உதய்பூர் மாவட்டம்
[[File:Map rajasthan dist num blank.png|thumb|right|350px|[[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தில் உதய்பூர் மாவட்டம் - எண் 3]]
 '''உதய்பூர் மாவட்டம்''' (Udaipur District) மேற்கு [[இந்தியா]]வில் அமைந்துள்ள [[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தின் 33 மாவட்டங்களில் ஒன்றாகும். இம்மாவட்டத் தலைமையிட நகரம் [[உதய்பூர்]] ஆகும்.
 இராஜஸ்தான் மாநிலத்தின்  மேற்கு பகுதியில் அமைந்த இம்மாவட்டம் உதய்பூர் கோட்டத்தில் உள்ளது.  உதய்பூர் மாவட்டப்  பகுதிகளைக் கொண்ட  [[உதய்பூர் இராச்சியம்]], [[பிரித்தானிய இந்தியா]]வின் ஆட்சியில்  [[மன்னர் அரசு (பிரித்தானிய இந்தியா)|சுதேச சமஸ்தானமாக]] இருந்தது.
 
 ==அமைவிடம்==
 உதய்பூர் மாவட்டத்தின் வடமேற்கில் [[ஆரவல்லி மலைத்தொடர்]]கள் செல்லும் [[சிரோஹி மாவட்டம்]] மற்றும் [[பாலி மாவட்டம்]], வடக்கில் [[ராஜ்சமந்து மாவட்டம்]], கிழக்கில் [[சித்தோர்கார் மாவட்டம்]], தென்கிழக்கில் [[பான்ஸ்வாரா மாவட்டம்]], தெற்கில் [[துங்கர்பூர் மாவட்டம்]], தென்மேற்கில் [[குஜராத்]] மாநிலம் எல்லைகளாக அமைதுள்ளது.
 ==மாவட்டப் பிரிப்பு==
 உதய்ப்பூர் மாவட்டத்தின் சில வருவாய் வட்டங்களைக் கொண்டு 7 ஆகஸ்டு 2023 அன்று புதிய [[சலும்பர் மாவட்டம்]] நிறுவப்பட்டது.&lt;ref&gt;[https://www.hindustantimes.com/cities/jaipur-news/rajasthan-government-announces-17-new-districts-and-redraws-jaipur-and-jodhpur-in-preparation-for-assembly-elections-101691154833164.html  Rajasthan govt announces 17 new districts, 3 new divisions in state]&lt;/ref&gt;
 ==புவியியல்==
 11,724 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட இம்மாவட்டம் பொதுவாக மலைகளால் சூழ்ந்தது. [[ஆரவல்லி மலைத்தொடர்]]களில் உற்பத்தியாகும் [[சபர்மதி ஆறு]], மாவட்டத்தின் மேற்கு பகுதியில் பாய்ந்து [[குஜராத்]] மாநிலத்திற்குச் செல்கிறது. மாவட்டத்தின் வடக்கில் பாயும் பனாஸ் ஆறு உதய்பூர் நகரத்தின் வழியாக பாய்கிறது.
 மாவட்டத்தின் மத்திய மற்றும் தெற்கு பகுதிகளில் மாகி ஆறு, சோம் ஆறு, மற்றும் கோமதி ஆறுகள் பாய்கிறது.
 ==மாவட்ட நிர்வாகம்==
 உதய்பூர் மாவட்டம்  கிர்வா, கொவுண்டா, கேர்வாடா, ரிஷபதேவ், மாவ்லி, வல்லபநகர், கோத்தா, ஜதோல் லசாடியா, சலும்பர் மற்றும் சாரதா என பதினோறு [[வருவாய் வட்டம்|வருவாய் வட்டங்களைக்]] கொண்டது.
 
 ==பொருளாதாரம்==
 இம்மாவட்டத்தில் [[செம்பு]], [[துத்தநாகம்]], [[ஈயம்]], [[வெள்ளி (தனிமம்)|வெள்ளி]], சுண்ணாம்புக் கற்கள், கனிமப் பாறைகள், பாஸ்பேட், அஸ்பெஸ்டாஸ், சலவைக் கற்கள் கிடைக்கிறது.&lt;ref name=IndustrialReport&gt;{{cite web|title=Brief Industrial Profile of Udaipur District|url=http://dcmsme.gov.in/dips/DIPR_Udaipur.pdf|website=Dcmsme.gov.in|publisher=Government of India - Ministry of MSME|accessdate=21 July 2015|archive-date=26 நவம்பர் 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126122637/http://dcmsme.gov.in/dips/DIPR_Udaipur.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 
 இந்தியாவில் பொருளாதாரத்தில் மிகவும் பின் தங்கிய 250 [[மாவட்டம் (இந்தியா)|மாவட்டங்களில்]] உதய்பூர் மாவட்டத்தையும் (இராஜஸ்தான் மாநிலத்தில் பொருளாதாரத்தில்  மிகவும் பின் தங்கிய  13 மாவட்டங்களில் உதய்பூர் மாவட்டமும் ஒன்று) இம்மாவட்டத்தையும் 2006-ஆம் ஆண்டில் [[இந்திய அரசு]] அறிவித்துள்ளது. எனவே இம்மாவட்டத்தின் ஊராக வளர்ச்சித் திட்டங்களுக்கு இந்திய அரசின் பஞ்சாயத்து ராஜ் அமைச்சகம் ஆண்டு தோறும் நிதியுதவி வழங்குகிறது.&lt;ref name=brgf&gt;{{cite web|author=Ministry of Panchayati Raj|date=September 8, 2009|title=A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme|publisher=National Institute of Rural Development|url=http://www.nird.org.in/brgf/doc/brgf_BackgroundNote.pdf|accessdate=September 27, 2011|archive-date=ஏப்ரல் 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405033402/http://www.nird.org.in/brgf/doc/brgf_BackgroundNote.pdf|url-status=dead|=https://web.archive.org/web/20120405033402/http://www.nird.org.in/brgf/doc/brgf_BackgroundNote.pdf}}&lt;/ref&gt;
 
 == மக்கள் தொகையியல்==
 [[இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு, 2011|2011 ஆம் ஆண்டு இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்]] படி இம்மாவட்டத்தின் மொத்த மக்கள் தொகை 3,068,420  ஆக உள்ளது. கிராமப்புறங்களில் 80.17% மக்களும்;  நகரப்புறங்களில் மக்களும் 19.83% வாழ்கின்றனர். கடந்த பத்தாண்டுகளில் (2001-2011) மக்கள் தொகை வளர்ச்சி  23.69% %  விகிதம் ஆக உயர்ந்துள்ளது. மக்கள் தொகையில் 1,566,801 ஆண்களும்;  1,501,619  பெண்களும் உள்ளனர். ஆயிரம் ஆண்களுக்கு 958  பெண்கள் என்ற விகிதத்தில் [[பாலின விகிதம்]] உள்ளது.  11,724 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட இம்மாவட்டத்தின் [[மக்கள் தொகை அடர்த்தி]] ஒரு சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவில் 262 மக்கள் வீதம் வாழ்கின்றனர். இம்மாவட்டத்தின் சராசரி  [[படிப்பறிவு]]  61.82 % ஆகவும், ஆண்களின் படிப்பறிவு 74.74 % ஆகவும், பெண்களின் படிப்பறிவு 48.45 % ஆகவும் உள்ளது. ஆறு வயதிற்குட்பட்ட குழந்தைகளின் எண்ணிக்கை 508,550  ஆக உள்ளது. 
 &lt;ref&gt;[http://www.census2011.co.in/census/district/455-udaipur.html Udaipur District : Census 2011 data]&lt;/ref&gt;
 
 ===சமயம்===
 இம்மாவட்டத்தில் [[இந்து சமயம்|இந்து சமயத்தவரின்]] மக்கள் தொகை 2,869,976 (93.53 %)  ஆகவும்;     [[இசுலாம்|இசுலாமிய சமய]]  மக்கள் தொகை  104,307 (3.40 %)  ஆகவும்;   [[சமணம்|சமண சமய]] மக்கள் தொகை 78,647 (2.56 %)ஆகவும்;  [[சீக்கியம்|சீக்கிய]],  [[கிறித்தவம்|கிறித்தவ]],  [[பௌத்தம்|பௌத்த சமய]] மக்கள் தொகை மிகக் குறைவாகவும் உள்ளது.
 
 ===மொழிகள்===
 [[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தின் ஆட்சி மொழியான [[இந்தி மொழி|இந்தி மொழியுடன்]],  [[பஞ்சாபி மொழி|பஞ்சாபி]], [[உருது மொழி|உருது]]  மற்றும் [[இராச்சசுத்தானி]], [[மார்வாரி மொழி|மார்வாரி]] போன்ற வட்டார மொழிகளும் இம்மாவட்டத்தில் பேசப்படுகிறது.
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[சலும்பர் மாவட்டம்]]
 * [[உதய்பூர் இராச்சியம்]]
 *  [[இராஜஸ்தான் மாவட்டப் பட்டியல்]]
 
 ==மேற்கோள்கள்==
   {{Reflist}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 * [http://udaipur.rajasthan.gov.in/ Udaipur district collectorate website]
 
 {{Geographic location
 |Centre    = உதய்பூர் மாவட்டம்
 |North     = [[ராஜ்சமந்து மாவட்டம்]]
 |Northeast = 
 |East      = [[சித்தோர்கார் மாவட்டம்]]  
 |Southeast = [[பிரதாப்காட் மாவட்டம்]] 
 |South     = [[துங்கர்பூர் மாவட்டம்]] 
 |Southwest = [[சபர்கந்தா மாவட்டம்]]
 |West      = 
 |Northwest = [[பாலி மாவட்டம்]] &lt;br&gt; [[சிரோஹி மாவட்டம்]]
 }}
 
 {{coord|24|33|43|N|73|42|25|E|region:IN-RJ_type:landmark_source:dewiki|display=title}}
   
 {{Rajasthan}}