யந்த்ரோதரகா அனுமன் கோயில், அம்பி
{{Infobox Hindu temple
 | name              = யந்த்ரோதரகா அனுமன் கோயில்
 | image             = 
 | alt               = 
 | caption           = யந்த்ரோதரகா அனுமன் கோயில், அம்பி
 | map_type          = India Karnataka
 | map_caption       = Location in Karnataka
 | coordinates       = 
 | country           = [[இந்தியா]]
 | state             = [[கருநாடகம்]]
 | district          = 
 | location          = [[அம்பி (கர்நாடகம்)|அம்பி]]
 | elevation_m       = 
 | deity             = பிராணதேவன் ([[அனுமன்]])
 | facade_direction  = 
 | temple_tank       = 
 | tower             = 
 | festivals         = 
 | architecture      = 
 | temple_quantity   = 
 | monument_quantity = 
 | inscriptions      = 
 | year_completed    = கிபி. 15ஆம் நூற்றாண்டு
 | creator           = [[வியாசதீர்த்தர்]]
 | website           = 
 }}
 '''யந்த்ரோ தரகா அனுமன் கோயில்''' ( '''பிராணதேவன் கோயில்''' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது) (''Yantrodharaka Hanuman Temple'' also known as ''Pranadeva Temple'')) என்பது [[இந்தியா]]வின் [[கருநாடகம்|கர்நாடகத்தின்]] [[அம்பி (கர்நாடகம்)|அம்பி]] நகரில் [[அனுமன்|அனுமனுக்காக]] அமைந்துள்ள ஒரு [[இந்துக் கோவில்|கோயிலாகும்]].&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Warrior-king, Sʹiva-Bhakta, deity: reconsidering Rāma at Vijayanagara|url=https://books.google.com/books?id=TqpxAAAAMAAJ|author=Anthony J. Evensen|publisher=University of Wisconsin,Madison|year=2007|page=563}}&lt;/ref&gt; யந்த்ரோதாரக அனுமனின் கோயில் [[துவைதம்|மத்துவ]] துறவியான [[வியாசதீர்த்தர்|வியாசதீர்த்தரால்]] பாடப்பெற்ற தலமாகும்.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Hampi, a medieval metropolis|url=https://books.google.com/books?id=h-AfAAAAIAAJ|author=S. Settar|year=1990|publisher=Kala Yatra|page=29}}&lt;/ref&gt; அனுமன் கோயிலுக்கு அருகில் [[இராமர்|இராமருக்கான]] கோதண்டராமர் கோயில் உள்ளது. இது இந்த இடத்தில் [[இராமர்|இராமரும்]], [[அனுமன்|அனுமனும்]] இணைந்ததற்கு சான்றாக உள்ளது. [[கருநாடகம்|கர்நாடக மாநிலம்]] [[அம்பி (கர்நாடகம்)|அம்பியில்]] [[துங்கபத்திரை ஆறு|துங்கபத்ரை ஆற்றங்கரையில்]] ஒரு குன்றின் உச்சியில் இக்கோயில் அமைந்துள்ளது. சீதையைத் தேடிவந்த [[இராமர்]] [[அனுமன்|அனுமனை]] முதன்முதலாக இங்குள்ள மால்யவன மலையில் சந்தித்ததாக தொன்மங்கள் கூறுகின்றன.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Religious Traditions at Vijayanagara: As Revealed Through Its Monuments|url=https://books.google.com/books?id=zyluAAAAMAAJ|author=Anila Verghese|publisher=Manohar Publications|year=1995|page=50}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Chronicles Of Hanuman|url=https://books.google.com/books?id=twJyDQAAQBAJ|page=255|author=Shubha Vilas|publisher=Om Books International|year=2016}}&lt;/ref&gt;
 
 == அமைவிடம் ==
 இந்தக் கோயில் அம்பி தொடருந்து நிலையத்திலிருந்து 10 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும், [[பெங்களூர்|பெங்களூரிலிருந்து]] 341 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது. கோயில் ஒரு குன்றின் மீது அமைந்துள்ளது. இந்தக் குன்று [[துங்கபத்திரை ஆறு|துங்கபத்திரை ஆற்றின்]] கரையில் அமைந்துள்ளது. குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள கோயிலுக்குச் செல்ல 575 படிகள் ஏறவேண்டும்.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.hindutamil.in/news/supplements/anantha-jothi/954257-penance-hanuman.html |title=பக்தர்களை நோக்கி தவமிருக்கும் ஹனுமன்! |website=Hindu Tamil Thisai |language=ta |access-date=2023-03-03}}&lt;/ref&gt;
 
 == மூலவர் ==
 இந்தக் கோயியில் [[கருங்கல் (பாறை)|கருங்கல்]] பாறையில் அனுமன் புடைப்புச் சிற்பமாக உள்ளார். அதில் ''யந்திரம்'' எனப்படும் [[ஸ்ரீ சக்கரம்|ஸ்ரீசக்கரத்தின்]] மையத்தில் [[பத்மாசனம்]] நிலையில் [[அனுமன்]] காட்சியளிக்கிறார். அவரது வலது கை ''வியாக்யானமுத்திரையிலும்'' இடது கை ''தியானமுத்திரையிலும்'' உள்ளது. அவர் உடலில் ''கிரீடமகுடம்'' மற்றும் பிற வழக்கமான ஆபரணங்களை அணிந்துள்ளார். கோயிலின் கருவறையைச் சுற்றி வெளியே உள்ள ஒரு வட்டத்தில் 12 குரங்குகள் ஒன்றின் வாலை ஒன்று பிடித்தபடி முதுகைகாட்டியபடி உள்ள யந்திர சிற்பம் உள்ளது. இது  [[வியாசதீர்த்தர்]] அனுமனின் அருள் வேண்டி 12 நாட்கள் செய்த பூசையை குறிப்பிடுவதாக உள்ளது.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Sculptural Art of Hampi|url=https://books.google.com/books?id=r7xmluMu-FsC|author=K. M. Suresh|publisher=Directorate of Archaeology and Museums|year=1998|page=152}}&lt;/ref&gt;
 
 == வியாசராஜாவினால் சிலை நிறுவப்படல் ==
 யந்த்ரோ தரகா அனுமன் சிலை [[வியாசதீர்த்தர்|வியாசதீர்த்தரால்]] அமைக்கபட்டது.&lt;ref&gt;https://www.worldcat.org/title/sri-raghavendra-the-saint-of-mantralaya-a-translation-of-sri-raghavendra-mahimai/oclc/759686178?referer=di&amp;ht=edition Vol 1,3. Vol 1; Pages 78-81 Vol 3; Pages 311-313&lt;/ref&gt; மேலும் வியாசராஜர் இந்த இறைவன் மீது யந்த்ரோதாரக “அனுமன் தோத்திரம்” என்று ஒரு சிறிய பாடலையும் இயற்றியுள்ளார்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://templesinindiainfo.com/yantroddharaka-stotra-lyrics-in-english-and-meaning/|title=Yantroddharaka Stotra Lyrics in English and Meaning &amp;#124; Anjaneya Stotram|date=11 September 2017}}&lt;/ref&gt;
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Reflist}}
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 *[https://www.karnataka.com/hampi/yantrodharaka-hanuman-temple-hampi/ About Yantrodharaka Hanuman Temple, Hampi]
 [[பகுப்பு:ஆஞ்சநேயர் கோயில்கள்]]