தங்கன் (சந்தேல வம்சம்)
{{Infobox royalty
 | name         = தங்கன்
 | title        = கலிஞ்சராதிபதி (&quot;[[கலிஞ்சர் கோட்டை|கலிஞ்சரின் இறைவன்]]&quot;)
 | reign        = சுமார் 950-999 பொ.ச.
 | succession   = [[சந்தேலர்கள்|சந்தேல]] அரசன்
 | predecessor  = யசோவர்மன்
 | successor    = [[காந்தன் (சந்தேல வம்சம்)|காந்தன்]]
 | issue        = [[காந்தன் (சந்தேல வம்சம்)|காந்தன்]]
 | regnal name  = தங்கதேவன்
 | dynasty      = [[சந்தேலர்கள்]]
 | father       = [[யசோவர்மன் (சந்தேல வம்சம்)|யசோவர்மன்]]
 | mother       = புஷ்பா
 }}
 '''தங்கன்''' (''Dhanga'' ; ஆட்சிக்காலம் பொ.ச. 950-999 ) மேலும் கல்வெட்டுகளில் '''தங்கதேவன்'''  என அழைக்கப்படும் இவன் 10ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் இந்தியாவை ஆண்ட [[சந்தேலர்கள்|சந்தேல]] வம்சத்தின் அரசனாவான். செகசபுக்தி பிராந்தியத்தின் (இன்றைய [[மத்தியப் பிரதேசம்]] மற்றும் [[உத்தரப் பிரதேசம்|உத்தரப் பிரதேசத்தில்]] உள்ள [[புந்தேல்கண்ட்]]) ஆட்சியாளராக இருந்தான். இவன் சந்தேலர்களின் இறையாண்மையை நிறுவினான். இவன் தனது ஆட்சி வரை [[கூர்ஜர-பிரதிகாரப் பேரரசு|கூர்ஜர பிரதிகாரர்களுக்கு]] [[குத்தகைக்காரர்|அடிபணிந்து]] பணியாற்றினான். [[கஜுராஹோ|கஜுராஹோவில்]] விசுவநாதர் கோயில் உட்பட அற்புதமான கோயில்களை அமைத்ததற்காகவும் இவன் குறிப்பிடத்தக்கவன்.
 
 == வரலாறு ==
 கஜுராஹோ கல்வெட்டு எண். IV இன் படி, தங்கன். சந்தேல (சந்திரத்ரேய வம்சம்) மன்னன் [[யசோவர்மன் (சந்தேல வம்சம்)|யசோவர்மனுக்கும்]] அவனது இராணி புப்பா (புஷ்பா) தேவிக்கும் பிறந்தான்.{{Sfn|Dikshit|1976|p=55}}
 
 பொ.ச. 953-954 தேதியிட்ட ([[விக்ரம் நாட்காட்டி]] 1011 ) சதுர்பூஜ் கல்வெட்டு இவனது ஆட்சியின் ஆரம்பகாலத்தைப் பற்றி கூறுகிறது. இதற்கு முன் எப்போதோ இவன் அரியணை ஏறியிருக்க வேண்டும். இராச்சியத்தின் [[மால்வா, மத்தியப் பிரதேசம்|மால்வா]] எல்லையைப் பாதுகாக்க இவனது சகோதரர் கிருட்டிணன் நியமிக்கப்பட்டிருந்ததால், இவனது ஏற்றம் சந்தேகத்திற்கு இடமின்றி இருக்கலாம். {{Sfn|Mitra|1977|p=56}}
 
 தங்கனின் ஆட்சியின் பிற கல்வெட்டுகளில் நானோரா (அல்லது நன்யுரா) கல்வெட்டு (பொ.ச. 998 ), கஜுராஹோவில் உள்ள லாலாஜி கல்வெட்டு (பொ.ச.999 அல்லது 1002 என பல்வேறு தேதியிட்டது) ஆகியவை அடங்கும். {{Sfn|Smith|1881}} &lt;ref name=&quot;FK_1892&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G5dEAQAAMAAJ&amp;pg=PA137|title=Epigraphia Indica|volume=1|author=F. Kielhorn|author-link=Lorenz Franz Kielhorn|editor=James Burgess|editor-link=James Burgess (archaeologist)|publisher=Archaeological Survey of India|year=1892|pages=137–139}}&lt;/ref&gt; இவருடைய சந்ததியினரின் கல்வெட்டுகளிலும் இவனுடைய பெயர் காணப்படுகிறது.
 
 == இராச்சியத்தின் பரப்பளவு ==
 [[படிமம்:The_end_of_Long_and_Prospectus_Reign.jpg|வலது|thumb| ''ஹட்சின்சனின் ஸ்டோரி ஆஃப் தி நேஷன்ஸில்'' இருந்து, 20 ஆம் நூற்றாண்டின் கலைஞர் தனது ஆட்சியின் முடிவில் தங்கனின் தோற்றம்]]
 பொ.ச. 953-954 தேதியிட்ட கல்வெட்டின் படி, தங்கனின் இராச்சியம் பின்வரும் பகுதிகளால் கட்டுப்படுத்தப்பட்டது: {{Sfn|Mitra|1977|p=57}} {{Sfn|Dikshit|1976|p=64}}
 
 * [[கலிஞ்சர் கோட்டை]]
 * மாலவா ஆற்றங்கரையில் உள்ள பாஸ்வத், [[பேட்வா ஆறு|பேட்வா ஆற்றங்கரையில்]] அமைந்துள்ள [[விதிஷா]]  )
 * காளிந்தி ஆறு  ( [[யமுனை ஆறு]], [[கங்கை ஆறு|கங்கை ஆற்றில் ]] சங்கமிக்கும் இடம் )
 * [[சேதி நாடு]]
 * கோப மலை ( கோபாத்ரி அல்லது [[குவாலியர்]] )
 
 இவன் தன்னை கலிஞ்சராதிபதி (&quot;கலிஞ்சராவின் இறைவன்&quot;) என்று அழைத்துக் கொண்டான். ஆனால் இவன் [[கஜுராஹோ|கஜுராஹோவை]] தனது இராச்சியத்தின் தலைநகராகக் கொண்டதாகத் தெரிகிறது. {{Sfn|Dikshit|1976|p=55}}
 
 == நிர்வாகம் ==
 தங்கனின் முதலமைச்சராக பிரபாசா என்ற [[பிராமணர்]] இருந்தான்.[[அர்த்தசாஸ்திரம்|அர்த்தசாஸ்திரத்தில்]] குறிப்பிடப்பட்டுள்ள தரத்தின்படி சோதிக்கப்பட்ட பின்னர் நியமிக்கப்பட்டான்.{{Sfn|Mitra|1977|p=69}} யசோதரன் என்பவர் தங்கனின் அரச குருவாக இருந்தார்.{{Sfn|Dikshit|1976|p=62}}
 
 == மதம் ==
 தங்கன் [[சைவ சமயம்|சைவ]] சமயத்தை பின்பற்றுபவனாக இருந்தாலும், மதங்களையும் மதித்தான். கஜுராஹோ கல்வெட்டு ஒன்று சிவன் கோவிலில் [[இலிங்கம்|இரண்டு லிங்கங்களை]] நிறுவியதாக கூறுகிறது: ஒன்று மரகதம் மற்றும் ஒரு சாதாரண கல். இக்கோயில் விசுவநாதர் கோயில் என அடையாளப்படுத்தப்படுகிறது. {{Sfn|Dikshit|1976|p=69}}
 
 தனது தந்தையால் ஆரம்பிக்கப்பட்ட  [[விஷ்ணு]] கோயிலை கட்டி முடித்தான். ஒரு சமகால கல்வெட்டு, தங்கன் [[சைனம்|சைனக்]] கோவிலுக்கு சில தோட்டங்களை வழங்கியதை பதிவு செய்கிறது. {{Sfn|Mitra|1977|pp=69-70}}
 
 == இறுதி நாட்கள் ==
 நூற்றுக்கும் மேற்பட்ட இலையுதிர்காலங்கள் வாழ்ந்த பிறகு, தங்கா தனது உடலை [[கங்கை ஆறு|கங்கை ஆற்றிலும்]][[யமுனை ஆறு|யமுனை ஆற்றிலும்]] குளித்து [[வீடுபேறு|வீடுபேற்றை]] அடைந்ததாக ஒரு கஜுராஹோ கல்வெட்டு தெரிவிக்கிறது.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=G5dEAQAAMAAJ&amp;pg=PA137 |title=Epigraphia Indica |volume=1 |author=F. Kielhorn |author-link=Lorenz Franz Kielhorn |editor=James Burgess |editor-link=James Burgess (archaeologist) |publisher=Archaeological Survey of India |year=1892 |pages=137–139 }}&lt;/ref&gt;{{sfn|Smith|1881|p=11}} சில அறிஞர்கள் இதை தற்கொலை என்று விளக்கினர். ஆனால் [[இராஜேந்திரலால் மித்ரா]], இது ஒரு நபரின் மரணத்தை அறிவிப்பதற்கான வழக்கமான வழி என கருதினார். {{Sfn|Smith|1881}}
 
 இவனுக்குப் பின் இவனது மகன் [[காந்தன் (சந்தேல வம்சம்)|காந்த தேவன்]] ஆட்சிக்கு வந்தான்.{Sfn|Mitra|1977}} எஸ். கே. சுல்லரே (2004) இவனது ஆட்சியின் முடிவை பொ.ச. 999 என குறிப்பிடுகிறார்.{{Sfn|Sullerey|2004}} ஆர். கே. தீக்சித் (1976) 1002 வரை இவனது ஆட்சியின் முடிவைக் குறிப்பிடுகிறார். {{Sfn|Dikshit|1976}}
 == புகைப்படத் தொகுப்பு ==
 {{Gallery
 |title=தங்கனின் ஆட்சிக்காலத்தைச் சேர்ந்த ஆலயங்கள்
 |width=300
 |align=center
 |File:India-5749 - Visvanatha Temple - Flickr - archer10 (Dennis).jpg | தங்கனால் கட்டப்பட்ட விசுவநாதர் கோயில் 
 |File:Khajuraho Parshvanath temple 2010.jpg |பார்சுவநாதர் கோவில் (ஜினநாதர் கோவில்), ஒரு சைனக் குடும்பத்தால் கட்டப்பட்டக் கோவில்
 |File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg |காட்டாய் கோவில், பார்சுவநாதர் கோவிலுக்குப் பிறகு கட்டப்பட்ட சைன ஆலயம் இப்போது சிதிலமடைந்துள்ளது.
 }}
 
 == சான்றுகள் ==
 {{Reflist}}
 === உசாத்துணை ===
 * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=a9j9ZJGJOV0C&amp;pg=PA55 |title=The Candellas of Jejākabhukti |first=R. K. |last=Dikshit |publisher=Abhinav |year=1976 |isbn=9788170170464 }}
 * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=irHN2UA_Z7gC&amp;pg=PA27 |title=The Early Rulers of Khajurāho |first=Sisirkumar |last=Mitra |publisher=Motilal Banarsidass |year=1977 |isbn=9788120819979 }}
 * {{cite journal |first=Vincent Author |last=Smith |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |url=https://books.google.com/books?id=I_pndNDyhtoC&amp;pg=PA11 |year=1881 |pages=10–11 |title=History of Bundelkhand }}
 * {{cite book |first=Sushil Kumar |last=Sullerey |title=Chandella Art |url=https://books.google.com/books?id=Rj8RusFpYHIC&amp;pg=PA25 |year=2004 |publisher=Aakar Books |isbn=978-81-87879-32-9 }}
 [[பகுப்பு:மத்தியப் பிரதேச வரலாறு]]