هلته د «یرشینیا پیسټیس» باکتریا د ورَږو او سپږو د چیچلو په وسیله انسان ته انتقال شوه، له هغه ځایه طاعون د موږکانو او سپږو له لښکرو سره اسیا، اروپا او شمالي افریقا ته خپور شو او له شلو کلونو په کمه موده کې ېې د اطلس سمندر غاړې وځپلې