ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန သည် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်း​ကြောင်း ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနကို နိုင်ငံတော်ပိုင် ရေနေသယံဇာတများထိန်းသိမ်းရေး၊ နိုင်ငံအတွင်းငါးရိက္ခာများ ဖူလုံစွာ စဉ်ဆက်မပြတ်စားသုံးနိုင်ရေးနှင့် ငါးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာနည်းပညာများကို ပြည်သူအများအားဖြန့်ဝေနိုင်ရေး များကိုဦးတည်ချက်ထားရှိပြီးဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှစတင်၍ မြေယာကျေးလက်ကြီးပွားတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ငါးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းဌာနခွဲ တစ်ခုအဖြစ် အရာထမ်း(၆)ဦး၊ အမှုထမ်း (၇၀)ဦး၊ စုစုပေါင်း ဝန်ထမ်း(၇၆)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၄)ရက်နေ့မှ စတင်၍ မြေယာကျေးလက် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းအောက်မှ သီးခြားဌာနကြီးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လျက် ညွှန်ကြားရေးမှူးဝန် (၁)ဦး အုပ်ချုပ်သော ငါးလုပ်ငန်းဌာနခွဲအဖြစ် တိုးမြှင့်၍ အရာထမ်း (၉)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၈၃)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၁၉၂)ဦး ဖြင့် ဖွဲ့စည်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်ပေါ်လာပြီးနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၅)ရက်နေ့မှစတင်၍ ငါးလုပ်ငန်းဌာနခွဲကို ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပြီး ဌာနအကြီးအကဲအနေဖြင့် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှ တာဝန်ယူ၍ အရာထမ်း(၉)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၈၃)ဦးဖြင့်ပင် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ငါးဖမ်းကိရိယာလိုင်စင်ခွန်များကောက်ခံမှုလုပ်ငန်းစီမံချက်၏ ယာယီလုပ်ငန်းစီမံချက်အင်အားကို အမှုထမ်းရာထူး (၂၁၆)နေရာဖြင့် ၁၉၈၄-၁၉၈၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆-၁၉၈၇ ခုနှစ်အတွင်း ယာယီဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှ စတင်၍ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်သူ့လုပ်အားနေရာချထားရေးအဖွဲ့ လက်အောက်ရှိ ငါးပြတိုက်သည် ၎င်းဝန်ထမ်းအင်အား(၈၉)ဦးဖြင့် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန လက်အောက်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်အရပ်ရပ်ကို နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ယူပြီး နောက်ပိုင်း ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနကို တိုးတက်များပြားလာသော လုပ်ငန်းတာဝန်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ် စေရန် အရာထမ်း(၁၀၃)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၂၅၁)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၁၃၅၄)ဦးဖြင့်တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခွင့်ကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၃၁)ရက်နေ့တွင် ခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှစတင်၍ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန မြန်မာ့ရေလုပ်ငန်းလက်အောက်တွင်ရှိသော ငါး/ပုစွန်ကြွယ်ဝမှုလေ့လာရေးဌာနစု၊ သုတေသနနှင့် စမ်းသပ်မွေးမြူ ထုတ်လုပ်ရေးဌာနစု၊ ရေလုပ်ငန်းလေ့ကျင့်သင်ကြားရေးဌာနစုတို့သည် ၎င်းတို့၏ဝန်ထမ်းအင်အား စုစုပေါင်း (၁၂၉)ဦးဖြင့် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနလက်အောက်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၆)ရက်နေ့တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စက်မှု စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အသက်မွေးပညာဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ ငါးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်းများကို မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနသို့ အရာထမ်း(၂)ဦး၊ အမှုထမ်း(၈၂)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၈၄)ဦး တို့အား (၁-၁-၁၉၉၇)ရက်နေ့မှစ၍ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သဖြင့် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနခွဲ အတွင်း အင်အားသွတ်သွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အရာထမ်း(၁၉၁)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၆၃၈)ဦး၊ စုစုပေါင်း(၁၈၂၉)ဦးဖြင့် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် နေပြည်တော်ကောင်စီဖွဲ့စည်းပုံအား အရာထမ်း(၅)ဦး၊ အမှုထမ်း (၆၆)ဦး၊ စုစုပေါင်း(၇၁)ဦးကို တိုးချဲ့ခွင့်ပြုခဲ့သည့်အတွက် အရာထမ်း(၁၉၆)ဦး၊ အမှုထမ်း(၁၇၀၄)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၁၉၀၀)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အရာထမ်း(၃၆၅)ဦး၊ အမှုထမ်း(၂၁၀၄)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၂၄၆၉)ဦးဖြင့် ထပ်မံပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနသည် ရေသယံဇာတဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတာဝန်များကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် စီမံရေးရာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ မွေးမြူရေးဌာနခွဲ ကြီးကြပ်ရေးနှင့်အခွန်ဌာနခွဲ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့်သုတေသနဌာနခွဲ ဟူ၍ ဌာနခွဲကြီး(၄)ခု ၊ ဌာနစု(၁၅)စုတို့ဖြင့် မြန်မာပင်လယ်ငါးလုပ်ငန်းဥပဒေ၊ နိုင်ငံခြားငါးဖမ်းရေယာဉ်များ ငါးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခွင့် ဥပဒေ၊ ရေချိုငါးလုပ်ငန်းဥပဒေ၊ ငါးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာဥပဒေ၊ ငါးမွေးမြူခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ လုပ်ထုံး လုပ်နည်းများ၊ရေချိုငါးလုပ်ငန်းဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ နိုင်ငံခြားငါးဖမ်းရေယာဉ်များငါးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအား လက်ရှိကျင့်သုံးဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။ ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန