အဓိကဆောင်းပါး : တီထွင်ခြင်း တီထွင်မှု(Inventions)ဗဟုသုတများ ကင်မရာ တီထွင်သူ ....ဝီလျံတောလ်ဘော့စ် ၊ လူးဝစ်စ် ဒက်ဂူရီ ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၈၃၅ ၊ ၁၈၃၉ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....အမြဲစွဲထင်မယ့် ပုံရိပ်များဖန်တီးရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ယနေ့ခေတ် ကင်မရာများ ။ ကာတွန်း ထင်ရှားသော ကာတွန်းပညာရှင်များ ....ဟော့ဂ်သ်၊ ဂိုရာ၊ ဒေါင်မီယာ၊ ရိုလဲန်ဆင်၊ ဒစ်စနေ။ ခုနှစ်............၁၉၀၀-ခုနှစ် အစောပိုင်း ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ဖျော်ဖြေရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ကာတွန်းရုပ်ရှင် ။ ကော်ဖီ တီထွင်သူ ....အဆီးနီးယား နိုင်ငံသားများ ။ လူမျိုး .......... အာဖရိကန် ။ ခုနှစ်............၁ဝ ရာစု။ ရည်ရွယ်ချက်..... ဖျော်ရည်လုပ်နိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ချောကလက် ၊ အဖျော်ရည်စုံ ။ ကွန်ပျူတာ တီထွင်သူ ....ချားလ်စ် ဘက်ဘေ့ချ် ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၈၂၃ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ရှည်လျားစွာတွက်ချက်စစ်ဆင်နိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......အသိပညာ နှင့် အီလက်ထရောနစ်ကွန်ပျုတာများ ။ ကျိုးကြောင်းဆက်စပ်မှု သီအိုရီ ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ....အဲလဗတ် အိုင်းစတိုင်း ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ဒြပ်ထုနဲ့ စွမ်းအင်တို့ အညမညဖြစ်မှကို လေ့လာရေး ။ ကြည့်မှန် တီထွင်သူ ....လူများ ။ လူမျိုး .......... ဗီနီးရှင်း ။ ခုနှစ်............၁၃၀ဝ ပတ်ဝန်းကျင် ။ ရည်ရွယ်ချက်..... ထင်ရှားစွာ မှန်ကြည့်နိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ယခုခေတ် ကြည့်မှန်အမျိုးမျိုး ။ ခဲတံ တီထွင်သူ ....ဖက်ဘာမိသားစု ၊ အဲန်ဂျေကွန်တီ ။ လူမျိုး ..........ဂျာမန် ။ ခုနှစ်............၁၇၆ဝ ၊ ၁၇၉၅ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....စာရေးရန် ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ဖန် ၊ အဝတ် ၊ ပလတ်စတစ်မှာရေးတဲ့ ခဲတံများ ။ ခြေတုလက်တုများ တီထွင်သူ ...အမ်ဘရော်စီ ပါရီ ။ လူမျိုး........ပြင်သစ် ။ ခုနှစ် ........၁၆ ရာစုအတွင်း ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ခြေတု လက်တုများတပ်ဆင်ပေးရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....အခြားကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်ပိုင်းအတုများ ။ ဂဏန်းတွက်စက် တီထွင်သူ ...ဘလိုင်းဆီး ပက်စကယ် ။ လူမျိုး........ပြင်သစ် ။ ခုနှစ် ........၁၆၄၂ ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ပေါင်း နှုတ် မြောက် စား ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....လျှပ်စစ် ဂဏန်းတွက်စက်များ ။ ဂျီဩမေတြီ တီထွင်သူ .......သေးလ်စ် ။ လူမျိုး ............ဂရိ ။ ခုနှစ် .............ဘီစီ ၆၀ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက် .. အရာဝတ္ထု ပုံသဏ္ဍန်ကိုလေ့လာခြင်း ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....ဆက်စ်တဲ့န် ၊ သီအိုဒိုလိုက် ၊ တြီဂိုမေတြီ ၊ 3 D လေ့လာခြင်း ။ စန္ဒရား မှတ်ချက်။ ။ စန္ဒယားမဟုတ်ချေ။ စန္ဒရား ဖြစ်သည်။ တီထွင်သူ ....ဘာတိုလွန်း ခရစ်စတို ဖောလီ ။ လူမျိုး ..........အီတာလီယန်။ ခုနှစ်............၁၇၀၉ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ဂီတဖန်ဆင်းရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......လျှပ်စစ်စန္ဒရား ။ စက္ကူ တီထွင်သူ .......ဆိုင်လန် ။ လူမျိုး .......တရုတ်လူမျိုး၊ ခုနှစ် .............အေဒီ ၁၀၅ ။ ရည်ရွယ်ချက် .. ဈေးပေါပြီး ကောင်းမွန်စွာရေးလို့ရသော စာရေးကိရိယာ ထုတ်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....မဂ္ဂဇင်းများ၊ သတင်းစာများ၊ စာအုပ်များ၊ အခြားစာရေးကိရိယာများ ။ စာအုပ် တီထွင်သူ .......တရုတ်လူမျိုး၊ ကိုးရီးယားလူမျိုး ။ ခုနှစ် .............၈ ရာစုအတွင်း ။ ရည်ရွယ်ချက် .. လူများ ဗဟုသုတရရှိစေရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....ခေတ်မီစာအုပ်ထုတ်ဝေရေး စက်များ ။ စက်ဘီး တီထွင်သူ .......မက်ဝီလီယန်၊ လော့လဲမဲန် ။ လူမျိုး ............စကော့၊ ပြင်သစ်။ ခုနှစ် .............၁၈၄၀၊ ၁၈၆၈ ။ ရည်ရွယ်ချက် .. ခြေနင်းစကြာနှင့် ခရီးလှည့်လည်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ ။ စက်ရုပ် တီထွင်သူ ....ပိုင်ရာဂျီ ဂျက်ကွက် ဒရော့စ် ။ လူမျိုး ..........ဆွီဒစ်ရှ် ။ ခုနှစ်............၁၇၇ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....လူသားတို့ အလုပ်စေခိုင်းခြင်း ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......စက်ရုံသုံးစက်ရုပ်များ ။ စွယ်စုံကျမ်း ရေးသူ ....ပလိုင်းနီ ။ လူမျိုး ..........ရိုမန်။ ခုနှစ်............အေဒီ ၁ရာစု ။ ရည်ရွယ်ချက်.....သတင်းအချက်အလက်ပေးရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......၅၀၂ဝ အတွဲရှိ စွယ်စုံကျမ်း ။ ဆပ်ကပ် တီထွင်သူ ....ရိုမန်စ် ခုနှစ်...........၁၇၀ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက် ..ရင်ဖိုအောင်ဖျော်ဖြေခြင်း ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....ခေတ်မီဆပ်ကပ် ၊ ကပွဲရုံကြီးများ ။ ဆပ်ပြာ တီထွင်သူ ..ဂေါလများ ။ လူမျိုး ..ရိုမန် ။ ခုနှစ် ..အေဒီ ၁ ရာစု ။ ရည်ရွယ်ချက် ..တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ...ရှန်ပို အစရှိတဲ့ ခေတ်မှီဆပ်ပြာများ ။ တယ်လီဖုန်း တီထွင်သူ ....အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ် ဘဲလ် လူမျိုး .........ကနေဒါ။ ခုနှစ် ............ ၁၈၆ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက် ..စကားပြောဆက်သွယ်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....ယနေ့ခေတ် ဆက်သွယ်ရေး၊ မိုဘိုင်းဖုန်း။ တင်းနစ် တီထွင်သူ .......ရှေးလူများ ။ လူမျိုး ...........ဂရိ ၊ ရိုမန် ။ ရည်ရွယ်ချက် ..ကျန်းမာပျော်ရွင်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....တင်းနစ်အမျိုးမျိုး ။ ထောပတ် တီထွင်သူ ...ရှေးလူများ ။ လူမျိုး........ဂရိ ၊ ရိုမန် ၊ အင်ဒီးယန်း ။ ခုနှစ် ........ဟိုးရှေးရှေးက ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ကိုးကွယ်မှု ၊ ဆေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....စွမ်းအင်အတွက် အဓိက အစားစာများ ။ ပနယ်စလင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ...ဆာ အလဇန္ဒားဖလင်းမင်း ။ လူမျိုး........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ် ........၁၉၂၈ ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ရောဂါပေးတဲ့ ဗက်တီးရီးယား နှိမ်နင်းရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....အခြားခုခံဆေးများ ။ ပလပ်စတစ် တီထွင်သူ ...အလက်ဇန္ဒား ပတ်ခေဒစ် ။ လူမျိုး........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ် ........၁၈၆ဝ ခန့် ။ ရည်ရွယ်ချက် ....တိရိစာ္ဆန်ချို အတုလုပ်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....ဓာတု ပလတ်စတစ်များ ။ ပြက္ခဒိန် တီထွင်သူ ...ရှေးလူများ ။ လူမျိုး........အီဂျစ်ရှင်း ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ရက်၊လ၊ နှစ်များအား သိရှိရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....ဂရေဂရီယမ် ပြက္ခဒိန် ။ ဖဲချပ် တီထွင်သူ ....ရှေးလူများ ။ လူမျိုး ..........တရုတ် ၊ အင်ဒီယန် ။ ခုနှစ်............ရှေးလွန်သောအခါက ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ဖျော်ဖြေ ၊ လှည့်စားတွက်ဆရတဲ့ ကစားနည်း ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ကစားနည်းအမျိုးမျိုး ။ ဖောင်တိန် တီထွင်သူ ....အမေရိကန် ။ ခုနှစ်............၁၈၈ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....မင်ထည့်ပြီး စာရေးဖို့ ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ဖောင်တိန် ၊ ဘောပင် နဲ့ အခြား ။ မီးခြစ်ဆံ တီထွင်သူ ....ရောဘတ်ဘွိုင်လီ ၊ ဂျွန်ဂေါ့တာ ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၆၈၁ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....မီးထုတ်လုပ်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......မီးခြစ်အမျိုးမျိုး ။ မီးရထား တီထွင်သူ ....ဂျော့စတီဗင်ဆင် ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၈၂၅ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ခရီးသည်နဲ့ ကျောက်မီးသွေး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ဒီဇယ်ရထား ၊ လျှပ်စစ်ရထား ။ မျက်မှန် တီထွင်သူ ....အာလ်ဟာဇန် ။ လူမျိုး ..........အရေးဘီးယန်း ။ ခုနှစ်............၁ဝ ရာစု ။ ရည်ရွယ်ချက်.....မြင်ကွင်းရှင်းရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......တောင်တက်မျက်မှန် ၊ ဝင်ရိုးစွန်းသုံးမျက်မှန်များ ။ မျက်မမြင်စာ တီထွင်သူ ....လူးဝစ်စ် အရိုင်းလေး ။ ခုနှစ်............၁၈၂၉ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....မျက်မမြင် ပညာရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......မျက်မမြင်များ ဖတ်နိုင်သည့် မဂ္ဂဇင်း၊ သတင်းစာ၊ စာအုပ်များ ပေါ်ပေါက်လာ။ မော်တော်ကား တီထွင်သူ ....ဂေါ့ထ်လီယက် ဒိုင်မလာ ။ လူမျိုး............ဂျာမန် ။ ခုနှစ်............၁၈၈၇ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....သက်တောင့်သက်သာ ခရီးသွားနိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ဒီဇယ်ကား၊ ပြိုင်ကား ။ မိုးပျံတိုက် တီထွင်သူ ...ဝီလျံ လေး ဘာရွန် ဂျင်နီ ။ လူမျိုး........အမေရိကန် ။ ခုနှစ် ........၁၈၅၃ ။ ရည်ရွယ်ချက် ....မြေနေရာ ပိုမိုရရှိရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....ခောတ်မီ မိုးပျံတိုက်ကြီးများ ။ ရဟတ်ယာဉ် တီထွင်သူ ....ပေါလ်ကောနု ။ လူမျိုး ..........ပြင်သစ် ။ ခုနှစ်............၁၉၀၇ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....လေထဲတိုက်ရိုက်တက်နိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်......ခက်ခဲတဲ့နေရာများတွင် လူသားတွေဆင်းသက်နိုင် ။ ရေဒီယမ် ရှာဖွေတွေရှိသူ ....မာရီကျုရီနဲ့ ပါရီကျုရီ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ရေဒီယိုဒြပ်စင်များကို လေ့လာရေး ။ ရေဒါ တီထွင်သူ ....ရောဘတ် ဝပ်ဆင် ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၉၃၅ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ရန်သူ့လေယာဉ်ဝင်လာမှု သတိပေးစေခြင်း ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ရေကြောင်းသုံးကိရိယာ ။ ရေမွှေး တီထွင်သူ ....ရှေးလူမျိုး ။ လူမျိုး ..........အီဂျစ်ရှင်း ။ ခုနှစ်............လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅၀၀ဝ ကျော်က ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ရနံ့မွှေးကြိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ဓာတုနည်းနဲ့ ဖော်စပ်ထားတဲ့ ရေမွှေး ။ အိပ်စရေးရောင်ခြည် တီထွင်သူ ....ဝိုင်ဟဲမ် ရွန်ဂျင် ။ လူမျိုး ..........ဂျာမန် ။ ခုနှစ်............၁၈၉၅ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ဓတ်မှန်ရိုက်ကူးရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......နည်းပညာ ၊ စက်မှု ၊ဆေးဝါးအတွက် အရေးပါတဲ့ ရောင်ခြည် ။ လေယာဉ်ပျံ တီထွင်သူ = ရိုက်ညီနောင် ( Wilbur Wright & Orville Wright) ခုနှစ် = ၁၉၀၃ ရည်ရွယ်ချက်= လူသားများ အတွက် လေကြောင်းခရီး( ပျံသန်းမှု) သည် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြချက် ။ တိုးတက်မှုရလဒ်= အသံထက်မြန်သောလေယာဉ်ပျံများ ၊ ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ပျံများ ။ လက်ရေးတို တီထွင်သူ ..အိုက်ဆစ်ပစ်တ်မန်း ။ လူမျိုး ..အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ် ..၁၈၃၇ ။ ရည်ရွယ်ချက် ..လျင်မြန်စွာရေးသားနိုင်ရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ...ခေတ်မီလက်ရေးတိုရေးနည်းများ ။ သင်္ဘော တီထွင်သူ ....ရှေးလူကြီများ ။ လူမျိုး ..........အီဂျစ်ရှင်း ။ ခုနှစ်............ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာက ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ပင်လယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......ယနေ့ခေတ်သင်္ဘော ။ သတင်းစာ တီထွင်သူ ..တရုတ်လူမျိုးအုပ်ချုပ်သူများ ။ ခုနှစ် ..( ရ ) ရာစု ။ ရည်ရွယ်ချက် ..ပြည်သူ သတင်းအချက်အလက် သိရှိစေရန် ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ...နေ့စဉ်သတင်းစာကြီးများ ။ သာမိုမီတာ တီထွင်သူ ....ဂယ်လီလီယို ။ လူမျိုး ..........အီတာလျံ ။ ခုနှစ်............၁၅၉၂ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....အပူချိန်တိုင်းရန် ။ တိုးတက်မှုရလဒ်......ခေတ်မီလျှပ်စစ်သုံး အပူတိုင်းကိရိယာ ။ သံလိုက်အိမ်မြှောင် တီထွင်သူ ..တရုတ်လူမျိုးများ ။ လူမျိုး .....တရုတ် ။ ခုနှစ် ....အေဒီ ၁၀၀ဝ ။ ရည်ရွယ်ချက် ..အရပ်ဒေသသိရှိရန် ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ...ရေကြောင်းပြကိရိယာ ။ နျူးကလီယားစွမ်းအင် တီထွင်သူ ....အီမီတိုဖာနီ ။ လူမျိုး ..........အမေရိကန်နိုင်ငံမှ အီတာလီယံ ။ ခုနှစ်............ ၁၉၄၂ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....နယူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......နျူကလီးယားလက်နက်များ ၊ ဓာတ်ပေါင်းဖိုများ ။ အမေရိကတိုက် တီထွင်သူ ....ခရစ်စတိုဖာ ကိုလံဘတ်စ် ။ လူမျိုး ........စပန်းနစ်ရှ် ။ ရည်ရွယ်ချက် ..နယ်မြေသစ်ရှာခြင်း ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ။ အဘိဓာန် တီထွင်သူ ....ရစ်ချ်တ် ဟူးလိုရက် ။ လူမျိုး .........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ် ............ ၁၅၅၂ ။ ရည်ရွယ်ချက် ..ခက်ခဲတဲ့ စကားလုံးများကို ပြောပြစေခြင်း ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ....စာလုံးပေါင်းစုံပါဝင်တဲ့ အဘိဓာန်များ ။ အလံ တီထွင်သူ ..ရှေးလူများ ..။ လူမျိုး ..ဂရိ ၊ ရိုမန် ။ ခုနှစ် ..ရှေးတုန်းက ။ ရည်ရွယ်ချက် ..စစ်ပွဲကာလအတွင်း အထိမ်းအမှတ် ။ တိုးတက်မှုရလဒ် ...နိုင်ငံတောင်္အလံများ ။ အင်ဆူလင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ...အက်ဖ် ဂျီ ဘန်းတင်းဂ်၊ စီ အေ့ချ်ဘက်စထ် ။ ခုနှစ် ........၁၉၂၂ ။ ရည်ရွယ်ချက် ....ဆီးချိုကုသရေး ။ တိုးတက်မှုရလဒ်....ဒီဂျစ်တယ် ဂလူးကိုစ့် မီတာ ။ အက်တမ် တီထွင်သူ ....ဂျွန် ဒယ်လ်တန် ။ လူမျိုး ..........အင်္ဂလိပ် ။ ခုနှစ်............၁၈၀၃ ။ ရည်ရွယ်ချက်.....ရုပ်ကို အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာရေး ။ တိုးတက်မှူရလဒ်......အက်တမ်သီအိုရီ ၊ အက်တမ်စွမ်းအင် ၊ အဏုမြူဓာတ်ပေါင်းဖို။ Reference တီထွင်မှုများ ဗဟုသုတ