கங்காளி தொல்லியல் மேடு
{{Infobox ancient site
 | native_name = 
 | image = [[File:Mathura archaeological sites.jpg|300px]]&lt;br&gt;இந்தியாவின் [[மதுரா]] நகரத்தில் கங்காளி தொல்லியல் மேட்டின் அமைவிடம்&lt;br&gt;[[File:Jain Tablet Homage Set-up by Vasu the Daughter of Courtesan Lavana Sobhika - Circa 1st Century CE - Kankali Mound - ACCN 00-Q-7 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5987.JPG|300px]]&lt;br&gt; [[கிபி]] முதலாம் நூற்றாண்டின் '''அயாகாபட்டா''' எனும் சமணச் சிற்ப கற்பலகை, [[அரசு அருங்காட்சியகம், மதுரா|மதுரா அருங்காடசியகம்]]  
 | alt = இந்தியாவின் [[உத்தரப் பிரதேசம்|உத்தரப் பிரதேச]] மாநிலத்தில் [[மதுரா]]வில் கங்காளி தொல்லியல் மேட்டின் அமைவிடம் 
 | caption =
 | map_type = India#India Uttar Pradesh#Asia
 | relief=yes
 }}
 [[File:Kankali Tila plate of Sodasa.jpg|thumb|300px|[[மதுரா]] பகுதிகளை ஆண்ட [[வடக்கு சத்திரபதிகள்||மேற்கு சத்திரபதி]] மன்னர் [[சோடசா]]வின் 42-வது ஆண்டு ஆட்சிக் காலத்தைக் குறிக்கும் கங்காளி சிற்பக் கற்பலகை கல்வெட்டு &lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;The Jain stûpa and other antiquities of Mathurâ by Smith, Vincent Arthur [https://archive.org/details/cu31924012251140 Plate XIV]&lt;/ref&gt;]]
 
 [[File:Kankali Tila inscription of Sodasa.jpg|thumb|300px| [[வடக்கு சத்திரபதிகள்|வடக்கு சத்திரபதி]] மன்னர் [[சோடசா]]வின் கல்வெட்டு&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chandra |first1=Ramaprasad |title=Memoirs of the archaeological survey of India no.1-5 |date=1919 |page=[https://archive.org/details/in.gov.ignca.59235/page/n26 22] |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.59235}}&lt;/ref&gt;]]
 {{OSM Location map
 | coord = {{coord|27.491389|N|77.673889|E}}   &lt;!-- Map center --&gt;
 | float = right
 | zoom = 13
 | width = 270 &lt;!-- width and height of the frame. numeric input - do not add px --&gt;
 | height = 200
 | caption = {{center|மதுராவில் கங்காளி தொல்லியல் மேட்டின் அமைவிடம்}}
 | mark-coord1 = {{coord|27.491389|N|77.673889|E}}
 | mark1 = Archaeological site icon (red).svg
 | mark-size1 = 12
 }}
 '''''கங்காளி தொல்லியல் மேடு ''''' ('''''Kankali Tila''''' or '''Kankali mound''' or '''Jaini mound''') இந்தியாவின் [[உத்தரப் பிரதேசம்|உத்தரப்பிரதேச]] மாநிலம், [[மதுரா மாவட்டம்|மதுரா மாவட்டத்தின்]] தலைமையிடமான [[மதுரா]] நகரத்தில் அமைந்த [[சைனம்|சமணத்]] [[தொல்லியல் மேடு]] ஆகும். செர்மானிய தொல்லியல் அறிஞர் ''அலோயிஸ் அன்டன் ஃபூரர்'' என்பவர்  இவ்விடத்தில் 1890-1891களில் அகழாய்வு செய்த போது சமணச் சிற்பங்கள், தூண்கள் மற்றும் கல்வெட்டுக்களைக் கண்டெடுத்தார்.{{sfn|Smith|1901|p=Introduction}} கங்காளி தொல்லியல் மேடு 500 அடி உயரம், 350 அடி அகலத்தில் செவ்வக வடிவம் கொண்டிருந்தது. 
 {{sfn|Smith|1901|p=Introduction}} 
 
 கங்காளி தொல்லியல் மேட்டை அகழாய்வு செய்த போது [[கிமு]] இரண்டாம் நூற்றாண்டு முதல் [[கிபி]] 12-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான, [[சைனம்|சமணத்தில்]] [[திகம்பரர்]]-[[சுவேதாம்பரர்]] பிரிவுகள் உண்டாவதற்கு முந்தைய [[சைனம்|சமண]] சமயத்தின் அழகிய சிற்பங்கள், கல்வெட்டுக்கள், தூண்கள்,&lt;ref&gt;The Jaina Stupa at Mathura: Art and Icons, Renuka Porwal, Prachya Vidyapeeth, Shajapur, 2016&lt;/ref&gt;சிலைகள், '''அயாகாபட்டா''' எனும் சமணக் கல் சிற்பப் பலகை போன்ற தொல்பொருட்கள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. கங்காளி தொல்லியல் மேட்டில் கண்டிபிடிக்கப்பட்ட சமணத் தொல்லியல் பொருட்கள் [[அரசு அருங்காட்சியகம், மதுரா|மதுரா அரசு அருங்காடசியகத்தில்]] காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளது. 
 [[File:Kankali Tila (Jaini mound).jpg|thumb|1889-இல் கங்காளி தொல்லியல் மேடு, [[மதுரா]]]]
 
 == கங்காளி தொல்லியல் மேட்டில் கிடைத்த சமணத் தொல்பொருட்கள் ==
 கங்காளி தொல்லியல் மேட்டில் கிடைத்த சமணத் தொல்பொருட்கள் அனைத்தும் [[அரசு அருங்காட்சியகம், மதுரா|மதுரா அரசு அருங்காடசியகத்தில்]] காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளது. அவைகள்:
 &lt;gallery&gt;
 1st Jain Tirthankara Rishabhanatha - Circa 8th Century CE - Barsana - ACCN 18-1504 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5082.JPG|[[ரிசபநாதர்]] சிற்பம், (கிபி 8-ஆம் நூற்றாண்டு) 
 Mahaveer.jpg|சதுர வடிவிலான சமணச் சிற்பம், கிபி முதலாம் நூற்றாண்டு
 Jain Tablet Homage Set-up by Vasu the Daughter of Courtesan Lavana Sobhika - Circa 1st Century CE - Kankali Mound - ACCN 00-Q-7 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5988.JPG| சமணச் சிற்ப கற்பலகை, கிபி 1-ஆம் நூற்றாண்டு 
 
 Zina in Meditation - Kushan Period - ACCN 00-863 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5978.JPG|தியான நிலையில் ஜீனர் 
 Rishabhanatha - First Jain Tirthankara - Circa 5th Century CE - Kankali Mound - ACCN 00-B-6 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5402.JPG| [[ரிசபநாதர்]] சிற்பம்
 File:Quadruple Jain Images.jpg| [[தீர்த்தங்கரர்]]களின் சிலைகள், [[கிமு]] 42 
 File:Jain images (Kankali Tila).jpg| [[மகாவீரர்|மகாவீரரின்]] சிற்பங்கள்
 File:Colossal Head of Jina - Gupta Period - Kankali Mound - ACCN 00-B-61 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5454.JPG| [[குப்தப் பேரரசு|குப்தர் காலத்து]] சமணத்துறவியின் தலைச்சிற்பம் 
 Jain Tirthankar Parshwanath - 1014 CE - Kagarol - ACCN 40-2874 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5075.JPG| [[பார்சுவநாதர்|பார்சுவநாதரின்]] சிற்பம், [[கிபி]] 1014 
 Jain Tirthankara Naminath - Circa 12th Century CE - ACCN 00-B-77 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5080.JPG|[[நேமிநாதர்|நேமிநாதரின்]] சிற்பம், 12-ஆம் நூற்றாண்டு 
 Jain Tirthankara Parsvanatha - Post Gupta Period - Kosi Kalan - ACCN 18-1505 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5407.JPG| [[பார்சுவநாதர்]] சிற்பம், பிற்கால குப்தர்கள் காலம் 
 Jain Tirthankara Neminath - Circa 12th Century CE - ACCN 00-B-77 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5079.jpg|[[நேமிநாதர்]] சிற்பம், கிபி 12-ஆம் நூற்றாண்டு
 Tirthankara Head - Kushan Period - ACCN 18-1536 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6040.JPG|
 File:Jain votive plaque.jpg|[[போதிகை]] தகடு [[கிபி]] 200 
 File:Kankali Tila inscription of Kanishka Year 5 and Year 7.jpg| [[கனிஷ்கர்|கனிஷ்கரின்]] கல்வெட்டு
 Pillars Kankali Tila.jpg|தூண்கள்
 Ambika - Mediaeval Period - ACCN 00-D-7 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5409.JPG|[[அம்பிகை, சமணம்|சமண யட்சினி அம்பிகை]]யின் சிற்பம் 
 File:Jain Goddess Chakreshwari - Kankali Mound - Circa 10th Century CE - ACCN 00-D-6 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5387.JPG| சமண யட்சினி சக்ரேஷ்வரி தேவியின் சிற்பம் 
 File:Jain statue dated Samvat 1134 (1077 CE), Kankali Tila, Mathura.jpg| சமணச் சிற்பம், [[கிபி]] 1077 &lt;ref&gt;{{cite book|title=The Jain Stupa And Other Antiquities Of Mathura|date=1901|page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.61190/page/n24 53]|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.61190}}&lt;/ref&gt;
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist}}
 
 ==உசாத்துணை==
 *{{citation|last1=Smith|first1=Vincent Arthur|title=The Jain stupa and other antiquities of Mathura|year=1901|url=https://archive.org/details/cu31924012251140|publisher=Allahabad, Printed by KFrank Luker, Superintendent, Government Press, North-Western Provinces and Oudh}}
 *{{citation|title=Early Inscriptions of Mathurā|last1=Das|first1=Kalyani|url=https://books.google.com/books?id=UuwLAAAAIAAJ|year=1980}}
 *{{citation|last=Thomas|first=Edward|title=Jainism or The early faith of Asoka|journal=Nature|volume=16|issue=407|pages=329|url=https://archive.org/details/jainism_00thom|year=1877|publisher=London, Trübner &amp; co.|location=London|bibcode=  1877Natur..16..329.|doi=10.1038/016329a0|doi-access=free}}
 
 
 {{coord|27.491389|N|77.673889|E|display=title}}
 {{மதுரா மாவட்டம்}}
 [[பகுப்பு:மதுரா மாவட்டம்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியத் தொல்லியற்களங்கள்]]
 [[பகுப்பு:உத்தரப் பிரதேச தொல்லியற்களங்கள்]]