcdlxxxxij oppo Kasterholm jn die Petri et Pauli.
Date: 1492
Issuing place: Nådendal
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Yksityiset, Asiakirjat

For alla dandemen thetta breff kan koma bekennis jach Peder j Nwyala j Resa sokn met thetta mith öpit breff, ath jach j fullom skælum met beradno mode ok wyna och frender jaa, samtykkio och godwilia hafuer vnth och vplatit och nw ginstan vnnar och vplater alt mith fasta godz jak æger j Nwyala by, swa som myn broder Thomas met synom barnom och Olaff myn magh och hans barn, hafua vnth och vplatit sin deel, hederligom och renlifwes menniskiom systrom och brödrom j Nadendal effter thet the hafua forwærfwat æwigt frelse aff högbornom första her Sten Stwre, rikesins forstandare, met rikesins radz samtykkio pa alt Nwyala oc Karwetti by. Och bekennis jach mik hafua vpburit aff thöm fore for:de jordh lxij marc och xviij marc for hwsen, j gull, silfuer och mesta j redom peningom och ther til laglica och gilda werdörom effter dandemanna skattan pa bade sijdor, swa at mik alztingis wæl aatnögiar efter mynom eignom vilia. Tesse dandemen waro offuer vart köp ok scatningxmen: Jöns Laurensson och Magnus Friis, borgmestara, Thomas Jönsson, Olaff Mwnk, Olaff Friis och Gregers Laurenson, radmen j Nadhendal, Knwt j Mekelæ oc Olaff j Manpææ, bolfasta bönder. Thy affhender jach mik och allom mynom arfwom ok effterkomandom for:de jordh, som ær en broder deel kringom allan byen, och til eignar thet for:dom systrom och brödrom til ewerdelica ægo met fullan ægendis ræth at nythia thet oc bruka effter synom eignom vilia, j aaker, engh, skogh, fæmark, qwærn och qwærnstadh och allo andro, huat thet helzt wara kan, j wato eller thorro, nær by eller fiærre, alzingo vndan tagno, som thy godze aff aller tilligat hafuer, nw tilligger ellir retteliga tilligghia bör. Waare thet och swa, som Gud forbjude, at for:de broderdeel eller nogat aff thy medh nogan ræth fraginge for:dom systrom ok brödrom, tha tilbinder oc beplictar jach mik och myna arfwa och efterkomande ath vederleggia thöm swa got godz oc j swa godo læge ellir oc syna peninga jgen j swa godh betalningh, som jach thöm vpburit hafuer, och vpretta allan skada the kunde ther aff faa, jnnan siex wikur ther næsth, widh myna cristelica troo oc sannindh. Och gifuer jach hæredzhöfdingenom j sama hæredh fulla makt a myna vegna ffast fara och stadugth döma for:de köp och jordhen vnder clostridh til ewigh tiidh. Til mere visso och witnisbyrdh bider jak ærliga men her borgmestara och raadit j Nadhendal om stadzens jncigle, serdelis Jöns Laurensson, borgmestare, Thomas Olafsson a wapn aff Villias, Jeppe Valdemars[son] a vapn och Jöns Philpusson a wapn aff Ysonkyla om theris jnciglen at hengia vnder thetta breff, som gifuit och scrifuit ær i Nadhendal die commemoracionis sancti Pauli apostoli anno Dominj millesimo quadringentesimo nonagesimo secundo.
Date: 1492
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Yksityiset, Kirjeet

Minen fruntlike beuelinge na gelegenheit. Ersamen vorsychtygen borgermesteren vnde rat der stat Reuel, als juwe ersamheit to jar vorleden sende to Wisbue Lauwerens Frydach vnde wolde van my weten war ik myn betallinge van jw vntfangen wolde, vnde he hadde dar mengerleye wunderlike wort, de nicht to der fruntschoppe endrogen, vnde als gy ok er geschreuen hebben, ik solde my myt den slechten vor dregen, vp dat gy mit ener betallinge mochte qwyt wessen, hir wyl ik jw aldus to antworden: juwe sendebode, de by mynen genedygen heren konnyk was vnde makede dar eyn vordracht, vnde de vordracht, de myn genedyge here gemaket hadde dar enbouen, leit my juwe sendebode besetten to Koppenhage; dar vor brack he de vordracht mede to den ersten mal; to den anderen male hadde he enen breff gek[r]egen van mynen genedygen heren; so quam ik by juwen sendebode to Koppenhagen vnde hadde twe beseten borger myt my vnde was begerende to horende de vordacht breff offte de ok also vtwyssede also id bededinghet wart; do antwarde he my, he hadde einen breff vor sych gekregen, he kundes my nicht laten horen; des hebbe ik ghude thugen, off es van noden is; dar vorbrak he echter de vordracht mede; noch hebbe gy de vordracht gebroken dat gy myn gelt nicht en senden to Rosstok, als ik id jw to schreff; dar hebbe gy echter de vordracht nicht mede holden; wes byn ik jw dan plichtick to holden; so gheuet my wat my van myner husurauwen wegen to komt van eres vaders wegen vnde ok van eres broders wegen na vt wissinge myner husurauwen vaders testement, dat doch vns nye vor den ogen wolden laten komen; noch hebbe ik gelyke wal ein vtschryft van dem testement gekregen. Ersamen heren, bedencket jw noch vnde gheuet vns in fruntschoppe dat gy vns doch mit recht plychtich sint to gheuen. Gy weten wol, dat miner husurauwen broder Frederik sine moder nicht en arffede. In wat mate solden Gert Witten kinder Frederik ghut arffen, dat em sin vader in sinen testement ghegheuen heft vnde vort vp sin ander kinder, were dat sake, dat de junge dot bleff. Wortmer sulle gy weten, wy sint to Abo to hopkomen; wy sint alle begeren[de], dat gy vns by dessen boden ein antwart schreyuen vp dessen breff mit den ersten. Wo gy id mit vns holden willen, dar willen wy vns na richten. Hir mede sint Ghode beuolen. Geschreuen to Abo an sunte Margreten auende in dem jar xcij. Wilhelm van dem Velde. Adress: Dem ersamen vnde vorsychtygen borgermesteren vnde rat der stat Reuel kome dessen breff.
Date: 1492
Issuing place: Stockholm
Country: Ruotsi
Language: saksa
Document type: Keskushallinto, Kirjeet

Minenn fruntlyckenn gruth vnndt wesz ick ghudes vormach tho vorenn. Erszamen vnndt wollwyszenn leuen nabere vnndt ghuden frunde, so gy schryuen in juwen breue van dem eddellenn, wolghebarnen her Nyels Ericxsonn, houethmanne vppe Wyborch, etc. wo he sommighe schepe vnde ghudere, [de] juwen borgerenn tohoren, sole hebbenn laten tor zewart anhalen vnde touen &c., hebbe jk nu myth eme bewechlyke worde gehat, dar vppe my berichtennde, wo juwe borgere hebben aldar langh strandes myth desser cronen burenn vnwonlyke kopensschopp gebruket nach deme vnse swedissche rechte inne holdenn, dat nemant mach sunder orloff myt ennygen buren to lande kopslagen, by vorlust [erer]* ghudere, wo woll her Nyels vorscreuen dar en bauen juwen borgern, angeseen juwe flitige bede, sodane gudere wedder gegunt vnde gegeuen heft vmme guder fruntschopp willen. Hir vmbe vnderwyset juwe borgere, dat se dar en bauen sodane vngeborlyke kopensschopp nicht mer en bruken. Kamen se dar auer in schaden, se deruent nemande clagen. Byszunder hebben se gudere ofte kopenschopp, de se willen jn deme orde vorkopen, se kamen dar mede to Wyborch, se solen aldar sodaner fryheit geneten, der dar andere koplude bruken; wor anne her Nyels en kan fruntschopp irtagen, wert he sik dar jnne ane twyuell ghunstwillich bewyszenn. Gegeuen in Stokholme am auende Marie Magdalene im etc. xcij(ten) jare. Stenn Sture tho Gripszholme, ritter, gubernator des rykes tho Swedenn. Adress: Denn erszamenn vorsichtighenn vnndt wolwysenn mannenn herenn borghermeisterenn vnndt radtmannenn der stadt Reuall, synen byszunder leuenn naberenn vnde ghudenn frundenn.
Date: 1492
Issuing place: Viborg
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Paikallishallinto, Kirjeet

Minenn vrun[t]likenn groyt vnde wes dat jk gudes vormach stedes thouoren. Ersamen vnde wolwyszedenn, besunderlike gu[n]stighe gude frunde, also jwe erlicheyt jn summyghen scryfftenn berorende vnde vorclarende is, dat jk van jwer leffte weghen wolentfanghen hebbe vnde gans vterliken woluornomen van mynes heren weghen gy vormeldende synn, wu Hans Bachghe den jwen vnde jwen jnwoneren vordret, schaden vnde homoyt szal bewyset hebben, dar he gans ernstliken neyn tho secht, welker vnde sodant buten mynes heren wylle vnde wytlickheyt gheschen were, jk befruchtende sy, de jwen de rechte warheyt vnde rede nycht genszliken vor jw vpghedecket hebben, vmme des na mynen hosten beghere sulke, den sodan schade vnde homoyt gheschen is, my benalen wyllen hyr tho rechte, Hans Bachghe oen na wonlikem ghebortte oen hyr szal tho rechte stan vnde sodan klegher hyr oem dergheliken. Hefft Hans Bachghe den jwen wes vnrecht offte tho kort ghedan, dat bewyszlick is, dat mynes heren wordicheyt den jwen gans wol gutliken vornoyghen vnde wedder thokeren wert, vormode my gans, wen jwe leffte worde vor stan vnde recht jrkennen wu de szake gheleyghen synt, dat sodaner scryffte vnde sendynghe claghe nycht meer vm sodant van noden were. Also is ok myne bede vnde begher, gy my wyllen laten benalen de twe, den du&#x0364;t boyt personliken tho hort, dat hyr thorstede is vnde woluorwart vngheszeret is; wente sze hyr suluen erschynen vnde bewys doen, dat se na tómelikem szede vnde older wonheyt vtwyssynghe na des rykes priueleyge se vp behorliken stromen vorkert vnde ghekopslaget hebben, so myn werdighe here oen dat or gensliken jn guder truwe gans go&#x0364;tliken vnde fruntliken wedder tho keren vnde wedder geuen wyl. Ghescreuen vp Wyborch vnder mynen syngnyt des mydweken na sunte Oleue jn dem xcij jare. Titke Bachghe. Adress: Den ersamenn vnnde wolwyszeden borgermesterenn vnde ratmanenn der stad Reuell, synenn besunderenn guden frunden.
Date: 1492
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Piispat, Kirjeet

Vnnsenn vruntlikenn grot myt gannsz vnnszes vormogenn irbedinge stedes touorenn. Ersamen vorsichtigen wysenn herenn vnnde besunderen gude vrunde. So saal jw erszame vysheyt witterlich wesenn, dat hyr bynnen Abow synt gewest vor rechte vor vnnsze houitzman heren Sten Sthure vnnde des riches roedhe wth Swedenn de erszame juncker Willam van dem Veelde, sine erliche husfrouwe Birithe, Hans van Aschenn vnnde Laurens Petersson vnnde geuen tor kenne wo de hadenn welche geeldes stoendes by denn van Reuel nementliken twelffhundert mark Rigisch, gelich vthwisinge eres breues, de gy Hans van Aschenn haden vorsegelt, dar de vorgescreffuenen twigschelick (!) vmme werenn myt vorderen wordenn etc. So wart edh alszo vorlicht tuschen juncker Willem van syner vrouwen wegen, Hans van Aschen vnd Llasse Pethersson van erer twyer frouwen wegen, dat juncker Willam myt simer (!) vrouwen Birithe sal hebenn vij(c) mark vnnde Hans van Aschen vnde Llaurens Pethersson myt eremen husfrouwen Gretyke vnnde Jwdith sollen hebben v(c) mark. Dar mede wordenn see gensliche gescheyden vnnde vorlicht, sunder dat gelt dat husvr[au] Birithen ys to gestorffuen van o&#x0364;res broders weghenn, Vrederich Vreesz, dar ane hebenn Hans van Aschen vnde Llarens Pethersson chenn doen mede. War vmme, erszamenn leuenn herenn vnde besunderen gude vrunde, ys vnnsze vruntlicke bede to jwer erszame vysheyt, gy willen dusse vorgescreuen vruntlicken van jw scheyden vnde dat husvr[au] Birithe moge heben eder broderlike erue na vtwisinge eres vaders testamente; dat gy ock ere geleyde geuenn feylich aff vnnde to vnnde nycht latenn vordret doen; dat vorschulden wy tegenn jwe erszammen vysheyt myt vruntschopp vnnde alle gude, de wy Gode dem herenn jnn langer gesunder herschender walmacht salichliken beffelenn. Gegeuenn to Abow am swnneawenth na assumpcionis Marie anno etc. nonagesimo secundo nostro sub secreto. Magnus, vann Godes gnadenn biscopp der kerken to Abow. Adress: Denn erszamenn vorsichtugenn vnnde wolwisenn herenn borgmeysterenn vnnd roedmannenn to Reuel, vnszenn besunderenn guden vrunde.
Date: 1492
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Yksityiset, Kirjeet

Minen vruntlike grout vnde wat ik ghuedes vormach tho allen tyden. Ersamen vorsichtyghe heren borgermesteren vnde radmanen der stad Reuel. Als ik juwer ersamheit wol ere tho geschreuen hebbe, wo her Johan Grist, juwes rades sendeboede, was an mynen genedyge heeren den konnyk; wat dar gehandelt wart, dat hebbe ik juwer ersamheit wol er tho gh[esc]reuen. Her Johan vnde ik handel dar etlike wort als vmme des gheldes willen, dat by jw steit, vnde ok vmme de thovorsicht, de ik jw wedder gheuen solde. Her Johan was bogherende van mynen genedyge here, dat syne genade solde borgge werden vor my vor namannyghe; do sede mynes heren genade nen; do lede he vor van steden, do sede mynes heren genade ok nen vnde sede, dat wer ein sede, dat rydder vnde knecht pleghen eygen breue vnde jngesegel vor syk tho gheuen; so solde ik ok don, vnde dar mede solde syk her Johan tho freden gheuen vnde laten syk dar mede genogen, dar Johan volbort tho gaff vnde sede ja; vnde war ik myn gelt vntfangen wolde in den sus Wendessche steden ofte war ik wolde, dar solde ik ju breue vnde myn jngesegel weder gheuen vor alle namanynge; vnde dat is nicht gescheen; vnde ben des tho groten schaden komen, dat wet mynes heren genade wol vnde manich guet ander man. Is her Johan ein rechtferdych ghuet sendeboede gewest van juwer aller weghen, so steit he dat wol tho als vorschreuen steit, dat gehandelt is vor mynes heren ghenade vnde is war; vnde issit van noden, so sal id mynes heren genade wal tho stan. Doch, leuen heren, mage ik rechtes geneten vnde mynes heren genade, so latet myner husurouwen werden, dar se vnde ik recht tho hebben, vnde gheuet mynen styffkinderen v hundert merk; dat sullen se hebben van den xij(c) merk van der medegyft selgen her Jacob Vrese, de gy gy (!) Hans van Assen vorsegelt hebben; vnde vij(c) merk sal ik vnde myn husfrouwe hebben van den xij(c) merken; vnde wat myner husfrauwe tho komt van eres broders wegen, dat lat er werden na vtwyssinge eres vaders testement, dat gy hebben, dar hebben ere kinder nen don mede; vnde latet myner husfrouwe vollygen myt fruntschoppen wat er geboret, dat gy doch mit recht gheuen sullen; vnde wat myn husfrouwe dar met jn handelt, als vmme des geldes willen, dat is myne willen wol also verne alse kryget, dar se recht tho heft. Hir mede sint Ghode beuolen. Geschreuen tho Abo des sonaffendes na sunte Barttholmes in dene jar xcii. Willem van dem Velde. Jtem leuen heren, juwe sendeboden weren weren (!) ok eins to Wysbue vor rykes rad van Sweden; dar wart ok ein recht off ges[e]cht, juwe sendeboden solden to Reuel theen vnde solden Jacob Vresen recht testement hallen vnde solden wedderkomen; dar hadden se tyt genoch tho van Vyty et Modesty bet tho sunte Mychaelis; dat wart ok nicht geholden. Adress: Dem ersamen vorsichtygen wol wyssen heren borgermesteren vnde ratmannen der stad Reuel dessen breff.
Date: 1492
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Kirjeet

Magnus, Dei gracia episcopus Aboensis, honorabilibus ac circumspectis viris dominis prepositis per diocesim nostram vbilibet constitutis sempiternam in Domino salutem. Ad noticiam nostram quotidie graues deferuntur querele, qualiter hiis presertim temporibus capellani nostre diocesis grauiter exhorbitantes suos patresfamilias grauiter infestant pariter et molestant in legacionibus testamentorum et donacionum eis preiudicando, victualia lauciora expetendo, familiam turbando et maiora plus solito stipendia extorquendo, nonnulla eciam committunt enormia, propter que nimirum infamatur status clericalis et scandala grauiora in populo grauantur, potissime cum talia deserantur ut in plurimum impunita. Nos igitur pastoralj vigilancia talibus exhorbitationibus detestandis et exactionibus iniustis obuiare volentes, dignum admodum et oportunum fore perspeximus quod tales metu pene a suis arceantur maliciis. Jdeoque damus et concedimus vobis auctoritatem nostram in hiis scriptis quoscunque capellanos inobedientes, rebelles, contumaces, ebriosos, gulosos et vicio incontinencie laborantes ab omni officio sacerdotalj suspendere et, quominus opus fuerit, ad nostram presenciam cum litteris eorum excessus et rebellionem continentibus transmittere. Jnsuper decreuimus ammodo pro statuto obseruare, veluti per nostros predecessores sepenumero decretum extitit, ne capellani parochialium ecclesiarum vltra v marcas monete currentis a suis curatis pro annuo stipendio exigere presumant, nisi curati ipsi ex mera eorum liberalitate et beneuolencia aliquid vltro optulerint seu alias erogauerint eisdem. Datum Abo in sessione synodalj anno etc. xcij in crastino nautiuitatis Marie, nostro sub signeto.
Date: 1492
Language: latina
Document type: Kirkolliset, yleiset, Asiakirjat

Primo querulabantur parochiani de Sommeris contra dominum Michaelem, curatum ibidem, quod habuisset certas pauperes personas suspensas a sacramento confessionis, que persone non fuerunt ibi nominate. Item quidam Olaus Kwris in Lahcdis obiit absque sacramentis ecclesie propter eius negligenciam, quod vocatus non venit priusquam die sequenti de sero; et pro ista negligencia excusauit se dominus Michael postea in Sommeris mediante juramento istorum duorum: Petrus Lahyadost, Siwrdh Susw. Item quidam Eskillus Lappe mendicus, portatus ante domum cuiusdam rustici, in qua audiuit confessiones in quadragesima, noluit sibi ministrare sacramenta ecclesiastica neque eius confessionem audire. Testes: Henric Hadlalast, Henric Pusula. Item quidam Laurencius Kultula mortuus est absque sacramentis; tamen dixit dominus meus, quod audiuit confessionem eius in extremis. Item quidam Petrus Lille cum vxore sua mortuus est absque sacramentis ecclesie in ebdomada penosa. Item quidam peregrinus mortuus est in parochia, qui jacuit inhumatus donec canes deuorabant brachium ipsius usque ad humeros, Predicte querele fuerunt postea examinate in Sommeris dominica post exaltacionis sancte crucis. Petrus Pwsy obiecit domino Michaeli quod supradictus Olaus Kwris decessit absque sacramentis ecclesiasticis. Defecit in probacione; soluet vj marcas pro emenda. Item dominus Michael ad xl marcas domino meo propter quendam Eskillum Lappe et eius heredibus; soluet iij marcas secundum leges patrie. Petrus Pwsylan, Henricus Pellulast et Marcus Kymmolast, quilibet ad vj marcas, quia defecerunt in probacione. Dixerunt, quod quidam Laurencius Kultula obiit absque sacramentis. Henricus Herky et Henricus Oynas ierffwi, quilibet ad vj marcas pro periurio. Henricus Pölle propter inportunos clamores ad iij marcas. Henricus Pellolast, Petrus Pwsy, Henricus Oynas jærffwj eo, quod facile deposuerunt querelas pro parte cuiusdam Petri Lille, quilibet ad vj marcas. Henric Herky pro mendacio ad vj marcas, et dominus Michael ad vj marcas eo, quod calcauit uxorem eius in quodam conflictu, facto in curia ipsius. Henricus Oynas iærffwi ad iij marcas pro inportunis clamoribus, et dominus Michael purgabit se manu xij quod non percusserit eum die pasche dando sibi septem wlnera sanguinea. Super lite et contencione, que vertitur inter dominum Michaelem et Marcum Kymmolast presertim de xij vlnis burellj taliter diffinitum fuit, quod certi parochiani inter eos deberent computare. Henrik Herky pro inportunis clamoribus ad iij marcas. Petrus Pwslan proposuit causam alterius non rogatus neque requisitus, ad xl marcas. Henricus Oyna iærwist bellauit die natiuitatis Mariæ, ad iij marcas. Henricus Pellulast accusauit dominum Michaelem, quod noluit audire confessionem uxoris sue; defecit in probacione ad iij marcas, et Marcus Kymmolast socius suus similiter ad iij marcas. Infrascripta villagia decetero subiacebunt ecclesie Sommaris. Ex parrochia Vskila Vnum mi- liare ad Sommeris,
Date: 1492
Issuing place: Åbo
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Piispat, Kirjeet

Vor wenlige och kerlige helsen i alzmectugen Gud. Mai wethæ, kere her Niles, broder och besynnerlige gode wen, at epter idher eyghin scriffwilse ok begærningh haffwm wij warit tiil ordhe med the gode erlige mæn her i landz endhan, Clauus Hinricsson, Knut Posze oc Joachim Flæmingh, huilke her nw forsampnedhe wore i thenne forlydhne högtidh, at offuerwæghia om thet möthe, som forramet ær med the Rydzer nw i vinther nestkommendis etc. Tho tykthe them radheligaste wara, och oss tesselikis, ath i en nw willen haffua ider sendebodh jn tiil Rydzelandh ofortöffvat ath forarbethe med the Rydzer om thet möthe, ath thet motthe sta æn nw i höst. Och en tog thet wore oss mödhe sampt at sökie, tho ligwel ær thet them tiil ytermera omak, ffore thy the haffwa mykit lengre wægh at koma til Voxen æn wy haffwm. Teckis them oc icky ga her vnder, tho moghe sama sendebodh forarbethe med the Rydzer om eth annat möthe nw i sommar næst tilkomandis hwad tijdh them sielffwom tecthtis (!). Wore thet och swa sake, at the ingelundh wilde thet göre, tho wore thet rodheligare, om ider swa teckis, ath koma tiil thet möthe i vinther en wij skullom sla wp eeth openbare krygh och örligh med them. Togh ligwel, kere her Niles, sæthiom wi thetta ærende och all andre i idre hænder atj moghen göre her om hwad ider sielff teckis, epter thy i boen ther i landz endhen och vithen landzens leglighet oc daglica hören hurv om all ærende kan wara. Alzmectig Gud ware med ider. Ex Abo die x mensis septembris. Kere her Niles, vethom wy icke om wor kere broder her Sten tagher til vedherwilia atj icky stragx hadhen idert sendebodh til Rysseland i sommers som ider war medgiffuit.
Date: 1492
Issuing place: Viborg
Country: Suomi
Language: saksa
Document type: Yksityiset, Kirjeet

Jhesus. Mynen dynst myt vermoge alles gudes. Wetet, leue Hynryk, gude frunt, dat my Hans Warmbock to heuet to gescreuen, dat jck jw schal dat gelt vernugen van synet wegen. Aldus, leue Hynryk, gude frunt, so wyl jck jt jw gern vernugen. Jck eyn wet nycht woe wel des is geldes is, dat wet Got. Jck haddet em lange sant; myn reckensbuck vnde myn breff, de synt my verbrent al to mal. Leue Hynryk, gy en behuffet myn schyp dar nycht em to rostyren eder schaden to don. Schryuet my woe vel dat is geldes is, jck wyl jt jw by eyne penynck senden, eder jck wyl jt Hans to Lubeck senden an boter eder an heckede so vern als my Got leuen let. Leue Hynryk, jck eyn wet jw anders nycht to schryuen, den dat gy wyllen hyr weten myn best. Jn dat is myn fruntlycke bede to jw. War jck jw kan weder to wyllen wesen, dat wyl jck al tyt gern don. Gescreuen to Wyborch vp svnte Matys dach jnt jar xcij. Hans van Eyken. Adress: Deme ersamen gesellen Hynryck Mychgels to Reuel kome dusse bref.
Date: 1492
Issuing place: Kustö
Country: Suomi
Language: latina
Document type: Piispat, Kirjeet

Cum nostri recommendacione deuota paratum in omnibus animum complacendj. Reuerendissime p[ater], fecimus hic includi vnam cedulam, quam nuper de curia Romana recepimus, et timemus, quod circumueniamur per illum dominum Hemmingum Gadh, ita quod suo tempore stabimus in turbacione propter eum. Numquam enim constabat nobis de huiusmodi causis seu negociis, neque scimus, qua racione nominat nos in huiusmodi litteris, cum numquam fuimus desuper requisiti. Hec, reuerendissime p[ater], scribimus vobis ad partem cupientes cerciorarj, quid p[aterniti] v[estre] de huiusmodi litteris poterit constare. Hiis breuissimis felicissime viuat & valeat p. v. r:ma. Ex castro nostro Kwsto in crastino s. Francisci confessoris, nostro sub signeto. Magnus, eadem gracia episcopus Aboensis. Adress: Reuerendissimo in Christo patri et domino domino Jacobo, diuina miseracione archiepiscopo Vpsalensi, domino et fautorj nostro precipuo. Copia cedule, secundum quam dominus H[emingus] Gadh prepositus voluit extendi quoddam instrumentum constitucionis procuratorium. Jn nomine Domini etc. Reuerendissimus reuerendique patres Iacobus archiepiscopus Vpsalensis, Henricus Lincopensis, Olauus Arosiensis, Conradus Strengenensis, Nicolaus Vexionensis, Brynolphus Scarensis, Magnus Aboensis, Dei gracia episcopi, Steno Sture, vice rex regni Swecie, Nicolaus Sture, Ako Iönson, Nicolaus Erici, Aruidus Trolle, milites & militares ceterique omnes & singuli regni Swecie principes ac consiliarij animo deliberato matura cum deliberac[i]one in nostrum ac tocius regni Swecie in & ad omnes causas motas & in posterum mouendas suscipimus & creamus reuerendissimum in Christo patrem & dominum, dominum Ieronymum de Caliggranis, archiepiscopum Montisregalem, in nostrum ac dicti regni verum & indubitatum defensorem ac cum venerabili viro magistro Hemingo Gadh, preposito Lincopensi, procuratorem signantem in causam & causas motas & mouendas dictis consiliariis per illustrem dominam Dorotheam, olim Dacie reginam, et quendam Ottonem Brachil, assertum clericum Lubicensem, ratificando omnia acta & gesta per dictum H[emingum] Gad etc. ac de nouo etc. prefatum reuerendissimum p[atrem] ac dictum magistrum H[emingum] etc. cum clausula substituendi etc. clausula ratificacionis etc. eciam obligandi se ad quamcunque summam pecuniariam jdem magister Hemmingus nomine dictorum consiliariorum in dictis causis uel aliis emergentibus pro dicto regno et non alias erogandam etc. In forma meliori extendendo etc. (Härunder är på kopian af brefskrifvaren anmärkt:) Jn illa mala clausula eciam obligandi etc. est mala latinitas, quam nolui corrigere, quia ita habebatur in originali per propriam manum domini H. conscripta, que est in manibus Almanorum, vnde hanc extraxi.
Date: 1492
Issuing place: Nådendal
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Monastiset, Kirjeet

Wenligh ok kerligh helso etc. Kære syster hustrv Margit, hafuom wij vnderstandit ider scrifuilse om Kilpiælæ godz j Rasalax j Viborgx sokn ati æren begærende thet ffor Lemittyla godz i Thøfwesal etc. Tha maa j witha at Lemmittylæ godz ær ganzska lithet oc for maa ekke gøra mere æn xj øre aarliga for jord legan och thøm hafuom wy vpburit j ij aar aff Andris Laurensson oc Biørn i Lemittylæ ok the andre skiptisbrøder vilia jnkte gøra vtan eigna til sik etc. Jtem maa j och witha at wij fingom aff for:de Kilpiæla iiij march aarliga peningar eller fisk etc. Och hafuom wy ther pa ewigh frelse aff konung Karl aff sæla amynnilse swa oc aff k. Cristiern ffor alla konungxlica wtskyller, som ær skat, gingerdh, daxuerke, skytzferd oc allan tunga oc aalegninga, huat thet helzt ær eller vara kan, som hans breff thær pa gifuit j Stokholm anno Dominj 1457 in profesto xj(m) virginum vnder hans maiestets secret clarliga lwdar, at inghen anan høgre eller lagre (!) maa her amothe oforretta j nagra handa motta, landboen besitiande varder pa for:de godz, widh rikesins strenga næpst ok konungxsens wredhe etc. Jtem jnghen maa ok draga nooth eller læggia næth eller andra fiskerij brwka eller stædiæ nagrom at taga antighi konunx lot eller annar deel aff for:de godzins omægor swa langt the rekkia. Ffindz nagat anderletz giort oc mothe tessa friiheter och latha the ekke aff, tha the ære forwarade met thetta priuilegium oc flera andra, som wy hafuom aff høgbornom førstom, konungom, biscopom ok mene riksens raadh j Swerike, tha nødgoms wij vnderwisa thetta thøm som friheeter hafua vnt oc gifuit oss etc. Ok thy, kære syster, tekkis ider holda bythet, som j begære, tha flien oss bætre skæl pa Lemmittyla swa oc pa Kilpiælæ met swadanna foroordh som j scrifuin j thet førsta breffuit j til oss scrifuin ther om, at j wilden beholda clostrens deel met idro køpæ godze oc clostret skulde beholda Lemmittyla. Och epter ider dødh, nar Gudi tekkis thet skeer, skulde clostret beholda bade godzen oohindrat oc oqwalt for allom idrom arfuom och allom androm til ewigh tiidh etc. Tekkis ider thetta, tha scrifuen oss til met thet førsta j kunnen at wy magom oss retta epter. Gud vare med ider etc. Ex Nadendal apostolorum Symonis & Iude, conventus sub sigillo 1497 (= 1492?) S. Anna Jo[hannis] abbatissa, frater Aruidus confessor generalis vterque conuentus monasterij Vallis gracie. Adress: Hustrv Margit, Claws Grampso epterlefua j Viborgh, kerliga sendes thetta breff.*
Date: 1492
Issuing place: Tallinn
Country: Viro
Language: saksa
Document type: Kaupungit, Kirjeet

Post salutacionem. Erwirdige leue here, biszundere gunstige frundt vnde gude gonre, so vnde alse denne iuwe vaderlicheit an vns geschreuen heuet, dat juncker Wilm vnde syn husfrouwe Birgitte mit eren kinderen vnde eruen to rechte gewesen vnde gescheden syn vmme sodan gelt alz en jn vnser stad erfftals haluen angeuallen vnde gestoruen is, begerende der suluen frouwen Birgitten sodan gelt tohantrekende. Aldus, erwirdige here, weren wy der frouwen tokumst gantz erfrouwet vnde hadden wol gehapet, dat zolde nu ens eyn ende van geworden hebben vnde willichlick ere gerne sodan gelt vornoget hedden, biszundere se vnns nene nogafftige quitancien vnde vorlatinge, so id durch den alderdurchlugesten heren koningk to Dennemarken bede gedinget is, gheuen wolde, alz id juwe vaderlicheit vt dusser ingelechten copien des heren koninges breuen, wo de saken ene gestalt hebben, wol erlerende werd &c. Worumme bidden wy noch iuwe vorscreuen vaderlicheit, se juncker Wilm, syn husfrouwe Birgitte vnde anderen, dede sake belangen, wille vnderrichten vnns sodan nogafftige vorlatinge vnde touorsichte des gantzen summen, alz ij(m) marck, na inholt des heren koninges breuen moge werden. Se mogen sick denne vmme sodan gelt verdragen vnde delent na eren willen, we en dat geleuet. Wenner vnns de quitancie werd, dat villichte juwer vaderlicheit dat vortan sal geteget werden, so sallen sodane ij(m) marck bereth wesen alse wy allewege ok ouerbedich gewesen syn. Hir ane dat beste iuwe vaderlicheit den wille senn &c.
Date: 1492
Issuing place: Ingå
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Paikallishallinto, Asiakirjat

Kænnes jak Magnus Andersson, hæreshöffdinge j Östher hæreth i Raseborgx læn, met thette mith opne breff, ath then tiid jak ting hwlt met almoghen aff Ingo soken tiisdaghen nest epter sancte Karin dagh anno Dominj mcdxc secundo j ærligx och velboren swens nær vare Tomo (!) Erixsson, Raseborgh inne haffuandis pa sama tiid, och flere gode manne nær vare, tha kom for rette o sette tingen Larens Michelsson och Larens domare och flere theris skyptis bröder oeh skötte vndhen sek och synom arffuuom och vnder Oloff Byörnsson och hans arffuom alle Vorme öö och Hampn holm och Flot sonddet och alle til lager, som ther til hörer; holkit ærende jak sköt til the xij tha j nempdhen sote: Eric Jönsson, Larens Michelsson, Anders Eiolfson, Jöns Olofsson, Per Raualsson, Larens Larensson, Jöns Olofsson, Olof Jönsson, Arn Olofsson, Magnus Byörnsson, Anders Laurensson och Bote Michelsson; [the] ransakade, vetnade och epter soro, ath for:de öö och holm och sondh var lagh köpt och lagh stondhen som lag wth visse. Ther fore gaff Oloff Byörnsson xxxj marc Renske mynt rede peninge. Ty dömde jak ffor:de nempden skötningh stadugh och fast at blyffue epter thenne dagh och for bywder hwariom for:de skötningh hyndre eller quælia veth sin iij marc for myn dom. Til yter mere visse och bætre for varningh to trykker jag mith jnsegle pa rygghen a thette breff, giffuit ar och dagh som scriffuit stor etc.
Date: 1492
Issuing place: Jäskis
Country: Suomi
Language: ruotsi
Document type: Piispat, Kirjeet

Sincerissimis nostris dilectione, honore et salute premissis. Som wi och wor kere broder her Nicles Ericsson screffuom ider tiil i systens, kere verdigh herre, ath wi hade warit tiil orda med the gode men, som her nw nylliga forsampnede wore, ath forwethe oss om thet wore rodheligit at wi hadhe wort bodh tiil Rysseland at forwethe oss om en lengre freedh med the Rydzer etc.; tho tikthe the gode men, thet icky rodeligit wara, som theris plægsidh och landzens sidwænie bæst wiste och tilforende hade warit pa theris degtingen, besynnerlige fore thy ath wi swa nylligha wore tiil saman; men wi wore swa offuer ens med them pa ider verdughetz tröst, ath wi och her Nicles Ericsson skulle scriffua her Yrian Torn tiil, ath han wilde werffue wort werff tiil thet bæsthe och forarbethe ther om, ath thet motthe koma i en lengre dagh med the Rydzer, som han idher verdughet och oss tesselikis nw fore eeth aar, tha han foor her i genom landet, alffwarliga loffuade. Nw haffwm wi och wor broder her Nicles scriffuit honom til pa ider verdughetz tröst vidh swadane synne, som thenne copie her inlicth jnneholler. Och kom her i sama motthe her Yriens tiænare Hans Mey, huilken som war hoss ider verdughet om sancte Barbare tiidh, och med sama sendebodh sende her Nicles the breff jn til Mwskogen tiil her Yrien och syn eighin tolk med honom, vppa thet at han matthe tesse snarare faa enkidh swar igen. Swa snart wij framdelis forfare nagra tydende, wiliom wi oförtöffuat biwdha ider verdugheet tiil om all ærende. Ex parrochia Iæskis anno etc. xcij.