பீட்டாட்ரான்
[[File:First betatron 1940.jpg|thumb|4 [[டன்]] எடை கொண்ட [[காந்தம்|காந்தத்தைக்]] கொண்ட, இல்லினாய்சு பல்கலைகழகத்திலுள்ள ஒரு பீட்டாட்ரான்.]]
 [[File:Betatron 6MeV (1942).jpg|thumb|right|1942 ல் [[செர்மனி]]யில் உருவாக்கப்பட்ட 6 [[இலத்திரன்வோல்ட்|MeV]] ஆற்றல் கொண்ட ஒரு பீட்டாட்ரான்]]
 
 '''பீட்டாட்ரான்''' (''Betatron'') என்பது ஒரு சுழல் [[துகள் முடுக்கி]]யாகும். இது [[வளையம் (கணிதம்)|வளைய]] வடிவ [[வெற்றிடம்|வெற்றிடக்]] குழாயைத் தனது இரண்டாம் நிலை (secondary) சுருளாகக் கொண்ட [[மின்மாற்றி]]யாகும்.  மின்மாற்றியின் முதலாம் நிலை (primary) சுருளுக்கு [[மாறுதிசை மின்னோட்டம்]] வழங்கப்பட்டு, வெற்றிடத்தில் வட்டப்பாதையில் [[எதிர்மின்னி|இலத்திரன்]]கள் முடுக்கப்படுகின்றன. [[இலத்திரன் துப்பாக்கி]] மூலம் பெறப்படும் இலத்திரன் கற்றைகள் முடுக்க உருவாக்கப்பட்ட முதல் [[கருவி]]யே பீட்டாட்ரான் ஆகும்.
 
 1935 ல் [[ஜெர்மனி|செர்மனி]] நாட்டைச் சேர்ந்த மேக்சு ச்டீன்பெக் (Max Steenbeck) இலத்திரன்களை முடுக்கும் பீட்டாட்ரானை உருவாக்கினார்.&lt;ref&gt;Pedro Waloschek: ''Rolf Wideröe über sich selbst: Leben und Werk eines Pioniers des Beschleunigerbaues und der Strahlentherapie.'' Vieweg+Teubner , 1994, {{ISBN|978-3528065867}}, p. 68-69&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wolfgang U. Eckart: ''100 Jahre organisierte Krebsforschung.'' Georg Thieme Verlag , 2000, {{ISBN|978-3131056610}}, p. 140&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Harry Friedmann: ''Einführung in die Kernphysik'' Wiley-VCH Verlag , 2014, {{ISBN|978-3527412488}}, p. 357&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[//www.http://www.vde.com/wiki/chronik_2015/Wiki-Seiten/Vom_Atom_zur_Kernenergie.aspx ''Vom Atom zur Kernenergie''] Walter Kaiser. Website of VDE Verband der Elektrotechnik Elektronik Informationstechnik e.V. 4. November 2015. Retrieved 2016-10-01.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sergei S. Molokov,R. Moreau,H. Keith Moffatt: ''Magnetohydrodynamics: Historical Evolution and Trends.'' Springer, 2007, {{ISBN|978-1841271729}}, p. 56&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=sl69XGiohsoC&amp;dq=Max+Steenbeck,+nazi&amp;source=gbs_navlinks_s &quot;Physics and national socialism: an anthology of primary sources&quot;], [[Klaus Hentschel]]. Birkhäuser, 1996. {{ISBN|3-7643-5312-0}}, {{ISBN|978-3-7643-5312-4}}. p. 350.&lt;/ref&gt; ஆனால் இதன் கருத்துரு ரூல்ப் வைடுரோவால் (Rolf Widerøe) உருவாக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Wideröe | first1 = R. | authorlink1 = Rolf Widerøe| title = Über ein neues Prinzip zur Herstellung hoher Spannungen | doi = 10.1007/BF01656341 | journal = Archiv für Elektrotechnik | volume = 21 | issue = 4 | pages = 387–406 | date = 17 Dec 1928 | language = German| pmid =  | pmc = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NTNF&quot;&gt;{{cite book | title = From nuclear transmutation to nuclear fission, 1932-1939 | last1 = Dahl | first1 = F. | publisher = [[CRC Press]] | year = 2002 | isbn = 978-0-7503-0865-6 | url = https://books.google.com/books?id=Vg6UHu3gZ3gC&amp;dq=rolf+wideroe&amp;source=gbs_navlinks_s }}&lt;/ref&gt; இவர் உருவாக்கிய தூண்டல் துகள் முடுக்கி (induction accelerator) சரியாக இலத்திரன்களைக் குவிக்காததால் தோல்வியடைந்தது,&lt;ref&gt;{{Cite book| last1 = Hinterberger | first1 = Frank| title = Physik der Teilchenbeschleuniger und Ionenoptik | doi = 10.1007/978-3-540-75282-0 | year = 2008 | isbn = 978-3-540-75281-3 | publisher = Springer| pmid =  | pmc = }}&lt;/ref&gt; 1940 ல் [[ஐக்கிய அமெரிக்கா|அமெரிக்காவைச்]] சேர்ந்த டொனால்டு கெர்சுட் (Donald Kerst) இக் கருவிக்கு முழு வடிவம் கொடுத்தார்.
 &lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Kerst | first1 = D. W. | authorlink1 = Donald William Kerst| title = Acceleration of Electrons by Magnetic Induction | doi = 10.1103/PhysRev.58.841 | bibcode = 1940PhRv...58..841K| journal = [[Physical Review]] | volume = 58 | issue = 9 | pages = 841 | year = 1940 | pmid =  | pmc = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Kerst | first1 = D. W. | authorlink = Donald William Kerst | title = The Acceleration of Electrons by Magnetic Induction | journal = [[Physical Review]] | volume = 60 | pages = 47–53 | year = 1941 | doi = 10.1103/PhysRev.60.47 | bibcode = 1941PhRv...60...47K | url = http://web.ihep.su/dbserv/compas/src/kerst41/eng.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Kerst | first1 = D. W. | authorlink1 = Donald William Kerst | last2 = Serber | first2 = R. | authorlink2 = Robert Serber | title = Electronic Orbits in the Induction Accelerator | journal = [[Physical Review]] | volume = 60 | issue = 1 | pages = 53–58 | date=Jul 1941 | doi = 10.1103/PhysRev.60.53 | bibcode = 1941PhRv...60...53K}}&lt;/ref&gt;
 
 ==செயல்பாட்டு தத்துவம்==
 பாரடேயின் [[மின்காந்தத் தூண்டல்|மின் காந்தத் தூண்டல்]] தத்துவத்தில் செயல்படும் [[மின்மாற்றி|மி்ன்மாற்றிகளைப்]] போன்றே செயல்படுகிறது. மாறும் [[காந்தப்புலம்]] முதன்மைச் சுற்றில் வழங்கப்படுகிறது, இவை வெற்றிடமாக்கப்பட்ட வட்ட குழாயின் வழியே, [[இலத்திரன்]]கள் முடுக்கப்படுகின்றன.
 
 நிலையான வட்டப்பாதையில் செயல்படும் இலத்திரன்கள், கீழ்காணும் சூத்திரத்தின் படி செயல்படுகிறது.
 
 :&lt;math&gt;\theta_0 = 2 \pi r_0^2 H_0,&lt;/math&gt;
 இதில்
 :&lt;math&gt;\theta_0&lt;/math&gt; இலத்திரனின் வட்டப்பாதைப் பரப்பிலுள்ள பாயத்தைக் குறிக்கிறது,
 :&lt;math&gt;r_0&lt;/math&gt; இலத்திரனின் வட்டப்பாதை ஆரத்தையும்,
 :&lt;math&gt;H_0&lt;/math&gt;,&lt;math&gt;r_0&lt;/math&gt; என்ற இடத்திலுள்ள காந்தப் புலத்தையும் குறிக்கிறது.
 
 அதே சூத்திரம் இவ்வாறும் எழுதப்படுகிறது.
 
 :&lt;math&gt;\Leftrightarrow H_0 = \frac{1}{2} \frac{\theta_0}{\pi r_0^2}.&lt;/math&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
   | last = Wille
   | first = Klaus
   | title = Particle Accelerator Physics: An Introduction
   | publisher = [[ஒக்ஸ்போர்ட் பல்கலைக்கழகப் பதிப்பகம்]]
   | year = 2001
   | isbn = 978-0-19-850549-5
 }}&lt;/ref&gt;
 
 ==சொற்தோற்றம்==
 பீட்டாட்ரான் என்பது இலத்திரன்களுக்கு வழங்கப்படும் [[பீட்டா துகள்]] என்ற பெயரிலிருந்து பெறப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{cite journal | journal = The Chemistry Leaflet | title = Shall New Machine Be Named Betatron or Rheotron | author = Science Service | volume = 15 | issue = 7-12 | year = 1942 | url = https://books.google.com/books?id=MHVPAAAAMAAJ&amp;q=rheotron+betatron&amp;dq=rheotron+betatron&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=3a-HT6K4FYO6iQej47C3CQ&amp;redir_esc=y }}&lt;/ref&gt; 
 &quot;''Außerordentlichehochgeschwindigkeitselektronenentwickelndesschwerarbeitsbeigollitron''&quot; என்ற [[செர்மனி|செர்மானியப்]] பெயரும் பரிசீலிக்கப்பட்டது. இதற்கு அர்த்தம் அதிவேக இலத்திரன்களை உருவாக்க கடினமாக இயங்கும் கருவி என்பதாகும்.&lt;ref&gt;{{cite web |author = Celia Elliot |title = Physics in the 1940s: The Betatron |work = Physics Illinois: Time Capsules |publisher = [[University of Illinois]] |location = Urbana-Champaign, IL |url = http://physics.illinois.edu/history/Betatron.asp |accessdate = 13 April 2012 |archive-date = 15 ஏப்ரல் 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120415101011/http://physics.illinois.edu/history/Betatron.asp |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | author1 = R.A. Kingery | author2 = R.D. Berg | author3 = E.H. Schillinger | chapter= Electrons in Orbit | title = Men and Ideas in Engineering: Twelve Histories from Illinois | location = Urbana, IL | publisher = University of Illinois Press | year = 1967 | page =68 | url = https://books.google.com/books?ei=fkuKT-WvB66fmQXthpXCCQ&amp;hl=ja&amp;id=cGVbAAAAMAAJ&amp;dq=Men+and+Ideas+in+Engineering%3A+Twelve+Histories+from+Illinois&amp;q=by.golly#search_anchor | asin = B002V8WB8I}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | journal = [[Life (magazine)|Life]] | title = The Biggest Betatron in the World | page = 131 | date = March 20, 1950 | url = https://books.google.com/books?id=AFMEAAAAMBAJ&amp;lpg=PA131&amp;dq=by.golly.tron&amp;pg=PA131#v=onepage&amp;q=by.golly.tron&amp;f=false }}&lt;/ref&gt;
 
 ==பயன்கள்==
 [[துகள் இயற்பியல்|துகள் இயற்பியலில்]] 300 [[இலத்திரன்வோல்ட்|MeV]] வரை ஆற்றல் கொண்ட இலத்திரன்களை முடுக்க பீட்டாட்ரான் பயன்படுகிறது. அதி வேக இலத்திரன் கற்றைைகள் [[உலோகம்|உலோகத்]] தகட்டின் மீது மோதும் போது [[எக்சு-கதிர்]] மற்றும் [[காம்மா கதிர்|காம்மா கதிர்களை]] உருவாக்கும் மூலமாகச் செயல்படுகிறது. இவ்வகை எக்சு கதிர்கள் [[மருத்துவம்]] மற்றும் [[தொழிற்துறை]]யிலும் பயன்படுத்தப்படுகிறது ([[Wikibooks:Radiation Oncology/Physics#Megavoltage Units .28.3E1 MeV.29|radiation oncology]]). 
 [[அணுக்கரு ஆயுதங்கள்|அணுக்கரு ஆயுதங்களின்]] செயல்பாட்டைச் சோதிக்கப் பயன்படும் கடின எக்சு கதிர்களை உருவாக்கப் பயன்படுகிறது.&lt;ref&gt;Big Science: The Growth of Large-Scale Research {{ISBN|978-0-8047-1879-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://nuclearweaponarchive.org/Usa/Tests/Tumblers.html#George Nuclear Weapons Archive, Tumbler shot series, item George]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://nuclearweaponarchive.org/Nwfaq/Nfaq4-1.html#4.1.8.2 Nuclear Weapons Archive, Elements of Fission Weapon Design, section 4.1.8.2]&lt;/ref&gt;
 
 1950 களில் பீட்டாட்ரான்களைக் கொண்டு [[புற்றுநோய்க்கான சிகிச்சை]] அளிக்கும் [[மருத்துவமனை]] [[மேடிசன்]] என்ற இடத்தில் துவக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;[http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/UW/UW-idx?type=turn&amp;entity=UW002406780037&amp;isize=text ''Wisconsin alumnus'', Volume 58, Number 15 (July 25, 1957)]&lt;/ref&gt;
 
 ==குறைபாடு==
 பீட்டாட்ரானின் [[ஆற்றல்]], காந்தப்புலத்தின் ஆற்றலைக் கொண்டு செயல்படுவதால், [[இரும்பு]] உள்ளகம் கொண்ட பீட்டாட்ரான் ஒரளவுக்கு மேல் ஆற்றலை உருவாக்க இயலவில்லை. அடுத்து உருவாக்கப்பட் [[சின்குரோத்திரன்]] போன்ற கருவிகள், இந்தக் குறைபாட்டை சரி செய்தன.
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{reflist}}
 
 ==வெளியிணைப்புகள்==
 {{Commons category|Betatrons}}
 *[http://www.physics.uiuc.edu/history/Betatron.asp The Betatron at UIUC ]{{Dead link|date=நவம்பர் 2022 |bot=InternetArchiveBot }}
 
 [[பகுப்பு:துகள் முடுக்கிகள்]]
 [[பகுப்பு:அணுக்கரு தொழில்நுட்பம்]]