ယီ သို့မဟုတ် နူရှူး လူမျိုးများ (သမိုင်းကြောင်းအရ လိုလို ဟုလူသိများသည်) သည် တရုတ် ၊ ဗီယက်နမ် နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ လူဦး ရေ ကိုးသန်းရှိပြီး ၎င်းတို့သည်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ၅၅ခုသောမျိုးနွယ်စု အနက် ၇ ခုမြောက် အကြီးဆုံးမျိုးနွယ်စု ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အဓိကအားဖြင့်တောင်တန်းဒေသများတွင် စီချွမ် ၊ ယူနန် ၊ ဂူဇောင် နှင့် ကွမ် စီ ကျေးလက်ဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသည်။ Liangshan Yi ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ကြီးသည် တရုတ်ပြည်မကြီးအတွင်းလူဦး ရေအများဆုံးသော လူဦးရေစုစုပေါင်းသည့်ဒေသဖြစ်ပြီး ယီလူဦးရေနှစ်သန်းရှိသည်။ အခြားနိုင်ငံများအတွက် ၁၉၉၉ တွင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ Hà Giang ၊ Cao Bằng နှင့် လာအို Cai ပြည်နယ်များတွင် Mantsi စကားပြောသော“ LôLô” လူမျိုး ၃၃၀၀ ရှိသည်။ ယီ သည် မြန်မာစကားနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ယီယု, လိုလိုသျှဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။ မျိုးနွယ်အရ Nuosu ဖြစ်ကြောင်း ယီ စာပေ တွင်ရေးသားခဲ့သည် ။ တည်နေရာ ယီလူဦးရေ ၉သန်းကျော်ရှိပြီး ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ၄.၅သန်းကျော်၊ ၂.၅သန်းသည် စီချွမ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်ပြီး ယီ၁သန်းသည် ကွမ်ကျိုးပြည်နယ်စပ်တွင်နေထိုင်ကြသည်။ ယီလူမျိုးအားလုံးနီးပါးသည်တောင်တန်းဒေသများ၌နေထိုင်ကြသည်။ ။ ယီဒေသ၏အမြင့်ပိုင်းကွဲပြားခြားနားမှုများသည်ရာသီဥတုနှင့်ဤဒေသများတွင်မိုးရွာသွန်းမှုကိုတိုက်ရိုက်သက်ရောက်သည်။ ဤထူးခြားသောကွဲပြားခြားနားမှုများမှာယီဒေသရှိရာသီဥတုမှာမိုင်အနည်းငယ်ကွာဝေးသည်ဟုပြောခဲ့ဖူးသည်။ ကွဲပြားခြားနားသောဒေသများရှိရီလူ ဦး ရေသည်တစ် ဦး နှင့်တစ် ဦး အလွန်ကွဲပြားခြားနားပြီး၎င်းတို့နှင့်လုံးဝကွဲပြားခြားနားသောနည်းလမ်းများဖြင့်နေထိုင်ကြသည်။ ဘာသာစကား မြောက်ပိုင်းယီ (နော့ဆူ 诺苏) အနောက်ပိုင်း ယီ (လိုလို 罗罗) အလယ်ပိုင်းယီ (လိုလိုဖို 倮倮泼) တောင်ပိုင်း (နိဆု 尼苏) အရှေ့တောင် ယီ (ဆာနီ 撒尼) အရှေ့ ယီ (နာဆူ) မြောက်ပိုင်းယီသည် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းခန့်ရှိပြီး ယီဘာသာ၏ စံထားရသည့်ဘာသာကို ပြောဆိုကြသည့် မျိုးနွယ်စု အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သရုပ်ခွဲသောဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ Mantsi ကဲ့သို့သော ယီစာ ကိုသုံးသောဗီယက်နမ်လူမျိုးစု ယီဘာသာစကားလည်းရှိသည်။ ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု ပြည်နယ်အားဖြင့် ခရိုင်အားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ယီလူမျိုးများ၏ ၂၀၀၀ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းဇယား။ (သာခရိုင်လူ ဦး ရေ၏> 1% င်ခုသို့မဟုတ်ခရိုင် - တန်းတူပါဝင်သည်။ ) Liangshan ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု Honghe Hani နှင့်ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု Chuxiong Yi ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဟာနီလူမျိုး Байလူမျိုး Yiminaspis သည်သမိုင်းမတိုင်မီကငါးများဖြစ်ပြီး Yi ကိုဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ခံရမအနုပညာ Benoît Vermander ။ Moutons: L'enclos à moutons: un ရွာ nuosu du sud-ouest de la Chine ။ ပဲရစ် - Les Indes savantes (၂၀၀၇) ။ Ollone, Henri d ', vicomte (၁၉၁၂) တားမြစ်ထားသည့်တရုတ်နိုင်ငံတွင် - d'Ollone မစ်ရှင်၊ ၁၉၀၆-၁၉၀၉၊ တရုတ် - တိဘက် - မွန်ဂိုလီးယား ၊ Bernard Miall ကဒုတိယစာစောင်၏ပြင်သစ်မှဘာသာပြန်ဆိုသည်။ အခန်းကြီး II-V ကို & VII ။ လန်ဒန်: T. Fisher က Unwin Pollard, အက်စ် (၁၉၂၁) အမည်မသိတရုတ်နိုင်ငံ - လန်ဒန် အနောက်ပိုင်းရှိတရုတ်ပြည် အနောက်ပိုင်းလန်ဒန်မြို့ရှိ တောရိုင်းနှင့်မသိရသော Nosu နှင်းအကြား၊ ရှေ့ဆောင်သာသနာပြုတစ် ဦး ၏လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ၊ စွန့်စားမှုများနှင့်အတွေ့အကြုံများမှတ်တမ်း ၊ Seeley Service နှင့် Co. Limited ပြင်ပလင့်များ China.org.cn " ယီလူမျိုးလူနည်းစု " Yu-Hsiu လူ။ " Dishi septet ရိုးရာဂီတနှင့်ကခုန်မှတ်တမ်းများ။ " Peoples.org " တရုတ်ပြည်ရှိ ယီလူမျိုး " Yizuren.com ။ "ဟုယီလူမျိုးတို့၏ ကြီးမားသော ကြိုးတပ်တူရိယာ " ။ Vermander, ခ " Liangshan စီရင်စု၏ Yis " ။ Vermander, ခ " Nuosu ဘာသာတရား: ထုံးတမ်း, အေးဂျင့်များနှင့်ယုံကြည်ချက် " ။ Ayi Bamo ။ " Liangshanယီလူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ Bi-mox " တရုတ်ပြည်အနောက်တောင်ပိုင်း၏ယီအပေါ်အမြင်များ Stevan Harrell တည်းဖြတ်သည်။ တရုတ်ပြည်၏ခရိုင်အလိုက်လူမျိုးစု၏မြေပုံဝေစု ကိုးကား တရုတ်နိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိမှတ်ပြု လူမျိုးစုများ ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ