越南語數字

越南語數字是在越南語中使用的數字系統。越南語中有兩套數字系統，分別是漢越數字系統（漢字詞）和純越數字系統（固有詞）。

## 概觀

在漢字文化圈的語言中，日語跟朝鮮語至今依然並用著兩套數詞（固有數詞跟漢源數詞），並且大量的數字概念的表達方式都已漢化。而越南語雖然也存在兩套數詞，但其中的漢越數詞系統並沒有被經常使用，一到千的數詞依然常採用自己固有的表達方式，僅有少量的數字概念的表達方式漢化，如「triệu」（1000000）採用的是漢越數詞「兆」。

由於越南語存在兩套書寫系統（分別是漢喃文〔主要在近代以前使用〕和國語字文〔主要在近現代使用〕），因此數字的寫法也有兩種方式。在漢喃書寫系統中，漢越詞數字系統採用漢字表記，純越詞數字系統採用喃字表記；在國語字書寫系統中，該兩套數字系統皆使用國語字表記。

## 基本數字

越南語基本數字的特點包括如下幾個方面：

- 與其他漢字文化圈的國家（中國、日本、韓國、朝鮮）不同，越南語數字採用千位分隔，而其他漢字文化圈國家都是萬位分隔。如：「123123123」在越南語中表記為「𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧兆𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧𠦳𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧／một trăm hai mươi ba triệu một trăm hai mươi ba nghìn (ngàn) một trăm hai mươi ba」，即「123兆（百萬）123𠦳（千）123」，即千位分隔；而在漢語、日語和朝鮮語中，則使用「1億2312萬3123」的萬位分隔的數字命名法。
- 越南語的千分位符號採用句點（.）。
- 越南語雖然有兩套數字系統，但漢越數字系統並不經常使用，僅在1000後的數字中開始使用「vạn／萬」（10000）、「ức／億」（100000）、「triệu／兆」（1000000）、「tỷ／秭」（1000000000）等漢越詞數字。這些漢越詞數字所代表的數值沿用了中國古代「下數」的數字命名法，即從萬（104）開始，每十倍變更一次數位名，「億」代表「105」、「兆」代表「106」等等。參考：中文數字#大數系統
- 「vạn／萬」（10000）和「ức／億」（100000）這兩個漢越數詞，現在較少使用。
- 一個數字的命名混用漢越系統與純越系統的現象普遍存在。如：10.000.000為「mười triệu／𨒒兆」，其中「triệu／兆」屬於漢越系統，「mười／𨒒」屬於純越系統。

數值｜常用｜漢越詞系統｜純越詞系統｜備注

漢字或喃字｜國語字｜漢字｜國語字｜喃字｜國語字

0｜空｜không｜空 ‧ 〇（零）｜không ‧ linh｜無｜無｜外來語的「zêrô (zêro、dê-rô)」常在物理學相關場合使用。

1｜𠬠｜một｜一（壹）｜nhất｜𠬠｜một

2｜𠄩｜hai｜二（貳）｜nhì｜𠄩｜hai

3｜𠀧｜ba｜三（叄）｜tam｜𠀧｜ba

4｜𦊚｜bốn｜四（肆）｜tư｜𦊚｜bốn｜在序數詞中，漢越系統的「tư／四」常優先使用；當「4」出現在20以後的數字的個位上時，多使用漢越系統的「tư／四」。

5｜𠄼｜năm｜五（伍）｜ngũ｜𠄼｜năm｜河內常將末位的五讀成 lăm，防止與表示年份的 năm（𢆥）混淆。

6｜𦒹｜sáu｜六（陸）｜lục｜𦒹｜sáu

7｜𦉱｜bảy｜七（柒）｜thất｜𦉱｜bảy｜「𦉱」在某些越南語方言中也讀作「bẩy」。

8｜𠔭｜tám｜八（捌）｜bát｜𠔭｜tám

9｜𠃩｜chín｜九（玖）｜cửu｜𠃩｜chín

10｜𨒒｜mười｜十（拾）｜thập｜𨒒｜mười

100｜𤾓 ‧ 𠬠𤾓｜trăm ‧ một trăm｜百（佰）｜bách｜𤾓 ‧ 𠬠𤾓｜trăm ‧ một trăm｜漢越系統的「bách／百」常在漢越詞中充當一個語素，而極少做為數學意義上的數字使用。如：「bách phát bách trúng／百發百中」。

1.000｜𠦳 ‧ 𠬠𠦳｜nghìn (ngàn) ‧ một nghìn (ngàn)｜千（仟）｜thiên｜𠦳 ‧ 𠬠𠦳｜nghìn (ngàn) ‧ một nghìn (ngàn)｜漢越系統的「thiên／千」常在漢越詞中充當一個語素，而極少做為數學意義上的數字使用。如：「thiên kim／千金」。「nghìn」是越南北方同時也是標準的讀法，「ngàn」是越南南方的讀法。

10.000｜𨒒𠦳｜mười nghìn (ngàn)｜萬 ‧ 𠬠萬｜vạn ‧ một vạn｜𨒒𠦳｜mười nghìn (ngàn)｜「một vạn／𠬠萬」中的「một／𠬠」為純越（固有詞）語素。

100.000｜𤾓𠦳 ‧ 𠬠𤾓𠦳｜trăm nghìn (ngàn) ‧ một trăm nghìn (ngàn)｜億 ‧ 𠬠億 ‧ 𨒒萬｜ức ‧ một ức ‧ mười vạn｜𤾓𠦳 ‧ 𠬠𤾓𠦳｜trăm nghìn (ngàn) ‧ một trăm nghìn (ngàn)｜「mười vạn／𨒒萬」「một ức／𠬠億」中的「mười／𨒒」「một／𠬠」為純越（固有詞）語素。

1.000.000｜兆 ‧ 𠬠兆｜triệu ‧ một triệu｜兆 ‧ 𠬠兆 ‧ 𠬠𤾓萬｜triệu ‧ một triệu ‧ một trăm vạn｜無｜無｜「một triệu／𠬠兆」「một trăm vạn／𠬠𤾓萬」中的「một／𠬠」「trăm／𤾓」為純越（固有詞）語素。

10.000.000｜𨒒兆｜mười triệu｜𨒒兆｜mười triệu｜漢越系統與純越系統混用｜漢越系統與純越系統混用｜「mười triệu／𨒒兆」中的「mười／𨒒」為純越（固有詞）語素。

100.000.000｜𤾓兆｜trăm triệu｜𤾓兆｜trăm triệu｜漢越系統與純越系統混用｜漢越系統與純越系統混用｜「trăm triệu／𤾓兆」中的「trăm／𤾓」為純越（固有詞）語素。

1.000.000.000｜秭｜tỷ｜秭｜tỷ｜無｜無

## 其他數字

數值｜漢喃表記｜國語字表記｜備注

11｜𨒒𠬠｜mười một

12｜𨒒𠄩 ‧ 𠬠佐｜mười hai ‧ một tá｜「một tá／𠬠佐」常在與數學相關的場合使用，其中「tá」為外來語（dozen，打）

14｜𨒒𦊚 ‧ 𨒒四｜mười bốn ‧ mười tư｜「mười tư／𨒒四」常在與文學相關的場合使用，其中「tư／四」為漢越詞。

15｜𨒒𠄻｜mười lăm｜此處的「5」發音做「lăm」。

19｜𨒒𠃩｜mười chín

20｜𠄩𨒒 ‧ 𠄩𨔿｜hai mươi ‧ hai chục

21｜𠄩𨒒𠬠｜hai mươi mốt｜從21到91的數字中的「1」發音做「mốt」。

24｜𠄩𨒒四｜hai mươi tư｜當「4」出現在20以後的數字的個位上時，多使用漢越系統的「tư／四」。

25｜𠄩𨒒𠄻｜hai mươi lăm｜此處的「5」發音做「lăm」。

50｜𠄼𨒒 ‧ 𠄼𨔿｜năm mươi ‧ năm chục｜當「𨒒」（10）出現在20以後的數字中時，其讀音變為「mươi」。

101｜𠬠𤾓零𠬠 ‧ 𠬠𤾓𥘶𠬠｜một trăm linh một ‧ một trăm lẻ một｜「một trăm linh một／𠬠𤾓零𠬠」是標準用法，同時也是越南北方的常用形式，其中的「linh／零」為漢越語素；「một trăm lẻ một／𠬠𤾓𥘶𠬠」是越南南方的常用形式。

1001｜𠬠𠦳空𤾓零𠬠 ‧ 𠬠𠦳空𤾓𥘶𠬠｜một nghìn (ngàn) không trăm linh một ‧ một nghìn (ngàn) không trăm lẻ một｜當百位上的數字為「0」時，則需使用「không trăm／空𤾓」來表記。

10055｜𨒒𠦳空𤾓𠄼𨒒𠄻｜mười nghìn (ngàn) không trăm năm mươi lăm

- 當「1」出現在20以後的數字的個位上時，其發音做「mốt」。
- 當「4」出現在20以後的數字的個位上時，則多使用漢越系統的「tư／四」。
- 當「5」出現在10以後的數字的個位上時，由於「五」和「年」同音，其發音做「lăm」。
- 當「𨒒」（10）出現在20以後的數字中時，其讀音變為「mươi」。

## 序數詞

越南語的序數詞一般在數字前加前綴「thứ」，這是個漢越詞，其對應的漢字是「次」。序數詞中，「1」「4」一般採用漢越系統的「nhất／一」「tư／四」，「2」有時採用漢越系統的「nhì／二」，其他數字仍多沿用純越系統數字。

意義｜國語字表記｜漢喃表記

第1｜thứ nhất｜次一

第2｜thứ hai ‧ thứ nhì｜次𠄩 ‧ 次二

第3｜thứ ba｜次𠀧

第4｜thứ tư｜次四

第5｜thứ năm｜次𠄼

第…｜thứ …｜次…