越南語文法為基於越南語之語法。越南語歸屬於分析語，這顯出越南語的語句結構主要是透過 輔助詞helper words 而不是 屈折表達詞inflection 來聯係語詞之間的關係。基本的詞序是主動賓語序 SVO，但句式可以重組且是話題優先句構。越南語在其他方面大部分主要是以 源自 X理論 為主導性；Jack C Richards Richard Schmidt Heidi Kendrick Youngkyu Kim；管燕紅，唐玉柱譯．朗文語言教學與應用語言學詞典（第 3 版）．北京：外語教學與研究出版社，2005：304．語言學微刊現代漢語小組，黃正德論漢語的分析性和引數理論 上 文化藝術界，20160520retrieved 2021223 越南語有一個名詞分類系統；亦有語句（以及 代系詞脫落 語句）之句式、疑問詞移位架構，並允許動詞序列化等之語法語句特性。 概論 越南語是孤立語，動詞沒有型態變化，名詞既沒有文法上的性別跟數的形式，也沒有文法上格的變化，形容詞也不需要跟被修飾的名詞保持文法上的性、數、格上的一致。文句內的詞透過詞序來表達文法作用，所以詞序對越南語非常的重要，更改了詞的排序也就更改了句子的意思。這跟漢語一樣。越南語的文句結構是：主語－謂語－賓語 SVO。 跟多數東南亞語言（泰語、寮語、馬來語等）一樣，越南語也是形容詞後置的語言。所以「越南語」就不是「Việt（越）Nam（南）Tiếng（語）」，而是「Tiếng Việt Nam」；「京族的正式語言」就應該寫成 「ngôn ngữ（言語）chính thức（正式）của［屬於、的］dân tộc（民族）Kinh（京）」。 不同的虛詞表達不同的意思。đã（已經）、đang（當，正當，正在）、sẽ（將要）是三個不同的虛詞，它們各有自己的涵義，新增在動詞的前面就表達出動詞進行的三種不同狀況：viết（，寫）、đã viết（，已寫）、đang viết（，正寫）、sẽ viết（，將寫）。 方言差異 越南語方言種類比較簡單，大致分做 3 類。三者間的差異主要在音韻和詞彙上，文法上的差異非常小。 方言名稱 地區 舊名 北部方言 河內、海防等地 東京方言 北中方言 乂安（榮、清章）、清化、廣平、河靜 上安南方言 中部方言 順化、廣南 上安南方言 南部方言 胡志明市、湄公河三角洲 交趾支那方言 現代越南語的發音以河內腔（北方方言）為標準。但是不少的海外越僑說的是西貢（南方方言）腔的越南語。海外的越南語媒體多數都用西貢腔廣播。河內腔跟西貢腔主要差別是在聲調和捲舌音上。 在河內腔中，後面 3 組的字母並沒有發音上的差別：trchc、drgiz、sxs。但是在西貢腔中，r s tr 需要捲舌，ch gi x 沒有捲舌。而且西貢腔將 d 唸做半母音 j。 捲舌音 平舌音 半母音 現代標準音 tr ch trchc r gi d rgidz s x sxs 入聲韻尾方面，西貢腔僅將 i 以及一部分 ê 之後的 t 發作 t，其他的 t 均發作 k。而所有的 ch 均發作 t。 在聲調上，西貢腔將跌聲（Thanh ngã；陽上；第 5 調）歸併到問聲（Thanh hỏi；陰上；第 4 調）。所以，西貢腔的越南語只有 5 個聲調。 字詞結構 越南語是一種單音節語言，幾乎每個音都至少有一個涵義，故而跟漢語一樣，可以很自由的組合新詞彙表達新概念。例如「／」有「已經」的意思，而「／」是「完成」的意思，兩者組成新詞「／」的意思就是「已經完成」；再如「／」是漢字「定」，它跟「／」組成新詞「／」，意思就是「已經確定，已經定下來，既定，原來就定下來了」的意思。 越南語的詞彙相當豐富，與韓語和日本語一樣都是漢字詞（漢越詞）非常豐富的語言，所以根據詞彙的來源，越南語的詞彙可以被分做下面四種： 固有詞（純越詞） 固有詞是越南語本身就有的詞彙，這些詞彙多是日常生活中常用的動、名詞，比如動詞「／（去）」、 名詞「／（飯）」等；以及一些具象的名詞，比如「／（樹）」、「／（水）」等。 在原漢字文化圈的語言中，日語跟韓語至今依然並用著兩套數詞（固有數詞跟漢語數詞），並且大量的數字概念的表達方式都已漢化。而越南語沒有完全採用漢語數詞，一到千的數詞依然有自己固有的表達方式，僅有少量的數字概念的表達方式漢化，「（百萬）」就是漢字數詞「」。 漢越詞 漢越詞是越南語中自古漢語派生出的詞彙，即越南語的漢字詞。越南語中漢越詞的數量非常多，其比重不低於 60。在這些漢字詞中，比較少的單音節漢字詞被直接當作詞彙來用，例如：、；多數的單音節漢字詞都被當作構詞的部件來使用，像上文提到的「」即是。 有相當大量的漢越詞的意義與現代漢語一致，比如： 、、、、。 漢越詞中也存在大量與現代漢語使用相同的漢字，但意義相異的漢越詞，如： ：在越南語中的意思是「手法」、「手段」。 ：在越南語中的意思是「辦公室」、「寫字樓」。 ：在越南語中的意思是「豐滿」。 ：在越南語中的意思是「富足」、「富裕」。 ：在越南語中的意思是「棋局」。 越南語中亦存在大量越南自制漢越詞，其特點類似日語中的 和製漢語 這些詞彙由古漢語語素構成，可以直接用漢字寫出，但漢語中並無這些詞彙，如： ：感冒。 ：口罩。 ：世代。 一部分日語中的用漢字表記的固有詞也傳入越南語中，與漢語、朝鮮語一樣，也採用本國的漢字音（越南為漢越音）讀出來，被視為漢越詞的一部分，如： － － － 外來語 外來語是越南語中由古漢語以外的語言傳入的詞彙。其主要來自近現代的法語、英語詞彙，也有少量來自本國少數民族語言或其他語言的。 由於曾經是法國的殖民地，法語的辭彙也自然流入了越南語中，比如 「」（火車站）就是來自法語的「」。 混種詞 混種詞是以上三種詞的混合型。如： ／－鈣化 （「」為固有語素 石灰，「」為漢越語素 ） ／－歐姆表、歐姆計 （「」為外來語素 歐姆，「」為漢越語素的 ） ／－銀行 （「」為固有語素 家、房，「」為外來語素 銀行） ／－生日 （「」為固有語素 日、天，「」為漢越語素 ） ／－火車站長 （「」為漢越語素 長，「」為法語外來語素 火車站） 數詞 基數 數字 199 基數字 10 10 1 một mốt mười một 11 2 hai mười hai 12 hai mươi 20 3 ba mười ba 13 ba mươi 30 4 bốn tư mười bốn 14 bốn mươi 40 5 năm mười lăm 15 năm mươi 50 6 sáu mười sáu 16 sáu mươi 60 7 bảy or bẩy mười bảy 17 bảy mươi 70 8 tám mười tám 18 tám mươi 80 9 chín mười chín 19 chín mươi 90 10 mười mười mươi 100 數字 100999 100 một trăm 200 hai trăm 900 chín trăm 101 một trăm lẻ một 201 hai trăm lẻ một 901 chín trăm lẻ một 102 một trăm lẻ hai 202 hai trăm lẻ hai 902 chín trăm lẻ hai 105 một trăm lẻ năm 205 hai trăm lẻ năm 905 chín trăm lẻ năm 110 một trăm mười 210 hai trăm mười 910 chín trăm mười 111 một trăm mười một 211 hai trăm mười một 911 chín trăm mười một 112 một trăm mười hai 212 hai trăm mười hai 912 chín trăm mười hai 115 một trăm mười lăm 215 hai trăm mười lăm 915 chín trăm mười lăm 120 một trăm hai mươi 220 hai trăm hai mươi 920 chín trăm hai mươi 121 một trăm hai mươi mốt 221 hai trăm hai mươi mốt 921 chín trăm hai mươi mốt 122 một trăm hai mươi hai 222 hai trăm hai mươi hai 922 chín trăm hai mươi hai 125 một trăm hai mươi lăm 225 hai trăm hai mươi lăm 925 chín trăm hai mươi lăm 155 một trăm năm mươi lăm 255 hai trăm năm mươi lăm 955 chín trăm năm mươi lăm 數字 1000999999 1000 một ngàn 10000 mười ngàn 21000 hai mươi mốt ngàn 155000 một trăm năm mươi lăm ngàn 1001 một ngàn không trăm lẻ một 10001 mười ngàn không trăm lẻ một 21001 hai mươi mốt ngàn không trăm lẻ một 155001 một trăm năm mươi lăm ngàn không trăm lẻ một 1021 một ngàn không trăm hai mươi mốt 10021 mười ngàn không trăm hai mươi mốt 21021 hai mươi mốt ngàn không trăm hai mươi mốt 155021 một trăm năm mươi lăm ngàn không trăm hai mươi mốt 1055 một ngàn không trăm năm mươi lăm 10055 mười ngàn không trăm năm mươi lăm 21055 hai mươi mốt ngàn không trăm năm mươi lăm 155055 một trăm năm mươi lăm ngàn không trăm năm mươi lăm 1100 một ngàn một trăm 10100 mười ngàn một trăm 21100 hai mươi mốt ngàn một trăm 155100 một trăm năm mươi lăm ngàn một trăm 1101 một ngàn một trăm lẻ một 10101 mười ngàn một trăm lẻ một 21101 hai mươi mốt ngàn một trăm lẻ một 155101 một trăm năm mươi lăm ngàn một trăm lẻ một 1121 một ngàn một trăm hai mươi mốt 10121 mười ngàn một trăm hai mươi mốt 21121 hai mươi mốt ngàn một trăm hai mươi mốt 155121 một trăm năm mươi lăm ngàn một trăm hai mươi mốt 數字 1000000 以上 1 106 một triệu 1 1018 một tỉ tỉ 1 109 một tỉ 1 1021 một ngàn tỉ tỉ 1 1012 một ngàn tỉ 1 1024 một triệu tỉ tỉ 1 1015 một triệu tỉ 1 1027 một tỉ tỉ tỉ 序數 話題發言結構 註腳 註釋 參考文獻 Beatty Mark Stanton 1990 Vietnamese phrase structure An xbar approach Masters thesis University of Texas at Arlington Behrens Leila 2003 Classifiers metonymies and genericity A study of Vietnamese In C ZelinskyWibbelt Ed Text context concepts pp 65125 Text translation computational processing No 4 Berlin Mouton de Gruyter Cao Xuân Hạo 1988 The countmass distinction in Vietnamese and the concept of classifier Zeischrift für Phonetik Sprachwissenschaft und Kommunikationsforschung 1 41 3847 Daley Karen Ann 1998 Vietnamese classifiers in narrative texts Arlington TX The Summer Institute of Linguistics and The University of Texas at Arlington Emeneau M B 1951 Studies in Vietnamese Annamese grammar University of California publications in linguistics Vol 8 Berkeley University of California Press Löbel Elisabeth 1999 Classifiers vs genders and noun classes A case study in Vietnamese In B Unterbeck M Rissanen Eds Gender in grammar and cognition I approaches to gender pp 259319 Berlin Mouton de Gruyter Nguyễn ĐìnhHoà 1957 Classifiers in Vietnamese Word 13 1 124152 Nguyễn ĐìnhHoà 1997 Vietnamese Tiếng Việt không son phấn Amsterdam John Benjamins Publishing Company Nguyễn Phú Phong 1992 Vietnamese demonstratives revisited The MonKhmer Studies Journal 20 127136 Nguyễn Tài Cẩn 1975 Từ loại danh từ trong tiếng Việt hiện đại The word class of nouns in modern Vietnamese Hanoi Khoa học Xã hội Nguyễn Hùng Tưởng 2004 The structure of the Vietnamese noun phrase Doctoral dissertation Boston University Boston MA Pham Hoa 2002 Gender in addressing and selfreference in Vietnamese Variation and change In M Hellinger H Bußmann Eds Gender across languages The linguistic representation of women and men Vol 2 pp 281312 IMPACT Studies in language society No 10 John Benjamins Shum Shuying 1965 A transformational study of Vietnamese syntax Doctoral disseration Indiana University Thompson Laurence C 1963 The problem of the word in Vietnamese Word 19 1 3952 Thompson Laurence C 1965 Nuclear models in Vietnamese immediateconstituent analysis Language 41 4 610618 Thompson Laurence C 1991 A Vietnamese reference grammar Seattle University of Washington Press Honolulu University of Hawaii Press Original work published 1965 Uỷ ban Khoa học Xã hội Việt Nam 1983 Ngữpháp tiếng Việt Vietnamese grammar Hanoi Khoa học Xã hội 參閲 越南語音系 越南法語 中心詞 外部連結 VietnameseCambodian references Linguist List Additional Vietnamese references Linguist List Category 越南語語法