தைமூரியப் பேரரசு
{{Infobox Former Country
 | native_name                = {{lang|fa|{{Nastaliq|گورکانیان}}}}&lt;br /&gt;'''ஈரான்-உ-துரான்'''
 | national_motto                = &lt;br /&gt;[[பாரசீக மொழி]]:{{lang|fa|{{Nastaliq|راستى رستى}}}}&lt;br /&gt;''ரஸ்டி ருஸ்டி''&lt;br /&gt;&quot;பாவ விமோசனம் என்பது நன்னடத்தையில் உள்ளது&quot;
 | conventional_long_name                = தைமூரியப் பேரரசு
 | common_name                = தைமூரியப் பேரரசு
 | era                = பிந்தைய நடுக்காலங்கள்
 | status                = அமீரகம்
 | government_type                = முற்றிலுமான முடியரசு
 | area_km2                = 
 | year_start                = 1370
 | date_start                = 
 | year_end                = 1507
 | event_pre                = [[தைமூர்]] தன் [[தைமூரியப் படையெடுப்புகள் மற்றும் வெற்றிகள்|படையெடுப்புகளைத்]] தொடங்குகிறார்
 | date_pre                = 1363
 | event_start                = தைமூரியப் பேரரசு நிறுவப்படுதல்
 | event1                = மேற்கு நோக்கிய விரிவாக்கம் தொடங்குகிறது
 | date_event1                = 1380
 | event2                = அங்காரா யுத்தம்
 | date_event2                = 20 சூலை 1402
 | event3                = [[சமர்கந்து|சமர்கந்தின்]] வீழ்ச்சி
 | date_event3                = 1505
 | event_end                = [[ஹெறாத் நகரம்|ஹெறாத்தின்]] வீழ்ச்சி
 | event_post                = [[முகலாயப் பேரரசு]] நிறுவப்படுதல்
 | date_post                = 1526
 | image_coat                = &lt;!-- DO NOT REPLACE this documented &quot;Three annulets&quot; symbol with false, conjectural or original research flags of the Timurids, such as this one: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/6/6c/20230329042531%21Timurid.svg , which is falsely claimed to be from the Catalan Atlas. See paragraph &quot;Symbols of the state&quot; hereunder for details --&gt;Three annulets symbol of the Timurid Empire.png
 | coa_size                = 100
 | coat_alt                = மூன்று வளையச் சின்னம்
 | symbol_type                = &lt;!-- DO NOT ADD false, conjectural or original research flags to this infobox. See paragraph &quot;Symbols of the state&quot; hereunder for details --&gt;[[தைமூர்|தைமூரின்]] &quot;மூன்று வளைய&quot; முத்திரை.&lt;ref&gt;Coinage of Timur with &quot;Three annulets&quot; symbol (1393-1405): [[File:Coinage of Timur with 3 annulets symbol. Shaykh abu-Ishaq (Kazirun) mint. Undated, circa AH 795-807 AD 1393-1405.jpg|70px]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bloom |first1=Jonathan |last2=Blair |first2=Sheila S. |title=Grove Encyclopedia of Islamic Art &amp; Architecture: Three-Volume Set |date=14 May 2009 |publisher=OUP USA |isbn=978-0-19-530991-1 |page=426 |url=https://books.google.com/books?id=un4WcfEASZwC&amp;pg=PA426 |language=en| quote=&quot;Coinage issued by the Timurid dynasty (r. 1370-1506) comprised various silver coins and several coppers, most often anonymous, although some coppers struck in the name of Timur 1370–1405; here called amīr) have a tamghā of three annulets prominently on the reverse.&quot;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Kadoi |first1=Yuka |title=On the Timurid flag |journal=Beiträge zur islamischen Kunst und Archäologie |date=2010 |volume=2 |pages=144, 149, 159 Fig.5 |url=https://www.academia.edu/17410816}}&lt;/ref&gt;
 | flag_border                = no
 | image_map                = Timur Empire.jpg
 | image_map_caption                = [[தைமூர்|தைமூருக்குக்]] கீழ் இதன் உச்சபட்ச பரப்பளவில் தைமூரியப் பேரரசின் வரைபடம்
 | image_map_size                = 300
 | demonym                = 
 | p1                = சகதாயி கானரசு
 | p2                = சூபி அரசமரபு
 | p3                = சலயிர் சுல்தானகம்
 | p4                = குர்த் அரசமரபு
 | p5                = முசாபரியர்கள்
 | p6                = சர்பதர்கள்
 | p7                = மரசிக்கள்
 | p8                = அப்ரசியப் அரசமரபு
 | p9                = காரா கோயுன்லு
 | p10                = சார்சியா இராச்சியம்
 | s1                = புகாரா கானரசு
 | s2                = சாபாவிய ஈரான்
 | s3                = கிவா கானரசு
 | s4                = காரா கோயுன்லு
 | s5                = அக் கோயுன்லு
 | s6                = முகலாயப் பேரரசு
 | s7                = சார்சியா இராச்சியம்
 | capital                = {{plainlist|
 *[[சமர்கந்து]] (1370–1405)
 *[[ஹெறாத் நகரம்|ஹெறாத்]] (1405–1507)}}
 | common_languages                = {{plainlist|
 *[[பாரசீக மொழி]] (அலுவல், அரசவை, இலக்கியம், இணைப்பு மொழி, நிர்வாக மொழி)&lt;ref&gt;
 * Manz, Beatrice Forbes (1999). ''The Rise and Rule of Tamerlane''. [[கேம்பிறிட்ஜ் பல்கலைக்கழகப் பதிப்பகம்]], p.109. {{ISBN|0-521-63384-2}}. {{google books|2xDm2DCPRKMC|Limited preview}}. [https://books.google.com/books?id=2xDm2DCPRKMC&amp;pg=PA109 p.109]. &quot;In almost all the territories which Temür incorporated into his realm Persian was the primary language of administration and literary culture. Thus the language of the settled '[[divan]]' was Persian.&quot;
 * B.F. Manz, W.M. Thackston, D.J. Roxburgh, L. Golombek, L. Komaroff, R.E. Darley-Doran. &quot;Timurids&quot; [[Encyclopaedia of Islam]] [[Brill Publishers]] 2007; &quot;During the Timurid period, three languages, Persian, Turkish, and Arabic were in use. The major language of the period was Persian, the native language of the Tajik (Persian) component of society and the language of learning acquired by all literate and/or urban Turks. Persian served as the language of administration, history, belles lettres, and poetry.&quot;
 * {{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-asia-v|title=CENTRAL ASIA v. In the Mongol and Timurid Periodse|author=Bertold Spuler|publisher=[[Encyclopaedia Iranica]]|access-date=2017-09-14}} &quot;Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917&amp;nbsp;... Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible&amp;nbsp;...
 * Robert Devereux (ed.) &quot;Muhakamat Al-Lughatain (Judgment of Two Languages)&quot; Mir 'Ali Shir Nawāi;  Leiden, [[E.J. Brill]] 1966: &quot;Nawa'i also employs the curious argument that most Turks also spoke Persian but only a few Persians ever achieved fluency in Turkic. It is difficult to understand why he was impressed by this phenomenon, since the most obvious explanation is that Turks found it necessary, or at least advisable, to learn Persian – it was, after all, the official state language – while Persians saw no reason to bother learning  which was, in their eyes, merely the uncivilized tongue of uncivilized nomadic tribesmen.
 * David J. Roxburgh. ''The Persian Album, 1400–1600: From Dispersal to Collection''. Yale University Press, 2005. pg 130: &quot;Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama.&quot;&lt;/ref&gt;
 *[[சகதாயி|சகதாயி துருக்கியம்]] (அரசமரபு, இலக்கிய மொழி)&lt;ref name=&quot;homelanguage&quot; /&gt;
 * [[அரபு மொழி|அரபி]] (இறையியல்)&lt;ref name=&quot;EI - Manz2&quot; /&gt;}}
 | religion                = ;{{nobold|State religion}}
 :{{hlist|[[சன்னி இசுலாம்]]}}
 ;{{nobold|பிற சமயங்கள்}}
 :{{hlist|[[சியா இசுலாம்]]|[[சரதுசம்]]|[[இந்து சமயம்]]|[[கிறிஸ்தவம்]]}}
 | currency                = தன்கா
 | title_leader                = [[தைமூர் வம்சம்|அமீர்]]
 | leader1                = [[தைமூர்]] (முதல்)
 | leader2                = பாதியல் சமான் (கடைசி)
 | year_leader1                = 1370–1405
 | year_leader2                = 1506–1507
 | stat_year1                = 1405 மதிப்பீடு.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D | title = East-West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=2016-09-14 |issn= 1076-156X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|date=September 1997|title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia|journal=[[International Studies Quarterly]]|volume=41|issue=3|at=p. 500|doi=10.1111/0020-8833.00053|author=Rein Taagepera|author-link=Rein Taagepera|jstor=2600793|url=http://www.escholarship.org/uc/item/3cn68807}}&lt;/ref&gt;
 | stat_area1                = 4,400,000
 |today                  = {{plainlist|
 *{{flag|Iran}}
 *{{flag|Uzbekistan}}
 *{{flag|Turkmenistan}}
 *{{flag|Tajikistan}}
 *{{flag|Kyrgyzstan}}
 *{{flag|Kazakhstan}}
 *{{flag|Azerbaijan}}
 *{{flag|Georgia}}
 *{{flag|Armenia}}
 *{{flag|Afghanistan}}
 *{{flag|Pakistan}}
 *{{flag|India}}
 *{{flag|Iraq}}
 *{{flag|Kuwait}}
 *{{flag|Syria}}
 *{{flag|Turkey}}
 *{{flag|China}}
 *{{flag|Russia}}
 *{{flag|Saudi Arabia}}}}
 }}
 '''தைமூரியப் பேரரசு''' என்பது, [[துருக்க-மங்கோலியர்|துருக்க-மங்கோலிய]] மூலத்தைக் கொண்டவர்களும் பின்னர் [[பாரசீகர்|பாரசீகராக]] மாறியவர்களுமான மத்திய ஆசிய [[சுன்னி இசுலாம்|சுன்னி முசுலிம்]] வம்சத்தினரால் நிறுவப்பட்ட பேரரசு ஆகும். இவர்களது பேரரசு [[மத்திய ஆசியா]], [[ஈரான்]], இன்றைய [[ஆப்கானிசுத்தான்]] மற்றும் [[பாகிசுத்தான்]], [[இந்தியா]], [[மெசொப்பொத்தேமியா]], [[காக்கேசியா]] ஆகியவற்றில் பெரும்பகுதி ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிப் பரந்து விரிந்திருந்தது. இது புகழ் பெற்ற நாடுபிடிப்பாளரான [[தைமூர்|தைமூரினால்]] (தாமர்லான்) 14 ஆம் நூற்றாண்டில் நிறுவப்பட்டது.
 
 16 ஆம் நூற்றாண்டில், தைமூரிய இளவரசரும் பர்கனாவின் ஆட்சியாளருமாக இருந்த பாபர் இந்தியாமீது படையெடுத்து [[முகலாயப் பேரரசு|முகலாயப் பேரரசை]] உருவாக்கினார். இது, 18 ஆம் நூற்றாண்டுத் தொடக்கத்தில், பேரரசர் [[ஔரங்கசீப்]]புக்குப் பின்னர் மங்கத் தொடங்குவதற்கு முன் [[இந்தியத் துணைக்கண்டம்|இந்தியத் துணைக்கண்டத்தின்]] பெரும் பகுதியை ஆட்சி செய்தது. பின்னர் [[1857 இந்தியக் கிளர்ச்சி]]க்குப் பின்னர் இந்தியாவின் பிரித்தானிய அரசால் முறையாகக் கலைக்கப்பட்டது. இத்துடன் தைமூரிய வம்சத்தினரின் கடைசி அரசும் இல்லாதொழிந்தது.
 
 ==தோற்றப் பின்னணி==
 தைமூரிய வம்சத்தினரின் தோற்றம் [[பர்லாசு]] (Barlas) என அழைக்கப்படும் [[மங்கோலியர்|மங்கோலிய]] நாடோடிக் கூட்டமைப்புடன் தொடங்குகிறது. பர்லாசுகள் [[செங்கிஸ் கான்|செங்கிசுக் கானின்]] படையினரில் எஞ்சிய குழுக்களாவர். மங்கோலியர் மத்திய ஆசியாவைக் கைப்பற்றிய பின்னர் பர்லாசுகள் [[துருக்கத்தானம்|துருக்கத்தானத்தில்]] குடியேறினர். இதனால் இது ''மகுலித்தானம்'' (மங்கோலியர் நாடு) எனவும் எனவும் அழைக்கப்பட்டது. உள்ளூர்த் துருக்கருடனும், பிற [[துருக்க மொழி]] பேசுவோருடனும் குறிப்பிடத்தக்க அளவு கலந்து பழகியதால், தைமூரின் காலத்தில் பர்லாசுகள் மொழியாலும், பழக்க வழக்கங்களாலும் துருக்கராகவே மாறிவிட்டனர். மேலும், [[இசுலாம்|இசுலாத்தைக்]] கைக்கொள்ளத் தொடங்கிய பின்னர், இசுலாமியச் செல்வாக்கு உருவான காலத்தின் தொடக்கத்திலிருந்து முன்னிலை வகித்த பாரசீகக் கல்வி, உயர் பண்பாடு ஆகியவற்றையும் மத்திய ஆசியத் துருக்கரும், மங்கோலியரும் ஏற்றுக்கொண்டனர். தைமூரிய உயர் குடியினர், பாரசீக-இசுலாமிய அரசவைப் பண்பாட்டுடன் ஒன்றுகலப்பதற்கு [[பாரசீக இலக்கியம்]] முக்கிய பங்காற்றியது.
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 [[பகுப்பு:தைமூரிய வம்சம்| ]]