இந்தியப் பாரம்பரிய நடனங்கள்
'''இந்திய பாரம்பரிய நடனம்''' (''Indian classical dance'') அல்லது ''சாஸ்திரிய தேவேஷ்'' என்பது [[இந்து]] [[இசை நாடகம்|இசை நாடக]] பாணிகளில் வேரூன்றிய பல்வேறு கலை நிகழ்ச்சிகளுக்கான ஒரு குடைச் சொல்லாகும். அதன் கோட்பாடு மற்றும் நடைமுறையை சமசுகிருத உரையான [[காந்தர்வ வேதம்|காந்தர்வ வேதத்தில்]] காணலாம்.&lt;ref name=&quot;lipner206&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;holmbowker85&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brown2013p195&quot;&gt;{{cite book|author=Frank Burch Brown|url=https://books.google.com/books?id=X8g8BAAAQBAJ|title=The Oxford Handbook of Religion and the Arts|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-972103-0|pages=195–196}}, Quote: All of the dances considered to be part of the Indian classical canon (Bharata Natyam, Chhau, Kathak, Kathakali, Kuchipudi, Manipuri, Mohiniattam, Odissi, Gaudiya Nritya, Sattriya, and Yakshagana) trace their roots to religious practices (...) the Indian diaspora has led to the translocation of Hindu dances to Europe, North America and the world.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;khokar57&quot;&gt;{{cite book |author=Mohan Khokar |title=Traditions of Indian classical dance |url=https://books.google.com/books?id=prjnAAAAMAAJ |year=1984 |publisher=Clarion Books |pages=57–58|isbn=9780391032750 }}&lt;/ref&gt; பாரம்பரிய நடனங்களின் எண்ணிக்கையானது ஆதாரம் மற்றும் அறிஞரைப் பொறுத்து எட்டு முதல் அதற்கும் அதிகமாக இருக்கும்.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Sarwal |first1=Amit |last2=Walker |first2=David |title=Staging a Cultural Collaboration: Louise Lightfoot and Ananda Shivaram |journal=Dance Chronicle |volume=38 |issue=3 |year=2015 |pages=305–335 |doi=10.1080/01472526.2015.1088286|s2cid=166744945 }}&lt;/ref&gt; [[பரதநாட்டியம்]], [[கதக்]], [[குச்சிப்புடி]], [[ஒடிசி (நடனம்)|ஒடிசி]], [[கதகளி]], [[சத்ரியா நடனம்|சத்ரியா]], [[மணிப்புரி]] மற்றும் [[மோகினியாட்டம்]] ஆகிய எட்டு வகைகளை [[சங்கீத நாடக அகாதமி]] அங்கீகரிக்கிறது.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Bishnupriya Dutt |author2=Urmimala Sarkar Munsi |title=Engendering Performance: Indian Women Performers in Search of an Identity |url=https://books.google.com/books?id=uNaGAwAAQBAJ&amp;pg=PA216 |year=2010 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-81-321-0612-8 |page=216}}&lt;/ref&gt;  திரிட் வில்லியம்ஸ் போன்ற அறிஞர்கள் [[சாவ் நடனம்|சாவ்]], [[யக்சகானம்]] மற்றும் [[பாகவத மேளா]] போன்றவற்றையும் பட்டியலில் சேர்க்கின்றனர்.{{Sfn|Williams|2004|pp=83-84, the other major classical Indian dances are: [[Bharatanatyam]], [[Kathak]], [[Odissi]], [[Kathakali]], [[Kuchipudi]], [[Sattriya]], [[Chhau dance|Cchau]], [[Manipuri dance|Manipuri]], [[Yaksagana]] and [[Bhagavata Mela]]}}&lt;ref name=&quot;Brown2013p195&quot; /&gt; கூடுதலாக, இந்திய கலாச்சார அமைச்சகம் அதன் பாரம்பரிய பட்டியலில் [[சாவ் நடனம்|சாவ்வை]] உள்ளடக்கியது. இந்த நடனங்கள் பாரம்பரியமாக பிராந்திய மயமானது. அவை தெலுங்கு, தமிழ், சமசுகிருதம், மலையாளம், இந்தி அல்லது வேறு மற்ற இந்திய மொழியிலும் பாடல்களைக் கொண்டிருக்கின்றன. மேலும் அவை பலவிதமான பாணிகள், உடைகள் மற்றும் வெளிப்பாட்டின் முக்கிய யோசனைகளின் ஒருமைப்பாட்டைக் குறிக்கின்றன. தற்போது, இந்தியாவில் 9 அதிகாரப்பூர்வ பாரம்பரிய நடனங்கள் உள்ளன.
 
 == பாரம்பரிய நடனங்களின் வகைகள் ==
 [[காந்தர்வ வேதம்]] என்பது இந்தியாவின் பாரம்பரிய நடனங்களுக்கான அடிப்படைக் கட்டுரையாகும்.   இதனை பண்டைய அறிஞரான [[பரத முனிவர்]] என்பவர் எழுதியவராக கருதப்படுகிறார்.&lt;ref name=khokar57 /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Schramm |first=Harold |title=Musical Theatre in India |journal=Asian Music |publisher=University of Texas Press |volume=1 |issue=1 |year=1968 |pages=31–40 |doi=10.2307/834008|jstor=834008 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Coorlawala |first=Uttara Asha |title=The Toronto conference on &quot;new directions in Indian dance&quot; |url=https://archive.org/details/sim_dance-chronicle_1993_16_3/page/391 |journal=Dance Chronicle |publisher=Routledge |volume=16 |issue=3 |year=1993 |pages=391–396 |doi=10.1080/01472529308569140}}&lt;/ref&gt; '''Quote:''' &quot;நாட்டுப்புற&quot; நடனத்தை விட &quot;பாரம்பரியம்&quot; நடனம் என்று கூறும் எந்த நடன வடிவத்திற்கும் காந்தர்வ வேதம் இறுதி அதிகாரமாக உள்ளது.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BajajVohra2015p6&quot;&gt;{{cite book |author1=Tanvi Bajaj |author2=Swasti Shrimali Vohra |title=Performing Arts and Therapeutic Implications |url=https://books.google.com/books?id=2MRcCgAAQBAJ&amp;pg=PA6 |year=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-32572-7 |pages=6–7}}&lt;/ref&gt; காந்தர்வக் கலை கிமு 500 முதல் கிபி 500 முடிய வளர்ச்சி அடைந்ததாக கருதப்படுகிறது.{{Sfn|Natalia Lidova|2014}}{{Sfn|Tarla Mehta|1995|pp=xxiv, 19–20}}{{Sfn|Wallace Dace|1963|p=249}}  காந்தர்வ வேதத்தின் மிகவும் ஆய்வு செய்யப்பட்ட பதிப்பு 36 அத்தியாயங்களில் கட்டமைக்கப்பட்ட சுமார் 6000 வசனங்களைக் கொண்டுள்ளது.{{Sfn|Natalia Lidova|2014}}{{Sfn|Emmie Te Nijenhuis|1974|pp=1–25}} காந்தர்வ வேதம் 6,000 சுலோகங்களும், 36 அதிகாரங்களும் கொண்டது. அதில் இசை, நடனம், நாடகம் என்ற மூன்று இருந்தன. இன்றுள்ள கந்தர்வ வேதத்தில் [[சங்கீதம்]], [[நடனம்]], [[நாட்டியம்]],[[நாடகம்]], [[கவிதை]] அடங்கும். இவை அனைத்தும் ஒரு பகுதியாகும்.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Mirror of Gesture |author=Coormaraswamy and Duggirala |publisher=Harvard University Press |year=1917 |page=4 |url=https://archive.org/stream/cu31924012568535#page/n5/mode/2up}}; Also see chapter 36&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Guy L. Beck |title=Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition |url=https://books.google.com/books?id=UzUMCAAAQBAJ |year=2012 |publisher=University of South Carolina Press |isbn=978-1-61117-108-2 |pages=138–139 |quote='''Quote:''' &quot;இந்து மதம் மற்றும் கலாச்சாரத்திற்கான நாட்டிய சாத்திரத்தின் முக்கியத்துவத்தின் சுருக்கத்தை சூசன் சுவார்ட்ஸ் என்பார் &quot;சுருக்கமாக, நாட்டிய சாத்திரம் கலைகளின் முழுமையான கலைக்களஞ்சிய ஆய்வுக் கட்டுரையாகும். அதன் மைய அம்சமாக கலை நிகழ்ச்சிகளுக்கு முக்கியத்துவம் அளிக்கிறது. கலைகளின் தெய்வீக தோற்றம் மற்றும் தெய்வீக இலக்குகளை அடைவதில் செயல்திறன் கலைகளின் முக்கிய பங்கை ஒப்புக்கொள்வது, தெய்வங்களுக்கான அழைப்புகள் நிறைந்தது&quot; என்கிறார். (...)&quot;.}}&lt;/ref&gt; நடனம் மற்றும் செயல்திறன் கலைகள், இந்த பண்டைய உரை கூறுகிறது.{{Sfn|Natalia Lidova|2014}}{{Sfn|Emmie Te Nijenhuis|1974|pp=1–25}} இது ஆன்மீக கருத்துக்கள், நற்பண்புகள் மற்றும் வேதங்களின் சாரத்தை வெளிப்படுத்தும் ஒரு வடிவமாகும். &lt;ref name=&quot;mog17&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/stream/cu31924012568535#page/n5/mode/2up|title=The Mirror of Gesture|last=Coormaraswamy and Duggirala|year=1917|publisher=Harvard University Press|page=4}}; Also see chapter 36&lt;/ref&gt; 
 
 காந்தர்வ வேதமானது இந்துப் பாரம்பரியத்தில் மதிக்கப்படும் புராதன நூலாக இருந்தாலும், தர்பனம், பாவ பிரகாசம் , அபிநய தர்ப்பணம், அபிநவ பாரதி, நாட்டியம் போன்ற நிகழ்ச்சிக் கலைகளின் பாரம்பரியத் திறமைகளை மேலும் விவாதிக்கவும் விரிவுபடுத்தவும் பல பண்டைய மற்றும் இடைக்கால சமசுகிருத நடன நாடகம் தொடர்பான நூல்களும் உள்ளன. &quot;பாரம்பரியம்&quot; ( [[சமசுகிருதம்]] : &quot;சாத்திரிய&quot;) என்ற சொல் பண்டைய இந்திய சாத்திரம் சார்ந்த கலைநிகழ்ச்சிகளைக் குறிக்கிறது.
 
 [[காந்தர்வ வேதம் மதக் கலைகளை ''மார்கம்'' அல்லது ஆன்மாவை விடுவிக்கும் &quot;ஆன்மீக பாரம்பரியப் பாதை&quot; என்று விவரிக்கிறது. அதே நேரத்தில் நாட்டுப்புற பொழுதுபோக்குகளை நாட்டுபுறம் அல்லது &quot;பிராந்தியத்தின் பிரபலமான நடைமுறை&quot; என்றும் கூறுகிறது.{{Sfn|Reginald Massey|2004|p=32}}{{Sfn|Ragini Devi|1990|pp=67, context: 60-68}}&lt;ref&gt;{{cite book |author=Thera Mahanama-sthavira |title=Mahavamsa: The Great Chronicle of Sri Lanka |url=https://books.google.com/books?id=pBxpTwfTx4QC&amp;pg=PA40 |publisher=Jain Publishing |isbn=978-0-89581-906-2 |pages=40–41|year=1999 }}&lt;/ref&gt;
 
 இந்திய பாரம்பரிய நடனங்கள் பாரம்பரியமாக  [[வைணவ சமயம்|வைணவம்]], [[சைவ சமயம்|சைவம்]], [[சாக்தம்]], இந்து இதிகாசங்கள் மற்றும் வேத இலக்கியம் அல்லது சமசுகிருதம் அல்லது பிராந்திய மொழி நாடகங்களில் இருந்து கதை சொல்லும் ஒரு நாட்டுப்புற பொழுதுபோக்குடன் தொடர்புடைய மத செயல்திறன் கலையின் வெளிப்படையான நாடக-நடன வடிவமாக நிகழ்த்தப்படுகின்றன.&lt;ref name=&quot;Brown2013p195&quot; /&gt;{{Sfn|Ragini Devi|1990|pp=25-30, 67-68, 166}} ஒரு சமயக் கலையாக, அவை இந்து கோவிலின் கருவறைக்குள் அல்லது அதற்கு அருகில் நிகழ்த்தப்படுகின்றன.&lt;ref name=lipner206&gt;{{cite book |author=Julius Lipner |author-link=Julius J. Lipner |title=Hindus: Their Religious Beliefs and Practices |url=https://books.google.com/books?id=qv3fCgAAQBAJ&amp;pg=PA206 |year=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-24061-5 |page=206}}, '''Quote:''' &quot;இந்து பாரம்பரிய நடனம் பற்றி இங்கு கருத்து கூறுவது பொருத்தமாக இருக்கும். இது ஒரு மதச் சூழலில் உருவாக்கப்பட்டது. மேலும் கோயில் வழிபாட்டின் ஒரு பகுதியாக உயர்ந்தது. பல பிராந்திய மற்றும் பிற பாணிகள் மற்றும் மூல நூல்கள் உள்ளன. ஆனால் நாம் வலியுறுத்த விரும்பும் புள்ளி அத்தகைய நடனத்தின் பங்கேற்பு தன்மை. வடிவத்திலும் உள்ளடக்கத்திலும், இந்து மதத்தில் வழிபாடாக நடனத்தின் இதயம் எப்போதும் 'வெளிப்பாடு' (அபிநயம்), அதாவது பல்வேறு கருப்பொருள்களை இயற்றுவது.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=holmbowker85&gt;{{cite book |author1=Jean Holm |author2=John Bowker |title=Worship |url=https://books.google.com/books?id=s_nUAwAAQBAJ&amp;pg=PA85 |year=1994 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-1-85567-111-9 |page=85}}, '''Quote:''' இந்து பாரம்பரிய நடன வடிவங்கள், இந்து இசை போன்றவை வழிபாட்டுடன் தொடர்புடையவை. நடனம் மற்றும் இசை பற்றிய குறிப்புகள் வேத இலக்கியங்களில் காணப்படுகின்றன, (...)&quot;.&lt;/ref&gt; நாட்டுப்புற பொழுதுபோக்கையும் கோயில் மைதானத்தில் அல்லது ஏதேனும் ஒரு கண்காட்சி மைதானத்தில் நிகழ்த்தலாம். பொதுவாகக் கலைஞர்களின் பயணக் குழுக்கள் கிராமப்புற சூழலில்; மாற்றாக, அவை திருவிழாக்களின் போது அரசவைகள் அல்லது பொது சதுக்கங்களின் அரங்குகளுக்குள் நிகழ்த்தப்படுகின்றன.{{Sfn|Farley P. Richmond| Darius L. Swann| Phillip B. Zarrilli|1993|pp=3, 34-36, 47, 171-173, 215, 327-329}}
 
 இருப்பினும், கதக் மற்றும் மணிப்புரிக்கு இது பொருந்தாது. ஏனெனில் இது அதன் சொந்த தனித்துவத்தைக் கொண்டுள்ளது. கதக் பள்ளிவாசல்களின் முற்றங்களிலும் நிகழ்த்தப்படலாம். மேலும் அது [[முஸ்லிம்]] கூறுகளைக் கொண்டிருந்தது. அதே சமயம் மணிப்புரியில் போரில் கவனம் செலுத்தும் ''ஊயென் லாங்லான்'' வகை இருந்தது.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.neontommy.com/news/2014/06/kathak-dance-puts-hinduism-and-islam-same-circle.html|title = Kathak Dance Puts Hinduism and Islam in the Same Circle}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/gem-of-a-journey/article5530221.ece|title = Gem of a journey|newspaper = The Hindu|date = 13 May 2016|last1 = Chowdhurie|first1 = Tapati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.esamskriti.com/essays/pdf/14-dec-manipuri-dance-a-journey.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19790815-manipuri-dance-elbowed-out-by-bharat-natyam-odissi-kathak-822668-2014-02-22|title = Manipuri dance elbowed out by Bharat Natyam, Odissi, Kathak}}&lt;/ref&gt;
 
 == நடன வடிவங்கள் ==
 நாட்டிய சாத்திரம் நான்கு பாரம்பரியங்களை குறிப்பிடுகிறது - அது இயற்றப்பட்டபோது நடைமுறையில் இருந்த பழங்கால நடன நாடகம் - அவந்தி (உஜ்ஜயினி, மத்திய இந்தியா), தக்சிநாட்டியம் (தெற்கு), [[பாஞ்சாலம்]] (வடக்கு, மேற்கு) மற்றும் ஓத்ரா-மகதி (கிழக்கு).&lt;ref name=kothari6&gt;{{cite book |author1=Sunil Kothari |author2=Avinash Pasricha |title=Odissi, Indian classical dance art |url=https://books.google.com/books?id=P_0MAQAAMAAJ |year=1990 |publisher=Marg Publications |isbn=978-81-85026-13-8 |pages=5–6}}&lt;/ref&gt;
 
 இந்திய பாரம்பரிய நடன வடிவங்களின் பட்டியலில் ஆதாரங்கள் வேறுபடுகின்றன.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://living.oneindia.in/expressions/factual-expressions/indian-classical-dance.html |title=Indian Classical Dance |date=2009-04-19 |publisher=One India |access-date=2010-06-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417044206/http://living.oneindia.in/expressions/factual-expressions/indian-classical-dance.html |archive-date=2009-04-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Narayan |first=Shovana |title=Indian classical dances: &quot;ekam sat vipraah bahudaa vadanti&quot; |publisher=Shubhi Publications |year=2005 |url=https://books.google.com/books?id=vxBq4xq94ZYC |page=5|isbn=9781845571696 }}&lt;/ref&gt; [[பிரித்தானிக்கா கலைக்களஞ்சியம்]] ஆறு நடனங்களைக் குறிப்பிடுகிறது.&lt;ref&gt;[[Encyclopædia Britannica]]. [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/150714/dance/25710/Indian-classical-dance?anchor=toc25710 dance (performing arts) : Indian classical dance]. Retrieved 03-11-2010.&lt;/ref&gt; [[சங்கீத நாடக அகாதமி]] ஒன்பது இந்திய நடனங்களுக்கு அங்கீகாரம் வழங்கியுள்ளது.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref&gt;https://sangeetnatak.gov.in/award-honours/ratna-awards-guidelines SNA || Awards &amp; Honours&lt;/ref&gt; இந்திய அரசாங்கத்தின் கலாச்சார அமைச்சகம் ஒன்பது நடன வடிவங்களை உள்ளடக்கியது.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.indiaculture.nic.in/dance |title=Dance |publisher=Indiaculture.nic.in |access-date=2022-05-27 }}&lt;/ref&gt; திரிட் வில்லியம்சு போன்ற அறிஞர்கள் சங்கீத நாடக அகாதமி பட்டியலில் உள்ள ஒன்பது பாரம்பரிய இந்திய நடனங்களில் [[யக்சகானம்]] மற்றும் [[பாகவத மேளா]] ஆகியவற்றையும் அடக்குகின்றனர்.&lt;ref name=&quot;Brown2013p195&quot; /&gt;{{Sfn|Williams|2004|pp=83-84, the other major classical Indian dances are: [[Bharatanatyam]], [[Kathak]], [[Odissi]], [[Kathakali]], [[Kuchipudi]], [[Sattriya]], [[Chhau dance|Cchau]], [[Manipuri dance|Manipuri]], [[Yaksagana]] and [[Bhagavata Mela]]}}
 
 சங்கீத நாடக அகாதமி மற்றும் கலாச்சார அமைச்சகத்தால் அங்கீகரிக்கப்பட்ட பாரம்பரிய நடன வடிவங்கள்:&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://sangeetnatak.gov.in/award-honours/ratna-awards-guidelines SNA || Awards &amp; Honours&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://indiaculture.nic.in/dance Dance | Ministry of Culture, Government of India&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
 
 * [[பரதநாட்டியம்]], [[தமிழ்நாடு]]
 * [[கதக்]], [[உத்தரப் பிரதேசம்]]
 * [[கதகளி]], [[கேரளம்]]
 * [[குச்சிப்புடி]], [[ஆந்திரப் பிரதேசம்]]
 * [[ஒடிசி (நடனம்)|ஒடிசி]], [[ஒடிசா]] 
 * கௌடியா நிருத்யா, [[மேற்கு வங்காளம்]]
 * [[சத்ரியா நடனம்|சத்ரியா]], [[அசாம்]]
 * [[மணிப்புரி|மணிப்பூரி]], [[மணிப்பூர்]]
 * [[மோகினியாட்டம்]], கேரளம்
 * [[சாவ் நடனம்|சாவ்]], [[கிழக்கு இந்தியா]] ( [[ஒடிசா]], [[சார்க்கண்டு]] மற்றும் [[மேற்கு வங்காளம்]] )
 &lt;gallery&gt;
 படிமம்:Bharata Natyam Performance DS.jpg|{{center|[[பரதநாட்டியம்]]}}
 படிமம்:Kathak dance India November 2011.jpg|{{center|[[கதக்]]}}
 படிமம்:Kathakali BNC.jpg|{{center|[[கதகளி]]}}
 படிமம்:Kuchipudi Performer DS.jpg|{{center|[[குச்சிப்புடி]]}}
 படிமம்:Odissi Performance DS.jpg|{{center|[[ஒடிசி (நடனம்)]]}}
 படிமம்:Krishnakahi Kashyap performing Sattriya Dance.jpg|{{center|[[சத்ரியா நடனம்]]}}
 &lt;/gallery&gt;
 
 == இந்திய பாரம்பரிய நடன வடிவங்களின் புகழ்பெற்ற நடனக் கலைஞர்கள் ==
 ஒவ்வொரு இந்திய பாரம்பரிய நடன வடிவத்திலும் பல பிரபலமான நடனக் கலைஞர்கள் இருந்துள்ளனர். அவர்களில் சிலர்
 
 * [[பரதநாட்டியம்]] - [[ருக்மிணி தேவி அருண்டேல்]], [[பத்மா சுப்ரமணியம்]], [[வைஜெயந்திமாலா]], ஷீமா கெர்மானி பத்மினி போன்றவர்கள்.
 * [[கதக்]] - [[பிர்ஜு மகராஜ்]], [[நகித் சித்திகி]], [[இலச்சு மகாராஜ்]], [[கோபி கிருட்டிணா (நடனக் கலைஞர்)|கோபி கிருட்டிணா]], [[சாசுவதி சென்]] போன்றவர்கள்.
 * [[கதகளி]] -  [[கலாமண்டலம் கிருட்டிணன் நாயர்]] போன்றவர்கள்..
 * [[குச்சிப்புடி]] - [[மல்லிகா சாராபாய்]], வி. சத்தியநாராயண சர்மா, தீபா சசீந்திரன் போன்றவர்கள்.
 * [[ஒடிசி (நடனம்)|ஒடிசி]] - [[சுஜாதா மொஹாபத்ரா]], [[மாதவி முத்கல்]], [[கேளுச்சரண மகோபாத்திரா]], சுரேந்திர நாத் ஜெனா, சோபனா சகஜானன்
 * [[மோகினியாட்டம்]] - [[கலாமண்டலம் கல்யாணிகுட்டி அம்மா]], [[சோபனா]], சுனந்தா நாயர், [[கலாமண்டலம் ராதிகா]], தங்கமணி, கலாமண்டலம் ஹேமாவதி
 * [[மணிப்புரி]] - குரு பிபின் சிங், [[தர்சனா ஜாவேரி]], ஜாவேரி சகோதரிகள், தேவஜனி சாலிஹா, [[அமலா சங்கர்]]
 
 == இதனையும் பார்க்கவும் ==
 
 * [[இந்தியாவின் பண்பாடு]]
 * [[இந்திய மொழிகள்]]
 * [[புராணம்]]
 * [[வேதம்]]
 * [[வேள்வி]]
 
 == சான்றுகள் ==
 {{Reflist}}
 == உசாத்துணை ==
 * {{cite book |last=Ambrose |first=Kay |title=Classical Dances and Love of India |publisher=Palgrave Macmillan |year=1984}}
 * {{cite book |author=Ragini Devi |title=Dance Dialects of India |url=https://archive.org/details/dancedialectsofi0000ragi |url-access=registration |year=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0674-0}}
 * {{cite news |author=Natalia Lidova |publisher=Oxford University Press |year=2014 |doi=10.1093/obo/9780195399318-0071 |title=Natyashastra }}
 * {{cite book |author=Natalia Lidova |title=Drama and Ritual of Early Hinduism |url=https://books.google.com/books?id=3TKarwqJJP0C |date=1994 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1234-5}}
 * {{cite journal |last=Williams |first=Drid |title=In the Shadow of Hollywood Orientalism: Authentic East Indian Dancing |url=http://jashm.press.illinois.edu/12.3/12-3IntheShadow_Williams78-99.pdf |journal=Visual Anthropology |volume=17 |issue=1 |year=2004 |pages=69–98 |publisher=Routledge |doi=10.1080/08949460490274013 |s2cid=29065670 |access-date=2022-08-02 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304121105/http://jashm.press.illinois.edu/12.3/12-3IntheShadow_Williams78-99.pdf |url-status= }}
 * {{cite book |author=Tarla Mehta |title=Sanskrit Play Production in Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=l7naMj1UxIkC |year=1995 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1057-0}}
 * {{cite book |author=Reginald Massey |title=India's Dances: Their History, Technique, and Repertoire |url=https://books.google.com/books?id=t6MJ8jbHqIwC |year=2004 |publisher=Abhinav Publications |isbn=978-81-7017-434-9}}
 * {{cite book |author=Emmie Te Nijenhuis |author-link=Emmie te Nijenhuis |title=Indian Music: History and Structure |url=https://books.google.com/books?id=NrgfAAAAIAAJ |year=1974 |publisher=BRILL Academic |isbn=90-04-03978-3}}
 * {{cite book |author=Kapila Vatsyayan |title=Bharata, the Nāṭyaśāstra |url=https://books.google.com/books?id=zKW1PAAACAAJ |year=2001 |publisher=Sahitya Akademi |isbn=978-81-260-1220-6}}
 * {{cite book |author=Kapila Vatsyayan |title=Classical Indian dance in literature and the arts |year=1977 |publisher=Sangeet Natak Akademi |oclc=233639306}}, [http://library.mpib-berlin.mpg.de/toc/z2008_2719.pdf Table of Contents]
 * {{cite book |author=Kapila Vatsyayan |title=Indian classical dance |year=1974 |publisher=Sangeet Natak Akademi |oclc=2238067}}
 * {{cite book |author=Kapila Vatsyayan |title=Aesthetic theories and forms in Indian tradition |year=2008 |publisher=Munshiram Manoharlal |oclc=286469807 |isbn=978-8187586357}}
 * {{cite book |author=Kapila Vatsyayan |title=Dance In Indian Painting |url=https://books.google.com/books?id=58fUibaZdGYC |publisher=Abhinav Publications |isbn=978-81-7017-153-9}}
 * {{cite journal |author=Wallace Dace |title=The Concept of &quot;Rasa&quot; in Sanskrit Dramatic Theory |journal=Educational Theatre Journal |volume=15 |issue=3 |pages=249–254 |year=1963 |jstor=3204783 |doi=10.2307/3204783 }}
 * {{cite book |author1=Farley P. Richmond |author2=Darius L. Swann |author3=Phillip B. Zarrilli |title=Indian Theatre: Traditions of Performance |url=https://books.google.com/books?id=OroCOEqkVg4C |year=1993 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0981-9}}
 * Revealing the Art of Natyasastra by Narayanan Chittoor Namboodiripad {{ISBN|9788121512183}}
 * {{cite web |title=Andhra Pradesh Portal: Dance |publisher=Andhra Pradesh Government |url=http://www.portal.ap.gov.in/Pages/Dance.aspx |access-date=2010-11-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204133637/http://www.portal.ap.gov.in/Pages/Dance.aspx |archive-date=2010-12-04 }}
 *Aryan Sing (2021) Guide to Indias History New Forest High School
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 *{{Commonscatinline}}
 *{{Curlie|Arts/Performing_Arts/Dance/Classical_Indian/|Classical Indian dance}}
 
 [[பகுப்பு:இந்திய நடனங்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியாவில் நடனம்]]
 [[பகுப்பு:இசை]]