டயர் நகரம்
{{merge|தயர் நகரம், லெபனான்}}
 {{Infobox settlement
 | name                            = டயர்
 | native_name                     = {{lang|ar|صور}}&lt;br&gt;{{lang|fr|Tyr}}
 | other_name                      = சௌர் &lt;small&gt;(லெபானிய பிரான்ச்)&lt;/small&gt;
 | nickname                        = சைதா
 | settlement_type                 = நகரம் 
 | motto                           = 
 | image_skyline                   = File:Tyre Public Beach.jpg
 | imagesize                       = 275px
 | image_caption                   = டயர் கடற்கரை 
 | image_flag                      = 
 | image_seal                      = 
 | coordinates                     = {{coord|33|16|15|N|35|11|46|E|display=inline,title}}
 | pushpin_map                     = Lebanon
 | map_size                        = 275px
 | map_caption                     = 
 | subdivision_type                = நாடு
 | subdivision_name                = {{flag|Lebanon}}
 | subdivision_type2               = [[Governorates of Lebanon|Governorate]]
 | subdivision_name2               =தெற்கு ஆளுநரகம்  
 | subdivision_type3               = மாவட்டம் 
 | subdivision_name3               = டயர் மாவட்டம்
 | established_title               =நிறுவப்பட்டது.
 | established_date                =[[கிமு]] 2750 
 | area_total_km2                  = 4
 | area_metro_km2                  = 17
 | population_total                = 60000
 | population_metro                = 174000
 | timezone                        =கிழக்கு ஐரோப்பிய நேரம் (குளிர் காலம்) 
 | utc_offset                      = +2
 | timezone_DST                    = கிழக்கு ஐரோப்பிய நேரம் (கோடைக் காலம்) 
 | utc_offset_DST                  = +3
 | footnotes                       = {{designation list | embed=yes
    | designation1 = WHS
    | designation1_date = [[உலகப் பாரம்பரியக் களம்]], ஆண்டு 1984  
    | designation1_type = பண்பாட்டுக் களம்
    | designation1_criteria = iii, vi
    | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/299 299]
    | designation1_free1name = State Party
    | designation1_free1value = {{LBN}}
    | designation1_free2name 
 }}
 | website                         = 
 | official_name                   = 
 }}
 '''டயர்''' (''Tyre'') ({{lang-ar|صور}} ''Ṣūr''; [[பொனீசிய மொழி|போனீசியம்]]: {{script|Phnx|𐤑𐤓}} ''Ṣūr''; [[சிரியாக் மொழி|சிரியாக்]]: ܣܘܪ, {{lang-he-n|צוֹר}} ''Tzór''; [[பண்டைய கிரேக்கம்|கிரேக்கம்]]: Τύρος ''Týros''; {{lang-la|Tyrus}}; {{lang-hy|Տիր}} ''[[Tir (god)|Tir]]''; {{lang-fr|Tyr}}; லெபனிய பிரான்சு மொழியில் சௌர் ('''Sour''') என்றும் அழைப்பர்.இது [[லெபனான்]] நாட்டின் [[தெற்கு ஆளுநரகம், லெபனான்|தெற்கு ஆளுநகரத்தில்]] அமைந்துள்ளது. இதன் வடக்கே 39.5 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் [[சிதோன்]] நகரமும்; இதன் கிழக்கே 6 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் [[பின்த் ஜபீல்]] நகரம் உள்ளது. 
 
 உலகில் பல்லாண்டுகளாக தொடர்ந்து மக்கள் வாழும் நகரங்களில் டயர் நகரமும் ஒன்று. இந்நகரத்தில் கிமு 2750 முதல் தற்போது வரை மக்கள் தொடர்ந்து வாழ்கின்றனர். இந்நகரம் [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு]]ப் பகுதியின் [[வளமான பிறை பிரதேசம்|வளமான பிறை பிரதேசத்தில்]] [[நடுநிலக் கடல்|மத்தியதரைக் கடலின்]] கிழக்குக் கடற்கரையில் தற்கால [[லெபனான்]] நாட்டின்,  அமைந்த டயர் நகரம், டயர் மாவட்டம் மற்றும்  தெற்கு ஆளுநகரத்தின் தலைமையிடமாக உள்ளது. 2003-ஆம் கணக்குப்படி, இந்நகரம் 1,17,000 [[மக்கள்தொகை]] கொண்டிருந்தது.&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Lebanon.html Lebanon – city population]&lt;/ref&gt; லெபனான் நாட்டின் தலைநகரான [[பெய்ரூத்|பெய்ரூத்திற்கு]] தெற்கே 80 கிமீ தொலைவில் டயர் நகரம் உள்ளது. இதன் வடக்கில் 40 கிமீ தொலைவில் [[சிடோன்]] நகரம் உள்ளது.
 
 டயர் என்பதற்கு பாறை என்பது பொருளாகும்.&lt;ref&gt;Bikai, P., &quot;The Land of Tyre&quot;, in Joukowsky, M., ''The Heritage of Tyre'', 1992, chapter 2, p. 13&lt;/ref&gt; பண்டைய காலத்தில் இந்நகரம் பாறைகளின் மீது கட்டப்பட்டதால் இதனை டயர் என அழைக்கப்படுகிறது.
 
 லெபனான் நாட்டில் தற்போது ஐந்தாதவது பெரிய நகரம் டயர் ஆகும். மற்ற நகரங்கள் [[பெய்ரூத்]], [[திரிபோலி]], அலெய் மற்றும் [[சிதோன்]] ஆகும்.&lt;ref&gt;[http://tyros.leb.net/tyre/ Tyre City, Lebanon]&lt;/ref&gt; இங்கு லெபனான் நாட்டின் பெருந் துறைமுகம் அமைந்துள்ளது. இங்கு சுற்றுலாத் துறை முக்கியத் தொழில் ஆகும். இந்நகரத்தில் பண்டைய உரோமானியர்கள் நிறுவிய டயர் நகரம், [[உலகப் பாரம்பரியக் களம்|உலகப் பாரம்பரியக் களமாக]] உள்ளது.&lt;ref&gt;Resolution 459&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.lcps-lebanon.org/pub/breview/br5/seedenbr5.html#cases Lebanon's Archaeological Heritage] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090311024355/http://www.lcps-lebanon.org/pub/breview/br5/seedenbr5.html#cases |date=March 11, 2009 }}&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 [[File:Tyre Triumphal Arch.jpg|thumb|மறுசீரமைக்கப்பட்ட வெற்றி வளைவு]]   
 [[File:TyreAlMina.jpg|thumb|left|பண்டைய சிதிலமடைந்த அரண்மனையின் தூண்க]]
 
 [[File:TyreAlMinaTheatre.jpg|thumb|கிமு 8-ஆம் நூற்றாண்டில் சிதிலமடைந்த செவ்வக வடிவக் கட்டிடத்தின் சிதிலங்கள்&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite book|title=TYRE|last=Badawi|first=Ali Khalil|publisher=Al-Athar Magazine|year=2018|isbn=|edition=4th|location=Beirut|pages=94, 106-121|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|alt=]]
 பண்டைய காலத்தில் கிரேக்கர்கள் டயர் நகரத்தைச் சுற்றி பெரும் கோட்டை கட்டியிருந்தனர்.
 
 === வெண்கலக் காலம் மற்றும் இரும்புக் காலம்  ===
 கிரேக்க வரலாற்று அறிஞர் [[எரோடோட்டசு]]வின் கூற்றுப்படி, கிமு 2750-இல் கோட்டைச் சுவருடன் கட்டப்பட்ட [[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்|பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்களில்]] ஒன்றாக டயர் நகரம் விளங்கியிருந்தது.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Bement|first=R B|title=Tyre; the history of Phoenicia, Palestine and Syria, and the final captivity of Israel and Judah by the Assyrians|publisher=Ulan Press|asin=B009WP2MR8|page=47}}&lt;/ref&gt; கிமு 17-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 13-ஆம் நூற்றாண்டு வரை டயர் நகரம் [[எகிப்தின் மத்தியகால இராச்சியம்]] மற்றும் [[புது எகிப்து இராச்சியம்|எகிப்தின் புது இராச்சியத்தின்]] கீழ் இருந்தது.  இராச்சியத்தின்]] பண்டைய [[இசுரயேல் அரசு (ஒன்றிணைந்த முடியாட்சி)|இஸ்ரவேல் இராச்சியத்தின்]] (கி.மு. 1030 – கி.மு. 930) மன்னர்களான [[தாவீது அரசர்|தாவீது]] மற்றும் [[சாலமோன்]] ஆகியோர்  [[போனீசியா]] நாட்டை [[பிலிஸ்தியர்கள்|பிலிஸ்தியர்களிடமிருந்து]] கைப்பற்றி ஆண்டனர். அப்போது டயர் நகரத்தையும் தங்களின் இராச்சியப் பகுதியில் இணைத்துக் கொண்டனர். பண்டைய டயர் நகரத்தின் துறைமுகம் கிரேக்க, உரோம மற்றும் ஆப்பிரிக்க நாடுகளுக்கும், [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு]] நாடுகளுக்கும்  வணிக மையமாக விளங்கியது.
 
 [[பிலிஸ்தியர்கள்|பிலிஸ்தியர்களின்]] உதவியுடன் [[புது அசிரியப் பேரரசு|புது அசிரியப் பேரரசர்]] ஐந்தாம் சல்மானேஸ்வரர், டயர் நகரத்தை ஐந்தாண்டுகள் கைப்பற்றி வைத்திருந்தார்.&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt; கிமு 612-இல் [[புது அசிரியப் பேரரசு]] வீழ்ச்சியயடைந்த போது, டயர் நகரத்தை கிமு 586 வரை [[புது பாபிலோனியப் பேரரசு]]வின் கீழ் சென்றது.&lt;ref name=&quot;:21&quot;&gt;{{cite book|last=Bement|first=R B|title=Tyre; the history of Phoenicia, Palestine and Syria, and the final captivity of Israel and Judah by the Assyrians|publisher=Ulan Press|asin=B009WP2MR8|page=48}}&lt;/ref&gt;
 
 === பாரசீகர் ஆட்சியில் ===
 [[File:A naval action during the siege of Tyre by Andre Castaigne (1898-1899).jpg|right|thumb|கிமு 332-இல் போர்க்கப்பல்களால் டயர் நகர முற்றுகைக் காட்சி]]
 
 பாரசீக [[அகாமனிசியப் பேரரசு]]வின் ஆட்சியில், கிமு 539 முதல் கிமு 332  டயர் நகரம் இருந்தது.&lt;ref name=&quot;JSTOR&quot;&gt;{{Cite journal|title=Tyre in the early Persian period (539-486 B.C)|journal = The Biblical Archaeologist|volume = 42|issue = 1|pages = 23–34|jstor = 3209545|last1 = Katzenstein|first1 = H. Jacob|year = 1979}}&lt;/ref&gt;
 [[File:Siege tryre.gif|left|thumb|டயர் நகரத்தை அலெக்சாண்டர் முற்றுகையின் வரைபடம்]] 
 ===கிரேக்கர்களின் ஆட்சியில் ===
 {{முதன்மை|ஹெலனிய காலம்}}
 மாசிடோனியாவின் அலெக்சாண்டர் 332-இல் [[போனீசியா]]வின் டயர் நகரத்தை ஏழு மாத முற்றுக்கைப்பின்  கைப்பற்றினார்.&lt;ref name=&quot;JSTOR&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lebanonuntravelled.com/strolling-in-old-tyr/|title=Strolling in old Tyr – LebanonUntravelled.com|language=en-US|access-date=2019-02-13}}&lt;/ref&gt; 
 போரில் வீழ்ந்த 30,000 டயர் நகர மக்களை கிரேக்கர்கள் அடிமைகளாக விற்றனர் அல்லது கொன்றனர். அலெக்சாண்டரின் மறைவுக்குப் பின் [[ஹெலனிய காலம்|ஹெலனிய காலத்தின்]] போது கிமு 306-இல்  கிரேக்கப் படைத்தலைவர் [[ஆண்டிகோணஸ்]] டயர் நகரம் உள்ளிட்ட [[சிரியா]],  [[துருக்கி]], மற்றும் கிரேக்கப் பகுதிகளுக்கு பேரரசர் ஆனார். பின்னர் டயர் நகரம் [[செலூக்கியப் பேரரசு|செலூக்கியப் பேரரசின்]] கீழ் சென்றது. கிமு 126-இல் செலூக்கியப் பேரரசிடமிருந்து டயர் நகரம் விடுதலைப் பெற்றது.&lt;ref&gt;[http://www.attalus.org/bc2/year126.html#9 126 B.C. – events and references]&lt;/ref&gt;
 
 === உரோமர்களின் ஆட்சியில் ===
 [[File:TyreCitySiteUNESCOworldculturalheritage RomanDeckert07082019.jpg|thumb|அல் - மினாவின் காட்சி]]
 
 கிறித்தவர்களின் [[புதிய ஏற்பாடு]] நூலில் [[இயேசு]] கிறிஸ்து தனது பரப்புரைகளை [[சிதோன்]] பகுதிகளில் மேற்கொண்டதாக அறிவிக்கிறது.
 
 [[உரோமைப் பேரரசு]] ஆட்சியில் கிபி 304-இல் டயர் நகர கிறிஸ்துவர்கள் 500 பேர் கூட்டம் கூட்டமாக படுகொலை செய்யப்பட்டனர்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://livingmaronite.com/resources/feast-days/500-martyrs-of-tyre/|title=500 Martyrs of Tyre|last=|first=|date=|website=Living Maronite|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=8 October 2019}}&lt;/ref&gt;
 === பைசாந்திய ஆட்சியில் ===
 கிபி 395-இல் [[பைசாந்தியப் பேரரசு]] ஆட்சியில் டயர் நகரத்தில் பட்டுத் தொழில், கண்ணாடித் தொழில் மற்றும் சாயத் தொழில்கள் செழித்தன. பைசாந்திய பேரரசிடமிருந்து டயர் நகரத்தை [[சாசானியப் பேரரசு|சாசானியப் பேரரசினர்]] கைப்பற்றினர். பின்னர் கிபி 638-இல் இசுலாமிய படைகளுப்புகளால் [[ராசிதீன் கலீபாக்கள்|ராசீதீன் கலீபகத்தின்]] கீழ் சென்றது.
 
 === இசுலாமிய ஆட்சியில் ===
 கிபி 635-இல் அரேபிய இசுலாமிய [[ராசிதீன் கலீபாக்கள்|ராசிதீன் கலீபகங்களின்]] தொடர்  படையெடுப்புகளால் டயர் நகரம் கலீபா இராச்சியத்தின் கீழ் சென்றது. 998-இல் டயர் நகரம் எகிப்தின்  [[பாத்திம கலீபகம்|பாத்திமா கலீபகத்தின்]] கீழ் சென்றது. 1086-இல் டயர் நகரம் துருக்கிய-பாரசீக கலப்பின [[செல்யூக் பேரரசு|செல்யூக் பேரரசின்]] கீழ் சென்றது.  ஆனால் 1089-இல் மீண்டும் டயர் நகரம் எகிப்தின்  [[பாத்திம கலீபகம்|பாத்திமா கலீபகத்தின்]] ஆட்சிகுற்பட்டது.
 
 === சிலுவைப் போர்க் காலம்===
  {{முதன்மை|சிலுவைப் போர்கள்}}
 
 7 சூலை 1124-இல் [[சிலுவைப் போர்கள்|முதல் சிலுவைப் போரின்]] போது டயர் நகரம் கிறிஸ்துவப் படைகளால்  கைப்பற்றப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite book|title=lonely planet: Syria &amp; Lebanon|url=https://archive.org/details/isbn_9781864503333|last=Carter|first=Terry|publisher=Lonely Planet Publications|year=2004|isbn=1-86450-333-5|edition=2nd|location=Melbourne|pages=[https://archive.org/details/isbn_9781864503333/page/345 345]-347}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nationalgeographic.com/travel/lists/seasonal/best-beaches-in-the-middle-east/|title=Discover the best beaches in the Middle East|last=Sewell|first=Abby|date=May 29, 2019|website=National Geographic|access-date=28 October 2019}}&lt;/ref&gt;
 பின்னர் டயர் நகரம் [[எருசலேம் பேரரசு|எருசலேம் பேரரசின்]] கீழ் சென்றது.
 
 === எகிப்தின் மம்லுக் சுல்தானக காலம் ===
 கிபி 1291-இல் [[எகிப்தின் மம்லுக் சுல்தானகம்|எகிப்திய மம்லுக் சுல்தான்கள்]] டயர் நகரத்தைக் கைப்பற்றினர்.
 
 === உதுமானியப் பேரரசுக் காலம் ===
 [[File:KhanSour-KhanAlAshkar TyreSour RomanDeckert16082019.jpg|thumb|கான் சௌர், 2019|alt=|left]]
 [[File:KhanSour-KhanAlAshkar-UpperGallery-TyreSour RomanDeckert20082019.jpg|thumb|thumb|கான் சௌர், 2019|alt=|left]]
 
 1516-17-இல் துருக்கியின் [[உதுமானியப் பேரரசு|உதுமானியப் பேரரசினர்]] டயர் நகரத்தை கைப்பற்றினர். முதல் உலகப் போரின் போது பிரான்சு நாட்டுப் படைகள் உதுமானியப் பேரரசின் படைகளை வென்று, டயர் நகரத்தில் இராணுவ தளத்தை அமைத்தனர்.
 
 === நவீன டயர் நகரம்===
 
 ====பிரான்சு காலனி ஆதிக்கத்தில்  ====
 1920-இல் [[சியா இசுலாம்|சியா இசுலாமியர்களை]] வென்று பிரான்சு நாட்டு அரசு டயர் நகரத்துடன் கூடிய பெரிய லெபனான் எனும் காலனியாதிக்க நிலப்பரப்பை நிறுவினர்.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite book|title=In the Path of Hizbullah|url=https://archive.org/details/inpathofhizbulla0000hamz|last=Hamzeh|first=Ahmad Nizar|publisher=Syracuse University Press|year=2004|isbn=978-0815630531|location=New York|pages=[https://archive.org/details/inpathofhizbulla0000hamz/page/11 11], 82, 130, 133}}&lt;/ref&gt; 1943-இல் டயர் நகரத்துடன்  லெபனான் நாடு, பிரான்சு காலனி ஆதிக்கத்திலிருந்து  விடுதலை பெற்றது.
 
 == மக்கள்தொகை பரம்பல் ==
 டயர் நகரத்தின் இசுலாமியர்களில் பெரும்பாலானவர்கள் [[சியா இசுலாம்|சியா இசுலாமியர்கள]] ஆவார். கிறித்தவர்கள் சிறுபான்மையாக உள்ளனர். டயர் நகரத்தில் 60,000 [[பாலஸ்தீனம்|பாலஸ்தீன]]  சன்னி இசுலாமிய அகதிகள் உள்ளனர். மேலும் 2015-இல் 2500 சிரியா நாட்டு அகதிகள் உள்ளனர்.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Perdigon|first=Sylvain|date=October 2015|title=“For Us It Is Otherwise”: Three Sketches on Making Poverty Sensible in the Palestinian Refugee Camps of Lebanon|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/682354|journal=Current Anthropology|volume=Volume 56, Number S11 (Volume Supplement)|pages=S88–S96|via=The University of Chicago Press}}&lt;/ref&gt; 2010-ஆம் ஆண்டு கணக்குப்படி, டயர் நகரத்தின் மொத்த [[மக்கள்தொகை]]யில் கிறித்தவர்கள் 15% ஆக உள்ளனர்.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.asianews.it/news-en/Bishop-of-Tyre:-Christians-in-Lebanon-have-become-a-minority-in-their-country-17638.html | title=Bishop of Tyre: Christians in Lebanon have become a minority in their country}}&lt;/ref&gt; 2017-ஆம ஆண்டு கணக்குப்படி டயர் நகரத்தில் 42,500 கத்தோலிக்க கிறித்தவரகள் உள்ளனர்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cnewa.org/source-images/Roberson-eastcath-statistics/eastcatholic-stat17.pdf|title=The Eastern Catholic Churches 2017|last=Roberson|first=Ronald|date=28 July 2017|website=Catholic Near East Welfare Association (CNEWA)|page=4, 6|format=PDF|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024215818/http://www.cnewa.org/source-images/Roberson-eastcath-statistics/eastcatholic-stat17.pdf|archive-date=24 அக்டோபர் 2018|access-date=18 September 2019}}&lt;/ref&gt;
 
 ==டயர் நகரத்தின் தொல்லியல் எச்சங்கள்==
 &lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
 File:TyreAlMinaCollonnadedStreet.jpg|டயர் நகரத்தின் அல் - மினா தொல்லியல் களத்தின் தூண்கள் 
 File:TyreAlMinaAgora.jpg|டயரின் அல் - மினா தொல்லியல் களத்தின் உரோனியக் கட்டிடச் சிதிலங்கள் 
 File:TyreNarrowStChrQrt.jpg|டயர் நகரத்தினி குறுகியத் தெரு 
 File:TyreFishingHarbourOldTown.jpg|டயர் துறைமுகம் 
 File:Tyre-109949.jpg|கடலை நோக்கி சிதிலமைடந்த தூணின் காட்சி
 File:Tyre-109953.jpg|டயர் தொல்லியல் எச்சங்கள் 
 File:Tyre-109955.jpg|
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்]]
 * [[வளமான பிறை பிரதேசம்]]
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 == மேலும் படிக்க ==
 *Bikai, Patricia Maynor. ''The Pottery of Tyre''. Warminster: Aris and Phillips, 1978.
 *Bullitt, Orville H. ''Phoenicia and Carthage: A Thousand Years to Oblivion''. Philadelphia: Dorrance, 1978.
 *Joukowsky, Martha, and Camille Asmar. ''The Heritage of Tyre: Essays On the History, Archaeology, and Preservation of Tyre''. Dubuque, Iowa: Kendall/Hunt Pub. Co., 1992.
 *Woolmer, Mark. ''Ancient Phoenicia: An Introduction''. London: Bristol Classical Press, 2011.
 
 ==வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons}}
 {{Wikivoyage}}
 {{Library resources box |by=no |onlinebooks=yes |others=yes |about=yes |label=Tyre, Lebanon
   |viaf= |lccn= |lcheading= |wikititle= }}
 * [https://web.archive.org/web/20100825092114/http://lebanon360hd.com/videos/video_tyr_en.html 360 Panorama of Tyre's Archeological Site]
 * [http://tyros.leb.net/tyre Lebanon, the Cedars' Land: Tyre]
 * [http://www.photo-2u.com photo 2u]
 * [http://virtualreligion.net/iho/tyre.html Tyre] entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith with picture of Tyrian silver shekel.
 * [http://www.ancient.eu.com/image/537/ Alexander's Siege of Tyre at Ancient History Encyclopedia] by Grant Nell
 *[https://web.archive.org/web/20131004220711/http://www.aub.edu.lb/news/2013/Pages/tyre-museum.aspx American University of Beirut (AUB) Museum team discovers first Phoenician Temple in Tyre; only complete one in Lebanon]
 
 [[பகுப்பு:லெபனான் நகரங்கள்]]