பி-அலை
[[File:Seismogram.gif|right|320px|thumb|நிலவரைவியில் நிலநடுக்கத்தைக் காட்டும் எசு-அலையும், பி-அலையும்]]
 [[நிலநடுக்கம்|நிலநடுக்கவியலில்]] '''பி-அலைகள்''' (''P-waves'') என்பன நிலத்தின் அடியே இருக்கும் [[வளிமம்|வளிம]], [[நீர்மம்|நீர்ம]], [[திண்மம் (இயற்பியல்)|திட]]ப் பொருள் ஆகிய அனைத்தின் [[தொடர்ம விசையியல்|ஊடாகவும்]] செல்வன, எனவே ''முழுவுடல் அலைகள்'' என்றும் குறிக்கப்பெறுகின்றன. [[நிலநடுக்கம்|நிலநடுக்கத்தைப்]] பதிவு செய்யும் [[நிலநடுக்கப் பதிவுக் கருவி|நிலநடுக்கவரைவி]]யில் முதலில் பதிவாவது இவைதான். பி என்னும் சொல் அழுத்தம் என்னும் பொருள் கொண்ட ஆங்கிலச் சொல் 'pressure'  என்பதைக் குறிக்கும், அல்லது அதிக விரைவுடன் வந்து முதலில் பதிவாவதால் 'primary' என்னும் சொல்லின் முதலெழுத்து என்பதையும் குறிக்கும்&lt;ref name=&quot;John&quot;&gt;{{cite book|last=Milsom|first=J.|title=Field Geophysics|publisher=John Wiley and Sons|year=2003|series=The geological field guide series |volume=25 |page=232 |isbn=978-0-470-84347-5 |url=http://books.google.com/?id=T7CKj8bqVlwC&amp;pg=PA179&amp;dq=%22P-wave%22+pressure+wave+geophysics&amp;cd=3#v=onepage&amp;q=&amp;f=false|accessdate=2010-02-25}}&lt;/ref&gt;.
 
 ஒரே பருமவகையான திண்மங்களில் பி-அலைகள் எப்பொழுதுமே [[நெட்டலை|நீளவாட்டு அலை]]யாக இருக்கும். அதாவது பொருளின் துகள்கள், அலையும்  அதன் ஆற்றலும் செல்லும் திசையிலேயே அசைந்து அலைந்து நகரும்.
 
 ==விரைவு==
 சீரானா பருப்பொருளில், பி-அலைகளின் விரைவைக் கீழ்க்காணுமாறு எழுதலாம்:
 
 :&lt;math&gt;v_p= \sqrt{ \frac {K+\frac{4}{3}\mu} {\rho}}= \sqrt{ \frac{\lambda+2\mu}{\rho}} &lt;/math&gt;
 மேலுள்ள சமன்பாட்டில்  ''K'' என்பது  பருமக்குணகம் (bulk modulus), ''&lt;math&gt;\mu&lt;/math&gt;''  என்பது நறுக்கக்குணகம் (shear modulus), ''&lt;math&gt;\rho&lt;/math&gt;'' என்பது  அலை நகரும் பொருளின் அடர்த்தி,  ''&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt;'' என்பது முதலாம் இலாமே அளவுரு (the first Lamé parameter).
 
 மேற்குறித்தவற்றுள் அடர்த்தி அவ்வளவாக வேறுபடாதது, ஆகவே விரைவானது பெரும்பாலும் ''K'', ''μ'' ஆகியவற்றால்தான் பெரும்பாலும் கட்டுப்படுத்தப்படுகின்றது.
 
 பி-அலை மீட்சிக்குணகம் (elastic moduli P-wave modulus), &lt;math&gt;M&lt;/math&gt;,  என்பது  கீழ்க்காணுமாறு வரையறை செய்யப்பட்டுள்ளது, &lt;math&gt;M = K + 4\mu/3&lt;/math&gt;, ஆகவே 
 :&lt;math&gt;v_p = \sqrt{M/\rho}.\ &lt;/math&gt;
 
 பொதுவாக  நிலநடுக்கப் பி-அலை விரைவு 5 முதல் 8&amp;nbsp;கி.மீ/நொடி அளவில் இருக்கும்&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hypertextbook.com/facts/2001/PamelaSpiegel.shtml |title=Speed of Sound through the Earth |publisher=Hypertextbook.com |date= |accessdate=2011-12-14}}&lt;/ref&gt;. நிலத்தின் உட்பகுதியின் பகுதியைப் பொருத்து விரைவு மாறுபடும். நிலத்தின் மேலோட்டுப்பகுதியில் (புறணியில் அல்லது [[புவியோடு|புவியோட்டில்]]) 6&amp;nbsp;கி.மீ/நொடி என்பதற்கும் குறைவாகவிருக்கும், ஆனால் அதற்கும் கீழே உள்ள கருப்பகுதியில் 13&amp;nbsp;கி.மீ/நொடி என்பதாக இருக்கும்.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://earthquake.usgs.gov/learn/topics/seismology/keeping_track.php |title=Seismographs - Keeping Track of Earthquakes |publisher=Earthquake.usgs.gov |date=2009-10-27 |accessdate=2011-12-14 |archive-date=2011-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111210125136/http://earthquake.usgs.gov/learn/topics/seismology/keeping_track.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 [[File:Onde compression impulsion 1d 30 petit.gif|right|thumb|பி-அலை. அடர்த்தி மாறுபாட்டு அலை பரவுதல்]]
 [[File:Ondes compression 2d 20 petit.gif|right|thumb|இரு செங்குத்தான திசையில் பி-அலை பரவுதலைக் காட்டுதல்]]
 
 {| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;
 |+ பாறை வகைகளில் அலை விரைவு&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.epa.gov/esd/cmb/GeophysicsWebsite/pages/reference/methods/Borehole_Geophysical_Methods/Logging_Techniques_and_Tools/Acoustic_Logging.htm|title=Acoustic Logging|publisher=epa.gov|date=2011-12-12|accessdate=2015-02-03}}&lt;/ref&gt;
 |-
 ! scope=&quot;col&quot; | பாறைவகை (Rocktype)
 ! scope=&quot;col&quot; | விரைவு [மீ/நொடி]
 ! scope=&quot;col&quot; | விரைவு [அடி/நொடி]
 |-
 | திரளாகாத மணற்பாறை || 4600 - 5200 || 15000 - 17000 
 |-
 | திரண்ட மணற்பாறை || 5800 || 19000
 |-
 | மென்களிப்பாறை (Shale) || 1800 - 4900 || 6000 -16000
 |-
 | சுண்ணாம்புக்கல் || 5800 - 6400 || 19000 - 21000
 |-
 | Tதோலமைட்டு (Dolomite) || 6400 - 7300 || 21000 - 24000
 |-
 | நீரிலிய கால்சியசல்பேட்டுப் பாறை (Anhydrite) || 6100 || 20000
 |-
 | கருங்கற்பாறை || 5800 - 6100 || 19000 - 20000
 |-
 | காபுரோ தீப்பாறை (Gabbro) || 7200 || 23600
 |-
 |}
 
 நிலவியலாளர் பிரான்சிசு பிர்ச்சு (Francis Birch) பி-அலைகளின் விரைவுக்கும் பொருளின் அடர்த்திக்கும் இடையேயான தொடர்பைக்கண்டுபிடித்தார்:
 
 &lt;center&gt;&lt;math&gt; V_p = a (\bar{ M}) + b \rho &lt;/math&gt;.&lt;/center&gt;
 
 இது பின்னர் பிர்ச்சு விதி (Birch's law) என அறியப்பட்டது.
 
 ==அடிக்குறிப்புகளும் மேற்கோள்களும்==
 &lt;references/&gt;
 * {{cite web|url=http://earthquake.usgs.gov/learning/glossary.php|work=U.S. Geological Survey&quot;|title=Photo Glossary of Earthquakes|accessdate=March 8, 2009|archive-date=பிப்ரவரி 27, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090227061801/http://earthquake.usgs.gov/learning/glossary.php|url-status=dead}}
 
 ==வெளியிணைப்புகள்==
 *[https://www.youtube.com/watch?v=2rYjlVPU9U4 Animation of a P-Wave]
 *[http://www.fxsolver.com/browse/formulas/P-wave+Velocity P-Wave velocity calculator]
 *[http://www.eas.purdue.edu/~braile/edumod/waves/WaveDemo.htm Purdue's catalog of animated illustrations of seismic waves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051004065509/http://www.eas.purdue.edu/~braile/edumod/waves/WaveDemo.htm |date=2005-10-04 }}
 *[http://bingweb.binghamton.edu/%7Ejbarker/animations.html Animations illustrating simple wave propagation concepts by Jeffrey S. Barker ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170510140224/http://bingweb.binghamton.edu/%7Ejbarker/animations.html |date=2017-05-10 }}
 *[http://www.seismicwarning.com/web/technology/waveseparation.php Detection of P-waves and Rejection of Environmental Noise for Accurate Earthquake Early Warning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821035802/http://www.seismicwarning.com/web/technology/waveseparation.php |date=2008-08-21 }}
 
 [[பகுப்பு:நிலநடுக்கவியல்]]
 [[பகுப்பு:பாய்ம இயக்கவியல்]]