முக்தீஸ்வரர் கோயில், ஒடிசா
{{Infobox Mandir
 |name                 = முத்தீசுவரர் கோயில், ஒடிசா
 |native_name          =
 |native_name_lang     =
 |image                = Muktesvara deula.jpg
 |caption              =
 |map_type             = India Orissa
 |coordinates          = {{coord|20|14|33.72|N|85|50|25.41|E|type:landmark_region:IN-OR|display=inline,title}}
 |coordinates_footnotes=
 |map_caption          = ஒடிசாவில் கோயில் அமைவிடம்
 |other_names          =
 |sanskrit_translit    =
 |script_name          = &lt;!--Enter name of local script used--&gt;
 |script               = &lt;!--Enter the template name in the local script used --&gt;
 |country              = [[இந்தியா]]
 |state                = [[ஒடிசா]]
 |district             = [[கோர்த்தா மாவட்டம்|கோர்த்தா]] 
 |locale               =
 |elevation_m          =
 |elevation_footnotes  =
 |deity                = [[சிவன்|முத்தீசுவரர்]] 
 |festivals            =
 |architecture         = கலிங்கக் கட்டிடக்கலை 
 |temple_quantity      =
 |monument_quantity    =
 |inscriptions         =
 |year_completed       = [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 950–975 
 |creator              =
 |temple_board         =
 |website              =
 }}
 
 
 '''முத்தீசுவரர் கோயில்''' (Mukteshvara Temple) இந்திய மாநிலமான [[ஒடிசா]]வின் [[கோர்த்தா மாவட்டம்|கோர்த்தா]] மாவட்டத்தில் உள்ள  [[புவனேசுவரம்|புவனேசுவரத்திற்கு]] அருகில், கலிங்கக் கட்டிடக்கலையில், [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 10ம் நூற்றாண்டில் கட்டப்பட்ட இக்கோயில், [[சிவன்|முத்தீசுவரருக்கு]] அர்பணிக்கப்பட்டதாகும்.&lt;ref name=smith1&gt;{{cite journal|last1=Smith|first1=Walter|title=Images of Divine Kings from the Mukteśvara Temple, Bhubaneswar|journal=Artibus Asiae|date=1991|volume=51|issue=1/2|pages=90|doi=10.2307/3249678|jstor=3249678 | subscription=yes}}&lt;/ref&gt; 
 
 இக்கோயில் [[புவனேசுவரம்|புவனேசுவரத்தில்]] உள்ள [[லிங்கராஜர் கோயில், புவனேஸ்வர்|இலிங்கராசர் கோயில்]] மற்றும் [[ராஜாராணி கோயில்|இராசாராணி கோயில்]] போன்று கட்டப்பட்டதாகும்.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Mukteśvara Temple in Bhubaneswar |url=https://books.google.com/books?id=y0MQmNx8g2gC&amp;pg=PR11&amp;dq=muktesvara+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=Fov9UIaEPYnm9ASt64DIBw&amp;ved=0CDkQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=muktesvara%20temple&amp;f=false|page=xix|first= Walter|last= Smith|publisher=Motilal Banarsidass Publishers Private Limited|isbn=81-208-0793-6|year=1994|location=Delhi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/175 175]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}&lt;/ref&gt;
 
 [[File:Ekamra Heritage Walk Mukteswar Temple Bhubaneswar2.jpg|thumb|]]
 [[File:Bhubaneshwar ei04-20.jpg|thumb|260x260px|தெற்கு கோபுரத்தின் கீர்த்திமுக சிற்பம்]]
 
 ==சிறப்பு==
 ஒடிசா மாநிலத்தில் கலிங்கக் கட்டடக்கலையில் உள்ள கோயில்கள் கருவறை, முன் மண்டபம் (ஜக் மோகன்), நடன மண்டபம், போக மண்டபம் ஆகியவற்றைக் கொண்டதாகும். இக்கோயில் கருவறை, ஜக்மோகன் அமைப்புகளைக் கொண்டது. முன் மண்டபக்கூரையில் காணப்படுகின்ற சிற்ப வேலைப்பாடுகள் அனைவரையும் கவரும் வகையில் உள்ளதாகும்.  இக்கோயில் மேற்கு நோக்கிய நிலையில் உள்ளது. கோயிலின் கிழக்குப் புறத்தில் மரீசி குண்டம் எனப்படுகின்ற கிணறு உள்ளது. கருவறையில் சிவபெருமான் சிறிய வடிவில் உள்ளார். நுழைவாயிலில் துவாரபாலகர்கள் உள்ளனர். வாயிலின் மேற்பகுதியில கஜலட்சுமி உள்ளார். அதற்கும் மேற்புறத்தில் சூரியன் முதல் கேது வரையுள்ள நவக்கிரகங்கள் தாமரை மலர் மீது அமர்ந்த கோலத்தில் உள்ளனர். பொதுவாக ஒடிசாவில் உள்ள கோயில்களில் நவக்கிரகங்களின் வடிவங்களை நுழைவு வாயிலின் மேல் பகுதியில் அமைப்பது வழக்கமாகக் காணப்படுகிறது.&lt;ref&gt;[https://www.dinamani.com/weekly-supplements/dinamani-kondattam/2020/sep/06/sculptural-repository---odisha-muktiswarar-temple-3459241.html சிற்பக்களஞ்சியம் ஒடிசா முக்தீசுவரர் கோயில், தினமணி, 6 செப்டம்பர் 2020]&lt;/ref&gt;
 
 ==கட்டிடக் கலை== 
 வளைவு தோரணங்களுடன் கூடிய முக்தீஸ்வரர் கோயிலின் முகப்பு மண்டபமே இக்கோயில் கட்டிடக் கலையின் சிறப்பு அம்சமாகும்.&lt;ref name=&quot;Bhubaneswar Corporation&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://bmc.gov.in/TouristAtcton.asp?lnk=2&amp;PL=5
 |title=Bhubaneswar tourist attractions
 |publisher=Bhubaneswar Municipal Corporation
 |accessdate=2006-09-12
 |archive-date=2011-08-10
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810003759/http://bmc.gov.in/TouristAtcton.asp?lnk=2&amp;PL=5
 |url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt; கோயிலின் தோரண வாயிலை அழகிய சிற்ப வேலைப்பாடுகளுடன் குடிய பருத்த தூண்கள் தாங்கி நிற்கின்றன.&lt;ref&gt;''A history of fine art in India and Ceylon: from the earliest times to the present day''. P.25. Vincent Arthur Smith.&lt;/ref&gt;மண்டபத்தின் பாதைகளில் குரங்குகள், மயில்களின்  சிற்பங்கள் காணப்படுகிறது. &lt;ref name=&quot;tourism&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Allen&quot;&gt;{{cite book|title=Ornament in Indian Architecture|url=https://books.google.com/books?id=vyXxEX5PQH8C&amp;pg=PA207&amp;dq=muktesvara+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=Fov9UIaEPYnm9ASt64DIBw&amp;ved=0CEYQ6AEwAw#v=onepage&amp;q=muktesvara%20temple&amp;f=false|pages=206–207|last= Allen|first=Margaret Prosser|year=1991|publisher=Associated University Press Inc.|isbn=0-87413-399-8}}&lt;/ref&gt;கோயில் விமானங்கள் கூரான [[கொடுமுடி]]களுடன் கூடியது.  கோயில் சுற்றுச் சுவர்களில் [[விஷ்ணு]], [[இலக்குமி]], [[சரசுவதி]], [[கணபதி]],  மற்றும் நடனப் பெண்டிர், யாழிகள் மற்றும் சிங்கங்களின் அழகிய சிற்பங்கள் உள்ளது.&lt;ref name=&quot;Swami&quot;&gt;{{cite book|title=Encyclopedia of the Śaivism |pages=164–165|first= Swami|last= Parmeshwaranand|url=https://books.google.com/books?id=N4xIBNmhpXcC&amp;pg=PA164&amp;dq=muktesvara+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=Fov9UIaEPYnm9ASt64DIBw&amp;ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=muktesvara%20temple&amp;f=false|publisher=Sarup &amp; Sons|year=2004|isbn=81-7625-427-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tourism&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.orissatourism.gov.in/new/muktswar.html
 |title=Bhubaneswar Mukteshvara Temple
 |publisher=Tourism Development Corporation of Odisha
 |accessdate=2006-09-12
 |archive-date=2007-09-25
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070925013117/http://www.orissatourism.gov.in/new/muktswar.html
 |url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt;
 
 ==அமைவிடம்==
 [[புவனேசுவரம்]] நகரத்திலிருந்து 6 கிமீ தொலைவில் இக்கோயில் உள்ளது. 
 
 == படக்காட்சியகம் ==
 &lt;gallery&gt;
 
 File:Simplified schema of Kalinga architecture.jpg|கோயில் வரைபடம்
 File:Mukteshwar Temple Side View.jpg|கோயிலின் பக்கவாட்டுக் காட்சி
 File:Bhuvanesvar1002.jpg|கோயில் விமானங்கள்
 File:The Arched Gateway to the Mukteswara Temple.jpg|வளைவு தோரணங்களுடன் கூடிய நுழைவாயில்
 File:Bhubaneshwar 01a - Mukteswar Mandir (30390641131).jpg|தோரண வேலைப்பாடுகள்
 File:A sculpture work in Mukteshwar-Siddheshwar temple.jpg|சிற்ப வேலைப்பாடுகள் 
 File:Bishnu.jpg|[[விஷ்ணு]]வின் சிற்பம்  
 File:Dancing Girl.jpg|நாட்டியமாடும் பெண்னின் சிற்பம்
 File:Mukteswar Mandir - Interior Ceiling (25094049819).jpg|கோயிலின் உட்புற மண்டபத்தின் கூரை
 File:Mukteshwar torana.jpg| கோயிலின் தோரண நுழைவு வாயில்
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==அடிக்குறிப்புகள்==
 {{Reflist|2}}
 
 == மேற்கோள்கள்==
 * {{cite book|title=Contributions to Asian Studies: 1973|last1=E.J.|first1=Brills |coauthors= |url=https://books.google.com/books?id=8QYVAAAAIAAJ&amp;pg=PA103&amp;dq=lingaraj+temple&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=BLwXUaPbPIKG9QShjICICw&amp;ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=lingaraj%20temple&amp;f=false|ref=E.J.|publisher=Brill Academic Publishers|year=1973|location=Netherlands|isbn=9789004035386}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{commons category|Mukteshvara Temple}}
 * [https://www.youtube.com/watch?v=oAIDZNyAIvY முக்தீஸ்வரர் கோயில் - காணொளி]
 * [http://www.cyberorissa.com/myorissa/temples/temples2.htm Temples of Orissa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902053410/http://www.cyberorissa.com/myorissa/temples/temples2.htm |date=2006-09-02 }}
 * [http://www.cultureholidays.com/Temples/mukteswara.htm Mukteshvara Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419112655/http://www.cultureholidays.com/Temples/mukteswara.htm |date=2018-04-19 }}
 {{ஒடிசா}}
 
 [[பகுப்பு:ஒரிசாக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:சிவன் கோயில்கள்]]