கும்பல்கர் வனவிலங்கு காப்பகம்
{{Infobox protected area|name=கும்பல்கர் வனவிலங்கு காப்பகம்|alt_name=|iucn_category=|photo=|photo_alt=|photo_caption=|photo_width=|map=India Rajasthan#India|map_alt=|relief=yes|map_caption=இராசத்தான் நிலப்படம்|map_width=|location=[[ராஜ்சமந்து மாவட்டம்]], [[இராசத்தான்]], [[இந்தியா]]|nearest_city=[[உதய்பூர்]]|coordinates={{coord|24.565|N|73.906|E|region:IN|format=dms|display=inline,title}}|area_km2=610.528|area_ref=&lt;ref name=envisWLS&gt;{{cite web |url=http://wiienvis.nic.in/Database/wls_8230.aspx |title=Wildlife Sanctuaries |access-date= 22 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bohra-1&quot;&gt;{{Cite book|last=Bohra |first=Padma |year=2013 |chapter=Kumbhalgarh Wildlife Sanctuary: An Overview |title=Faunal Exploration of Kumbhalgarh Wildlife Sanctuary Rajasthan |series=Conservation Area Series, 47 |location=Kolkata |publisher=Zoological Survey of India |pages=1–5 |isbn=978-81-8171-350-6}}&lt;/ref&gt;|established=1971|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=|world_heritage_site=|url=
 }}
 [[படிமம்:Wilderness_and_existance.jpg|thumb|291x291px|[[கும்பல்கர்க் கோட்டை|கோட்டை]] பார்க்கும்போது கும்பால்கர் வனவிலங்கு சரணாலயத்தின் காட்சி]]
 '''கும்பல்கர் வனவிலங்கு காப்பகம்''' (''Kumbhalgarh Wildlife Sanctuary'') என்பது இந்தியாவில் இராசத்தான் மாநிலத்தில் [[ராஜ்சமந்து மாவட்டம்|ராஜ்சமந்து மாவட்டத்தில்]] அமைந்துள்ள ஒரு வனவிலங்கு சரணாலயம் ஆகும்.&lt;ref name=&quot;Negi2002&quot;&gt;{{Cite book |last=Negi |first=S. S. |url=https://books.google.com/books?id=JYFmoOWfmX8C&amp;pg=PA151 |title=Handbook of National Parks, Wildlife Sanctuaries and Biosphere Reserves in India |publisher=Indus Publishing |year=2002 |isbn=978-81-7387-128-3 |edition=Third |page=151}}&lt;/ref&gt; [[கும்பல்கர்க் கோட்டை|கும்பல்கர்க் கோட்டையினைச்]] சுற்றி {{Convert|610.528|km2|0|abbr=on}} பரப்பளவில் இந்த வனவிலங்கு காப்பகம் அமைந்துள்ளது. இக்காப்பகம் [[ஆரவல்லி மலைத்தொடர்|ஆரவல்லி மலைத் தொடருக்கு]] அப்பாலும் [[ராஜ்சமந்து]], [[உதய்பூர் மாவட்டம்|உதய்பூர்]], [[பாலி மாவட்டம்|பாலி]] மாவட்டங்களில் சுமார் {{Convert|500|to|1300|m}} வரையிலான உயரப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. இது in elevation. இது காதியர்-கிர் உலர் இலையுதிர் காடுகளின் ஒரு பகுதியாகும்.
 
 == புவியியல் ==
 கும்பல்கர் வனவிலங்கு காப்பகம் கும்பல்கரின் ஈர்க்கக்கூடிய வரலாற்றுக் கோட்டையின் பெயரைப் பெற்றது. வனவிலங்கு காப்பகம் இக்கோட்டையினைச் சுற்றி 224.890 கிமீ2 (87 சது மை) மையப் பகுதியினையும் 385.638 கிமீ2 (149 சது மை) தாங்கல் பகுதியையும் கொண்டுள்ளது. இது ஆரவல்லி மலைத்தொடரின் நான்கு மலை மற்றும் மலைத் தொடர்களை உள்ளடக்கியது. இவை கும்பல்கர் மலைத்தொடர், சத்ரி வீச்சு, தேசூரி மலைத்தொடர் மற்றும் போகடா மலைத்தொடர் ஆகும். இருபத்தி இரண்டு கிராமங்கள் இந்தக் காப்பகத்திற்குள் அமைந்துள்ளன. இக்காப்பக மண் பொதுவாக மெல்லியதாக இருக்கும். பெரும்பாலும் மணல், களிமண் அடிப்படை பாறைகள் முக்கியமாக ஆர்க்கியனிலிருந்து [[உருமாறிய பாறை|உருமாறிய பாறைகளைக்]] கொண்டவை.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hatui |first=Kalyanbrata |url=https://www.researchgate.net/publication/310466694 |title=Seminar Abstract Volume: Developments in Geosciences in the Past Decade - Emerging Trends for the Future &amp; Impact on Society &amp; Annual General Meeting of the Geological Society of India, 2016 |publisher=Department of Geology &amp; Geophysics, Indian Institute of Technology Kharagpur |year=2016 |pages=227–229 |chapter=Meso- and micro-scopic structures and Metamorphism from South Delhi Fold Belt, Rajasthan, India: An analysis}}&lt;/ref&gt; காப்பகத்தின் நிலப்பரப்பில் மலைகள், மலையடிவாரம், சமவெளி எனப் பிரிக்கலாம். சமவெளிப் பகுதிகள் பெரும்பாலும் விவசாய இடமாக ஒருங்கிணைக்கப்பட்டுள்ளன.
 
 == விலங்கினங்கள் ==
 கும்பல்கர் வனவிலங்கு சரணாலயத்தில் [[இந்திய ஓநாய்]], [[இந்தியச் சிறுத்தை]], [[தேன் கரடி]], [[வரிக் கழுதைப்புலி|வரிக் கழுதைப் புலி]], [[பொன்னிறக் குள்ளநரி]], [[காட்டுப்பூனை]], [[கடமான்]], [[நீலான்]], [[நாற்கொம்பு மான்]], [[இந்தியச் சிறுமான்]] மற்றும் [[இந்திய குழிமுயல்|இந்தியக் குழிமுயல்]] ஆகியவை காணப்படுகின்றன. சிறுத்தை சரணாலயத்தில் உச்ச வேட்டையாடும் உயிரினமாக உள்ளது . கும்பால்கரில் உள்ள பறவைகளில் சாம்பல் காட்டுப்பறவைகளும் அடங்கும்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hbw.com/ibc/species/grey-junglefowl-gallus-sonneratii|title=Grey Junglefowl ''Gallus sonneratii''|website=Handbook of the Birds of the World|archive-url=https://archive.today/20180714051818/https://www.hbw.com/ibc/species/grey-junglefowl-gallus-sonneratii|archive-date=14 July 2018}}&lt;/ref&gt; நீர்நில வாழ் உயிரினங்களில் பொதுவான தேரை, இந்தியப் புதர்த் தவளையும்,  எலி பாம்பு, இந்திய நாகப்பாம்பு போன்ற ஊர்வனவையும் அடங்கும். கட்லா, மகசீர் போன்ற மீன் இனங்களும் அல்சியா, பன்வார் மற்றும் டானின் போன்ற முதுகெலும்பற்ற விலங்குகள் காணப்படுகின்றன.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://naparks.com/kumbhalgarh-wildlife-sanctuary/|title=Kumbhalgarh Wildlife Sanctuary » Naparks|date=2024-07-14|language=en-US|access-date=2024-08-03}}&lt;/ref&gt;
 
 == மேலும் காண்க ==
 
 * [[வறண்ட வன ஆய்வு நிறுவனம்|வறண்ட வன ஆராய்ச்சி நிறுவனம்]] (ஏ. எஃப். ஆர். ஐ.) 
 * [[இந்தியாவில் காட்டுயிர்கள்|இந்தியாவின் வனவிலங்குகள்]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 
 * [http://www.kumbhalgarh.com கும்பல்கர்]
 * [http://www.bharatonline.com/rajasthan/cities/kumbhalgarh/index.html கும்பல்கர் தகவல்]
 {{Authority control}}
 [[பகுப்பு:Coordinates on Wikidata]]