ရွှေတောင်မြို့သည် ပြည်ခရိုင်ပေါင်းတည်ခရိုင်ခွဲ ရွှေတောင်မြို့နယ်၏ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ပြည်မြို့တောင်ဘက် ကိုးမိုင်ကွာဝေး၍ ပြည်ရန်ကုန်ကားလမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် (၃)ရပ်ကွက် နှင့်ကျေးရွာအုပ်စုအများအပြား ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မြို့ငယ်လေးဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ရွှေတောင်မြို့နယ် လူဦးရေ ၈၃၁၅ဝ ယောက်ရှိ၍ ရွှေတောင်မြို့၏ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်း ခြေ စာရင်းအရ လူဦးရေသည် ၁ဝ၇၈၈ ယောက် ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှု ရွှေတောင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တန်ခိုးကြီးဘုရားများမှာ မြို့ တောင်ဘက်လေးမိုင်ကွာရှိ ရွှေနတ်တောင်ဘုရား၊ မြို့အရှေ့ မြောက်မြို့ဦးရှိ ရွှေမော်ဓောဘုရား၊ မျက်နှာတော်တွင် မျက်မှန် တပ်ထားသော ရွှေမျက်မှန်ဘုရားတို့ ဖြစ်သည်။ ရွှေနတ်တောင် စေတီပွဲကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း တပေါင်းလတွင် ကျင်းပရာ အထူး ပင် စည်ကားသော ဂေဇက်ဝင်ပွဲတော် ဖြစ်သည်။ စာပေဂန္ထဝင်တွင် ထင်ရှားသောဇိနတ္ထပကာသနီနှင့် စွယ်စုံ ကျော်ထင်ကျမ်း ပြုစုသူ ရွှေတောင်ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်၊ မင်းတုန်းဘုရင် လက်ထက်ကျော်စောသော ဗန်းမော်ဆရာတော် စသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများသည် ရွှေတောင်မြို့နယ် ဇာတိများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ သည် ရွှေတောင်မြို့မှ စတင်သည်။ ရွှေနတ်တောင်ဘုရား ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီး ဗုဒ္ဓဓာတ်ကမ္ဘာ့လွှမ်းခြုံဘုရားကြီး ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်ရဟန္တာရှစ်ဆယ် လေးမျက်နှာဗုဒ္ဓရုပ်ပ္ပါးတော်မြတ်ကြီး ရွှေမော်ဓောဘုရား ​သင်္ခမ်းကြီးစေတီတော် စက်စက်ယိုစေတီတော် လယ်တီစာကြည့် ပိဋကတ်တိုက် စီးပွားရေး ရွှေတောင်မြို့သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်သဖြင့် အသီးအနှံ သစ်ပင်ပန်းမာန်များ စိုက်ပျိုး၍ အလွန်ဖြစ်ထွန်းသည်။ ရွှေတောင်မြို့၏ ထင်ရှားသောလုပ်ငန်းမှာ ပိုးထည်လုပ်ငန်းဖြစ်၍ ရွှေတောင်ပိုး ထည်သည် အထူးပင်နာမည်ရသော အထည်အလိပ် ဖြစ်သည်။ ပထဝီအနေအထား ရန်ကုန်-ပြည်သွား ကားလမ်းပေါ်တွင်လည်း တည်ရှိ၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ၁၆၉ မိုင် ဝေးသည်။ မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်းတို့ဖြင့် ကူးသန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်လေသည်။ သမိုင်းကြောင်း ရွှေတောင်မြို့ကို မဟာသမ္မမင်းမှရေတွက်သော် ၂၈ ဆက် မြောက်ဖြစ်သော အစ္စိမည်သည့်မင်းသား သူရတပမင်းကြီး တည်ထောင်ဖန်ဆင်းတော်မူသည်ဟု ဆိုသည်။ သူရတပ မင်းသားသည် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားတို့ လျှောက်ထားချက်အရ ခမည်းတော်စံရာ မဇ္ဈိမဒေသ မလ္လတိုင်းကုသဝတီပြည်မှ မြန်မာ ပြည်ဘက်သို့ လာရောက်ကာ ကဉ္စနာဂီရိခေါ် ရွှေတောင်ကြီးကို ရှာဖွေလေသည်။ သို့ရာတွင် မတွေ့မမြင်ရှိ၍ စိတ်တော် ပင်ပန်း ဖြစ်သည်တွင် သိကြားမင်းက ရှင်ရသေ့အသွင်ဖန်ဆင်း၍ ရွှေ တောင်ကြီးတည်ရာကို ညွှန်ပြသဖြင့် သွားရောက်ရာ အခိုး အရောင်ဖြင့် ပြောင်ပြောင်ထိန်ဝင်းနေသောရွှေတောင်ကို မြင်ကြ ရသည်။ ထိုအရပ်၌ မြို့တည်ထောင် သည်ကိုအစွဲပြု၍ ရွှေ တောင်မြို့ဟု တွင်သည်။ ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီးလက်ထက် ပိဿနိုး မိဖုရားက ကာသိကရာဇ်တိုင်း ဗာရာဏသီပြည်ကို မြင်လိုသည့် ချင်ခြင်း ဖြစ်သည့်အခါ ရွှေတောင်မြို့ကိုပင် ဗာရာဏသီပြည် အဖြစ် ပြသရကြောင်းဖြင့် အဆိုရှိသည်။ ၆ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပြည် မြို့၌ နန်းတက်သော သီဟသူမင်းမှ စ၍ ပြည်မြို|၌ စိုးစံသော မင်းများသည် အရည်အသွေးရှိသော မှူးမတ်များကိုသာ ရွှေ တောင်မြို့ကို စားစေ၍ ပြည်မြို့က ဆင့်ဆိုရာကို နာခံထမ်းရွက် စေသည်။ သီဟသူမင်းသည် ရွှေတောင်မြို့နယ်ကို အောက်ပါ အတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှေ့လားသော် ပုတ်ရှည်ချောင်း တည်ပင်ခွအခိုက် ပြည်မြို့မြေနှင့် တစ်စပ်တည်း ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်သို့လားသော် ကိုးတိုင်ကွာ လှော်ကားကြေးကုန်း တစ်ဖက်၊ အင်းမကြီးမြေနှင့် တစ်စပ်တည်း။ တောင်သို့လား သော် ၁၃ တိုင်ကွာ မြေခြားစိုင်ညောင်ပင် တရုတ်မျှော်မြေနှင့် ကျောခိုင်းဖြစ်၏။ အနောက် တောင်သို့လားသော် သုံးတိုင်ကွာ မြစ်လယ်ကြော၊ သူရဲတန်းမြေနှင့် ကျောခိုင်းဖြစ်၏။ အနောက် သို့ လားသော် ဧရာဝတီမြစ်ထက်ဝက်၊ အနောက်မြောက်သို့ လားသော် ဧရာဝတီမြစ်ထက်ဝက်နှင့် ပြည်မြို့မြေအစပ်၊ မြောက် သို့လားသော် လေးတိုင်ကွာ ပိုဝချောင်းတစ်ဖက်၊ ပြည်မြို့မြေနှင့် ကျောခိုင်းဖြစ်၍ အရှေ့မြောက်သို့ လားသော် မြင်ဗာဟုဘုရား ဖြစ်၏။ ဤသို့ နယ်ရှစ်ရပ်သတ်မှတ်၍ ဤနယ်အတွင်း ရွာကြီး ၉၉ ရွာ၊ သူကြီးပေါင်း ၉၉ ယောက်၊ စာရေး ၉၉ ယောက်တို့ နှင့် ဒိုင်စာရင်းလည်း ဖွဲ့တော်မူသည်။ ရွှေတောင်မြို့သည် ကိုလိုနီခေတ်တွင် နယ်ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ တပင်တိုင်မုန့်ဟင်းခါး ကိုးကား မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ