பட்டடக்கல்
{{Infobox Indian Jurisdiction-2
 |type               = நகரம்
 |native_name        = பட்டடக்கல்
 |other_name         =
 |district           = [[பாகல்கோட் மாவட்டம்|பாகல்கோட்]]
 |state_name         = கர்நாடகம்
 |nearest_city       = [[பாதமி]]
 |parliament_const   =
 |assembly_const     =
 |civic_agency       = 
 |latd               = 16.019167
 |longd              = 75.881944
 |locator_position   = right
 |area_total         = 
 |area_magnitude     = 
 |altitude           = 
 |population_total   =
 |population_as_of   = 
 |population_density =
 |sex_ratio          = 
 |literacy           = 
 |area_telephone     = 
 |postal_code        = 
 |vehicle_code_range = 
 |climate=
 |website=
 |skyline            = Group_of_monuments_At_Pattadakal.jpg
 |skyline_caption    = பட்டடக்கல்லில் உள்ள நினைவுச் சின்னத் தொகுதி 
 }}
 
 '''பட்டடக்கல்''' என்பது, [[இந்தியா]]வின் தென்பகுதி மாநிலங்களுள் ஒன்றான [[கர்நாடக மாநிலம்|கர்நாடக மாநிலத்தில்]] உள்ள ஒரு நகரம் ஆகும். இது வட கர்நாடகத்தின் [[பாகல்கோட் மாவட்டம்|பாகல்கோட் மாவட்டத்திலுள்ள]] [[மலப்பிரபா ஆறு|மலப்பிரபா]] ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ளது. இது [[பாதமி]]யிலிருந்து 22 [[கிலோமீட்டர்]]கள் தொலைவிலும், [[அய்கொளெ]]யில் இருந்து 10 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் உள்ளது. இங்கு அமைந்துள்ள கிபி 8ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த [[நினைவுச் சின்னம்|நினைவுச் சின்னங்கள்]] இந்துக் கோயில் கட்டிடக்கலையின் வேசர பாணிக் கட்டிடங்களின் தொடக்ககால வடிவங்களாக அமைந்துள்ளன. 1987 ஆம் ஆண்டில் இந்நினைவுச் சின்னங்களின் தொகுதி [[உலக பாரம்பரியக் களம்|உலக பாரம்பரியக் களமாக]] அறிவிக்கப்பட்டது. இந் நகரத்தில் இந்தியக் கட்டிடக்கலைப் பாணிகளான நாகரப் பாணி, திராவிடப் பாணி என்பவற்றைச் சேர்ந்த கட்டிடங்களும் காணப்படுகின்றன.
 
 == வரலாறு ==
 பட்டடக்கல், [[தென்னிந்தியா]]வின் ஒரு பகுதியை ஆண்ட [[சாளுக்கியர்|சாளுக்கிய]] வம்சத்தினரின் தலைநகரமாக இருந்தது. இவர்கள் ஏழாம், எட்டாம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கிருக்கும் [[கோயில்]]களைக் கட்டினர்&lt;ref name=Arch&gt;{{Cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_pattadakkal.asp|title=World Heritage Sites - Pattadakal|accessdate=21 June 2016|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= Sharath&gt;{{cite web
 |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/travel/carved-for-eternity/article4584757.ece|title=Carved for eternity - Pattadakal |date=6 April 2013|accessdate=24 May 2013|publisher= The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Patta&gt;{{Cite web|url=http://portal.unesco.org/geography/en/files/10641/12282854465ASI_Dharwad.pdf/ASI%2BDharwad.pdf|format=pdf|title=A Brief History of Pattadakal|accessdate=1 September 2016|publisher=[[ஐக்கிய நாடுகள் கல்வி, அறிவியல், பண்பாட்டு நிறுவனம்]]}}&lt;/ref&gt; . இங்கே மொத்தம் பத்துக் கோயில்கள் உள்ளன. இவற்றுள் ஒன்று [[சமணர்]]களுடையது. நான்கு கோயில்கள் [[திராவிடக் கட்டிடக்கலை]]ப் பாணியிலும், இன்னொரு நான்கு [[நாகரம்|நாகரப்]] பாணியிலும் அமைந்துள்ளன. மிகுதி ஒன்று இரண்டும் கலந்த பணியைச் சேர்ந்தது. பட்டடக்கல்லைப் புண்ணிய தலமாகக் கருதிய வாதாபி சாளுக்கிய அரசர்கள் இங்கு முடிசூட்டிக் கொண்டனர். இங்கு முடிசூட்டிக்கொண்ட சாளுக்கிய அரசர்களில் முதலாமவன் [[விஜயாதித்தன்|விசயாதித்தன்]] ஆவான்.
 
 [[இராஷ்டிரகூடர்|இராட்டிரகூடர்]] மற்றும் [[மேலைச் சாளுக்கியர்|கல்யாணிச் சாளுக்கியர்]] ஆட்சி காலத்திலும் பட்டடக்கல் முக்கிய நகரமாக இருந்துள்ளது.
 
 == சாளுக்கியர் பாணிக் கட்டிடக்கலை ==
 கட்டிடக்கலையில் [[அய்கொளெ]] ஒரு பள்ளி என்றால், பாதாமியை ஒரு கட்டிடக்கலைக் கல்லூரியாகவும், பட்டடக்கல்லை ஒரு கட்டிடக்கலைப் பல்கலைக் கழகமாகவும் கருதலாம். சாளுக்கியர் பாணி ஐகொளெயில் (கிபி 450) உருவாகியது. அக்காலத்துச் சிற்பிகள் பல்வேறு கட்டிடக்கலைப் பாணிகளை வைத்துச் சோதனையில் ஈடுபட்டனர். அவர்கள் நாகரப் பாணியையும், திராவிடப் பாணியையும் கலந்து இன்னொரு தனித்துவமான பாணியை உருவாக்கினர். ஏழாம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் கோயில் கட்டும் நடவடிக்கைகள் பாதாமியில் இருந்து பட்டடக்கல்லுக்கு மாறின.
 
 ===கல்வெட்டுகள்===
 {{double image|right|8th century Kannada inscription on victory pillar at Pattadakal.jpg|100|Kannada inscription tablet (1162 AD) at the Sangameshvara temple at Pattadakal.jpg|100|விருபாட்சர் கோயில் கல்வெட்டு|
 பட்டடக்கல் சங்கமேசுவரர் கோயில்}}
 பட்டடக்கல்லில் பல கன்னடக் கல்வெட்டுகள் உள்ளன. அவற்றுள் முக்கியமானவை: ஒன்று விருபாட்சர் கோயில் வெற்றித் தூணில் கன்னடத்தில் பொறிக்கப்பட்டுள்ள எட்டாம் நூற்றாண்டு (733&amp;ndash;745) [[இரண்டாம் விக்ரமாதித்தன்]] கல்வெட்டு. மற்றொன்று சங்கமேசுவரர் கோயிலில் உள்ளது. கிபி 1162 ஆம் ஆண்டில் கன்னடத்தில் பொறிக்கப்பட்ட அக்கல்வெட்டில் சங்கமேசுவரர் கோயிலைக் கட்டுவதற்கு சாளுக்கிய அரசன் [[விஜயாதித்தன்]] மானியம் வழங்கியதாகக் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
 
 == உலக பாரம்பரியக் களம் ==
 {{Infobox World Heritage Site
 | WHS         = பட்டடக்கல் நினைவுச் சின்னங்களின் தொகுதி
 | Image       = {{image array|perrow=2| width = 140| height = 120
 | image1 = Galaganatha temple, Pattadakal, Karnataka, India.JPG
 | caption1 = காளகநாதர் கோயில்
 | image2 = Pattadakal si1478.jpg
 | caption2 = காடசித்தேசுவரர் கோயில்
 | image3 = Sangameshwara Temple Pattadakal 14.JPG 
 | caption3 = சங்கமேசுவரர் கோயில்
 | image4  = Pattadakal inside.jpg
 | caption4 = சந்திரசேகரர் கோயில்
 | image5  = Pattadakal si1479.jpg
 | caption5 = ஜம்புலிங்கேசுவரர் கோயில்
 | image6 = Pattadakal1.JPG 
 | caption6 = விருபாட்சர் கோயில் (திராவிட பாணி)
 | image7 = Pattadakal si1527.jpg
 | caption7 = மல்லிகார்ச்சுனர் கோயில்
 | image8 = Kasivisvanatha temple at Pattadakal.jpg
 | caption8 =  காசி விசுவநாதர் கோயில்
 | image9 = Papanatha temple at Pattadakal.jpg
 | caption9 = பாபநாதர் கோயில்
 | image10 = Jain Narayana temple1 at Pattadakal.jpg 
 | caption10 = ஜைன நாராயணர் கோயில்
 }}
 | Caption = 
 }}
 
 1987 இல் [[ஐக்கிய நாடுகள் கல்வி, அறிவியல், பண்பாட்டு நிறுவனம்|யுனெஸ்கோ]] பட்டடக்கல்லை [[உலகப் பாரம்பரியக் களம்|உலகப் பாரம்பரியக் களங்களின்]] பட்டியலில் இணைத்தது.&lt;ref name=&quot;The Chalukyan magnificence&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2201/stories/20050114000106500.htm|title=The Chalukyan magnificence|publisher=|accessdate=2009-03-05|archive-date=2009-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090510023153/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2201/stories/20050114000106500.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bagalkot.nic.in/pattadakal.htm|title=Pattadakal
 |publisher=National Informatics Center|accessdate=2009-03-05
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_pattadakkal.asp
 |title=World Heritage Sites - Pattadakal,  Group of Monuments at Pattadakal (1987), Karnataka 
 |publisher=National Informatics Center|accessdate=2009-03-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://portal.unesco.org/geography/en/files/10641/12282854465ASI_Dharwad.pdf/ASI%2BDharwad.pdf|format=pdf|title=Group of Monuments at Pattadakal|publisher=UNESCO Organization|accessdate=2009-03-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://whc.unesco.org/archive/periodicreporting/apa/cycle01/section2/239.pdf
 |title=SECTION – II, STATE PARTY: INDIA PROPERTY NAME: GROUP OF MONUMENTS AT PATTADAKAL
 |publisher=UNESCO Organization|accessdate=2009-03-09}}&lt;/ref&gt;
 பட்டடக்கல்லின் நினைவுச் சின்னத் தொகுதியுள் 10 நினைவுச் சின்னங்கள் அடங்கியுள்ளன:
 
 * காளகநாதர் கோயில்
 * காட சித்தேசுவரர் கோயில்
 * சம்புலிங்கேசுவரர் கோயில்
 * சங்கமேசுவரர் கோயில்
 * சந்திரசேகரர் கோயில்
 * [[விருபாட்சர் கோயில்]]
 * மல்லிகார்ச்சுனர் கோயில்
 * காசி விசுவநாதர் கோயில்
 * பாபநாதர் கோயில்
 * சமணர் கோயில்
 
 == இவற்றையும் பார்க்கவும் ==
 * [[பாதமி]]
 * [[பாதமி சாளுக்கியர் கட்டிடக்கலை]]
 * [[பாதமி குகைக் கோயில்கள்]]
 
 == குறிப்புகள் ==
 &lt;references /&gt;
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons category|Pattadakal}}
 *[http://www.tamilvu.org/library/nationalized/pdf/57-baskarathondaimaan.tho.mu/vaenkataththukkuappaal.pdf வேங்கடத்துக்கு அப்பால்-வடநாட்டுக்கோயில்கள் பற்றிய வரலாறு, 14-பட்டடக்கல் விரூபாக்ஷர்]
 * [https://chitralekhan.wordpress.com/romance-on-the-rocks-hampi-badami-pattadakal-aihole/ Article: &quot;World Heritage Sites – Romance on the Rocks… Hampi, Badami, Pattadakal, Aihole.&quot;]
 * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_pattadakkal.asp Pattadakal World Heritage Site]
 * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_pattadakkal_images.asp Pattadakal Photo gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713181556/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_pattadakkal_images.asp |date=2011-07-13 }}
 * [http://www.world-heritage-tour.org/asia/south-asia/india/pattadakal/map.html 360 degree photos of pattadakal monuments] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121209033401/http://www.world-heritage-tour.org/asia/south-asia/india/pattadakal/map.html |date=2012-12-09 }}
 * [http://chitralekhan.wordpress.com/romance-on-the-rocks-hampi-badami-pattadakal-aihole/ Articles and Travelers' experiences: Romance on the Rocks… Hampi, Badami, Pattadakal, Aihole.]
 * [http://maps.google.co.in/maps?f=q&amp;source=s_q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=Pattadakal&amp;aq=&amp;sll=15.92025,75.685887&amp;sspn=0.003312,0.005397&amp;g=Badami,+Bagalkot,+Karnataka&amp;ie=UTF8&amp;hq=&amp;hnear=Pattadakal,+Bagalkot,+Karnataka&amp;ll=15.950797,75.814912&amp;spn=0.004683,0.006877&amp;t=h&amp;z=17 Pattadakal Google map]
 * [http://maps.google.co.in/maps?f=q&amp;source=s_q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=Aihole+Archeological+Park,+Karnataka&amp;aq=0&amp;sll=16.006216,75.81665&amp;sspn=0.299651,0.44014&amp;ie=UTF8&amp;hq=Aihole+Archeological+Park,&amp;hnear=Karnataka&amp;t=h&amp;ll=15.96463,75.802917&amp;spn=0.299714,0.44014&amp;z=11 Pattadakal is 22&amp;nbsp;km from Badami and about 10&amp;nbsp;km from Aihole, Badami Pattadakal and Aihole are equidistant as shown on Google Maps]
 
 {{World Heritage Sites in India}}
 
 {{இந்து கல்வெட்டுகள், கட்டிடக்கலை மற்றும் கலைகள்}}
 
 [[பகுப்பு:கர்நாடக மாநிலம்]]
 [[பகுப்பு:கர்நாடகத் தொல்லியற்களங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பாகல்கோட் மாவட்டத்தில் உள்ள இந்து கோயில்கள்]]