இயரெண்டேல்
{{Starbox begin
 | name    = WHL0137-LS (இயரெண்டேல்)
 }}{{Starbox image
 | image   = [[File:The Sunrise Arc galaxy with lensed star Earendel -b.png|300px]]
 | caption = [[ஹபிள் விண்வெளித் தொலைநோக்கி]]யின் மூலம் இயரெண்டேலின் தோற்றம் (30 மார்ச் 2022)
 | epoch   = J2000
 | constell= Cetus
 | ra      = {{RA|01|37|23.232}}
 | dec     = {{DEC|–8|27|52.20}}
 }}{{Starbox astrometry
 |dist_ly = {{val|6.2|0.1}} இன் செம்பிறழ்வு&lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot; /&gt;
 }}{{Starbox character
 |appmag_1_passband=F435W
 |appmag_1=27.2
 }}{{Starbox detail
 | source = &lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot;/&gt;
 | mass        = 50–100
 | temperature = &gt;20,000 
 }}{{Starbox end}}
 '''இயரெண்டேல்''' (''Earendel'') என அழைக்கப்படும் '''WHL0137-LS''', என்பது மிகவும் தொலைதூரத்தில் அறியப்பட்ட ஓர் ஒற்றை [[விண்மீன்]] ஆகும்.&lt;ref name=&quot;NASA-20220330&quot;&gt;{{cite news |last1=Gianopoulos |first1=Andrea |date=30 March 2022 |title=Record Broken: Hubble Spots Farthest Star Ever Seen |work=[[தேசிய வானூர்தியியல் மற்றும் விண்வெளி நிர்வாகம் (ஐக்கிய அமெரிக்கா)|நாசா]] |url=https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/record-broken-hubble-spots-farthest-star-ever-seen |access-date=30 March 2022 |archive-date=30 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330215951/https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/record-broken-hubble-spots-farthest-star-ever-seen/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 
 == நோக்கல் ==
 2022 மார்ச் 30 இல் [[ஹபிள் விண்வெளித் தொலைநோக்கி]] இயரென்டெல் விண்மீனைக் கண்டுபிடித்ததாக அறிவிக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;STSI-20220330&quot;&gt;{{cite news |author= |date=30 March 2022 |title=Record Broken: Hubble Spots Farthest Star Ever Seen |work=Space Telescope Science Institute |publisher=[[தேசிய வானூர்தியியல் மற்றும் விண்வெளி நிர்வாகம் (ஐக்கிய அமெரிக்கா)|நாசா]] |url=https://hubblesite.org/contents/news-releases/2022/news-2022-003 |url-status=live |access-date=30 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330212509/https://hubblesite.org/contents/news-releases/2022/news-2022-003 |archive-date=30 March 2022}}&lt;/ref&gt; விண்மீன் கொத்தணியின் முன்பாக [[ஈர்ப்பு வில்லை|ஈர்ப்புப் புல ஒளிவிலகல்]] காரணமாக விண்மீனில் இருந்து ஒளியைக் கணிசமாக அதிகரித்தன் மூலம் இவ்விண்மீன் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. ஈர்ப்புப் புலவொளிவிலகல் விளைவின் கணினி ஒப்புருவாக்கங்கள் ஏரெண்டலின் ஒளிர்வு ஒன்று முதல் நாற்பதாயிரம் மடங்கு வரை பெரிதாக்கப்பட்டதாகக் கூறுகின்றன.&lt;ref name=&quot;AT-20220330&quot; /&gt; இந்த கண்டுபிடிப்பு புலவொளிவிலகலின் பின்வரும் சாத்தியமான சேர்க்கைகளை நிரூபிக்கிறது: விண்மீன் கொத்தணிகளில் இருந்து ஒரு முக்கிய ஈர்ப்புப் புலவொளிவிலகல், அத்துடன் உள்ளே உள்ள கனமான பொருட்களால் ஏற்படும் மேலதிக ஈர்ப்பு நுண்புலவொளிவிலகல் ஆகியனவாகும்.&lt;ref name=&quot;NASA-20180402&quot;&gt;{{cite web |last1=Jenkins |first1=Ann |last2=Villard |first2=Ray |last3=Kelly |first3=Patrick |date=2 April 2018 |editor-last=Hille |editor-first=Karl |title=Hubble Uncovers the Farthest Star Ever Seen |url=https://www.nasa.gov/feature/goddard/2018/hubble-uncovers-the-farthest-star-ever-seen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403134805/https://www.nasa.gov/feature/goddard/2018/hubble-uncovers-the-farthest-star-ever-seen |archive-date=3 April 2018 |access-date=31 March 2022 |work=[[தேசிய வானூர்தியியல் மற்றும் விண்வெளி நிர்வாகம் (ஐக்கிய அமெரிக்கா)|நாசா]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stefano&quot;&gt;{{cite news |author=Di Stefano |first=Rosanne |date=2 April 2018 |title=Cosmic flashing lights |pages=280–281 |work=Nature Astronomy |publisher=[[நேச்சர் (இதழ்)|நேச்சர்]] |url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0416-1 |url-status=live |url-access=subscription |access-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401051455/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0416-1 |archive-date=1 April 2022 |doi=10.1038/s41550-018-0416-1}}&lt;/ref&gt;
 
 இந்த விண்மீனுக்கு &quot;இயரெண்டேல்&quot; (''Earendel'') என்ற பெயர் [[பண்டைய ஆங்கிலம்|பண்டைய ஆங்கிலச்]] சொல் &quot;காலை விண்மீன்&quot; அல்லது &quot;உதயமாகும் ஒளி&quot; என்ற பொருளைக் கொண்ட Aurvandill என்ற சொல்லில் இருந்து எடுக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;AST-20220330&quot;&gt;{{cite news |last=Parks |first=Jake |date=30 March 2022 |title=Hubble spots the farthest star ever seen |work=Astronomy |url=https://astronomy.com/news/2022/03/hubble-spots-the-farthest-star-ever-seen |access-date=30 March 2022 |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331083300/https://astronomy.com/news/2022/03/hubble-spots-the-farthest-star-ever-seen |url-status=live }}&lt;/ref&gt; இயாரெண்டில் என்பது [[ஜே. ஆர். ஆர். டோல்கீன்|ஜே. ஆர். ஆர். தோல்கீனின்]] ''சில்மாரிலியன்'' என்ற புனைகதையின் ஒரு பாத்திரத்தின் பெயரையும் குறிக்கும். தோல்கீனைப் பற்றிய குறிப்பு வேண்டுமென்றே செய்யப்பட்டது என்பதை [[நாசா]] வானியலாளர் [[மிக்கேல் இலின் தாளர்|மிசேல் தாலர்]] உறுதிப்படுத்தினார்.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gohd |first=Chelsea |date=2022-03-31 |title=Meet Earendel: Hubble telescope's distant star discovery gets a Tolkien-inspired name |url=https://www.space.com/hubble-most-distant-star-tolkien-name-earendil |access-date=2022-03-31 |website=Space.com |language=en |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331184204/https://www.space.com/hubble-most-distant-star-tolkien-name-earendil |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 
 == இயல்புகள் ==
 [[பெரு வெடிப்புக் கோட்பாடு|பெருவெடிப்புக்கு]] 900 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு இயரென்டெலில் இருந்து கண்டறியப்பட்ட ஒளி உமிழப்பட்டது. இந்த விண்மீன் 6.2±0.1 செம்பிறழ்வைக் கொண்டதாக அளவிடப்பட்டுள்ளது. அதாவது இவ்விண்மீனில் இருந்தான ஒளி [[புவி]]யை 12.9 பில்லியன் ஆண்டுகளுக்குப் பின்னரே வந்தடையும்.&lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot;&gt;{{cite journal |author=Welch |first=Brian |display-authors=et al. |date=21 January 2022 |title=A Highly Magnified Star at Redshift 6.2 |url=https://www.nature.com/articles/s41586-022-04449-y |journal=[[நேச்சர் (இதழ்)|நேச்சர்]] |volume=603 |issue=7903 |pages=1{{en dash}}50 |doi=10.1038/s41586-022-04449-y |pmid=35354998 |access-date=30 March 2022 |archive-date=30 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330194550/https://www.nature.com/articles/s41586-022-04449-y |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;VRG-20220330&quot;&gt;{{cite news |last=Letzter |first=Rafi |date=30 March 2022 |title=Meet Earendel, the most distant star ever detected |work=The Verge |url=https://www.theverge.com/2022/3/30/23002980/earendel-hubble-most-distant-star-gravitational-lensing-jwst |access-date=30 March 2022 |archive-date=30 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330215030/https://www.theverge.com/2022/3/30/23002980/earendel-hubble-most-distant-star-gravitational-lensing-jwst |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AT-20220330&quot;&gt;{{cite news |last=Timmer |first=John |date=30 March 2022 |title=Hubble picks up the most distant star yet observed |work=[[நேச்சர் (இதழ்)|நேச்சர்]] |publisher=Ars Technica |url=https://arstechnica.com/science/2022/03/hubble-picks-up-the-most-distant-star-yet-observed/ |access-date=30 March 2022 |doi=10.1038/s41586-022-04449-y |archive-date=30 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330212413/https://arstechnica.com/science/2022/03/hubble-picks-up-the-most-distant-star-yet-observed/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; இருப்பினும், [[அண்டம்|அண்டத்தின்]] விரிவாக்கம் காரணமாக, இவ்விண்மீன் இப்போது 28 பில்லியன் [[ஒளியாண்டு]]கள் தொலைவில் உள்ளது.&lt;ref name=&quot;Kabir&quot;&gt;{{cite web |author=Kabir |first=Radifah |date=31 March 2022 |title=Hubble Detects Earendel, The Farthest Star Ever Seen. It's 28 Billion Light Years Away |url=https://news.abplive.com/science/hubble-detects-earendel-the-farthest-star-ever-seen-it-s-28-billion-light-years-away-1522838 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331120519/https://news.abplive.com/science/hubble-detects-earendel-the-farthest-star-ever-seen-it-s-28-billion-light-years-away-1522838 |archive-date=31 March 2022 |access-date=31 March 2022 |website=ABP Live |publisher=ABP News}}&lt;/ref&gt;
 
 இயரெண்டேல் 50-100 வரையான [[சூரியப் பொருண்மை]]யைக் கொண்டிருக்கலாம், இது சராசரியை விட கணிசமாக அதிகமானதாகும்.&lt;ref name=&quot;Konitzer 2022&quot;&gt;{{cite web |last=Konitzer |first=Franziska |date=30 March 2022 |title=Entferntester Stern dank 1000-facher Vergrößerung entdeckt |trans-title=[[சயன்டிஃபிக் அமெரிக்கன்]] |url=https://www.spektrum.de/news/entferntester-stern-earendel-dank-gravitationslinsen-entdeckt/2005036 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331092220/https://www.spektrum.de/news/entferntester-stern-earendel-dank-gravitationslinsen-entdeckt/2005036 |archive-date=31 March 2022 |access-date=31 March 2022 |website=Spektrum der Wissenschaft |language=de}}&lt;/ref&gt; அதன் பெரிய [[திணிவு]] காரணமாக, இவ்விண்மீன் தோன்றிய சில மில்லியன் ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு அது [[மீயொளிர் விண்மீன் வெடிப்பு|சூப்பர்நோவாவாக]] வெடித்தது.&lt;ref name=&quot;Konitzer 2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dunn 2022&quot;&gt;{{cite web | last=Dunn | first=Marcia | title=This is Earendel, the most distant star ever seen by humans | website=Los Angeles Times | date=30 March 2022 | url=https://www.latimes.com/science/story/2022-03-30/earendel-most-distant-star-seen-by-humans | access-date=31 March 2022 | archive-date=30 March 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220330200536/https://www.latimes.com/science/story/2022-03-30/earendel-most-distant-star-seen-by-humans | url-status=live }}&lt;/ref&gt; இது 20,000 K (19,700 °C; 35,500 °F) பயனுள்ள மேற்பரப்பு வெப்பநிலையைக் கொண்டிருந்தது.&lt;ref name=&quot;NAT-20220330&quot; /&gt; இது கிட்டத்தட்ட முழுவதுமாக [[ஐதரசன்|ஐதரசனையும்]], [[ஈலியம்|ஈலியத்தையும்]] கொண்டதாக இருக்கலாம் என நம்பப்படுகிறது.&lt;ref name=&quot;NASA-20220330&quot; /&gt;
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{reflist|30em}}
 
 [[பகுப்பு:வானியல்சார் பொருட்கள்]]
 [[பகுப்பு:விண்மீன்கள்]]