கிடாரிகள்

 {{Infobox former country
 |native_name = கிடாரைட்டுகள்
 |common_name = Kidarites
 |continent = ஆசியா 
 |region =[[பாக்திரியா]], [[காந்தாரம்]], [[தக்சசீலா]]
 |currency=
 |government_type = நாடோடிப் பேரரசு
 |era          = பிந்தைய பண்டைக் காலம் 
 |year_start = 320
 |year_end = 500
 |p1                     =குசான - சாசானியப் பேரரசு
 |flag_p1                = Senmurv.svg
 |p2                     = 
 |flag_p2                = 
 |s1                     = [[ஹெப்தலைட்டுகள்]]
 |flag_s1                =
 |s2                     = 
 |flag_s2                =  
 |image_flag             = 
 |flag_type              = Kidarite Tamga
 |image_coat = Kidarite_Tamga.png
 |symbol_type = கிடாரைட்டுகளின் கொடி
 |image_map              = Asia 400ad-kidarites.jpg
 |image_map_caption      = கிபி 400ல் கிடாரைட்டுகளின் இராச்சியம்
 |common_languages       =[[பாக்திரியா|பாக்திரிய]] மொழி 
 |capital = [[பாக்திரியா]], [[பெஷாவர்]], [[தக்சசீலா]] 
 |religion = 
 |title_leader =குசான்ஷா 
 |leader1      = [[முதலாம் கிடாரன்]] 
 |year_leader1 = fl. 320
 |leader2      =வர்க்கரன் I
 |year_leader2 = fl. 425
 |leader3      = கண்டிகன் 
 |year_leader3 = fl. 500
 |today =
 {{flag|Turkmenistan}}&lt;br&gt;{{flag|Tajikistan}}&lt;br&gt;{{flag|Uzbekistan}}&lt;br&gt;{{flag|Afghanistan}}&lt;br&gt;{{flag|India}}&lt;br&gt;{{flag|Pakistan}}
 }}
 '''கிடாரைட்டுகள்''' ('''Kidarites''') (சீனம்: 寄多羅 ''Jiduolo''&lt;ref name = sp17&gt;{{citation|author=Touraj Daryaee|page=17|date=2009|publisher=I.B.Tauris|location=London and New York|title=Sasanian Persia|url=https://archive.org/stream/SasanianPersia/tourajsasanianPersia#page/n39/mode/2up}}&lt;/ref&gt;) பண்டைய [[பாக்திரியா]]வை தலைமையிடமாகக் கொண்டு, [[நடு ஆசியா]] மற்றும் [[தெற்காசியா]]வின்  ஆப்கானித்தான், பாகிஸ்தான் மற்றும் வடமேற்கு இந்தியப் பகுதிகளை கிபி 4ம் நூற்றாண்டு முதல் 5ம் நூற்றாண்டு முடிய ஆண்ட வம்சத்தினர் ஆவார். கிடாரைட்டு மக்களை, முன்னர் இந்தியாவில் [[ஹூணர்கள்]] என்றும், கிழக்கு  [[ஐரோப்பா]]வில்  [[சியோனிட்டுகள்]] என்றும் அழைக்கப்பட்டனர். 
 
 [[சாசானியப் பேரரசு]] மற்றும் [[குசான்  பேரரசு|குசானப் பேரரசு]] காலத்தில், [[நடு ஆசியா]]வின், [[பாக்திரியா]]வில் கிபி 320ல் ஆட்சியை நிறுவிய&lt;ref name=&quot;Maas&quot;&gt;The Cambridge Companion to the Age of Attila, Michael Maas, Cambridge University Press, 2014 [https://books.google.com/books?id=e0dcBAAAQBAJ&amp;pg=PA284 p.284sq]&lt;/ref&gt;  '''[[முதலாம் கிடாரன்|கிடாரன்]]''' எனும் நாடோடி மன்னரின் பெயரால், இவ்வம்சத்திற்கு '''கிடாரைட்டு வம்சம்''' எனப்பெயராயிற்று. 
 
 சாசானியப் பேரரசின் கிழக்குப் பகுதியை கைப்பற்றி, கிடாரைட்டு இராச்சியத்தை ஆண்ட கிடாரைட்டு மன்னர்கள் கிபி 320 முதல் கிபி 500 முடிய ஆண்டனர். பின்னர் [[ஹூணர்கள்|ஹூணர்களிடம்]] இராச்சியத்தை இழந்தனர்.
 
 ==கிடாரைட்டு இராச்சியத்தின் அமைவிடம்==
 [[நடு ஆசியா]]வில் அமைந்த கிடாரைட்டு இராச்சியத்தின் வடக்கில் [[குவாரசமியா]], கிழக்கில் [[காஷ்மீர்]], தெற்கில் [[குசான் பேரரசு]], மேற்கில் [[சாசானியப் பேரரசு]] எல்லைகளாக கொண்டிருந்த கிடாரைட்டு இராச்சியம், தற்கால  [[துருக்மெனிஸ்தான்]], [[தாஜிக்ஸ்தான்]], [[உஸ்பெகிஸ்தான்]], [[ஆப்கானித்தான்]], [[இந்தியா]] மற்றும் [[பாக்கித்தான்]] பகுதிகளைக் கொண்டிருந்தது.&lt;ref&gt;[https://en.unesco.org/silkroad/sites/silkroad/files/knowledge-bank-article/vol_III%20silk%20road_the%20kidarite%20kingdom%20in%20central%20asia.pdf  THE KIDARITE KINGDOM IN CENTRAL ASIA]&lt;/ref&gt;
 
 ==தோற்றம்==
 [[File:Kidara I portrait.jpg|thumb|left|மீசை மற்றும் தாடியின்றி காணப்படும் கிடாரைட்டுகளின் மன்னர் கிடாரனின் உருவம் பொறித்த நாணயம், [[ஆட்சிக் காலம்]]: 350 - 386&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=138943|title=CNG: eAuction 208. HUNNIC TRIBES, Kidarites. Kidara. Circa AD 350-385. AR Drachm (28mm, 3.97 g, 3h).|author=|date=|website=www.cngcoins.com|accessdate=16 April 2018}}&lt;/ref&gt;]]
 
 கிடாரைட்டு மக்கள் நடு ஆட்சியாவின் [[அல்த்தாய் மலைத்தொடர்கள்|அல்த்தாய் மலைத்தொடர்களில்]] ஆடு, மாடுகளை மேய்க்கும் நாடோடி மக்கள் ஆவார். கிடாரைட்டு மக்களின் உடல் நிறம் , [[காக்கேசிய இனம்|காகேசியர்]] மற்றும்  கிழக்கு ஆசியாவின் [[மங்கோலியர்|மங்கோலியர்களின்]] உடல் நிறக்கலவையினராகக் காணப்பட்டனர் என மானிடவியல் அறிஞர்கள் கருதுகின்றனர்.&lt;ref&gt;Ancient History of Central Asia: Yuezhi origin Royal Peoples: Kushana, Huna, Gurjar and Khazar Kingdoms, Adesh Katariya, 2007, p. 171. &lt;/ref&gt; 
 
 அக்காலத்திய தெற்காசியாவின் நாகரீகத்தின் எதிராக, [[உள் ஆசியா]]வின் நாகரீகத்தின் படி, கிடாரைட்டு மன்னர்கள் வெளியிட்ட நாணயங்களில் பொறிக்கப்பட்ட கிடாரைட்டு மன்னர்களின் உருவங்கள் மீசை, தாடியின்றி காணப்பட்டது.&lt;ref&gt;Encyclopaedia Iranica, article Kidarites: &quot;On Gandhāran coins bearing their name the ruler is always clean-shaven, a fashion more typical of Altaic people than of Iranians&quot;.&lt;/ref&gt;மேலும் நாணயத்தின் பின்புறத்தில் வில்லேந்திய வீரர்களின் உருவம் பொறிக்கப்பட்டுள்ளது.&lt;ref&gt;History of Civilizations of Central Asia, Ahmad Hasan Dani, B. A. Litvinsky, page 120, https://books.google.com/books?id=883OZBe2sMYC&amp;pg=PA120&lt;/ref&gt;மேலும் கிடாரைட்டு குழந்தைகளின் தலையை செயற்கை முறையில்  தேவையான வடிவில் அமைக்கும் பழக்கும் &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Artificial_cranial_deformation 
 Artificial cranial deformation]&lt;/ref&gt;கிடாரைட்டுகளிடமிருந்தது.&lt;ref&gt;The Cambridge Companion to the Age of Attila, Michael Maas, page 185, https://books.google.com/books?id=67dUBAAAQBAJ&amp;pg=PA185&lt;/ref&gt;
 
 சில கிடாரைட்டுகள் மக்கள் '''சிவப்பு ஹூணர்கள்''' தோற்றத்திலும் காட்சியளித்தனர்.&lt;ref&gt;Kuṣāṇa Coins and Kuṣāṇa Sculptures from Mathurā, Gritli von Mitterwallner, Frederic Salmon Growse, page 49, https://books.google.com/books?id=uufVAAAAMAAJ&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ancient Coin Collecting VI: Non-Classical Cultures, Wayne G. Sayles, p. 79, https://books.google.com/books?id=YTGRcVLMg6MC&amp;pg=PA78&lt;/ref&gt;
 
 ==கிடாரைட்டு இராச்சியம்==
 ===ஆதாரங்கள்===
 தற்கால [[ஆப்கானித்தான்]] மாநிலமான [[பால்க் மாகாணம்|பால்க் மாகாணத்தில்]] கண்டெடுக்கப்பட்ட, கிபி 380 காலத்திய பாக்திரிய மொழியில் வெளியிட்டப்பட்ட நாணயங்களில் கிடாரைட்டு மன்னர்களை குறித்துள்ளது.
 
 முதன் முதலில் பண்டைய இந்தியாவை தொடர்ந்து முற்றுகையிட்ட கிடாரைட்டுகளை [[ஹூணர்கள்]]  என அழைக்கப்பட்டனர். 
 
 இந்தியாவின் வரலாற்று ஆவணங்களின் படி, கிடாரைட்டு எனப்படும் ஹூணர்கள் தற்கால [[ஆப்கானித்தான்]] மற்றும் [[பாகிஸ்தான்]] நாட்டின் [[கைபர் பக்துன்வா மாகாணம்|கைபர் பக்துன்வாவில்]], கிபி 5-ஆம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் குடியேறியவர்கள். [[குப்தப் பேரரசு|குப்தப் பேரரசின்]] வடமேற்கு பகுதியை கிபி 455ல் கிடாரைட்டுகள் முற்றுகையிட்ட போது, [[குப்தப் பேரரசு|குப்தப் பேரரசர்]] [[ஸ்கந்தகுப்தர்]], கிடாரைட்டுகளை விரட்டி அடித்தார்.
 
 ===பாக்திரியாவில் குடியேற்றம்===
 [[File:Kidara coin.jpg|thumb|300px|மன்னர் கிடாரனின் உருவம் பொறித்த நாணயம்]] 
 [[File:Kidarites Uncertain King Late 4th-early 5th century CE.jpg|thumb|300px|[[சாசானியப் பேரரசு|சாசானியப் பேரரசர்]] மூன்றாம் ஷாப்பூர் உருவம் பொறித்த நாணயம், [[ஆட்சிக் காலம்]] கிபி 309 - 3794]] 
 {{முதன்மை|பாக்திரியா}}
 
 பேரரசர் இரண்டாம் ஷாப்ப்பூர் ([[ஆட்சிக் காலம்]]:309 - 379), கிபி 350ல் [[சாசானியப் பேரரசு|சாசானியப் பேரரசின்]] வடகிழக்கு எல்லைகளில் முற்றுகையிட்ட  [[நடு ஆசியா]]வின்  [[சிதியர்கள்]] போன்ற  நாடோடிக் கூட்டத்தினர் முற்றுகையிட்டனர்.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/shapur-ii|title=ŠĀPUR II – Encyclopaedia Iranica|first=|last=electricpulp.com|date=|website=www.iranicaonline.org|accessdate=16 April 2018}}&lt;/ref&gt;அக்கால கட்டத்தில், ஆடு, மாடுகள் மேய்க்கும் நாடோடி குரும்ப இனத்தினரான [[சியோனிட்டுகள்]] எனப்படும் கிடாரைட்டுகள் மற்றும் [[ஹூணர்கள்]], சாசானியப் பேரரசின் கிழக்குப் பகுதிகளையும், குப்தப் பேரரசின் வடமேற்கு பகுதிகளையும் ஆக்கிரமித்தனர்.&lt;ref name = sp17 /&gt;
 
 கிடாரைட்டுகள் [[சமர்கந்து]] நகரத்தை கைப்பற்றி தங்கள் தலைமையிடமாகக் கொண்டடு, [[சோக்தியானா]] மக்களுடன் நல்லுறவு காத்தனர். &lt;ref name=&quot;Maas&quot;/&gt; சமர்கந்தில் தங்கள் நகர இராச்சியத்தை அமைத்த கிடாரைட்டுகள், முந்தைய நாடோடி வாழ்க்கையை கைவிட்டு, [[பாரசீகம்|பாரசீகப்]] பண்பாடு மற்றும் நாகரீகத்தை கைப்பிடித்தனர்.
 .&lt;ref name=&quot;Maas&quot;/&gt;
 
 ===வடமேற்கு இந்தியாவில் விரிவாக்கம்===
 [[File:Kidara gold coin circa 350-385 CE.jpg|thumb|300px|மன்னர் கிடாரன் உருவ நாணயம் (கிபி 350-385)]] 
 [[File:Kidarites ruler Kidara circa 425-457 CE.jpg|thumb|300px|கிடாரைட்டு மன்னர் உருவம் பொறித்த நாணயத்தின் பின்பக்கத்தில் [[சிவன்]] மற்றும் [[நந்தி]] உருவம்]]
 [[File:Yinayaditya of Kashmir Late 5th century CE.jpg|thumb|300px|கிடார மன்னர் வினயாதித்தன் வெளியிட்ட நாணயம், கிபி 5-ஆம் நூற்றாண்டு, [[ஜம்மு காஷ்மீர்]]]]
 
 கிடாரைட்டுகள் [[பெஷாவர்|பெஷாவரைக்]] கைப்பற்றிய பின்னர் 420ல் வடக்கு ஆப்கானிஸ்தானினைக் கைப்பற்றினர். கிபி 440ல் [[சோக்தியானா]]வை வென்று, [[நடு ஆசியா]]வின் பெரும்பகுதிகளை கைப்பற்றினர். பின்னர் [[காந்தாரம்]], [[பெஷாவர்]], [[காஷ்மீர்]] பகுதிகளைக் கைப்பற்றினர். கிபி 450ல் [[ஹெப்தலைட்டுகள்|ஹெப்தலைட்டுகளின்]] எழுச்சியின் போது, கிடாரைட்டுகள் தங்களின் நாடோடி வாழ்க்கை முற்றும் கைவிட்டனர்.  சாசானியப் பேரரசர் முதலாம் பெரோஸ் ஆட்சியின் போது, கிபி 467ல்  கிடாரைட்டுகளை போரில் வென்றார். கிடாரைட்டுகளின் இத்தோல்வியால் [[ஹூணர்கள்]] எழுச்சியுற்றனர். மேலும் கிடாரைட்டுகள் [[வட இந்தியா]]வின்  [[ஜம்மு காஷ்மீர்]] பகுதிகளுக்கு விரட்டியடிக்கப்பட்டனர்.
 
 ==முக்கிய கிடாரைட்டு ஆட்சியாளர்கள்==
 &lt;!-- Deleted image removed: [[Image:Kidara.jpg|thumb|300px|Coin of [[Kidara]] (reigned c. 360–380 CE), founder of the '''Kidarite Kingdom'''&lt;br&gt;
 '''Obv:''' King Kidara standing.&lt;br&gt;
 '''Rev:''' Goddess [[Ardoksho]] seated.]] --&gt;
 {| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
 |[[முதலாம் கிடாரன்]] ||| கிபி 320  
 |-
 |குங்கன் ||330 -  ? 
 |-
 |[[வராக்ரன் குசான்ஷா]] 330 முதல் 365  || 330 முதல் 358
 |-
 |குரும்பேட்||358 - 380 
 |-
 |இரண்டாம் கிடாரன் || 360 
 |-
 |பிராம்மி புத்தாலன்|| 370 
 |-
 |(அறியப்படவில்லை)||388/400 
 |-
 |வர்கரன் II|| 425 
 |-
 |கோபோசிகா ||450 
 |-
 |சலனவீரன்|| 400களின் நடுவில் 
 |-
 |வினயாதித்தியன் || 400-களுக்கு பின்னர் 
 |-
 |கண்டிகன் || 500-களுக்கு முன்னர்
 |}
 
 ==இதனையும் காண்க==
 {{HistoryOfSouthAsia}}
 * [[சாசானியப் பேரரசு]]
 * [[குசான் பேரரசு]]
 * [[குசான-சாசானிய இராச்சியம்]] 
 * [[குவாரசமியா]]
 * [[ஹெப்தலைட்டுகள்]]
 
 == மேற்கோள்களும் அடிக்குறிப்புகளும்==
 {{reflist}}
 
 ==ஆதார நூல்கள்==
 * {{cite book | title = History of Civilizations of Central Asia, Volume III: The Crossroads of Civilizations: A.D. 250 to 750. | year = 1996 | publisher = UNESCO | location = Paris | editor-last = | editor-first = | last = Zeimal | first = E. V. | authorlink = | chapter = The Kidarite kingdom in Central Asia | pages = 119–135 | isbn = 92-3-103211-9 | url = https://books.google.dk/books?id=883OZBe2sMYC&amp;dq=false|ref=harv}}
 * ENOKI, K., « On the Date of the Kidarites (I) », Memoirs of the Research Department of the Toyo Bunko, 27, 1969, p.&amp;nbsp;1–26.
 * GRENET, F. « Regional Interaction in Central Asia and North-West India in the Kidarite and Hephtalite Period », in SIMS-WILLIAMS, N. (ed.), Indo-Iranian Languages and Peoples, (Proceedings of the British Academy), London, 2002, p.&amp;nbsp;203–224.
 
 
  
 [[பகுப்பு:ஆசியாவின் முன்னாள் நாடுகள்]]
 [[பகுப்பு:நடு ஆசியா]]
 [[பகுப்பு:பாக்கித்தான் வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:இந்திய வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:ஆப்கானித்தானின் வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:ஆசியாவின் முன்னாள் முடியாட்சிகள்]]