லிபுலேக்
 {{Infobox mountain pass
 | name = லிபு-லெக் கணவாய்
 | photo = 
 | photo_caption = 
 | map = India Uttarakhand#China Tibet#Nepal Sudurpashchim Pradesh
 | elevation_m = 5200
 | elevation_ref = 
 | traversed = 
 | location = இந்தியாவின் [[உத்தராகண்ட்]], [[திபெத்]] மற்றும் [[நேபாளம்|நேபாள]] எல்லையில் லிபுலெக் கணவாயின் அமைவிடம்
 | range = [[இமயமலை]]
 | coordinates = {{coord|30.234080|81.028805|type:pass|format=dms|display=title,inline}}
 | map_relief      = 0
 | topo = 
 }}
 {{OSM Location map
 | coord = {{coord|30.23|81.02}}   &lt;!-- Map center --&gt;
 | float = right
 | zoom = 10
 | width = 275 
 | height = 275
 | caption = லிபு-லெக் கணவாய் பகுதி 
 | nolabels = 1
 | map-data = Q1499
 &lt;!-- Lipulekh Pass --&gt;
 | mark-coord1 = {{coord|30.2328|81.0284}}
 | mark1 = Mountain pass 12x12 e.svg
 | mark-size1 = 12
 | label1 = Lipulekh |labela1 = Pass
 | label-size1 = 10 
 | label-color1 = hard red
 | label-pos1 = right | label-offset-x1 = 0 | label-offset-y1 = -5
 | mark-title1 = [[Lipulekh Pass]]
 | mark-description1 = Point on China–India border
 &lt;!-- Kalapani village --&gt;
 | mark-coord2 = {{coord|30.2234|80.9123}}
 | mark2 = Red pog.svg 
 | mark-size2 = 6
 | label2 = Kalapani |labela2 = village
 | label-size2 = 10 
 | label-color2 = hard red
 | label-pos2 = top |label-offset-x2 = -8 |label-offset-y2 = 0
 | mark-title2 = Kalapani village
 | mark-description2 = 
 &lt;!-- Burang --&gt;
 | mark-coord3 = {{coord|30.2962|81.1748}}
 | mark3 = Red pog.svg
 | mark-size3 = 6
 | label3 = Burang
 | label-size3 = 10 
 | label-color3 = hard red
 | label-pos3 = left |label-offset-x3 = 0 |label-offset-y3 = 0
 | mark-title3 = [[Burang Town|Burang]]
 | mark-description3 = Tibetan town
 &lt;!-- Gunji village --&gt;
 | mark-coord4 = {{coord|30.1860407|80.8515430}}
 | mark4 = Red pog.svg 
 | mark-size4 = 6
 | label4 = Gunji
 | label-size4 = 10 
 | label-color4 = hard red
 | label-pos4 = right |label-offset-x4 = 0 |label-offset-y4 = 0
 | mark-title4 = [[Gunji, Uttarakhand|Gunji]]
 | mark-description4 = 
 &lt;!-- P. 6172 --&gt;
 | mark-coord5 = {{coord|30.1795|80.9417}}
 | mark5 =  Blue Fire.svg
 | mark-size5 = 12
 | label5 = P. 6172
 | label-size5 = 10 
 | label-color5 = hard blue
 | label-pos5 = bottom |label-offset-x5 = -4 |label-offset-y5 = 0
 | mark-title5 = P. 6172
 | mark-description5 = 
 &lt;!-- Om Parvat  --&gt;
 | mark-coord6 = {{coord|30.1969443|81.0327243}}
 | mark6 = Blue Fire.svg
 | mark-size6 = 12
 | label6 = Om Parvat
 | label-size6 = 10 
 | label-color6 = hard blue
 | label-pos6 = bottom |label-offset-x6 = -24 |label-offset-y6 = 0
 | mark-title6 = Om Parvat
 | mark-description6 = Peak on India–Nepal border
 &lt;!-- Tinkar Pass  --&gt;
 | mark-coord7 = {{coord|30.1941715|81.0397054}}
 | mark7 = Mountain pass 12x12 ne.svg
 | mark-size7 = 12
 | label7 = Tinkar |labela7 = Pass
 | label-size7 = 10 
 | label-color7 = hard red
 | label-pos7 = right |label-offset-x7 = 0 |label-offset-y7 = -5
 | mark-title7 = Tinkar Pass
 | mark-description7 = Mountain pass on China–Nepal border
 &lt;!-- Changru --&gt;
 | mark-coord8 = {{coord|30.1295|80.8834}}
 | mark8 = Red pog.svg
 | mark-size8 = 6
 | label8 = Changru
 | label-size8 = 10 
 | label-color8 = hard red
 | label-pos8 = top |label-offset-x8 = 15 |label-offset-y8 = 0
 | mark-title8 = Changru
 | mark-description8 = 
 &lt;!-- Tinkar --&gt;
 | mark-coord9 = {{coord|30.1355|80.9848}}
 | mark9 = Red pog.svg
 | mark-size9 = 6
 | label9 = Tinkar
 | label-size9 = 10 
 | label-color9 = hard red
 | label-pos9 = top |label-offset-x9 = -4 |label-offset-y9 = 0
 | mark-title9 = Tinkar
 | mark-description9 = 
 &lt;!-- RIVERS --&gt;
 &lt;!-- Kalapani River --&gt;
 | mark-coord10 = {{coord|30.23565|80.94821}}  &lt;!-- 30.24241|81.00242 --&gt; 
 | mark10 = AS-rzeka-icon.svg
 | mark-size10 = 11
 | label10 = Kalapani |labela10 = River
 | label-size10 = 10
 | label-color10 = hard blue
 | label-pos10 = bottom |label-offset-x10 = 10 |label-offset-y10 = 0
 | mark-title10 = [[Kalapani River]]
 | mark-description10= Also called Lipu Gad, headwater of Kali
 &lt;!-- Tinker Khola --&gt;
 | mark-coord12 = {{coord|30.14814|81.01722}}
 | mark12 = AS-rzeka-icon.svg
 | mark-size12 = 11
 | label12 = Tinkar |labela12 = Khola
 | label-size12 = 10
 | label-color12 = hard blue
 | label-pos12 = right |label-offset-x12 = 0 |label-offset-y12 = 0
 | mark-title12 = Tinkar Khola
 | mark-description12 = Tributary of Kali in Nepal
 &lt;!-- AREAS --&gt;
 &lt;!-- Kumaon --&gt;
 | mark-coord20 = {{coord|30.26|80.68}}
 | mark20 = red pog.svg
 | mark-size20 = 0
 | label20 = KUMAON |labela20 = (INDIA)
 | label-size20 = 14
 | label-color20 = dark grey
 | label-pos20 = top |label-offset-x20 = 0 |label-offset-y20 = 0
 | mark-title20 = [[Kumaon division|Kumaon]]
 | mark-description20 = Part of [[Uttarakhand]]
 &lt;!-- Nepal --&gt;
 | mark-coord21 = {{coord|30.09|80.95}}
 | mark21 = red pog.svg
 | mark-size21 = 0
 | label21 = NEPAL 
 | label-size21 = 14
 | label-color21 = dark grey
 | label-pos21 = top |label-offset-x21 = 0 |label-offset-y21 = 0
 | mark-title21 = [[Nepal]]
 | mark-description21 = 
 &lt;!-- Tibet --&gt;
 | mark-coord22 = {{coord|30.30|81.0}}
 | mark22 = red pog.svg
 | mark-size22 = 0
 | label22 = TIBET |labela22 = (CHINA)
 | label-size22 = 14
 | label-color22 = dark grey
 | label-pos22 = top |label-offset-x22 = 0 |label-offset-y22 = 0
 | mark-title22 = [[Tibet]]
 | mark-description22 = Autonomous region of [[China]]
 }}
 
 '''லிபுலெக் கணவாய்''' ('''Lipulekh''') இந்தியாவின் [[உத்தராகண்ட்]] மாநிலத்தின் [[பிதௌரகட் மாவட்டம்|பிதௌரகட் மாவட்டத்தின்]] வடகிழக்கில் [[காலாபானி, உத்தராகண்ட்|காலபானி பிரதேசத்தில்]], [[இமயமலை]]யில் 5,200 மீட்டர் உயரத்தில் அமைந்துள்ளது. இது [[நேபாளம்]] மற்றும் சீனாவின் [[திபெத்]] எல்லைகளை ஒட்டியுள்ளது.&lt;ref&gt;[https://kathmandupost.com/columns/2020/06/04/limpiyadhura-kalapani-lipulekh-dispute  Limpiyadhura-Kalapani-Lipulekh dispute]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LingAbdenur2016&quot;&gt;
 {{cite book|last1=Ling|first1=L.H.M.|last2=Abdenur|first2=Adriana Erthal|last3=Banerjee|first3=Payal|title=India China: Rethinking Borders and Security|url=https://books.google.com/books?id=IIsxDQAAQBAJ&amp;pg=PA50|date=19 September 2016|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-13006-1|pages=49–50}}
 &lt;/ref&gt;
 
 ==நேபாளம் எழுப்பும் எல்லைப் பிணக்கு==
 நேபாளம் உரிமை கோருகிறது.  லிபுலெக் கண்வாயின் தெற்கில் உள்ள [[காலாபானி, உத்தராகண்ட்|காலாபானி சமவெளி]] மற்றும் மேற்கில் உள்ள [[லிம்பியாதூரா]] பகுதிகளை தனதென் தற்போது [[நேபாளம்]] உரிமை கோருகிறது. மேலும் நேபாளம் மே 2020-இல் வெளியிட்ட தனது நாட்டின்  புதிய வரைபடத்திலும் தற்போது புதிதாக உரிமை கோரும் பகுதிகளைச் சேர்த்துக் காட்டியுள்ளது.&lt;ref&gt;[https://www.firstpost.com/india/nepal-releases-new-map-including-limpiyadhura-lipulekh-and-kalapani-under-its-territory-vows-to-reclaim-them-from-india-8389681.html  Nepal releases new map including Limpiyadhura, Lipulekh and Kalapani under its territory, vows to 'reclaim' them from India]&lt;/ref&gt;  நேபாளத்தின் இச்செயலை  [[இந்திய அரசு]] வன்மையாக கண்டித்துள்ளது.&lt;ref&gt;[https://www.dinamalar.com/news_detail.asp?id=2543969  எல்லைக்கு உரிமை கொண்டாட வேண்டாம்: நேபாள அரசுக்கு இந்தியா எச்சரிக்கை]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://zeenews.india.com/india/nepal-officially-releases-new-controversial-map-shows-indian-territories-of-lipulekh-kalapani-limpiyadhura-as-its-own-2284959.html Nepal officially releases new controversial map, shows Indian territories of Lipulekh, Kalapani, Limpiyadhura as its own]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/tamil/global-52717840 இந்திய பகுதிகளுக்கு உரிமைகோரும் நேபாளம்; எல்லைக்கு படைகளை அனுப்பியது]&lt;/ref&gt;
 
 மேலும் இந்தியாவின் [[காலாபானி, உத்தராகண்ட்|காலாபானி]], லிம்பியாதுரா மற்றும் லிபுலேக் பகுதிகளை, நேபாள நாடாளுமன்றம் ஒரு அரசியலமைப்புச் சட்டத்திருத்தம் மூலம் நேபாளத்தில் வரைபடத்தில் இணைத்துள்ளதற்கு, இந்தியா கடுமையாக தனது எதிர்ப்பை தெரிவித்துள்ளது.&lt;ref&gt;[https://www.dinamani.com/india/2020/jun/13/its-untenable-india-on-nepals-lower-house-passing-bill-to-redraw-political-map-3426034.html  நேபாள வரைபடத்தில் இந்தியப் பகுதிகள்]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dinamani.com/india/2020/jun/13/its-untenable-india-on-nepals-lower-house-passing-bill-to-redraw-political-map-3426034.html நேபாள வரைபடத்தில் இந்தியப் பகுதிகள்:இந்தியா எதிர்வினை]&lt;/ref&gt;
 காலாபானி, லிபுலேக், லிம்பியாதுரா பகுதிகள் இந்தியாவின் [[பிதௌரகட் மாவட்டம்|பிதௌரகட் மாவட்டத்திற்கு]] உரியது என பழைய நில ஆவணங்களை இந்தியா வெளியிட்டுள்ளது.&lt;ref&gt;[https://www.dinamalar.com/news_detail.asp?id=2557756 காலாபானி,லிபுலெக் இந்தியாவின் பகுதி தான்: நில ஆவணங்களை உறுதி செய்து இந்தியா அறிவிப்பு]&lt;/ref&gt;
 
 
 ==லிபுலெக் வழியாக கயிலை &amp; மானசரோவர் யாத்திரை==
 [[இந்தியா]]விலிருந்து [[கயிலை மலை]] மற்றும் [[மானசரோவர் ஏரி]]க்கு புனிதப் பயணம் மேற்கொள்பவர்களுக்காக, [[தார்ச்சுலா]] நகரத்திலிருந்து, இந்திய-[[திபெத்]] எல்லையைப் பிரிக்கும் [[உண்மையான கட்டுப்பாட்டுக் கோடு|உண்மையான கட்டுப்பாட்டு எல்லைக் கோட்டில்]], [[இமயமலை]]யில் 17,060 அடி உயரத்தில் அமைந்த லிபுலெக் கணவாய் வரை, 80 கிலோ மீட்டர் நீளம் கொண்ட சாலையை [[எல்லைப்புறச் சாலைகள் அமைப்பு]] நிறுவியது. இச்சாலையை 8 மே 2020 அன்று இந்திய உள்துறை அமைச்சர் ராஜ்நாத் சி 8 மே 2020 அன்று திறந்து வைத்தார். &lt;ref&gt;[https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/road-link-to-line-of-actual-control-achieved-faster-route-for-kailash-mansarovar-pilgrims-and-security-forces/articleshow/75622125.cms?utm_source=contentofinterest&amp;utm_medium=text&amp;utm_campaign=cppst  Road link to Line of Actual Control achieved, faster route for Kailash-Mansarovar pilgrims and security forces]&lt;/ref&gt;[[திபெத்]] எல்லையை ஒட்டிய லிபுலெக் கணவாய் வரை இந்திய அரசு புதிதாக சாலைகள் அமைத்துள்ளது. லிபுலெக் கணவாயிலிருந்து கயிலை மலை வரையான தொலைவு 96.6 கிலோ மீட்டர் மட்டுமே. &lt;ref&gt;[https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/now-you-can-drive-to-kailash-mansarovar-from-delhi/articleshow/75622054.cms?from=mdr  New road will shorten Kailash Mansarovar yatra by six days]&lt;/ref&gt;
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[நாதூ லா கணவாய்]]
 * [[தார்ச்சுலா]]
 * [[காலாபானி, உத்தராகண்ட்|காலாபானி]]
 * [[சாரதா ஆறு]]
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist|30em}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 *[https://www.jagranjosh.com/current-affairs/kalapanilipulekh-map-dispute-what-is-issue-between-india-and-nepal-1589979126-1 Kalapani-Lipulekh Border Dispute: Know what's the Map issue Between India and Nepal]
 *[https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-explained-whats-in-a-map-that-triggered-india-nepal-flare-up/353221 Explained: What's In A Map That Triggered India-Nepal Flare-up]
 *[https://www.updatenews360.com/world/india-will-pursue-transparent-dialogue-with-nepal-on-border-issue-determined-view-from-indian-external-affairs-spokesperson-raveesh-kumar-03012020/ நேபாளத்துடன் எல்லை சார்ந்த விஷயம் பற்றி வெளிப்படை பேச்சுவார்த்தை] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200616165313/https://www.updatenews360.com/world/india-will-pursue-transparent-dialogue-with-nepal-on-border-issue-determined-view-from-indian-external-affairs-spokesperson-raveesh-kumar-03012020/ |date=2020-06-16 }}
 * [https://web.archive.org/web/20180628124729/https://www.panoramio.com/user/1734505?with_photo_id=23464252 லிபுலெக் கணவாயின் புகைப்படங்கள்]
 {{உத்தராகண்டு}}
 [[பகுப்பு:பிதௌரகட் மாவட்டம்]]
 [[பகுப்பு:உத்தராகண்டத்தின் புவியியல்]]