முதலாம் அலி அதில் ஷா
{{Infobox royalty 
 | name =  முதலாம் அலி அதில் ஷா
 | title =  Sultan
 | image = Aliadilshah.jpg 
 | reign =   1558–1579
 | full name =  அபுல் முசாபர் அலை அதில் ஷா
 | predecessor =  முதலாம் இப்ராகிம் அதில் ஷா
 | successor =  இரண்டாம் இப்ராகிம் அதில் ஷா
 | spouse =  [[சாந்த் பிபி]]
 | issue = இரண்டாம் இப்ராகிம் அதில் ஷா (தத்தெடுக்கப்பட்டவர்) 
 | royal house =  அலி வம்சம்
 | dynasty =  [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்]]
 | father = முதலாம் இப்ராகிம் அதில் ஷா
 | mother =  Dஆசாத் கான் லாரியின் மகள்
 | birth_place =  
 | death_date = 17 ஆகஸ்ட் 1579&lt;ref&gt;Page 2 of Translator's Preface in the book ''Tohfut-ul-mujahideen: An Historical Work in the Arabic Language'' originally written by ''Zayn al-Dīn b. ʿAbd al-ʿAzīz al- Malībārī'' (Translated into English by ''Lt. M.J. Rowlandson&lt;/ref&gt;
 | death_place =  [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்]]
 | date of burial =  
 | place of burial = அலி கா ரௌசா
 | religion =  [[ சியா இசுலாம் ]]
 }}
 
 '''முதலாம் அலி அதில் ஷா''' ( ''Ali Adil Shah'' I ; 1558-1579) [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்|பிஜப்பூர் சுல்தானகத்தின்]] ஐந்தாவது [[சுல்தான்]] ஆவார்.
 
 இவரது முடிசூட்டு நாளில், அலி [[சுன்னி இசுலாம்|சுன்னி]] நடைமுறைகளை கைவிட்டு, [[சியா இசுலாம்|சியா]] குத்பா மற்றும் பிற நடைமுறைகளை மீண்டும் அறிமுகப்படுத்தினார். பாரசீக மத மருத்துவர்களுக்கு [[சியா இசுலாம்|சியா]] கோட்பாட்டைப் போதிக்க முழு சுதந்திரம் வழங்கப்பட்டது. மேலும், அவர்களின் மத நடவடிக்கைகளுக்காக அரசால் ஊதியம் வழங்கப்பட்டது.
 
 == திருமணம் ==
 [[அகமத்நகர்|அகமதுநகரைச்]] சேர்ந்த [[அகமதுநகர் சுல்தானகம்|நிஜாம் ஷாஹியின்]] மகள் [[சாந்த் பிபி]] என்ற புகழ்பெற்ற பெண் வீராங்கனையை மணந்தார். 1595ஆம் ஆண்டில் [[அக்பர்]] பேரரசரின் [[முகலாயப் பேரரசு|முகலாயப்]] படைகளுக்கு எதிராக [[அகமதுநகர் சுல்தானகம்|அகமதுநகரைப்]] பாதுகாப்பதில் சாந்த் பிபி மிகவும் பிரபலமானவராக அறியப்படுகிறார். &lt;ref name=&quot;sen2&quot;&gt;{{Cite book|last=Sen|first=Sailendra|title=A Textbook of Medieval Indian History|publisher=Primus Books|year=2013|isbn=978-9-38060-734-4|pages=118–119}}&lt;/ref&gt;
 
 == ஆட்சி ==
 அலியின் ஆட்சியின் போது [[பீசப்பூர் மாவட்டம்|பிஜப்பூர்]] மற்றும் [[விஜயநகரப் பேரரசு|விஜயநகரம்]] ஆகிய இரண்டும் ஒன்றுக்கொன்று மிக நெருக்கமாக இருந்தன. அலி ஒருமுறை [[விஜயநகரம் (கர்நாடகம்)|விஜயநகரத்துக்கு]] சென்றபோது அங்கு [[அலிய ராம ராயன்]] மிகுந்த ஆடம்பரத்துடனும் மரியாதையுடனும் வரவேற்றார். 1565 ஆம் ஆண்டில், பேரரசின் முக்கிய தளபதி என்ற வகையில் தக்காணத்துச் சுல்தான்களான உசேன் நிசாம் ஷா, முதலாம் அலி அதில் ஷா, இப்ராகிம் குதுப் ஷா ஆகியோரின் கூட்டுப் படைகளின் ஆக்கிரமிப்புக்கு எதிராகத் [[தலைக்கோட்டை சண்டை|தலைக்கோட்டைப் போரில்]] தானே தலைமை தாங்கினான். மிகப் பெரிய படை பலத்தைக் கொண்ட விஜயநகரப் பேரரசுக்கு இலகுவாக வெற்றி கிடைக்கும்போல் தோற்றிய இப் போர், எதிர்பாராத விதமாக, அலிய ராம ராயன் பிடிபட்டுக் கொல்லப்பட்டபோது, அவர்களுக்குப் பேரழிவாக முடிந்தது. இந்தத் தாக்கத்திலிருந்து [[விஜயநகரப் பேரரசு]] ஒருபோதும் மீளவே இல்லை. [[விஜயநகரம்]] எதிரிப் படைகளினால் பெரும் அழிவுக்குள்ளானது. நகர மக்கள் பெருமளவில் கொல்லப்பட்டனர். அரச குடும்பத்தினரும் அழிக்கப்பட்டனர். இந்த போரின் விளைவாக, [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்|பிஜப்பூரின்]] தெற்கு எல்லையானது விஜயநகரம் வரை நீட்டிக்கப்பட்டது. மேலும் அது மேலும் தெற்கே [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்|பிஜப்பூரின்]] எதிர்கால விரிவாக்கத்திற்கான வாயில்களைத் திறந்தது. இதன் விளைவாக, அலியின் ஆட்சியின் முடிவில், [[பிஜப்பூர் சுல்தானகம்|பிஜப்பூர்]] இராச்சியம் மேற்கு கடற்கரையில் ஹொனாவர் துறைமுகம் வரை விரிவடைந்தது. மேலும் தெற்கு எல்லை [[வரதா ஆறு|வரதா]] மற்றும் [[துங்கபத்திரை ஆறு|துங்கபத்ரா]] வழியாக நீட்டிக்கப்பட்டது.
 
 == வளர்ச்சிகள் ==
 அலியின் ஆட்சிக் காலத்தில் [[முகலாயப் பேரரசு|முகலாயப்]] பேரரசர் [[அக்பர்|அக்பருடன்]] இராஜதந்திர உறவுகள் ஏற்படுத்தப்பட்டு தூதர்கள் பரிமாறிக் கொள்ளப்பட்டனர்.
 
 == பின்வந்தவர் ==
 1579 ஆம் ஆண்டில், அலிக்கு மகன் இல்லாததால், இவரது மருமகன் இப்ராகிமை தனது சகோதரர் தகாமாசிப்பின் மகனாக நியமித்தார். அதே ஆண்டில், அலி ஒரு [[திருநங்கையாக்கப்பட்டோர்|திருநங்கையாக்கப்பட்ட]] ஒருவரால் படுகொலை செய்யப்பட்டார். &lt;ref&gt;''Tohfut-ul-mujahideen: An Historical Work in the Arabic Language'' By ''Zayn al-Dīn b. ʿAbd al-ʿAzīz al- Malībārī'' (Translated into English by Lt. M.J. Rowlandson)&lt;/ref&gt;  [[பீசப்பூர் மாவட்டம்|பீஜாப்பூரில்]] உள்ள சகாப் ரௌசாவிற்கு அருகிலுள்ள அலி கா ரௌசாவில் அடக்கம் செய்யப்பட்டார்.
 
 == சான்றுகள் ==
 {{reflist}}
 * Wakiyate Mamlakate Bijapur by Basheeruddin Dehelvi.
 * Tareekhe Farishta by Kasim Farishta
 * External Relation of Bijapur Adil Shahis.
 [[பகுப்பு:1558 பிறப்புகள்]]