வடக்கு சத்திரபதிகள்
{{Infobox country
 |native_name =
 |conventional_long_name =வடக்கு சத்திரபதிகள்  
 |common_name = 
 |era = [[பண்டைய வரலாறு]]
 |status =
 |event_start =
 |year_start = [[கிமு]] 60 
 |date_start =
 |event1 =
 |date_event1 =
 |event_end =
 |year_end = [[கிபி]] 2ஆம் நூற்றாண்டு 
 |date_end =
 |p1 = [[இந்தோ கிரேக்க நாடு|இந்தோ-கிரேக்கர்கள்]] 
 |flag_p1 =
 |p2 = [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ-சிதியர்]] 
 |flag_p2 = 
 |s1 = [[குசானப் பேரரசு]] 
 |flag_s1 =
 |image_flag =
 |flag_type =
 |image_coat =
 |image_map = Map of the Northern Satraps.jpg
 |image_map_caption = [[கிழக்கு பஞ்சாப்]] முதல் [[மதுரா]] வரை ஆண்ட வடக்கு சத்திரபதிகளின் ஆட்சிப் பகுதிகளின் வரைபடம் 
 |capital = [[சகலா]]/[[மதுரா]] 
 |common_languages =
 |religion = [[பௌத்தம்]]&lt;br&gt;[[இந்து சமயம்]]&lt;br&gt;[[சைனம்|சமணம்]]
 |government_type = [[முடியாட்சி]]
 |leader1 = 
 |year_leader1 = 
 |leader2 = 
 |year_leader2 = 
 |title_leader = 
 |legislature =
 |stat_area1=        
 |today = {{flag|India}}&lt;br&gt;{{flag|Pakistan}}
 }}
 
 
 '''வடக்கு சத்ரபதிகள் அல்லது''' '''மதுராவின் சத்திரபதிகள்''' ('''Northern Satraps''' , or  '''Satraps of Mathura''')&lt;ref name=&quot;Abhinav Publications&quot;&gt;{{cite book |last1=Naskar |first1=Satyendra Nath |title=Foreign Impact on Indian Life and Culture (c. 326 B.C. to C. 300 A.D.) |date=1996 |publisher=Abhinav Publications |isbn=9788170172987 |page=11 |url=https://books.google.com/books?id=SuEBGgRHHuIC&amp;pg=PA11 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ=சிதியர்கள்]] வட  இந்தியாவை ஆண்ட [[இந்தோ கிரேக்க நாடு|இந்தோ கிரேக்கர்களையும்]] மற்றும் [[மதுரா]]வின் உள்ளூர் மன்னர்களையும் வீழ்த்தி, [[கிழக்கு பஞ்சாப்]] முதல் [[மதுரா]] வரை [[கிமு]] 60 முதல் [[கிபி]] 2-ஆம் நூற்றாண்டு வரை ஆண்ட வடக்கு சத்திரபதிகள் ஆவார். வடக்கு சத்திரபதிகள் [[சகலா]] மற்றும் [[மதுரா]] நகரங்களை தலைநகராகக் கொண்டு ஆண்டனர். 
 
 [[மேற்கு இந்தியா|மேற்கு இந்தியப்]] பகுதிகளை ஆண்ட [[மேற்கு சத்ரபதிகள்|மேற்கு சத்திரபதிகளும்]], வடக்கு சத்திரபதிகளும் சமகாலத்தவர்களே. வடக்கு சத்திரபதிகள் [[பௌத்தம்]], [[சைனம்|சமண]] மற்றும்  [[இந்து சமயம்|இந்து சமயங்களையும்]] ஆதரித்ததுடன், பல நினைவுச் சின்னங்களை எழுப்பியும், தங்களது உருவம் பொறித்த நாணயங்களைய்ம் வெளியிட்டனர்.  
 
 பின்னர் மதுராவை தலைநகராகக் கொண்டு ஆண்ட [[குசானப் பேரரசு|குசானப் பேரரசர்]] வீம கட்பீசஸ் மற்றும் [[கனிஷ்கர்]] ஆட்சிக்காலத்தில், வடக்கு சத்திரபதிகள் வெல்லப்பட்டு, [[குசானப் பேரரசு|குசானப் பேரரசில்]] சத்திரபதிகள் எனும் மாகாண ஆளுநர்களாக பணிபுரிந்தனர். எனவே  வரலாற்று ஆசிரியர்கள், [[வட இந்தியா]]வை ஆண்ட [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ-சிதியர்களுக்கு]]  வடக்கு சத்திரபதிகள் எனப்பெயரிட்டனர்.
 
 [[File:Indo-Scythian ruler Rajuvula.jpg|thumb|வடக்கு சத்திரபதி மன்னர் ரஜூலா உருவம் பொறித்த நாணயம்]] 
 
 [[File:MathuraLionCapital.JPG|thumb|வடக்கு சத்திரபதி மன்னர் ரஜூலா மற்றும் உறவினர்கள் பெயர்  பொறித்த  [[மதுரா சிங்கத் தூண்]]]&lt;ref&gt;Dated 2 BCE-6 CE in Fig.213 in {{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |page=171 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA171 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
 
 [[File:Bhadrayasha coin.jpg|300px|thumb|left|வடக்கு சத்திரபதி பாதயாசாவின் நாணயம்]]  
 
 
 
 [[File:Inscription of Sodasha Reign - Circa 1st Century BCE - Mirzapur - ACCN 79-29 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6105.JPG|thumb|300px| வடக்கு சத்திரபதி சோடசாவின் கல்வெட்டு&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Buddhist art of Mathurā , Ramesh Chandra Sharma, Agam, 1984 Page 26&lt;/ref&gt;]]
 
 
 [[File:Bala_Bodhisattva_with_shaft_and_umbrella.jpg|thumb|பெரும் சத்திரபதி காரபல்லானா மற்றும் சத்திரபதி வனஸ்பரா பெயர் பொறித்த பால போதிசத்துவர் சிலை, காலம் [[கிபி]] 123]]
 
 ==மதுராவின் சிங்கத் தூண்==
 {{முதன்மை|மதுரா சிங்கத் தூண்}}
 வடக்கு சத்திரபதிகளின் மன்னர் நிறுவிய [[மணற்கல்]]  [[மதுரா சிங்கத் தூண்]] [[மதுரா]]வில் 1869ம் ஆண்டில் கண்டு பிடிக்கப்பட்டது. &lt;ref&gt;{{cite book |author=Jason Neelis |title=Early Buddhist Transmission and Trade Networks: Mobility and Exchange Within and Beyond the Northwestern Borderlands of South Asia |url=https://books.google.com/books?id=GB-JV2eOr2UC&amp;pg=PA122 |date=19 November 2010 |publisher=BRILL |isbn=90-04-18159-8 |page=122 }}&lt;/ref&gt; இச்சிங்கத்தூணில் [[பிராகிருதம்|பிராகிருதத்தின்]] [[கரோஷ்டி எழுத்துமுறை]]யில் கல்வெட்டுக் குறிப்புகள் உள்ளது.&lt;ref name=bm&gt;[https://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/asia/r/red_sandstone_pillar_capital.aspx Red Sandstone Pillar Capital] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216052603/https://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/asia/r/red_sandstone_pillar_capital.aspx |date=2010-12-16 }}, British Museum, accessed August 2010&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;An Inscribed Silver Buddhist Reliquary of the Time of King Kharaosta and Prince Indravarman, Richard Salomon, Journal of the American Oriental Society, Vol. 116, No. 3 (Jul. - Sep., 1996), pp. 442 [http://www.jstor.org/stable/605147?seq=25#page_scan_tab_contents]&lt;/ref&gt; 
 
 [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ சிதியர்]]களின் வடக்கு சத்திரபதி மன்னர் முகி என்பவரின் நினைவாக  இச்சிங்கத் [[தூபி|தூண்]] நிறுவப்பட்டதாகும். இச்சிங்கத் தூணில் இந்தோ சிதிய மன்னர்களின் வழித்தோன்றல்களின் பெயர்கள் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://gandhari.org/a_inscription.php?catid=CKI0048 |title=List of the inscriptions on the Mathura lion capital |access-date=2021-03-22 |archive-date=2017-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170814141515/https://gandhari.org/a_inscription.php?catid=CKI0048 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 
 இச்சிங்க தூணில் உள்ள கல்வெட்டுக் குறிப்புகள், மகாசம்ஹிகா புத்தப் பிரிவை எதிர்க்கும் [[சர்வாஸ்திவாத பௌத்தம்|சர்வாஸ்திவாத]] பௌத்தத்தை [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ சிதிய]] மன்னர்கள் ஆதரித்தாக குறிப்பிடுகிறது. &lt;ref&gt;Rosenfield, &quot;The dynastic art of the Kushans&quot;, p.134&lt;/ref&gt;தற்போது இச்சிங்கத் தூண் [[பிரித்தானிய அருங்காட்சியகம்|பிரித்தானிய அருங்காட்சியகத்தில்]] உள்ளது.
 ==இந்து சிற்பங்கள்==
 ===யட்சினி சிற்பம்===
 &lt;gallery&gt;
 File:Railing Pillar with Woman and Onlookers LACMA M.85.2.2 (1 of 7).jpg|[[யட்சினி]]களின் சிற்பம், காலம் [[கிமு]] 20&lt;ref&gt;Dated 20 BCE in Fig.200 in {{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|page=Fig.200|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA171|language=en}}&lt;/ref&gt;
 File:Railing Pillar with Woman and Onlookers LACMA M.85.2.2 (2 of 7).jpg|[[யட்சினி]]களின் சிற்பம், காலம் [[கிமு]] 20
 File:Railing Pillar with Woman and Onlookers LACMA M.85.2.2 (3 of 7).jpg| [[யட்சினி]]களின் சிற்பம், காலம் [[கிமு]] 20
 File:Railing Pillar with Woman and Onlookers LACMA M.85.2.2 (6 of 7).jpg|[[யட்சினி]]களின் சிற்பம், காலம் [[கிமு]] 20
 &lt;/gallery&gt;
 
 {{multiple image|perrow=2|total_width=330|caption_align=center
 | align    = right
 | direction =horizontal
 | header=மோரா சிற்பங்கள் ([[கிபி]] 15)
 | image1   = Mora Vrishni Mathura circa 15 CE.jpg
 | image2   = Mora carved doorjamb, circa 15 CE, Mathura.jpg
 | footer= பெரும் சத்திரபதி சோடசாவின் மோரா மோரா சிற்பங்கள் ([[கிபி]] 15),  [[விருஷ்ணி குலம்|விருஷ்ணி குல நாயகர்களின்]] கோயில் கதவுகளைத்  தாங்கும் வேலைப்பாடுகளுடன் கூடிய மரத் தூண்கள்&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Singh |first1=Upinder |title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century |date=2008 |publisher=Pearson Education India |isbn=978-81-317-1120-0 |page=437 |url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&amp;pg=PA437 |language=en}}&lt;/ref&gt; இடது: [[விருஷ்ணி குலம்|விருஷ்ணி குல நாயகனின்]] உடற்பகுதி சிற்பம், [[கிபி]]:15&lt;ref name=&quot;SRQMora&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15537-4 |pages=211–213 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA212 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;VSA253&quot;&gt;&quot;We have actually discovered in the excavations at the Mora shrine stone torsos representing the Vrishni Heroes (...) Their style closely follows that of the free-standing Yakshas in that they are carved in the round. They are dressed in a ''dhoti'' and ''uttaraya'' and some types of ornaments as found on the Yaksha figures, their right hand is held in ''ahbayamudra''...&quot; in &quot;{{cite book |last1=Agrawala |first1=Vasudeva Sharana |title=Indian Art: A history of Indian art from the earliest times up to the third century A.D |date=1965 |publisher=Prithivi Prakashan |page=253 |url=https://books.google.com/books?id=nJo0AQAAIAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;This statue appears in Fig.51 as one of the statues excavated in the Mora mound, in {{cite book |last1=Rosenfield |first1=John M. |title=The Dynastic Arts of the Kushans |date=1967 |publisher=University of California Press |pages=151–152 and Fig.51 |url=https://books.google.com/books?id=udnBkQhzHH4C&amp;pg=PA151 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Epigraphia Indica Vol.24&quot;&gt;{{cite book |last1=Lüders |first1=H. |title=Epigraphia Indica Vol.24 |date=1937 |pages=199–200 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.56526/page/n237}}&lt;/ref&gt; வலது: [[விருஷ்ணி குலம்|விருஷ்ணி குல நாயகர்களின்]] கோயில் கதவுகளைத்  தாங்கும் வேலைப்பாடுகளுடன் கூடிய மரத் தூண்கள்&lt;ref name=&quot;SRQ171&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |page=171 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA171 |language=en}}&lt;/ref&gt;
 | footer_align = center
 }}
 
 ==சமண நினைவுச் சின்னங்கள்==
 &lt;gallery&gt;
 File:1st Jaina Tirthankara Rishabhanatha Torso - Circa 1st Century CE - ACCN 00-B-36 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 4958.JPG| சமணர்களின் முதல் [[தீர்த்தங்கரர்]] [[ரிசபதேவர்]] சிற்பம், கிபி முதல் நூற்றாண்டு 
 File:Four Fold Jain Image with Suparshvanath and Three Other Tirthankaras - Circa 1st Century CE - ACCN 00-B-67 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6023.JPG| சமணத்தின் 7வது [[தீர்த்தங்கரர்]]  [[சுபர்சுவநாதர்]] மற்றும் மூவர், கிபி முதல் நூற்றாண்டுச் சிற்பம்
 File:Goat-headed Jain Mother Goddess - Circa 1st Century CE - ACCN 00-E-2 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5991.JPG| ஆட்டுத் தலை கொண்ட சமண தேவதை சிற்பம், கிபி முதல் நூற்றாண்டு
 &lt;/gallery&gt;
 
 ====சமண நினைவுச் சின்னங்கள்====
 {{multiple image|perrow=2|total_width=230|caption_align=center
 | align    = right
 | direction =vertical
 | header= மன்னர் சோடசாவின் கங்காளி திலா கற்பலகை சிற்பம்
 | image1   = Amohini relief, Mathura, circa 15 CE.jpg
 | caption1 = மன்னர் சோடசாவின் கங்காளி சமண அமோகினி திலா கற்பலகை, [[கிபி]] 15&lt;ref name=&quot;SRQ171&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |page=171 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA171 |language=en}}&lt;/ref&gt;
 | image2   = Mahakshatrapasa Sodasa.jpg
 | caption2 =[[பிராமி எழுத்துமுறை]] கல்வெட்டு கற்பலகை சிற்பம்:&lt;br&gt;[[File:Gupta ashoka m.svg|15px]][[File:Gupta ashoka h.svg|15px]][[File:Gupta ashoka kss.jpg|15px]]&lt;sub&gt;[[File:Gupta ashoka tr.jpg|12px]]&lt;/sub&gt;[[File:Gupta ashoka p.svg|13px]][[File:Gupta ashoka s.svg|16px]] [[File:Gupta ashoka sho.jpg|20px]][[File:Gupta gujarat daa.jpg|12px]][[File:Gupta_ashoka_s.svg|16px]]&lt;br&gt;''மகாசத்திரபதி சோடசா&quot;
 }}
 
 மகாசத்திரபதி சோடசா காலத்தில் ([[கிபி]]:15) கங்காளி சமண அமோகினி திலா கற்பலகை மற்றும் சமண சமய சிற்பங்கள் மற்றும் சிற்பத்தூண்கள் [[மதுரா]]வின் சமணக் கோயில்களிலிருந்து கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;SRQ237&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |pages=237–239 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA237 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;The Jain stûpa and other antiquities of Mathurâ by Smith, Vincent Arthur [https://archive.org/details/cu31924012251140 Plate XIV]&lt;/ref&gt;
 
 &lt;gallery&gt;
 File:Parsvanatha ayagapata, Mathura circa 15 CE.jpg| [[அருகதர், சமணம்|அருகதர்]] [[பார்சுவநாதர்]] சிற்பம், கிபி 15.&lt;ref name=&quot;SRQ200&quot;&gt;{{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|pages=200–201|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA201|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;books.google.com&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |page=406, photograph and date |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA406 |language=en}}&lt;/ref&gt;
 File:&quot;Sihanamdika ayagapata&quot;, Jain votive plate, Kankali Tila, Mathura dated 25-50 CE.jpg|சமணச் சிற்ப பலகை, கிபி 25-50 &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|page=410, Fig. 156|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA410|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=Āyāgapaṭas: Characteristics, Symbolism, and Chronology|journal=Artibus Asiae|date=2000|volume=60|issue=1|pages=79–137 Fig.21|doi=10.2307/3249941|issn=0004-3648|jstor=3249941 }}&lt;/ref&gt;
 File:Holi relief, Mathura, c1st century CE.jpg| சமண தூபி, கிபி முதல் நூற்றாண்டு, மதுரா.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=Āyāgapaṭas: Characteristics, Symbolism, and Chronology|journal=Artibus Asiae|date=2000|volume=60|issue=1|pages=79–137 Fig.26|doi=10.2307/3249941|issn=0004-3648|jstor=3249941 }}&lt;/ref&gt;
 File:Jain Narrative Relief Panel, mid 2nd century BCE.-1st century CE (18.4 x 61.6 cm) Brooklyn Museum 87.188.5.jpg| சமணத்தின் அர்த்தபாலகா பிரிவு துறவிகளின் சிற்பப் பலகை, கிபி முதல் நூற்றாண்டு&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|pages=174–176|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA174|language=en}}&lt;/ref&gt;
 File:Jain decorated tympanum from Kankali Tila, Mathura, 15 CE.jpg|thumb|வேலைப்பாடுகள் கொண்ட சமண சிற்பப் பலகை, [[மதுரா]], கிபி 15 &lt;ref&gt;Dated 15 CE in Fig.222 in {{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|page=Fig.222|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA201|language=en}}&lt;/ref&gt;
 File:Persian Achaemenian style capitals in Mathura 15-50 CE.jpg|thumb|பாரசீக கட்டிட கலைநயத்தில் [[போதிகை]]கள், கிபி 15 - 50, [[மதுரா]]&lt;ref&gt;&quot;the massive pillars in the Persian Achaemenian style&quot; in {{cite book|last1=Shah|first1=Chimanlal Jaichand|title=Jainism in north India, 800 B.C.-A.D. 526|date=1932|publisher=Longmans, Green and co.|url=https://books.google.com/books?id=InkrAAAAIAAJ|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The Ayagapata which had been set up by Simhanddika, anterior to the reign of Kanishka, and which is assignable to a period not later than 1 A.D., is worth notice because of the typical pillars in the Persian-Achaemenian style&quot; in {{cite book|title=Bulletin of the Baroda Museum and Picture Gallery|date=1949|publisher=Baroda Museum|page=18|url=https://books.google.com/books?id=G-moE4Cjv50C|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Kumar|first1=Ajit|title=Bharhut Sculptures and their untenable Sunga Association|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|date=2014|volume=2|pages=223‐241|url=https://www.academia.edu/10237709|language=en}}&lt;/ref&gt;
 File:Jina Parsvanatha ayagapata, Mathura circa 15 CE.jpg|[[அருகதர், சமணம்|அருகதர்]] [[பார்சுவநாதர்]] சிற்பம், கிபி 15&lt;ref name=&quot;BRILL&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |page=201 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA201 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;books.google.com&quot;/&gt;
 File:Sculpture panel showing a Jain stupa and torana, Mathura 75-100 CE.jpg|சமணத் [[தூபி]], [[கிபி]] 75-100 
 &lt;/gallery&gt;
 
 
 &lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
 File:Vasu doorjamb horizontal.jpg| வாசுதேவருக்கு அர்பணிக்கப்பட்ட கோயிலின் கல் நிலைக்கதவின் கல்வெட்டுகள், [[மதுரா]], கிபி 15&lt;ref name=&quot;SRQ171&quot;/&gt;
 File:Mora doorjamb designs Mathura, 1st century CE.jpg| மோரா கிணறு கல்வெட்டுகள், மதுரா, கிபி 15&lt;ref name=&quot;SRQ171&quot;/&gt; 
 File:Garland bearers and Romaka Jataka 25-50 CE Mathura Museum.jpg|பௌத்த சிற்பங்கள்&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura, ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-1930-3|page=226|url=https://books.google.com/books?id=rtqvCQAAQBAJ&amp;pg=PA226|language=en}}&lt;/ref&gt; 25-50 CE.&lt;ref&gt;காலம், கிபி 25 -50 {{cite book|last1=Quintanilla|first1=Sonya Rhie|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE|date=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004155374|page=Fig. 288|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA199|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==வனப்பெழுத்துகள் ([[கிமு]] முதலாம் நூற்றாண்டின் முடிவிலும் - [[கிபி]] முதலாம் நூற்றாண்டிலும்)==
 [[File:Svamisya Mahakshatrapasya Sudasasya (cleaned).jpg|thumb|upright=1.38|&lt;center&gt; [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ சிதியர்களான]] மேற்கு சத்திரபதி மன்னர்கள்  வட இந்தியாவில் அறிமுகம் செய்த [[வனப்பெழுத்து]]களின் மாதிரி, [[மதுரா]], கிபி 15&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;TPV&quot;/&gt;&lt;br&gt;[[File:Gupta ashoka svaa.jpg|16px]][[File:Gupta ashoka mi.jpg|12px]]&lt;sub&gt;[[File:Gupta ashoka sya.svg|22px]]&lt;/sub&gt;[[File:Gupta ashoka m.svg|15px]][[File:Gupta ashoka h.svg|15px]][[File:Gupta ashoka kss.jpg|15px]]&lt;sub&gt;[[File:Gupta ashoka tr.jpg|12px]]&lt;/sub&gt;[[File:Gupta ashoka p.svg|13px]]&lt;sub&gt;[[File:Gupta ashoka sya.svg|22px]]&lt;/sub&gt; [[File:Gupta ashoka shu.jpg|18px]][[File:Gupta gujarat daa.jpg|12px]][[File:Gupta_ashoka_s.svg|16px]]&lt;sub&gt;[[File:Gupta ashoka sya.svg|22px]]&lt;/sub&gt;&lt;br&gt;''Svāmisya Mahakṣatrapasya Śudasasya''&lt;br&gt;&quot;Of the Lord and Great Satrap [[Sodasa|Śudāsa]]&quot;&lt;ref name=&quot;RCS&quot;&gt;{{cite book |last1=Sharma |first1=Ramesh Chandra |title=Buddhist art of Mathurā |date=1984 |publisher=Agam |page=26 |url=https://books.google.com/books?id=5OvVAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The former calligraphic style would have been: '''𑀲𑁆𑀯𑀫𑀺𑀲𑁆𑀬 𑀫𑀳𑀓𑁆𑀰𑀢𑁆𑀭𑀧𑀲𑁆𑀬 𑀰𑀼𑀤𑀸𑀲'''&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;]]
 
 
 [[இந்தோ சிதியன் பேரரசு|இந்தோ சிதியர்களான]]  மேற்கு சத்திரபதி மன்னர்கள்  ([[கிமு]] முதலாம் நூற்றாண்டின் முடிவிலும், [[கிபி]] முதலாம் நூற்றாண்டிலும், [[வட இந்தியா]]வில் [[வனப்பெழுத்து|வனப்பெழுத்தில்]] [[பிராமி எழுத்துமுறை|பிராமி எழுத்துகள்]] கல்வெட்டுகளில் எழுதும் வழக்கம் கொண்டிருந்தனர். &lt;ref name=&quot;TPV&quot;&gt;{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |pages=82–85 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n91}}&lt;/ref&gt; 
 
 ===கௌதம புத்தரின் முதல் சிற்பம் ([[கிபி]] 15 முதல்)===
 [[File:Isapur Buddha.jpg|thumb|upright=0.9|அமர்ந்த நிலையில் கௌதம புத்தர் சிற்பம், இசாபூர், காலம், [[கிபி]] 15&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |pages=199–206, 204 for the exact date |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA199 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
 
 [[சாஞ்சி]] மற்றும் [[பர்குட்]] போன்ற இடங்களில் காணப்படாத [[கௌதம புத்தர்|கௌதம புத்தரின்]] முதல் சிற்பத்தை, மேற்கு சத்திரபதிகள் [[கிபி]] 15-இல் [[மதுரா]]வில் வடித்தனர். 
 
 =====பிற சிற்பங்கள்=====
 [[File:The Buddha attended by Indra at Indrasala Cave, Mathura 50-100 CE.jpg|thumb|upright=0.9|[[இந்திரசீல குகை]]யில் இந்திரன் கௌதம புத்தரை வணங்கும் சிற்பம், கிபி 50-100 &lt;ref name=&quot;SRQ237&quot;/&gt;]]
 [[File:Indrasala architrave, Mathura Museum.jpg|thumb|center|upright=3|[[இந்திரசீல குகை]]யில் போதி மரத்தடியில் அமர்ந்திருக்கும் கௌதம புத்தரை, இந்திரன் முதலான் தேவர்கள் வழிபடும் சிற்பங்கள், கிபி 50-100, [[குசானப் பேரரசு|குசானர் காலத்திற்கு]] முந்தியது&lt;ref name=&quot;SRQ237&quot;&gt;{{cite book |last1=Quintanilla |first1=Sonya Rhie |title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=9789004155374 |pages=237–239 |url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&amp;pg=PA237 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Mathura Museum Catalogue |date=1910 |page=163 |url=https://archive.org/details/MathuraMuseumCatalogue/page/n233}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SRQ237&quot;/&gt;]]
 [[ராஜகிரகம்]] அருகே [[இந்திரசீல குகை]]யில் இந்திரன், கௌதம புத்தரை வணங்கும் சிற்பங்களையும், போதி மரத்தடி புத்தரின் பல சிற்பங்களையும் வடக்கு சத்திரபதி மன்னர்கள் கிபி 50 - 100 காலத்தில் நிறுவினர்.&lt;ref name=&quot;SRQ237&quot;/&gt;
 
 ==இந்து தேவதைகளின் சிற்பங்கள்==
 [[File:Indrasala_Buddha_with_Indra,_Mathura_50-100_CE.jpg|thumb|கௌதம புத்தருக்கு பணிவிடை செய்யும் இந்திரன், பிரம்மா, சூரியன் மற்றும் மித்திர தேவர்கள் சிற்பம், காலம் [[கிபி]] 50 - 100]]
 வடக்கு சத்திரபதிகளின் ஆட்சியின் துவக்கத்தில் [[மதுரா]]வில்  [[விருஷ்ணி குலம்|விருஷ்ணி குலத்]] தலைவர்களின் சிற்பங்கள், யட்சர்கள் மற்றும் யட்சினிகளின் சிற்பங்களை வடிக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;PPG125&quot;&gt;{{cite journal |last1=Paul |first1=Pran Gopal |last2=Paul |first2=Debjani |title=Brahmanical Imagery in the Kuṣāṇa Art of Mathurā: Tradition and Innovations |journal=East and West |date=1989 |volume=39 |issue=1/4 |page=125  |issn=0012-8376|jstor=29756891 }}&lt;/ref&gt; வேத கால கடவுளர்களான இந்திரன், பிரம்மா, சூரியன், மித்திரன் போன்றவர்கள், கௌதம புத்தருடன் தொடர்புருத்தி [[இந்திரசீல குகை]]யில் சிற்பம் வடிக்கப்பட்டுள்ளது&lt;ref name=&quot;PPG125&quot;/&gt; T 
 
 {{multiple image|perrow=2|total_width=350|caption_align=center
 | align    = right
 | direction =horizontal
 | header= துவக்க கால அதிகாரப்பூர்வ கபர்தின் சிலை
 | image1   = Mathura Katra fragment A-66.jpg
 | caption1 =பெண் சத்திரபதி ''நம்பதா''  பெயரில் நிறுவப்பட்ட  கட்ரா கௌதம புத்தரின் உடைந்த சிலை ([[File:Mathura Katra fragment A-66 inscription 'Namdaye Kshatrapa'.jpg|70px]] ''Naṃdaye Kshatrapa'').&lt;ref name=&quot;PDM122&quot;&gt;{{cite journal |last1=Myer |first1=Prudence R. |title=Bodhisattvas and Buddhas: Early Buddhist Images from Mathurā |journal=Artibus Asiae |date=1986 |volume=47 |issue=2 |pages=111–113 |doi=10.2307/3249969 |issn=0004-3648|jstor=3249969 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;For a modern image see Figure 9 in {{cite journal |last1=Myer |first1=Prudence R. |title=Bodhisattvas and Buddhas: Early Buddhist Images from Mathurā |journal=Artibus Asiae |date=1986 |volume=47 |issue=2 |pages=121–123 |doi=10.2307/3249969 |issn=0004-3648|jstor=3249969 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mathura Inscriptions&quot;&gt;{{cite book |last1=Lüders |first1=Heinrich |title=Mathura Inscriptions |date=1960 |pages=31–32 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.108369/page/n37}}&lt;/ref&gt;
 | image2   = Amohaasi_Bodhisattva,_Mathura.jpg
 | caption2 =மேற்கு சத்திரபதிகளின் கல்வெட்டுகளுடன் கூடிய கட்ரா போதிசத்துவர் சிலை &lt;ref name=&quot;PDM122&quot;/&gt;
 | footer=
 }}
 
 ==வடக்கு சத்திரபதி ஆட்சியாளர்கள்==
 {| class=&quot;nowraplinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; width=&quot;900px&quot; rules=&quot;all&quot; style=&quot;background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse&quot;
 |- bgcolor=&quot;#DEB887&quot;
 ! ஆட்சியாளர் !! படிமம்!! பட்டப் பெயர் !! [[ஆட்சிக் காலம்]] !! குறிப்புகள்
 |-
 | ஹகமசா  || [[File:Hagamasha.jpg|50px]]|| சத்திரபதி || [[கிமு]] முதல் நூற்றான்டு  ||&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Hartel |first1=Herbert |title=On The Cusp Of An Era Art In The Pre Kuṣāṇa World |date=2007 |publisher=BRILL |page=[https://archive.org/details/OnTheCuspOfAnEraArtInThePreKuaWorldDMSrinivasanEdBrill_201807/page/n330 324] |url=https://archive.org/details/OnTheCuspOfAnEraArtInThePreKuaWorldDMSrinivasanEdBrill_201807 |language=English}}&lt;/ref&gt;
 |-
 | ஹகானா  || [[File:Hagana and Hagamasha.jpg|50px]]|| சத்திரபதி || [[கிமு]] முதல் நூற்றான்டு ||
 |-
 | ரஜூலா || [[File:Rajuvula_coin_with_Greek_legend.jpg|50px]]||கிரேக்க சத்திரபதி   || [[கிமு]] முதல் நூற்றான்டு  ||
 |-
 | பாதயாசா || [[File:Bhadrayasha_coin.jpg|50px]]|| சத்திரபதி || [[கிபி]] முதல் நூற்றாண்டு|| ரஜுலாவின் வாரிசு 
 |-
 | சோடசா  || [[File:Hagamasha.jpg|50px]]|| சத்திரபதி ||[[கிபி]] முதல் நூற்றாண்டு ||ரஜுலாவின் வாரிசு 
 |-
 |காரபல்லானா  || ||கிரேக்க சத்திரபதி  || கிபி 130 ||[[குசானப் பேரரசு|குசானப் பேரரசர்]] [[கனிஷ்கர்|கனிஷ்கரின்]]  மாகாண சத்திரபதி 
 |-
 | வனஸ்பரா  || || சத்திரபதி  || கிபி 130 || [[குசானப் பேரரசு|குசானப் பேரரசர்]] [[கனிஷ்கர்|கனிஷ்கரின்]]  மாகாண சத்திரபதி
 |}
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[மேற்கு சத்ரபதிகள்]]
 
 ==வடக்கு சத்திரபதிகள் வெளியிட்ட நாணயங்கள்==
 &lt;gallery&gt;
 File:Hagamasha.jpg|சத்திரபதி ஹகமசாவின் நாணயம், [[கிமு]] முதல் நூற்றாண்டு 
 File:Hagana and Hagamasha.jpg| ஹகானா மற்றும் ஹகமசாவின் உருவங்கள் பொறித்த நாணயம், [[கிமு]] முதல் நூற்றாண்டு  
 File:Rajuvula_coin_with_Greek_legend.jpg|மன்னர் ரஜுலாவின் நாணயம், [[கிபி]] 10 
 File:Bhadrayasha_coin.jpg|மன்னர் பத்ராயசாவின் நாணயம், கிபி முதல் நூற்றாண்டின் துவக்கம் 
 File:Sodasa_coin_from_Mathura.jpg|மன்னர் சோடசாவின் நாணயம், கிபி முதல் நூற்றாண்டின் துவக்கம் 
 &lt;/gallery&gt;
 {{தெற்காசிய வரலாறு}}
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{reflist}}
 [[பகுப்பு:இந்திய வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:இந்தியப் பேரரசுகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்திய அரச மரபுகள்]]
 [[பகுப்பு:ஆசியாவின் முன்னாள் நாடுகள்]]