zaibutcooler/fine-burmese huggingface dataset:
စီနမာလေတံတားသည် မော်လဒိုက်နိုင်ငံရှိ တံတားတစ်စင်းဖြစ်ပြီး မာလေကျွန်း၊ ဟူဟူလေကျွန်းနှင့် ဟူဟူမာလေကျွန်းတို့ကို (ဟူဟူလေကျွန်းကိုဖြတ်၍) ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ၁.၃၉ ကီလိုမီတာရှည်သော တံတားတွင် နှစ်လမ်းသွား ကားလမ်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် သီးခြားလမ်းနှင့် လူသွားလမ်းတို့ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်အစိုးရထံမှ ထောက်ပံ့ငွေရရှိထားသောကြောင့် မူလက ဤတံတားကို တရုတ်-မော်လဒိုက် ချစ်ကြည်ရေးတံတားဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ မော်လဒိုက်နိုင်ငံအတွက် ကျွန်းအချင်းချင်းဆက်သွယ်ပေးထားသော ပထမဆုံးသော တံတားဖြစ်သည်။ မာလေနှင့် ဟူဟူလေကျွန်းအကြားတွင် တံတားတည်ဆောက်ရန် အကြံအစည်သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သမ္မတ Maumoon ၏ သမ္မတရွေးကောတ်ပွဲကမ်ပိန်းအတွင်း တံတားတည်ဆောက်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကတိပေးပြီးသည့်နောက် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ နောက်ထပ် သမ္မတလောင်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူဖြစ်သည့် Mohamed Nasheed သည် အစပိုင်းတွင် ထိုအကြံအစည်နှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မာလေ၊ ဟူဟူလေ၊ ဟူဟူမာလေ၊ ဗီလင်ဂီလီနှင့် ဂူလ်ဟိုင်းဖာဟူကျွန်းတို့ကို တံတားဖြင့်ဆက်ပေးမည့်ဟု တန်ပြန်ကတိပေးခဲ့ရသည်။ တံတားသည် US$ ၂၁၀ မီလီယံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းပြီး ထိုအထဲမှ US$၁၂၆ သန်းကို တရုတ်အစိုးရမှ အစိုးရထောက်ပံ့မှုအဖြစ် ပေးချေပေးမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဆိပ်ကမ်းအင်ဂျင်နီယာကုမ္ပဏီသည် အဓိက ကန်ထရိုက်တာဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဆူလ်တန် အဗ္ဗဒူလ် ဟာလင် မူအက်ဒမ် ရှား တံတားအား တည်ဆောက်ခဲ့ရာတွင် နာမည်ကောင်းများ ရရှိခဲ့သော ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ ကိုးကား မော်လဒိုက်နိုင်ငံရှိ တံတားများ
ညီတော်ပုထိုးတော် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးတွင် တည်ရှိသည့် စေတီပုထိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁၄၃၃ တွင် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်ဘုရင် မင်းခရီက တည်ထားခဲ့သည်။ ဤပုထိုးတော်သည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ မင်းစောမွန် တည်ခဲ့သည့် လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မင်းစောမွန်သည် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပုံများ ကိုးကား ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
ဗိန္ဓောပညာသည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အပင်တို့ကို အသုံးပြု၍ လူတို့၌ခံစားရသော ရောဂါကို ကုသသောပညာရပ် ဖြစ်သည်။ ဗိန္ဓောနည်းဖြင့်ကုသောဆရာကို ဗိန္ဓောဆရာ ခေါ်သည်။ ယခုအခါ တိုင်းရင်းဆေးဆရာဟူသောအမည်ကို ရုံးသုံးအဖြစ် ပြောင်းလဲသုံးစွဲနေပြီ ဖြစ်သည်။ ဝေါဟာရဖြစ်ပုံ အပင်တို့ကို ဆေးအဖြစ်သုံးမည်ဆိုက ဗမာအခေါ် ဘယဆေး (ဟင်ဒီတို့က ပရဆေးဟု သုံး) ခေါ်သည်။ ထိုပရဆေးပင်ကိုပင် အမြစ် အခေါက် အရွက် အပွင့် အသီး စသော အပင်၏ ပဉ္စငါးပါးစလုံးကို အသုံးချရပါက ပဉ္စဘုတ်ဆေးဟု အမည်တပ်ရသည်။ တမျိုးထက်ပိုသော ဆေးပင်တို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရပါက ဆေးပေါင်း သို့မဟုတ် ပိဏ္ဍောဆေး တွင်၏။ ထိုစကားလုံး ပိဏ္ဍောမှ ဝေါဟာရရွေ့ကာ ပိန္ဓောဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ဆေးကုနည်းအကျဉ်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးဖြစ်သော တေဇော ပထဝီ အာပေါ ဝါယောတို့ကို ခန္ဓာအိမ်၌ တည်ကာ ဆီး ဝမ်း သွေး လေ ဟူ၍ ခွဲသည်။ ၎င်းနောက် ဆီးကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါ၊ ဝမ်းကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါ စသဖြင့် ထပ်ပြားသည်။ ၎င်းရောဂါလက္ခဏာတို့ကို သုံးသပ်ကာ ဆရာဖြစ်သူက အနာနှင့်ဆေး တည့်ရာပေးရသည်။ လူနာတဦးနှင့်တဦး သုံးရသည့်ဆေး မတူသလို ဆရာတဦးနှင့်တဦး သုံးသောနည်းလည်း ကွဲလေ၏။ အချို့ရောဂါတို့ကို ဝမ်းတွင်းပါဟု သတ်မှတ်ရသည်။ မွေးကပင်ပါလာ၍ ကုမရတော့ပေ။ ထို့ပြင် ရောဂါရင့်လွန်း၍ ကုမရက သက်သာရုံသာ ဆေးပေးသည်လည်း ရှိသည်။ ကိုးကား ရိုးရာ ဆေးပညာ
မြန်မာနိုင်ငံ အမြို့မြို့အရွာရွာတွင် ဝမ်းဘဲကိုတွေ့နိုင်သည်။ အမြီးနှင့် အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် အလွန်နက်သည့် အရောင်ရှိပြီးလျှင် အတောင်များကို ပိတ်ထားသောအခါတွင် အဖြူစင်းကြီးရှိသဖြင့် ဝမ်းဘဲသည်ထူးခြားသည်။ ခြေထောက်များမှာ တောက်ပသည့် အနီရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်အထိ ရှိတတ်သည်။ ဝမ်းဘဲ၏ သာမန်အော်သံမှာ 'ဂတ်ဂတ်ဂတ်' ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ရွှေလီမြစ်ကဲ့သို့သော မြစ်ကြီးများတွင် ဝမ်းဘဲကို တွေ့ နိုင်ပေသည်။ ဝမ်းဘဲသည် အခြားငှက်များနှင့် ရော၍နေလေ့မရှိချေ။ သို့သော် ဘဲခေါင်းစိမ်း (ဘဲခြေနီ)နှင့်ကား ရော၍နေထိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထုံးအိုင်များ၌လည်း ဝမ်းဘဲကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ဝမ်းဘဲသည် ရေမျက်နှာပြင်တွင်သာ အစာရှာဖွေသော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။ ထုံးအိုင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စပါးပင်များကို စားပစ်သည်ထက် ခြေနှင့် နင်းပစ်ခြင်းကြောင့် ပို၍ပျက်စီးစေသည်။ ဝမ်းဘဲ၏ အနှစ်သက်ဆုံးအစာမှာ ရေပိုးရေမွှားများ၊ ဖားများနှင့် တီကောင်များဖြစ်သည်။ ဝမ်းဘဲသည် အသိုက်ကို အပင်များဖုံးအုပ်နေသော မြေကြီးပေါ်တွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုအသိုက်များသည် ရေနှင့်အတော်ဝေးဝေးတွင် ရှိတတ်သည်။ ဘဲရိုင်းများသည် သားပေါက်ချိန်၌ အတောင်နှင့် အမြီးရှိ အတောင်ရှည်များ လဲလှယ်ရန် ကျွတ်ကုန်ကြလေသည်။ ထိုသို့ အတောင်များကျွတ်နေစဉ်တွင် ဝမ်းဘဲသည် အသိုက်မှ အလွန်ထွက်ခဲသည်။ တစ်ခါ အုလျှင် ဝမ်းဘဲသည် ရှစ်ဥမှ ဆယ်ဥအထိ အုတတ်သော်လည်း တခါတရံတွင်မူ ၁၄ ဥအထိ အုတတ်လေသည်။ ဝမ်းဘဲသည် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဩစတြေးလျတိုက်၊ ပစိဖိတ်ကျွန်းစုများနှင့် မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယား အရှေ့ပိုင်းအထိ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ဝမ်းဘဲသည် အန်ဆာရီဖောမီး မျိုးစဉ်တွင် အနာတီဒီး မျိုးရင်းနှင့် အနာတီနီး မျိုးရင်းခွဲတို့တွင် ပါဝင်ပြီးလျှင် ယင်းကို သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အလိုအားဖြင့် အနပ် ပီစီလောရင်းချား ပီစီလောရင်းချား ဟုခေါ်သည်။ ဝမ်းဘဲနှင့် မျိုးစဉ်တူ၊ မျိုးရင်းတူနှင့် မျိုးရင်းခွဲတူ အခြားဘဲတစ်မျိုးမှာ ဘဲခေါင်းစိမ်း၊ဘဲရစ်၊ဘဲအ တို့ဖြစ်သည်။ ကိုးကား ဘဲ ဘဲ (မျိုးစု)
NGC 2232 သည် မနော်စရပ်စ် ကြယ်စုတန်းမှ တောက်ပသည့် ကြယ်အစုအဝေး ဖြစ်ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ကြယ်ပေါင်း ၂၀ ပါဝင်သည်။ ကိုးကား မနော်စရပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
A4Tech Co., Ltd. သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာဟာ့ဝဲနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ နယူးတိုင်ပေတွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။ ကုမ္ပဏီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Robert Cheng က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်မှုအဖြစ် ကွန်ပျူတာ mouse များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ တည်ထောင်ခဲ့သည့် အချိန်ကာလမှ လက်ရှိအချိန်အထိ ကုမ္ပဏီသည် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ ပိုင်ဆိုင်သူ အရေအတွက်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဝေစုများကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသည်။ ကုမ္ပဏီသည် အမြတ်အရှုံးများ၊ အရောင်းအချက်အလက်များနှင့် အခြားငွေကြေးဆိုင်ရာများကိုလည်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားမှု မရှိပေ။ ထုတ်ကုန်များ PC တွဲဖက်ပစ္စည်းများ: Keyboards, mice (wired, wireless, Bluetooth models) Webcams Computer speakers Headphones and headsets Merchandise နှင့် ဂိမ်းကစားသူများအတွက် အခြားပစ္စည်းများ သမိုင်းကြောင်း အီးအိုဖြစ်သူ Robert Cheng က ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် A4Tech ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် A4Tech သည် ဂိမ်းကစားသူများအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်သည့် Bloody အမျိုးအစားဖြင့် ၎င်း၏ ဈေးကွက်ကို မြောက်အမေရိကသို့ ဦးတည်ခဲ့သည်။ ကိုးကား ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ကုမ္ပဏီများ
နမ့်ဟာရွာ သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းပါလျှိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၇၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပါလျှိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစားပုပ်သော် အလုပ်ကြာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။ အနက်အဓိပ္ပာယ် အစားကြီးသူသည် အလုပ်ဖင့်နွှဲသည်။ ကိုးကား မြန်မာဆိုရိုးစကားများ
ကိုရီးယား သည် အရှေ့အာရှရှိ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယား ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ မြောက်ကိုရီးယား၊ တရားဝင်အားဖြင့် ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တောင်ကိုရီးယား၊ တရားဝင်အားဖြင့် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ နေရာဒေသများ သမိုင်းဝင် သုံးပြည်ထောင်ခေတ် ကိုရီးယား အင်ပါယာ (၁၈၉၇–၁၉၁၀) ကိုရီးယား ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၄၅–၁၉၄၆)
နိုင်ငံဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်)ရ၊ ဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် အငြိမ်းစား သံအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရမ်းဗြဲမြို့ အောင်စေတီရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က ကျောက်ဖြူမြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့ရှိ၊ အာနန္ဒာကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားသဖြင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဦးသိန်းဖေမြင့်နှင့် ဆုံတွေ့ပြီး မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး လောကသို့ ရောက်ရှိသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း အောလ် အိန္ဒိယ ရေဒီယို မြန်မာပိုင်း အစီအစဉ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု၏ မြန်မာပြည် ထိုးစစ်ကို ပြန်လည်ဆင်နွှဲသောအခါ၊ ရခိုင်ပြည်အတွင်းရှိ ဂျပန်စစ်ရေး အခြေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းရန် ဦးဘစောသည် လေထီးဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်းသို့ ခုန်ဆင်းဝင်ရောက်ကာ ဂျပန်တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်၊ ထို့အတွက် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ လွတ်လပ်ရေးမရမီ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးကာလ၌ ကျောက်ဖြူခရိုင် အထူးအရေးပိုင် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ကျောက်ဖြူ မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ဦးနု အစိုးရလက်ထက်တွင်၊ သာသနာရေး၊ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေး ကောင်စီအစိုးရ လက်ထက်တွင် ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံ အများစု အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂ နိုင်ငံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အငြိမ်စား ယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ကျောက်ဖြူမြို့၌ ပြန်လည် နေထိုင်ပြီး၊ မြို့ရွာ အကျိုးကို စွမ်းစွမ်းတမံ သယ်ပိုး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျောက်ဖြူမြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကိုးကား မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ
ပိလိယန်ဒလနာရီစင်တာဝါ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ပိလိယန်ဒလမြို့တွင် တည်ရှိသည့် နာရီစင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနာရီစင်တာဝါသည် ပိလိယန်ဒလမြို့၏ အမှတ်အသားအနေဖြင့် လူသိများသည်။ ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူများနှင့် စာရွက်စာတမ်းအချက်အလက်များအရ ဤနာရီစင်တာဝါသည် ကျွန်းပေါ်ရှိ အမြင့်ဆုံးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၃.၈ မီတာ (၇၈ ပေ)၊ လုံးပတ် ၄.၉ မီတာ (၁၆ ပေ) ရှိသည်။ နှစ်ခြောက်ဆယ်ကျော်ကြာမြင့်ပြီးဖြစ်သည့် ဤတာဝါကို ရှေးဟောင်းသုတေသနတန်ဖိုးတစ်ခုအနေဖြင့် ထားရှိကြသည်။ သမိုင်း D. Simon Samarakoon သည် သူ့ဖခင် Cornelis Wijewickrema Samarakoon နှင့် မိခင်ဖြစ်သူအား အမှတ်တရအနေဖြင့် နာရီစင်တာဝါကို စိုက်ထူပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အောက်ခြေသည် ကျောက်တုံးဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသအစိုးရဝန်ကြီး C. W. W. Kannangara က စိုက်ထူခဲ့သည်။ တည်ဆောက်မှုများသည် ခုနစ်လအတွင်း ပြီးစီးခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ အသွင်အပြင် နာရီစင်တွင် အထပ်သုံးခုပါရှိသည်။ အုတ်၊ ဘိလပ်မြေ စသည်တို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အပေါ်ဆုံးအထပ်ကို ကွန်ကရစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ အပေါ်ဆုံးအထပ်သို့ သံလှေကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်သည်။ လှေကား၏ အပေါ်ဆုံးအထပ်တွင် နာရီ၏စက်များကို လည်ပတ်လုပ်ဆောင်နေသည့် စက်သုံးခုရှိသည့် (၁.၅၂ x ၁.၂ မီတာ) သေတ္တာတစ်ခု တည်ရှိသည်။ စက်သုံးလုံးသည် နာရီကို စွမ်းအင်များပေးစွမ်းရန်အတွက် တစ်ပတ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကြီးတစ်ခုဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် လည်ပတ်ကြသည်။ နာရီစင်၏ မျက်နှာလေးဖက်တွင် နာရီတစ်လုံးစီရှိကြသည်။ ထိုနာရီများ၏ မျက်နှာပြင်များသည် ၁.၅၂ မီတာ (၅ ပေ) ကျော် ရှိကြသည်။ မိနစ်လက်တံသည် ၂ ပေခွဲရှည်သည်။ နာရီလက်တံသည် ၀.၆၁ မီတာ (၂ ပေ) ရှည်သည်။ ထို့အပြင် နာရီများကို ခေါင်းလောင်းသုံးခုဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုခေါင်းလောင်း တစ်ခုချင်းသည် ၀.၉၂ မီတာ (၃ ပေ) အမြင့် နှင့် ၀.၆၁ မီတာ (၂ ပေ) အကျယ် ရှိကြကာ တစ်နာရီတစ်ခါ အချက်ပေးသံမြည်ကြသည်။ ကိုးကား သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ နာရီမျှော်စင်များ
ဘုရားရှင် သေနာနိဂုံး ဥရုဝေလတော အဇပါလညောင်ပင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ခုနစ်နှစ်လုံးလုံး နှိပ်စက်ဖို့ရန် အကြားအပေါက်ကိုရှာ၍ ဖဝါးခြေထပ် တကောက်ကောက်လိုက်နေသော်လည်း အကြားအပေါက် အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာမတွေ့သဖြင့် လက်မှိုင်ချ ဇက်ကျိုး၍ မြေကြီးကို တုတ်ဖြင့်ခြစ်၍ ကြံမှိုင်နေသော မာရ်နတ် အထံသို့ တဏှာ အရတီ ရဂါဟူသော သမီးသုံးယောက်ရောက်လာပြီး အကြောင်း ဖြစ်ပုံကိုမေးမြန်း၍ တောဆင်ကိုဆောင်သကဲ့သို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ရာဂကျော့ကွင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့၍ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပါအံ့ဟု ပြောဆိုပြီး ဘုရားရှင်အထံတော်သို့ သွားရောက်ကြပါသည်။ “ရဟန်း၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ခြေရင်း၌ လုပ်ကျွေးပါအံ့ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း ဘုရားရှင်သည် ဥပဓိတို့ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုသောအားဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် ယင်းတို့၏စကားကို နှလုံးမသွင်းပုံ၊ ယောက်ျားတို့၏ အလိုဆန္ဒ အမျိုးမျိုးရှိပုံကို ဆင်ခြင်ကြပြီး အပျိုအရွယ်အမျိုးသမီးတစ်ရာစီ၊ သားမဖွားမီ အမျိုးသမီးတစ်ရာစီ၊ တစ်ကြိမ်သားဖွားပြီး အမျိုးတစ်ရာစီ၊ နှစ်ကြိမ်သားဖွားပြီး အမျိုးသမီး တစ်ရာစီ၊ မိန်းမလတ်သဏ္ဌာန်တစ်ရာစီ၊ မိန်းမကြီးသဏ္ဌာန်တစ်ရာစီ၊ တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ ဖန်ဆင်းပြီး ပြုစုလုပ်ကျွေးရန်ပြောကြားကြပါသည်။ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုနေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား မည်သို့မျှမတတ်နိုင်ကြသဖြင့် ဖခင်၏စကား မှန်ကန်ကြောင်းပြောကြားပြီး “ငါတို့သည် ရာဂမကင်းသေးသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့ ကြိုးစားပြီးဆွဲဆောင်ကြလျှင် နှလုံး ကွဲသူကွဲ၊ သွေးအန်သူသွေးအန်၊ ရူးသူရူး၊ စိတ်ပျံ့လွင့်သူ စိတ်ပျံ့လွင့်ဖြစ်ကြပြီး ခုတ်ထားသောကျူရိုးခြောက်သွေ့သွားသကဲ့သို့ ခြောက်သွေ့ညှိုးနွမ်းသွားကြသည်။ တဏှာ၊ အရတိ၊ ရဂါ နတ်သမီးသုံးယောက်တို့က အသီးအသီးလျှောက်ထားသည့်စကားကို အသီးအသီး ဖြေကြားတော်မူသည်။ သမီးသုံးယောက် စစ်ရှုံး၍ ပြန်လာသည်ကိုမြင်လျှင် မာရ်နတ်က ဂါထာနှစ်ခုဖြင့်ရွတ်ဆိုပုံ၊ မာရ်နတ်မင်းသမီး သုံးယောက်တို့လည်း ဝါဂွမ်းမှုတ်လွှင့်လိုက်သကဲ့သို့ ကွယ်ပျောက်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ ကိုးကား သံယုတ္တနိကာယ်
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းစမ်းချောင်းကိုကိုအောင်ကို (၁၉၅၈)ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၀)ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဖ ဦးကျော်ဇံဦး၊ အမိ ဒေါ်မြဦးတို့၏ သားဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဇာတိ ဖြစ်သည်။ (၁၉၇၈)ခုနှစ် ရန်ကုန်ပန်းချီပန်းပုကျောင်းတွင် ပန်းချီပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ (၁၉၇၉)ခုနှစ်၊ မန္တလေးမဂ္ဂဇင်း တွင် ကာတွန်းစတင်ရေးဆွဲသည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းများ၊ ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်များ ရေးဆွဲလျက် ရှိ သည်။ ထင်ရှားသော ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များမှာ ပလာတူး၊ သစ်ကြားနှင့်အာမွှေး၊ စူပါကြယ်ပွင့်၊ ပရော်ဖက် ဆာ ဦးပိနှောင်း၊ တုံတုံနှင့်ဆုံဆုံ၊ ရွှေဘဲနှင့်ဝက်ထော တို့ ဖြစ်သည်။ ကိုးကား မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ၁၉၅၈ မွေးဖွားသူများ
နန်လစ်ရွာ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ နန်လစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၇၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်လစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆ ဦး၊ မ ၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုင်ဒူးရွာ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ မင်းချမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရွာသည် ကောလင်းမြို့ပေါ်ရှိ ရှိပြီးသား စက်ရုံလယ်ပြင်ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။ ကိုးကား ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပျံသန်းမှု သမိုင်းနှင့် လူသားများ၏ အစာခြေစနစ်တို့ကို ပတ်သက်၍ အနာဂတ်တွင် သုတေသနပြုမှုများ တိုးတက်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။ ထို့အပြင် ပျံသန်းမှုနည်းပညာနှင့် ဆေးပညာတို့တွင် မြန်မာ့သုတေသနရှင်များ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လာမည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။
စိန့်ဂျိမ်းချတ်ကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ နယ်လာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် သီရိလင်္ကာချတ်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်း ၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် အန်ဂလီကန်ချတ်ကျောင်းများသာသနာပြုအဖွဲ့ (CMS) သည် သီရိလင်္ကာတွင် သာသနာပြုမှုများ လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ၁၈၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဘုန်းတော်ကြီး လေးဦးဖြစ်သည့် Joseph Knight, Samuel Lambrick, Robert Major နှင့် Benjamin Ward တို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ဇနီးမယားတို့သည် အင်္ဂလန်မှ ထွက်ခွာခဲ့ကာ သီရိလင်္ကာသို့ “ဗစ်တိုးရီးယား” အမည်ရှိ လှေဖြင့် ရွက်လွှင့်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ၁၈၁၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ သီရိလင်္ကာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ Knight သည် ဂျက်ဖနာ၊ Lambrick သည် ကိုလံဘို၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် သူ၏ ဇနီးတို့သည် ဂယ်လီ၊ Ward နှင့် သူ၏ ဇနီးသည် Trincomalee သို့ သွားခဲ့ကြသည်။ Knight သည် နယ်လာ၌ သူ၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၀ ခုနှစ်တွင် Knight သည် နယ်လာရှိ ရည်ရွယ်ထားသည့်အိမ်တစ်လုံးကို ဝယ်ယူခဲ့ကာ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်စရာများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ၏ သာသနာပြုရည်ရွယ်ချက်အတွက် အိုမင်း၍ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးနေသည့် ဒတ်ချ်ချတ်ကျောင်းအနီးရှိ ရည်ရွယ်ထားသည့်အိမ်ကို လက်လွှဲယူခဲ့သည်။ ဤချတ်ကျောင်းသည် ပေါ်တူဂီတို့က မဖျက်ဆီးပစ်မီကာလအထိ နယ်လာကန်ဒဆွာမိကျောင်းတော်၏ (Nallur Kandaswamy Temple) တည်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ နယ်လာကန်ဒဆွာမိကျောင်းတော်ရှိ မူလ Shivalingam ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တိုင်အောင် Vicarage တွင် နည်ရှိနေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ဂျက်ဖနာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်စဉ်ကာလတွင် ပျက်စီးခဲ့သည်။ vicarage ၏ ခန်းမလမ်းမှ shivalingam တည်ရှိရာစင်္ကြံလမ်းရှိ ကုန်းမို့မို့ကို မြင်နိုင်သေးသည်။ ချတ်ကျောင်းကို ပြုပြင်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ပြီးနောက် ၁၈၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့ (စိန့်ဂျိမ်းနေ့) တွင် အများပြည်သူများအတွက် ဝတ်ပြုနိုင်ရန် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ဂိုဏ်းအုပ် ဂျိမ်းချပ်မန်း (James Chapman) သည် ချတ်ကျောင်း၌ ၁၈၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၉ ခုနှစ်အထိ နေခဲ့ပြီး ပေ ၆၀ မြင့်သည့် တာဝါတစ်ခုကိုလည်း ဖြည့်သွင်းတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ချတ်ကျောင်းတော်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့်အဆောက်အဦတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ ကိုးကား သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အဦများ
ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (福島第一原子力発電所) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နယူးကလိယားသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ ယင်းစက်ရုံသည် General Electric နှင့် Tokyo Electric Power Company တို့ပူးပေါင်းပြီး ဒီဇိုင်းဆွဲ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ပြင်းအား ၉ ရှိ မြေငလျင်ကြောင့် ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ စက်ရုံနှင့် ကီလိုမီတာ ၃၀ အကွာအဝေးကို လူမသွားရနယ်မြေအဖြစ် အစိုးရက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကိုးကား ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ
ရေကျော်လေးရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၈ ဦး၊ မ ၁၄၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေခဲတောင်ရွာ သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ကိုင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၉ ဦး၊ မ ၁၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလွင်ရွာသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ မြိတ်မြို့နယ်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု (Ka Lwin)၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177461 ဖြစ်သည်။ ကလွင်၊ စန္ဒဝတ်တာ အပိုင်း(က) အရှည်ပေ ၃၂၀၀၀ ရှိ ရေငန်တားတာ ဖြစ်ကာ၊ လယ်ဧက ၉၈၃ ကို အကျိုးပြုသည်။ အပိုင်း(ခ)မှာ ပေ ၁၃၀၀၀ ရှည်၍ ၅၃၆ ဧကကို အကျိုးပြုသည်။ အပိုင်း(ဃ)မှာ ပေ ၁၆၁၅၀ ရှည်ကာ၊ လယ် ၁၈၈၆ ဧကကို အကျိုးပြုသည်။ ကျန်သုံးတာကဲ့သို့ သမုတ်မြစ်တွင် တမံတုတ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အပိုင်း(ဂ) ရေငန်းတားတာသည် ကျောက်ဖျာမြစ်တွင် တုတ်ထားပြီး ပေ ၅၃၀၀ ရှည်သည်။ လယ်ဧက ၄၁၅ ကို အကျိုးပြုသည်။ ပါဝါပွိုင့် အပန်းဖြေနေရာ ရှိသည်။ မြိတ်တက္ကသိုလ်သည် ၈၅ ဧက ကျယ် မြေပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ဆရာ/မ ၁၈၀ ကျော်၊ ကျောင်းသား/သူ ၄၄၀၀ ကျော် တက်ရောက်နိုင်သည်။ မြေ ၂ ဧက ကျယ် အလကခွဲ (ကလွင်)တွင် ကျောင်းသား/သူ ၆၀၀ ကျော်၊ ဆရာ/မ ၂၀ နီးပါး ရှိသည်။ ကလွင်ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး မူလတန်းကြိုကျောင်းလည်း ရှိသည်။ သံသရာအေး ဘကကျောင်း ရှိသည်။ ပေါ်တော်မူစေတီသည် ဂေါက်ကွင်းထဲတွင် တည်ထားသည်။ ၁၈ တောင် ရပ်တော်မူဘုရား၊ နဂါးရုံဘုရားတို့သည် ဤကျေးရွာအုပ်စု၌ ရှိသည်။ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု တစုလုံးတွင် ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိမ်ခြေ ၄၅၀၅ ရှိပြီး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၃၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား မြိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရဲထော်ရွာသည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ဝင်းဖရကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ဖြစ်သည်။ ကိုးကား လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယခင်အမည် Harakah al-Yaqin ဖြစ်သော အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော် (; အတိုကောက် အာဆာ, ARSA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ International Crisis Group မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ထုတ်ပြန်သော အစီရင်ခံစာအရ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ မက္ကာတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး Ataullah abu Ammar Jununi က ဦးဆောင်သည်။ အခြားဦးဆောင်သူများတွင် ဆော်ဒီအာရေဗျတွင် ခိုလှုံနေထိုင်ကြသော ရိုဟင်ဂျာကော်မတီတစ်ခု ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဗဟိုကော်မတီက အာဆာ အား အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အဖြစ် နိုင်ငံ၏ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေအရ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ အာဆာအား အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အဖြစ် မလေးရှားနိုင်ငံကလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။ အာဆာတွင် အစ္စလာမ်နိုင်ငံများ ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရက စွပ်စွဲထားသော်လည်း ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများ မရှိခဲ့ပေ။၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၈ ရက်နေ့တွင် အာဆာက ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်များသည် အခြေအမြစ်မရှိဟု ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး အာဆာ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာများ၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများ ၂၀၁၇ခုနှစ်ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က၊ မြန်မာ နယ်ခြားစောင့် ကင်းစခန်း အခု ၃ဝ ဝန်းကျင်ကို Arsaတပ်များဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲသည်။ထိုအချိန်မှစပြီးမြန်မာစစ်တပ်နှင်Arsa တို့၂၀၁၈နှစ်ကုန်ခန့်အထိတိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ "Finding out the truth about ARSA militants", BBC News, 11 October 2017 "Faith Movement Arakan Press Statement", Arakan Times, 17 October 2017 "ARSA: The birth of an insurgency", Dhaka Tribune, 19 October 2017 မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ရခိုင်ပြည်နယ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ
ဝမ်ဟိုနားရွာ သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းရှဲန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းရှဲန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။ ကိုးကား မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှင်းသီရိ (၂၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ပန်းချီဆရာမ တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပန်းချီနှင်းသီရိကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၌ (ဦးစံတင်၊ ဒေါ်ခင်ခင်ရည်)တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပန်းချီပညာကို ပန်းချီမြင့်နိုင်ထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ အုပ်စုလိုက်ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ပြည်ပပန်းချီပြပွဲများအဖြစ် မက္ကဆီကို၊ မလေးရှား နိုင်ငံများရှိ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ကိုးကား မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ
အင်းဝ-ဟံသာဝတီ နှစ်လေးဆယ်စစ် သည် ၁၄ ရာစုအလယ်တွင် အထက်ဖက်အင်းဝမှ မြန်မာတို့နှင့် အောက်ဘက်ဟံသာဝတီမှ မွန်တို့ နှစ်ဖက်က ဂုဏ်သတင်းကျော်ဇောလိုမှု၊ အနိုင်ယူရန်လိုမှု တို့ကြောင့်တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက်ကြသည့်စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ နှစ်လေးဆယ်စစ်ဟုခေါ်ရသည်မှာလည်း အဓိကစစ်ဘုရင်နှစ်ပါးဖြစ်သည့် ရာဇာဓိရာဇ်နှင့် မင်းခေါင်တို့နှစ်ဦး၏ နန်းသက်ကာလကိုသာ ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ထိုပဒေသရာဇ် စစ်ဘုရင်နှစ်ပါး နောက်တွင် အစဉ်အဆက်နန်းတက်ကြသည့် မွန်-မြန်မာဘုရင်များကလည်း အစဉ်အလာမပျက် စစ်ကိုခင်းကျင်းကြပြန်သဖြင့် ၁၄ ရာစုလယ်မှ စသည့်စစ်သည် ၁၅ ရာစုဦးအထိ ရာစုနှစ်တစ်ခု၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကျော်မျှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ဖက်စစ်ပွဲများမရှိသည် ကာလများတွင် သက်ဆိုင်ရာ ပဒေသရာဇ်များသည် မိမိပိုင်နက်အတွင်းရှိ ပုန်ကန်သူများကို နှိမ်နှင်းနေသောကြောင့် လည်းကောင်း၊ နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံများနှင့် လုံးပမ်းနေရသည်ကြောင့် လည်းကောင်း စစ်ခင်းနေသည်နှင့် များစွာခြားနားသည်မရှိပေ။ ထို့ပြင် စစ်၏ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်များကြောင့် နှစ်ဖက်စစ်ပန်းချိန်၊ ခြေကုန်လက်ပန်းကျချိန်၊ ဩဇာမှေးမှိန်ချိန် အရောက်တွင် သုရှင်တကာရွတ်ပိအုပ်စိုးသည့် ဟံသာဝတီသည် အင်အားကြီးလာသည့် တောင်ငူဘုရင်တပင်ရွှေထီး လက်အောက်သို့လည်းကောင်း၊ အင်းဝသည်လည်း မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ အင်အားကြီးလာသည့် ရှမ်းစော်ဘွားတို့၏ရန်စစ်ကို ခံရပြီး နောက်ဆုံးဘုရင်ဖြစ်သည့် ရွှေနန်းကျော့ရှင် နရပတိလက်ထက်တွင် မိုးညှင်းစလုံ လက်ထဲသို့လည်းကောင်း အသီးသီးကျဆင်းသွားရတော့သည်။ ဤသို့ဖြင့် တိုင်းပြည်စစ်ဘေးမှ ကင်းဝေးရန်မျှော်လင့်ချက်မှာ ဒုတိယပြည်ထောင်စု တည်ထောင် ကြသည့် တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင် တို့လက်ထက်တွင် ပျောက်ကွယ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ဘုရင့်နောင်၏ နန်းသက်နောက်ဆုံးအချိန်များတွင် အတန်အတင့်အေးချမ်းသည်ဟုသာ ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်၍ သားတော် နန္ဒဘုရင် နန်းစံလျှင် လက်နက်နိုင်ငံကြီးမှာ လက်အောက်ခံ နယ်စားပယ်စားများ၊ဘုရင်ခံများ၏ ပုန်ကန်မှုများကြောင့် လွယ်လွယ်နှင့် ပြိုကွဲကာ တိုင်းပြည်မှာ စစ်မီးလျှံများအတွင်း သက်ဆင်းရပြန်သည်။ ထိုနောက် တစ်နယ်တစ်မင်း ထူထောင်ကြသည့် ပဒေသရာဇ်ငယ်များ၏ ရန်စစ်များ၊ စစ်ပွဲများမှာ အတောမသတ်နိုင်အောင်ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ဆုံး ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ တတိယမြောက်ဘုရင်ဖြစ်သည့် သာလွန်မင်းလက်ထက်ရောက်မှသာ တိုင်းပြည်အေးချမ်းပြီဟု ဆိုနိုင်သည့် အနေအထားသို့ ရောက်တော့သည်။ ထိုမင်းလက်ထက်တွင်မှ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးသော စာရင်းဇယားကောက်ယူမှုများကို ပြုလုပ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေး၊နိုင်ငံရေး၊လယ်ယာစီးပွား အစရှိသည့် ကဏ္ဍကြီးများမှာ ပြန်လည်တည်ငြိမ်မှု ရှိလာခဲ့သည်။ စစ်သမိုင်းပညာရှင်များအတွက် အဆိုပါ အင်းဝ-ဟံသာဝတီ နှစ်လေးဆယ်စစ်မှာ စားမြိန်ဝိုင်းကြီးသဖွယ် ပြောမကုန်၊ဆိုပြီး ဖြစ်သော်လည်း ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းပညာရှင်များကမူ ထိုကဲ့သို့ရာစုနှစ် တစ်ခုကျော်ဖြစ်ပွားမည့် စစ်ပွဲကြီးကို အစပျိုးသည့် အင်းဝ-ဟံသာဝတီ နှစ်လေးဆယ်စစ် သာမဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ အစမပြုခဲ့လျှင် ၁၄၊ ၁၅ ရာစုနှစ်များမှ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုသည် ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှုထက်ပင် မြင့်မားရန် အခွင့်အလမ်းရှိနေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ အင်းဝခေတ် တောင်ငူခေတ်
တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှင်းလင်းချက် တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင် ဆိုသကဲ့သို့ နှစ်ဖက်စလုံး သူ့နည်းနှင့်သူ လွန်ကြသည်ချည်းဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှားယွင်းနေသည်ကို ဖျန်ဖြေထောက်ပြသည့် အခါမျိုးတွင်လည်း ဤစကားကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော်သည် အလွန်နာမည်ကြီး၏။ ကျမ်းပေါင်းများစွာကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည့် အပြင် ဆေးပညာ၊နက္ခဗေဒင်ပညာ၊ တက်ကျမ်း(လော့ဂျစ်) ပညာရပ်များကိုလည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ အလွန်တော်သည့်အတွက် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် နှင့် အထွဋ်အထိပ် သာသနာပိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော် လက်ထက်မှာပင် ဘိုးတော်ဘုရား၏ သားတော်တစ်ပါး ဖြစ်သူ တောင်ငူမင်းသားသည်လည်း ထင်ရှားသည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၏ သားတော်များတွင် အိမ်ရှေ့မင်း နှင့် ပြိုင်ဆိုင်နိုင်လောက်အောင် သတ္တိရှိသူဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၏ အချစ်ဆုံး၊ အလိုလိုက်ဆုံး သားတော်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။ မယ်တော်မှာ ဟံသာဝတီရောက်မင်း ၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကုန်းဘောင်မင်းသားများထက် မဟာသွေးစစ်သူ ဟု မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်တက်ကြွနေ သူလည်း ဖြစ်သည်။ မျက်နှာ ပုံပန်း နှင့် စိတ်နေစိတ်ထား အထူးသွက်လက်ပြီး အရာရာတွင် ပွင့်လင်းစွာပြောဆို လုပ်ကိုင်တတ်၏။ တစ်နေ့တွင် သာသနာပိုင်က တောင်ငူမင်းသား၏ ဆရာဦးတေဇကို ဆင့်ခေါ်၍ ပိဋကတ်ကျမ်းများကို အလွတ်အာဂုံနှုတ်တက်ပြန်ခိုင်းသည်။ ဦးတေဇမှာ အာဂုံမရမချင်း အကြိမ်ကြိမ်ကျက်မှတ် ကြိုးစားရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သာသနာပိုင်က ဦးတေဇအား သဲဒဏ် ရေဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ ထိုအကြောင်းကို တောင်ငူမင်းသား ကြားသိပြီး မိမိဆရာကို ဤသို့လုပ်ရပါမလား ဟုဆိုကာ သာသနာပိုင် နှင့် အချင်းများသည်။ များရင်းများရင်း ဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် မောင်းထောင် သာသနာပိုင်က တောင်ငူမင်းသားအား ထွေးခံဖြင့် ပစ်ပေါက်သည်။ တောင်ငူမင်းသားကလည်း ထွေးခံ ဖြင့် ပြန်ပစ်ပေါက်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်တက်ကာ လုံးထွေးသတ်ပုတ်ကြသည့် အဆင့်သို့ ရောက်သွား လေသည်။ မည်သူမျှ မဆွဲရဲ။ နောက်ဆုံးမဟာဒါန်ဝန် လာရောက်ဖျန်ဖြေမှ ပြေလည်သွားခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘိုးတော်ဘုရား ကြားသိသောအခါ "တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင်"ဟုညည်းတွား မိန့်တော်မူလေသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားက တောင်ငူမင်းသားအား သာသနာပိုင်ကို ပြန်လည်တောင်းပန် ခိုင်းစေချင်သော်လည်း မိမိစကားကို နားမထောင်ရင် မိမိသိက္ခာကြရချည်ရဲ့ ဟု ဆိုကာ ရန်ကုန်ဝန်ကြီး ဦးကျော်ရွေးကို လှမ်းခေါ်ခဲ့သည်။ ဦးကျော်ရွေးသည် ဘိုးတော်ဘုရားအိမ်နိမ့်စံဘဝက မင်းသားများကိုထိန်းသိမ်းရသူ ဖြစ်သဖြင့် အားလုံးက ချစ် ကြောက်ရိုသေရသည်။ ဦးကျော်ရွေးခိုင်းသည့် အတွက် တောင်ငူမင်းသားက မိမိအမှားအတွက် မောင်းထောင်ဆရာတော်အား ပြန်လည်တောင်းပန် ခဲ့ပြီး မောင်းထောင် ဆရာတော်ကလည်း သူလည်း မှားသည်ဟု ကြေအေးခဲ့သည်။ မူလရင်းမြစ် "ဟာ-မပြောပါနဲ့တော့ဦးရယ်။ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင်၊ တောင်ငူကလည်း တောင်ငူပဲ...တစ်ယောက်က မယားငယ်နေတယ်လို့ထင်၊ တစ်ယောက်ကလည်း လင်ငယ်နေတယ်လို့ထင်ပြီး ကွဲကြတာပဲ။" [၁၃၀၃] ဂျာနယ်ကျော်၊ ၉၊ ၇။ ၂၉။ ကျမ်းကိုး ပြင်ပလင့်ခ်များ ရဝေနွယ်(အင်းမ)၊ မောင်းထောင်သာသနာပိုင်ဆရာတော်နှင့် တောင်ငူမင်းသား မြန်မာစကားပုံများ
ဝါဆောမြို့ဟောင်း သည် ဝါဆောမြို့တော်၏ ရှေးအကျဆုံး အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗစ်စတျူလာမြစ်ကမ်း၊ ဂရော့ဂျ်ကာလမ်း၊ မော့စ်တိုဝါလမ်း၊ ပေါ့ဒ်ဝေး လမ်းတို့က ဝိုင်းရံထားကြသည်။ ဝါဆောရှိ အထင်ရှားဆုံး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ လာရောက်လည်ပတ်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသ၏ ဗဟိုချက်မ အကျဆုံးမှာ မြို့ဟောင်းဈေးဟု ခေါ်သော နေရာဖြစ်၍ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ကဖေးများ နှင့် ဈေးဆိုင်များ အမြောက်အမြား ရှိသည်။ ပတ်ပတ်လည်တွင် ရှိသော လမ်းများတွင် အလယ်ခေတ် ဗိသုကာ လက်ရာများ ဖြစ်သော မြို့တံတိုင်း၊ ဘာဘီကန် နှင့် စိန့်ဂျွန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းစသော ဗိသုကာ လက်ရာများကို တွေ့နိုင်သည်။ ကိုးကား ပိုလန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ‎
-မ၊၁၊၃၆၅-၃၇၃။ မ၊မြန်၊၁၊၃၇၆-၃၈၅။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၄-၂၅၄။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၅၃-၂၇၇။ -မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ၅-စူဠယမကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ကောဋ္ဌိကထေရ်က ဒုပ္ပည၊ ပညဝါ ဝိညာဏံ၊ ပညာနှင့် ဝိညာဏ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ ဝေဒနာ-သညာ-ဝိညာဉ်ဟု နိဿဋ္ဌအနက်ကြောင့် ဣန္ဒြေငါးပါးတို့နှင့် ပရိသုဒ္ဓ မနော ဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်သောတရား၊ နေယျဓမ္မကိုသိသောဓမ္မ၊ ပညာ၏ကိစ္စ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်း၊ စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသ၊ ပညာဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသကို ဖြစ်စေနိုင်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ချီးမြှောက်သောအင်္ဂါရပ်များ။ ဘဝ၊ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အာယတိပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ မဖြစ်သောတရား၊ ပဌမဈာန်၊ ပဌမဈာန်အင်္ဂါ၊ ပယ်သောအင်္ဂါ၊ ပြည့်စုံသောအင်္ဂါ၊ နာနာဝိသယ နာနာဂေါစရ အညမညဂေါစရဝိသယန ပစ္စနုဘောန္တဖြစ်သော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့၏ ပဋိသရဏ ပစ္စနုဘောတိ။ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့စွဲ၍တည်သော ဓမ္မ၊ အာယု၌စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ဥသ္မာ၌ စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ယင်းတို့စွဲ၍တည်နေပုံ ဥပမာန၊ အာယုသင်္ခါရနှင့် ဝေဒနိယဓမ္မ၊ စိတ်စေတနာမရှိသော သစ်တုံးကဲ့သို့ ရှို့မြိုက်အပ် ပစ်ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရူပကာယ ဖြစ်သောတရား၊ သေပြီးသောသူနှင့် နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသောသူတို့ ခြားနားချက်၊ အဒုက္ခ မသုခ စေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ၊ အနိမိတ္တစေတော ဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ။ အနိမိတ္တစေတောဝိမုတ္တိ တည်ခြင်း, ထခြင်းကြောင်းတရားများ၊ အပ္ပမာဏစေတောဝိမုတ္တိ၊ အာကိဉ္စညစေတောဝိမုတ္တိ၊ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ လေးပါးတို့၏ ခြားနားချက်၊ နာနတ္ထနာနာဗျဉ္ဇန ခြားနားခြင်း၏အကြောင်းတရား။ ဧကတ္ထနာနာဗျဉ္ဇနတို့ကို မေးလျှောက်သည်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ဝေဖန်၍ ဖြေဆိုသည့်သုတ်။ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိပါသည်။ ကိုးကား သုတ္တန်ပိဋကတ်
သရေခေတ္တရာမင်းဆက် ၂၇ ဆက်မြောက် မင်းဖြစ်သော ငါတစ်ပါးမင်းသည် သာသနာတော် ကို လေးစားကြည်ညိုသော မင်းတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သာသနာတော် သက္ကရာဇ် ၄၃၃ ခုနှစ်တွင် သရေခေတ္တရာ ထီးနန်း စိုးမိုးအုပ်ချုပ်စဉ် ပြည်မြို့ ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက် တွင် စေတီ ၁၂ ဆူအား တည် ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ စေတီတော် ၁၂ ဆူ အနက် ရှေးဦးစွာတည်ထားသော စေတီမှာ ကြက်ခေါင်းစား စေတီတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းသည် ငယ်စဉ်အခါ ကြက်၏ဦးခေါင်းကို စားခဲ့ရပြီး မင်း ဖြစ်မည်ဟု အတိတ်နိမိတ်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသဖြင့် ကြက်ခေါင်းစားစေတီဘွဲ့မည်ခဲ့၏။ ကြက်ခေါင်းစားစေတီတော်ကြီး၏ ဘွဲ့မည်တော်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ အမည်တွင်နေခဲ့ပြီးနောက် ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်၍ ကြက် ခေါင်းစားဘွဲ့မည်ပျောက်ကာ မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဟူသော ဘွဲ့မည်သစ်ကိုရရှိခဲ့သည်။ စေတီတော် ဟောင်းကြီးမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရာသီ ဥတုဒဏ်၊ စစ်ဘေးဒဏ်တို့ကြောင့် အမြင့် ၆ဝ မျှသာရှိခဲ့ပြီး စေတီတစ်ခုလုံး ဆွေးမြည့်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင်မူ ကြက် ခေါင်းစားစေတီဟူသော ဘွဲ့တော်ပျောက်လျက် မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဘုရားဘွဲ့မည် ပေါ် ထွန်းကာ အမြင့်ပေပေါင်း ၁ဝ၄ ပေအထိ တည် ထားကိုးကွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းလက် ထက်တော်က သီဟိုဠ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးကဏ္ဍ သစ် သာသနာပြုအဖွဲ့ အပြန်အလှန်စေလွှတ်ခြင်း ဖြင့် သာသနာတော်အား စည်ပင်ပြန့်ပွားလာအောင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးမှာ ပြည်မြို့ ရွာဆဲရပ်၊ မူယာပင်ရပ်ကွက်နယ်မြေ၊ ရတနာမာရ်အောင်လမ်း၊ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တည်ရှိ လေသည်။ ဘုရားကြီးတွင် နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း- မဟာသင်္ကြန်ရက်များတွင် စတုဒီသာကျွေး မွေးခြင်း။ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကဆုန်ညောင်ရေသွန်း ပွဲကျင်းပခြင်း။ ဝါဆိုလပြည့်ရက်များတွင် ဝါဆိုသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း။ ဝါတွင်းကာလ သီလပေးပွဲများ ကျင်းပပေး ခြင်း။ သီတင်းကျွတ်လတွင် မီးထွန်းပွဲတော်နှင့် ဆွမ်းတော်ကြီးကပ်လှူခြင်း။ တပို့တွဲလတွင် ထမနဲပွဲကျင်းပ ပြုလုပ် ပေးခြင်း။ တပေါင်းလတွင် မဟာပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော် ပွဲကျင်းပခြင်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိသည်။ ကိုးကား ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ဘိုးချိုစုရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၉ ဦး၊ မ ၁၀၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စော်ကဲရွာသည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ စော်ကဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စော်ကဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၈ ဦး၊ မ ၇၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၃ ဦး နေထိုင်သည်။ ကိုးကား ချောင်းဆုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနေဒါနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှဓနသဟာယ နိုင်ငံများတွင် ပါဝင်၍ ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့်လည်းကောင်း၊ အခြားသော ဒိုမီနီယန် နိုင်ငံများနှင့်လည်းကောင်း တန်းတူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၈၆၇ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ မြောက်အမေရိက အက်ဥပဒေတွင် ပါဝင်သော အခြေခံဥပဒေကို ကနေဒါပါလီမန်က ထပ်မံပြင်နိုင်သည့်အပြင် ကနေဒါနိုင်ငံအတွက် အပြီးသတ် အယူခံ တရားရုံးတော်သည် ပရီဗီကောင်စီပင် ဖြစ်နေသေးသည်။ မည်သို့ဖြစ်စေ အထက်ပါ ကိစ္စနှစ်ရပ်စလုံးကို ကနေဒါပါလီမန်၏ ထောက်ခံချက် ရရှိမှသာ သက်ဆိုင်ရာတို့က ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ကနေဒါ ဒိုမီနီယန် နိုင်ငံအတွင်း၌ ပြည်နယ် ၉ ခုနှင့် နယ်ကြီး ၂ ခုရှိ၍ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့ ပြည်နယ်များကို စုပေါင်းထားသည်။ သို့သော် အခြေခံဥပဒေတွင် ပြည်နယ်များအတွက် အာဏာများကို ဖော်ပြ၍ ကြွင်းသောအာဏာများကို ဗဟိုအစိုးရသို့ အပ်နှင်းသည်ဟုဆိုထားရာ ကနေဒါအစိုးရသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဗဟိုအစိုးရထက် အာဏာပို၍ ရရှိသည်။ အုပ်ချုပ်ပုံစနစ်မှာ ဗြိတိသျှစနစ်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှဘုရင်က ထိုင်နိုင်ငံအား အုပ်ချုပ်ရန် ဘုရင်ခံချုပ် ခန့်အပ်ထားသော်လည်း ဘုရင်ခံချုပ်မှာ ဩဇာအာဏာမရှိပေ။ ကနေဒါ အစိုးရ ဝန်ကြီးများ၏ အကြံပေးချက်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရသူဖြစ်သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် လက်တွေ့ ဩဇာအာဏာ အရှိဆုံးမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီး ၂၀ ထက်မနည်းရှိ၍ ထိုသူများသည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဌာနများ၏ အကြီးအကဲ တာဝန်ခံများဖြစ်သည်။ ပြည်ပရေးရာဌာနကို ဝန်ကြီးချုပ်ကသာ တာဝန်ယူလေ့ရှိသည်။ ကနေဒါပါလီမန်တွင် လွှတ်တော် ၂ ရပ်ရှိသည်။ အထက်လွှတ်တော်တွင် ရာသက်ပန် ကိုယ်စားလှယ် ၁၀၂ ဦးပါဝင်၍ ယင်းတို့အား ကနေဒါပရီဗီကောင်စီ၏ အကြံပေးချက်အရ ဘုရင်ခံချုပ်က ခန့်ထားသည်။ အောက်လွှတ်တော်မှ အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်း တင်ပို့လိုက်သော ဥပဒေကြမ်းများအား အထက်လွှတ်တော်က ပယ်ချနိုင်ခွင့် တချက်လွှတ်အာဏာ ရှိသော်လည်း အထက်လွှတ်တော်တွင် နိုင်ငံရေးအာဏာ အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည်။ အောက်လွှတ်တော်မှာ ပြည်သူတို့က ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သော ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် သက်တမ်းမှာ ၅ နှစ်ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ မြောက်အမေရိက အက်ဥပဒေအရ ကွီဗက်နယ်၏ ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေကို ၆၅ ဦး သတ်မှတ်ထားသည်။ အခြားပြည်နယ်များမှာ လူဦးရေအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်များ စေလွှတ်ခွင့်ရှိသည်။ ဒိုမီနီယန်နိုင်ငံတွင်းရှိ ပြည်နယ်တိုင်း၌ ဘုရင်ခံအသီးသီးရှိ၍ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များလည်း ရှိသည်။ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ၂ ရပ်ရှိသော ကွီဗက်ပြည်နယ်မှတပါး အခြားပြည်နယ်များတွင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် တစ်ရပ်စီသာ ရှိသည်။ ထို့အပြင် ပြည်နယ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်သို့ တာဝန်ခံရသော ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေး အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ပြည်နယ်များ၏ အာဏာများကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ဗဟိုအစိုးရက ပြည်နယ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်က ပြဋ္ဌာန်းသော အက်ဥပဒေများကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုသို့ကား ပြုခဲလှသည်။ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များက ဆောင်ရွက်၍ တစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိစ္စရက်များအား ဒိုမီနီယန်အစိုးရအဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဘုရင်ခံချုပ် ရုံးထိုင်ရာဌာနမှာ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ မြို့တော် အော့တဝမြို့ဖြစ်၍ ထိုမြို့တော်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ ပါလီမန် အဆောက်အအုံ ရှိသည်။ ကိုးကား ကနေဒါနိုင်ငံ
ရေမြုပ်မြုပ် ငါးရှာသလို ခရီးသွားတွေ များလာတော့ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေ ပိုလာတယ်။ ရွှေမျက်ရည်ကျိုး ပတ္တမြားပြည် ခရီးသွားတွေအတွက် မျက်စိပသာတွေ့ရတဲ့ နေရာတွေများတယ်။ စန္ဒ
ရိုးကြီးရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ လေးမျက်နှာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေးမျက်နှာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၇ ဦး၊ မ ၁၁၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်နက်ရွာ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ပေါက်နက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၁၈ ဖြစ်သည်။ ကိုးကား ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါ့သရောက်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ညောင်ဦးလေဆိပ် မြောက်ဘက်လမ်းအတိုင်း အရှေ့တောင်ယွန်းယွန်းသွားသော မြေလမ်းကလေးအတိုင်း သွားရသည်။ ပုဂံမြို့မှ ဆိုလျှင် တစ်ယူဇနာ(တစ်ဆယ့်နှစ်မိုင်ကျော်ကျော်) ဝေးသည်။ မြောက်ဘက် ဧရာဝတီမြစ်၊ တောင်ဘက် ပုပ္ပါးတောင်ကြား သဲချောင်းများဆုံရာအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ငါ့သရောက်ဒေသသည် ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်နှင့် တောင်သာမြို့နယ် သုံးမြို့နယ်တို့ ဆုံရာ ြတိဂံနယ်မြေဒေသလည်းဖြစ်၏။ ငါ့သရောက်ဒေသကို တကူးတကသွားမှသာ ရောက်နိုင်သော ဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်ကတည်းက မြို့ ငါ့သရောက်မြို့သည် ပုဂံခေတ် ကျစွာမင်းလက်ထက် ငလှသင်မောင်နှံ ကျောက်စာ၊ ဥဇ္ဇနာမင်းလက်ထက် သီခင်စစ်ဗိုလ်ကျောက်စာနှင့် ပုဂံမြို့ ၁၁၆၄-ခု စစ်တမ်းအထောက်အထားတို့အရ ပုဂံခေတ်ကတည်းကပင် ငါ့သရောက်မြို့၊ ရွှေတောင်မြို့၊ တောင်ဇင်းမြို့၊ စဉ့်ကူမြို့နှင့် ရွာသာမြို့ ဟူသော မြို့ရံငါးမြို့တွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ အမည်အမျိုးမျိုး ငါ့သရောက်ဒေသကို ငါ့သားရောက် ဟုလည်းကောင်း၊ ငါ့သရောက်ဟုလည်းကောင်း၊ ငါ့တာရောက်ဟုလည်းကောင်း၊ ငသုန်ရောက်ဟုလည်းကောင်း၊ ငသရောက်ဟုလည်းကောင်း ရှေးခေတ်ကတည်းက ယနေ့ခေတ်အထိ အနက်အဓိပ္ပာယ်၊ အယူအဆအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုလျက် ရှိသည်။ ယခုအခါ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက အသိအမှတ်ပြုထားသည့် မြို့ရွာစာရင်းအတိုင်း ငါ့သရောက်ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။ တော်လှန်ရေး သူရဲကောင်းများ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ခုလုံး နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ကျရောက်ထဲ့စဉ်က ၁၈၈၇-ခုနှစ်အထိ ငါ့သရောက်ဒေသသည် ပုဂံစီရင်စုအတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေဒေသမှ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ဗိုလ်ချိုကို "'ပုဂံဗိုလ်ချို"'ဟု အမည်တပ်ခေါ်ဆိုခဲ့ဟန်ရှိသည်။ ပုဂံဗိုလ်ချိုသည် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများကို ပြောက်ကျားစနစ်ဖြင့် အရှိန်မြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် နယ်ချဲ့တို့သည် ၁၈၈၈-ခုနှစ်တွင် ပုဂံစီရင်စုကို ဖျက်သိမ်း၍ ငါ့သရောက်ဒေသကို မြင်းခြံစီရင်စုထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပုဂံဗိုလ်ချိုသည် အေဒီ ၁၈၈၆-ခုနှစ်မှ ၁၈၉၅-ခုနှစ်အထိ ဆယ်နှစ်နီးပါး နယ်ချဲ့တို့ကို ပြောက်ကျား စနစ်ဖြင့် တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အင်အားနည်းပါးလာခဲ့သည်။ ပုဂံဗိုလ်ချို၊ သားဗိုလ်ဖိုးဆင်၊ ဗိုလ်ဖိုးဝင်တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြတ်ကူးပြီး ယော၊ ဆောနယ်ရှိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းတော်လှန်တိုက်ခိုက်ရန် ပုဂံသီရိပစ္စယာ ဂူပြောက်ဘုရားအတွင်း ခေတ္တစခန်းချနားနေစဉ် သစ္စာဖောက်အမျိုးယုတ်၊ ပုဆိန်ရိုးလောက်ကောင်တို့၏ သတင်းပေးမှုကြောင့် (၃၀-၆-၁၈၉၅) ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခြင်း ခံရသည်။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့သည် ပုဂံဗိုလ်ချို သားအဖ သုံးဦးတို့အား ငါ့သရောက်မြို့ရှိ မြနန္ဒာကန်တော်ကြီးကုန်းတွင် ကြိုးစင်ဆောက်၍ ကြိုးပေး ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့သည် ငါ့သရောက် နယ်သူနယ်သားတို့အား နောက်နောင်တွင် ယင်းတို့ကို ပုန်ကန်တော်လှန်မှု မပြုလုပ်ဝံ့စေရန် ရည်ရွယ်လျက် ပုဂံဗိုလ်ချိုတို့ သားအဖသုံးဦး ကြိုးပေးကွပ်မျက်မှုကို (မပျက်မကွက်) လာရောက်ကြည့်ရှုစေခဲ့သည်။ ငါ့သရောက်ဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးကာလမှ ယနေ့အချိန်ထိ မြန်မာပြည် နယ်စွန်နယ်ဖျား ဒေသများ ကဲ့သို့ပင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလွန် နှောင့်နှေးနောက်ကျသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း မိုးခေါင်ရေရှား ဒေသတွင် ပါဝင်သော မိုးအနည်းဆုံးနှင့် အခြောက်သွေ့ဆုံးဒေသ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကိုးကား မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ
ဆပ်ကပ်ပွဲ ဆပ်ကပ်ပွဲဆိုသည်မှာ ဆင်လိမ်မာ၊ ခြင်္သေ့လိမ္မာ၊ ကျားလိမ္မာ၊ ခွေးလိမ္မာ စသည်ဖြင့် ယဉ်ပါးလိမ္မာအောင် သင်ထားသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကစားပြခြင်း၊ မြင်းများကို စီးပြခြင်း၊ ဓား၊ သေနတ် စသည်တို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပစ်ပြခြင်း၊ မြေစိုက်ဘား၊ ကောင်းကင်ဘားများပေါ်၌ ရှေ့ကျွမ်း၊ နောက်ကျွမ်းအမျိုးမျိုးကို ကျင်လျင်စွာ ကစားပြခြင်းတို့ဖြင့် ပရိသတ်ကို ဖြေဖျော်ပြသသည့်ပွဲ ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် အထူးအဆန်းကို ကြည့်လိုမြင်လိုမြဲ ဖြစ်သည့်အတိုင်း ဆပ်ကပ်ပွဲဟုဆိုလျှင် ကလေးလူကြီးမရွေး မနှစ်သက်သူ ဟူ၍မရှိပေ။ ဆပ်ကပ်ပြပွဲ၌ရုံအတွင်း ဘေးပတ်လည်တွင်ပရိသတ်ထိုင်နိုင်ရန် စင်မြင့်များဆောက်လုပ်၍ အလယ်တွင်ကွက်လပ်တစ်ခု ထားလေ့ရှိသည်။ ဆပ်ကပ်ပြပွဲကို ရှေးရောမလူမျိုးများကစတင်တီထွင်ခဲ့၍ ရောမတို့၏ အကျော်ကြားဆုံး ဆပ်ကပ်ပြပွဲရုံကြီးမှာ ဆပ်ကပ်မက်ဆီးမပ် ဟု တွင်လေသည်။ ထိုရုံကြီးကို အကြိမ်ကြိမ် ထပ်မံချဲ့ထွင်ပြင်ဆင်လာခဲ့ကြရာ၊ ၄ ရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ၊ ထိုရုံကြီးမှာ အရှည်တစ်မိုင်ကျော်၊ အကျယ်သုံးဖာလုံ နီးပါး၊ အမြင့်ပေ ၃၀၀ မျှရှိ၍၊ ပရိသတ် ၄၀၀၀၀၀ နီးပါး ဆံ့အောင်ပင် ကြီးကျယ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ နောင်သော် နယ်လှည့်ဆပ်ကပ်ပွဲ၊ ကမ္ဘာလှည့်ဆပ်ကပ်ပွဲများ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ ဆပ်ကပ်အဖွဲ့များတွင် တိရစ္ဆာန်လိမ္မာများ၊ ကျွမ်းဘားသမားများ၊ စက်ဘီးစီးသမားများ၊ ကြိုးတန်းလျှောက်သမားအပြင် တစ်ခါတစ်ရံ လူရှည်၊ လူပု၊ လူဝ၊ ဗလကြီးသူစသော အထူးအဆန်းများလည်း ပါဝင်တတ်သည်။ ဆပ်ကပ်ပွဲ၌ လူပျက် ပါစမြဲပင်ဖြစ်သည်။ ဆပ်ကပ်လူပျက်မှာ မျက်နှာကို ဆေးခြယ်၍၊ ရောင်စုံအဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ ပရိသတ်များ မငြီးငွေ့စေရန် ရယ်အောင်ပြုလုပ်ပေးရသည်။ ကိုးကား ပွဲ
ဦးစံမြင့် (၁၆ မတ် ၁၉၃၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်မှုထမ်းဟောင်း၊ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းနှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအရာရှိအဖြစ် သရုပ်ဆောင်များသောကြောင့် သခင်ကြီး ဟူသော အမည်နှင့် ပို၍ လူသိများသည်။ ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ၁၉၃၁ ခု၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ပြည်မြို့၌ မွေးသည်။ ဖခင်မှာ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကာလတွင် မြန်မာသို့ လာရသော ဗြိတိသျှစစ်သား ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ပန်းသီး ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက် ရှိသည်။ အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဆုံးရာ မိသားစု ကျပ်တည်းသဖြင့် ကျောင်းမထားနိုင်။ အသက် ၁၂ နှစ်ရောက်သော် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း၌ အခမဲ့ပညာသင်ခွင့်ရရန် တောင်းပန်ရာ ကျောင်းနေခွင့် ရလာသည်။ (၇) တန်းကို ၄ နှစ်သာတက်ပြီး အအောင်ဖြေသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားသာမက ဟင်ဒီစကားလည်း ပြောနိုင်သည်။ စစ်မှုထမ်းဘဝ (၇) တန်းအောင်ပြီးနောက် အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ဝင်သည်။ အမြောက်တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ကျသည်။ ၁၉၅၂ ခုတွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားသို့ ၇၆ မမ အမြောက် သုံးနည်းထိန်းနည်းအတွက် ပညာသင် ၆ လ သွားရသည်။ ထိုအမြောက်မြားကို မြင်းနှင့်တင်သဖြင့် ၁၉၅၄ ခုတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဆာကိုဒါမြို့၌ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာ ထပ်သင်သည်။ ထို့နောက် တရုတ်ဖြူစစ်ဆင်ရေးများဖြစ်သော ရန်ကြီးအောင်၊ ဘုရင့်နောင်၊ လွိုင်တွန်းစခန်း၊ အောင်မေဃ စသော စစ်ဆင်ရေးတို့တွင် ပါဝင်ရသည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ဗိုလ်ရွေးဝင်ခွင့် ရသော်လည်း သွေးနှောဖြစ်သဖြင့် အရွေးမခံရ။ ၁၉၆၂ ခုတွင် တပ်မှ ထွက်သည်။ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းဘဝ တပ်မှ ထွက်သည့်နောက် ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်လေးရပ်၌ နေသည်။ ရထားသည့် ပညာဖြင့် ရန်ကုန် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၌ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ သစ်တောဝန်ကြီးဌာနမှ အကူတောင်းသဖြင့် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ပဲခူးရိုးမတွင် ဆင်ဖမ်းရာ၌ လိုက်ကူဖူးသည်။ ဆင်ရိုင်း ၃ ကောင် ဖမ်းပေးခဲ့သည်။ အာဇာနည်နေ့ ဗုံးကွဲသည့်အခါ တရားခံတို့အား မေ့ဆေးသေနတ်နှင့် ပစ်ဖမ်းရန် အမိန့်ရသဖြင့် ရဟတ်ယာဉ်နှင့် သွားကူရသည်။ သို့သော် ဖမ်းဆီးပြီး ဖြစ်နေသောကြောင့် လုပ်ကွက်မရ။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဆတ်ချိုနုမှ ဆေးဖော်နိုင်ကြောင်း သုတေသနတို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားကာ ပညာသင်သည်။ ထိုစီမံကိန်း၌လည်း ပါဝင်ရသည်။ သရုပ်ဆောင်ဘဝ အောင်ပန်းရှိ အမြောက်တပ်၌ နေစဉ် တပ်မြင်းများကို တင်ညွန့်၊ ရွှေဘ၊ သင်းသင်းလဲ့ စသော သရုပ်ဆောင်များပါသည့် ဇာတ်ကားများအတွက် လာငှားသဖြင့် အနုပညာလောကနှင့် မစိမ်း။ တင်ညွန့်ခေါ်သဖြင့် ရန်သူကို ဘာမထီ ဇာတ်ကားတွင် စပါသည်။ တပ်မှထွက်၍ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်း လုပ်သည့်အခါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် ပို၍ ပါခွင့်ရလာသည်။ လူသိများသော "မောင်မင်း လူကလေး" ကို စနေမ ဇာတ်ကားတွင် ပြောရန် ဝါဝါဝင်းရွှေက သင်ပေးပြီး ပရိသတ်သဘောတွေ့သော စကားစု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရုံတင်ဇာတ်ကား ၃၄ ကားတွင် ပါဝင်သည်။ ပါဝင်သည့် ဇာတ်ကားများ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဒလ၌ အခြေချသည်။ ယခု ပဲခူးမြို့၌ နေသည်။ ကိုးကား မြန်မာ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ
နန်းခမ်းနောင့်(၁၉၉၁ဖွား) သည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး ဦးအောင်ကိုဝင်း၏ သမီးလတ်ဖြစ်သည်။ နန်းသည် I-KBZ Insurance ၏ သဘာပတိဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးနှင့် လူငယ်စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးတို့ကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ကမ္ဘောဇ အနာဂတ် အလင်းတန်း မြန်မာဖောင်ဒေးရှင်း Brighter Future Myanmar Foundation ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ပရဟတိတစိတ်ရှိပြီး ကျားမတန်းတူညီမျှမှုအရေး နက်ရှိုင်းစွာဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ပေးမှုကြောင့် အာဆီယံစီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်ခံထားရသည်။ ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး သူမကို ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖခင်ဦးအောင်ကိုဝင်း၊မိခင် နန်းသန်းထွေးတို့က ၁၉၉၁တွင် မွေးဖွားသည်။မွေးချင်း (၃) ဦးအနက် ဒုတိယမြောက် သမီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်အခါက တောင်ကြီးမြို့တွင်ပင် ပညာသင်ကြားသည်။ယင်းနောက် စင်ကာပူ၊ လန်ဒန်နှင့် ကာတာတို့တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ စီးပွားရေးနယ်ပယ်ထဲရောက်ရှိလာပုံ သူမအသက် ၂၄နှစ်အရွယ်မှာပင် ကမ္ဘောဇဘဏ်၏ လူငယ် အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ကမ္ဘောဇဘဏ်၏ Deputy CEO 3 အဖြစ် ရာထူးတိုးမြင့် ခံရသည်။ သူမသည် ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး မိုဘိုင်းပိုက်ဆံအိတ် KBZ Pay ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပရဟိတဆောင်ရွက်မှုများ ၂၀၀၈ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နာဂစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရိုက်ခတ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ကြစဉ် သူမသည် အမဖြစ်သူ နန်းလိုင်းခမ်း နှင့်အတူ ကမ္ဘောဇ အနာဂတ် အလင်းတန်း မြန်မာဖောင်ဒေးရှင်း (BFM) တွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းမျာအား ဆောင်ရွက်သည်။ ကယ်ဆယ်ရေး စခန်းများသို့ သွားရောက်ကာ အိုးအိမ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများနှင့် မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံကာ အားပေးသည်။ယင်းအပြင် ဖောင်ဒေးရှင်းတွင် ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ပရဟိတကိစ္စများ အင်တိုက်အားတိုက်ဆောင်ရွက်သည်။ ရရှိခဲ့သော ဆုများ အမေရိကန်အခြေစိုက် Forbesမဂ္ဂဇင်းက သူမကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူငယ်စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များ၏ အတောက်ပဆုံးအလင်းတန်းများထဲမှ တစ်ခုဟု ဖော်ပြသတ်မှတ်သည်။သူမ၏ အောင်မြင်သော စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ပုံကိုလည်း ချီးကျူးသည်။ ၂၀၂၀ခုနှစ်တွင် အာဆီယံက ချီးမြှင့်သော အာဆီယံ၏ ထူးချွန်သော စီးပွားရေးသမားများဆု( 5th ASEAN Entrepreneur Award 2020 )အား သူမရရှိသည်။ ထိုဆုသည် အမျိုးသမီးများ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး အမျိုးအစားဆု ဖြစ်သည်။ ကိုးကား ၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
ကြက်ရှာရွာ သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ကွမ်းသီးပင် (လေးအိမ်တန်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွမ်းသီးပင် (လေးအိမ်တန်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၈၅ ဦး၊ မ ၃၇၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ကိုးကား မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းမိုင်တက္ကသိုလ် (; - မဟာဝိဒျာလယ်ချေီယင်ဟ္မိုင်) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်မြို့တွင်ရှိသည်။ မြန်မာတို့က ချင်းမိုင်ကို ဇင်းမယ်အဖြစ်သိကြသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ထိုင်းဘုရင် ဘူမိဗလ် အဒုလျဒေ့ကျ်၏ တော်ဝင်ချာတာ (Royal Charter) ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စတင်တည်ထောင်သည်။ အတိုကောက်အားဖြင့် CMU, ဒေသအခေါ်အားဖြင့် အတိုကောက် “မောချော (; Mor Chor)” ဟု တွင်သော ချင်းမိုင်တက္ကသိုလ်သည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအခြေချနေထိုင်သော ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၌ ပထမဆုံးသော အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ခရိုင်တက္ကသိုလ်လည်းဖြစ်သည်။ နောက်ခံသမိုင်း စတင်ဖွင့်လှစ်ခါစ၌ မူလအားဖြင့် မဟာဌာနကြီး သုံးခုရှိသည်။ သိပ္ပံ၊ လူမှုသိပ္ပံနှင့် လူမှုရေးဘာသာရပ်ဌာနတို့ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်၏ လိုအပ်ချက်၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက်မှု (ဥပမာ - CDCE)၊ ကျောင်းသားများ၏ စိတ်ဝင်စားလျှောက်ထားမှု (ဥပမာ - နာနိုသိပ္ပံ) တို့အရ ဌာနများတို့ချဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် CMU တွင် ဌာနခွဲပေါင်း ၁၀၇ ခုပါဝင်သော မဟာဌာန ၁၇ ခု နှင့် Graduate School ရှိသည်။ လျှောက်ထားနိုင်သော ပရိုဂရမ်ပေါင်း ၂၅၃ ခုရှိသည်။ Certificate ပရိုဂရမ် ၂ ခု၊ ရိုးရိုးဘွဲ့တန်း ၈၇ ခု၊ ဘွဲ့လွန်နှင့် ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ ၁၆၃ ခုရှိပြီး ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း ၂၅,ဝ၀ဝ ကျော်ရှိသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတာကျောင်းသားများအတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်သင်ကြားသော ရိုးရိုးဘွဲ့တန်း ၂ ခုနှင့် မဟာနှင့် ပါရဂူတန်း ၁၈ ခုရှိသည်။ နိုင်ငံတကာတန်းများသည် လူမှုသိပ္ပံ၊ ကျန်းမာရေးသိပ္ပံနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဌာနများ၌ ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာ၊ ဌာနဆိုင်ရာနှင့် ဌာနခွဲဆိုင်ရာအားဖြင့် CMU သည် ၂၇ နိုင်ငံမှ တက္ကသိုလ်၊ အင်စတီကျု၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့များနှင့် ပူးတွဲဆောင်ရွက်မှု၊ နားလည်မှုစာချွန်ရေးထိုးထားမှု ၁၄၆ ခုရှိသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ကျမ်းကြီးကြပ်မှု၊ ပရောဂျက်အတိုင်ပင်ခံ၊ ပူးတွဲသုတေသန၊ ဆရာနှင့် ကျောင်းသား အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်လုပ်ကိုင်မှု၊ ပူးတွဲ ဆယ်မီနာကျင်းပခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ခြင်းတို့ အကျုံးဝင်သည်။ မဟာဌာနများ စိုက်ပျိုးရေးဌာန လယ်ယာ-စက်မှုဌာန ဗိသုကာဌာန ဆေးသိပ္ပံဘက်ဆိုင်ရာဌာန စီပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန သွားဘက်ဆိုင်ရာဌာန စီပွားရေးဌာန ပညာရေးဌာန အင်ဂျင်နီယာဌာန ရသပန်းချီဌာန လူမှုဘာသာရပ်ဌာန ဥပဒေဌာန ဆေးပညာဌာန သူနာပြုဌာန ဆေးဝါးဌာန သိပ္ပံဌာန လူမှုသိပ္ပံဌာန တိမွေးကုဌာန လူထုဆက်သွယ်ရေးဌာန လုပ်သားကောလိပ် တက္ကသိုလ်ပရဝုဏ်များ ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ ဘန်ကောက်မြို့တော်ဝန် အပီရတ် ကိုစာယိုထင် ထိုင်းပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ် ယင်လပ် ရှင်နာဝပ် ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ
လောလီတာ သည် ၁၉၉၇ ခုထုတ် အမေရိကန်-ပြင်သစ် အချစ်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ အက်ဒရီယန်လိုင်း (Adrian Lyne) ရိုက်ကူးပြီး စတီဖင်ဆစ် (Stephen Schiff) ဇာတ်ညွှန်းရေးသည်။ ဗလာဒီမာ နာဘိုကော့ (Vladimir Nabokov) ၏ ဝတ္ထုအား ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အသက်သွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကားတွင် ဖြန့်မည့်သူ ရှာရသေးသောကြောင့် ဥရောပတွင် ဦးစွာ ရုံတင်သည်။ ထို့နောက် ရှိုးတိုင်း (Showtime) ရုပ်သံလိုင်းမှ ဝယ်ယူဖြစ်ပြီး ဆင်မြူရယ်ဂိုးဝင်း (Samuel Goldwyn) မှ ရုံတင်သည်။ မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့၏ သရုပ်ဆောင်ခြင်းကို ပရိသတ်များ သဘောကျသော်လည်း မူရင်းဝတ္ထုနှင့် သွေဖည်မှုများရှိသောကြောင့် ဝေဖန်မှုများ ရှိသည်။ ဩစတေးလျတွင်မူ အတိုက်အခံများရှိရာ ၁၉၉၉ ခု၊ ဧပြီရောက်မှသာ ရုံတင်နိုင်သည်။ ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ၁၉၄၇ ခုတွင် ပြင်သစ်စာပေသင်သည့် သက်လတ်ပိုင်းအရွယ် ပါမောက္ခ ဟမ်းဘတ် ဟမ်းဘတ် (Humbert Humbert) သည် အမေရိကန်သို့သွားကာ နယူးဟမ်ရှိုင်းယားရှိ ဆရာအလုပ်သို့ ဝင်သည်။ အလည်အပတ်သွားစဉ် မျက်စိကျမိသော ပျိုဖော်ဝင် လော်လီတာ (လို ဟု အတိုခေါ်) ရှိသည့် ချားလော့ဟေ့ (Charlotte Haze) နှင့် ဒေါလိုရက် "လောလီတာ" ဟေ့ (Dolores "Lolita" Haze) တို့ အိမ်၌ ငှားနေသည်။ လိုအား တမ်းတမ်းစွဲဖြစ်ကာ အနေနီးနိုင်ရန် ချားလော့နှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။ ချားလော့မှာ ဟမ်းဘတ်၏ ဒိုင်ယာရီကို ဖတ်မိမှ သမီးအား ကြိုက်နေကြောင်း သိသွားသည်။ ဒေါသတကြီးနှင့် အိမ်မှအထွက် ကားတိုက်ကာ အသက်ဆုံးသည်။ ချားလော့မရှိခြင်းမှာ ဟမ်းဘတ်အတွက် လွတ်လပ်ခြင်း တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ မိုတယ်များတွင် တည်းရင်း နိုင်ငံအနှံ့လျှောက်သွားကြသည်။ ထို့နောက် ကောလိပ်မြို့ ဘာ့စလေ (Beardsley) တွင် အခြေချသည်။ ဟမ်းဘတ်က ဆရာဝင်လုပ်ကာ လိုက ကတ်သလစ်မိန်းကလေးကျောင်း တက်သည်။ တစတစနှင့် ဟမ်းဘတ်အား လိုက ငြီးငွေ့လာပြီး မိမိဘာသာ ရပ်တည်ချင်လာရာ ကတောက်ကဆ ဖြစ်ကြသည်။ ဟမ်းဘတ်နှင့် လိုတို့ ဇာတ်လမ်းကို မြို့သို့ လာလည်စဉ်ကပင် နောက်ယောင်ခံနေသည့် ပြဇာတ်ဆရာ ကလဲ ကွေတီ (Clare Quity) က ရိပ်မိသွားသည်။ လိုမှာ ကွေတီနှင့် ထွက်ပြေးသည်။ ကွေတီ၏ အမည်ကိုပင်မသိသော ဟမ်းဘတ်မှာ ရှာမတတ်ဖြစ်ရသည်။ သုံးနှစ်ကြာပြီးနောက် လိုထံမှ ငွေတောင်းစာတစ်စောင် ရောက်လာသည်။ အိမ်ထောင်ကျကာ ရင်သွေးလွယ်နေရသော လိုထံ ဟမ်းဘတ် သွားလည်သည်။ သူနှင့် ပြန်လိုက်ရန် ပြောသော်လည်း လိုက လက်မခံပေ။ လက်လျှော့ကာ လိုသောငွေကို ပေးလိုက်သည်။ လိုက ကွေတီ၏ မိန်းမငယ်များကို ခြေရာခံကာ အရွယ်ငယ်လိင်အသားပေးဇာတ်ကောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးရန် ပါကင်တန် (Parkington) ရှိ အိမ်သို့ ခေါ်တတ်သည့် ကွေတီ အကြောင်းကို ဖွင့်ဟသည်။ သူ့အား ကွေတီ စွန့်ခွာသွားသည့်မှာ ထိုသို့ရိုက်ရန် ငြင်းဆန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းစုံသိရသော် ကွေတီကို ခြေရာကောက်ကာ ဟမ်းဘတ် သတ်လိုက်သည်။ ရဲများ လိုက်လာသော် အဖမ်းခံရပြီး ထောင်ကျတော့သည်။ ၁၉၅၀ ခု၊ နိုဝင်ဘာတွင် ဟမ်းဘတ် ဆုံးသည်။ လိုမှာလည်း နောက်တစ်လ ခရစ်စမတ်နေ့တွင်ပင် မီးဖွားရခက်ကာ လွန်လေသည်။ ဇာတ်ကောင်များ ပါမောက္ခ ဟမ်းဘတ် - ဂျယ်ရမီ အိုင်းရွန်း (Jeremy Irons) ဟမ်းဘတ် ငယ်ဘဝ - ဘန် ဆေးဗားစတုန်း (Ben Silverstone) ဒေါလိုရက် "လောလီတာ" ဟေ့ - ဒေါမနစ်ဆိမ်း (Dominique Swain) ကလဲ ကွေတီ - ဖရန့် လန်ဂဲလာ (Frank Langella) ချားလော့ ဟေ့ - မယ်လာနီ ဂရစ် (Melanie Griffith) ဖြန့်ဝေခြင်း အမေရိကန်တွင် ဖြန့်မည့်သူ ရှာမရခြင်းကြောင့် ဆုပေးပွဲ ဝင်နိုင်ရန် ရုံအနည်းငယ်တွင်သာ အခဲတယဉ်း ပြရသည်။ ရုံတင်သည့် ကနဦးအပတ်တွင် ဒေါ်လာ ၁.၁ မီလီယံသာ ရသည်။ ၆၂ မီလီယံ အကုန်ခံရိုက်ထားရာ ခွက်ခွက်လန်တစ်ကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ကိုးကား ၁၉၉၇ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဝေလမင်းသားစာပေဆု ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုင်းခန်းလှည့်လည် ရောက်ရှိလာသော ဝေလမင်းသား(နောင် အဋ္ဌမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင် ဖြစ်လာသူနှင့် နန်းစွန့်ဘုရင်)အား အကြောင်းပြုကာ ဝေလမင်းသားဆု ဟူ၍စာပေဆုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ယင်းဆုကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်အထိ နှစ်စဉ် ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စာပေအတွက် အစိုးရက ဆုငွေ ချီးမြှင့်သည် ဆိုသော အကြောင်းမှာလည်း မြန်မာတို့နားတွင် စိမ်း၍ နေသေးသဖြင့် တိုင်းသားပြည်သူ ရှင် လူ ရဟန်းတို့ တအံ့တဩ ဖြစ်ကြရ၏။ ထိုဆုငွေပေးမည့် အကြောင်းကို အင်္ဂလိပ် မြန်မာသတင်းစာများတွင် အောက်ပါအတိုင်း ကြေညာလေသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ယူနီဗာစီတီသို့ အရှင်ဝေလမင်းသား ရောက်လာသည်ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ယခု ကုန်ဆုံးသည့် နှစ်အတွင်း ပင်ကို ရေးသားသော စကားပြေ၊ သို့မဟုတ် ကဗျာကို ဖြစ်စေ ၊ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော ဘာသာပြန်သော်လည်းကောင်း ၊ မှီငြမ်းပြုသည့် စာကိုသော်လည်းကောင်း ထူးထူးချွန်ချွန် ရေးသားနိုင်သူ စာရေးဆရာအား နှစ်စဉ်မတ်လတွင် ဝေလမင်းသားဆုအဖြစ် ဆုတော်ငွေ ၁ဝဝဝိ/ ချီးမြှင့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဆုအတွက် မြန်မာပြည်သူပြည်သားအားလုံး မည်သူမဆို ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဆုငွေကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဆီးနိတ်အဖွဲ့က ရွေးချယ်ချီးမြှင့်၏။ ဆုရခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် စာမူစာရင်းမှာ အောင်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၂၁-၂၂ ဆရာပွား(မြန်မာစာ နည်းပြဆရာ၊ ယူနီဗာစီတီကောလိပ်) 'ဝေလမင်းသား နားတော်သွင်းဧချင်း'ကို ရေးသားပြုစုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၂၂-၂၃ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။ ၁၉၂၃-၂၄ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။ ၁၉၂၄-၂၅ ဦးနီ(ဘီအေ၊ ဝတ်လုံတော်ရ) John Loke ရေးသည့် Civil Government ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော 'မြို့ဘက်စီမံအုပ်ချုပ်ရေး' စာမူအတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၂၅-၂၆ ဦးဖေ(မန္တလေး)'ဝရုဏပျို့'ကို ရေးသားပြုစုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၂၆-၂၇ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။ ၁၉၂၇-၂၈ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။ ၁၉၂၈-၂၉ ဦးမြို့ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) တိပိဋပ (ပိဋကသုံးပုံ)ကို ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၂၉-၃၀ မောင်ဘသောင်း(သခင်ဘသောင်း)(အမှတ် -၃၃ ၊ တရုတ်ဥယျာဉ်ရေတာရှည်လမ်း ၊ ဗဟန်း ၊ ရန်ကုန်မြို့) 'Outline of General History by Renouf' ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော 'ကမ်ဘာ့ရာဇဝင်ချုပ်' အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၃၀-၃၁ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။ ၁၉၃၁-၃၂အရှင်အာဒိစ္စဝံသ ၊ (အရှင်အာဒိစ္စဝံသ ကျောင်းတိုက်၊ ကန်တော်ကလေး၊ ရန်ကုန်မြို့) (နောင် ဦးအောင်မြတ်ထွဋ်) 'အသောကကျောက်စာ' ကို မြန်မာပြန်ဆိုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ကျမ်းကိုးစာရင်း မြန်မာ စာပေဆိုင်ရာ ဆုများ