မတ္တရာမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အောင်မြေသာစံခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မတ္တရာမြို့ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်း မတ္တရာမြို့သည် ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကူမဲမြို့၏ အရှေ့ဘက်၅မိုင်အကွာရှိ ယခင်မိန်းမောမြို့ဟောင်းမှ အမတ်၁၀၀ပြောင်းလာပြီးစုပေါင်းနေထိုင်ရာမှဖြစ်လာသောမြို့ဖြစ်သည်။ အမတ်တရာမြို့အမည်မှ မတ္တရာမြို့ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း ဟလင်းကြီးမြို့ ပျူမင်း၊ပြုံးမင်း လက်ထက်တွင် မယ်တော်အား မိဖုရားအဖြစ်သိမ်းပိုက်ရာမှ တိုင်းပြည်ပျက်မည်ကို ကြိုသိသော အမတ်၁၀၀တို့ ပြောင်းလာပြီးမြို့တည်ရာမှ မတ္တရာမြို့ဖြစ်လာသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထား မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂ဒီဂရီ ၁၈မိနစ်နှင့် ၂၂ဒီဂရီ ၂၈မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၉မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၅မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၅.၇၅မိုင်ရှိပြီး ၄၅၅စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ နယ်နိမိတ် မတ္တရားမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ခြားကာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ဝက်လက်မြို့နယ် နှင့် မြောက်ဘက်တွင် စဉ့်ကူးမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ပင်လယ်ရေမြေနှာပြင်အထက် ၂၅၀ပေအထက်တွင်တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏အရှေ့ဘက်သည် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဆက်စပ်နေ၍ တောင်ကုန်းတောင်တန်း ထူထပ်သောဒေသဖြစ်ကာ ကျန်အပိုင်းများမှာ မြေပြန့်ဒေသဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် ဧရာဝတီမြစ်၊မြောင်မြစ်တို့သည် မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းနေသည်။ ချောင်းမကြီးသည် အရှေ့မှအနောက်သို့စီးဆင်းကာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဆည်တော်ကြီးဆည်မှရေများသည် မန္တလေးတူးမြောင်း၊ ရေနံ့သာတူးမြောင်းများအဖြစ်ဖြင့် မြို့နယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားသည်။ လူဦးရေ မတ္တရာမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်း၊ကရင်၊ချင်း၊ကချင်၊ရခိုင်နှင့် ကယားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်၊ဟိန္ဒူကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၁၀%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ စီးပွားရေး မတ္တရာမြို့နယ်သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော၊ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးသော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒေသခံလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ဆန်နှင့်ပဲမျိုးစုံဖြစ်ကာ မန္တလေးမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ နိုင်ငံပိုင် စကျင်ကျောက်ပြားစက်ရုံ တည်ရှိသည်။မတ္တရာမှာ ကွမ်းနုဝါ ဟုအမည်ကျော်ကြားသော ကွမ်းခြံများ အုန်း ငှက်ပျော်ခြံကြီးများလဲ တည်ရှိသည်။ ဈေးများ မတ္တရာမြို့မဈေး ရေနံ့သာကျေးလက်ဈေး တံငါမြောက်ကျေးလက်ဈေး ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး မတ္တရာမြို့နယ်သည် မန္တလေး-မိုးကုတ်-မြစ်ကြီးနားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ကားလမ်းဖြင့် အစဉ်ပြေပြေ သွားလာနိုင်သည်၊ ထို့အပြင် မန္တလေး - မတ္တရာ ရထားလမ်းဖြင့်လည်း သွားလာနိုင်သည်။ (သို့သော် ယခုအခါ ရထားပြေးဆွဲခြင်းမပြုတော့ပါ)။ ပညာရေး အခြေခံပညာ အထက အထက်တန်းကျောင်း ၁၃ကျောင်းရှိသည်။ အထက မတ္တရာ အထက သုံးဆယ်ပေး အထက စလွန်ဖြူ အထက ရေနံ့သာ အထက ကျောက်တံတား အထက ဆည်တော် အထက စကျင် အထက မြွေပုံကန် အထက လွန်တောင်း အထက မြို့သစ် အထက မိုးကြိုး အထက စကားပင် အထက တောင်ပြုံး အထက(ခွဲ)/အလက အလက (ထ(ခွဲ)) ဥဒိန် အလက (ထ(ခွဲ)) ငယ်တိုး အလက (ထ(ခွဲ)) တံငါမြောက် အလက (ထ(ခွဲ)) ကင်းရွာ အလက (ထ(ခွဲ)) ညောင်တုန်း (တ) အလက (ထ(ခွဲ))တံငါတောင် အလက (ထ(ခွဲ))ပိုဝ (မ) အလက ဝသုန္ဒရ အလက ဥက္ကံ အလက ထီးတော်မိုး အလက ပတ်လည်အင်း အလက အင်းတံခါး အလက မြို့ဒင် အလက မြစ်ကမ်း အလက အ/တောင်ကိုင်း အလက ရွှေဘိုးကြီး အလက ဥမှင် အလက မြောင်းသစ် အလက ထ/တောင်ကိုင်း အလက (ထ(ခွဲ)) နတ်ကြီးစဉ် အလက မွေတလိုင်း အလက လှိုင်ကျွန်း အလက အိုင့်ဒိုင် အလက သန်းကုန်း အလက နတ်တော်ကျွန်း အလက ပေါက်ဝဲ အလက ကျောက်ဆည်လေး အမက မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၇၄ကျောင်းရှိသည်။ ကျန်းမာရေး ဆေးရုံများ အနာကြီးရောဂါဆေးရုံ မြို့နယ်ဆေးရုံ မြွေတလိုင်း တိုက်နယ်ဆေးရုံ သဖန်းဒေါင့် တိုက်နယ်ဆေးရုံ ဥမှင် တိုက်နယ်ဆေးရုံ တောင်ယာကြီး တိုက်နယ်ဆေးရုံ ဆည်တော် တိုက်နယ်ဆေးရုံ =စင်တောင် အခြား စကျင်ကျေးရွာ မတ္တရာမှ မြောက်ဘက် ၁၅မိုင် အကွာတွင်ရှိသည် ကမ္ဘာကျော် စကျင်ကျောက်များထွက်ရှိရာဒေသဖြစ်သည်။ စကျင်ကျောက်ကို ပုံစံအမျိုးမျိုးထုစစ်၍ အသက်မွေးသည်။ အနော်ရထာလက်ထက်တွင် နဂါးမောက်မြို့ဟုတွင်သည်။ တောင်ပြုန်းကျေးရွာ အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှာသည့် ရွှေဖျင်းကြီး ရွှေဖျင်းလေး ဟုဆိုသော ကိုယ်တော်ကြီး ကိုယ်တော်လေး နတ်နန်း နှင့် အုပ်နှစ်ချပ်လှပ် ဘုရားမှာလဲ မြန်မာ သာမက နိုင်ငံခြားခရီးသွားများ ဘုရားပွဲတော် ချိန်တွင် ကြက်ပျံမကျလောက်အောင် စည်ကားလှပါသည်။ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Maplandia World Gazetteer မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ