19-ஆம் நூற்றாண்டு
{{for|பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு மலையாளத் திரைப்படம்|பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு (திரைப்படம்)}}
 {{நூற்றாண்டுகள்|19}}
 '''பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு''' (''nineteenth century'') அல்லது '''19-ஆம் நூற்றாண்டு''' (''19th century'') [[கிரிகோரியன் ஆண்டு|கிரிகோரியன்]] நாட்காட்டிப்படி [[கிபி]] [[1801]] [[சனவரி 1]]-இல் தொடங்கி [[1900]] [[திசம்பர் 31]]-இல் முடிவடைந்தது. 19-ஆம் நூற்றாண்டு [[2-ஆம் ஆயிரமாண்டு|2-ஆம் ஆயிரமாண்டின்]] ஒன்பதாவது [[நூற்றாண்டு]] ஆகும்.
 
 19-ஆம் நூற்றாண்டு பரந்த சமூக எழுச்சியைக் கண்ட ஒரு காலப்பகுதி ஆகும். [[ஐரோப்பா]], [[அமெரிக்காக்கள்|அமெரிக்கா]] ஆகிய கண்டங்களின் பெரும்பாலான நாடுகளில் [[அடிமை முறை]] [[அடிமை ஒழிப்புக் கோட்பாடு|ஒழிக்கப்பட்டது]]. முதல் [[தொழிற்புரட்சி]], 18-ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் தொடங்கினாலும், இந்த நூற்றாண்டில் முதல் முறையாக அதன் பிரித்தானியத் தாயகத்திற்கு அப்பால் விரிவடைந்தது, குறிப்பாக ஐரோப்பாவின் கீழை நாடுகள், இரைன்லாந்து, வடக்கு [[இத்தாலி]] மற்றும் வடகிழக்கு ஐக்கிய ஐக்கிய அமெரிக்காவின் பொருளாதாரங்கள் மற்றும் சமூகங்களை மறுசீரமைத்தது. சில தசாப்தங்களுக்குப் பிறகு, இரண்டாவது தொழிற்புரட்சி மேலும் பெரிய [[நகராக்கம்|நகரமயமாக்கலுக்கு]] வழிவகுத்தது, உற்பத்தித்திறன், பெறுதி, செழிப்பு ஆகியவை உயர் மட்டங்களுக்கு வளர்ந்தது, இது [[20-ஆம் நூற்றாண்டு]] வரை தொடர்ந்தது.
 
 [[வெடிமருந்துப் பேரரசுகள்|இசுலாமிய வெடிமருந்துப் பேரரசுகள்]] வீழ்ச்சியடைந்தன, ஐரோப்பிய [[பேரரசுவாதம்]] [[தெற்காசியா]], [[தென்கிழக்காசியா]], மற்றும் கிட்டத்தட்ட அனைத்து [[ஆப்பிரிக்கா]]வையும் [[குடியேற்றவியம்|குடியேற்ற]] ஆட்சியின் கீழ் கொண்டு வந்தது. பாரிய [[எசுப்பானியப் பேரரசு|எசுப்பானிய]], [[முகலாயப் பேரரசு|முகலாயப்]] பேரரசுகளின் சரிவும் இக்காலத்தில் இடம்பெற்றது. இது [[ஐக்கிய அமெரிக்கா]]வுடன் சேர்ந்து [[பிரித்தானியப் பேரரசு|பிரித்தானிய]], [[பிரெஞ்சு காலனிப் பேரரசு|பிரெஞ்சு]], செருமனிய, [[ரஷ்யப் பேரரசு|உருசிய]], [[இத்தாலியப் பேரரசு|இத்தாலிய]], [[சப்பானியப் பேரரசு|சப்பானியப்]] பேரரசுகளின் செல்வாக்கு பெருக வழிவகுத்தது. ஆங்கிலேயர்கள் [[1815]]-இற்குப் பிறகு சவாலற்ற உலகளாவிய மேலாதிக்கத்தை அனுபவித்தனர்.
 
 [[நெப்போலியப் போர்கள்|நெப்போலியப் போர்களில்]] [[முதலாம் பிரஞ்சு பேரரசு|பிரான்சின்]] தோல்விக்குப் பிறகு, பிரித்தானிய, உருசியப் பேரரசுகள் பெரிதும் விரிவடைந்து, உலகின் முன்னணி சக்திகளில் இரண்டாக மாறின. உருசியா தனது எல்லையை [[நடு ஆசியா]], [[காக்கேசியா]] வரை விரிவுபடுத்தியது. [[உதுமானியப் பேரரசு|உதுமானியர்]] மேற்கத்தியமயமாக்கல் மற்றும் [[டான்சிமாத்]] எனப்படும் சீர்திருத்தத்தின் ஒரு காலகட்டத்திற்கு உட்பட்டனர், இதன் மூலம் [[மத்திய கிழக்கு|மத்திய கிழக்கில்]] முக்கிய பிரதேசங்களில் தங்கள் கட்டுப்பாட்டை பெருமளவில் அதிகரித்தனர். இருப்பினும், உதுமானியப் பேரரசு வீழ்ச்சியடைந்து, [[பால்கன் குடா]], [[வடக்கு ஆப்பிரிக்கா]] ஆகியவற்றை இழந்து, ஐரோப்பாவின் நோய்வாய்ப்பட்ட நாடாக அறியப்பட்டது.
 
 [[மராட்டியப் பேரரசு|மராத்திய]], [[சீக்கியப் பேரரசு]]கள் போன்ற [[இந்தியத் துணைக்கண்டம்|இந்தியத் துணைக்கண்டத்தில்]] எஞ்சியிருந்த சக்திகள் பாரிய சரிவை சந்தித்தன, [[பிரித்தானிய கிழக்கிந்திய நிறுவனம்|பிரித்தானியக் கிழக்கிந்திய நிறுவனத்தின்]] ஆட்சியில் அவர்களின் அதிருப்தி [[சிப்பாய்க் கிளர்ச்சி, 1857|1857 இந்தியக் கிளர்ச்சி]]க்கு வழிவகுத்தது. இதனால் இந்நிறுவனம் கலைக்கப்பட்டு, [[பிரித்தானியாவின் இந்தியப் பேரரசு|இந்தியா]] பின்னர் நேரடியாக பிரித்தானிய முடியரசால் ஆளப்பட்டது.
 
 பிரித்தானியாவின் வெளிநாட்டு உடைமைகள் குறிப்பாக [[கனடா]], [[ஆத்திரேலியா]], [[தென்னாப்பிரிக்கா]], இந்தியா ஆகியவற்றில் 19-ஆம் நூற்றாண்டின் முதல் பாதியிலும், ஆப்பிரிக்காவில் நூற்றாண்டின் கடைசி இரண்டு தசாப்தங்களிலும் பரந்த பிரதேசங்களின் விரிவாக்கத்துடன் வேகமாக வளர்ந்தன. நூற்றாண்டின் இறுதியில், [[ஆங்கிலேயர்]]கள் உலகின் ஐந்தில் ஒரு பகுதியையும், உலக மக்கள் தொகையில் நான்கில் ஒரு பகுதியையும் தங்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர். [[நெப்போலியன்|நெப்போலியனுக்கு]]ப் பிந்தைய காலத்தில், மிகப்பெரிய அளவில் முன்னோடியில்லாத [[உலகமயமாதல்|உலகமயமாக்கலை]] ஏற்படுத்தியது.
 [[File:Queen Victoria - Winterhalter 1859.jpg|thumb|upright|பெரிய பிரித்தானியாவின் [[ஐக்கிய இராச்சியத்தின் விக்டோரியா|விக்டோரியா மகாராணி]]]]
 
 ==வரலாற்றுக் காலப் பகுதிகள்==
 [[File:World 1898 empires colonies territory.png|thumb|250px|1897 இல் உலக வரைபடம். [[பிரித்தானியப் பேரரசு]] ([[இளஞ்சிவப்பு]])]]
 *[[தொழிற்புரட்சி]]
 *[[பேரரசுவாதம்]]
 *[[மெய்சி காலம்]] (சப்பான்)
 *[[சிங் அரசமரபு]] (சீனா)
 *[[சூலு இராச்சியம்]] (தென்னாப்பிரிக்கா)
 *[[டான்சிமாத்]], (உதுமானியப் பேரரசு)
 *[[உருசியப் பேரரசு]]
 
 == போர்கள் ==
 *[[நெப்போலியப் போர்கள்]]
 *[[எசுப்பானிய அமெரிக்காவில் விடுதலைப் போர்கள்]]
 *[[எசுப்பானிய அமெரிக்காவில் விடுதலைப் போர்கள்]]
 *[[1848 ஆம் ஆண்டுப் புரட்சிகள்]]
 [[File:Maerz1848 berlin.jpg|thumb|upright|[[1848 ஆம் ஆண்டுப் புரட்சிகள்]]]]
 *[[அடிமை ஒழிப்புக் கோட்பாடு]]
 *[[அமெரிக்க உள்நாட்டுப் போர்]]
 *[[தைப்பிங் கிளர்ச்சி]]
 [[File:Regaining the Provincial Capital of Ruizhou.jpg|thumb|280px|[[தைப்பிங் கிளர்ச்சி]]யின் ஒரு காட்சி.]]
 *[[மெய்சி மீள்விப்பு]]
 
 === ஏனைய போர்கள் ===
 * [[1804]]–[[1813]]: [[உருசிய பாரசீக போர் (1804–1813)|உருசிய பாரசீகப் போர்]].
 * [[1810]]: [[மெக்சிக்கோ விடுதலைப் போர்]].
 * [[1812]]–[[1815]]: [[பிரித்தானிய அமெரிக்கப் போர், 1812]]
 * [[1814]]–[[1816]]: [[ஆங்கிலேய-நேபாளப் போர்]]
 * [[1839]]–[[1842]]: [[முதலாம் அபினிப் போர்]]
 * [[1846]]–[[1848]]: [[மெக்சிக்கோ-அமெரிக்கப் போர்]]
 * [[1857]]: [[சிப்பாய்க் கிளர்ச்சி, 1857]]
 * [[1861]]–[[1865]]: [[அமெரிக்க உள்நாட்டுப் போர்]]
 [[File:EwellsDeadSpotsylvania1864crop01.jpg|thumb|[[அமெரிக்க உள்நாட்டுப் போர்|அமெரிக்க உள்நாட்டுப் போரில்]] 30% தெற்கத்தைய வெள்ளையின ஆண்கள் உயிரிழந்தனர்.&lt;ref&gt;&quot;''[https://archive.org/details/killinggroundpho0000hudd Killing ground: photographs of the Civil War and the changing American landscape] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170228002928/https://books.google.com/books?id=YpAuHGkuIe0C&amp;pg=PA&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false |date=2017-02-28 }}''&quot;. John Huddleston (2002). Johns Hopkins University Press. {{ISBN|0-8018-6773-8}}&lt;/ref&gt;]]
 * [[1879]]: [[ஆங்கில-சூலூ போர்]] 
 * [[1880]]–[[1881]]: [[முதல் பூவர் போர்]] தொடக்கம்
 * [[1894]]–[[1895]]: [[முதலாம் சீன சப்பானியப் போர் (1894-1895)]], [[தைவான்]] [[சப்பானியப் பேரரசு]]க்குக் கையளிக்கப்பட்டது.
 * [[1896]]-[[1898]]: [[பிலிப்பீனியப் புரட்சி]]
 * [[1898]]: [[எசுப்பானிய அமெரிக்கப் போர்]] 
 * [[1899]]–[[1902]]: [[இரண்டாம் பூவர் போர்]] தொடக்கம்.
 * [[1899]]–[[1902]]: [[பிலிப்பைன்-அமெரிக்கப் போர்]] தொடக்கம்.
 
 == அறிவியலும் தொழில்நுட்பமும்==
 19 ஆம் நூற்றாண்டில் அறிவியலின் பிறப்பு ஒரு தொழிலாக உருவானது; ''scientist'' என்ற சொல்லை (&quot;அறிவியலாளர்&quot;, &quot;விஞ்ஞானி&quot;) 1833 இல் [[வில்லியம் ஹியூவெல்]] அறிமுகப்படுத்தினார்.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | access-date=2008-03-03
 | url=http://www.science.uva.nl/~seop/entries/whewell/
 | title=William Whewell
 | publisher=Stanford University
 | date=2000-12-23
 | last1=Snyder
 | first1=Laura J.
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100104025611/http://www.science.uva.nl/~seop/entries/whewell/
 | archive-date=2010-01-04
 | url-status=live
 }}&lt;/ref&gt; 
 [[File:Faraday-Millikan-Gale-1913.jpg|thumb|upright|[[மைக்கேல் பரடே]] (1791–1867)]]
 [[File:1878 Darwin photo by Leonard from Woodall 1884 - cropped grayed partially cleaned.jpg|thumb|upright|[[சார்லசு டார்வின்]]]]
 * [[1807]]: [[ஹம்பிரி டேவி]] [[பொட்டாசியம்]], [[சோடியம்]] ஆகியவற்றைத் தனைமைப்படுத்தினார்.
 * [[1859]]: [[சார்லசு டார்வின்]] ''[[உயிரினங்களின் தோற்றம் (நூல்)|உயிரினங்களின் தோற்றம்]]'' என்ற நூலை வெளியிட்டார்.
 * [[1861]]: [[ஜேம்ஸ் கிளார்க் மேக்ஸ்வெல்]] நான்கு [[மாக்சுவெல்லின் சமன்பாடுகள்|மாக்சுவெல்லின் சமன்பாடுகளை]] வெளியிட்டார்.
 * [[1865]]: [[கிரிகோர் மெண்டல்]] தனது [[மெண்டலின் விதிகள்|மெண்டலின் விதிகளை]] அறிவித்தார்.
 * [[1869]]: [[திமீத்ரி மெண்டெலீவ்]] [[தனிம அட்டவணை]]யைக் கண்டுபிடித்தார்.
 * [[1877]]: [[ஆசப் ஆல்]] [[செவ்வாயின் இயற்கைத் துணைக்கோள்கள்|செவ்வாயின் இயற்கைத் துணைக்கோள்களைக்]] கண்டுபிடித்தார்
 * [[1896]]: [[என்றி பெக்கெரல்]] [[கதிரியக்கம்|கதிரியக்கத்தை]]க் கண்டுபிடித்தார்; [[ஜெ. ஜெ. தாம்சன்]] [[எதிர்மின்னி]]யை அடையாளப்படுத்தினார்.
 
 ===மருத்துவம்===
 * [[1804]]: [[மார்ஃபீன்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
 * [[1842]]: [[மயக்க மருந்து]] முதல் தடவையாகப் பயன்படுத்தப்பட்டது.
 * [[1847]]: [[குளோரோபாரம்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது, இது [[ஐக்கிய இராச்சியத்தின் விக்டோரியா|விக்டோரியா மகாராணிக்கு]] [[1853]] இல் அவரது எட்டாவது பிள்ளையான இளவரசர் லியோப்போல்டின் பிறப்பின் போது கொடுக்கப்பட்டது.
 * [[1855]]: [[கோக்கைன்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
 * [[1885]]: [[இலூயி பாசுச்சர்]] [[வெறிநாய்க்கடி நோய்]]க்கான முதலாவது [[தடுப்பு மருந்து|தடுப்பு மருந்தை]] வெற்றிகரமாக செலுத்தினார்.
 * [[1889]]: [[ஆஸ்பிரின்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
 
 ==விளையாட்டு==
 * [[1867]]: [[குத்துச்சண்டை]]க்கான விதிகள் வெளியிடப்பட்டன.
 * [[1872]]: முதலாவது பன்னாட்டு [[கால்பந்து கூட்டமைப்பு|காற்பந்தாட்டம்]] [[இங்கிலாந்து]]க்கும் [[இசுக்கொட்லாந்து]]க்கும் இடையில் விளையாடப்பட்டது.
 * [[1877]]: முதலாவது [[தேர்வுத் துடுப்பாட்டம்]] [[இங்கிலாந்து]]க்கும் [[ஆத்திரேலியா]]விற்கும் இடையில் விளையாடப்பட்டது.
 * [[1891]]: [[கூடைப்பந்தாட்டம்]] [[ஜேம்ஸ் நெய்ஸ்மித்]] என்பவரால் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
 * [[1895]]: [[கைப்பந்தாட்டம்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
 * [[1896]]: [[ஒலிம்பிக்கு விளையாட்டுகள்]] [[ஏதென்ஸ்|ஏதென்சில்]] நடைபெற்றது.
 
 == முக்கிய நிகழ்வுகள் ==
 [[படிமம்:British Empire 1897.jpg|thumb|1897-இல் உலக அரசியல் வரைபடம். 19-ஆம் நூற்றாண்டில் ஆங்கிலப் பேரரசே பேராற்றல் பெற்றிருந்தது.]]
 * [[1801]]: [[பிரித்தானியா]]வும், [[அயர்லாந்து|அயர்லாந்து இராச்சியமும்]] இணைந்தன.
 * [[1808]]-[[1809|09]]: [[சுவீடன்|சுவீடனிடம்]] இருந்து [[ரஷ்யா]] [[பின்லாந்து|பின்லாந்தை]]க் கைப்பற்றியது.
 * [[1810கள்]]-[[1820கள்]]: பல இலத்தீன் அமெரிக்க காலனித்துவ நாடுகள் [[ஸ்பெயின்]] மற்றும் [[போர்த்துக்கல்]] நாடுகளிடம் இருந்து விடுதலை பெற்றன.
 * [[1812]] - [[இலங்கை]]யில் [[உருளைக் கிழங்கு]] உற்பத்தி ஆரம்பிக்கப்பட்டது.
 * [[1818]] - [[இலங்கை]]யில் இருந்து [[ஐக்கிய இராச்சியம்|ஐக்கிய இராச்சியத்திற்கு]] முதல் தடவையாக [[தேங்காய் எண்ணெய்]] ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டது.
 * [[1819]]: [[பிரித்தானியக் கிழக்கிந்தியக் கம்பனி]] நவீன [[சிங்கப்பூர்]] நகரத்தை உருவாக்கியது.
 * [[1823]]-[[1887|87]]: [[பிரித்தானியா]] [[பர்மா]]வைக் கைப்பற்றியது.
 * [[1826]] - [[யாழ்ப்பாணம்]] [[நல்லூர் (யாழ்ப்பாணம்)|நல்லூரில்]] வண. ஜோசப் நைட் என்பவரால் அச்சியந்திரசாலை ஆரம்பிக்கப்பட்டது.''முத்திவழி'' என்ற முதலாவது தமிழ் நூல் இங்கு அச்சிடப்பட்டது.
 * [[1830]]: [[பிரான்ஸ்]] [[அல்ஜீரியா]]வைக் கைப்பற்றியது.
 * [[1848]]: கம்யூனிச விஞ்ஞாபனம் வெளியிடப்பட்டது.
 * [[1865]]: அமெரிக்க உள்நாட்டு போரில் ஐக்கிய அமெர்க்க மாநிலங்கள் வெற்றி.
 * [[1874]]: [[பிரித்தானியக் கிழக்கிந்தியக் கம்பனி]] கலைக்கப்பட்டது.
 * [[1880]]-[[1902]]: போவர் போர்
 * [[1895]]-[[1896]]: [[எதியோப்பியா]] [[இத்தாலி]]யைப் போரில் வென்றது.
 * [[1899]]-[[1913]]: [[பிலிப்பைன்ஸ்|பிலிப்பீன்ஸ்]] - [[ஐக்கிய அமெரிக்கா]] போர்.
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{reflist|30em}}
 
 == வெளி இணைப்புகள்==
 * {{Commons category-inline}}
 {{Wikiquote}}
 
 {{Authority control}}
 
 [[பகுப்பு:பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு| ]]
 [[பகுப்பு:2-ஆம் ஆயிரமாண்டு]]