diffutron/DiffutronLM-Pretraining-Corpus · Datasets at Hugging Face

text stringlengths 0 2.74k
Olaylar 28 Kasım - Abbâsî isyancıları Kufe şehrine girerek Seffâh’ı halife ilân ettiler. Doğumlar Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî, Hanefi mezhebinin Ebu Hanife'den sonraki en ünlü iki bilgininden birisi (ö. 805) Ölümler 4 Aralık - Aziz İoannis, Suriyeli Hristiyan azizi, kilise babası ve teolog (d. 676)
Olaylar 25 Ocak - Zap Suyu Muharebesi: Abbasi isyancılarının halife ilan ettiği Seffah ile son Emevi halifesi II. Mervan arasında gerçekleşen muharebede II. Mervan yenildi. Emevi Devleti yıkıldı dolayısıyla Abbasî Devleti kurulmuş oldu. Doğumlar 25 Ocak - IV. Leon, Bizans imparatoru (ö. 780) tarihi bilinmeyen III. Leo, papa (ö. 816) Ölümler 25 Ocak II. Mervân, Son Emevi halifesi (d. 693) İbrahim bin Velîd, Emevi halifesi (d. ?) 5 Ağustos - Abdülhamid el-Kâtib, II. Mervan'ın bürokratı, diplomat ve yazar
Olaylar Talas Muharebesi gerçekleşti (Türklerin İslamla tanışması) İslamın 4 ana mezhebinin kabul edilmesi (Şafilik, Hanefilik, Hanbelilik ve Malikilik) Doğumlar Ölümler Maria, Bizans imparatoru V. Konstantinos'un eşi
Olaylar Kuştul Manastırı yapıldı. Doğumlar İrini, Bizans imparatoriçesi (ö. 803) Ölümler 25 Ocak - İbrahim bin Velîd, Emevi halifesi.
Olaylar Doğumlar Ölümler Grifo, Charles Martel'in çocuğu (d. 726) Zeyd bin Eslem, Tabiin dönemi hadis alimi ve müfessir
Olaylar Papalık Devleti kuruldu. (dağılışı 1870) Hieria Konsili, Bizans İmparatoru V. Konstantinos'un çağrısı ile düzenlendi. Doğumlar Ölümler Anastasios, Rum Ortodoks patriği Hiltrud, Bavyera düşesi Seffâh, Abbasi halifesi (d. 721)
Olaylar 16 Aralık - An Luşan İsyanı başladı. Doğumlar Ölümler Ebû Müslim Horasânî, İranlı bir Müslüman siyasetçi (d. 718)
Olaylar 15 Mayıs - Musare Savaşı: Abbâsîler'in takibinden kaçan I. Abdurrahman, Endülüs valisi Yusuf el-Fihrî'nin ordususunu Guadalquivir kıyısında bozguna uğrattı. Bu olayla Endülüs Emevi Devleti kurulmuş oldu. Doğumlar Ebu Nuvas, şair (ö. 810) İbrahim bin Agleb, Kuzey Afrika'da Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Aglebiler hanedanının kurucusu (ö. 812) Ölümler 4 Haziran - İmparator Shōmu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 45. imparatoru (d. 701) tarihi bilinmeyen Aistulf, Lombard kralı
Olaylar Doğumlar Ölümler 26 Nisan - II. Stephanus, Papalık Devletlerinin ilk hükümdarı (d. 715) tarihi bilinmeyen An Luşan, Yan Hanedanı hükümdarı (d. 703)
Olaylar Doğumlar I. Nikiforos, Rum Ortodoks Patriği (ö. 828) Ölümler
Olaylar Doğumlar Theodoros, Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog (ö. 826) Ölümler Bayan Çor Kağan, Uygur Kağanlığı kağanı (d. 713) İbn-i Mukaffa, İranlı düşünür, bürokrat ve edebiyatçı (d. 720/724) Wang Wei, Tang döneminde yaşamış Çinli şair, müzisyen, ressam ve devlet adamı (d. 699)
Olaylar Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 684 ; sonraki : 837). Doğumlar Ölümler Ali bin Ebu Talha, hadis ve tefsir bilgini İbn-i Cureyh, hadis ve tefsir bilgini
Olaylar Bögü Kağan, Soğdlardan aldığı Mani dinini devletin resmi dini olarak ilan etti. Doğumlar Ölümler
Fîhi Mâ Fîh (), Arapça sözcük karşılığı "ne varsa içindedir" manasına gelen, anlam karşılığı ise "ne varsa onun içinde var" veya "ne varsa onda var"a gelen Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin bir eseri. Nitelik ve içeriği Bu eser Mevlânâ'nın çeşitli meclislerde yaptığı sohbetlerin, oğlu Sultan Veled tarafından toplanması ile meydana gelmiştir. 75 bölümden oluşmaktadır ve bu bölümlerin 6'sı Arapça diğerleri ise Farsça kaleme alınmıştır. Bu bölümlerden bir kısmı, Selçuklu Veziri Süleyman Pervane'ye hitaben kaleme alınmıştır. Eserde bazı siyasi olaylara da temas edilmesi yönünden, bu eser aynı zamanda tarihi bir kaynak olarak da kabul edilmektedir. Eserde Mevlânâ'nın düşünüşü, dünya görüşü, devrini bildirişi, din ve insanlık hakkındaki düşünüşleri, anlatılır. Cennet ve cehennem, dünya ve âhiret, mürşit ve mürîd, aşk ve semâ gibi konular işlenmiştir. Adı Esere "Fihi Ma-Fih" isminin hangi nedenle verildiğini kesin bir tarzda söylemek doğru olmadığı gibi; "içinde olması gereken şeyler buradadır" manasının kasdedilmiş olabileceği ihtimali düşünülmelidir. Baskıları Fîhi Mâ-Fîh, ilk defa Türkçeye Ahmet Avni Konuk (1868-1938) tarafından tercüme edilmiştir. Dr. Selçuk Eraydın tarafından hazırlanmış bir baskısı İz Yayınları tarafından yayınlanmıştır. Türkçeye Billur C. Yılmazyiğit tarafından çevrilen ve "Ne varsa onun içinde var" adıyla yeniden PARŞÖMEN YAYINLARI tarafından basıldı. Kaynakça Dış bağlantılar Fîhi Mâ-Fîh Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Fars edebiyatı İslam felsefesi kitapları
Olaylar Doğumlar Ölümler İmparator Xuanzong, Çin'in Tang Hanedanı'nın yedinci imparatoru (d. 685) Li Bai, Tang dönemi'nde yaşamış Çinli şair (d. 701) Muhammed en-Nefsüzzekiyye, Abbasiler'e karşı Medine'de başlatılan isyanın lideri
Olaylar Doğumlar 17 Mart - Harun Reşid, beşinci ve en tanınmış Abbasi halifesi (ö. 809) Ölümler
764 (DCCLXIV) pazar günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Britanya kralı Offa Kent'i fethetti. Doğumlar Hâdî, Abbâsî halifesi (ö. 786) Tian Hongzheng, Çinli general (ö. 821) Ölümler 17 Ocak - Joseph, Freising piskoposu
Olaylar Doğumlar Ali er-Rızâ, İslâm Peygamberi Muhammed'in yedinci göbekten torunu (ö. 818) Ölümler 10 Kasım - İmparator Junnin, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 47. imparatoru (d. 733) tarihi bilinmeyen Ca'fer es-Sâdık, Caferilik fıkhının kurucusu Telets, Tuna Bulgar Devleti hanı
766 (DCCLXVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Olaylar Türkeş Devleti dağıldı (kuruluşu 699). Doğumlar Ali er-Rızâ, 8. Şii imamı (ö. 818) Ölümler 25 Ağustos - Strategios Podopagouros, Bizanslı general
Olaylar Doğumlar 15 Eylül - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (ö. 822) tarihi bilinmeyen Bişr-i Hâfî, mutasavvıf (ö. 841) İmam Şâfiî, Şâfiî Mezhebi'nin kurucusu (ö. 820) Ölümler 28 Haziran - Papa Aziz I. Paulus, papa (d. 700) Eylül - İmam-ı Azam Ebu Hanife, hanefi mezhebinin kurucusu, islam alimi (d. 699) 28 Aralık - İbn Cüreyc, hadis kitabıyla tanınan İslam alimi (d. 699) tarihi bilinmeyen İbn-i İshak, Meğazi ilminin kurucusu olarak kabul edilen tarihçi (d. 704) Mukâtil bin Süleyman, Tabiin dönemi hadis alimi ve müfessir (d. 702)
Olaylar Doğumlar Ölümler 24 Eylül - III. Pepin, Franklar Krallığı'nda bir devlet adamı ve sonra kral (d. 714)
Olaylar 17 Şubat - An Luşan İsyanı sona erdi. 7 Haziran - FMU (French Mason Union) kuruldu. Doğumlar Ölümler
Olaylar Doğumlar II. Mihail, Bizans imparatoru (ö. 829) IV. Stephanus, İtalyan din adamı, papa (ö. 817) Ölümler 28 Ağustos - İmparatoriçe Kōken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 46. ve 48. hükümdarı (d. 718) tarihi bilinmeyen Du Fu, Çinli şair (d. 712)
Olaylar Doğumlar VI. Konstantinos, Bizans İmparatoru (ö. 797) Ölümler Rouenli Remigius, Charles Martel'in gayrimeşru oğlu, Rouen'in üçüncü başpiskoposu
Olaylar 1 Şubat - I. Hadrianus, papa olarak göreve başladı. Doğumlar Ölümler
Olaylar Doğumlar İmparator Heizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51. imparatoru (ö. 824) Ölümler
Olaylar Doğumlar Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (ö. 835) Ölümler Züfer bin Hüzeyl, Hanefi fıkıh ve hadis bilgini (d. 728)
Olaylar Doğumlar V. Leon, Bizans imparatoru (ö. 820) İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (ö. 845) Karı Çor Tigin, Uygur tigini (ö. 795) Ölümler 7 Ekim - Mansûr, Abbasi halifesi (d. 714) tarihi bilinmeyen V. Konstantinos, Bizans imparatoru (d. 718) Kibi no Makibi, Nara Dönemi'nde yaşamış bir Japon bilgini ve asili (d. 695) Lebuinus, aziz
Olaylar Doğumlar İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (ö. 849) Ölümler
Olaylar Doğumlar İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (ö. 845) Ölümler
Olaylar Doğumlar I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'den itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (ö. 840) Ölümler
Olaylar Doğumlar İbrahim bin el-Mehdî, Abbasi halifesi (ö. 839) Jia Dao, Çinli şair (ö. 843) Ölümler
Olaylar Endülüs Emevi Devleti hükümdarı I. Abdurrahman, Zaragoza şehrini ele geçirdi. Medikion Manastırı kuruldu. Doğumlar Ahmed bin Hanbel, Hanbeli mezhebinin öncüsü (ö. 855) Hârizmî, matematik, gökbilim, coğrafya ve algoritma alanlarında çalışmış Fars bilim insanı (ö. 850) Ölümler 8 Eylül - IV. Leon, Bizans imparatoru (d. 750)
781 (DCCLXXXI) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Olaylar Frank kralı Şarlman, oğlu Pepin'i "İtalya Kralı" ilan etti. Doğumlar Hâris el-Muhâsibî, İslam alimi (ö. 857) Ölümler Alchmund, Hexham piskoposu Guo Ziyi, Çinli general (d. 697)
Olaylar Doğumlar Ölümler 11 Ocak - İmparator Kōnin, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 49. imparatoru (d. 709)
Olaylar Doğumlar Ölümler El-Mukanna, Hûrremîler Hareketi'nin oluşumunda etkin rol oynamış olan yalancı peygamber Hasan bin Zeyyîd bin Hasan, Hasan el-Mûctebâ'nın torunu, Hâlife El-Mansûr döneminde Medine valisi
784 (DCCLXXXIV) perşembe günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Nagaoka-kyō Japon İmparatorluğu'nun başkenti oldu. Doğumlar Li Jue, Çinli hükümdar Ölümler Isa ibn Musa, Abbasi valisi IV. Pavlos, Rum Ortodoks patriği
Olaylar Doğumlar İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (ö. 840) Ölümler 4 Ağustos - Mehdi veya Muhammed el-Mehdî bin Abdullâh Mansûr, Abbasi halifesi (d. 746) tarihi bilinmeyen Edessalı Theofilus, Orta Çağ astroloğu ve âlimi (d. 695) Ōtomo no Yakamochi, Japon şair ve devlet adamı (d. 715) Tatzates, Ermeni asıllı Bizans generali
Olaylar Doğumlar 14 Eylül - Memûn, Abbasi halifesi. (ö. 9 Ağustos 833) 10 Ekim - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (ö. 842) tarihi bilinmeyen Hacac bin Yusuf bin Matar, Müslüman matematik bilgini (ö. 833) Ölümler 14 Eylül - Hâdî, Abbâsî halifesi (d. 764) tarihi bilinmeyen Halil ibn Ahmed el-Ferahidi, Arap dil ve edebiyat bilgini (d. 718)
Olaylar 24 Eylül - Güvenlik nedeniyle ertelenen İkinci İznik Konsili İznik'te tekrar toplandı. Resim düşmanı (İkonoklazm) dönemde yapılan bu toplantıda resimlere dönüşü sağlayan kararlar alındı. Doğumlar Emîn, Abbasi halifesi (ö. 813) Ölümler
Olaylar Eylül - Kopidnadon Muharebesi: Abbasi ve Bizans orduları arasında, Pozantı yakınlarındaki yapılan savaşta Bizanslılar ağır bir yenilgi aldılar. Kral Şarlman, Bavyera'yı fethederek Frank Krallığı'na kattı. Avarlar, Doğu Frank Krallığı'nı (modern Almanya) saldırdı. Bu Frank Krallığı ile Avarlar arasındaki savaşları başlattı. Doğumlar I. Methodios, Rum Ortodoks patriği (843-847) Adi Şankara, Hint filozof, mistik ve teolog (ö. 820) Ebu Temmam, Arap şair. Ölümler I. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarı, Kurtuba emiri (d. 731)
Olaylar Kral Şarlman, Elbe Nehri'ni Frank-Sakson ordusu ile geçti ve Obotrite bölgesine girdi. Baltık bölgesine kadar hakimiyetini genişletti. Şarlman günümüz Almanya sınırlarında bulunan Herford kasabasını Werre Nehrinin alçaldığı kısmın güvenliğini sağlama gerekçesiyle kurdu. Şarlman Frank krallığında eğitim ve dini reformları içeren Admonitio generalis adlı fermanı yayınladı. Fes şehri kuruldu (günümüzde Fas), kurucusu Fas emiri I. İdris, Zeydiler hanedanının kurucusu. Doğumlar Ziryab, Müslüman şair, müzisyen, şarkıcı, botanikçi ve coğrafyacı (ö. 857) Ölümler 8 Kasım - Willehad, Bremen psikoposu tarihi bilinmeyen El-Hayzüran bint Ata, Abbasi halifesi Mehdî'nin eşi Hildeprand, Spoleto dükü Mauregatus, Asturias kralı (veya 788) Torson, Frank Toulouse kontu (veya 790)
Olaylar Doğumlar II. Sergius, papa (ö. 847) IV. Leo, papa (ö. 855) Ölümler Külüg Bilge Kağan, Uygur Kağanlığı kağanı
Olaylar Slovenlerin ve Hırvatların da dahil olduğu Frank ordusu, Avarlara karşı büyük bir saldırı düzenledi. Necef şehri kuruldu. Doğumlar Ölümler
Olaylar Doğumlar II. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı (ö. 851) II. Hadrianus, papa (ö. 872) Ölümler Mihail Lahanodrakon, Bizanslı general
Olaylar Lindisfarne'ye Viking saldırısı gerçekleşti. Bu olay Viking Çağı'nın başlangıcı sayılır. Doğumlar Ölümler
Doğumlar Mutasım, Abbasi halifesi (ö. 842) Ölümler 20 Mayıs - Aziz Kral Ethelbert, Doğu Anglia kralı ve Hristiyanlar için bir aziz tarihi bilinmeyen Abdullah bin Mübarek, Türk asıllı Hanefî fıkıh, hadis ve tefsir bilgini (d. 736)
Olaylar Doğumlar I. Lothar, Bavyera kralı (ö. 855) Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (ö. 838) Æthelwulf, Wessex kralı (ö. 858) Ölümler 20 Mayıs - Karı Çor Tigin, Uygur Kağanlığı döneminde yaşamış tigin (d. 775) 25 Aralık - I. Hadrianus, Katolik din adamı, papa tarihi bilinmeyen Mâlik bin Enes, Maliki mezhebinin kurucusu (d. 712) Ur Çor Kağan, Uygur-Türk kağanı
Olaylar Doğumlar Zünnûn-ı Mısrî, Mısırlı Arap düşünür (ö. 860) Ölümler Temmuz - Offa, Mersiya kralı tarihi bilinmeyen Yakub bin Tarık, İranlı astronom ve matematikçi
Olaylar Doğumlar I. İgnatius, Konstantinopolis Patriği (ö. 877) Ölümler VI. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 771)
Olaylar Doğumlar Abdullah Bin Tahir, Abbasi devlet adamı ve kumandan (ö. 844) Ölümler Ebû Yûsuf, Hanefî fıkıh ve hadis bilgini (d. 731)
Olaylar Doğumlar Ölümler 1 Eylül - Musa el-Kâzım, 12 İmam'dan yedincisi (d. 745)
Olaylar Kavimler Göçü sona erdi. Doğumlar Ölümler 3 Haziran - Stavrakios, Bizanslı hadım bürokrat ve Bizans İmparatoriçesi Atinalı İrini'nin en önemli ve etkili danışmanlarından biri
Olaylar Doğumlar Kindî, felsefe, tıp, matematik astronomi, ilahiyat, psikoloji, fizik, kimya ve müziğe kadar pek çok bilim dalında eser yazan Arap bilim insanı (ö. 873) Ölümler Rābiʿatü-l-ʿAdeviyyetü-l-Kaysiyye, Basralı ünlü kadın sufi (d. 714 veya 718)
Olaylar I. Nikiforos, Bizans imparatoru oldu. İsauria Hanedanı sona erdi, Nikiforos Hanedanı dönemi başladı. Wessex Kralı Beorhtric zehirlenerek öldü. Kraliçe Eadburh, Şarlman'a sığındı. Egbert Wessex'e döndü ve yeniden tahta geçti. II. Jayavarman hükümdarlığını ilan ederek Khmer İmparatorluğu'nu kurmuş oldu. Kore'de Haeinsa tapınağı inşa edildi. Doğumlar Fujiwara no Nagara, Japon devlet adamı (ö. 856) Ono no Takamura, Japon şair (ö. 853) Ralpacan, Tibet İmparatoru (ö. 836) Ölümler Behlül ibn Marzuk, Endülüslü komutan Beorhtric, Wessex Kralı Eadburh, Wessex Kraliçesi Višeslav, Hırvatistan Dükü
Olaylar Doğumlar Ölümler İrini, Bizans imparatoriçesi (d. 752) Fudayl bin İyaz, bazı Müslümanlara göre evliya
Olaylar Doğumlar Ölümler İbrahim el-Mevsılî, şarkıcı, müzikolog ve Arap klasik musikisinin önemli bir temsilcisi (d. 743)
Olaylar Doğumlar García Íñiguez, ikinci Pamplona Kralı (ö. 882) Ölümler 29 Kasım - Yahya bin Halid, Abbasi veziri (d. 733/737) tarihi bilinmeyen Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî, Hanefi mezhebinin Ebu Hanife'den sonraki en ünlü iki bilgininden birisi (d. 749)
Olaylar Doğumlar Ölümler 5 Şubat - İmparator Kammu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 50. imparatoru (d. 737) 25 Şubat - Tarasios, Rum Ortodoks patriği (d. 730)
Olaylar Doğumlar 27 Eylül - İmparator Ninmyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 54. imparatoru (ö. 850) Ölümler
Olaylar Doğumlar Ölümler 24 Mart - Harun Reşid, beşinci ve en tanınmış Abbasi halifesi (d. 763)
Olaylar Doğumlar 21 Temmuz - İmam Buharî, Buharalı Fars muhaddis (ö. 869) tarihi bilinmeyen I. Fotios, Konstantinopolis Patriği (ö. 893) Abbas İbn Firnas, Berberî astronom, simyacı, fizikçi, şair ve İslam bilgini (ö. 888) Huneyn bin İshak, Abbasi döneminde yaşamış ünlü bir mütercim ve hekim (ö. 873) Kassia, Bizanslı başrahibe, şair, besteci ve ilahi yazarı (ö. 865) Ölümler Ebu Nuvas, İran'lı şair (d. 756)
Olaylar Doğumlar 15 Haziran - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye’nin dokuzuncu imamı (ö. 835) tarihi bilinmeyen I. Basileios, gaspçı Bizans imparatoru (ö. 886) Ölümler 26 Temmuz - I. Nikiforos, Bizans imparatoru
Olaylar Doğumlar Vâsik, Abbasi halifesi (ö. 847) Ölümler 11 Ocak - Stavrakios, Bizans imparatoru tarihi bilinmeyen İbrahim bin Agleb, Kuzey Afrika'da Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Aglebiler hanedanının kurucusu (d. 756)
Olaylar Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti. Versinikia Muharebesi gerçekleşti. Doğumlar Theofilos, Bizans imparatoru (ö. 842) Ölümler 1 Eylül - Emîn, Abbasi halifesi (d. 787)
Olaylar Doğumlar Ölümler 28 Ocak - Şarlman, Frank ve Lombard kralı (d. 748) 13 Nisan - Krum, Tuna Bulgar Devleti hanı tarihi bilinmeyen Hasan bin Ziyad, Hanefi fıkıh bilgini (d. 734)
Olaylar Konstantinopolis'te imzalanan Bizans-Bulgaristan Antlaşması ile Bulgar Hanı Omurtag ile Bizans İmparatoru V. Leon arasında Bulgarlar lehine 30 yıllık bir barış yapıldı. Konstantinopolis Konsili toplandı. Doğumlar Johannes Scottus Erigena, İrlandalı Orta Çağ düşünürü (ö. 877) Theodora, Bizans İmparatoriçesi, Bizans imparatoru Theofilos'un eşi Ölümler Câbir bin Hayyan, Farsî çok yönlü bir fen bilgini; simyacı, kimyacı ve eczacı (d. 721)
Olaylar Doğumlar Formosus, papa (ö. 896) Ölümler 12 Haziran - III. Leo, papa (d. 750)
Olaylar Doğumlar Davud ez-Zahirî, İslam'daki fıkıh mezheplerinden olan Zahiri mezhebinin kurucusu (ö. 884) Ebu Davud - Sünen-i Ebu Davud olarak anılan eserin müellifi, muhaddis (ö. 889) Ölümler IV. Stephanus, İtalyan din adamı, papa (d. 770)
Olaylar Doğumlar Ölümler Ali er-Rızâ, İslâm Peygamberi Muhammed'in yedinci göbekten torunu (d. 765)
Olaylar Abbasiler'in başkenti Bağdat oldu. Sâmânîler hanedanı kuruldu (dağılışı 999). Doğumlar Ölümler
Olaylar Müslüman matematikçi Hârizmî, cebri buldu. Doğumlar Álmos, Macar kabilelerinin öncüsü, hükümdarı (ö. 895) Ebu Hanife Dineverî, astronomi, botanik, metalürji, coğrafya, matematik ve tarih gibi çok çeşitli alanlarda çalışmalarda bulunmuş bilim insanı (ö. 896) İbn Hurdâzbih, günümüze kadar ulaşan Kitâbü'l-mesâlik ve’l-memâlik'in yazarı, Fars coğrafyacı (ö. 912) Ölümler 19 Ocak - İmam Şâfiî, Şâfiî Mezhebi'nin kurucusu (d. 767) tarihi bilinmeyen V. Leon, Bizans imparatoru (d. 775) Adi Şankara, Hint filozof, mistik ve teolog (d. 788)
Olaylar Tang Mu Zong, Çin imparatoru oldu. Tâhirîler hanedanı kuruldu. (dağılışı 873) Doğumlar Sabit bin Kurre, Arap matematikçi ve gökbilimci (ö. 901) Ölümler
Olaylar 23 Mayıs - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı II. Abdurrahman tahta çıktı. Doğumlar Mart - Mütevekkil, Abbasi halifesi (ö. 861) Ölümler 26 Haziran - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (d. 767) tarihi bilinmeyen Ahmed bin el-Keyyâl bin el-Khasibî, Hindistan Bâtınîliği'nin yaratıcısı Grigorios Pterotos, Bizanslı general
Olaylar Doğumlar 13 Haziran - Dazlak Karl, Kutsal Roma imparatoru, Frank kralı (ö. 877) 27 Eylül - Orléanslı Ermentrude, Dazlak Karl ile evliliği sayesinde Frank Kraliçesi (ö. 869) Ölümler Ekim - Slav Thomas, Bizans askerî komutanı (d. y. 760) tarihi bilinmeyen Thekla, II. Mihail'in eşi, imparatoriçe
Olaylar Papa Eugenius Secundus, Episcopus Romanus Papa oldu. Doğumlar İbn Mâce, İranlı hadis bilgini ve düşünür (ö. 887) Tirmizî, Fars hadis bilgini (ö. 892) Ölümler 5 Ağustos - İmparator Heizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51. imparatoru (d. 773)
Olaylar Doğumlar II. Ludwig, İtalya kralı ve Kutsal Roma imparatoru (ö. 875) Ölümler Meymûn el-Kaddâh, Bâtınîliğin ve İsmâ‘îl’îyye mezhebinin, özellikle de Nizârî fıkhının kurucusu
Olaylar Doğumlar 22 Ocak - İmparator Montoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 55. imparatoru (ö. 858) tarihi bilinmeyen Kiril, Hristiyan misyoner Ölümler Theodoros, Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog (d. 759)
Olaylar Doğumlar İbnü'r Râvendî, Fars İslam âlimi, filozof ve yazar (ö. 911) Methodios, Hristiyan misyoner Ölümler
Olaylar Doğumlar Ölümler 5 Nisan - I. Nikiforos, Rum Ortodoks Patriği (d. 758) tarihi bilinmeyen Abdulmelik el-Esmaî, Arap zooloji ve filoloji bilgini (d. 740) Vâfî Ahmed, İsmâilîyye İmâmı
Olaylar Doğumlar Ali el-Hadî, 12 İmam'ın onuncusu (ö. 868) Ölümler II. Mihail, Bizans imparatoru (d. 770)
Olaylar Doğumlar Cüneyd-i Bağdâdî, sufi ve filozof (ö. 909) İmparator Kōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 58. imparatoru (ö. 887) Ölümler
Olaylar Doğumlar Ölümler 10 Temmuz - Zübeyde bint Cafer, Abbasi halifelerinden Hârûnürreşîd’in hanımı, Emîn’in annesi tarihi bilinmeyen Omurtag, Birinci Bulgar İmparatorluğu Hanı
832 (DCCCXXXII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Külüg Beg, Uygur Kağanı oldu. Bizans-Arap savaşları: Bizans kalesi Loulon (modern Türkiye) Abbasiler tarafından ele geçirildi. Garnizon, uzun bir kuşatmadan sonra Halife Memun'a teslim oldu. Doğumlar Guanxiu, Çinli keşiş ve şair (ö. 912) Ölümler 24 Mart - Wulfred, Canterbury başpiskoposu 30 Ağustos - Cui Qun, Çin hükümdarı (d. 772)
Olaylar Doğumlar Ölümler 9 Ağustos - Memun, Abbasi halifesi (d. 786) tarihi bilinmeyen Hacac bin Yusuf bin Matar, Müslüman matematik bilgini (d. 786)
834 (DCCCXXXIV) perşembe günü başlayan bir yıldır. Olaylar 1 Mart - I. Louis Frank kralı oldu. Doğumlar I. Efthimios, Konstantinopolis ekümenik patriği (ö. 917) Ölümler I. Odo, Orléans Kontu Wang Chengyuan, Çinli general (d. 801)
Olaylar Maride Kalesi'nin yapımı tamamlandı. Doğumlar Eylül - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (ö. 884) tarihi bilinmeyen II. Lothar, Lotharingiya Kralı (ö. 869) Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (ö. 884) Ölümler 25 Kasım - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye’nin dokuzuncu imamı (d. 811) tarihi bilinmeyen Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (d. 774)
Olaylar Doğumlar Müstaîn, Abbâsî halifesi (ö. 866) Ölümler Malamir Han, Slav kökenli Tuna Bulgar Devleti hanı
Olaylar Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 760 ; sonraki : 912). Doğumlar İbn Huzeyme, Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, Müslüman hadis ve Şafii mezhebi fıkıh alimi (ö. 923) Ölümler I. Antonios, Rum Ortodoks Patrikhanesi patriği
Olaylar 22 Temmuz - Dazimon Muharebesi: Halife El-Mu'tasim, Orta Anadolu'nun iki büyük Bizans kale şehrini (Ancyra ve Amorium) hedef alarak Bizans İmparatorluğu'na karşı büyük bir sefer başlattı. Tarsus'ta iki ana kuvvete bölünmüş geniş bir orduyu (80.000 kişilik) seferber eder. El-Afşin komutasındaki kuzey kuvveti, şehrin emiri Umar al-Aqta'nın güçleriyle birleşerek Melitene bölgesinden Ermeni Teması'nı işgal eder. El-Mu'tasım komutasındaki güneydeki ana kuvvet, Kilikya Kapılarını geçerek Kapadokya'ya girer. İmparator Theophilos, Abbasilere saldırır ve 3.000 zayiat verir, ancak daha sonra 10.000 Türk atlı okçusunun karşı saldırısıyla ağır bir yenilgiye uğrar. Theophilos ve muhafızları kuşatılır ve zar zor yarıp kaçmayı başarır. Doğumlar Ölümler Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (d. 795 / 798)
Olaylar Doğumlar 13 Haziran - III. Charles, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru (ö. 888) tarihi bilinmeyen Ebu Cafer Taberî, din ve tarih bilgini (ö. 923) Ölümler Egbert, Wessex kralı (d. 771 / 775) İbrahim bin el-Mehdî, Abbasi halifesi (d. 779) Külüg Beg, Uygur Kağanı
Olaylar Uygur Devleti, Kırgız Devleti tarafından ele geçirildi. Karahanlı Devleti kuruldu. Doğumlar 19 Ocak - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (ö. 867) tarihi bilinmeyen Eudokia İngerina, Bizans İmparatoriçesi (ö. 882) Ölümler 11 Haziran - İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (d. 785) 20 Haziran - I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'den itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (d. 778) tarihi bilinmeyen Muhammed et-Taki, Şii inancına göre dokuzuncu imam (d. 813 / 814)
Olaylar Doğumlar Ölümler Afşın, Abbasi Devleti Ordu Komutanı (d. ?) Bişr-i Hâfî, mutasavvıf (d. 767)
Olaylar Doğumlar I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (ö. 887) Ölümler 20 Ocak - Theofilos, Bizans imparatoru (d. 813) 24 Ağustos - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (d. 786) tarihi bilinmeyen Mutasım, Abbasi halifesi (d. 794)
Olaylar Doğumlar Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (ö. 870) Hasan el-Utruş, Şii imam (ö. 917) Mutemid, Abbasi halifesi (ö. 892) Ölümler 11 Ocak - I. Mihail, Bizans imparatoru (d. y. 770) tarihi bilinmeyen Abdullah Bin Tahir, Abbasiler devlet adamı ve kumandan (ö. 798)
Olaylar 6 Mart - Amorion'un 42 Şehidi, dinlerini değiştirmeyi kabul etmedikleri için Dicle kıyısında kafaları kesilerek öldürüldü. Doğumlar 1 Ağustos - Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903) Ölümler Ebu Said Gürgani, Fars matematikçi ve astronom İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (d. 777) İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (d. 775)
Olaylar Toskana Marklığı kuruldu. (yıkılışı 1198) Doğumlar Rollo, Viking soyundan gelen Norman asilzade (ö. 930) Ölümler
Olaylar 10 Nisan - Dördüncü San Leo, İkinci Sergius'un yerine papa oldu. 24 Kasım - 847 Şam depremi: Suriye'de Şam ve çevresinde meydana gelen depremde tahmini 70.000 kişi öldü. Bari Emirliği kuruldu (dağılışı 871). Doğumlar Mutez, Abbasi halife (d. 869) Ölümler 24 Ocak - II. Sergius, papa tarihi bilinmeyen I. Methodios, Rum Ortodoks patriği Vâsik, Abbasi halifesi (d. 812)
Olaylar Chola hanedanlığı, Tamil imparatorluğu'nu yönetmeye başladı (1279 yılına kadar). Doğumlar Ölümler
Olaylar Doğumlar Büyük Alfred, Wessex kralı (ö. 899) İsmail bin Ahmed, Samanî hükümdarı (ö. 907) Ölümler 18 Ağustos - Walafrid Strabo, Alman keşiş ve din bilimci (d. 808) tarihi bilinmeyen İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (d. 776)

Olaylar 28 Kasım - Abbâsî isyancıları Kufe şehrine girerek Seffâh’ı halife ilân ettiler. Doğumlar Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî, Hanefi mezhebinin Ebu Hanife'den sonraki en ünlü iki bilgininden birisi (ö. 805) Ölümler 4 Aralık - Aziz İoannis, Suriyeli Hristiyan azizi, kilise babası ve teolog (d. 676)

Olaylar 25 Ocak - Zap Suyu Muharebesi: Abbasi isyancılarının halife ilan ettiği Seffah ile son Emevi halifesi II. Mervan arasında gerçekleşen muharebede II. Mervan yenildi. Emevi Devleti yıkıldı dolayısıyla Abbasî Devleti kurulmuş oldu. Doğumlar 25 Ocak - IV. Leon, Bizans imparatoru (ö. 780) tarihi bilinmeyen III. Leo, papa (ö. 816) Ölümler 25 Ocak II. Mervân, Son Emevi halifesi (d. 693) İbrahim bin Velîd, Emevi halifesi (d. ?) 5 Ağustos - Abdülhamid el-Kâtib, II. Mervan'ın bürokratı, diplomat ve yazar

Olaylar Talas Muharebesi gerçekleşti (Türklerin İslamla tanışması) İslamın 4 ana mezhebinin kabul edilmesi (Şafilik, Hanefilik, Hanbelilik ve Malikilik) Doğumlar Ölümler Maria, Bizans imparatoru V. Konstantinos'un eşi

Olaylar Kuştul Manastırı yapıldı. Doğumlar İrini, Bizans imparatoriçesi (ö. 803) Ölümler 25 Ocak - İbrahim bin Velîd, Emevi halifesi.

Olaylar Doğumlar Ölümler Grifo, Charles Martel'in çocuğu (d. 726) Zeyd bin Eslem, Tabiin dönemi hadis alimi ve müfessir

Olaylar Papalık Devleti kuruldu. (dağılışı 1870) Hieria Konsili, Bizans İmparatoru V. Konstantinos'un çağrısı ile düzenlendi. Doğumlar Ölümler Anastasios, Rum Ortodoks patriği Hiltrud, Bavyera düşesi Seffâh, Abbasi halifesi (d. 721)

Olaylar 16 Aralık - An Luşan İsyanı başladı. Doğumlar Ölümler Ebû Müslim Horasânî, İranlı bir Müslüman siyasetçi (d. 718)

Olaylar 15 Mayıs - Musare Savaşı: Abbâsîler'in takibinden kaçan I. Abdurrahman, Endülüs valisi Yusuf el-Fihrî'nin ordususunu Guadalquivir kıyısında bozguna uğrattı. Bu olayla Endülüs Emevi Devleti kurulmuş oldu. Doğumlar Ebu Nuvas, şair (ö. 810) İbrahim bin Agleb, Kuzey Afrika'da Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Aglebiler hanedanının kurucusu (ö. 812) Ölümler 4 Haziran - İmparator Shōmu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 45. imparatoru (d. 701) tarihi bilinmeyen Aistulf, Lombard kralı

Olaylar Doğumlar Ölümler 26 Nisan - II. Stephanus, Papalık Devletlerinin ilk hükümdarı (d. 715) tarihi bilinmeyen An Luşan, Yan Hanedanı hükümdarı (d. 703)

Olaylar Doğumlar I. Nikiforos, Rum Ortodoks Patriği (ö. 828) Ölümler

Olaylar Doğumlar Theodoros, Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog (ö. 826) Ölümler Bayan Çor Kağan, Uygur Kağanlığı kağanı (d. 713) İbn-i Mukaffa, İranlı düşünür, bürokrat ve edebiyatçı (d. 720/724) Wang Wei, Tang döneminde yaşamış Çinli şair, müzisyen, ressam ve devlet adamı (d. 699)

Olaylar Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 684 ; sonraki : 837). Doğumlar Ölümler Ali bin Ebu Talha, hadis ve tefsir bilgini İbn-i Cureyh, hadis ve tefsir bilgini

Olaylar Bögü Kağan, Soğdlardan aldığı Mani dinini devletin resmi dini olarak ilan etti. Doğumlar Ölümler

Fîhi Mâ Fîh (), Arapça sözcük karşılığı "ne varsa içindedir" manasına gelen, anlam karşılığı ise "ne varsa onun içinde var" veya "ne varsa onda var"a gelen Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin bir eseri. Nitelik ve içeriği Bu eser Mevlânâ'nın çeşitli meclislerde yaptığı sohbetlerin, oğlu Sultan Veled tarafından toplanması ile meydana gelmiştir. 75 bölümden oluşmaktadır ve bu bölümlerin 6'sı Arapça diğerleri ise Farsça kaleme alınmıştır. Bu bölümlerden bir kısmı, Selçuklu Veziri Süleyman Pervane'ye hitaben kaleme alınmıştır. Eserde bazı siyasi olaylara da temas edilmesi yönünden, bu eser aynı zamanda tarihi bir kaynak olarak da kabul edilmektedir. Eserde Mevlânâ'nın düşünüşü, dünya görüşü, devrini bildirişi, din ve insanlık hakkındaki düşünüşleri, anlatılır. Cennet ve cehennem, dünya ve âhiret, mürşit ve mürîd, aşk ve semâ gibi konular işlenmiştir. Adı Esere "Fihi Ma-Fih" isminin hangi nedenle verildiğini kesin bir tarzda söylemek doğru olmadığı gibi; "içinde olması gereken şeyler buradadır" manasının kasdedilmiş olabileceği ihtimali düşünülmelidir. Baskıları Fîhi Mâ-Fîh, ilk defa Türkçeye Ahmet Avni Konuk (1868-1938) tarafından tercüme edilmiştir. Dr. Selçuk Eraydın tarafından hazırlanmış bir baskısı İz Yayınları tarafından yayınlanmıştır. Türkçeye Billur C. Yılmazyiğit tarafından çevrilen ve "Ne varsa onun içinde var" adıyla yeniden PARŞÖMEN YAYINLARI tarafından basıldı. Kaynakça Dış bağlantılar Fîhi Mâ-Fîh Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Fars edebiyatı İslam felsefesi kitapları

Olaylar Doğumlar Ölümler İmparator Xuanzong, Çin'in Tang Hanedanı'nın yedinci imparatoru (d. 685) Li Bai, Tang dönemi'nde yaşamış Çinli şair (d. 701) Muhammed en-Nefsüzzekiyye, Abbasiler'e karşı Medine'de başlatılan isyanın lideri

Olaylar Doğumlar 17 Mart - Harun Reşid, beşinci ve en tanınmış Abbasi halifesi (ö. 809) Ölümler

764 (DCCLXIV) pazar günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Britanya kralı Offa Kent'i fethetti. Doğumlar Hâdî, Abbâsî halifesi (ö. 786) Tian Hongzheng, Çinli general (ö. 821) Ölümler 17 Ocak - Joseph, Freising piskoposu

Olaylar Doğumlar Ali er-Rızâ, İslâm Peygamberi Muhammed'in yedinci göbekten torunu (ö. 818) Ölümler 10 Kasım - İmparator Junnin, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 47. imparatoru (d. 733) tarihi bilinmeyen Ca'fer es-Sâdık, Caferilik fıkhının kurucusu Telets, Tuna Bulgar Devleti hanı

766 (DCCLXVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Olaylar Türkeş Devleti dağıldı (kuruluşu 699). Doğumlar Ali er-Rızâ, 8. Şii imamı (ö. 818) Ölümler 25 Ağustos - Strategios Podopagouros, Bizanslı general

Olaylar Doğumlar 15 Eylül - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (ö. 822) tarihi bilinmeyen Bişr-i Hâfî, mutasavvıf (ö. 841) İmam Şâfiî, Şâfiî Mezhebi'nin kurucusu (ö. 820) Ölümler 28 Haziran - Papa Aziz I. Paulus, papa (d. 700) Eylül - İmam-ı Azam Ebu Hanife, hanefi mezhebinin kurucusu, islam alimi (d. 699) 28 Aralık - İbn Cüreyc, hadis kitabıyla tanınan İslam alimi (d. 699) tarihi bilinmeyen İbn-i İshak, Meğazi ilminin kurucusu olarak kabul edilen tarihçi (d. 704) Mukâtil bin Süleyman, Tabiin dönemi hadis alimi ve müfessir (d. 702)

Olaylar Doğumlar Ölümler 24 Eylül - III. Pepin, Franklar Krallığı'nda bir devlet adamı ve sonra kral (d. 714)

Olaylar 17 Şubat - An Luşan İsyanı sona erdi. 7 Haziran - FMU (French Mason Union) kuruldu. Doğumlar Ölümler

Olaylar Doğumlar II. Mihail, Bizans imparatoru (ö. 829) IV. Stephanus, İtalyan din adamı, papa (ö. 817) Ölümler 28 Ağustos - İmparatoriçe Kōken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 46. ve 48. hükümdarı (d. 718) tarihi bilinmeyen Du Fu, Çinli şair (d. 712)

Olaylar Doğumlar VI. Konstantinos, Bizans İmparatoru (ö. 797) Ölümler Rouenli Remigius, Charles Martel'in gayrimeşru oğlu, Rouen'in üçüncü başpiskoposu

Olaylar 1 Şubat - I. Hadrianus, papa olarak göreve başladı. Doğumlar Ölümler

Olaylar Doğumlar İmparator Heizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51. imparatoru (ö. 824) Ölümler

Olaylar Doğumlar Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (ö. 835) Ölümler Züfer bin Hüzeyl, Hanefi fıkıh ve hadis bilgini (d. 728)

Olaylar Doğumlar V. Leon, Bizans imparatoru (ö. 820) İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (ö. 845) Karı Çor Tigin, Uygur tigini (ö. 795) Ölümler 7 Ekim - Mansûr, Abbasi halifesi (d. 714) tarihi bilinmeyen V. Konstantinos, Bizans imparatoru (d. 718) Kibi no Makibi, Nara Dönemi'nde yaşamış bir Japon bilgini ve asili (d. 695) Lebuinus, aziz

Olaylar Doğumlar İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (ö. 849) Ölümler

Olaylar Doğumlar İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (ö. 845) Ölümler

Olaylar Doğumlar I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'den itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (ö. 840) Ölümler

Olaylar Doğumlar İbrahim bin el-Mehdî, Abbasi halifesi (ö. 839) Jia Dao, Çinli şair (ö. 843) Ölümler

Olaylar Endülüs Emevi Devleti hükümdarı I. Abdurrahman, Zaragoza şehrini ele geçirdi. Medikion Manastırı kuruldu. Doğumlar Ahmed bin Hanbel, Hanbeli mezhebinin öncüsü (ö. 855) Hârizmî, matematik, gökbilim, coğrafya ve algoritma alanlarında çalışmış Fars bilim insanı (ö. 850) Ölümler 8 Eylül - IV. Leon, Bizans imparatoru (d. 750)

781 (DCCLXXXI) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Olaylar Frank kralı Şarlman, oğlu Pepin'i "İtalya Kralı" ilan etti. Doğumlar Hâris el-Muhâsibî, İslam alimi (ö. 857) Ölümler Alchmund, Hexham piskoposu Guo Ziyi, Çinli general (d. 697)

Olaylar Doğumlar Ölümler 11 Ocak - İmparator Kōnin, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 49. imparatoru (d. 709)

Olaylar Doğumlar Ölümler El-Mukanna, Hûrremîler Hareketi'nin oluşumunda etkin rol oynamış olan yalancı peygamber Hasan bin Zeyyîd bin Hasan, Hasan el-Mûctebâ'nın torunu, Hâlife El-Mansûr döneminde Medine valisi

784 (DCCLXXXIV) perşembe günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Nagaoka-kyō Japon İmparatorluğu'nun başkenti oldu. Doğumlar Li Jue, Çinli hükümdar Ölümler Isa ibn Musa, Abbasi valisi IV. Pavlos, Rum Ortodoks patriği

Olaylar Doğumlar İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (ö. 840) Ölümler 4 Ağustos - Mehdi veya Muhammed el-Mehdî bin Abdullâh Mansûr, Abbasi halifesi (d. 746) tarihi bilinmeyen Edessalı Theofilus, Orta Çağ astroloğu ve âlimi (d. 695) Ōtomo no Yakamochi, Japon şair ve devlet adamı (d. 715) Tatzates, Ermeni asıllı Bizans generali

Olaylar Doğumlar 14 Eylül - Memûn, Abbasi halifesi. (ö. 9 Ağustos 833) 10 Ekim - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (ö. 842) tarihi bilinmeyen Hacac bin Yusuf bin Matar, Müslüman matematik bilgini (ö. 833) Ölümler 14 Eylül - Hâdî, Abbâsî halifesi (d. 764) tarihi bilinmeyen Halil ibn Ahmed el-Ferahidi, Arap dil ve edebiyat bilgini (d. 718)

Olaylar 24 Eylül - Güvenlik nedeniyle ertelenen İkinci İznik Konsili İznik'te tekrar toplandı. Resim düşmanı (İkonoklazm) dönemde yapılan bu toplantıda resimlere dönüşü sağlayan kararlar alındı. Doğumlar Emîn, Abbasi halifesi (ö. 813) Ölümler

Olaylar Eylül - Kopidnadon Muharebesi: Abbasi ve Bizans orduları arasında, Pozantı yakınlarındaki yapılan savaşta Bizanslılar ağır bir yenilgi aldılar. Kral Şarlman, Bavyera'yı fethederek Frank Krallığı'na kattı. Avarlar, Doğu Frank Krallığı'nı (modern Almanya) saldırdı. Bu Frank Krallığı ile Avarlar arasındaki savaşları başlattı. Doğumlar I. Methodios, Rum Ortodoks patriği (843-847) Adi Şankara, Hint filozof, mistik ve teolog (ö. 820) Ebu Temmam, Arap şair. Ölümler I. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarı, Kurtuba emiri (d. 731)

Olaylar Kral Şarlman, Elbe Nehri'ni Frank-Sakson ordusu ile geçti ve Obotrite bölgesine girdi. Baltık bölgesine kadar hakimiyetini genişletti. Şarlman günümüz Almanya sınırlarında bulunan Herford kasabasını Werre Nehrinin alçaldığı kısmın güvenliğini sağlama gerekçesiyle kurdu. Şarlman Frank krallığında eğitim ve dini reformları içeren Admonitio generalis adlı fermanı yayınladı. Fes şehri kuruldu (günümüzde Fas), kurucusu Fas emiri I. İdris, Zeydiler hanedanının kurucusu. Doğumlar Ziryab, Müslüman şair, müzisyen, şarkıcı, botanikçi ve coğrafyacı (ö. 857) Ölümler 8 Kasım - Willehad, Bremen psikoposu tarihi bilinmeyen El-Hayzüran bint Ata, Abbasi halifesi Mehdî'nin eşi Hildeprand, Spoleto dükü Mauregatus, Asturias kralı (veya 788) Torson, Frank Toulouse kontu (veya 790)

Olaylar Doğumlar II. Sergius, papa (ö. 847) IV. Leo, papa (ö. 855) Ölümler Külüg Bilge Kağan, Uygur Kağanlığı kağanı

Olaylar Slovenlerin ve Hırvatların da dahil olduğu Frank ordusu, Avarlara karşı büyük bir saldırı düzenledi. Necef şehri kuruldu. Doğumlar Ölümler

Olaylar Doğumlar II. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı (ö. 851) II. Hadrianus, papa (ö. 872) Ölümler Mihail Lahanodrakon, Bizanslı general

Olaylar Lindisfarne'ye Viking saldırısı gerçekleşti. Bu olay Viking Çağı'nın başlangıcı sayılır. Doğumlar Ölümler

Doğumlar Mutasım, Abbasi halifesi (ö. 842) Ölümler 20 Mayıs - Aziz Kral Ethelbert, Doğu Anglia kralı ve Hristiyanlar için bir aziz tarihi bilinmeyen Abdullah bin Mübarek, Türk asıllı Hanefî fıkıh, hadis ve tefsir bilgini (d. 736)

Olaylar Doğumlar I. Lothar, Bavyera kralı (ö. 855) Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (ö. 838) Æthelwulf, Wessex kralı (ö. 858) Ölümler 20 Mayıs - Karı Çor Tigin, Uygur Kağanlığı döneminde yaşamış tigin (d. 775) 25 Aralık - I. Hadrianus, Katolik din adamı, papa tarihi bilinmeyen Mâlik bin Enes, Maliki mezhebinin kurucusu (d. 712) Ur Çor Kağan, Uygur-Türk kağanı

Olaylar Doğumlar Zünnûn-ı Mısrî, Mısırlı Arap düşünür (ö. 860) Ölümler Temmuz - Offa, Mersiya kralı tarihi bilinmeyen Yakub bin Tarık, İranlı astronom ve matematikçi

Olaylar Doğumlar I. İgnatius, Konstantinopolis Patriği (ö. 877) Ölümler VI. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 771)

Olaylar Doğumlar Abdullah Bin Tahir, Abbasi devlet adamı ve kumandan (ö. 844) Ölümler Ebû Yûsuf, Hanefî fıkıh ve hadis bilgini (d. 731)

Olaylar Doğumlar Ölümler 1 Eylül - Musa el-Kâzım, 12 İmam'dan yedincisi (d. 745)

Olaylar Kavimler Göçü sona erdi. Doğumlar Ölümler 3 Haziran - Stavrakios, Bizanslı hadım bürokrat ve Bizans İmparatoriçesi Atinalı İrini'nin en önemli ve etkili danışmanlarından biri

Olaylar Doğumlar Kindî, felsefe, tıp, matematik astronomi, ilahiyat, psikoloji, fizik, kimya ve müziğe kadar pek çok bilim dalında eser yazan Arap bilim insanı (ö. 873) Ölümler Rābiʿatü-l-ʿAdeviyyetü-l-Kaysiyye, Basralı ünlü kadın sufi (d. 714 veya 718)

Olaylar I. Nikiforos, Bizans imparatoru oldu. İsauria Hanedanı sona erdi, Nikiforos Hanedanı dönemi başladı. Wessex Kralı Beorhtric zehirlenerek öldü. Kraliçe Eadburh, Şarlman'a sığındı. Egbert Wessex'e döndü ve yeniden tahta geçti. II. Jayavarman hükümdarlığını ilan ederek Khmer İmparatorluğu'nu kurmuş oldu. Kore'de Haeinsa tapınağı inşa edildi. Doğumlar Fujiwara no Nagara, Japon devlet adamı (ö. 856) Ono no Takamura, Japon şair (ö. 853) Ralpacan, Tibet İmparatoru (ö. 836) Ölümler Behlül ibn Marzuk, Endülüslü komutan Beorhtric, Wessex Kralı Eadburh, Wessex Kraliçesi Višeslav, Hırvatistan Dükü

Olaylar Doğumlar Ölümler İrini, Bizans imparatoriçesi (d. 752) Fudayl bin İyaz, bazı Müslümanlara göre evliya

Olaylar Doğumlar Ölümler İbrahim el-Mevsılî, şarkıcı, müzikolog ve Arap klasik musikisinin önemli bir temsilcisi (d. 743)

Olaylar Doğumlar García Íñiguez, ikinci Pamplona Kralı (ö. 882) Ölümler 29 Kasım - Yahya bin Halid, Abbasi veziri (d. 733/737) tarihi bilinmeyen Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî, Hanefi mezhebinin Ebu Hanife'den sonraki en ünlü iki bilgininden birisi (d. 749)

Olaylar Doğumlar Ölümler 5 Şubat - İmparator Kammu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 50. imparatoru (d. 737) 25 Şubat - Tarasios, Rum Ortodoks patriği (d. 730)

Olaylar Doğumlar 27 Eylül - İmparator Ninmyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 54. imparatoru (ö. 850) Ölümler

Olaylar Doğumlar Ölümler 24 Mart - Harun Reşid, beşinci ve en tanınmış Abbasi halifesi (d. 763)

Olaylar Doğumlar 21 Temmuz - İmam Buharî, Buharalı Fars muhaddis (ö. 869) tarihi bilinmeyen I. Fotios, Konstantinopolis Patriği (ö. 893) Abbas İbn Firnas, Berberî astronom, simyacı, fizikçi, şair ve İslam bilgini (ö. 888) Huneyn bin İshak, Abbasi döneminde yaşamış ünlü bir mütercim ve hekim (ö. 873) Kassia, Bizanslı başrahibe, şair, besteci ve ilahi yazarı (ö. 865) Ölümler Ebu Nuvas, İran'lı şair (d. 756)

Olaylar Doğumlar 15 Haziran - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye’nin dokuzuncu imamı (ö. 835) tarihi bilinmeyen I. Basileios, gaspçı Bizans imparatoru (ö. 886) Ölümler 26 Temmuz - I. Nikiforos, Bizans imparatoru

Olaylar Doğumlar Vâsik, Abbasi halifesi (ö. 847) Ölümler 11 Ocak - Stavrakios, Bizans imparatoru tarihi bilinmeyen İbrahim bin Agleb, Kuzey Afrika'da Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Aglebiler hanedanının kurucusu (d. 756)

Olaylar Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti. Versinikia Muharebesi gerçekleşti. Doğumlar Theofilos, Bizans imparatoru (ö. 842) Ölümler 1 Eylül - Emîn, Abbasi halifesi (d. 787)

Olaylar Doğumlar Ölümler 28 Ocak - Şarlman, Frank ve Lombard kralı (d. 748) 13 Nisan - Krum, Tuna Bulgar Devleti hanı tarihi bilinmeyen Hasan bin Ziyad, Hanefi fıkıh bilgini (d. 734)

Olaylar Konstantinopolis'te imzalanan Bizans-Bulgaristan Antlaşması ile Bulgar Hanı Omurtag ile Bizans İmparatoru V. Leon arasında Bulgarlar lehine 30 yıllık bir barış yapıldı. Konstantinopolis Konsili toplandı. Doğumlar Johannes Scottus Erigena, İrlandalı Orta Çağ düşünürü (ö. 877) Theodora, Bizans İmparatoriçesi, Bizans imparatoru Theofilos'un eşi Ölümler Câbir bin Hayyan, Farsî çok yönlü bir fen bilgini; simyacı, kimyacı ve eczacı (d. 721)

Olaylar Doğumlar Formosus, papa (ö. 896) Ölümler 12 Haziran - III. Leo, papa (d. 750)

Olaylar Doğumlar Davud ez-Zahirî, İslam'daki fıkıh mezheplerinden olan Zahiri mezhebinin kurucusu (ö. 884) Ebu Davud - Sünen-i Ebu Davud olarak anılan eserin müellifi, muhaddis (ö. 889) Ölümler IV. Stephanus, İtalyan din adamı, papa (d. 770)

Olaylar Doğumlar Ölümler Ali er-Rızâ, İslâm Peygamberi Muhammed'in yedinci göbekten torunu (d. 765)

Olaylar Abbasiler'in başkenti Bağdat oldu. Sâmânîler hanedanı kuruldu (dağılışı 999). Doğumlar Ölümler

Olaylar Müslüman matematikçi Hârizmî, cebri buldu. Doğumlar Álmos, Macar kabilelerinin öncüsü, hükümdarı (ö. 895) Ebu Hanife Dineverî, astronomi, botanik, metalürji, coğrafya, matematik ve tarih gibi çok çeşitli alanlarda çalışmalarda bulunmuş bilim insanı (ö. 896) İbn Hurdâzbih, günümüze kadar ulaşan Kitâbü'l-mesâlik ve’l-memâlik'in yazarı, Fars coğrafyacı (ö. 912) Ölümler 19 Ocak - İmam Şâfiî, Şâfiî Mezhebi'nin kurucusu (d. 767) tarihi bilinmeyen V. Leon, Bizans imparatoru (d. 775) Adi Şankara, Hint filozof, mistik ve teolog (d. 788)

Olaylar Tang Mu Zong, Çin imparatoru oldu. Tâhirîler hanedanı kuruldu. (dağılışı 873) Doğumlar Sabit bin Kurre, Arap matematikçi ve gökbilimci (ö. 901) Ölümler

Olaylar 23 Mayıs - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı II. Abdurrahman tahta çıktı. Doğumlar Mart - Mütevekkil, Abbasi halifesi (ö. 861) Ölümler 26 Haziran - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (d. 767) tarihi bilinmeyen Ahmed bin el-Keyyâl bin el-Khasibî, Hindistan Bâtınîliği'nin yaratıcısı Grigorios Pterotos, Bizanslı general

Olaylar Doğumlar 13 Haziran - Dazlak Karl, Kutsal Roma imparatoru, Frank kralı (ö. 877) 27 Eylül - Orléanslı Ermentrude, Dazlak Karl ile evliliği sayesinde Frank Kraliçesi (ö. 869) Ölümler Ekim - Slav Thomas, Bizans askerî komutanı (d. y. 760) tarihi bilinmeyen Thekla, II. Mihail'in eşi, imparatoriçe

Olaylar Papa Eugenius Secundus, Episcopus Romanus Papa oldu. Doğumlar İbn Mâce, İranlı hadis bilgini ve düşünür (ö. 887) Tirmizî, Fars hadis bilgini (ö. 892) Ölümler 5 Ağustos - İmparator Heizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51. imparatoru (d. 773)

Olaylar Doğumlar II. Ludwig, İtalya kralı ve Kutsal Roma imparatoru (ö. 875) Ölümler Meymûn el-Kaddâh, Bâtınîliğin ve İsmâ‘îl’îyye mezhebinin, özellikle de Nizârî fıkhının kurucusu

Olaylar Doğumlar 22 Ocak - İmparator Montoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 55. imparatoru (ö. 858) tarihi bilinmeyen Kiril, Hristiyan misyoner Ölümler Theodoros, Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog (d. 759)

Olaylar Doğumlar İbnü'r Râvendî, Fars İslam âlimi, filozof ve yazar (ö. 911) Methodios, Hristiyan misyoner Ölümler

Olaylar Doğumlar Ölümler 5 Nisan - I. Nikiforos, Rum Ortodoks Patriği (d. 758) tarihi bilinmeyen Abdulmelik el-Esmaî, Arap zooloji ve filoloji bilgini (d. 740) Vâfî Ahmed, İsmâilîyye İmâmı

Olaylar Doğumlar Ali el-Hadî, 12 İmam'ın onuncusu (ö. 868) Ölümler II. Mihail, Bizans imparatoru (d. 770)

Olaylar Doğumlar Cüneyd-i Bağdâdî, sufi ve filozof (ö. 909) İmparator Kōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 58. imparatoru (ö. 887) Ölümler

Olaylar Doğumlar Ölümler 10 Temmuz - Zübeyde bint Cafer, Abbasi halifelerinden Hârûnürreşîd’in hanımı, Emîn’in annesi tarihi bilinmeyen Omurtag, Birinci Bulgar İmparatorluğu Hanı

832 (DCCCXXXII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Külüg Beg, Uygur Kağanı oldu. Bizans-Arap savaşları: Bizans kalesi Loulon (modern Türkiye) Abbasiler tarafından ele geçirildi. Garnizon, uzun bir kuşatmadan sonra Halife Memun'a teslim oldu. Doğumlar Guanxiu, Çinli keşiş ve şair (ö. 912) Ölümler 24 Mart - Wulfred, Canterbury başpiskoposu 30 Ağustos - Cui Qun, Çin hükümdarı (d. 772)

Olaylar Doğumlar Ölümler 9 Ağustos - Memun, Abbasi halifesi (d. 786) tarihi bilinmeyen Hacac bin Yusuf bin Matar, Müslüman matematik bilgini (d. 786)

834 (DCCCXXXIV) perşembe günü başlayan bir yıldır. Olaylar 1 Mart - I. Louis Frank kralı oldu. Doğumlar I. Efthimios, Konstantinopolis ekümenik patriği (ö. 917) Ölümler I. Odo, Orléans Kontu Wang Chengyuan, Çinli general (d. 801)

Olaylar Maride Kalesi'nin yapımı tamamlandı. Doğumlar Eylül - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (ö. 884) tarihi bilinmeyen II. Lothar, Lotharingiya Kralı (ö. 869) Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (ö. 884) Ölümler 25 Kasım - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye’nin dokuzuncu imamı (d. 811) tarihi bilinmeyen Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (d. 774)

Olaylar Doğumlar Müstaîn, Abbâsî halifesi (ö. 866) Ölümler Malamir Han, Slav kökenli Tuna Bulgar Devleti hanı

Olaylar Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 760 ; sonraki : 912). Doğumlar İbn Huzeyme, Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, Müslüman hadis ve Şafii mezhebi fıkıh alimi (ö. 923) Ölümler I. Antonios, Rum Ortodoks Patrikhanesi patriği

Olaylar 22 Temmuz - Dazimon Muharebesi: Halife El-Mu'tasim, Orta Anadolu'nun iki büyük Bizans kale şehrini (Ancyra ve Amorium) hedef alarak Bizans İmparatorluğu'na karşı büyük bir sefer başlattı. Tarsus'ta iki ana kuvvete bölünmüş geniş bir orduyu (80.000 kişilik) seferber eder. El-Afşin komutasındaki kuzey kuvveti, şehrin emiri Umar al-Aqta'nın güçleriyle birleşerek Melitene bölgesinden Ermeni Teması'nı işgal eder. El-Mu'tasım komutasındaki güneydeki ana kuvvet, Kilikya Kapılarını geçerek Kapadokya'ya girer. İmparator Theophilos, Abbasilere saldırır ve 3.000 zayiat verir, ancak daha sonra 10.000 Türk atlı okçusunun karşı saldırısıyla ağır bir yenilgiye uğrar. Theophilos ve muhafızları kuşatılır ve zar zor yarıp kaçmayı başarır. Doğumlar Ölümler Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (d. 795 / 798)

Olaylar Doğumlar 13 Haziran - III. Charles, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru (ö. 888) tarihi bilinmeyen Ebu Cafer Taberî, din ve tarih bilgini (ö. 923) Ölümler Egbert, Wessex kralı (d. 771 / 775) İbrahim bin el-Mehdî, Abbasi halifesi (d. 779) Külüg Beg, Uygur Kağanı

Olaylar Uygur Devleti, Kırgız Devleti tarafından ele geçirildi. Karahanlı Devleti kuruldu. Doğumlar 19 Ocak - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (ö. 867) tarihi bilinmeyen Eudokia İngerina, Bizans İmparatoriçesi (ö. 882) Ölümler 11 Haziran - İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (d. 785) 20 Haziran - I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'den itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (d. 778) tarihi bilinmeyen Muhammed et-Taki, Şii inancına göre dokuzuncu imam (d. 813 / 814)

Olaylar Doğumlar Ölümler Afşın, Abbasi Devleti Ordu Komutanı (d. ?) Bişr-i Hâfî, mutasavvıf (d. 767)

Olaylar Doğumlar I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (ö. 887) Ölümler 20 Ocak - Theofilos, Bizans imparatoru (d. 813) 24 Ağustos - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (d. 786) tarihi bilinmeyen Mutasım, Abbasi halifesi (d. 794)

Olaylar Doğumlar Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (ö. 870) Hasan el-Utruş, Şii imam (ö. 917) Mutemid, Abbasi halifesi (ö. 892) Ölümler 11 Ocak - I. Mihail, Bizans imparatoru (d. y. 770) tarihi bilinmeyen Abdullah Bin Tahir, Abbasiler devlet adamı ve kumandan (ö. 798)

Olaylar 6 Mart - Amorion'un 42 Şehidi, dinlerini değiştirmeyi kabul etmedikleri için Dicle kıyısında kafaları kesilerek öldürüldü. Doğumlar 1 Ağustos - Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903) Ölümler Ebu Said Gürgani, Fars matematikçi ve astronom İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (d. 777) İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (d. 775)

Olaylar Toskana Marklığı kuruldu. (yıkılışı 1198) Doğumlar Rollo, Viking soyundan gelen Norman asilzade (ö. 930) Ölümler

Olaylar 10 Nisan - Dördüncü San Leo, İkinci Sergius'un yerine papa oldu. 24 Kasım - 847 Şam depremi: Suriye'de Şam ve çevresinde meydana gelen depremde tahmini 70.000 kişi öldü. Bari Emirliği kuruldu (dağılışı 871). Doğumlar Mutez, Abbasi halife (d. 869) Ölümler 24 Ocak - II. Sergius, papa tarihi bilinmeyen I. Methodios, Rum Ortodoks patriği Vâsik, Abbasi halifesi (d. 812)

Olaylar Chola hanedanlığı, Tamil imparatorluğu'nu yönetmeye başladı (1279 yılına kadar). Doğumlar Ölümler

Olaylar Doğumlar Büyük Alfred, Wessex kralı (ö. 899) İsmail bin Ahmed, Samanî hükümdarı (ö. 907) Ölümler 18 Ağustos - Walafrid Strabo, Alman keşiş ve din bilimci (d. 808) tarihi bilinmeyen İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (d. 776)