பந்தோய்பி

 {{Infobox deity
 | type         = மைதி
 | name         = பந்தோய்பி
 | deity_of     = நாகரிகம், தைரியம், கருவுறுதல், பன்றி, காதல், வெற்றி, போர் மற்றும் ஞானத்தின் தெய்வம்
 | member_of    = இலைரெம்பி, [[உமாங் லாய்]]
 | image        = PANTHOIPI.jpg
 | alt          = &lt;!-- for alternate text of the title image per [[WP:ALT]] --&gt;
 | caption      = பந்தோய்பி தேவி தன் வெள்ளைக் குதிரையின் மீது ஏறிச் செல்கிறாள்
 | other_names  = 
 * அயாங் லெய்மா
 * கொய்ரெல் லெய்மா 
 * கொய்ரெல் லெய்மா 
 * நாங்க்போக் லெய்மா
 | hiro         = 
 | Old_Norse    = 
 | script_name  = 
 | script       = 
 | affiliation  = மைதி பண்பாடு (மணிப்புரி கலாச்சாரம்), சனமாகிசம்
 | weapons      = [[ஈட்டி]] , [[வாள்]]
 | Greek_equivalent     = [[ஏதெனா]], [[அப்ரோடிட்]]
 | Roman_equivalent     = [[மினெர்வா]], [[வீனஸ் (தொன்மவியல்)|வீனஸ்]]
 | Hinduism_equivalent  = [[துர்க்கை]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Panthoibi celebrations under way|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/panthoibi-celebrations-under-way/cid/319225|access-date=2022-06-13|website=www.telegraphindia.com}}&lt;/ref&gt;
 | Canaanite_equivalent =
 | equivalent1_type = எகிப்தியன்
 | equivalent1 = நெய்த், [[ஆத்தோர்]], [[இசிசு]]
 | equivalent2_type = சீனா
 | equivalent2 = சியூதைன் சுயானு
 | region       = [[மணிப்பூர் இராச்சியம்]] (பண்டைய [[மணிப்பூர்]])&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kMNiDwAAQBAJ&amp;q=mythical+god+and+goddess+Nongpok+Ningthou+and+Panthoibi+of+Kangleipak&amp;pg=PT7|title=Apology|last=Singh|first=T. S. P.|date=2018-05-31|publisher=Partridge Publishing|isbn=978-1-5437-0188-3|pages=7|language=en}}&lt;/ref&gt;
 | ethnic_group =மைதி இனம்
 | festivals    = 
 * பந்தோய்பி இரத்பா
 * [[இலாய் அரோபா]]
 }}
 '''பந்தோய்பி''' ( ''Panthoibi'' ) நாகரீகம், தைரியம், கருவுறுதல், கைவினைப்பொருட்கள், காதல், வெற்றி, போர் மற்றும் புத்திசாலித்தனம் ஆகியவற்றுடன் தொடர்புடைய பண்டைய காங்கிலிபாக்கின் ( முந்தைய [[மணிப்பூர் இராச்சியம்]]) புராணங்கள் மற்றும் மதத்தில் காணப்படும் ஒரு தெய்வம். நோங்போக் நிங்தௌ கடவுளின் துணைவியான இவள் இலீமரேல் சிதாபியின் தெய்வீக அவதாரங்களில் ஒருவராகக் கருதப்படுகிறார். மேலும் [[நோங்தாங் லீமா]] தேவியின் வடிவமாகவும் அடையாளம் காணப்படுகிறாள். [[மணிப்பூர்]], [[அசாம்]], [[திரிபுரா]], [[வங்காளதேசம்]] மற்றும் [[மியான்மர்]] ஆகிய நாடுகளில் உள்ள மெய்தே மக்களால் இவள் முக்கியமாக வணங்கப்படுகிறாள். 
 
 பந்தோய்பி, எமோய்னு, புயோபி போன்ற பிற மைதி தெய்வங்களின் ஆளுமை, மைதி பெண்களின் தைரியம், சுதந்திரம், நீதி மற்றும் சமூக மரியாதை ஆகியவற்றை சித்தரிக்கிறது. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sIEOy8SRLv8C&amp;q=panthoibi+shows+that+Meitei+women+are+bold+%2C+courageous+%2C+independent+and+enjoy+their+due+rights+and+have+an+honourable+place+in+the+society+&amp;pg=PA24|title=Women's Role in the 20th Century Manipur: A Historical Study|last=Kipgen|first=Tingneichong G.|date=2010|isbn=978-81-7835-803-1|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 [[படிமம்:Panthoibi_at_Hojai,_Assam_02.jpg|thumb|400x400px| [[அசாம்|அசாமின்]] கொண்டாடப்பட்ட பந்தோய்பி இரட்பா திருவிழாவின் போது பாந்தோய்பியின் சிலை]]
 பந்தோய்பி தெய்வத்தின் வழிபாடு காபா வம்சத்தின் சகாப்தத்தில் தொடங்கியது. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kqJVDwAAQBAJ&amp;dq=nongpok+ningthou&amp;pg=PT29|title=A Glimpse of Manipuri Literary Works|last=Devi|first=Nunglekpam Premi|date=2018-04-14|publisher=FSP Media Publications|pages=29|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gxqeDwAAQBAJ&amp;dq=nongpok+ningthou&amp;pg=PA119|title=Glimpses of Manipuri Culture|last=Devi|first=Dr Yumlembam Gopi|pages=119|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yiBkAAAAMAAJ&amp;q=panthoibi|title=A History of Manipuri Literature|last=Singh|first=Ch Manihar|date=1996|publisher=Sahitya Akademi|pages=13|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
 கி.பி 1100 இல், இலொயும்பா சின்யென், செய்சனம் குலத்தின் தேவி பந்தோய்பிக்கு செய்த சேவையைப் பற்றி குறிப்பிடுகிறார். உரை அவளை மிகவும் போற்றப்படும் மைதி தெய்வம் என்று குறிப்பிடுகிறது. 
 
 17 ஆம் நூற்றாண்டில், பந்தோய்பி புலி மீது சவாரி செய்யும் ஒரு போர் தெய்வமாக தோன்றினாள். 1686 ஆம் ஆண்டு பாந்தோய்பி கோயில் கட்டியதற்குச் செய்தோல் கும்பபாவின் பதிவும்  &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kqJVDwAAQBAJ&amp;dq=nongpok+ningthou&amp;pg=PT29|title=A Glimpse of Manipuri Literary Works|last=Devi|first=Nunglekpam Premi|date=2018-04-14|publisher=FSP Media Publications|pages=29|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDevi2018&quot;&gt;Devi, Nunglekpam Premi (2018-04-14). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 1699 ஆண்டில் சிலையை உருவாக்கிய  பதிவும் காணப்படுகிறாது .
 
 18 ஆம் நூற்றாண்டில், மணிப்பூரில் [[வைணவ சமயம்|வைணவத்தின்]] எழுச்சி காரணமாக பந்தோய்பி வழிபாட்டில் சரிவு ஏற்பட்டது. இந்து மன்னர் கரீப் நிவாஜ் பம்ஹெய்பா (1709-1748) கோவில்களை இடித்து சிலைகளை உடைத்தார். மேலும் 18 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, பந்தோய்பி இந்து தெய்வமான [[துர்க்கை]]யின் வெளிப்பாடாகவோ அல்லது அவரது அவதாரமாகவோ அல்லது அவரது வெளிப்பாடாகவோ கருதப்பட்டார். &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zrk0AwAAQBAJ&amp;q=Eighteenth+century+onwards+indigenous+deities+Hindu+counterparts+Panthoibi%2C+god+of+prosperity+and+war%2C+was+equated+with+DURGA.&amp;pg=PT802|title=Hinduism: An Alphabetical Guide|last=Dalal|first=Roshen|date=2014-04-18|publisher=Penguin UK|isbn=978-81-8475-277-9|pages=802|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2EGxDwAAQBAJ&amp;q=Panthoibi+is+a+goddess+worshipped+by+the+Meiteis+of+Manipur%2C+who+has+now+been+Sanskritized+as+a+manifestation+of+Durga+and+is+worshipped+every+Navratri+like+in+the+rest+of+India.&amp;pg=PT178|title=Truck de India!: A Hitchhiker's guide to Hindustan|last=Ubhaykar|first=Rajat|date=2019-10-22|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-93-86797-65-0|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mgFREAAAQBAJ&amp;q=Meitei+gods+were+aligned+with+comparable+Hindu+gods+and+renamed%3A+for+example%2C++Panthoibi+became+Durga%2C&amp;pg=PA111|title=Antigone on the Contemporary World Stage|last=Mee|first=Erin B.|date=2011-06-16|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-161811-6|pages=111|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Ethnicity and Social Change: An Anthology of Essays - Page 43 - Gangmumei Kabui · 2002&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;The Land of Seven Sisters - Page 34 - J. P. Saikia · Directorate of Information and Public Relations, Assam, 1976&lt;/ref&gt; பாந்தோய்பியின் அடையாளம் x துர்க்கையின் வடிவமாகவே மாற்றப்பட்டது. செப்டம்பர் - அக்டோபர் மாதங்களில் ஐந்து நாட்கள் இவள் வழிடபட்டாள். &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OzjbCgAAQBAJ&amp;dq=panthoibi&amp;pg=PA235|title=Colonialism and Resistance: Society and State in Manipur|last=Noni|first=Arambam|date=2015-10-16|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-27066-9|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
 1700 முதல் நவீன சகாப்தம் வரும் வரை பந்தோய்பிக்கு கோயில்கள் எதுவும் கட்டப்படவில்லை. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kqJVDwAAQBAJ&amp;dq=nongpok+ningthou&amp;pg=PT29|title=A Glimpse of Manipuri Literary Works|last=Devi|first=Nunglekpam Premi|date=2018-04-14|publisher=FSP Media Publications|pages=29|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDevi2018&quot;&gt;Devi, Nunglekpam Premi (2018-04-14). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;History and Archaeology: Prof. &lt;/ref&gt; 1960 களில் இருந்து, துர்கை வழிபாட்டிற்கு பதிலாக பாந்தோய்பி வழிபாடு அதிகரித்துள்ளது. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OzjbCgAAQBAJ&amp;dq=panthoibi&amp;pg=PA235|title=Colonialism and Resistance: Society and State in Manipur|last=Noni|first=Arambam|date=2015-10-16|publisher=Routledge|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFNoniSanatomba2015&quot;&gt;Noni, Arambam; Sanatomba, Kangujam (2015-10-16). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
 
 பந்தோய்பி வழிபாடு முக்கியமாக மைதி இனத்தைச் சேர்ந்த எய்சனிச குடும்பத்தால் வழிபடப்படுகிறது. எனவே, இவள் ''எய்சனம் லைரெம்பி'' என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்.  &lt;ref&gt;Archaeology in Manipur - Page 85 - L. Kunjeswori Devi · Rajesh Publications, 2003&lt;/ref&gt;
 
 == மற்ற தெய்வங்களுடன் தொடர்பு ==
 [[File:Secret romantic meeting of Lord Nongpok Ningthou &amp; Lady Panthoibi — retold in Classical Meitei mythology &amp; deified in Traditional Meitei religion (Sanamahism alias Lainingthouism) of ancient Kangleipak civilization.jpg|thumb|பந்தோய்பி]]
 
 பந்தோய்பி தேவி லீமாரல் சிதாபியின் தெய்வீக அவதாரங்களில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறாள். &lt;ref&gt;Chanted Narratives: The Living &quot;katha-vachana&quot; Tradition - Page 250 - Molly Kaushal, Indira Gandhi National Centre for the Arts · 2001&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Kaushal, Molly; Arts, Indira Gandhi National Centre for the (2001). &lt;/ref&gt; இவள் [[நோங்தாங் லீமா]] தேவியின் அவதாரமாகவும் கருதப்படுகிறாள். &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Manipur, a Tourist Paradise - Page 82 - E. Ishwarjit Singh · 2005&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;Celebration of Life: Indian Folk Dances - Page 129 - Jiwan Pani, India. &lt;/ref&gt; இவளுக்கு புயோபி (தானியங்களின் தெய்வம்) உட்பட பல வடிவங்கள் உள்ளன. &lt;ref name=&quot;Partridge Publishing&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dF0oCgAAQBAJ&amp;q=Panthoibi%3A+a+legendary+who+has+many+metamorphosis%2C+like+Phouibi+goddess+grain&amp;pg=PT43|title=Tattooed with Taboos: An Anthology of Poetry by Three Women from Northeast India|last1=Phuritshabam|first1=Chaoba|last2=Ningombam|first2=Shreema|last3=Haripriya|first3=Soibam|date=2015-07-06|publisher=Partridge Publishing|isbn=978-1-4828-4851-9|pages=43|language=en}}&lt;/ref&gt; தேவி ''கோரேபி சாம்புபி'' ( கோரிமா என்றும் அழைழைக்கப்படும்) பந்தோய்பியின் அவதாரமாகவும் கருதப்படுகிறார். &lt;ref name=&quot;Bloomsbury Publishing&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RBiWDwAAQBAJ&amp;q=Haoreibi+regarded+as+an+incarnation+of+Panthoibi%2C+the+goddess+of+death%2C+and+as+a+bringer+of+fertility&amp;pg=PA227|title=Women and Borders: Refugees, Migrants and Communities|last1=Shekhawat|first1=Seema|last2=Re|first2=Emanuela C. Del|date=2017-12-18|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-83860-987-0|pages=227|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
 == சான்றுகள் ==
 {{Reflist}}
 
 == உசாத்துணை ==
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465684 Ariba Manipuri Sahityagee Saklon by Nabachandra, Polem]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.267411 Chinglon Laihui by Manglem Meitei, Lairenjam]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465666 Erat Laisol by Singh, Khulem Chandrashekhar]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.466461 Khannashi Neinnashi Leishatpa Puya by Manglem Meitei,l]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.466620 Lairemjam Manglem Gi Lai Haraoba by Manglem Meitei, Lairenjam]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465366 Langgol Chinggoirol by Singh, Kulchandra Ngariyambam]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465703 Manipuree Funggawaree Part 1 by Singh, Kabrabam Neelakanta]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465715 Manipuree Funggawaree Part 2 by Singh, Kabrabam Neelakanta]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.466697 Yek Taretki Meihourol by Manglem Meitei,l]
 * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.466275 Yek Taret Ki Meihouron by Manglem Meitei,l]
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons}}
 {{Wiktionary|பந்தோய்பி}}
 {{Wikivoyage}}
 * [http://e-pao.net/epSearchResults.asp?cx=partner-pub-3342616103029311%3A3788634109&amp;cof=FORID%3A10&amp;ie=UTF-8&amp;q=Panthoibi&amp;sa.x=19&amp;sa.y=13 E-PAO, Panthoibi]
 * [https://archive.org/search.php?query=Panthoibi&amp;sin=TXT INTERNET ARCHIVE, Panthoibi]
 * [https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/app/sharma_query.py?qs=%EA%AF%84%EA%AF%A5%EA%AF%9F%EA%AF%8A%EA%AF%A3%EA%AF%8F%EA%AF%95%EA%AF%A4&amp;searchhws=yes Learners' Manipuri-English dictionary, Panthoibi]