ပတ္တရား (, , )သည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့သည်ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ ဘန်ကောက်အရှေ့တောင်ဘက် ချွန်ဘူရီးပြည်နယ်ရှိဘန်လမူးခရိုင်အတွင်းရှိသော်လည်းကောင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမဟုတ်။ ပတ္တရားမြို့(, )သည်နောင်ကလေ့၊ နဲ့ကလေ့၊ ခွေ့ယိုင်း၊ နောင်ပလားလိုင်းတို့၏အစိတ်အပိုင်းများဖုံးလွှမ်းထားသောကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစည်ပင်သာယာနယ်မြေဖြစ်သည်။ စါ့သည် စီရာဇာ၊ လမ်ချပန်နှင့်ချွန်ဘူရီနှင့်အတူအရှေ့ဘက်ကမ်းခြေစက်မှုဇုန်တွင်တည်ရှိသည်။ ပတ္တရားသည်လူဦးရေ ၁၀၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသောပတ္ထနာ၊ ချွန်ဘူရီမြို့ပြဧရိယာ၏ဗဟိုဖြစ်သည်။ သမိုင်း ပတ္တရားဟူသောအမည်ရင်မှာဖလပ်ရားတာ့ခ် နောက်ပိုင်းတွင်တာ့ခ်ဆင်ဘုရင်နှင့်သူ၏စစ်တပ်သည်အယုဒ္ဓယမှကျန်ထဘူရီအထိချီတက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင်ဗမာကျူးကျော်သူများ၏မြို့တော်မပြိုကျမီဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သူ့စစ်တပ်သည်ယခုပတ္တယား၏အနီးတစ်ဝိုက်သို့ရောက်သောအခါ၊ ဖလပ်ရားတာ့ခ်သည်နိုင်ကလုံးအမည်ရှိဒေသခံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ဦးသည်မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ဆုံသည့်အခါဖလပ်ရားတာ့ခ်၏ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိနှင့်စစ်တပ်၏တင်းကျပ်သောစည်းကမ်းချက်ကြောင့်နိုင်ကလုံးကိုစွဲမှတ်သွားစေခဲ့သည်။ သူဟာတိုက်ပွဲမရှိဘဲလက်နက်ချခဲ့ပြီးသူ၏တပ်များနှင့်ပူးပေါင်းခဲ့သည်စစ်တပ်အချင်းချင်းထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့သည့်နေရာကို“ ထဲ့လ်ဖလပ်ရား” ဟုလူသိများခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ“ ဖလပ်ရား ၏စစ်တပ်” ဖြစ်သည်။ သူတို့သည်နောက်ပိုင်းတွင်မိုးရာသီအစတွင်အနောက်တောင်ဘက်မှအရှေ့မြောက်သို့လေတိုက်သောလေပြေအမည်ဖြင့်ပတ္တရားဖြစ်သည်။ ပတ္တရားသည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များအထိငါးဖမ်းတံငါးရွာဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလအတွင်းအမေရိကန်စစ်သား R&Rများသည်အနားယူခြင်းနှင့်အပန်းဖြေခြင်းသို့စတင်ရောက်ရှိချိန်တွင်ခရီးသွားလုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက်တွင်ခိုလပ်ရှိအခြေစိုက်စခန်းမှရောက်ရှိလာပြီးကမ်းခြေတောင်ဘက်အခြမ်းရှိဖလပ်ရားဇူ့ထောမှအိမ်များကိုငှားရမ်းခဲ့သည့်အဖွဲ့ကြီးတစ်ခုသည်ယခုအခါထက့်ဟုလူသိများသောပတ္တရားအားထောက်ခံချက်ဖြင့်အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ရာသီဥတု ပတ္တယားတွင်အပူပိုင်းစိုစွတ်သောနှင့်ခြောက်သွေ့သောရာသီဥတုရှိပြီးအောက်ပါရာသီများအဖြစ်ပိုင်းခြားထားသည်အပူနှင့်ခြောက်သွေ့သော ဒီဇင်ဘာလမှဖေဖော်ဝါရီလ၊ အပူနှင့်စိုထိုင်းမတ်လနှင့်ဧပြီလနှင့်အပူနှင့်မိုးရာသီမေမှနိုဝင်ဘာ။ လူဦးရေ မြို့တော်တွင်လူဦးရေ ၃၂၀၂၆၂ ဦးရှိပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုကိုတွက်ချက်ခဲ့သည်။. ထိုလူဦးရေအများစုမှာထိုင်းလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများကိုအသိအမှတ်မပြုသော်လည်းအသေးစိတ်အချက်အလက်များမှာရှုပ်ထွေးသော်လည်းလူမျိုးစုမရှိသောထိုင်းလူမျိုးများဖြစ်သော်လည်းရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများမှာပုံမှန်အားဖြင့်ပုံမှန်ပုံမှန်နိုင်ငံခြားဖိအားပေးမှုများကိုပုံမှန်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်သန်းခေါင်စာရင်းလူဦးရေသည်စုစုပေါင်းကိန်းဂဏန်းကိုကိုယ်စားမပြုပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံသားများနှင့်တရားဝင်အမြဲတမ်းနေထိုင်သူများအနည်းငယ်သည်မြို့တော်ကို၎င်းတို့၏မွေးရပ်မြေအဖြစ်မှတ်ပုံတင်သည့်အခါပြည်နယ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝင်သည် ၂၀၁၀ တွင်လူ ဦးရေ ၁၀၇,၉၄၄ ဦး ရှိပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ၁၁၉,၅၃၀ သို့ ၁၁၉၅၃၀ သို့တိုးလာသည်။ ဘန်ကောက်မြို့ပြဒေသကဲ့သို့ပင်အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံးထက်အခြားအေဂျင်စီတစ်ခုမှထုတ်ပေးသောမှတ်ပုံတင်ထားသောလူဦးရေပမာဏသည်အချိန်ကာလတစ်ခုအတွင်းဖြစ်ပွားခဲ့သောမြို့ပြအသွင်ပြောင်းမှုအခြေအနေကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ စီးပွားရေးသည်ကျပန်းထိုင်းအလုပ်သမားများအပေါ်များစွာမူတည်နေသည်။ မြို့တော်တွင်မူ၎င်းတို့၏မွေးရပ်ဇာတိ၌မှတ်ပုံတင်ထားဆဲဖြစ်သည်။ မြို့တော်နှင့်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများစွာရှိသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများနှင့်မြို့တော်၌အငြိမ်းစားယူသူများသို့မဟုတ်ကိုယ်ပိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းသို့မဟုတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းခံရသည့်ရေရှည်နိုင်ငံခြားသားများစွာသည်အစဉ်အလာအားဖြင့်မရေတွက်ပါ။ စုစုပေါင်းလူဦးရေအတွက်ယုံကြည်စိတ်ချရသောပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့်ကိန်းဂဏန်းမရှိခဲ့ပါ။ သို့သော်လူဦးရေသန်းတစ်ဝက်ခန့်ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့်ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့်ကြီးမားသောလူဦး ရေသည်ထိုင်းအလုပ်သမားများနေရာယူထားသောရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပတ္တရားမြို့သည်နောင်ကလေ့ ၂၀၁၀ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုတွင် ၇၃,၉၀၁ဦးနှင့်ခွေ့ယိုင်းကဲ့သို့သောအနီးအနားရှိဒေသများကိုဖယ်ထုတ်ထားသည်။ ပတ္တရားသည်ဟိုတယ် ၂၀၀၀ နှင့်အခန်းပေါင်း ၁၃၆၀၀၀ဟိုတယ်အခန်းစရင်းကို ၂၀၁၅ တွင်ရရှိနိုင်သည်။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းကြောင့်ထိုင်းနိုင်ငံ၏အဆင်းရဲဆုံးဒေသဖြစ်သည့်ပင်လူသိများသောပင်ဟုလူသိများမှလူအများစုတို့သည်ပတ္ထရာသို့လာရောက်လည်ပတ်ကြပြီးသူတို့၏မွေးရပ်မြေရှိသန်းခေါင်စာရင်းရည်မှန်းချက်များအတွက်ရေတွက်ခြင်းခံရသည်။ ဤအရှေ့မြောက်အလုပ်သမားအများစုသည်Go-Goဘားစက်မှုလုပ်ငန်းတွင်ရာထူးများဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ သူတို့ရရှိနိုင်သည့်လစာမှာသူတို့၏ဇာသာရှိအီးစမ်းတွင်များစွာရှိသည်။ ကြီးထွားလာနေသောနိုင်ငံခြားသားအငြိမ်းစားများသည်ပတ္တယားတွင်နေထိုင်ကြသည်။ ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးသည်ထိုင်းနိုင်ငံတွင်အငြိမ်းစားယူလိုသောအသက် ၅၀ ကျော်သောနိုင်ငံခြားသားများအတွက်အထူးဗီဇာအမျိုးအစားရှိသည်။ ပတ္တရားသည်အခြားနိုင်ငံများမှအငြိမ်းစားယူသူများအတွက်၎င်း၏ရာသီဥတုနှင့်လူနေမှုပုံစံစသဖြင့်သာမကနိုင်ငံများစွာထက်လူနေမှုကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးသောကြောင့်ဆွဲဆောင်မှုရှိသည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပထဝီဝင် ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့ရှိပတ္တရားသည်ချွန်ဘူရီပြည်နယ်၊ ဘမ်လမူးခရိုင်ရှိဘန်ကောက်မြို့၏တောင်ဘက်တွင်အကွာတွင်ရှိသည်။ ပတ္တရားမြို့သည်အထူးစည်ပင်သာယာနယ်မြေဖြစ်ပြီးနောင်ကလေ့(Nongprue)နှင့်နဲ့ကလေ့ (Naklua) နှင့်ခွေ့ယိုင်း၊ နောင်ပလားလိုင်းတို့၏အစိတ်အပိုင်းများကိုဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ပတ္တရားမြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဖြစ်သောဘမ်လမူးမြို့နယ်သည်ဘမ်လမူး(Banglamung)၊ နောင်ပလားလိုင်းနှင့်တာ့ခ်ခင့်တစ့်တို့၏အစိတ်အပိုင်းများကိုဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ဘမ်းစလဲ့ (Bang Saray)သည်ပတ္တရားတောင်ပိုင်းနယ်စပ်တွင်တည်ရှိသည်။"မဟာပတ္တရား" သည် ဘမ်လမူး၊ ချွန်ဘူရီပြည်နယ်ရှိခရိုင် ၁၁ ခုတွင်တစ်ခုအပါအပါဝင်ကမ်းရိုးတန်းအများစုကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းကိုမြောက်ပိုင်းအပိုင်းပိုကြီးအဖြစ်ပိုင်းခြားထားသည်။ ကမ်းခြေနှင့်ကျွန်းများ ပင်လယ်အော်ဧရိယာ၏အဓိကကမ်းခြေနှစ်ခုကိုခွဲခြားထားသည်။ ပတ္တရားသဲသောင်ပြင်သည်မြို့လယ်ခေါင်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိပြီး ၂.၇ ကီလိုမီတာအကွာရှိသောပတ္တရားကျော်မှတောင်ဘက်လူလျှောက်လမ်းသို့ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၃၅ မီတာကျယ်သောကမ်းခြေသည်တိုက်စားခြင်းနှင့်အချို့နေရာများတွင် ၂ မှ ၃ မီတာအထိသာလျှော့ချနိုင်သည်။ ဘတ် ၄၂၉ သန်းအားကမ်းခြေပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအစီအစဉ်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ကမ်းခြေအကျယ် ၅၀ အထိတိုးရန်ကော့ရမ်းကွီ့ကမ်းခြေမှသဲ ၃၆၀,၀၀၀ m3 ကိုသယ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်မှသုတေသီများကဖတ္ထရားသည် င်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဘဲ ၁၀ နှစ်ခန့်အကြာတွင်၎င်း၏ကမ်းခြေများပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည်ကိုတွေ့ရလိမ့်မည်။ ပတ္တရားကမ်းခြေပထမမီတာ ၄၀၀ ကိုပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီးစီးပြီးတစ်လအကြာတွင်ရေကြီးမှုကြောင့်အလုပ်သည်အကြီးအကျယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ ကမ်းခြေသည်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတိုက်စားမှုများအတွက်လျော်ကြေးပေးရန်တင်သွင်းသောသဲများကိုပထမဆုံးအသုံးပြုသောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ တာဝန်ရှိသူတဦးကရေကြီးမှုပျက်စီးမှုကိုမပြုပြင်ဘဲထားတာကြာကြာလေ၊ ပိုဆိုးလေဖြစ်လာလိမ့်မယ်ဟုပြောကြားခဲ့သည်။ ဖလပ်တန်နက်သည်ပတ္တရား၏တောင်ဘက်ခြမ်းတွင်ရှိပြီး၎င်း၏ရှုထောင့်များနှင့်တောင်ထိပ်ပေါ်ရှိဖလပ်ယိုင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဗိသုကာတို့တွင်ကျော်ကြားသည်။ ပတ္တရားပန်းခြံနှင့်ပတ္တရားမျှော်စင်တို့သည်ဖလပ်တန်နက်တောင်ဘက်စွန်းတွင်တည်ရှိပြီး ပတ္တရားပြပွဲနှင့်ကွန်ဗင်းရှင်းခန်းမ (P.E.A.C.H) သည်ဖလပ်တန်နက်မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်းဖလပ်တန်နက်သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကမ်းခြေပိုမိုကောင်းမွန်ခြင်းနှင့်ကျော့်ထင့်နှင့်ပတ္တရားမြို့အကြားအဆင်ပြေသောနေရာများကြောင့်လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ကျော့်ထင့်ကိုပတ္တရားမှတောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းဖြစ်သောထယ့်ပလပ်စီ့လမ်းမှခွဲခြားထားသည်။ အထပ်မြင့်ကွန်ဒိုမီနီယံများ၊ ကမ်းခြေရှိဟိုတယ်များ၊ ဘန်ဂလိုအဆောက်အအုံများ၊ ဈေးဆိုင်များ၊ အရက်ဘားများနှင့်စားသောက်ဆိုင်များပါဝင်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင် စီးပွားရေး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အုပ်ချုပ်ရေး အဓိကမြင်ကွင်းများ ညပွဲလမ်း ရာဇဝတ်မှု မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်းပတ္တရားသည်သူတို့၏နိုင်ငံများအတွင်းရှိရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုများနှင့်အဆက်အသွယ်ရှိသည့်နိုင်ငံခြားသားများအတွက်ပုန်းခိုရာနေရာတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီးဂိုဏ်းနှင့်ဆက်စပ်သောအငြင်းပွားမှုများတွင်ဒါဇင်ပေါင်းများစွာအသတ်ခံခဲ့ရသည်။ ပတ္တရားဒေသသို့သွားရောက်လည်ပတ်သူများသည်အသေးအဖွဲရာဇဝတ်မှုများကိုကြုံတွေ့ရနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် Pomocketing နှင့်ယုံကြည်မှုလှည့်ကွက်များသာဖြစ်သည်။ ရာဇဝတ်မှုဒဏ်ခံရသည့်ဧည့်သည်များကိုကူညီရန်အထူးခရီးသွားရဲဌာနကိုဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဗြိတိန်နိုင်ငံမှရှစ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သော Big Trouble Tourist Thailand ရုပ်မြင်သံကြားတွင်ပတ္တရားရှိကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များနှင့်ပတ်သက်သောရာဇဝတ်မှုများအကြောင်းဖော်ပြထားသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင်ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖိဆစ်ဝေ့ချာချီဝသည်ပတ္တယားနှင့်ချွန်ဘူရီဒေသများရှိအစိုးရဆန့်ကျင်ရေးဆန္ဒပြသူများကိုအစိုးရဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများအားတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့်၊ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကိုချက်ချင်းဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးအာရှခေါင်းဆောင်များအားကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့ပြီးအချို့မှာရဟတ်ယာဉ်ဖြင့်ဖြစ်သည်။ ဥပဒေ မီဒီယာနှင့်ဆက်သွယ်ရေး ဒေသခံနိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝေသောသတင်းစာများနှင့်မဂ္ဂဇင်းများကိုအပတ်စဉ်သို့မဟုတ်လစဉ်ထုတ်ဝေသည်၊ အထူးသဖြင့်အင်္ဂလိပ်၊ ရုရှားနှင့်ဂျာမန်တို့တွင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝေသောသတင်းစာများတွင်ပတ္တရားမေးလ်နှင့်ပတ္တရားပြည်သူများပါဝင်သည်။ ပတ္တရားသတင်းသည်ဒေသခံသတင်းများကိုဘာသာစကားခြောက်ဘာသာဖြင့်ရေးသားထားသောအွန်လိုင်းပေါ်တယ်ဖြစ်သည်။ DER FARANG သည်ဂျာမန်ဘာသာစကားဖြင့် ၁၄ ရက်တစ်ကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ Thailands Tidende သည်လစဉ်ထုတ်နော်ဝေဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝေသောသတင်းစာဖြစ်သည်။ လူကြိုက်များမီဒီယာ ပြင်သစ်စာရေးဆရာ Michel Houellebecq ၏ပလက်ဖောင်းဝတ္ထုတွင်ပတ္တရားမြို့နှင့်ညအိပ်မက်များကိုအဓိကဖော်ပြထားသည်။ ပညာရေး ပတ္တယားရှိနိုင်ငံတကာစာသင်ကျောင်းများ ပတ္တရားပြင်သစ်စာသင်ကျောင်း ချွန်ဘူရီနိုင်ငံတကာစာသင်ကျောင်း တာရာပတ္တနာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာသင်ကျောင်း ပတ္တရားအရွယ်မရောက်သေးသောဘုရင်လောင်းအင်တာနေရှင်နယ်စာသင်ကျောင်း ထိုင်း၊ ဂျပန်အသင်းစာသင်ကျောင်းစီရာချာသည်ဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာသင်ကျောင်းဖြစ်သည့် စီရာချာတွင်ရှိသည်။ ၎င်းသည်ဘန်ကောက်ရှိထိုင်းဂျပန်အစည်းအရုံးစာသင်ကျောင်းနှင့်တွဲဖက်လုပ်ကိုင်သည်။ စီရာချာတွင်ဂျပန်တနင်္ဂနွေစာသင်ကျောင်းဖြစ်သော စီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲစာသင်ကျောင်းရှိသည်။ စီရာချတွင်ဂျပန်တနင်္ဂနွေကျောင်းဖြစ်သောစီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲကျောင်းရှိသည်။ အမွှာမြို့များနှင့်အစ်မမြို့ကြီးများ ပတ္တရားသည်အောက်ပါမြို့ကြီးများနှင့်သဘောတူညီမှုများရှိသည် ချင်ချဲလ်, ကာဇက်စတန် (ဇွန်လ၂၀၁၇) စိန့်ပီတာစဘတ်, ရုရှား (ဇွန်လ၂၀၁၇) ချင်တောင်ရှီး, တရုတ် (၂၀၁၃) ဟူဘေး, တရုတ်နိုင်ငံ (2014) ကျန်ချင့်ချီလ်, တရုတ်နိုင်ငံ (2016) ကြည့်ရှုရန် ပတ္တရားလမ်းလျှောက်ဇျေးပွဲ ကိုးကား ပြင်ပလင့်များ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ဆင်စီးတီးသည်ရိုသေလေးစားမှုကိုရရှိသည် ပတ္တရားမြို့ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကမ်းခြေများ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့