அகமது சோபா
[[படிமம்:Ahmed Sofa.jpg|thumb|அகமது சோபா (1995)]]
 '''அகமது சோபா''' ( Ahmed Sofa {{Lang-bn|আহমদ ছফা}}    , pronounced   ; 30 ஜூன் 1943 {{snd}}   28 ஜூலை 2001) ஒரு வங்காளதேச எழுத்தாளர், சிந்தனையாளர், புதின எழுத்தாளர், கவிஞர் ஆவார் .&lt;ref name=&quot;Sonjiboni&quot;&gt;{{Cite book|title=Ahmed Sofa Sonjiboni|last=Khan|first=Salimullah|date=2013}}&lt;/ref&gt; தேசிய பேராசிரியர் அப்துர் ரசாக் மற்றும் சலீமுல்லா கான் உட்பட பலர் இவரை மிர் மோஷரஃப் ஹொசைன் மற்றும் [[காஜி நஸ்ருல் இஸ்லாம்|காசி நஸ்ருல் இஸ்லாம் ஆகியோருக்குப்]] பிறகு மிக முக்கியமான வங்காள முஸ்லீம் எழுத்தாளராகக் கருதுகின்றனர்.&lt;ref name=&quot;Sofamrita&quot;&gt;{{Cite book|title=Sofamrita|last=Anwar|first=Nurul|date=2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amin&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dailysangram.com/post/275909-%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%B0%E0%A7%82%E0%A6%AA%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0|title=Ahmed Sofa:Bangla Sahityer Anabadya Rupakar|last=Amin|first=Dr. Mohammad|date=17 March 2017|website=[[The Daily Sangram]]|publisher=Bangladesh Publications Ltd.|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফা: বাংলা সাহিত্যের অনবদ্য রূপকার|trans-title=Ahmed Sofa: The Impeccable Pioneer of Bengali Literature|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403081938/http://www.dailysangram.com/post/275909-%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%B0%E0%A7%82%E0%A6%AA%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0|archive-date=3 April 2018|access-date=1 April 2018|quote=বাংলা সাহিত্যে এ পর্যন্ত যত প্রাবন্ধিক, লেখক এবং সাহিত্যিক জন্মগ্রহণ করেছেন তন্মধ্যে আহমদ ছফাই সবচেয়ে সাহসী, বুদ্ধিমান, স্বতঃস্ফূর্ত, নির্লোভ, ঋদ্ধ, কুশলী, বহুমুখী, সাধারণ এবং তেজময়। [So far among all writers and intellectuals born in Bengali, Sofa is the most brilliant, brave, spontaneous, selfless, multidimensional, extraordinary and energetic..]... তাঁর প্রবন্ধে গবেষণার ঐকান্তিকতা, ইতিহাসের নিবিড়তা, কাব্যের প্রাণবন্ততা, উপন্যাসের বিমূর্ততা আর নাটকের পরিণতি ত্রিকালদর্শীর মতো চিরন্তন, সতত বর্তমান এবং সংগতকারণে সর্বজনীন।}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;star&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/the-voice-the-deprived-117895|title=The voice of the deprived|date=28 July 2015|editor-last=Anam|editor-first=Mahfuz|editor-link=Mahfuz Anam|website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|publisher=[[Transcom Group]]|location=Dhaka|language=English|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401080836/http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/the-voice-the-deprived-117895|archive-date=1 April 2018|access-date=1 April 2018|quote=Among the contemporary fiction writers in Bangladesh, Sofa ranked first for his thought-provoking and contemplative writings.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;atn&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1VLxlM8sVKg|title=Ahmed Sofa Bishaye Salimullah Khan, Sathrang|last=Khan|first=Salimullah|authorlink=Salimullah Khan|date=28 July 2012|website=[[ATN Bangla]]|publisher=[[Asian Television Network]]|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফা বিষয়ে সলিমুল্লাহ খান, সাতরং|trans-title=Salimullah Khan on Ahmed Sofa in Seven Colors ATN Bangla TV program|access-date=1 April 2018|quote=Ahmed Sofa, I think, is the greatest thinker of our country. [at 2:33] Ahmed Sofa is the greatest Bengali Muslim writer after Mir Mosharraf Hossain and Kazi Nazrul Islam. [at 4:00] -[Salimullah Khan]}}&lt;/ref&gt; சோபா 18 புனைகதை அல்லாத நூல்கள், 8 புதினங்கள் , 4 கவிதைத் தொகுப்புகள், 1 சிறுகதைத் தொகுப்பு மற்றும் பல நூல்களை இவர்எழுதினார்.
 
 ''சோபாவின் பங்காலி முசல்மனெர் நாயகன்'' (பெங்காலி முஸ்லிம்களின் மனம், 1981) என்பது வங்காள முஸ்லிம்களின் அடையாளத்தினை சமூகத்திற்கு உணர்த்துவதாக பாராட்டப்பட்டது. இந்த நூல் அவர்கள் பின்தங்கியதற்கான காரணங்கள், ஒரு சமூகமாக அவர்கள் எவ்வாறு  வளர்ச்சி அடைந்தனர் மற்றும் அவர்களின் அறிவுசார் முன்னேற்றம் குறித்து இந்த நூல் விளாக்குவதாக அவர்கள் பாராட்டினர்.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{Cite book|last=Kabir|first=Ahmad|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|date=2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Alamgir&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.observerbd.com/2014/12/16/61007.php|title=Sofa's critique of Bangali Mussalmans|last=Khan|first=Alamgir|date=16 December 2014|website=[[The Daily Observer (Bangladesh)|The Daily Observer]]|publisher=The Observer Ltd.|location=Dhaka|language=English|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403081747/http://www.observerbd.com/2014/12/16/61007.php|archive-date=3 April 2018|access-date=3 April 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Posterity&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/star-weekend/ahmed-sofa-posterity-muslim-anxiety-muslim-world-1397431|title=Ahmed Sofa In Posterity - Muslim Anxiety In A 'Muslim World'|last=Ibrahim|first=Ahmad|date=29 April 2017|website=The Daily Star|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=English|archive-url=https://web.archive.org/web/20180404072628/http://www.thedailystar.net/star-weekend/ahmed-sofa-posterity-muslim-anxiety-muslim-world-1397431|archive-date=4 April 2018|access-date=4 April 2018}}&lt;/ref&gt; ''புத்தப்ரிதிர் நேதுன் பின்யாஸ்'' (அறிவார்ந்த ஒரு புதிய முறை, 1972) இல், சோபா பங்களாதேஷின் அறிவுசார் நிலப்பரப்பை வரைபடமாக்கியது, பங்களாதேஷ் புத்திஜீவிகளின் பொதுவான சந்தர்ப்பவாத போக்குகள் , ஸ்தாபனத்துடனான அவர்களின் ஒத்துழைப்பு மற்றும் பிந்தைய காலனித்துவ பங்களாதேஷில் எந்தவொரு உண்மையான பொருள் மாற்றத்தையும் கொண்டு வரத் தவறியது.&lt;ref name=&quot;Umar&quot;&gt;{{Cite book|title=Sampratik Bibechana: Buddhibrittir Natun Bynyas|last=Umar|first=Badruddin}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zakir&quot;&gt;{{Cite web|url=http://shampratikdeshkal.com/education/2013/08/15/187|title=Ahmed Sofa Jakhan Buddhibrittir Natun Binyas Kamana Karen|last=Talukdar|first=Zakir|date=15 August 2013|website=Sampratik Deshkal|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফা যখন বুদ্ধিবৃত্তির নতুন বিন্যাস কামনা করেন|trans-title=When Ahmed Sofa Desires a New Mode of Intellectual|archive-url=https://web.archive.org/web/20180402065827/http://shampratikdeshkal.com/education/2013/08/15/187|archive-date=2 April 2018|access-date=2 April 2018}}&lt;/ref&gt;
 
 உளவியல் மற்றும் சமூக கலாச்சார நுணுக்கங்களை யதார்த்தவாதத்துடன் சித்தரிக்கும் அவரது படைப்புகளின் தன்மையை விமர்சகர்கள் பாராட்டினர்.  அபுல் ஃபசல் மற்றும் பலர் &lt;ref name=&quot;Alam&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mm-gold.azureedge.net/personalities/ahmed_sofa/obituary.html|title=Ahmed Sofa: The death of an iconoclast|last=Khorshed|first=Alam|date=10 August 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403072630/https://mm-gold.azureedge.net/personalities/ahmed_sofa/obituary.html|archive-date=3 April 2018|access-date=3 April 2018|quote=In fiction he has penned such immortal story as 'Ongkaar', which till today remains the best literary expression of our great language movement.}}&lt;/ref&gt; ''சோபாவின் ஓம்கார்'' (தி ஓம், 1975) நூலானது வாங்காளதேசத்தின் விடுதலை இயக்கத்தின் சிறந்த இலக்கிய ப்டைப்புகளில் ஒன்றாகக் கருதினர்.   கட்சி அரசியல் மற்றும் ஊழலில் ஈடுபட்டுள்ள பல்கலைக்கழக ஆசிரியர்களை நையாண்டி செய்யும் நாவலான ''கபி பிட்டாண்டா'' (ஒரு கதை, 1995), பெங்காலி இலக்கியத்தில் சிறந்த நையாண்டிகளில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://epaper.newagebd.net/04-02-2018/24|title=Gabhi Bittranto: Timely Review of a Satire|last=|first=|date=|website=[[New Age (Bangladesh)|New Age]]|language=en|access-date=2018-10-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Das&quot;&gt;{{Cite web|url=http://bdnovels.org/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%A7/|title=Ahmed Sofa: Kayekti Upanyaser Aloke|last=Das|first=Subrata Kumar|website=Bangladeshi Novels|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফা: কয়েকটি উপন্যাসের আলোকে|trans-title=Ahmed Sofa in the Light of His Novels|archive-url=https://web.archive.org/web/20180402091301/http://bdnovels.org/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%A7/|archive-date=2 April 2018|access-date=1 April 2018}}&lt;/ref&gt;  ''புஷ்பா ப்ரிக்சா எபாங் பிஹங்கா புரான்'' (மலர்கள், மரங்கள் மற்றும் பறவைகளின் கதைகள், 1996) எனும் நூல்  பறவைகள், தாவரங்கள் மற்றும் மரங்களுடனான இவரின் ஆன்மீகத்தில் இவரின் ஈடுபாடு  மற்றும் [[சூழலியம்|சுற்றுச்சூழல்]] உணர்வை இந்த நூல் பிரதிபலிக்கிறது.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.newagebd.net/article/20674/a-humanist-for-all-seasons|title=A humanist for all seasons|last=Karim|first=Lamia|date=28 July 2017|website=[[New Age (Bangladesh)|New Age]]|publisher=Media New Age Limited|location=Dhaka|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171030130028/http://www.newagebd.net/article/20674/a-humanist-for-all-seasons|archive-date=30 October 2017|access-date=1 May 2018}}&lt;/ref&gt;
 
 [[ஹுமாயூன் அஹமத்|ஹோபாயன் அகமது]],&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite book|title=Ballpoint|last=Ahmed|first=Humayun}}&lt;/ref&gt; முஹம்மது ஜாபர் இக்பால்,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDZfMjdfMTRfNF8yNF8xXzE0MDg1OA==|title=Ahmed Sofa: Bishwabidyalyer Atma|last=Khan|first=Siddikur Rahman|date=27 June 2014|website=ittefaq.com.bd|publisher=Ittefaq Group of Publications Ltd|location=Dhaka|script-title=bn:আহমদ ছফার 'বিশ্ববিদ্যালয়ের আত্মা'|trans-title=Ahmed Sofa: The Soul of the University|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406171456/http://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDZfMjdfMTRfNF8yNF8xXzE0MDg1OA==|archive-date=6 April 2018|access-date=6 April 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite book|title=Kolamsamogra 1|last=Iqbal|first=Muhammad Zafar}}&lt;/ref&gt; தாரெக் மசூத்,&lt;ref name=&quot;CM&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/1380956/%E2%80%98%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%A4%E0%A7%8B-%E0%A6%A4%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%9C%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87%E2%80%99|title=Tareque To Tomar Preme Parheche|last=Masud|first=Catherine|authorlink=Catherine Masud|date=6 December 2017|website=Prothom Alo|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:'তারেক তো তোমার প্রেমে পড়েছে'|trans-title=Tareque Has Fallen in Love with You|archive-url=https://web.archive.org/web/20180506044911/http://www.prothomalo.com/entertainment/article/1380956/%E2%80%98%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%A4%E0%A7%8B-%E0%A6%A4%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%9C%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87%E2%80%99|archive-date=6 May 2018|access-date=1 April 2018|quote=ছফা ভাই ছিলেন তারেকের ‘গুরু’। ছফা ভাই তাকে বলেছিলেন, ‘আমেরিকা থেকে একটা মেয়ে আসছে, দেখো, সে হয়তো তোমাকে সাহায্য করতে পারে।’}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/1283191/%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E2%80%93%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A3-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%95|title=Chalachchitra Pran Ek Parichalak|last=Nasirullah|first=Sharif|date=10 August 2017|website=Prothom Alo|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:চলচ্চিত্র–প্রাণ এক পরিচালক|trans-title=A Film Buff Director|archive-url=https://web.archive.org/web/20180506050113/http://www.prothomalo.com/entertainment/article/1283191/|archive-date=6 May 2018|access-date=1 April 2018|quote=১৯৮৭ সালের দিক। আহমদ ছফায় বুঁদ তরুণেরা। ছফা সেই সময়ের বোহেমিয়ান তরুণ শিল্পী-সাহিত্যিকদের নিয়ে আড্ডা দেন। বাংলাদেশে গবেষণা করতে আসা ক্যাথরিনও জড়িয়ে যান সে আড্ডায়। সেখানে পরিচয় তারেকের সঙ্গে।...তারেকের প্রথম ছবির সাবজেক্ট যেমন আহমদ ছফার আবিষ্কার, তেমনি ছবির সংসারের এই মানুষটিও ছফার আবিষ্কার। আহমদ ছফা তারেককে বলতেন, ‘তোমাকে আমি ক্যাথরিন দিয়েছিলাম।’}}&lt;/ref&gt; ஃபர்ஹாத் மஜார், சலீமுல்லா கான்,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://arts.bdnews24.com/?p=3895|title=Amar Shikshak Tareque Masud|last=Khan|first=Salimullah|authorlink=Salimullah Khan|date=15 August 2011|website=[[bdnews24.com|arts.bdnews24.com]]|publisher=Bangladesh News 24 Hours Ltd|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:আমার শিক্ষক তারেক মাসুদ|trans-title=My Teacher Tareque Masud|access-date=1 April 2018|quote=যৌবনের প্রারম্ভে আমরা দুইজনেই আহমদ ছফার পদতলে বসিয়া প্রজ্ঞা ভিক্ষা করিয়াছি।|archive-date=1 ஏப்ரல் 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401182253/https://arts.bdnews24.com/?p=3895|url-status=}}&lt;/ref&gt; போன்றவர்களுக்கு இவரின் படைப்புகள் ஊக்கத்ஹினை அளித்துள்ளது.&lt;ref name=&quot;inspire&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-243795|title=Sofa's inspiration...|last=Ahmad|first=Reaz|date=28 July 2012|website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180428023532/https://www.thedailystar.net/news-detail-243795|archive-date=28 April 2018|access-date=23 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.prothomalo.com/art-and-literature/article/1323626/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%93-%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%A8|title=Ahmed Sofar Prashna O Anusandhan|last=Azam|first=Mohammad|date=15 September 2017|website=[[Prothom Alo]]|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফার প্রশ্ন ও অনুসন্ধান|trans-title=Ahmed Sofa's Inquiries and Investigations|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401004821/http://www.prothomalo.com/art-and-literature/article/1323626/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%93-|archive-date=1 April 2018|access-date=1 April 2018}}&lt;/ref&gt; அவர் தனது படைப்புகள் மற்றும் மரபு மூலம் வங்காளதேசத்தின் மிக சக்திவாய்ந்த அறிவுசார் தாக்கங்களைச் செலுத்தும் நபர்களில் ஒருவராக அறியப்படுகிறார்.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.daily-sun.com/arcprint/details/60737/Ahmed-Sofa-An-Outstanding-Intellectual/2015-07-23|title=Ahmed Sofa: An Outstanding Intellectual|last=Roy|first=Rajib Kanti|date=23 July 2015|newspaper=[[Daily Sun (Bangladesh)|Daily Sun]]|accessdate=2 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mazhar&quot;&gt;{{Cite web|url=http://chintaa.com/index.php/networkdetails/showAerticle/2/14/bangla|title=Ahmed Sofa ebang Byaktir Muktitattwa|last=Mazhar|first=Farhad|authorlink=Farhad Mazhar|date=1 July 2010|website=Chintaa (চিন্তা) [Thoughts]|language=bn|script-title=bn:আহমদ ছফা এবং ব্যক্তির মুক্তিতত্ত্ব|trans-title=Ahmed Sofa and the Theory of Individual Emancipation|orig-year=First Published 2007 in [[Samakal]]'s weekly special &quot;Kaler Kheya&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20180501114925/http://chintaa.com/index.php/networkdetails/showAerticle/2/14/bangla|archive-date=1 May 2018|access-date=1 April 2018|quote=সে [ছফা] গাছবাড়িয়া গ্রাম থেকে আসা অতি সাধারণ একটি গ্রামের ছেলে। কিন্তু সাহিত্য, সংস্কৃতি, চিন্তা ও রাজনীতির জগতে সে যে উথালপাথাল ধাক্কা দিয়ে গেল তার ফলে বাংলাদেশের সাহিত্য বলি, সংস্কৃতি বলি, রাজনীতি বলি, বৈপ্লবিক কর্মকান্ড বলি তার সঙ্গে খোদ একটা বোঝাপড়া না করে কোনো ক্ষেত্রেই অগ্রসর হওয়া যাবে না।}}&lt;/ref&gt; அவர் கிளர்ச்சி, பைத்தியம், இழிவானவர், அதிகாரத்தை மதிக்காதவர், புத்திஜீவிகள் மத்தியில் அதிக சமரசமற்ற நபர் என்று அறியப்பட்டார்.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Jahangir&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kalerkantho.com/home/printnews/175580/2011-07-29|title=Manush Ahmed Sofa|last=Jahangir|first=Kamruzzaman|date=29 July 2011|website=[[Kaler Kantho]]|publisher=East West Media Group Limited|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:মানুষ আহমদ ছফা|trans-title=Ahmed Sofa as a Human|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403202344/http://www.kalerkantho.com/home/printnews/175580/2011-07-29|archive-date=3 April 2018|access-date=3 April 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Delhi&quot;&gt;{{Cite book|title=Great Muslims of Undivided India|last=Ekbal|first=Nikhat|date=2009|accessdate=2 April 2018}}&lt;/ref&gt; சோபா 1975 இல் லேகக் ஷிபீர் விருதையும், 1993 இல் பங்களா அகாடமி வழங்கிய சதாத் அலி அகந்தா விருதையும் நிராகரித்தார்.&lt;ref name=&quot;BADW&quot;&gt;{{Cite book|title=Bangla Academy Dictionary of Writers|last=|first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|title=Ahmed Sofa Rachanabali|last=Haseen|first=Shakina}}&lt;/ref&gt; அவருக்கு 2002 ல் [[வங்காளதேச அரசு|பங்களாதேஷ் அரசு]] இவரின் மரணத்திற்குப் பின் ஏகுஷே படக் விருது வழங்கியது.&lt;ref name=&quot;Sonjiboni&quot;/&gt;
 
 == சுயசரிதை ==
 அகமது , சிட்டகொங் மாவட்டத்தில் விவசாயிகள் குடும்பத்தில் பிறந்தார்  .&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-104379|title=Ahmed Sofa: The voice of the deprived|last=Hossain|first=Takir|editor-last=Anam|editor-first=Mahfuz|editor-link=Mahfuz Anam|website=The Daily Star|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=English|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031151/http://www.thedailystar.net/news-detail-104379|archive-date=1 December 2017|access-date=23 November 2017}}&lt;/ref&gt; இவரது தந்தை ஹெடாயெட் அலி, மற்றும் அவரது தாயார் ஆசியா கதுன் ஆவர்.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Bangla Academy Bangla Sahityakosh|year=1959|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.453264|last1=|first1=|publisher=Bangla Academy|location=Dhaka}}&lt;/ref&gt; அவர் தனது இரண்டாம் நிலை மற்றும் உயர்நிலைக் கல்வியை சிட்டகொங்கில் கற்றார். இவர் 1962 ஆம் ஆண்டில் டாக்காவுக்குச் சென்று &lt;ref name=&quot;gaze&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/in-focus/bloodless-genocide-the-allegorical-gaze-ahmed-sofa-1441351|title=Bloodless genocide: The allegorical gaze of Ahmed Sofa|last1=Khan|first1=Salimullah|accessdate=23 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201030934/http://www.thedailystar.net/in-focus/bloodless-genocide-the-allegorical-gaze-ahmed-sofa-1441351|archivedate=1 December 2017|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=English}}&lt;/ref&gt; மற்றும் [[தாக்கா பல்கலைக்கழகம்|டாக்கா பல்கலைக்கழகத்தில்]] வங்காள துறையில் கல்வி பயின்றார். டாக்கா பல்கலைக்கழகத்தில், அஹ்மத் ஷெரீப்பால்  என்பவரால் இவர் ஒரு முறை கண்டிக்கப்பட்டார். அதன் பின்னர் இவர் வகுப்பிற்குச் செல்லவில்லை. 1967 ஆம் ஆண்டில், பிரம்மன்பரியா கல்லூரியில் இளங்கலைப் பட்டம் பெற்றார். 1970 ஆம் ஆண்டில், டாக்கா பல்கலைக்கழகத்தில் அரசியல் அறிவியலில் முதுகலைப் பெற்றார்.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;/&gt; 1970 ஆம் ஆண்டில், அப்துர் ரசாக்கின் மேற்பார்வையில், வங்காள அகாடமியால் &quot;பெங்காலில் நடுத்தர வர்க்கத்தின் வளர்ச்சியானது 1800 முதல் 1858 வரை எவ்வாறு இலக்கியம், சமூகம் மற்றும் பொருளாதாரம் ஆகியவற்றில் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியது&quot; என்ற தலைப்பில் பி.எச்.டி. பட்டம் பயின்றார் &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news|url=http://bonikbarta.net/bangla/magazine-post/164/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE--/|title=আহমদ ছফা|last1=Chowdhury|first1=Zafrullah|accessdate=5 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180505100506/http://bonikbarta.net/bangla/magazine-post/164/%E0%A6%86%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%A6-%E0%A6%9B%E0%A6%AB%E0%A6%BE--/|archivedate=5 May 2018|publisher=}}&lt;/ref&gt;  ஆனால் அவர் அதனை நிறைவு செய்யவில்லை.
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Reflist|30em}}
 
 [[பகுப்பு:2001 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:1943 பிறப்புகள்]]