பிலடெல்பியா
{{Infobox Settlement   
 |name = பிலடெல்பியா&lt;br/&gt;Philadelphia
 |settlement_type=City
 |official_name          = பிலடெல்பியா நகரம்
 |image_skyline          = Philadelphia Montage by Jleon 0310.jpg
 |imagesize              = 250px   
 |image_caption          = 
 |motto                  = &quot;Philadelphia maneto&quot; - &quot;சகோதரத்துவம் நீடித்திருக்கவும்&quot;   
 |nickname               = &quot;சகோதரத்துவ நகரம்&quot;, &quot;ஃபிலி&quot;
 |image_flag             = Flag of Philadelphia, Pennsylvania.svg  
 |image_seal             = Seal of Philadelphia, Pennsylvania.svg
 |seal_caption             = சின்னம்
 |image_map              =   
 |mapsize                = 250px   
 |pushpin_map            =Pennsylvania
 |pushpin_map_caption    = [[பென்சில்வேனியா]]ல் அமைவிடம்
 |pushpin_label_position = left
 |map_caption            = [[பென்சில்வேனியா]]வில் அமைவிடம்
 |subdivision_type       = [[உலக நாடுகளின் பட்டியல்|நாடு]]   
 |subdivision_type1      = [[ஐக்கிய அமெரிக்காவின் மாநிலங்கள்|மாநிலம்]]   
 |subdivision_type2      = [[பென்சில்வேனியாவின் மாவட்டங்கள்|மாவட்டம்]]   
 |subdivision_name       = {{USA}}
 |subdivision_name1      = [[படிமம்:Flag of Pennsylvania.svg‎|22px]] [[பென்சில்வேனியா]]
 |subdivision_name2      =  [[பிலடெல்பியா மாவட்டம் (பென்சில்வேனியா)|பிலடெல்பியா]]
 |leader_title           = [[பிலடெல்பியாவின் மாநகராட்சித் தலைவர்|மாநகராட்சித் தலைவர்]]
 |leader_name            = மைக்கேல் நட்டர் ([[மக்களாட்சிக் கட்சி (ஐக்கிய அமெரிக்கா)|D]]) 
 |established_title      = தோற்றம்
 |established_title1     = Incorporated
 |established_date       = [[அக்டோபர் 27]] [[1682]]
 |established_date1      = [[அக்டோபர் 25]] [[1701]] 
 |area_magnitude         = 1 E8
 |area_total_sq_mi        = 142.6
 |area_total_km2             = 369.4
 |area_land_sq_mi         = 135.1
 |area_land_km2              = 349.9
 |area_water_sq_mi        = 7.6
 |area_water_km2             = 19.6
 |area_urban_sq_mi        = 1799.5
 |area_urban_km2             = 4660.7
 |area_metro_sq_mi        = 4629
 |area_metro_km2             = 11989
 |population_as_of       = 2006
 |population_note        = 
 |population_total       = 1448394 (6&lt;sup&gt;வது&lt;/sup&gt;)
 |population_metro       = 5823233
 |population_urban       = 5325000
 |population_density_km2     = 4201.8
 |population_density_sq_mi = 10882.8
 |timezone               = [[கிழக்கு நேர வலயம் (வட அமெரிக்கா)|EST]]
 |utc_offset             = -5
 |timezone_DST           = [[கிழக்கு நேர வலயம் (வட அமெரிக்கா)|EDT]]
 |utc_offset_DST         = -4
 |area_code  = 215, 267
 |latd=39 |latm=57 |lats=12 |latNS=N
 |longd=75 |longm=10 |longs=12 |longEW=W
 |elevation_m              = 12
 |elevation_ft           = 39
 |website                = http://www.phila.gov
 |footnotes              = 
 }}
 
 '''பிலடெல்பியா''' (''Philadelphia'') [[ஐக்கிய அமெரிக்க நாடுகள்|ஐக்கிய அமெரிக்கா]]வின் [[பென்சில்வேனியா]] மாநிலத்தின் மிகப்பெரிய நகரம் ஆகும். இது ஐக்கிய அமெரிக்காவின் ஆறாவது பெரிய நகரமும் அந்நாட்டின் ஏழாவது பெரிய [[மக்கள்தொகை அடர்த்தி]] கொண்ட நகரமும் ஆகும். இது பிலடெல்பியா [[கவுண்டி]]யின் தலைமை இடமாகவும் செயற்படுகின்றது. 2006 ஆம் ஆண்டிற்கான மதிப்பீட்டின் படி, 1.44 [[மில்லியன்]] மக்களுக்கு மேல் இங்கே வாழ்கிறார்கள். இதனையும் உள்ளடக்கிய [[டெலாவெயர் பள்ளத்தாக்கு மெட்ரோபாலிட்டன் பகுதி]]யின் மக்கள்தொகை 5.8 மில்லியன்களாகும். இது ஐக்கிய அமெரிக்காவின் 5 ஆவது பெரியதும் உலக நகரங்களின் வரிசையில் 45 ஆவது மக்கள்தொகையும் ஆகும். ஒரு காலத்தில் இது இலண்டனுக்கு அடுத்தபடியாக, [[பிரித்தானியப் பேரரசு|பிரித்தானியப் பேரரசின்]] இரண்டாவது பெரிய நகரமாகவும் விளங்கியது. 18 ஆம் நூற்றாண்டில், அரசியல் மற்றும் சமூக அடிப்படையில் இந்நகரின் முக்கியத்துவம் [[நியூ யார்க் நகரம்|நியூ யார்க்]] நகரினதைக் காட்டிலும் மேலோங்கியிருந்தது. [[அமெரிக்கப் புரட்சி]] தொடர்பான எண்ணக்கருக்களும், தொடர்பான செயற்பாடுகளும் இங்கேயே உருவானதன் காரணமாக தொடக்ககால அமெரிக்க வரலாற்றின் மையமாக இந்நகரம் விளங்கியது எனலாம்.
 
 ===  வரலாற்றுச் சிறப்பு  ===
 [[1682]] ஆம் ஆண்டு [[அக்டோபர் 27]] ஆம் நாள் [[வில்லியம் பென்]] என்பவரால் பிலடெல்பியா நகரம் நிறுவப்பட்டது. பிலடெல்பியா என்ற வார்த்தைக்கு [[கிரேக்க மொழி]]யில் &quot;சகோதர பாசம்&quot; என்று பொருள்படும். குவேக்கர்களின் சிந்தனை வழி ஆட்சி அமைக்கப்பட்ட இந்த நகரம், ஆரம்பம் முதலே தனி மனித சுதந்திரத்திற்கு மிகுந்த முக்கியத்துவம் அளித்து வந்தது. மத, இன வேறுபாடுகளை அனுமதிக்காத இந்நகரத்தின் சட்டங்கள் இதன் வெற்றிக்கு மிகப் பெரிய காரணங்களில் ஒன்று. [[1701]] ஆம் ஆண்டு பென் அவர்களால் &quot;நகரம்&quot; என அதிகாரப் பத்திரம் வழங்கப்பட்ட பின், பிலடெல்பியா மேன்மேலும் வளர்ந்து  [[வணிகம்|வணிகத்திலும்]] முக்கியமான இடமாக விளங்கியது. பொதுமக்கள் சேவையிலும் இந்நகரம் தலைசிறந்து இருந்தது: எடுத்துக்காட்டாக, இந்த நகரத்தின் பெயர்பெற்ற குடிமகரில் ஒருவரான [[பெஞ்சமின் பிராங்கிளின்]], அமெரிக்கக் குடியமைப்புகளின் முதன்முதல் மருத்துவமனையை இங்கு அமைத்தார். இப்படிப் பல சிறப்புகளைப் பெற்ற பிலடெல்பியா, 1790ஆம் ஆண்டு முதல் 1800ஆம் வருடம் வரை, அமெரிக்காவின் (முதல்) தலைநகரமாகச் சிறப்பு பெற்றது.
 
 === வர்த்தகச் சிறப்பு ===
 பிலடெல்பியாவின் [[பொருளாதாரம்]] உற்பத்தி, [[பாறைநெய் தூய்விப்பாலை|எண்ணெய்ச் சுத்திகரிப்பு]], உணவு பதப்படுத்துதல், உடல் நலச் சீரமைப்பு, [[உயிரித் தொழில்நுட்பம்]], [[சுற்றுலா]] மற்றும் வணிக சேவைகள் என்று பலவகைப்பட்ட தொழில் அமைப்புக்களைத் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. அமெரிக்கப் பொருளாதார ஆய்வு நிறுவன அறிக்கையின்படி, [[2010]] ஆம் ஆண்டில் 347 பில்லியன் [[அமெரிக்க டாலர்|டாலர்]]கள் மதிப்புடைய உற்பத்தித்திறத்துடன், அமெரிக்காவின் மாநகரங்களில் ஏழாவது இடத்தை பிலடெல்பியா கைப்பற்றி உள்ளது.
 
 === இன்றைய பிலடெல்பியா ===
  
 &quot;பிலடெல்பியா இன்குவைரர்&quot; (''Philadelphia Inquirer''), &quot;பிலடெல்பியா  டெய்லி நியூஸ்&quot; (''Philadelphia Daily News'') ஆகியன இந்நகரத்தின் இரண்டு முக்கியமான செய்தித்தாள்கள் ஆகும். ஈகிள்கள், பிளையர்கள், பில்லீக்கள், [[பிலடெல்பியா 76அர்ஸ்]] போன்ற பிரபலமான விளையாட்டுக் குழுக்களையும் தன்னகத்தே கொண்டுள்ளது. அமெரிக்காவின் முதன்முதல் விலங்குக் காட்சிச்சாலையும், மருத்துவமனையும் இந்நகரத்திலேயே அமைக்கப் பெற்றன.  அமெரிக்க நாட்டின் மிகத் தொன்மை வாய்ந்து, விரிந்து பரந்த நகர்ப்புறப் பூங்காக்களுள் ஒன்றான [[பேர்மவுண்ட் பூங்கா]] (''Fairmount Park'') இந்நகரத்திற்கு இன்றும் எழில் சேர்க்கிறது.
 
 == புவியியல் ==
 வரலாற்றுப் பெருமை மிக்க அருங்காட்சியகங்களுக்கும் பெயர் பெற்ற இடமாகும். ஒவ்வொரு ஆண்டும் சுமார் முப்பது [[கோடி]]க்கும் மேலான [[சுற்றுலா]]ப் பயணிகளை ஈர்க்கும் பெருமை உடைய நகரம் இது. அமெரிக்காவில் தொள்ளாயிரம் அடிக்கு மேல் கட்டிடங்கள் உடைய நான்கே நகரங்களில் பிலடெல்பியாவும் ஒன்றாக உள்ளது.