ஜோத்பூர் மாவட்டம்
{{India Districts
 |Name = ஜோத்பூர்
 |Local = जोधपुर  जिला
 |State = இராஜஸ்தான்
 |Division = [[ஜோத்பூர்]] கோட்டம்
 |HQ = ஜோத்பூர்
 |Coordinates ={{coord|27.62|72.92}} - {{coord|26.00|73.87}}
 |Area = 22850
 |Population = 3687165  
 |Year = 2011
 |Density = 161
 |Urban =  34.30% 
 |Literacy = 65.94
 |SexRatio = 916
 |Collector =
 |Tehsils = 
 |LokSabha = 
 |Assembly = 
 |Highways = 
 |Rain=
 |Website = http://jodhpur.rajasthan.gov.in
 }}
 
 '''ஜோத்பூர் மாவட்டம்''' (Jodhpur District)  மேற்கு [[இந்தியா]]வில் அமைந்துள்ள [[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தின் 50 மாவட்டங்களில் ஒன்றாகும். இம்மாவட்டத் தலைமையிட நகரம் [[ஜோத்பூர்]] ஆகும்.
 இராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் மேற்கு பகுதியில் [[தார் பாலைவனம்|தார் பாலைவனத்தில்]]  அமைந்த இம்மாவட்டம் [[ஜோத்பூர்]] கோட்டத்தில் உள்ளது.
 
 [[மார்வார் பிரதேசம்|மார்வார் பிரதேசத்தில்]] அமைந்த வரலாற்று சிறப்பு மிக்க மையமாக ஜோத்பூர் மாவட்டம் திகழ்கிறது. கி பி 6 முதல் 13-வது நூற்றாண்டு முடிய பிரதிகார குல இராஜபுத்திர மன்னர்களின் தலைநகராக ஜோத்பூர் மாவட்டத்தின் பண்டைய மந்தோர் நகரம் விளங்கியது. 15-வது நூற்றாண்டில் ரத்தோர் குல இராஜபுத்திர மன்னர் ராவ் ஜோதா என்பவர் ஜோத்பூர் நகரத்தை நிறுவி,  மார்வார் நாட்டின் தலைநகராக்கி, ரத்தோர் அரச மரபினர் 1948-முடிய ஆண்டனர்.
 ==மாவட்டம் பிரிப்பு==
 [[ஜோத்பூர் மாவட்டம்|ஜோத்பூர் மாவட்டத்தின்]]  [[வருவாய் வட்டம்|வருவாய் வட்டங்களைக்]] கொண்டு 7 ஆகஸ்டு 2023 அன்று புதிய [[ஜோத்பூர் கிராமிய மாவட்டம்]] மற்றும் [[பலோடி மாவட்டம்|பலோடி மாவட்டங்கள்]] நிறுவப்பட்டது.&lt;ref&gt;[https://jodhpurrural.rajasthan.gov.in/sm/jankalyan-category-and-entry-type/357565/1281/3/11  Talukas of Jodhpur Rural District]&lt;/ref&gt;
 ==அமைவிடம்==
 இராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் மேற்கு பகுதியில் [[தார் பாலைவனம்|தார் பாலைவனத்தில்]] அமைந்த ஜோத்பூர் மாவட்டத்தின் வடக்கில் [[பிகானேர் மாவட்டம்]], வடகிழக்கில் [[நாகவுர் மாவட்டம்]], தென்கிழக்கிலும், தெற்கிலும் [[அஜ்மீர் மாவட்டம்]], தென்மேற்கில் [[பாலி மாவட்டம்]], மேற்கிலும், வடமேற்கிலும்  [[ஜெய்சல்மேர் மாவட்டம்]] எல்லைகளாக அமைந்துள்ளது.
 ==மாவட்ட நிர்வாகம்==
 ஜோத்பூர் நகர்புற மாவட்டத்தில் ஜோத்பூர் [[வருவாய் வட்டம்]] மட்டும் உள்ளது.&lt;ref&gt;[https://jodhpur.rajasthan.gov.in/sm/jankalyan-category-and-entry-type/12652/42/48/76 Taluka of Jodhpur Urban District]&lt;/ref&gt;மீதமிருந்த வருவாய் வட்டங்கள் புதிய [[ஜோத்பூர் கிராமிய மாவட்டம்]] மற்றும் [[பலோடி மாவட்டம்|பலோடி மாவட்டங்களுடன்]]  இணைக்கப்பட்டுள்ளது.
 ==அரசியல்==
 ஜோத்பூர் மாவட்டம் லோகாவாட், செர்கர், சர்தார்புரா, ஜோத்பூர், லூனி, சூர்சாகர், [[பொக்ரான்]] என எட்டு சட்டமன்றத் தொகுதிகளையும்; ஜோத்பூர் மக்களவைத் தொகுதியும் கொண்டது.
 
 ==பொருளாதாரம்==
 
 ===சுற்றுலாத் துறை===
 ஜோத்பூர் நகரம் நீல நிற நகரம் என்றும் சூரிய நகரம் என்றும் பெருமையாக அழைக்கப்படுகிறது. இங்குள்ள அழகிய பெரும் கோட்டைகளும், அரண்மனைகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளை கவரும் வண்ணம் உள்ளது.
 தார் பாலைவனத்தில் நடக்கும் ஒட்டகத் திருவிழா உலகப் புகழ் பெற்றது.
 
 == மக்கள் தொகையியல்==
 [[இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு, 2011|2011 ஆம் ஆண்டு இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்]] படி இம்மாவட்டத்தின் மொத்த மக்கள் தொகை 3,687,165 ஆக உள்ளது. கிராமப்புறங்களில் 65.70% மக்களும்;  நகரப்புறங்களில் 34.30% மக்களும் வாழ்கின்றனர். கடந்த பத்தாண்டுகளில் (2001-2011) மக்கள் தொகை வளர்ச்சி  27.74% விகிதம் ஆக உயர்ந்துள்ளது. மக்கள் தொகையில் 1,923,928 ஆண்களும்; 1,763,237 பெண்களும் உள்ளனர். ஆயிரம் ஆண்களுக்கு 916 பெண்கள் என்ற விகிதத்தில் [[பாலின விகிதம்]] உள்ளது. 22,850 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட இம்மாவட்டத்தின் [[மக்கள் தொகை அடர்த்தி]] ஒரு சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவில் 161 மக்கள் வீதம் வாழ்கின்றனர். இம்மாவட்டத்தின் சராசரி  [[படிப்பறிவு]]  65.94% ஆகவும், ஆண்களின் படிப்பறிவு 78.95% ஆகவும், பெண்களின் படிப்பறிவு 51.83% ஆகவும் உள்ளது. ஆறு வயதிற்குட்பட்ட குழந்தைகளின் எண்ணிக்கை 606,490 ஆக உள்ளது. 
 &lt;ref&gt;[http://www.census2011.co.in/census/district/438-jodhpur.htmlJodhpur District : Census 2011 data]{{Dead link|date=ஆகஸ்ட் 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
 
 ===சமயம்===
 இம்மாவட்டத்தில் [[இந்து சமயம்|இந்து சமயத்தவரின்]] மக்கள் தொகை 3,224,399 (87.45 %)  ஆகவும்;     [[இசுலாம்|இசுலாமிய சமய]]  மக்கள் தொகை 411,55% (11.16 %)  ஆகவும்;   [[சமணம்|சமண சமய]] மக்கள் தொகை 36,697 (1.00 %) ஆகவும்;  [[சீக்கியம்|சீக்கிய]],  [[கிறித்தவம்|கிறித்தவ]],  [[பௌத்தம்|பௌத்த சமய]] மக்கள் தொகை மிகக் குறைவாகவும் உள்ளது.
 
 ===மொழிகள்===
 [[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தின் ஆட்சி மொழியான [[இந்தி மொழி|இந்தி மொழியுடன்]],  [[உருது மொழி|உருது]]  மற்றும் [[இராச்சசுத்தானி]], [[மார்வாரி மொழி|மார்வாரி]] போன்ற வட்டார மொழிகளும் இம்மாவட்டத்தில் பேசப்படுகிறது.
 ==இதனையும் காண்க==
 *  [[ஜோத்பூர் கிராமிய மாவட்டம்]] 
 *  [[பலோடி மாவட்டம்]]
 * [[இராஜஸ்தான் மாவட்டப் பட்டியல்]]
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 * [http://jodhpur.rajasthan.gov.in/  மாவட்ட இணையதளம்]
 * [http://www.rajasthanonline.in/Profile/districts/Jodhpur.asp Jodhpur district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091123143027/http://rajasthanonline.in/Profile/districts/Jodhpur.asp |date=2009-11-23 }}
 * [http://www.mapsofindia.com/maps/rajasthan/districts/jodhpur.htm Jodhpur Map]
 * {{Cite web|title=District Jodhpur: Gram Panchayat, Samiti and Ward Map|publisher=Excise Department, Government of Rajasthan|url=http://rajexcise.net/web/IMAGES/jodhpur.jpg|access-date=2016-04-25|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520233935/http://rajexcise.net/web/IMAGES/jodhpur.jpg|url-status=dead}}
 
 {{Geographic location
 |Centre    = ஜோத்பூர் மாவட்டம் 
 |North     = [[பிகானேர் மாவட்டம்]]
 |Northeast = 
 |East      = [[நாகவுர் மாவட்டம்]]
 |Southeast = [[பாலி மாவட்டம்]]
 |South     = 
 |Southwest = [[பார்மேர் மாவட்டம்]]
 |West      = [[ஜெய்சல்மேர் மாவட்டம்]] 
 |Northwest = 
 }}
 
 {{coord|26|16|50|N|73|00|57|E|region:IN-RJ_type:landmark_source:dewiki|display=title}}  
 {{Rajasthan}}
 
 [[பகுப்பு:இராஜஸ்தான் மாவட்டங்கள்]]