கோருனோ-பதகுசான் தன்னாட்சி மாகாணம்
[[படிமம்:Gorno_badakhshan_map.png|வலது|thumb|325x325px| கோர்னோ-படாக்ஷன் தன்னாட்சி பிராந்தியத்தின் வரைபடம்]]
 '''கோர்னோ-படாக்ஷன் தன்னாட்சி பிராந்தியம்''' (''The Kuhistani Badakhshan Autonomous Region'', [[தாஜிக் மொழி]] : Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Viloyati Muxtori Köhistoni Badaxshon; மேலும்  ''Gorno-Badakhshan'' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது, (/ˈɡɔːrnoʊ bədɑːkˈʃɑːn, -dɑːx-/,  [[உருசிய மொழி]] : Горно-Бадахшанская автономная область, romanized: Gorno-Badahšanskaja avtonomnaja oblastj, சுருக்கமாக. GBAO)  என்பது கிழக்கு [[தஜிகிஸ்தான்|தஜிகிஸ்தானில்]] உள்ள ஒரு தன்னாட்சி பகுதி ஆகும். [[பாமிர் மலைகள்|பாமிர் மலைகளில்]] அமைந்துள்ள இது நாட்டின் நிலப்பரப்பில் 45% கொண்டுள்ளது, ஆனால் நாட்டின் மக்கள் தொகையில் 3% மட்டுமே கொண்டுள்ளது.&lt;ref name=&quot;pop2008&quot;&gt;''Population of the Republic of Tajikistan as of 1 January 2008'', State Statistical Committee, Dushanbe, 2008 {{Ru icon}}&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 1895 க்கு முன்னர், இன்றைய கோர்னோ-படாக்ஸன் ஏஆர் பகுதியில் பல அரை சுயாட்சி கொண்ட சிற்றரசுகள் இருந்தன. அவை  தர்வாஸ், ஷுக்னுன்-ருஷன் மற்றும் வாகன் போன்றவை ஆகும். அவர்கள் இன்றய தஜிகிஸ்தான் உள்ள கோர்னோ-படாக்ஸன் ஏஆர் மற்றும் [[ஆப்கானித்தான்|ஆப்கானிஸ்தானின்]] பகுதியாக இருக்கும் [[படாக்சான் மாகாணம்|பாடாக்சான் மாகாணப்]] பகுதிகள் உள்ளிட்ட பகுதிகளை ஆண்டன. இந்த பகுதியை [[சீனா|சீன]] மற்றும் [[உருசியா|உருசிய]] சாம்ராஜ்யங்கள் மற்றும் [[ஆப்கானித்தான் அமீரகம்]] ஆகியவற்றால் உரிமை கோரப்பட்டது. சீனாவின் [[சிங் அரசமரபு]] ஆட்சியாளர்கள் முழு [[பாமிர் மலைகள்|பாமிர் மலைகளையும்]] தாங்கள் கட்டுப்படுத்துவதாகக் கூறினர்,&lt;ref name=&quot;hebtu&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hebtu.edu.cn/col90/col157/col159/article.htm1?id=2036|last=董丛林|date=|website=[[Hebei Normal University]]|language=zh|script-title=zh:中国近代史课程教案|archive-url=https://web.archive.org/web/20070806013127/http://www.hebtu.edu.cn/col90/col157/col159/article.htm1?id=2036|archive-date=2007-08-06|access-date=2017-02-02|quote=}}&lt;/ref&gt; ஆனால் சிங் அரசமரபின் இராணுவப் பிரிவுகள் தாஷ்குர்கானுக்கு கிழக்கே உள்ள கணவாயைக் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தன.     1890 களில், சீன, உருசிய மற்றும் ஆப்கானிய அரசாங்கங்கள் படாக்ஷனைப் பிரிக்கும் தொடர்ச்சியான ஒப்பந்தங்களில் கையெழுத்திட்டன, ஆனால் சீனர்கள் [[தஜிகிஸ்தான்]] அரசாங்கத்துடன் 2002 ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்திடும் வரை இந்த எல்லை போட்டியியல் தொடர்ந்து ஈடுபட்டனர்.&lt;ref name=&quot;china_mfa&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/wjb_663304/zzjg_663340/tyfls_665260/tyfl_665264/2626_665266/t22820.shtml|title=China's Territorial and Boundary Affairs|last=|date=2003-06-30|website=|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs, the People's Republic of China]]|access-date=2009-11-27}}&lt;/ref&gt;
 
 கோர்னோ-படாக்ஷன் தன்னாட்சி பிராந்தியம் 1925 சனவரியில் உருவாக்கப்பட்டது. இது 1929 இல் குடியரசு உருவாக்கிய பின்னர் தாஜிக் சோவியத் சோசலிச குடியரசுடன் இணைக்கப்பட்டது. 1950 களில், கோர்னோ- படாக்ஷனின் பூர்வீக மக்களும், பல இன பாமிரிகள் உட்பட்ட மக்கள் பலவந்தமாக தென்மேற்கு தஜிகிஸ்தானில் குடியமர்த்தப்பட்னர். 1955 ஆம் ஆண்டு கர்ம் ஒப்லாஸ்ட பகுதி கலைக்கப்பட்டபோது கோர்னோ-படாக்ஷனுடன் சில பகுதிகள் சேர்க்கப்பட்டன.
 
 1992 இல் தஜிகிஸ்தானில் உள்நாட்டுப் போர் வெடித்தபோது, கோர்னோ-படாக்ஷனில் உள்ள உள்ளூர் அரசாங்கம் தஜிகிஸ்தான் குடியரசிலிருந்து சுதந்திரம் அறிவித்தது. உள்நாட்டுப் போரின்போது, பல பாமிரிகள் போட்டி குழுக்களால் கொல்லப்பட்டனர். கோர்னோ-படாக்ஷன் எதிர்தரப்பினரின் கோட்டையாக மாறியது. பின்னர் கோர்னோ-படாக்ஷன் அரசாங்கம் சுதந்திர அறிவிப்பிலிருந்து  பின்வாங்கியது. கோர்னோ-படாக்ஷன் தஜிகிஸ்தானுக்குள் ஒரு தன்னாட்சி பிராந்தியமாக உள்ளது.&lt;ref name=&quot;davlat&quot;&gt;{{Cite web|url=http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12607111/index.pdf|title=The Formation and Consolidation of Pamiri Ethnic Identity in Tajikistan. Dissertation|last=Suhrobsho Davlatshoev|year=2006|publisher=School of Social Sciences of Middle East Technical University, Turkey (M.S. thesis)|access-date=25 August 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;orexca&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tajikistan.orexca.com/gorno_badakhshan_region.shtml|title=Gorno-Badakhshan Autonomous Oblast (GBAO) :: Regions of Tajikistan|last=|date=|website=OrexCA.com|access-date=2017-02-02|quote=}}&lt;/ref&gt; 2011 ஆம் ஆண்டில், பாஜீர் மலைகளில் 1,000 கிமீ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (390 சதுர மைல்) நிலத்தை  [[சீனா|சீன மக்கள் குடியரசிடம்]] ஒப்படைக்கும் ஒப்பந்தத்துக்கு 1999 ஆம் ஆண்டு தஜிகிஸ்தான் ஒப்புதல் அளித்தது,  இதனால்  130 ஆண்டுகால எல்லை சர்ச்சை முடிவுக்குக் கொண்டுவரப்பட்டதோடு, தஜிகிஸ்தானிய பிரதேசத்தின் 28,000 கிமீ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
 
 (11,000 சதுர மைல்) க்கும் அதிகமான இடத்துக்கு சீனா சொந்தம் கொண்டாடுவது கைவிடப்பட்டது.
 
 2012 ஆம் ஆண்டில், தாஜிக் இராணுவத்திற்கும் முன்னாள் போர்வீரரான டோலிப் அயோம்பெகோவுக்கு விசுவாசமான போராளிகளுக்கும் இடையே தொடர்ச்சியான மோதல்கள் இப்பகுதியில் நிலவின.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18965366|title=Tajikistan clashes: 'Many dead' in Gorno-Badakhshan|date=24 July 2012|publisher=BBC News|access-date=25 July 2012}}&lt;/ref&gt;
 
 == மாவட்டங்கள் மற்றும் புவியியல் ==
 டார்வோஸ் மாவட்டமானது மாகாணத்தின் மேற்கு  'அலகு' ஆகும். மேற்கு-மத்திய கோர்னோ-படாக்ஷன் பெரும்பாலும் கிழக்கு-மேற்கு மலைத்தொடர்களின் வரிசையாகும், இது பஞ்ச் ஆற்றில் பாயும் ஆறுகளின் பள்ளத்தாக்குகளால் பிரிக்கப்படுகிறது. மாவட்டங்கள் நதி பள்ளத்தாக்குகளுக்கு ஒத்திருக்கின்றன. முர்கோப் மாவட்டம் மாகாணத்தின் கிழக்குப் பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளது மற்றும் பெரும்பாலும் மேற்கில் உயரமான மலைகளைக் கொண்ட தனித்துவிடப்பட்ட பீடபூமியாகும்.
 
 * டார்வோஸ் மாவட்டம் (மேற்கு திசையில், வடக்கு) 
 * வஞ்ச் மாவட்டம் (மேற்கு, வடக்கு) 
 * ருஷோன் மாவட்டம் (மேற்கு, மையம்) 
 * ஷுக்னான் மாவட்டம் (மேற்கு, மையம்) 
 * ரோஷ்த்கால் மாவட்டம் (மேற்கு, தெற்கு) 
 * Ishkoshim மாவட்ட (மேற்கு தென்கோடி) 
 * முர்கோப் மாவட்டம் (கிழக்கு மூன்றில் இரண்டு பங்கு)
 
 இந்த தன்னாட்சிப் பகுதியானது நாட்டின் மொத்த கிழக்கு பகுதிகளையும் உள்ளடக்கியது. மேலும் இதன் கிழக்கில் சீனாவின் [[சிஞ்சியாங்|சின்ஜியாங் உய்குர் தன்னாட்சி பகுதியும்]], தெற்கில் ஆப்கானிஸ்தானின் [[படாக்சான் மாகாணம்|படாக்ஷன் மாகாணமும்]], வடக்கில் கிர்கிஸ்தானின் ஓஷ் பகுதி ஆகியவற்றையும் எல்லையாக கொண்டுள்ளது. இந்த பிராந்தியத்தில் உயரமான மலைகளானது [[பாமிர் மலைகள்]] (பண்டைய மவுண்ட் இமியோன்) இது ''உலகின் கூரை'' என்று அழைக்கப்படுகிறது. முன்னாள்  [[சோவியத் ஒன்றியம்|சோவியத் ஒன்றியத்துக்கு]] உட்பட்ட [[நடு ஆசியா]]வில் உள்ள  7,000 மீட்டர் உயரத்துக்கும் மேற்பட்ட ஐந்து மலைமுகடுகளில் மூன்று இங்கே அமைந்துள்ளன. அவை இஸ்மாயில் சோமோனி சிகரம் (முன்னர் கம்யூனிச சிகரம், அதற்கு முன், ஸ்டாலின் சிகரம்; 7,495 மீ),   [[கிர்கிசுத்தான்|கிர்கிஸ்தான்]] எல்லையில் இப்னு சினா சிகரம் (முன்னர் லெனின் சிகரம், இது கிர்கிஸ் பக்கவாட்டில் அந்த பெயரால் இன்னும் அறியப்படுகிறது; 7,134 மீ), இபின் ஸினா பீக்  7.134 மீ); (முன்னர் லெனின் பீக், மற்றும் இன்னும் அதன் கிர்கிஸ் பக்கவாட்டிலும் என்று பெயர்களிலும் அழைக்கப்படுகிறது) மற்றும் [[கிர்கிசுத்தான்]], எல்லையில் உள்ள பீக் கோர்செனெவ்ஸ்கயா (7,105 மீ) ஆகும்.
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Reflist}}
 
 [[பகுப்பு:தஜிகிஸ்தானின் பிராந்தியங்கள்]]