இலங்கரன் நகரம்
{{Infobox settlement
 | name              = இலங்கரன்
 | native_name       = 
 |type = குடியரசின் துணை நகரம்
 | native_name_lang  = az
 | image_skyline     = Montage of Lənkəran 2019.jpg
 | imagesize         = 300px
 | image_caption     = இலங்கரன்
 | image_seal        =
 | seal_size         = 80px
 | coordinates       = {{coord|38|45|13|N|48|51|04|E|region:AZ|display=inline}}
 |subdivision_type     = [[உலக நாடுகள் பட்டியல் (அகர வரிசையில்)|நாடு]]
 |subdivision_name     = {{flag|Azerbaijan}}
 | subdivision_type1               = பிரதேசம்
 | subdivision_name1               = இலங்கரன்
 | subdivision_type2 = நகரம்
 | subdivision_name2 = இலங்கரன்
 | established_title = 
 | established_date  = 
 | leader_title      = 
 | leader_name       = 
 | area_footnotes    = 
 | area_total_km2    = 1539.4
 | elevation_m       = 
 | population_total  = 226,900 &lt;ref name=&quot;Əhalisi&quot;&gt;{{cite web|title=Əhalisi - LƏNKƏRAN ŞƏHƏR Icra Hakimiyyəti|url=http://lenkeran-ih.gov.az/page/12.html|website=lenkeran-ih.gov.az|accessdate=19 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619221828/http://lenkeran-ih.gov.az/page/12.html|archivedate=19 June 2018|language=az-AZ|date=1 January 2018}}&lt;/ref&gt;
 | population_as_of  = 2018
 | population_footnotes = &lt;ref&gt;[http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-cities.htm Population statistics of Eastern Europe]&lt;/ref&gt;
 | population_density_km2 = 
 | area_code         = +994 025 25
 | website           = [https://web.archive.org/web/20120620060555/http://lankaran.org/ Official website]
 | utc_offset        = +4
 }}
 '''இலங்கரன்''' (Lankaran) {{small|{{Audio|Az-Lankaran.ogg|(listen)|help=no}}}}; என்பது [[ஈரான்|ஈரானுடனான]] தெற்கு எல்லைக்கு அருகிலுள்ள [[காசுப்பியன் கடல்|காசுப்பியன் கடலின்]] கரையோரத்தில் உள்ள [[அசர்பைஜான்|அசர்பைஜானில்]] உள்ள ஒரு நகரமாகும். இதன் மக்கள் தொகை 226,799 (2018). இது லங்கரன் நிர்வாகப் பகுதிக்கு அடுத்தது, ஆனால் சுயாதீனமானது. இந்த நகரம் அசர்பைஜானின் ஒரு தனித்துவமான முதல்-வரிசை பிரிவை உருவாக்குகிறது.
 
 == சொற்பிறப்பியல் ==
 நகரத்தின் பெயரின் பழைய வடிவம் &quot;லங்கர்கானன்&quot; என்பது [[பாரசீக மொழி|பாரசீக]] மொழியில் &quot;நங்கூரம் (களை) இழுக்கும் இடம்&quot; என்று பொருள். இருப்பினும், சில ஆதாரங்கள் லங்கரன் 'கேன் ஹவுஸ்' என்பதற்கான தலிஷ் சொற்களிலிருந்து வந்ததாகக் கூறப்படுகிறது, இது 'லான் கரண்' என்று ஒலிக்கிறது.  &lt;ref&gt;[http://lankaranmks.jimdo.com/l%C9%99nk%C9%99ran-haqq%C4%B1nda-%C3%BCmumi-m%C9%99lumat/ Lənkəran haqqında tarixi coqrafi məlumat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110130070919/http://lankaranmks.jimdo.com/l%C9%99nk%C9%99ran-haqq%C4%B1nda-%C3%BCmumi-m%C9%99lumat|date=2011-01-30}} {{In lang|az}}&lt;/ref&gt; மாற்றாக, மீடியன் ''* லான் (அ) கரன்- இலிருந்து'', * ''கரண்'' என்றால் 'எல்லை, பகுதி, நிலம்' மற்றும் ''லான்'' என்பது காஸ்பியன் பழங்குடியினரின் பெயராக இருக்கலாம். &lt;ref&gt;А. Периханян '''(1982)''', ''Этимологические заметки // Историко-филологический журнал. Ереван. № 1, pp. 55-62''&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 நகரின் பெயரைக் கொண்ட ஆற்றின் வடக்குக் கரையில் ஒரு சதுப்பு நிலத்தில் இந்த நகரம் கட்டப்பட்டது. [[புதிய கற்காலம்|புதிய காலத்திற்கு]] முந்தைய மனித குடியிருப்புகளின் எச்சங்களும், வெண்கல மற்றும் இரும்பு யுகங்களிலிருந்து வலுவான கிராமங்களின் இடிபாடுகளும் உள்ளன. &lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;[http://www.lankaran.az/content.php?lang=en&amp;page=tarixi History of Lankaran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706131006/http://www.lankaran.az/content.php?lang=en&amp;page=tarixi|date=2011-07-06}}&lt;/ref&gt;
 
 [[நாதிர் ஷா|நாதிர் ஷாவின்]] மரணத்துடன் (r. 1736-1747), தாலிஷ் பகுதி ஒரு குறிப்பிட்ட சையத் அப்பாசு என்பவரால் நிறுவப்பட்டது, அதன் மூதாதையர்கள் ஈரானிய [[சபாவித்து வம்சம்|சபாவித்து வம்சத்தின்]] உறுப்பினர்களாக இருந்தனர். மேலும் 1720 களில் தலிஷ் பிராந்தியத்தில் ஒரு கொந்தளிப்பான காலத்தில் நகர்ந்தனர். பிரதேசம் நிறுவப்பட்டதிலிருந்து, 1828 வரை, அது [[ஈரான்|ஈரானிய]] ஜான்ட் மற்றும் [[குவாஜர் வம்சம்|குவாஜார்]] வம்சங்களின் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருந்தது. 18 ஆம் நூற்றாண்டின் முதல் பாதியில் , 1722-1723 ஆம் ஆண்டின் ருஸ்ஸோ-பாரசீகப் போரின் மூலம் [[உருசியப் பேரரசு|உருசியர்கள்]] சில ஆண்டுகள் அதன் கட்டுப்பாட்டைக் கொண்டிருந்தனர். 1732 ஆம் ஆண்டில் இது ரெஷ்ட் ஒப்பந்தத்தால் ஈரானுக்கு திரும்பக் கொடுக்கப்பட்டது. 1804-1813 ஆம் ஆண்டு ருஸ்ஸோ-பாரசீகப் போரின்போது, தளபதி கோட்லியாரெவ்ஸ்கி தெற்கே உருசியப் படைப்பிரிவுக்கு தலைமை தாங்கி, லங்காரனின் கோட்டையைத் தாக்கி கைப்பற்றினார். 1813 குலிஸ்தான் உடன்படிக்கையைத் தொடர்ந்து, இது உருசியாவிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டது. &lt;ref name=&quot;books.google.nl&quot;&gt;Timothy C. Dowling [https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&amp;pg=PA728&amp;dq=russo+persian+war+1804-1813&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=QnOXVJXpCcz7UPevhPAK&amp;ved=0CCcQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=russo%20persian%20war%201804-1813&amp;f=false ''Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond''] pp 728-730 ABC-CLIO, 2 dec. 2014 {{ISBN|978-1598849486}}&lt;/ref&gt; குவாஜார்கள் ஈரான் பின்னர் 1826-1828 ஆம் ஆண்டு ருஸ்ஸோ-பாரசீகப் போரின்போது நகரத்தை மீண்டும் கைப்பற்றினர், ஆனால் துர்க்மென்ச்சே ஒப்பந்தத்தைத் தொடர்ந்து (1828) அதைத் திருப்பித் தர வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. இது தெற்கு [[காக்கேசியா|காக்கேசியாவில்]] பாரசீக செல்வாக்கின் திட்டவட்டமான முடிவைக் கண்டது. 
 
 ஒரு முறை [[உருசியப் பேரரசு|உருசியப் பேரரசில்]] உள்வாங்கப்பட்ட பின்னர், அது 1917 ல் உருசியப் புரட்சிக்குப் பின்னர் [[அசர்பைஜான்]] சோவியத் சோசலிச குடியரசின் ஒரு பகுதியாக மாறியது. அசர்பைஜான் ஜனநாயகக் குடியரசின் ஒரு பகுதியாக குறுகிய காலம் இருந்தது. 1991 இல், சோவியத் ஒன்றியம் கலைக்கப்பட்டதைத் தொடர்ந்து, அது சுதந்திர அசர்பைஜானின் ஒரு பகுதியாக மாறியது.
 
 == பொருளாதாரம் ==
 நகரத்தின் பொருளாதாரத்தில் காய்கறி வளர்ப்பு, தேயிலை வளர்ப்பது, நெல் சாகுபடி, கால்நடை வளர்ப்பு, [[நாரத்தம்]] செடிகள், [[தேனீ வளர்ப்பு]], [[மீன் பிடித்தல்|மீன்பிடித்தல்]] மற்றும் தானிய வளர்ப்பு போன்றவை ஆதிக்கம் செலுத்துகின்றன. &lt;ref&gt;[http://lankaranbc.com/content_183_en.html Business opportunities of the region] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713183454/http://lankaranbc.com/content_183_en.html|date=2011-07-13}}&lt;/ref&gt; சாதகமான ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, நல்ல விளைநிலங்கள், நீர் மற்றும் நகரத்தின் போதுமான தொழிலாளர் வளங்கள் கிடைப்பது விவசாய நடவடிக்கைகளுக்கு நல்ல அடிப்படையையும், வேளாண் பதப்படுத்தும் நிறுவனங்களின் வளர்ச்சியையும் வழங்குகிறது.  அசர்பைஜானின் முதல் [[தேநீர்|தேயிலை]] ஆலை, 1937 இல் இந்த நகரத்தில் கட்டப்பட்டது. &lt;ref&gt;[http://www.pasha.az/en-teaworld.html Tea culture in Azerbaijan]&lt;/ref&gt;
 
 == புள்ளிவிவரங்கள் ==
 [[இசுலாம்]] இங்கு அதிக அளவில் பின்தொடர்பவர்களைக் கொண்ட மதமாக இருக்கிறது. முஸ்லிம்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் [[சியா இசுலாம்|சியா முஸ்லிம்கள்]], அசர்பைஜான் குடியரசு [[ஈரான்|ஈரானுக்கு]] அடுத்தபடியாக உலகின் இரண்டாவது மிக உயர்ந்த சியா மக்கள் தொகையைக் கொண்டுள்ளது. &lt;ref&gt;Juan Eduardo Campo,''Encyclopedia of Islam'', p.625&lt;/ref&gt; நகரின் குறிப்பிடத்தக்க [[பள்ளிவாசல்|பள்ளிவாசல்களில்]] கிச்சிக் பஜார் பள்ளிவாசலும், பாயுக் பஜார் பள்ளிவாசலும் ஆகியவை அடங்கும். &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lenkeran-ih.gov.az/page/16.html|title=Culture in Lankaran|language=Azerbaijani|access-date=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;
 [[படிமம்:Nənələr_folklor_və_rəqs_ansamblı.jpg|thumb| பஜிலார் நாட்டுப்புற கூட்டு நடனம்]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 ==வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons category|Lenkoran|Lankaran}}
 {{wikivoyage|Lankaran}}
 *[https://web.archive.org/web/20051219044552/http://www.lankaran.az/ Official city webpage] - [https://web.archive.org/web/20051227192744/http://www.lankaran.az/index.php?lang=eng (English version)]
 *[http://www.lsu.edu.az/ Lankaran State University]
 *[https://web.archive.org/web/20060205082450/http://sunsite.berkeley.edu:8085/azerbaijan/100k/J-39-038.jpg Soviet topographic map 1:100,000 (published in 1991)]
 *[https://maps.google.com/maps?ll=38.758501,48.851566&amp;spn=0.083040,0.152967&amp;t=k&amp;hl=en Satellite photo via Google Maps]
 * [https://archive.today/20020311155127/http://lankaran.aznet.org/lankaran/history_eng.htm History]
 * [http://lankaran.aznet.org/lankaran/economy_eng.htm Economy]
 *{{GEOnet2|32FA881505703774E0440003BA962ED3|Lankaran (as Lənkəran)}}