இரிஞ்சன்
{{Infobox royalty
 | name         = இரிஞ்சன் ஷா
 | succession   = சுல்சு வம்சத்தின் [[காஷ்மீர்|காஷ்மீரின்]] முதல் [[சுல்தான்]]
 | title        = [[காஷ்மீர்|காஷ்மீரின்]] [[சுல்தான்]]&lt;br/&gt;சுல்சு வம்சத்தின் காஷ்மீரின் முதல் முஸ்லிம் மன்னர்
 | image        = 
 | caption      = 
 | reign        = 1320–1323 பொ.ச.
 | coronation   = 
 | predecessor  = சுகதேவன்(1301–1302)
 | successor    = [[கோத ராணி]]&lt;br/&gt;ஷா மிர் 1339–1342
 | spouse       = கோத ராணி
 | issue        = ஐதர் கான் 
 | full name    = சுல்தான் சத்ருதீன் ஷா
 | house        = சுல்சு வம்சம்
 | royal anthem = 
 | religion     = [[சுன்னி இசுலாம்]]
 | father       = இலா-சென் தினோஸ்-கிரப்
 | mother       = 
 | birth_date   = 
 | birth_place  = 
 | death_date   = 
 | death_place  =
 | signature    = 
 }}
 '''இரிஞ்சன்''' (''Rinchan'') என்றும் அழைக்கப்படும் '''சத்ருதீன் ஷா''' (''Sadruddin Shah'') [[காஷ்மீர்|காஷ்மீரின்]] முதல் முஸ்லிம் ஆட்சியாளர் ஆவார். இவர் பொ.ச.1320 முதல் 1323 வரை காஷ்மீரை ஆண்டார்.
 
 == பின்னணி ==
 வரலாற்றாசிரியர் ஜோனராஜாவால் பொ.ச.1313 ஆம் ஆண்டில், கர்மசேனனின் தளபதியாக குறிப்பிடப்பட்ட &quot;துல்-கதர்&quot; என்ற பெயருடைய ஒரு படையெடுப்பாளர் தனது குதிரைப்படையுடன் காஷ்மீர் மீது படையெடுத்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot;&gt;{{Cite book|last=Slaje|first=Walter|url=https://www.academia.edu/42710523/Kingship_in_Ka%C5%9Bm%C4%ABr_AD_1148_1459_From_the_Pen_of_Jonar%C4%81ja_Court_Pa%E1%B9%87%E1%B8%8Dit_to_Sul%E1%B9%AD%C4%81n_Zayn_al_%C4%80bid%C4%ABn_Critically_Edited_By_Walter_Slaje_With_an_Annotated_Translation_Indexes_and_Maps|title=Kingship in Kaśmīr (AD 1148‒1459) From the Pen of Jonarāja, Court Paṇḍit to Sulṭān Zayn al-‛Ābidīn|publisher=|year=2014|isbn=3869770880|series=Studia Indologica Universitatis Halensis - 7|location=Germany|pages=77–91, 263–266}}&lt;/ref&gt; காஷ்மீரின் வரலாற்றைக் குறிக்கும் நூலான பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி &quot;சுல்சு&quot; என்ற பெயருடைய அவரை ஒரு துருக்கிய-மங்கோலிய படையெடுப்பாளர் என்று குறிப்பிடுகிறது.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite book|last=Pandit|first=Kashinath|url=https://archive.org/details/AChronicleOfMedievalKashmirKashinathPandit|title=Baharistan-i-shahi: A chronicle of mediaeval Kashmir|publisher=Firma KLM Pvt. Ltd.|year=1991|location=Kolkata}}&lt;/ref&gt;
 
 காஷ்மீரின் அப்போதைய ஆட்சியாளராக இருந்த சுகதேவன் அவரை அனைத்து மரியாதைகளுடன் வரவேற்றார் என்று ஜோனராஜா குறிப்பிடுகிறார். அவர் மோதலில் இருந்து தப்பிக்க முயன்றார். மேலும் அனைத்துப் பொருட்களுக்கும் புதிய வரிகளை விதித்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; இது பிராமணர்களுக்குப் பிடிக்கவில்லை. அவர்கள் சாகும் வரை உண்ணாவிரதம் இருக்கப் போவதாக மிரட்டி, சுகதேவனின் திட்டங்களை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தனர்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt;{{Efn|In Dharmashastra cannon, Brahmins are exempted from being levied with taxes.}} இதைப்பற்றிய கருத்தினை பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி குறிப்பிடவில்லை.- காஷ்மீரிகளைக் கொன்று குவிப்பதும் செல்வத்தைப் பெறுவதும் ஒரே நோக்கமாக இருந்ததென அது கூறுகிறது.&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
 
 == சுயசரிதை ==
 
 === ஆரம்ப கால வாழ்க்கை ===
 இரிஞ்சனின் முன்னோடிகளைப் பற்றி அதிகம் அறியப்படவில்லை.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; இவர் [[திபெத்து|திபெத்தில்]] இருந்து வந்ததாக ''பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி''' கூறுகிறது.&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt; இவரை பௌத்த மத நம்பிக்கையின் லடாக்கி பிரபு என்றும் கூறுகிறது. இவரது தந்தையும் பிற உறவினர்களும் கலாமான்ய (அநேகமாக பால்டி) குலத்தின் கைகளில் துரோகமாகக் கொல்லப்பட்டனர்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; இரிஞ்சன், பழிவாங்கும் வகையில், அவர்களுடன் சமாதானம் செய்து கொள்வதாகக் நடித்து, அவர்களை ஆற்றங்கரைக்கு விருந்துக்கு அழைத்து குடிக்கச் செய்து,  நிராயுதபாணியாக்கி மறைத்து வைக்கப்பட்டிருந்த கோடரியால் அவர்களைக் கொலை செய்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; இந்த வெற்றி இருந்தபோதிலும், லடாக்கில் ஏராளமான எதிரிகள் இருந்தனர். மேலும் அவர் வடக்கு காஷ்மீரில் தனது வர்த்தகத்தைத் தேர்ந்தெடுத்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt;
 
 === அதிகாரத்திற்கு வருதல் ===
 இரிஞ்சன் [[இலோகரா வம்சம்|இலோகரா]]&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt; ஆளுநர் இராம்சந்திரனால் ககனகிரி என்ற இடத்தில் வசிக்க அனுமதிக்கப்பட்டார். இவர் அதிகாரப் படிநிலையில் ஏற்றம் கண்டார். இராமச்சந்திரனை கட்டுக்குள் வைக்கும் நோக்கத்தில் சுகதேவனும் இதை அனுமதித்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt; நீண்ட காலத்திற்கு முன்பே, இரிஞ்சன் காஷ்மீரிகளை லடாக்கிற்கு அடிமைகளாக விற்று அபரிமிதமான செல்வத்தைப் பெற்றிருந்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; கதேவனுக்கு அரியணை மீது சட்டபூர்வமான உரிமையில்லை என்பதால் சிம்மாசனத்தின் மீது இரிஞ்சன் தனது கண்களை வைத்திருந்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
 
 கொள்ளையர்களை விரட்டுவதற்கு ஆயுதமேந்திய குழுக்களை உருவாக்க மக்கள் அனுமதிக்கப்பட்டது இரிஞ்சனுக்கு உதவியது. நகரில் விசுவாசமுள்ள வீரர்களின் குழுவை உருவாக்கினார்.&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt; இருப்பினும், இராமச்சந்திரன் இவரது  சூழ்ச்சிகளுக்கு ஒரு கடினமான தடையாக இருந்தார். ஆனாலும் இரிஞ்சன் லடாக்கியர்களை கோட்டைக்குள் துணி வியாபாரிகளாக அனுப்பி பதுங்கியிருந்து படுகொலை இராமச்சந்திரனை செய்தார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt; கோட்டை கைப்பற்றப்பட்டது. அவரது உறவினர்கள் சிறையில் அடைக்கப்பட்டனர். இராமச்சந்திரனின் மகள் [[கோத ராணி]]யை, இரிஞ்சனை கட்டாயப்படுத்தி திருமணம் செய்து கொண்டார். &lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt;
 
 ஜோனராஜாவின் கூற்றுப்படி, இரிஞ்சன் அதிகாரத்திற்கு வருவதை எதிர்க்க யாரும் இல்லை எனத் தெரிகிறது.  சுகதேவன் காஷ்மீரை விட்டு வெளியேறினார். இருப்பினும், சுகதேவன் ஒரு போரில் தோற்கடிக்கப்பட்டதாக ''பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி'' குறிப்பிடுகிறது.&lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt;
 
 === ஆட்சி ===
 ஜோனராஜாவும் ''பஹாரிஸ்தான்-இ-ஷாஹி''யும் இரிஞ்சனை ஒரு கனிவான, நேர்மையான ஆட்சியாளர் என்று பாராட்டுகிறார்கள்.  சட்டத்தின் ஆட்சி அனைவருக்கும் புனிதமானதாக இருந்தது. மேலும் இவரது சாமர்த்தியமான வழிகள் காஷ்மீரின் பொற்காலம் மீட்டெடுக்கப்பட்டதாக குடிமக்களை நம்ப வைத்தது. &lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt; {{Efn|Both the sources mention the same incident about him resolving an (apparently) intractable dispute in an ingenious way.}} ஷா மிர் பிரதமராக நியமிக்கப்பட்டார். &lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt;
 
 ==== கலை மற்றும் கட்டிடக்கலை ====
 இரிஞ்சன் தனது அரண்மனைக்கு அருகில் ஷாவின் நினைவாக ஒரு கட்டிடத்தைக் கட்டினார். அதற்கு ஒரு [[சாகிர்|சாகிரையும்]] நியமித்தார்.&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt; இவர் 'பேத் பள்ளிவாசலை'யும் கட்டினார் (பெரிய பள்ளிவாசல் ). &lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt; {{Efn|BIS reports that the original structure caught fire and was replaced with a smaller structure at an unknown date.}} இரிஞ்சன்போரா என்ற இடத்தில்  கோட்டையையும் கட்டினார். &lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt;
 
 === இறப்பு ===
 பொ.ச.1323-இன் குளிர்காலத்தில் இரிஞ்சனுக்கு உடல்நலம் குன்றியது  இவர் ஒருபோதும் குணமடையவில்லை. நவம்பர் 25 அன்று காலமானார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt; இவரது எச்சங்கள் பேத் பள்ளிவாசலுக்கு அருகே அடக்கம் செய்யப்பட்டுள்ளன - 1909 ஆம் ஆண்டில் தொல்பொருள் ஆய்வாளர் ஏ.எச்.பிராங்கே என்பவரால் கல்லறை கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. மேலும், 1990 &lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt; ஆண்டில் காஷ்மீர் அரசாங்கத்தால் புனரமைக்கப்பட்டது. இவரது மனைவி கோத ராணி மூலம் இவருக்கு ஐதர் கான் என்ற மகன் பிறந்தார். அவரை இவர் ஷா மிரின் பராமரிப்பில் ஒப்படைத்தார். &lt;ref name=&quot;:93&quot; /&gt;
 
 மிர் பின்னர் இராணியுடன் சேர்ந்து ஐதரை கொன்று ஷா மிர் வம்சத்தை நிறுவினார்.&lt;ref name=&quot;:93&quot;/&gt;
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Notelist}}
 == சான்றுகள் ==
 {{Reflist}}
 [[பகுப்பு:1323 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்திய வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:சம்மு காசுமீரின் வரலாறு]]