蜓蜥屬

蜓蜥屬（學名：Sphenomorphus）是爬行綱有鱗目蜥蜴亞目石龍子科的一屬，本屬已知100餘種，分布於南亞、東亞、東南亞以及大洋洲等地。

## 特徵

蜓蜥屬蜥蜴大多數鱗片光滑，四肢發達，五趾型，具有一對大型肛前鱗。齶骨在中線相遇；翼骨在前端相接。上頜齒圓錐形；眼瞼發達，下眼瞼被鱗。額頂鱗癒合，間頂鱗顯著。耳孔小而顯著。尾巴腹面及背面的鱗片大小接近。

## 下屬物種

本屬包括以下物種：

Sphenomorphus acutus｜(Peters, 1864)

Sphenomorphus aignanus｜(Boulenger, 1898)

Sphenomorphus alfredi｜(Boulenger, 1898)

Sphenomorphus annamiticus｜(Boettger, 1901)

Sphenomorphus annectens｜(Boulenger, 1897)

Sphenomorphus anomalopus｜(Boulenger, 1890)

Sphenomorphus anotus｜Greer, 1973

Sphenomorphus apalpebratus｜Datta-Roy, Das, Bauer, Lyngdoh-Tron & Karanth, 2013

Sphenomorphus bacboensis｜(Eremchenko, 2003)

Sphenomorphus bignelli｜Schmidt, 1932

Sphenomorphus brunneus｜Greer & Parker, 1974

Sphenomorphus buenloicus｜Darevsky & Nguyen Van Sang, 1983

Sphenomorphus buettikoferi｜(Lidth De Jeude, 1905)

Sphenomorphus cameronicus｜Smith, 1924

Sphenomorphus capitolythos｜(Shea & Michels, 2009)

Sphenomorphus celebensis｜(Müller, 1894)

Sphenomorphus cinereus｜Greer & Parker, 1974

Sphenomorphus concinnatus｜(Boulenger, 1887)

Sphenomorphus consobrinus｜(Peters & Doria, 1878)

Sphenomorphus cophias｜(Boulenger, 1908)

墨脫蜓蜥｜Sphenomorphus courcyanus｜(Annandale, 1912)

Sphenomorphus cranei｜Schmidt, 1932

Sphenomorphus crassus｜Inger, Lian, Lakim & Yambun, 2001

隱耳蜓蜥｜Sphenomorphus cryptotis｜Darevsky, Orlov & Cuc, 2004

Sphenomorphus cyanolaemus｜Inger & Hosmer, 1965

Sphenomorphus darlingtoni｜(Loveridge, 1945)

Sphenomorphus dekkerae｜Shea, 2017

Sphenomorphus derooyae｜(De Jong, 1927)

Sphenomorphus diwata｜Brown & Rabor, 1967

Sphenomorphus dussumieri｜(Duméril & Bibron, 1839)

Sphenomorphus fasciatus｜(Gray, 1845)

Sphenomorphus forbesi｜(Boulenger, 1888)

Sphenomorphus fragilis｜(Macleay, 1877)

Sphenomorphus fragosus｜Greer & Parker, 1967

Sphenomorphus fuscolineatus｜Greer & Shea, 2004

Sphenomorphus grandisonae｜Taylor, 1962

Sphenomorphus granulatus｜(Boulenger, 1903)

Sphenomorphus haasi｜Inger & Hosmer, 1965

Sphenomorphus helenae｜Cochran, 1927

股鱗蜓蜥｜Sphenomorphus incognitus｜(Thompson, 1912)

銅蜓蜥｜Sphenomorphus indicus｜(Gray, 1853)

Sphenomorphus jobiensis｜(Meyer, 1874)

Sphenomorphus kinabaluensis｜(Bartlett, 1895)

Sphenomorphus latifasciatus｜(Meyer, 1874)

Sphenomorphus leptofasciatus｜Greer & Parker, 1974

Sphenomorphus lineopunctulatus｜Taylor, 1962

嶺南蜓蜥｜Sphenomorphus lingnanensis｜Guo, Zhong, Li, Xu, Wang, Li, Yu & Ji, 2026

Sphenomorphus longicaudatus｜(De Rooij, 1915)

Sphenomorphus loriae｜(Boulenger, 1897)

Sphenomorphus louisiadensis｜(Boulenger, 1903)

斑蜓蜥｜Sphenomorphus maculatus｜(Blyth, 1853)

Sphenomorphus maculicollus｜Bacon, 1967

Sphenomorphus maindroni｜(Sauvage, 1879)

Sphenomorphus malaisei｜(Rendahl, 1937)

馬來亞蜓蜥｜Sphenomorphus malayanus｜(Doria, 1888)

Sphenomorphus melanopogon｜(Duméril & Bibron, 1839)

Sphenomorphus meyeri｜(Doria, 1875)

Sphenomorphus microtympanum｜Greer, 1973

Sphenomorphus mimicus｜Taylor, 1962

Sphenomorphus mimikanus｜(Boulenger, 1914)

Sphenomorphus minutus｜(Meyer, 1874)

Sphenomorphus modiglianii｜(Boulenger, 1894)

Sphenomorphus muelleri｜(Schlegel, 1837)

Sphenomorphus multisquamatus｜Inger, 1958

Sphenomorphus murudensis｜Smith, 1925

Sphenomorphus necopinatus｜(Brongersma, 1942)

Sphenomorphus neuhaussi｜(Vogt, 1911)

Sphenomorphus nigriventris｜(De Rooij, 1915)

Sphenomorphus nigrolabris｜(Günther, 1873)

Sphenomorphus nigrolineatus｜(Boulenger, 1897)

Sphenomorphus oligolepis｜(Boulenger, 1914)

東方蜓蜥｜Sphenomorphus orientalis｜(Shreve, 1940)

Sphenomorphus papuae｜(Kinghorn, 1928)

Sphenomorphus phuquocensis｜Grismer, Nazarov, Bobrov & Poyarkov, 2020

Sphenomorphus praesignis｜(Boulenger, 1900)

Sphenomorphus pratti｜(Boulenger, 1903)

Sphenomorphus preylangensis｜Grismer, Wood, Quah, Anuar, Poyarkov, Thy, Orlov, Thammachoti & Seiha, 2019

Sphenomorphus puncticentralis｜Iskandar, 1994

Sphenomorphus rarus｜Myers & Donnelly, 1991

Sphenomorphus rufus｜(Boulenger, 1887)

Sphenomorphus sabanus｜Inger, 1958

Sphenomorphus sanana｜(Kopstein, 1926)

Sphenomorphus sanctus｜(Duméril & Bibron, 1839)

Sphenomorphus sarasinorum｜(Boulenger, 1897)

Sphenomorphus schlegeli｜(Dunn, 1927)

Sphenomorphus schultzei｜(Vogt, 1911)

Sphenomorphus scotophilus｜(Boulenger, 1900)

Sphenomorphus scutatus｜(Peters, 1867)

Sphenomorphus senja｜Grismer & Quah, 2015

Sphenomorphus sheai｜Nguyen, Nguyen, Van Devender, Bonkowski & Ziegler, 2013，越南

Sphenomorphus shelfordi｜(Boulenger, 1900)

Sphenomorphus simus｜Sauvage, 1879

Sphenomorphus solomonis｜(Boulenger, 1887)

Sphenomorphus stellatus｜(Boulenger, 1900)

Sphenomorphus striolatus｜(Weber, 1890)

Sphenomorphus sungaicolus｜Sumarli, Grismer, Wood, Ahmad, Rizal, Ismail, Izam, Ahmad & Linkem, 2016

台灣蜓蜥｜Sphenomorphus taiwanensis｜Chen & Lue, 1987，台灣

Sphenomorphus tamchucensis｜A. V. Pham, C. T. Pham, Ha, M. D. Le, Phan, Ho, M. Le & Nguyen, 2026，越南

Sphenomorphus tanahtinggi｜Inger, Lian, Lakim & Yambun, 2001

Sphenomorphus tanneri｜Greer & Parker, 1967

泰勒蜓蜥｜Sphenomorphus taylori｜Burt, 1930

Sphenomorphus tenuiculus｜(Mocquard, 1890)

Sphenomorphus tersus｜(Smith, 1916)

Sphenomorphus tetradactylus｜(Darevsky & Orlov, 2005)

北部灣蜓蜥｜Sphenomorphus tonkinensis｜Nguyen, Schmitz, Nguyen, Orlov, Böhme & Ziegler, 2011

Sphenomorphus tophus｜Grismer, Pawangkhanant, Naiduangchan, Grismer, Dugdale, Pierce, Quah, Suwannapoom & Poyarkov. 2026

Sphenomorphus transversus｜Greer & Parker, 1971

Sphenomorphus tridigitus｜(Bourret, 1939)

Sphenomorphus tritaeniatus｜(Bourret, 1937)

Sphenomorphus tropidonotus｜(Boulenger, 1897)

Sphenomorphus undulatus｜(Peters & Doria, 1878)

Sphenomorphus vanheurni｜(Brongersma, 1942)

Sphenomorphus variegatus｜(Peters, 1867)

Sphenomorphus wau｜Shea & Allison, 2021

Sphenomorphus wollastoni｜(Boulenger, 1914)

Sphenomorphus woodfordi｜(Boulenger, 1887)

Sphenomorphus yersini｜Nguyen, Nguyen, Nguyen, Orlov & Murphy, 2018

Sphenomorphus zimmeri｜(Ahl, 1933)

## 基本資料

- 說明：Sphenomorphus nigrolabris
- 學名：Sphenomorphus
- 命名者：Fitzinger, 1843
- 異名：Hinulia Gray, 1845