மனிதனின் வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலக்கோடு
'''மனிதனின் வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலக்கோடு''' (''Timeline of human prehistory'') என்பது [[ஓமோ சப்பியன்சு]] [[ஆப்பிரிக்கா]]வில் 200,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் தோன்றிய காலம் தொடக்கம் 5,500 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் [[எழுத்தின் வரலாறு|எழுத்தறிவை]] மனிதன் உருவாக்கிய காலம் வரையான காலப்பகுதியாகும். இது [[நடு பழைய கற்காலம்]] தொடக்கம் [[வெண்கலக் காலம்|வெண்கலக் காலத்தின்]] மிக ஆரம்ப காலத்தினை குறிக்கும். இக்காலப்பகுதியை பிரித்துக் கூறும் காலக்கேடு [[ஐரோப்பா|ஐரோப்பிய]] கற்காலத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டிருப்பினும், உலகின் பல்வேறு பகுதிகளில் கற்காலத்தின் வளர்ச்சி வெவ்வேறு காலகட்டத்தில் நிகழ்ந்தது.
 
 இங்கே குறிப்பிடப்பட்டிருக்கும் கால எல்லைகள் [[மானிடவியல்]], [[தொல்லியல்]], [[மரபியல்]], [[நிலவியல்]] மற்றும் [[மொழியியல்]] ஆகிய துறைகளைச் சேர்ந்த ஆய்வுகளின் மூலம் அண்ணளவாக குறிக்கப்பட்டுள்ளன. எதிர்காலத்தில் இத்துறைகளில் செய்யப்படும் புதிய ஆய்வுகள் இக்கால எல்லைகளை மாற்றியமைக்ககூடும்.
 
 == நடு பழைய கற்காலம் ==
 {{main|நடு பழைய கற்காலம்}}
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |200,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஆபிரிக்காவில்  முதன் முதலில் ஹோமோ சேப்பியன்ஸ் தோற்றம்.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Homo sapiens|date=2010-02-14|url=http://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-sapiens|journal=The Smithsonian Institution's Human Origins Program|language=en|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |200,000 –  180,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |இழையமணிப் பழையோள்  மற்றும் Y-குரோமோசோம் ஆதாமின் காலம்.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Callaway|first=Ewen|title=Genetic Adam and Eve did not live too far apart in time|url=http://www.nature.com/news/genetic-adam-and-eve-did-not-live-too-far-apart-in-time-1.13478|journal=Nature|language=en|doi=10.1038/nature.2013.13478|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |195,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஒமோ,  எதியோப்பியா எனும் இடத்தில் எடுக்கப்பட்ட மிகப்பழைய ஹோமோ சேப்பியன்ஸ்  புதைபடிவம்.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Wayman|first=Erin|title=Meet the Contenders for Earliest Modern Human|url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/meet-the-contenders-for-earliest-modern-human-17801455/|journal=Smithsonian|language=en|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |170,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மனிதன்  உடையணிந்து கொண்ட காலகட்டம்.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Lice DNA study shows humans first wore clothes 170,000 years ago|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2011/01/110106164616.htm|journal=ScienceDaily|language=en|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |125,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஈமியன்  இடைப்பனிப்பாறையாக்க (interglacial) காலகட்டத்தின் உச்சக்கட்டம்.
 |-
 |120,000 –  90,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |வடக்கு  ஆபிரிக்காவில் அப்பசியா மழைக்காலம் (Abbassia Pluvial) காலம் மற்றும் சகாரா பாலைவனம் ஈரமாகவும்  பச்சைப்பசேல் என்றும் காணப்பட்டது.
 |-
 |82,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சிறிய  சங்கு, சிற்பிகளைத் துளையிட்டு செய்யப்பட் மணி ஆபரணங்கள் மொரோக்கோவில் உள்ள Taforalt  பிரதேசத்தில்  கண்டறியப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{Citation|title=World’s Oldest Manufactured Beads Are Older Than Previously Thought|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2009/05/090505163021.htm|journal=ScienceDaily|language=en|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |75,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |டோபா எரிமலை  வெடிப்பு.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Mount Toba Eruption – Ancient Humans Unscathed, Study Claims|date=2007-07-06|url=https://anthropology.net/2007/07/06/mount-toba-eruption-ancient-humans-unscathed-study-claims/|journal=Anthropology.net|language=en-US|accessdate=2018-03-28|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184409/https://anthropology.net/2007/07/06/mount-toba-eruption-ancient-humans-unscathed-study-claims/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |70,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தெற்கு  ஆபிரிக்காவில் உள்ள ப்லோம்போஸ் குகைகளில் கைவேலைப்பாடுகள் கொண்ட கலைப்  படைப்புகள் கண்டெடுக்கப்பட்டன. நுண்கலை வேலைப்பாடுகளுக்கு மிகப்பழைய உதாரணமாக  இது திகழ்கிறது.&lt;ref&gt;{{Citation|title='Oldest' prehistoric art unearthed|date=2002|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/1753326.stm|language=en-GB|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |64,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தெற்கு  ஆபிரிக்காவில் கண்டெடுக்கப்பட்ட சிறு கூர்கற்களைக் கொண்டு இக்கால கட்டத்தில்  அம்பு வில் இங்கே பயன்பாட்டில் இருந்திருக்கலாம் என ஊகிக்கப்படுகிறது.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Gill|first=Victoria|title=Oldest evidence of arrows found|date=2010-08-26|url=http://www.bbc.com/news/science-environment-11086110|journal=BBC News|language=en-GB|accessdate=2018-03-28}}&lt;/ref&gt;
 |}
 
 == மேல் பழைய கற்காலம் ==
 {{main article|மேல் பழைய கற்காலம்}}
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |50,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தெனிசோவியர்கள்  உருவாக்கி பயன்படுத்திய முதலாவது தையல் ஊசி பயன்பாடு கண்டுபிடிப்பு.
 |-
 |50,000 –  30,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |வடக்கு  ஆபிரிக்காவில் மௌஸ்டேரியன் மழைக்காலம் (Mousterian Pluvial). சகாரா  பாலைவனப் பகுதி பச்சைப்பசேல் எனக் காணப்பட்டது. ஆபிரிக்காவில் பிற் கற்காலம்  தொடங்கியது.
 |-
 |45,000 –  43,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |குரோ-மாகுநன்  ஐரோப்பாவில் குடியேற்றம்.
 |-
 |45,000 –  40,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |பிரான்சில்  சட்டேல்பெரோனியன் கலாச்சாரம் தொடங்கியது.
 |-
 |42,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஜெர்மனியில்  பழைய கற்கால புல்லாங்குழல்.
 |-
 |42,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |கிழக்கு  தீமோரில் உள்ள ஜெரிமலாய் குகைகளில் ஆழ்கடல் மீன்பிடிக்கான முதலாவது தொழில்நுட்ப பயன்பாட்டுக்கான  சான்று.
 |-
 |41,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |அல்டாய்  மலைப்பகுதிகளில் தெனிசோவியன் ஹோமினின் வாழ்ந்தார்கள்
 |-
 |40,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஹோமோ  நியண்டர்தால் மனிதர்களின் இனம் அழிந்துபோனது.
 |-
 |40,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஐரோப்பாவில்  அவுறிக்நேசியன் கலாச்சாரம் தொடங்கியது.
 |-
 |40,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மிருகங்களுக்கு  கடவுளின் பண்புகளை வைத்து (Zoomorphic figure)  உருவாக்கப்பட்ட முதலாவது கலைப்படைப்பு. (Löwenmensch figurine)
 |-
 |40,000 –  30,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |சிட்னி,  மெல்போர்ன் மற்றும் பேர்த் ஆகிய இடங்களில் முதலாவது மனிதக் குடியேற்றம்.
 |-
 |40,000 –  20,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |அவுஸ்திரேலியாவில்  உள்ள முங்கோ ஏரிக்கரையில் நாமறிந்து முதல்முறையாக சமைய முறைப்படியான உடல்த்தகனம்.
 |-
 |35,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |நாமறிந்த  மிகப்பழைய மனித உருவிலான கலைப்படைப்பு - enus of Hohle Fels.
 |-
 |30,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பழக்கப்படுத்தப்பட்ட  நாய்களின் மண்டையோடுகள் ஐரோப்பா மற்றும் சைபீரியா ஆகிய இடங்களில் கண்டெடுப்பு.
 |-
 |30,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பாறைகளில் ஓவியம்  வரையும் பழக்கம் இந்தியாவில் உள்ள பீம்பேட்கா பாறை வாழ்விடங்களில் உதயமாகியது.  இப்பிரதேசத்திலேயே அதிக செறிவாக பாறை ஓவியங்கள் காணப்படுகின்றன. அண்ணளவாக 10  சதுரக்  கிமீ இடத்தில் இருக்கும் 800 பாறை வாழ்விடங்களில் 500 இடங்களில்  பாறை ஓவியங்கள் இருக்கின்றன.
 |-
 |29,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |நாமறிந்த  மிகப்பழைய வெதுப்பகங்கள் கண்டுபிடிப்பு.
 |-
 |28,500 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஆசியா  அல்லது அவுஸ்திரேலியா ஆகிய இடங்களில் வாந்தவர்கள் நியு கிண்ணியா பிரதேசத்தில்  குடியேறினர்.
 |-
 |28,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |நாமறிந்த  முதலாவது முறுக்குக் கயிறு கண்டுபிடிப்பு.
 |-
 |28,000 –  24,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |நாமறிந்த  மிகப்பழைய மட்பாண்ட வேலைப்பாடுகள். ஆனால் இவை சமையலுக்கு பயன்படாமல் உருவங்கள்  செய்வதற்கே பயன்பட்டது. (Venus of Dolní Věstonice)
 |-
 |28,000 –  20,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |ஐரோப்பாவில்  கிராவட்டின் காலம். குத்தீட்டி மற்றும் ரம்பங்கள் கண்டுபிடிப்பு.
 |-
 |26,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |உலகெங்கிலும்  உள்ள மக்கள் நார்களை பயன்படுத்தி ஆடைகள், பைகள், கூடைகள், வலைகள் மற்றும்  குழந்தையைக் கொண்டுசெல்லும் கூடைகள் என்பவற்றை உருவாக்கினர்.
 |-
 |26,000 –  20,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |இறுதிப்  பனிப்பாறையாக்கத்தின் உச்சக்கட்டம் (Last Glacial Maximum).
 |-
 |25,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பாறைகள்  மற்றும் மமத்தின் (Mammoth) எலும்புகளைக்  கொண்டு உருவாக்கப்பட்ட குடிசைகளைக் கொண்ட குக்கிராமங்கள் கண்டுபிடிப்பு. 
 |-
 |21,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |கண்டெடுக்கப்பட்ட  கலைப்பொருட்கள் தற்போதைய அவுஸ்திரேலிய தலைநகரான கான்பெரா எனும் இடத்தில் மனித  நடவடிக்கை இருந்திருக்கலாம் என கருதவைக்கிறது.
 |}
 
 == இடைக் கற்காலம் ==
 {{main|இடைக் கற்காலம்}}
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |20,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |லெவான்ட்  பிரதேசத்தில் கேபரன் கலாச்சாரம்.
 |-
 |20,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சீனாவில்  சமையலுக்கு பயன்படுத்திய, உணவை சேமிக்க பயன்படுத்திய மட்பாண்டங்கள் கண்டெடுப்பு.
 |-
 |16,500 –  13,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |வடக்கு  அமெரிக்காவில் முதலாவது குடியேற்றம்.
 |-
 |16,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தற்போதைய  ஸ்பெயின் நாட்டு எல்லையில் இருக்கும் குகை ஒன்றில் இருந்து களியினால்  செய்யப்பட்ட காட்டெருமையின் உருவம் கண்டுபிடிப்பு.
 |-
 |15,000 –  14,700 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |முதன்  முதலாக பன்றி வளர்ப்பு விலங்காக மாற்றப்பட்டதற்கு சான்றாக கருதப்படுகிறது.
 |-
 |14,800 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |வடக்கு  ஆபிரிக்காவில் ஈரப்பதமான காலநிலை தோன்றுகிறது. பிற்காலத்தில் சகாராவாக  உருவெடுக்கப்போகும் பிரதேசம் பச்சைப்பசேல் என்று காணப்படுகிறது. நிலத்தடி நீர்  நிரம்பியிருகிறது.
 |-
 |13,000 –  10,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |இறுதிப்  பனிப்பாறையாக்கம் முடிவுக்கு வருகிறது. காலநிலை வெப்பமடைகிறது, பனிப்பாறைகள்  உருகுகின்றன.
 |-
 |13,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |அகாசிஸ்  ஏரி (Lake Agassiz) உடைப்பெடுக்கிறது. அக்காலகட்டத்தில்  கருங்கடல் அளவு இருந்திருக்கக்கூடிய அகாசிஸ் ஏரியில் இருந்த நீரில் பெரும்பான்மை  நீர் ஆர்டிக் சமுத்திரத்தை அடைந்தது.
 |-
 |13,000 –  11,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |முதன்  முதலாக செம்மறியாடு வளர்ப்பு விலங்காக மாற்றப்பட்டதற்கான சான்றாக கருதப்படுகிறது.
 |-
 |12,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |எரிக்கோவில்  குடியேற்றம் இருந்ததற்கான சான்று. நட்டுவியன் (Natufian) இன வேட்டையாடி உணவு தேடும் குழுக்களுக்கு பிரபலமான  இடமாக எரிக்கோ காணப்பட்டது.
 |-
 |12,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஆடு  வளர்ப்பு விலங்காக மாற்றப்பட்டதற்கான முதலாவது சான்றாக கருதப்படுகிறது.
 |-
 |12,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |நிலப்பனி  டென்மார்க்கில் இருந்தும் தெற்கு சுவீடன் இல் இருந்தும் கரைகிறது. தற்போதைய  கொலோசீன் சகாப்தம் தொடங்குகிறது.
 |-
 |11,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தெற்கு  துருக்கியில் இருக்கும் கொபெக்கிலி தேபேயில் தேமினோய் (thmenoi) எனும் சடங்குக் கட்டமைப்பு உருவாக்கப்பட்டது.  உலகில் உள்ள ஆதி-சமையக் (proto-religious) கட்டமைப்பைக்  கொண்ட இடமாக இது கருதப்படுகிறது.
 |-
 |11,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |எரிக்கோவின்  உருவாக்கம். இதுவே தொடர்ச்சியாக மனிதர்கள் குடியிருக்கும் உலகின் மிகப்பழைய நகரமாகக்  கருதப்படுகிறது. பெரும் சிறுமுகக்கரடி (giant short-faced bear) மற்றும்  பெரும் நிலசுலோத் (giant ground sloth) என்பன  முற்றாக இனமழிந்து போயின.
 |-
 |10,500 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பசு வளர்ப்பு  விலங்காக மாற்றப்பட்டதற்கான முதலாவது சான்று.
 |-
 |10,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மத்திய-பெளிச்டோசின்  காலத்தில் இருந்து இடம்பெற்றுவரும் இனவழிவு நிகழ்வு (Quaternary  extinction event) முடிவுக்கு வருகிறது. பெரும்பாலான  பனியுகக்கால பெரும் உயிரினங்களான வூலி காண்டாமிருகம், குகைக்கரடி குகைச் சிங்கம்  மற்றும் கொடுவாள் பூனை ஆகியன முற்றாக அழிந்து போகின்றன. ஐரோப்பா-ஆசியா மற்றும்  அமெரிக்காவில் மமத் முற்றாக அழிகிறது, ஆனால் சிறிய தீவில் அண்ணளவாக கிமு 1650  வரை அவை வாழ்ந்திருக்கின்றன.
 |}
 
 == புதிய கற்காலம் ==
 {{main|புதிய கற்காலம்}}
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |11,000 – 9,000  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பைப்லோஸ்  பகுதியில் குடியேற்றம் இடம்பெறுகிறது. இங்கிருக்கும் கட்டடங்களில் புதிய  கற்காலத்திற்கான எச்சங்கள் காணப்படுகின்றன.
 |-
 |10,000 –  8,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |பனிப்பாறையாக்கல்  முடிவுக் காலத்தின் பின்னரான கடல் மட்ட உயர்வு குறைகிறது.
 |-
 |10,000 –  9,000 வருடங்களுக்கு முன்னர்
 |வடக்கு  மெசொப்பொத்தேமியா (தற்கால வடக்கு ஈராக்) பகுதிகளில் பார்லி மற்றும் கோதுமை முதன்முதலில்  சாகுபடி செய்யப்படுகிறது. முதலில் இவை பியர் மற்றும் சூப் போன்றவற்றிற்கு  பயன்பட்டாலும், பின்னர் இவற்றைப் பயன்படுத்தி ரொட்டிகள் செய்யப்பட்டன. 
 |-
 |9,500 – 5,900  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |வடக்கு  ஆபிரிக்காவில் புதிய கற்கால மழைகாலம். சகாரா பாலைவனப் பிரதேசம் சவானா  நிலப்பரப்பாக காணப்படுகிறது. சாட் ஏரி (Lake Chad) தற்போதைய காஸ்பியன் கடலைவிட பெரிதாக  காணப்பட்டது. ஷாகேல் பிரதேசத்தில் ஆபிரிக்க கலாச்சாரம் விருத்தியடைகிறது.
 |-
 |9,500 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |அனட்டோலியா  பிரதேசத்தில் Çatalhöyük எனும் நகரம் போன்ற குடியேற்றம்  கண்டறியப்படுகிறது. பூனை வளர்ப்பு விலங்காக மாற்றப்பட்டதற்கான முதலாவது சான்று.
 |-
 |9,200 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |ஜோர்டானில்  உள்ளா அமான் பிரதேசத்தில் முதலாவது மனிதக் குடியேற்றம். 'Ain Ghazal எனும்  புதிய கற்கால குடியேற்றம் 15 ஹெக்டயர் நிலப்பரப்புவரை விரிகிறது.
 |-
 |9,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சீனாவில் ஜெய்கூ  கலாச்சாரம் தொடங்குகிறது.
 |-
 |8,200 – 8,000  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |8.2 கிலோவருட  நிகழ்வு (8.2 kiloyear event). உலக  வெப்பநிலை திடிரென வீழ்ச்சியடைகிறது. இதற்குக் காரணம் லவுரண்டைட் பனிப்படுக்கை  உடைந்ததே காரணம் எனக் கருதப்படுகிறது. இக்காலகட்டத்தில் கிழக்கு ஆபிரிக்கா  மற்றும் மெசொப்பொத்தேமியா ஆகிய பிரதேசங்கள் உலர்ந்த பிரதேசங்களாக மாற்றமடைந்தன.
 |-
 |8,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |தற்போதைய அலெப்போ  பிரதேசத்தில் வாழ்விடங்கள் இருந்ததற்கான சான்றுகள் கிடைத்துள்ளன. ஆனாலும் டெல்  குராமேல் பிரதேசத்தில் செய்யப்பட்ட அகழ்வாய்வுகள் இப்பிரதேசத்தில் 13,000  வருடங்களுக்கு  முன்பிருந்தே மனிதன் வாழ்ந்திருக்கக்கூடும் என்று முடிவுக்கு வரவைக்கிறது. 
 |-
 |7,500 வருடங்களுக்கு  முன்னார்
 |தாதிலிருந்து  செப்பை உருக்கிப் பிரித்ததற்கான ஆதாரங்கள் சைபீரியாவில் உள்ள Pločnik பிரதேசம்  மற்றும் வேறு சில இடங்களிலும் கிடைத்துள்ளன.
 |-
 |7,200 – 6,000  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மால்டாவில்  Għar Dalam வளர்சிக்கட்டம். இங்கே முதலாவது வேளாண்மைக்  குடியிருப்புகள்.
 |-
 |7,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |பிற்புதிய  கற்கால நாகரீகங்கள். அடிப்படை எழுத்து அறிவு (proto-writing). சில்லு  கண்டுபிடிப்பு. 
 |-
 |6,100 – 5,800  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மால்டாவில்  Żebbuġ வளர்சிக்கட்டம்.
 |-
 |6,070 – 6,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |நேபிலிவிக்கா  குடியிருப்பு 15,000 – 18,000 சனத்தொகையைக் கொண்டிருந்தது.
 |-
 |6,000 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மெசொப்பொத்தேமியா  மற்றும் அதைச் சார்ந்த பகுதிகளில் நாகரிக வளர்ச்சி. குதிரைகள் வளர்ப்பு விலங்காக  மாற்றப்பட்டதற்கான முதலாவது சான்று.
 |-
 |5,900 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |5.9 கிலோவருட  நிகழ்வு. தீவிரமான உலர்வுக் காலநிலை அதிகரிப்பு. தற்போது இருக்கும் சகாரா  பாலைவனத்தின் நிலை தொடங்கிய காலகட்டம். நைல் நதி ஆற்றுப்படுக்கைக்கு அருகில்  சனத்தொகை அதிகரிப்பு. இந்தக் காலநிலை மெசொப்பொத்தேமியாவின் உபைத் காலத்தை  முடிவுக்கு கொண்டுவந்தது.
 |-
 |5,800 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |இங்கிலாந்தில்  உள்ள சோமர்செட் சமதரையில் போஸ்ட் ட்ரேக், ஸ்வீட் ட்ரேக் ஆகிய தரைப்பாலங்கள்  அமைக்கப்பட்டன.
 |-
 |5,800 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |உக்கிரேனில்  உள்ள தலியாங்கி குடியிருப்பின் சனத்தொகை 15,600 – 21,000 ஆகக் காணப்பட்டது.
 |-
 |5,800 – 5,600  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மல்டாவின்  வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலத்தில் Mġarr வளர்சிக்கட்டம்.
 |-
 |5,700 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சிரியாவில்  உள்ள டெல் பராக் எனும் இடத்தில் பெரும் எண்ணிக்கையான கல்லறைகள்.
 |-
 |5,700 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |உக்கிரேனில்  உள்ள மைடநேட்ல்ஸ் (Maidanets) குடியிருப்பின்  சனத்தொகை 12,000 – 46,000 ஆகக் காணப்படுகிறது. இங்கே மூன்று அடுக்கு  கட்டடங்கள் கட்டப்பட்டிருக்கின்றன.
 |-
 |5,700 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |கிரீட்டில்  மிநோஅன் கலாச்சாரம் துவங்குகிறது.
 |-
 |5,600 – 5,200  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மால்ட்டாவில்  Ġgantija வளர்ச்சிக்கட்டம். இக்காலகட்டம் வரலாற்றுக்கு முந்தைய  மால்ட்டா மக்களின் வாழ்க்கை முறையை மாற்றியமைத்தது.
 |-
 |5,500 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சுமாரில்  (Sumer) உருக் (Uruk) காலகட்டம். எகிப்தில் மம்மிகள் செய்வதன் முதலாவது ஆதாரம்.
 |}
 
 == வெண்கலக் காலம் ==
 {{main|வெண்கலக் காலம்}}
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |5,300 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |அண்மைய கிழக்கில்  (Near East) வெண்கலக் காலம் தொடங்குகிறது. அயர்லாந்தில் Newgrange  கட்டப்பட்டது. இந்திய உபகண்டத்தில் சிந்துவெளி நாகரீகத்தின் காக்ரா  வளர்ச்சிக்கட்டம் தொடங்கியது.
 |-
 |5,300 – 5,000  வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |மால்ட்டாவில்  Saflieni வளர்ச்சிக்கட்டம்.
 |-
 |5,200 வருடங்களுக்கு  முன்னர்
 |சுமாரில் எழுதும்  முறை கண்டுபிடிக்கப்படுகிறது. அதிலிருந்து பதியப்பட்ட வரலாற்றுக் காலம் தொடங்குகிறது.
 |}
 
 ==இவற்றையும் பார்க்க==
 * [[படிவளர்ச்சி காலக்கோடு]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist|2}}
 
 == உசாத்துணைகள் ==
 *{{cite book|title=The Rise of Bronze Age Society: Travels, Transmissions and Transformations|url=https://archive.org/details/riseofbronzeages0000kris|author1=Kristian Kristiansen|author-link1=Kristian Kristiansen (archaeologist)|author2=Thomas B. Larsson|publisher=Cambridge University Press|date=2005|isbn=9780521843638}}
 *{{cite book|title=Damascus : A History|url=https://archive.org/details/damascushistory0000burn|author=Ross Burns|publisher=Routledge|date=2005|isbn=9781134488506}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 * [http://humanorigins.si.edu/evidence/human-evolution-timeline-interactive Human Timeline (Interactive)] – [[சிமித்சோனிய நிறுவனம்|சிமித்சோனிய]], [[இயற்கை வரலாற்றுக்கான தேசிய அருங்காட்சியகம்]] (ஆகத்து 2016).
 
 [[பகுப்பு:காலக்கோடுகள்]]
 [[பகுப்பு:வரலாற்றுக் காலப்பகுதிகள்]]
 [[பகுப்பு:தொல்லியல்]]