အကျဉ်းဦးစီးဌာနသည် ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်​အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်း​ကြောင်း ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နှင့်အတူ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် စစ်တွေမြို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသောအကျဉ်းထောင်ကို စတင်ဆောက်လုပ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၈၉၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအကျဉ်းထောင်အက်ဥပဒေနှင့် အကျဉ်းထောင်လက်စွဲဥပဒေ၊ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် အကျဉ်းသားများအက်ဥပဒေ စသော ဥပဒေများအား ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အကျဉ်းထောင်များအား အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အကျဉ်းဦးစီးဌာနအား ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် အကျဉ်းဌာနအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အကျဉ်းဌာနခွဲအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အကျဉ်းဦးစီးဌာနအဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အကျဉ်းဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး၊ ဦးစီးမှူးရုံးများနှင့် အကျဉ်းထောင်၊ စခန်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်- (က) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး နေပြည်တော် (၁) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံးအဖွဲ့ (၂) အုပ်ချုပ်မှုဌာန နေပြည်တော် (ကက) အုပ်ချုပ်မှုဌာနရုံးအဖွဲ့ (ခ ခ ) အုပ်ချုပ်ရေးဌာနစု (ဂ ဂ ) လုံခြုံရေးဌာနစု (ဃဃ) စီမံရေးဌာနစု (င င ) ထောက်ပံ့ရေးဌာနစု (စ စ ) ကျန်းမာရေးဌာနစု (ဆဆ) နေပြည်တော်အချုပ်ထောင် (၃) လေ့ကျင့်ရေးဌာန နေပြည်တော် (ကက) လေ့ကျင့်ရေးဌာနရုံးအဖွဲ့ (ခ ခ ) ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း(အင်းစိန်) (ဂ ဂ ) ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း(မန္တလေး) (ဃဃ) အမျိုးသမီးပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးစခန်း (ရန်ကုန်) (င င ) အမျိုးသမီးပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးစခန်း(မန္တလေး) (၄) စီမံကိန်းလုပ်ငန်းဌာန နေပြည်တော် (ကက) မြို့သစ် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တမူးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်ခွဲ (က)အဆင့် (ခခ) အိုင်ကလောင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင် စခန်း၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ် (က)အဆင့် ( ဂ ဂ ) ထီးခမ်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ရပ်စောက်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ဃဃ) အင်္ဂဘိုရာဘာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ် (က)အဆင့် ( င င ) လှေလှော်အင်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ လှည်းကူးမြို့နယ် (က)အဆင့် ( စ စ ) လွင်ကြီး စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ နောင်ချိုမြို့နယ် (က)အဆင့် (ဆဆ) တောကြီးတန်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တွံတေးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဇ ဇ ) ရွှေသူဌေး စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တွံတေးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဈ ဈ ) မင်းကုန်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ လှည်းကူးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ညည) ဘန်းကန် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ရပ်စောက်မြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဋ ဋ ) ကိုးပင်-သာစည် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဌ ဌ ) ဆားမလောက် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဍ ဍ ) ဆင်ဖြူရှင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တနင်္သာရီမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဎ ဎ) လက္ခဏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ဘားအံမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဏဏ) ဒွန်ဘန် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ဖားကန့်မြို့နယ် (ခ)အဆင့် (တတ) အောင်ချမ်းသာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ထထ) ရွှေမြယာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ပဲခူးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဒ ဒ )မလိခ(ပိတောင်) စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဓ ဓ ) ကျိုက်စကော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( န န ) ကစကဲ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ဝါးခယ်မမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ပ ပ ) သနန် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တမူးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်ခွဲ (ခ)အဆင့် ( ဖ ဖ) ဗန္ဓုလ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တမူးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်ခွဲ (ခ)အဆင့် (ဗဗ) အုတ်ဖိုကန်ဘောင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တမူးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဘဘ) ရာဇဂြိုဟ်(၁) စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ကလေးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( မ မ ) ရာဇဂြိုဟ်(၂) စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ ကလေးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ယယ) ကုန်းစံ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ နောင်ချိုမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ရ ရ ) ကြူအင်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ နောင်ချိုမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (လလ) ဂယ်လောင်း စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ နောင်ချိုမြို့နယ် (ခ)အဆင့် ( ဝ ဝ) ဟိုခို စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ နောင်ချိုမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (သသ) တောင်လေးလုံး စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အသက်မွေးမှုအတတ်သင်စခန်း၊ တောင်ကြီးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (၅) ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းဌာန နေပြည်တော် (ကက) ထုံးဘို(၁) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် (က)အဆင့် (ခ ခ) ဘဲလင်း(၁) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ဂ ဂ ) မုပ္ပလင်(အမျိုးသား) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ် (က)အဆင့် (ဃဃ) မုပ္ပလင်(အမျိုးသမီး) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ် (က)အဆင့် (င င) တောင်စွန်း ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ဘီးလင်းမြို့နယ် (က)အဆင့် (စ စ) ထုံးဘို(အမျိုးသမီး) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် (က)အဆင့် (ဆဆ) ကင်းသာ(၁) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ် (က)အဆင့် (ဇ ဇ) ရင်းငြိမ် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပေါင်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ဈ ဈ) ဇင်းကျိုက် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပေါင်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ညည) အင်းဗြောင် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပေါင်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ဋ ဋ) ကျောက်ဖြူတောင် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ မြိတ်မြို့နယ် (က)အဆင့် (ဌ ဌ) တောင်ငူ(၄)မိုင် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ တောင်ငူမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဍ ဍ) ကင်းသာ(၂) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဎ ဎ) ဘုရားငါးဆူ ကုန်ထုတ်စခန်း၊ သာစည်မြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဏဏ) ဘဲလင်း(၂) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် (ခ)အဆင့် (တတ) ထုံးဘို(၂) ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ထထ) (၂၄)မိုင် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ဒ ဒ) ငှက်ပေါက် ကုန်ထုတ်စခန်း၊ ငပုတောမြို့နယ် (ခ)အဆင့် (ခ ) ကချင်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး"က"အဆင့် မြစ်ကြီးနားမြို့ (၁) မိုးညှင်းဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) မြစ်ကြီးနားအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) ပူတာအိုအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၅) ဖားကန့်အချုပ်ထောင် (ဂ ) စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် မုံရွာမြို့ (၁) ကလေးအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) ကသာအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) ရွှေဘိုအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) မုံရွာအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၅) ခန္တီးအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၆) စစ်ကိုင်းအချုပ်ထောင် (၇) တမူးအချုပ်ထောင် (၈) ဟုမ္မလင်းအချုပ်ထောင် (ဃ) တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် ထားဝယ်မြို့ (၁) ထားဝယ်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) မြိတ်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) ကော့သောင်းအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (င ) ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် ပဲခူးမြို့ (၁) သာယာဝတီဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) ဒိုက်ဦးဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၃) တောင်ငူအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) ပြည်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၅) ပဲခူးအချုပ်ထောင် (၆) ပေါင်းတည်အချုပ်ထောင် (စ ) မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် မန္တလေးမြို့ (၁) မန္တလေးဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) မြင်းခြံဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၃) မိတ္ထီလာအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) ရမည်းသင်းအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၅) ညောင်ဦးအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၆) ကျောက်ဆည်အချုပ်ထောင် (ဆ) ရခိုင်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် စစ်တွေမြို့ (၁) စစ်တွေအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) ဘူးသီးတောင်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) ကျောက်ဖြူအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) သံတွဲအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၅) မြောက်ဦးအချုပ်ထောင် (ဇ ) ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် အင်းစိန်မြို့နယ် (၁) အင်းစိန်ဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) သန်လျင်အချုပ်ထောင် (၃) ဒဂုံ(အရှေ့)အချုပ်ထောင် (၄) လှိုင်သာယာအချုပ်ထောင် (ဈ) ရှမ်းပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် တောင်ကြီးမြို့ (၁) ညောင်ရွှေအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) ကျိုင်းတုံအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) လားရှိုးအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၄) နမ့်စန်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၅) သီပေါအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၆) လောက်ကိုင်အကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၇) မိုင်းဆတ်အကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၈) တောင်ကြီးအချုပ်ထောင် (၉) ကျောက်မဲအချုပ်ထောင် (၁၀) တာချီလိတ်အချုပ်ထောင် (၁၁) မူဆယ်အချုပ်ထောင် (၁၂) မိုးမိတ်အချုပ်ထောင် (ည) ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "က"အဆင့် ပုသိမ်မြို့ (၁) ပုသိမ်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) မြောင်းမြအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) မအူပင်အကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၄) ဟင်္သာတအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၅) ဖျာပုံအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၆) လပွတ္တာအချုပ်ထောင် (ဋ ) ကယားပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး"ခ"အဆင့် လွိုင်ကော်မြို့ (၁) လွိုင်ကော်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (ဌ ) ကရင်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး "ခ"အဆင့် ဘားအံမြို့ (၁) ဘားအံအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၂) မြဝတီအချုပ်ထောင် (ဍ ) ချင်းပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး "ခ"အဆင့် ဟားခါးမြို့ (၁) ဟားခါးအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (ဎ ) မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဦးစီးမှူးရုံး "ခ"အဆင့် မကွေးမြို့ (၁) မကွေးဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) သရက်အကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (၃) ပခုက္ကူအကျဉ်းထောင် "က"အဆင့် (ဏ) မွန်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံး"ခ"အဆင့် မော်လမြိုင်မြို့ (၁) ကျိုက်မရောဗဟိုအကျဉ်းထောင် "ဗဟို" (၂) သထုံအကျဉ်းထောင် "ခ"အဆင့် (၃) မော်လမြိုင်အချုပ်ထောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ အကျဉ်းဦးစီးဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ တရားဝင် ဝက်ဆိုက် တရားဝင်လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ