ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை
{{Speciesbox
 | name = ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை&lt;br/&gt;Iberian lynx
 | fossil_range = &lt;br/&gt;தொடக்க [[பிலிசுடோசின்]]&lt;ref name=Boscaini_al2016&gt;{{cite journal |author1=Boscaini, A. |name-list-style=amp |author2=Alba, D.M. |author3=Beltrán, J.F. |author4=Moya-Sola, S. |author5=Madurell-Malapeira, J. |year=2016 |title=Latest Early Pleistocene remains of ''Lynx pardinus'' (Carnivora, Felidae) from the Iberian Peninsula: taxonomy and evolutionary implications |journal=Quaternary Science Reviews |volume=143 |pages=96–106 |doi=10.1016/j.quascirev.2016.05.015 |bibcode=2016QSRv..143...96B}}&lt;/ref&gt; - Recent {{Geological range|1|0}}
 | image = Lince ibérico (Lynx pardinus), Almuradiel, Ciudad Real, España, 2021-12-19, DD 07.jpg
 | status = VU
 | status_system = IUCN3.1
 | status_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{Cite iucn |title=''Lynx pardinus'' |author=Rodríguez, A. |author2=Calzada, J. |name-list-style=amp |errata=2020 |page=e.T12520A174111773 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T12520A174111773.en |date=2015 |access-date=16 January 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rebound&gt;{{cite web | url=https://www.iucn.org/press-release/202406/iberian-lynx-rebounding-thanks-conservation-action-iucn-red-list | title=Iberian lynx rebounding thanks to conservation action – IUCN Red List – Press release &amp;#124; IUCN | access-date=20 June 2024 | archive-date=20 June 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240620125731/https://iucn.org/press-release/202406/iberian-lynx-rebounding-thanks-conservation-action-iucn-red-list | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 | status2 = CITES_A1
 | status2_system = CITES
 | status2_ref = &lt;ref name=iucn/&gt;
 | taxon = Lynx pardinus
 | authority = (தெமிங்கு, 1827)
 | range_map = IberianLynx distribution2015.jpg
 | range_map_caption = ஐபீரிய சிவிங்கியின் பரவல், 2015
 }}
 [[File:Lince Ibérico Doñana.jpg|thumb|right|upright|ஒரு ஐபீரிய லின்க்ஸ் பூனை, டோனனா தேசியப் பூங்கா]]
 '''ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை''' (''Iberian lynx'', [[உயிரியல் பெயர்]]: ''Lynx pardinus'') என்பது நடுத்தர-அளவிலான காட்டுப் [[பூனைக் குடும்பம்|பூனை]] [[பேரினம் (உயிரியல்)|இனமான]] ''[[சிவிங்கிப் பூனை]]'' வகைகளில் உள்ள நான்கு சிற்றினங்களில் ஒன்றாகும். இது தென்மேற்கு [[ஐரோப்பா]]வில் உள்ள [[ஐபீரிய மூவலந்தீவு|ஐபீரிய மூவலந்தீவில்]] மட்டுமே காணப்படும் ஓர் [[அகணிய உயிரி]] ஆகும். இது பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கத்தின் [[செம்பட்டியல்|செம்பட்டியலில்]] [[அழிவாய்ப்பு இனம்|அழிவாய்ப்பு]] இனமாக இனங்காணப்பட்டுள்ளது.&lt;ref name=rebound /&gt; 20-ஆம் நூற்றாண்டில், அதிக [[வனவிலங்கை வேட்டையாடுதல்|வேட்டையாடுதல்]], [[வாழிடத் துண்டாக்கம்|வாழ்விடங்களின் துண்டாடுதல்]], ஐரோப்பியக் குழிமுயல் (ஓரிக்டோலாகசு குனிகுலசு) என்னும் இதன் முக்கிய இரை இனத்தின் மைக்ஸோமாடோசிஸ் மற்றும் முயல் ரத்தக்கசிவு நோயினால் ஏற்பட்ட இனக்குறைப்பு காரணமாக ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனையின் எண்ணிக்கை குறைந்துள்ளது.&lt;ref name=Simón2012&gt;{{cite book |author=Simón, M.A. |year=2012 |title=Ten years conserving the Iberian lynx |publisher=Consejería de Agricultura, Pesca y Medio Ambiente. Junta de Andalusía |location=Seville |isbn=978-84-92807-80-2 |url=https://books.google.com/books?id=VhFEETrncwEC |access-date=3 January 2017 |archive-date=21 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621152755/https://books.google.com/books?id=VhFEETrncwEC |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Rodríguez-Hidalgo |first1=A. |last2=Lloveras |first2=L. |last3=Moreno-García |first3=M. |last4=Saladié |first4=P. |last5=Canals |first5=A. |last6=Nadal |first6=J. |name-list-style=amp |year=2013 |title=Feeding behaviour and taphonomic characterization of non-ingested rabbit remains produced by the Iberian lynx (''Lynx pardinus'') |journal=Journal of Archaeological Science |volume=40 |issue=7 |pages=3031–3045 |url=https://www.researchgate.net/publication/236208653 |doi=10.1016/j.jas.2013.03.006 |bibcode=2013JArSc..40.3031R |hdl=10261/153608 |access-date=29 January 2019 |archive-date=21 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621152832/https://www.researchgate.net/publication/236208653_Feeding_behavior_and_taphonomic_characterization_of_non-ingested_rabbit_remains_produced_by_the_Iberian_lynx_Lynx_pardinus |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Fordham2013&gt;{{cite journal |last1=Fordham |first1=D.A. |last2=Akçakaya |first2=H.R. |last3=Brook |first3=B.W. |last4=Rodríguez |first4=A. |last5=Alves |first5=P.C. |last6=Civantos |first6=E. |last7=Trivino |first7=M. |last8=Watts |first8=M.J. |last9=Araujo |first9=M.B. |name-list-style=amp |year=2013 |title=Adapted conservation measures are required to save the Iberian lynx in a changing climate |journal=Nature Climate Change |volume=3 |issue=10 |pages=899–903 |bibcode=2013NatCC...3..899F |hdl=10261/84387 |doi=10.1038/nclimate1954 |url=http://digital.csic.es/bitstream/10261/84387/1/Fordham_Nat%20Clim%20Change_13.pdf |hdl-access=free |access-date=2 January 2017 |archive-date=3 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170103003658/http://digital.csic.es/bitstream/10261/84387/1/Fordham_Nat%20Clim%20Change_13.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 
 ஏறத்தாழ ஒரு மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, தொடக்க கால [[பிலிசுடோசின்|பிலிசுடோசினின்]] முடிவிலிருந்து இந்தப் பூனை இப்பகுதியில் இருந்ததாகத் [[தொல்லுயிர் எச்சம்|தொல்லுயிர் எச்சங்கள்]] தெரிவிக்கின்றன.
 
 21ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில், ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை [[அற்றுவிட்ட இனம்|அழிவின் விளிம்பில்]] இருந்தது. 2002ஆம் ஆண்டில் [[அந்தாலூசியா]]வில் தனிமைப்படுத்தப்பட்ட இரண்டு துணை இனத்தொகைகளில் 94 பூனைகள் மட்டுமே உயிர் பிழைத்துள்ளன. இதன் பின்னர், பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகள் செயல்படுத்தப்பட்டன. இதில் வாழ்விடத்தை மேம்படுத்துதல், முயல்களை மீட்டெடுத்தல், இடமாற்றம் செய்தல், மற்றும் ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனைகளை மீண்டும் அறிமுகப்படுத்துதல், கண்காணித்தல் போன்றவை அடங்கும். இதனால் 2012இல், இவற்றின் தொகை 326 ஆகவும்,&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Lopez |first1=G. |last2=Lopez |first2=M. |last3=Fernandez |first3=L. |last4=Ruiz |first4=G. |last5=Arenas|first5=R. |last6=Del Rey |first6=T. |last7=Gil |first7=J.M. |last8=Garrote |first8=G. |last9=Garcia |first9=M. |last10=Simon |first10=M. |name-list-style=amp |year=2012 |title=Population development of the Iberian lynx since 2002 |journal=Cat News |volume=57 |page=34}}&lt;/ref&gt; 2020 இல் 855 ஆகவும்,&lt;ref&gt;{{cite news |author=Jones, S. |newspaper=[[தி கார்டியன்]] |date=2020 |title=The lynx effect: Iberian cat claws its way back from brink of extinction |url=https://www.theguardian.com/environment/2020/oct/25/the-lynx-effect-iberian-cat-claws-its-way-back-from-brink-of-extinction |access-date=29 October 2020 |archive-date=25 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025104603/https://www.theguardian.com/environment/2020/oct/25/the-lynx-effect-iberian-cat-claws-its-way-back-from-brink-of-extinction |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2021-இல் 1,111 ஆகவும்,&lt;ref&gt;{{cite news |author=Lusa |newspaper=Público (Portugal)|date=2021 |title=Pela primeira vez em 20 anos, há mais de 1000 linces-ibéricos |url=https://www.publico.pt/2021/05/28/p3/noticia/primeira-20-anos-ha-1000-lincesibericos-1964416 |access-date=28 May 2021 |archive-date=28 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528173947/https://www.publico.pt/2021/05/28/p3/noticia/primeira-20-anos-ha-1000-lincesibericos-1964416 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2023-இல் 1,668 ஆகவும்,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.miteco.gob.es/es/prensa/ultimas-noticias/La-poblaci%C3%B3n-de-linces-ib%C3%A9ricos-alcanza-su-m%C3%A1ximo-hist%C3%B3rico:-1.668-ejemplares--/tcm:30-569638|title=La población de linces ibéricos alcanza su máximo histórico: 1.668 ejemplares|website=www.miteco.gob.es|access-date=7 June 2023|archive-date=7 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230607055152/https://www.miteco.gob.es/es/prensa/ultimas-noticias/La-poblaci%C3%B3n-de-linces-ib%C3%A9ricos-alcanza-su-m%C3%A1ximo-hist%C3%B3rico:-1.668-ejemplares--/tcm:30-569638|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2024-இல் 2,021 ஆகவும் அதிகரித்து, இதனை மறுவகைப்படுத்தலுக்கு வழிவகுத்தது.&lt;ref name=&quot;guardian-vulnerable&quot;&gt;{{cite news |last1=Jones |first1=Sam |title=Iberian lynx no longer endangered after numbers improve in Spain and Portugal |url=https://www.theguardian.com/environment/article/2024/jun/20/iberian-lynx-vulnerable-not-endangered-after-numbers-improve-in-spain-and-portugal-aoe |access-date=20 June 2024 |work=The Guardian |date=20 June 2024 |archive-date=21 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621145125/https://www.theguardian.com/environment/article/2024/jun/20/iberian-lynx-vulnerable-not-endangered-after-numbers-improve-in-spain-and-portugal-aoe |url-status=live }}&lt;/ref&gt; இது ஒரு [[ஒற்றை வகை உயிரலகு|ஒற்றை வகை]] இனமாகும். இது ''இசியோடோரென்சீசு''-இலிருந்து உருவானதாகக் கருதப்படுகிறது.
 
 ==மரபியல் ஆராய்ச்சி==
 ஐபீரியன் சிவிங்கிப் பூனையின் மரபணு வேறுபாடு, பிற பூனைக்க்குடும்ப மரபணுவினை ஒப்பிடும் போது முந்தியதாக உள்ளது. இதன் வாழிடத் துண்டாக்கம், இடையூறு மற்றும் தனிமைப்படுத்தலின் விளைவாக ஏற்பட்டதாகும்&lt;ref name=Casas2013/&gt;டோனானா மற்றும் அண்டுஜாரில் உள்ள ஐபீரியன் சிவிங்கிப் பூனை நுண்கோள டி. என். ஏ. குறிப்பான்களில் மரபணு ரீதியாக வேறுபடுகின்றன. இந்த அலகு நீண்ட காலமாக தனிமைப்படுத்தப்பட்டதால், டோனானாவில் சேகரிக்கப்பட்ட மாதிரிகள் அதிக அளவு அகஇனப்பெருக்கத்தை வெளிப்படுத்தின.&lt;ref name=Casas2013&gt;{{cite journal |journal=Molecular Ecology |title=Genetics at the verge of extinction: insights from the Iberian lynx |author1=Casas-Marce, M. |author2=Soriano, L. |author3=López-Bao, J. V. |author4=Godoy, J. A. |name-list-style=amp |year=2013 |doi=10.1111/mec.12498 |pmid= 24128177 |volume=22 |issue=22 |pages=5503–5515|bibcode=2013MolEc..22.5503C |s2cid=27205596}}&lt;/ref&gt;
 
 ==கலாச்சாரப் பதிவு==
 [[போர்த்துகீசியர்|போர்த்துகீசிய]] தெருக் கலைஞர் இரண்டாம் போர்டலோ, அதிகப்படியான நுகர்வை முன்னிலைப்படுத்த குப்பைகளால் செய்யப்பட்ட மாதிரிகளை உருவாக்குபவர் ஆவார். இவரது விலங்குகளை உள்ளடக்கிய படைப்புகள் மனிதர்களால் ஏற்படும் கழிவுகளால் உயிரினங்களின் அழிவை எடுத்துக்காட்டுவதற்காக உருவாக்கப்பட்டவை.&lt;ref name=sab2022&gt;{{cite web | title=Bordalo II | website=Street Art Bio | date=5 April 2022 | url=https://www.streetartbio.com/artists/bordalo-ii/ | access-date=30 July 2023 | format=video (1 min.) + text | archive-date=29 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230729093211/https://www.streetartbio.com/artists/bordalo-ii/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; இவரது பொதுவன படைப்புகளில் ஒன்று போர்ச்சுகலின் [[லிஸ்பன்|லிசுபனில்]] உள்ள பார்க் தாசு நாசாசில் உள்ள ஒரு பெரிய ஐபீரியன் சிவிங்கிப் பூனை ஆகும். இது 2019-இல் இளைஞர் நல அமைச்சர்களின் உலக மாநாட்டிற்காகவும், இளைஞர் மன்றம் லிசுபோவா+21 க்காகவும் உருவாக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{cite web | title=A huge cat sculpture at Park of Nations in Lisbon, Portugal | website=Local Guides Connect | first=Roman | last=Ahmmed | date=19 July 2021 | url=https://www.localguidesconnect.com/t5/General-Discussion/A-huge-cat-sculpture-at-Park-of-Nations-in-Lisbon-Portugal/td-p/2996585 | access-date=30 July 2023 | archive-date=30 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230730010106/https://www.localguidesconnect.com/t5/General-Discussion/A-huge-cat-sculpture-at-Park-of-Nations-in-Lisbon-Portugal/td-p/2996585 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 
 [[File:Big cat is big (52132560303).jpg|center|குப்பைகளால் லிஸ்பனில் நிறுவப்பட்ட ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை|thumb]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons|Lynx pardinus|ஐபீரிய சிவிங்கிப் பூனை}}
 {{Wikispecies|Lynx pardinus}}
 * [http://www.lcie.org/ Large Carnivore Initiative for Europe – Iberian lynx]
 * [http://www.catsg.org/index.php?id=98 Species portrait Iberian lynx; IUCN/SSC Cat Specialist Group]
 * [https://web.archive.org/web/20060506121156/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Lynx_pardinus/ Images and movies of the Iberian lynx (''Lynx pardinus)'']—ARKive
 * [https://web.archive.org/web/20130529082338/http://www.iberianature.com/material/iberianlynx.htm The natural history of the Iberian lynx]
 * [https://wwf.panda.org/discover/our_focus/wildlife_practice/profiles/mammals/iberian_lynx/ WWF species profile: Iberian lynx]
 
 {{Carnivora|Fe.}}
 {{Taxonbar|from=Q129727}}
 {{Authority control}}
 
 [[பகுப்பு:பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கத்தின் செம்பட்டியல் - அழிவாய்ப்பு இனம்]]