ஆப்கானிஸ்தானில் பௌத்தம்
[[File:BamyanBuddha Smaller 1.jpg|thumb|[[பாமியன் புத்தர் சிலைகள்]]]] 
 [[File:BimaranCasket2.JPG|300px|thumb|[[பீமரன் பேழை]], கிபி இரண்டாம் நூற்றாண்டு]]
 [[File:Seated Buddha, British Museum 1.jpg|thumb|[[காந்தாரத்தின் இருக்கும் புத்தர்]],  கிபி 2-3ஆம் நூற்றாண்டு]] 
 
 '''ஆப்கானித்தானில் பௌத்தம்''', [[ஆப்கானிஸ்தான்| ஆப்கானிஸ்தானில்]] [[இசுலாம்]] அறிமுகமாதவற்கு முன், [[பௌத்தம்]] முக்கிய சமயமாக விளங்கியது.  
  
 ஆப்கானிஸ்தானில் பௌத்த சமயம், தெற்கில் [[இந்து குஷ்]] வரை பரவியிருந்தது.  இப்பகுதியை ஆண்ட கிரேக்க [[செலூக்கியப் பேரரசு]], [[மௌரியர்|மௌரியப் பேரரசு]]டன் கொண்டிருந்த நட்புறவால், கிமு 305ல் ஆப்கானிஸ்தானில் பௌத்த சமயம் பரவியது. இதன் விளைவாக இப்பகுதியில் வாழ்ந்த [[கிரேக்க பாக்திரியா பேரரசு]]  (கி மு 256 – கி மு 125) காலத்தில் கிரேக்க ஆட்சியாளர்களும், குடிமக்களும் பௌத்தத்தை பயின்றதால் [[கிரேக்க பௌத்தம்]]  நன்கு வளர்ந்தது.  &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Greco-Buddhism  Greco-Buddhism]&lt;/ref&gt; பின்னர் ஆப்கானிஸ்தானையும், வடக்கு பாகிஸ்தானையும் கி மு 180 முதல் கி பி 10 வரை ஆண்ட  [[இந்தோ கிரேக்க நாடு|இந்தோ கிரேக்கர்களும்]] பௌத்த சமயத்தை பேணி வளர்த்தனர். 
 
 [[குசான் பேரரசு|குசான் பேரரசர்]] [[கனிஷ்கர்]] (கிபி 127 - 163)   ஆட்சிக் காலத்தில் பௌத்த சமயம் அதன் உச்சத்தை தொட்டது. பௌத்த இலக்கியங்கள், [[கிரேக்கம்|கிரேக்க]] எழுத்துமுறையில் [[பாக்திரியா]] மொழியில்  எழுதப்பட்டது. பௌத்தத்தை [[நடு ஆசியா]], [[மேற்காசியா]], [[திபெத்]] மற்றும் [[சீனா]]வில் பரப்ப பல பௌத்த அறிஞர்கள் ஆப்கானிஸ்தானிலிருந்து அனுப்பிவைக்கப்பட்டனர்.    &lt;ref name=&quot;Foltz, p. 46&quot;&gt;Foltz, ''Religions of the Silk Road'', p. 46&lt;/ref&gt;  (Chap. XXIX&lt;ref&gt;Full text of the Mahavamsa [http://lakdiva.org/mahavamsa/chapters.html Click chapter XXIX]&lt;/ref&gt;).
 
 கிரேக்கப் பேரரசர் [[மெனாண்டர்]] ஆட்சியின் போது, [[காபூல்|காபூலிருந்து]] சுமார் 150 கிமீ தொலைவில் உள்ள ''அலெக்சாண்டிரியா''  [[காக்கேசியா]] நகரத்திலிருந்து  [[மகாதர்மரக்சிதர்]]&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Mahadharmaraksita Mahadharmaraksita]&lt;/ref&gt; தலைமையில் ஏறத்தாழை 30,000 பௌத்த [[பிக்குகள்]],  இலங்கையின் [[அனுராதபுரம்|அனுராதபுரத்தில்]] [[ருவான்வெலிசாய]] எனப்படும் பெரிய [[தூபி]]யை நிறுவ வந்ததாக [[மகாவம்சம்]] கூறுகிறது. . 
 
 [[கிரேக்க பாக்திரியா பேரரசு|கிரேக்க பாக்திரியப் பேரரசர்]] '''மிலிந்தர்'''  எனும் [[மெனாண்டர்]]
 (கிமு 165 - 135) ஆட்சிக் காலத்தில் பௌத்த சமயத்தை பேணி வளர்த்தார் என்பதை [[நாகசேனர்]], [[பாளி|பாளி மொழி]]யில் எழுதிய  [[மிலிந்த பன்ஹா]] எனும் பௌத்த நூல் மூலம் அறியமுடிகிறது.  [[நடு ஆசியா]]வின் அமைந்த [[பாரசீகம்|பாரசீக]] பௌத்த விகாரை, நடு ஆசியாவின் பௌத்த சமயத்தின்  மையமாக விளங்கியது. ஆப்கானிஸ்தானில் இசுலாம் பரவும் வரை ஆப்கானிஸ்தானின் [[சிதியர்கள்]] மற்றும்  [[பஷ்தூன் மக்கள்]] பௌத்த சமயத்தை பயின்றனர். 
 
 வடக்கு ஆப்கானிஸ்தானின் [[பால்க் மாகாணம்|பால்க் மாகாணத்தில்]] இருந்த '''நவ விகாரை''' பல நூற்றாண்டுகளாக, [[நடு ஆசியா]] பகுதிகளுக்கு, பௌத்த சாத்திரங்கள் பயிலும் மையமாக திகழ்ந்தது.  
 
 ==ஆப்கானிஸ்தானில் பௌத்தச் சின்னங்கள்==
 [[File:AsokaKandahar.jpg|thumb|upright|[[பாக்ராம்]] நகரத்தில் [[கிரேக்கம்]] மற்றும் [[அரமேயம்]] மொழியில் எழுதப்பட்ட [[அசோகர் கல்வெட்டுக்கள்]], ஆப்கான் தேசிய அருங்காட்சியகம்]]
 [[File:Gandhara, bodhisattva assiso, II sec..JPG|thumb|தியான நிலையில் [[போதிசத்துவர்]], கிபி இரண்டாம் நூற்றாண்டு]] 
 [[File:Ancient buddhist cave, Jalalabad, Afghanistan.jpg|thumb| பௌத்த குகை, [[ஜலாலாபாத்]]]]
 
 தெற்கு ஆப்கானிஸ்தானின் [[லோகர் மாகாணம்|லோகர் மாகாணத்தின்]] [[மெஸ் ஐநக்]] மலைப்பகுதியில்   2,120 மீட்டர் உயரத்தில் கட்டப்பட்ட  [[தூபி]] பகுதியில் 42 பௌத்த தொல்லியல்  நினைவுச் சின்னங்கள்,  ஆகஸ்டு, 2010ல் கண்டெடுக்கப்பட்டது. இவற்றில் சில கிபி இரண்டாம் நூற்றாண்டு காலத்தியவை ஆகும். தற்போது இங்குள்ள தூபியும் பௌத்த நினைவுச்சின்னங்களும் சிதைந்த நிலையில் உள்ளது.
 
 மேலும் [[மெஸ் ஐநாக்]] பகுதியில் இரண்டு பௌத்த [[தூபி]]களும், [[கௌதம புத்தர்]] உருவச் சிலைகளும், வெள்ளி மற்றும் தங்க நாணயங்கள், நவரத்தினங்கள் மற்றும் [[சுதை ஓவியம்|சுதை ஓவியங்கள்]] கண்டெடுக்கப்பட்டது. &lt;ref&gt;Embassy of the United States, Kabul. [https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157628017116210/ Mes Aynak 10.29.2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116121929/https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157628017116210/ |date=2015-11-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cal.org/co/afghan/ahist.html |title=42 Buddhist relics discovered in Logar |accessdate=2010-08-23 |work=Maqsood Azizi |publisher=[[Pajhwok Afghan News]] |date=Aug 18, 2010 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100317123355/http://www.cal.org/CO/afghan/ahist.html |archivedate=2010-03-17 |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/ |title=Afghan archaeologists find Buddhist site as war rages |accessdate=2010-08-16 |work=Sayed Salahuddin |publisher=News Daily |date=Aug 17, 2010 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100818151642/http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/ |archivedate=2010-08-18 |df= }}&lt;/ref&gt;
 
 [[காசுனி]]யில் சில பௌத்த தொல்லியல் களங்கள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. &lt;ref&gt;[[Embassy of the United States, Kabul]]. [https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157627983387200/?page=2 Ghazni 10.26.2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160625075351/https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157627983387200/?page=2 |date=2016-06-25 }}&lt;/ref&gt; 
 
 [[ஆப்கானித்தான்]] நாட்டின் [[ஜலாலாபாத்]] நகரத்தின் மேற்கே 11 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ள [[பீமரன் தூபி]] சிதைந்த நிலையில் உள்ளது. &lt;ref name=&quot;Joe Cribb&quot;&gt;[https://www.academia.edu/15209723/DATING_AND_LOCATING_MUJATRIA_AND_THE_TWO_KHARAHOSTES DATING AND LOCATING MUJATRIA AND THE TWO KHARAHOSTES] by Joe Cribb, 2015, p.27 et sig&lt;/ref&gt; இத்தொல்லியல் களம்  [[பீமரன் தூபி]]களுக்கும், அதனருகே அகழாய்வில் கண்டுபிடித்த தங்கத்தால் செய்த அழகிய [[பீமரன் பேழை]]க்கும் பெயர் பெற்றது.
 
 ஆப்கானிஸ்தானின் [[பாக்ராம்]]  பகுதியில், கிபி முதலாம் நூற்றாண்டு காலத்திய [[கிரேக்கம்]] மற்றும் [[அரமேயம்]] மொழியில் எழுதப்பட்ட [[அசோகர் கல்வெட்டுக்கள்]], யானை தந்தத்தால் ஆன அழகிய  பெண்கள், குதிரை வீரன் சிற்பங்களும், மீன் வடிவில் செய்யப்பட்ட உலோக நீர் குவளையும் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது. 
 
 ஆப்கானிஸ்தானின் பண்டைய [[காந்தாரம்|காந்தாரப்]] பகுதியில் அமைந்த [[லோரியன் தங்கை]] பௌத்த தொல்லியல் களத்தில் 1896—இல் அலெக்சாண்டர் கட்டி தலைமையில் நடைபெற்ற [[அகழ்வாய்வு]]வின் போது, [[கிபி]] இரண்டாம் நூற்றாண்டின் [[கௌதம புத்தர்|கௌதம புத்தரின்]] பல சிற்பங்களும், [[தூபி]]களும்  கண்டெடுக்கப்பட்டது. அவைகள் [[கல்கத்தா]]வில் உள்ள [[இந்திய அருங்காட்சியகம், கொல்கத்தா|இந்திய அருங்காட்சியகத்தில்]] உள்ளது. &lt;ref&gt;[http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac /photocoll/b/019pho000001003u01034000.html British Library Online]&lt;/ref&gt;
  &lt;gallery&gt;
 File:Begram Decorative plaque from a chair or throne, ivory, room 13, c.100 BCE.jpg|யானை தந்தத்தில் செய்த பண்டைய இந்தியப் பெண்களின் சிற்பங்கள்
 File:Begram Griffin ivory.jpg|யானை தந்தத்தில் செய்த குதிரை வீரன் சிற்பம்
 File:Begram Painted Goblet Depicting Figures Harvesting Dates. Glass made in Roman Egypt, 1st Century C.E., Begram Room 10.jpg|வண்ண நிற கண்ணாடி பாட்டில்
 File:Fish-shaped Vessel 1st Century CE, Begram room 10, glass.jpg|மீன் வடிவில் செய்யப்பட்ட நீர் பாத்திரம்
 File:Indian ivory furniture support from Begram, 1st century AD.jpg|யானை தந்தத்தில், கிரேக்க கலைநயத்தில் வடிக்கப்பட்ட பெண் சிற்பம்
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==பௌத்தத்தின் வீழ்ச்சி==
 கிபி 715ல் [[அப்பாசியக் கலீபகம்|அப்பாசியக் கலீபகத்தின்]] ஆட்சியின் போது, ஆப்கானிஸ்தானின் [[பால்க் மாகாணம்|பால்க் மாகாணத்தில்]] வாழ்ந்த பல பாரசீக பௌத்த [[பிக்குகள்]],  [[பட்டுப் பாதை]] வழியாக கிழக்கு சீனத்திற்கு சென்றனர்.  எஞ்சியிருந்தவர்களை இசுலாமிய சமயத்திற்கு கட்டாய மத மாற்றம் செய்யப்பட்டனர். [[சபாரித்து வம்சம்]], [[கசானவித்து வம்சம்]] மற்றும் இறுதியில் [[கோரி அரசமரபு|கோரி வம்ச]] ஆட்சியாளர்களால், ஆப்கானிஸ்தானில்
 பௌத்தம் முழுவதுமாக துடைத்தெறியப்பட்டது. &lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TKUxyVCrYn0C&amp;pg=PA25&amp;dq=genghis+khan+destroyed+buddhism+afghanistan&amp;hl=en&amp;ei=kVx1TuXkJOj30gGWgq3BDQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=8&amp;ved=0CFAQ6AEwBw#v=onepage&amp;q=genghis%20khan%20destroyed%20buddhism%20afghanistan&amp;f=false
   |title=A Historical Atlas of Afghanistan
   |author=Amy Romano
   |editor=
   |edition=illustrated
   |publisher=The Rosen Publishing Group
   |location=
   |isbn=0-8239-3863-8
   |page=25
   |volume=
   |year=2003
   |accessdate=18 September 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
   |url=https://books.google.com/books?id=fbXmk-EauHIC&amp;pg=PA6&amp;dq=genghis+khan+destroyed+buddhism+afghanistan&amp;hl=en&amp;ei=kVx1TuXkJOj30gGWgq3BDQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=9&amp;ved=0CFUQ6AEwCA#v=onepage&amp;q=genghis%20khan%20destroyed%20buddhism%20afghanistan&amp;f=false
   |title=Afghanistan
   |author=[[Steven Otfinoski]]
   |editor=
   |edition=illustrated
   |publisher=Infobase Publishing
   |location=
   |isbn=0-8160-5056-2
   |page=6
   |volume=
   |year=2004
   |accessdate=18 September 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://studybuddhism.com/en/advanced-studies/history-culture/buddhism-in-mongolia-central-asia/history-of-buddhism-in-afghanistan|title=History of Buddhism in Afghanistan|last = Berzin|first=Alexander|date=December 2006|accessdate=June 5, 2016}}&lt;/ref&gt;
 
 ==பௌத்தச் சின்னங்களின் அழிவுகள்==
 ஆப்கானிஸ்தானில் பௌத்த சமயத்தின் நினைவுச் சின்னங்கள் ஆயிரக்கணக்கில் இருந்தது. அவைகள் உருவ வழிபாட்டில் நம்பிக்கை இல்லாத இசுலாமிய பேரினவாதத்தினர் அழித்தனர். இறுதியாக [[தலிபான்]]கள், [[பாமியான் மாகாணம்|பாமியான் மாகாணத்தில்]] இருந்த [[பாமியன் புத்தர் சிலைகள்]]களை, மார்ச் 2001 இல் வெடிவைத்துத் தகர்த்தனர். 
 
 ஆப்கானிஸ்தானில் [[பாக்ராம்]] மற்றும் [[பீமரன் தூபி|பீமரன்]] போன்ற பகுதிகளில் இருந்த நூற்றுக் கணக்கான [[தூபி]]கள் இடித்து சிதைக்கப்பட்டது. 
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[பீமரன் தூபி]]
 * [[பீமரன் பேழை]]
 * [[பாமியன் புத்தர் சிலைகள்]]
 * [[காந்தாரத்தின் இருக்கும் புத்தர்]]
 * [[மெஸ் ஐநாக்|மெஸ் ஐநாக் தூபி]]
 * [[லோரியன் தங்கை]]
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist|30em}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{Commons category|Buddhism in Afghanistan}}
 *[https://web.archive.org/web/20060414021909/http://web.singnet.com.sg/~sidneys/afghanitan.htm web.singnet.com.sg]
 *[http://studybuddhism.com/en/advanced-studies/history-culture/buddhism-in-mongolia-central-asia/history-of-buddhism-in-afghanistan StudyBuddhism.com]
 *[https://web.archive.org/web/20051125160057/http://folk.uio.no/atleom/manuscripts.htm folk.uio.no]
 *[http://www.silkroadfoundation.org/artl/buddhism.shtml silkroadfoundation.org]
 {{பௌத்தத் தலைப்புகள்}}
 
 {{DEFAULTSORT:Buddhism In Afghanistan}}
 
 [[Category:ஆப்கானித்தானின் வரலாறு]]