மார்தாண்ட சூரியன் கோயில்
{{Infobox Mandir
 | name = மார்தாண்ட சூரியன் கோயில் 
 | image = Martand Sun Temple Central shrine (6133772365).jpg
 | alt = 
 | caption =மார்தாண்ட சூரியன் கோயில் சன்னதி
 | pushpin_map = &lt;!-- India Jammu and Kashmir --&gt;
 | map_caption = [[காஷ்மீர்|காஷ்மீரில்]] சூரிய கோயிலின் அமைவிடம்
 | latd = 33 | latm = 44 | lats = 44 | latNS =
 | longd = 75 | longm = 13 | longs = 13 | longEW =
 | coordinates_region = IN 
 | coordinates_display= title
 | other_names = மார்தாண்டன் கோயில்
 | proper_name = சூரியன் கோயில்
 | country = [[இந்தியா]]
 | state = [[ஜம்மு காஷ்மீர்]]
 | district = [[அனந்தநாக் மாவட்டம்]]
 | location = [[அனந்தநாக்]]
 | elevation_m =
 | primary_deity = [[சூரியன்]]
 | important_festivals= 
 | architecture = 
 | number_of_temples = 
 | number_of_monuments=
 | inscriptions =
 | date_built = [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 8-ஆம் நூற்றாண்டு
 | creator =லலிதாத்தியன்  
 | website =
 }}
 
 '''மார்தாண்ட சூரியன் கோயில்''' ('''Martand Sun Temple''') [[இந்தியா]]வின் [[ஜம்மு காஷ்மீர்]] மாநிலத்தின் [[அனந்தநாக்]] நகரத்திலிருந்து ஐந்து கிலோ மீட்டர் தொலைவில் அமைந்துள்ள [[சூரிய தேவன்|சூரிய பகவானுக்கு]] அர்பணிக்கப்பட்ட [[இந்து சமயம்|இந்துக்]] கோயில் ஆகும்.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.koausa.org/Temples/martand.html |title= Prominent Holy Places in Kashmir|author=Kamlesh Moza}}&lt;/ref&gt; இக்கோயிலின் மூலவர் சூரிய பகவான் ஆவார். இக்கோயில் ஷா மிரி வம்சத்தின் ஏழாவது சுல்தானான [[சிக்கந்தர் ஷா மிரி]] என்பவனால் இடிக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book |last=Slaje |first=Walter |url=https://www.academia.edu/42710523 |title=Kingship in Kaśmīr (AD 1148‒1459) From the Pen of Jonarāja, Court Paṇḍit to Sulṭān Zayn al-'Ābidīn |publisher= |year=2014 |isbn=978-3869770888 |series=Studia Indologica Universitatis Halensis - 7 |location=Germany |pages=28–29, 36, 155–173, 185–189, 201–203, 213–215}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite book |last=Pandit |first=Kashinath |url=https://archive.org/details/AChronicleOfMedievalKashmirKashinathPandit |title=Baharistan-i-shahi: A chronicle of mediaeval Kashmir |publisher=Firma KLM Pvt. Ltd. |year=1991 |location=Kolkata}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite book |last=Slaje |first=Walter |url=https://www.degruyter.com/view/title/543660 |title=Encountering Buddhism and Islam in Premodern Central and South Asia |date=19 August 2019 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-063168-5 |location= |pages= 128–160|language=en |chapter=Buddhism and Islam in Kashmir as Represented by Rājataraṅgiṇī Authors |doi=10.1515/9783110631685-006 |s2cid=204477165 |chapter-url=https://www.degruyter.com/view/book/9783110631685/10.1515/9783110631685-006.xml}}&lt;/ref&gt;
 
 ==வரலாறு==
 [[File:Sun temple martand indogreek.jpg|left|thumb|மார்தாண்ட சூரிய கோயிலின் சிதிலங்கள், ஆண்டு 1868]]
 மார்தாண்ட சூரியன் கோயிலை [[கார்கோடப் பேரரசு|கார்கோடப் பேரரசின்]] மூன்றாம் மன்னர் ''லலிதாத்தியன்'' [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] எட்டாம் நூற்றாண்டில் கட்டினார்.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Animals in stone: Indian mammals sculptured through time  By Alexandra Anna Enrica van der Geer|pages=Ixx|url=https://books.google.com/books?id=oQ3quxh9gsgC&amp;pg=PR70&amp;dq=martand+sun+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=xKqGT5TqBZCnrAfJ5eSwBg&amp;ved=0CGQQ6AEwCTgU#v=onepage&amp;q=martand%20&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=India-Pakistan Relations with Special Reference to Kashmir  By Kulwant Rai Gupta|pages=35|url=https://books.google.com/books?id=mksji5FVKwsC&amp;pg=PA35&amp;dq=martand+sun+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=xaGGT9uYN8rTrQf8qJnoBg&amp;ved=0CE8Q6AEwBjgK#v=onepage&amp;q=martand%20sun%20temple&amp;f=false}}&lt;/ref&gt; [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 725-756 காலத்தில் கட்டப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Early Wooden Temples of Chamba|pages=50, 66|url=https://books.google.com/books?id=kMwUAAAAIAAJ&amp;pg=PA50&amp;dq=martand+sun+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=xaGGT9uYN8rTrQf8qJnoBg&amp;ved=0CEsQ6AEwBTgK#v=onepage&amp;q=martand%20sun&amp;f=false}}&lt;/ref&gt; மார்தாண்ட சூரியன் கோயிலின் அஸ்திவாரம் [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 370 – 500 கால கட்டத்தில் அமைக்கப்பட்டது. கோயில் அமைப்பு கார்கோடகப் பேரரசன் ''இரணாதித்தியன்''  காலம் முதல் துவக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.alpineinnpahalgam.com/index.php/places-of-interest/south-kashmir.html |title=Tourist places in south Kashmir |publisher=alpineinpahalgam.com |accessdate=8 July 2012 |archive-date=7 பிப்ரவரி 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130207201506/http://www.alpineinnpahalgam.com/index.php/places-of-interest/south-kashmir.html  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.searchkashmir.org/2009/03/martand-house-of-pandavs-pandav-larrey.html |title=Martand House of Pandavs |publisher=Search Kashmir |accessdate=11 July 2012}}&lt;/ref&gt;
 
 [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 15ஆம் நூற்றாண்டின் துவக்கத்தில், ''சிகந்தர் புட்ஷிகன்''  எனும் இஸ்லாமிய தீவிரவாத ஆட்சியாளாரால் மார்த்தாண்ட சூரியன் கோயில் முழுவதுமாக சிதைக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;''Hindu temples were felled to the ground and for one year a large establishment was maintained for the demolition of the grand Martand temple. But when the massive masonry resisted all efforts, it was set on fire and the noble buildings cruelly defaced.''-[[Firishta]], [[Muhammad Qãsim Hindû Shãh]]; [[John Briggs (East India Company officer)|John Briggs]] (translator) (1829–1981 Reprint). Tãrîkh-i-Firishta (History of the Rise of the Mahomedan Power in India). New Delhi&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=India: A History. Revised and Updated  By John Keay|url=https://books.google.com/books?id=AUPZt-4yqzQC&amp;pg=PT260&amp;dq=martand+sun+temple+destroyed&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=LaqGT56mAsfPrQe8opzFBg&amp;ved=0CD4Q6AEwAw#v=onepage&amp;q=martand%20sun%20temple%20destroyed&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;
 
 == கோயில் அமைப்பு ==
 
 மார்த்தாண்ட சூரியன் கோயில் காந்தாரம், சீனம், கிரேக்க கட்டிடக் கலை நயத்தில் கட்டப்பட்டுள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Al-Hind, the Making of the Indo-Islamic World, Volume 1  By André Wink|year=1991|pages=250–51|url=https://books.google.com/books?id=bCVyhH5VDjAC&amp;pg=PA250&amp;dq=martand+sun+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=_6GGT8mMOs7trQeqz8XCBg&amp;ved=0CFQQ6AEwBjgU#v=onepage&amp;q=martand%20sun%20temple&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Arts Of India  By Krishna Chaitanya|pages=7|url=https://books.google.com/books?id=8EGUpX1O0hoC&amp;pg=PA7&amp;dq=martand+sun+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=UaiGT6KoJcbprAeVgL3MBg&amp;ved=0CEsQ6AEwBDgU#v=onepage&amp;q=martand%20sun%20temple&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;
 
 220 அடி நீளமும், 142 அகலமும் கொண்ட சூரிய கோயில் வளாகத்தில் 84 சிறிய சன்னதிகள் கொண்டிருந்தது.&lt;ref&gt;Encyclopædia Britannica: a new survey of universal knowledge: Volume 12, pp:965&lt;/ref&gt;
 இக்கோயிலில் [[வேத காலம்|வேத கால]] தெய்வங்களான சூரியன்,  [[விஷ்ணு]], [[கங்கை]], [[யமுனை]]யின் அழகிய சிற்பங்கள் உள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.koausa.org/Monuments/Chapter5.html | title=Ancient Monuments of Kashmir | accessdate=8 November 2014 | author=Kak, Ram Chandra | website=http://www.koausa.org/ | authorlink=Ram Chandra Kak}}&lt;/ref&gt;
 {{wide image|Martand - Sun Temple Panorama.jpg|1000px|alt=Temple ruins as seen from the entrance to the main temple structure|கோயில் முதன்மைப் பகுதிக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலிலிருந்து காணும் இடிபாடுகளின் தோற்றம்}}
 
 [[File:Restored Martand Sun temple India 1870.jpg|thumb|left|230px|புனரமைக்கப்பட்ட மார்த்தாண்ட சூரியன் கோயிலின் ஓவியம், ஆண்டு 1870]]
 [[File:Martand gate.JPG|thumb|right|கோயில் நுழைவு வாயில்]]
 [[File:Martand Ruins.JPG|thumb|மார்தாண்ட சூரியன் கோயிலில் அழகிய சிற்பங்கள்]]
 
 ==தேசிய முக்கியத்துவம் வாய்ந்த தலம்== 
 [[ஜம்மு காஷ்மீர்|ஜம்மு காஷ்மீரில்]] உள்ள இக்கோயிலை, [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்]], தேசிய முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடமாக அறிவித்துள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Archaeological survey of India protected monuments |url=http://www.heritageofkashmir.org/heritage-tourism/asi-protected-monuments.html |publisher=heritageofkashmir.org |accessdate=11 August 2012 |archive-date=19 செப்டம்பர் 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919014531/http://www.heritageofkashmir.org/heritage-tourism/asi-protected-monuments.html  }}&lt;/ref&gt; இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகத்தால் பாதுகாக்கப்பட வேண்டிய இடங்களில் ஒன்றாக இச்சூரியன் கோயிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Protected monuments in Jammu &amp; Kashmir | url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_jk.asp|publisher=asi.nic.in, Archaeological surey of india |accessdate=29 October 2012}}&lt;/ref&gt;
 [[File:Details - Martand Temple.JPG|thumb|250px|[[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்|இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகத்தின்]] அறிவிப்பு பலகை]]
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[சூரியன் கோயில், குஜராத்]]
 * [[கொனார்க் சூரியக் கோயில்]]
 * [[சூரியனார் கோவில்]], [[ஆடுதுறை]], [[தமிழ்நாடு]]
 * [[அரசவல்லி சூரியன் கோயில்]], [[ஸ்ரீகாகுளம்]], [[ஆந்திரப் பிரதேசம்]]
 * [[கதார்மல் சூரியக் கோயில்]], [[அல்மோரா மாவட்டம்]], [[உத்தராகண்ட்]]
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist|33em}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{commons category|Sun Temple, Martand}}
 * [http://ignca.nic.in/asp/showbig.asp?projid=mst0005 Indira Gandhi National Centre for the Arts] - Martand Sun Temple Site Photos
 * [http://sarsonkekhet.in/2012/01/23/martand-sun-temple-in-the-winter/ Martand Sun Temple in winter] - Pics of Surya Sun Temple under snow
 * [http://www.trodly.com/destination/4892/martand-sun-temple Martand Sun Temple and around] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126213636/http://www.trodly.com/destination/4892/martand-sun-temple |date=2016-01-26 }}
 
 {{சூரியக் கோயில்கள்}}
 
 [[பகுப்பு:சூரியக் கோயில்கள்|சூரியக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:அனந்தநாக் மாவட்டம்]]
 [[பகுப்பு:சம்மு காசுமீரின் வரலாறு]]