பசுபதி முத்திரை
[[File:Shiva Pashupati.jpg|thumb|'''பசுபதி முத்திரை''', விலங்குகளால் சூழப்பட்ட யோகியின் தலையில் கொம்புகளுடன் கூடிய உருவம்]]
 
 '''பசுபதி முத்திரை'''  ('''Pashupati Seal''') [[மொகெஞ்சதாரோ]] தொல்லியல் களத்தில் கண்டெடுக்கப்பட்ட [[சிந்து வெளி நாகரீகம்|சிந்து வெளி நாகரீக]] காலத்தியதாகும்.
 
 பசுபதி முத்திரையானது [[சோப்புக்கல்]]லில் வடிக்கப்பட்டது. [[காண்டாமிருகம்]], [[யானை]], [[காளை]], [[மான்]], [[புலி]] போன்ற விலங்குகளால் சூழப்பட்டும், பத்மாசனத்தில் [[யோகா|யோக]] நிலையில் அமர்ந்திருப்பவர் தலையில் [[காளை]]யின் கொம்புகள் மற்றும் [[திரிசூலம்]] பொறித்த முத்திரையை பசுபதி சிற்பம் என்பர்.  &lt;ref&gt;Werness, Hope B., ''Continuum Encyclopedia of Animal Symbolism in World Art'', p. 270, 2006, A&amp;C Black, {{ISBN|0826419135}}, 9780826419132, [https://books.google.com/books?id=iBSDddO-9PoC&amp;pg=PA270 google books]&lt;/ref&gt;
 
 ==கண்டெடுப்பு மற்றும் விளக்கம் ==
 [[File:Mohenjo-daro.jpg|thumb|பசுபதி முத்திரை கிடைத்த [[மொகெஞ்சதாரோ]] தொல்லியல் களம்&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kenoyer|first=Jonathan Mark|title=Mohenjo-daro: Introduction|url=http://www.mohenjodaro.net/mohenjodarointroduction.html|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131201085754/http://www.mohenjodaro.net/mohenjodarointroduction.html|archivedate=2013-12-01|df=}}&lt;/ref&gt;]]
 [[மொகெஞ்சதாரோ]] தொல்லியல் களத்தின் தெற்குப் பகுதியின் தொகுதி எண் 1ல்,  1928 - 1929ல் [[அகழ்வாய்வு]] செய்த போது கண்டெடுத்த 420 தொல்பொருட்களில், கிமு 2350 - 2000க்கும்  இடைப்பட்ட காலத்திய பசுபதி முத்திரையும் ஒன்றாகும். 
 
 [[File:Yogi. Mold of Seal, Indus valley civilization.jpg|thumb| [[சிந்துவெளி வரிவடிவம்|சிந்து வெளி எழுத்துக்களுடன்]], விலங்குகள் சூழ அமர்ந்த நிலையில் ஒரு யோகின் உருவம் பொறித்த முத்திரை]]  
 
 3.5 செமீ உயரம், 3.56 செமீ அகலம் மற்றும் .076 செமீ   நீள, அகலம், தடிமனுடன் கூடிய  [[சோப்புக்கல்|சோப்புக்கல்லிலான]]  [[சிந்துவெளி வரிவடிவம்|சிந்து வெளி எழுத்துக்களுடன்]],  [[காண்டாமிருகம்]], [[யானை]],[[காளை]], [[மான்]], [[புலி]] முதலிய விலங்குகள் சூழ, கால்களை மடித்து அமர்ந்த நிலையில், தலையில் [[திரிசூலம்|திரிசூலம்]] போன்ற [[காளை]]யின் [[கொம்பு]]களுடன் கூடிய ஒரு யோகின் உருவம் பொறித்த முத்திரை  கண்டெடுக்கப்பட்டது.{{sfn|Possehl|2002|p=141}}{{sfn|Marshall|1931|p=52}}
 
 ==ஆதி சிவனுடன் அடையாளப்படுத்தல்==  
 
 ===ஜான் மார்ஷலின் பகுப்பாய்வு===
 [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்|இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகத்தின்]] தலைமை இயக்குனராக் இருந்த, தொல்லியல் ஆய்வாளர் [[ஜான் மார்ஷல் (தொல்பொருள் ஆய்வாளர்)| ஜான் மார்ஷல்]], [[சிந்து வெளி நாகரீகம்]] இருந்த பகுதிகளை அகழாய்வு செய்தவர்.  அகழாய்வில் கிடைத்த பசுபதி முத்திரையை மனித குல படைப்பாற்றலின் சின்னமாக குறிக்கப்படும் [[இலிங்கம்|இலிங்கமாக]]  கருதினார். 
 
 இவர் பசுபதி முத்திரையை பகுப்பாய்வு செய்து, அதில் உள்ள யோக நிலையில் அமர்ந்த உருவம் [[வேதகாலம்|வேதகாலத்திற்கு]] முந்தைய பண்டைய இந்திய மக்கள் வணங்கிப் போற்றிய, தற்கால [[சிவன்|சிவபெருமானின்]] முந்தையத் தோற்றமான [[உருத்திரன்]] என்று பகுப்பாய்வு செய்துள்ளார். {{sfn|Marshall|1931|pp=52-57}} 
 
 {{quote|பசுபதி முத்திரை சிவனை குறிக்கும் என்பதற்கான எனது நான்கு காரணங்கள். இம்முத்திரையில் ஐந்து முகங்கொண்ட சிவனின் மூன்று முகங்கள் வெளிப்படையாகத் தெரிகிறது.. இரண்டாவதாக தலையில் [[காளை]]யின் கொம்புகள் மற்றும் சிவனுக்குரிய சிறப்புச் சின்னமான  [[திரிசூலம்|திரிசூலமும்]] உள்ளது.   மூன்றாவதாக இம்முத்திரையில் அமர்ந்த நிலையில் உள்ள தோற்றம் ஒரு குறிப்பிட்ட யோக நிலையில் அமர்ந்திருக்கும் மகாயோகியான சிவனை நினைவுப்படுத்துகிறது. நான்காவதாக யோகியைச் சுற்றிலும் உள்ள விலங்குகள், [[பசுபதிநாதர்|பசுபதி]] எனும் சீவராசிகளின் தலைவரான [[சிவன்|சிவபெருமானை]] நினைவுப்படுத்துகிறது.{{sfn|Mackay|1928-29|pp=74-75}}}}
 
 பின்னர், 1931 ஆம் ஆண்டில் ஜான் மார்சல், பசுபதி முத்திரை சீவராசிகளின் படைப்பிற்கு மூலகாரணமாக உருவகப்படுத்தும்  [[இலிங்கம்|இலிங்கத்துடன்]]  தொடர்புடையது என்பதை தெளிவுபடுத்தினார்.
 
 ===மறுப்புகள் மற்றும் மாற்று விளக்கங்கள் ===
 பசுபதி முத்திரை குறித்து பல்வேறு கலந்துரையாடல்கள் நடைபெற்றது.&lt;ref name=&quot;Bryant, Edwin, p.163&quot;&gt;Bryant, Edwin, p.163&lt;/ref&gt; அறிஞர்களிடையே, ஜான் மார்ஷலின் பசுபதி முத்திரை குறித்த  பகுப்பாய்விற்கு ஆதரவுகளும், விமர்சனங்களும், எதிர்ப்புகளும்  எழுந்தது. &lt;ref&gt;See e. g. James G. Lochtefeld, ''The Illustrated Encyclopedia of Hinduism'', vol. 2: N–Z. The Rosen Publishing Group, New York 2002, p. 633, who doubts the connection of the seal to Shiva, given the supposedly late age of the god.&lt;/ref&gt; டோரிஸ் மெத் சிறீனிவாசன் என்பவர்&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Doris_Meth_Srinivasan  Doris Meth Srinivasan]&lt;/ref&gt;, ஜெர்மானிய [[இந்தியவியல்]] அறிஞர் ஜான் மார்ஷலின் பசுபதி முத்திரைக் குறித்த கூற்றை ஆதாரங்களுடன் மறுத்துள்ளார்.{{sfn|Srinivasan|1975-76}}{{sfn|Srinivasan|1997|p=180-181}}மேலும் ஹெர்பர்ட் சுல்லிவான் மற்றும் ஆல்ப் ஹில்டெபிடெல் ஆகியோர் ஜான் மார்ஷலில் கூற்றை ஆதாரங்களுடன் மறுத்துள்ளனர்.{{sfn|Sullivan|1964}}{{sfn|Hiltebeitel|2011|pp=399-432}} 
 
 இருப்பினும், காளையை வாகனமாகக் கொண்ட  ஆதிசிவனைக் குறிக்கும் முத்திரையே பசுபதி முத்திரை என முடிந்த முடிபாக அறிஞர்கள் ஏற்றுள்ளனர்.&lt;ref&gt;Chitgopekar, Nilima. ''Book of Durga.''  Penguin Books India, [2009] p. 42.&lt;/ref&gt; இந்த பசுபதி முத்திரையை [[வேதகாலம்|வேதகால]] தேவதைகளும், முனிவர்களுமான [[உருத்திரன்]], [[அக்கினி]], [[மகிசாசூரன்]], [[கலைக்கோட்டு முனிவர்]] மற்றும் யோகிகளுடன் தொடர்புறுத்தி நோக்கப்படுகிறது. மேலும் ஆரியர் அல்லாத தெய்வங்களுடனும் தொடர்புறுத்தப்படுகிறது.&lt;ref name=&quot;Bryant, Edwin, p.163&quot;/&gt;
 
 ===தற்கால கருத்து===
 2002 ஆம் ஆண்டில்  கிரிகோரி எல். போஸ்சல் எனும் தொல்லியல் அறிஞர் பசுபதி முத்திரையை  [[காண்டாமிருகம்|மூக்கொம்பு]] விலங்குடன்  இணைத்துப் பேசுகிறார். மேலும் இம்முத்திரையின் தோற்றம் ஒரு சமயச்சடங்கு ஒன்றின் போது காணப்படுவது  என்றும் கருதுகிறார். {{sfn|Possehl|2002|pp=141-144}}
 
 ==படக்காட்சிகள்==
 &lt;gallery widths=&quot;180px&quot; heights=&quot;180px&quot; perrow=&quot;1&quot;&gt;
 File:Gundestrupkedlen- 00054 (cropped).jpg|[[டென்மார்க்]]கில் கண்டெடுத்த கிமு 300 - 200 காலத்திய  பசுபதி முத்திரை போன்ற உலோகத் தகடு.&lt;ref name=&quot;Taylor&quot;&gt;Taylor, Timothy (1992), “The Gundestrup cauldron”, ''Scientific American, 266'': 84-89. {{ISSN|0036-8733}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ross&quot;&gt;Ross, Ann (1967), “The Horned God in Britain ”, ''Pagan Celtic Britain'': 10-24. {{ISBN|0-89733-435-3}}&lt;/ref&gt;
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[சிந்துவெளி முத்திரை]]கள்
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{refbegin|30em}}
 *{{cite book|ref=harv|last=Hiltebeitel|first=Alf |authorlink=Alf Hiltebeitel |editor=Adluri, Vishwa |editor2=Bagchee, Joydeep|title=When the Goddess was a Woman: Mahabharata Ethnographies - Essays by Alf Hiltebeitel| url=https://books.google.com/books?id=ZupXwid01CoC|year=2011|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-19380-2 |chapter=The Indus Valley &quot;Proto-Śiva&quot;, Reexamined through Reflections on the Goddess, the Buffalo, and the Symbolism of vāhanas}}
 *{{cite journal|last=Mackay|first=Ernest John Henry|title=Excavations at Mohenjodaro|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.62019|journal=Annual Report of the Archaeological Survey of India|year=1928–29|pages=67–75|ref=harv}}
 *{{cite book|last=Mackay|first=Earnest John Henry|title=Further excavations at Mohenjo-Daro : being an official account of archaeological excavations at Mohenjo-Daro carried out by the Government of India between the years 1927 and 1931|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57013|year=1937–38|publisher=Government of India|location=Delhi|ref=harv}}
 *{{cite journal|last=McEvilley|first=Thomas|title=An Archaeology of Yoga|journal=RES: Anthropology and Aesthetics|year=1981|volume=1|pages=44–77|authorlink=Thomas McEvilley|jstor=20166655|ref=harv}}
 *{{cite book|last=Marshall|first=John|authorlink=John Marshall (archaeologist)|title=Mohenjo-Daro and the Indus Civilization: Being an Official Account of Archaeological Excavations at Mohenjo-Daro Carried Out by the Government of India Between the Years 1922 and 1927|url=https://books.google.com/books?id=Tpc7FjVk0BMC|year=1931|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-1179-5|ref=harv}}
 *{{cite book|last=McIntosh|first=Jane|title=A Peaceful Realm: The Rise And Fall of the Indus Civilization|location=Boulder|publisher=Westview Press|year=2001|isbn=0-8133-3532-9|ref=harv}}
 *{{cite book|last=McIntosh|first=Jane |title=The Ancient Indus Valley: New Perspectives|url=https://books.google.com/books?id=1AJO2A-CbccC&amp;pg=FA275|year=2008|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-907-2|chapter=Religion and ideology|ref=harv}}
 *{{cite book|last=Possehl|first=Gregory L. |authorlink=Gregory Possehl|title=The Indus Civilization: A Contemporary Perspective|url=https://books.google.com/books?id=XVgeAAAAQBAJ&amp;pg=PA154|date=11 November 2002|publisher=Rowman Altamira|isbn=978-0-7591-1642-9|ref=harv}}
 *{{cite journal|last=Srinivasan|first=Doris|title=The So-Called Proto-śiva Seal from Mohenjo-Daro: An Iconological Assessment|journal=Archives of Asian Art|year=1975–76|volume=29|pages=47–58|authorlink=Doris Meth Srinivasan|jstor=20062578|ref=harv}}
 *{{cite book|last=Srinivasan|first=Doris Meth|title=Many Heads, Arms and Eyes: Origin, Meaning and Form in Multiplicity in Indian Art|year=1997|publisher=Brill|isbn=978-9004107588|authorlink=Doris Meth Srinivasan|url=https://books.google.com/books?id=vZheP9dIX9wC&amp;|ref=harv}}
 *{{cite journal|last=Sullivan|first=Herbert P.|title=A Re-Examination of the Religion of the Indus Civilization|url=https://archive.org/details/sim_history-of-religions_summer-1964_4_1/page/115|journal=History of Religions|year=1964|volume=4|issue=1|pages=115–125|jstor=1061875|doi=10.1086/462498}}
 *{{cite book|last=Thapar|first=Romila|authorlink=Romila Thapar|title=Early India: From the Origins to AD 1300|url=https://books.google.com/books?id=-5irrXX0apQC&amp;pg=FA85|year=2004|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-24225-8|ref=harv}}
 *{{cite journal|journal=Electronic Journal of Vedic Studies|authorlink=Michael Witzel|last=Witzel|first=Michael|title=The Languages of Harappa|date=February 2000|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/IndusLang.pdf|ref=harv}}
 *{{citation|last=Wright|first=Rita P.|authorlink=Rita P. Wright|title=The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society|url=https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ|accessdate=29 September 2013|year=2010|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57219-4}}
 *{{cite book|last1=Bryant|first1=Edwin|title=The quest for the origins of vedic culture the Indo-Aryan migration debate.|date=2001|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=9780195137774|url=https://books.google.com/books?id=-Grpz1tmcSMC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=The+Quest+for+the+Origins+of+Vedic+Culture:+The+Indo-Aryan+Migration+Debate&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=exFqVLH4JYG9uAS73oDICQ&amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=indus%20valley&amp;f=false|accessdate=18 November 2014}}
 {{refend}}
 
 
 [[பகுப்பு:சிந்துவெளி நாகரிகம்]]