உகாரித்து
{{Infobox ancient site
   |name = உகாரித்து
   |native_name = உகாரித்து நகரம்
   |alternate_name = ரஸ் சாம்ரா  ({{lang-ar|رأس شمرة}})
   |image =Ugarit Corbel.jpg
   |image_size=300
   |alt =
   |caption =உகாரித்து அரண்மனையின் நுழைவாயில் 
   |map_type = Near East#Syria
   |map_alt =
   |map_size = 300
   |relief=yes
   |location = லடாக்கியா ஆளுநனரகம், வடக்கு [[சிரியா]] 
   |region = [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு]] 
   |coordinates = {{coord|35.602|35.782|display=inline}}
   |type = பண்டைய நகரம்
   |part_of =
   |length =
   |width =
   |area =
   |height =
   |builder =
   |material =
   |built = கிமு 6000 
   |abandoned =கிமு 1190 
   |epochs =[[புதிய கற்காலம்]]- பிந்தைய [[வெண்கலக் காலம்]] 
   |cultures = [[கானான்|கானானியப் பண்பாடு]] 
   |dependency_of =
   |occupants =
   |event = வெண்கலக் காலத்தின் முடிவில் 
   |excavations = 1928–தற்போது வரை
   |archaeologists = கிளவுடு எப். ஏ. சப்பேர் 
   |condition = சிதிலமான நிலை
   |ownership = பொது
   |public_access = ஆம்
   |website =
   |notes =
 }}
 '''உகாரித்து''' ('''Ugarit''') [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு|பண்டைய அண்மை கிழக்கின்]] தற்கால [[சிரியா]] நாட்டின் வடக்கில் [[நிலநடுக்கடல்|நிலநடுக் கடற்கரை]]யில் அமைந்த [[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்|பண்டைய அண்மைக் கிழக்கு நகரங்களில்]] ஒன்றாகும். இது சிரியாவின் லடாக்கிய ஆளுநகரத்தின் தலைமையிடமான லடாக்கியா நகரத்தில் வெளிப்புறத்தில்  உள்ளது. 1928-இல் மேற்கொள்ளப்பட்ட தொல்லியல் [[அகழ்வாய்வு]] வாயிலாக உகாரித்து நகரத்தின் [[தொல்பொருள்|தொல்பொருட்கள்]] கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. உகாரித்து நகரத்தின் தொல்லியல் எச்சங்களை '''ராஸ் சாம்ரா''' ('''Ras Shamra''') என அழைப்பர்.&lt;ref&gt;Sometimes written &quot;Ras Shamrah&quot;; {{lang-ar|رأس شمرة}}, literally &quot;Cape Fennel&quot;). See [https://books.google.com/books?id=t9LHVdWLc7gC&amp;pg=PA293#v=onepage&amp;q=%22Ras%20shamra%22&amp;f=false].&lt;/ref&gt;
 
 [[மெசொப்பொத்தேமியா]]வின் [[இட்டைட்டு பேரரசு|இட்டைட்டுப் பேரரசுடன்]] உகாரித்து நகரம் நெருங்கிய தொடர்பு கொண்டிருந்தது. மேலும் [[புது எகிப்து இராச்சியம்|புது எகிப்திய இராச்சியத்தின்]] கீழ் ஒரு சிற்றரசு இராச்சியமாக உகாரித்து விளங்கியது. மேலும் உகாரித்து நாட்டவர் [[நிலநடுக்கடல்|நில நடுக் கடலின்]] தீவு நாடான [[சைப்ரசு]] நாட்டவர்களுடன் வணிக மற்றும் இராஜ தந்திர உறவுகள் பூண்டிருந்தனர் என்பதை உகாரித்து நகர தொல்லியல் அகழாய்வில் கிடைத்த [[பண்டைய கிரேக்கம்|கிரேக்க]] மற்றும் சைப்ரசு நாடுகளின் மட்பாண்டங்கள் மூலம் அறிய முடிகிறது. உகாரித்து நகரத்தின் அரசியல் கிமு 1450 முதல், இதன் அழிவுக் காலமான கிமு 1200 வரை சிறப்புடன் விளங்கியது. உகாரித்து கடற்கரை நகரத்தின் அழிவு கடற்கொள்ளையர்களால் நடந்திருக்கலாம் என தொல்லியல் ஆய்வாளர்கள் கருதுகிறார்கள்.
 
 ==வரலாறு==
 உகாரித்து எனும் ராஸ் சாம்ரா தொல்லியல் நகரம் [[நிலநடுக்கடல்|நிலநடுக் கடலின்]] கிழக்கு கடற்கரையில் தற்கால [[சிரியா]] நாட்டின் வடக்கில் உள்ள  லடாக்கிய நகரத்திலிருந்து 11 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ளது.
 ===தோற்றம் மற்றும் கிமு இரண்டாயிரம் ஆண்டு===
 [[File:Ugarit Tomba - GAR - 3-01.JPG|thumb|left|உகாரித்து அரண்மனையின் சிதிலங்கள்]]
 [[புதிய கற்காலம்|புதிய கற்காலத்தில்]] உகாரித்து கடற்கரை நகரம்  துறைமுகமாவும், உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டு வணிக மையமாகவும் விளங்கியது.   உகாரித்து கடற்கரை நகர இராச்சியம் கிமு 1800 முதல் கிமு 1200 முடிய, [[புது எகிப்து இராச்சியம்]], சைப்பிரசு, ஏஜியன், சிரியா, [[இட்டைட்டு பேரரசு]] போன்ற இராச்சியங்களுடன் வணிக உறவுகள் கொண்டிருந்தது.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Bahn|first= Paul|title=Lost Cities: 50 Discoveries in World Archaeology|location=London|publisher=Barnes &amp; Noble|year=1997|pages=98–99}}&lt;/ref&gt;
 
 கிமு 1800-இல் [[எப்லா இராச்சியம்|எப்லா இராச்சியத்தில்]] கிடைத்த வரலாற்றுக் குறிப்புகள் மூலம், உகாரித்து நகரத்தைப் பற்றிய முதல் தகவல்கள் வெளிப்பட்டது. உகாரித்துப் பண்பாடு, [[எகிப்தின் மத்தியகால இராச்சியம்|எகிப்தின் மத்தியகால இராச்சியத்தின்]] தாக்கங்களுடன் கூடியது. உகாரித்து நகரத்தில் எகிப்திய [[பார்வோன்]]களின் சிலைகள் கிடைத்துள்ளது. எகிப்தின் தொல்லியல் களத்தில் கண்டெடுக்கப்பட்ட  [[அமர்னா நிருபங்கள்]] மூலம் [[புது எகிப்து இராச்சியம்|எகிப்தின் ஆட்சியாளர்களுக்கும்]], [[கானான்]] மற்றும் உகாரித்து நகரத்தில் இருந்த அரசப் பிரதிநிதிகளுக்குமிடையான தொடர்பாடல்கள் விளக்கப்படுகிறது.
 
 கிமு இரண்டாயிரம் ஆண்டில் உகாரித்து நகரத்தின் [[மக்கள்தொகை]]யில் பெரும்பாலானவர்கள் [[அமோரிட்டு மக்கள்]] ஆவார்.&lt;ref name=Pardee&gt;Pardee, Dennis. &quot;Ugaritic&quot;, in ''[https://books.google.com/books?id=vTrT-bZyuPcC&amp;pg=PA5 The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia]'' (2008) (pp. 5–6). Roger D. Woodard, editor. Cambridge University Press, {{ISBN|0-521-68498-6}}, {{ISBN|978-0-521-68498-9}} (262 pages).&lt;/ref&gt; உகாரித்து நகர இராச்சியத்தின் பரப்பளவு 2,000 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பு கொண்டிருந்தது. [[இட்டைட்டு பேரரசு]]டன் உகாரித்து நகர இராச்சியத்தினர் நேரடியாக தொடர்பு  கொள்ளவில்லை எனினும், அதன் உறவுகளிலிருந்து தள்ளியும் இருக்கவில்லை.
 
 ===அழிவு===
 {{multiple image
 | align    = right
 | direction =horizontal
 | header=Destructions at Gibala-Tell Tweini
 | total_width=450
 | image1   = Harbour town Gibala-Tell Tweini and the Sea People destruction layer.jpg
 | caption1 = &lt;center&gt;அழிவின் போதான கிபாலா-தெவ்னி துறைமுக நகரம் மற்றும் கடல் மக்கள்&lt;ref name=&quot;JB&quot;/&gt;&lt;/center&gt;
 | image2   = Gibala-Tell Tweini. Storage jars found in the Early Iron Age destruction layer.jpg
 | caption2 = &lt;center&gt;சேமக் கலன்கள்&lt;ref name=&quot;JB&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bretschneider |first1=Joachim |last2=Otto |first2=Thierry |title=The Sea Peoples, from Cuneiform Tablets to Carbon Dating |journal=PLOS ONE |date=8 June 2011 |volume=6 |issue=6 |pages=1–20 |doi=10.1371/journal.pone.0020232 |url=https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0020232 |language=en |issn=1932-6203|pmc=3110627 }}&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;
 | footer=
 }}
 
 வெண்கலக் காலத்தின் இறுதியில் உகாரித்து நகர இராச்சியத்தை ஆட்சி செய்த மன்னர் [[அம்முராபி]] (கிமு 1215 - கிமு 1180),  இறுதி  [[இட்டைட்டு பேரரசு|இட்டைட்டுப் பேரரசர்]] இரண்டாம் சுப்பிலுலிமாவின் சமகாலத்தவர் ஆவார். [[அசிரிய மக்கள்|அசிரியர்கள்]] மற்றும் [[பாபிலோன்|பாபிலோனியர்களால்]] உகாரித்து நகரம் அடிக்கடி தாக்கப்பட்டது குறித்து யூதர்களின் [[பழைய ஏற்பாடு]] நூலில் குறிக்கப்பட்டது. கிமு 605-இல் [[புது அசிரியப் பேரரசு]]க்கும், [[பாபிலோன்|பாபிலோனியர்களுக்கும்]] இடையே நடைபெற்ற போரில் உகாரித்து நகரம் அழிவடைந்தது.
 
 ===ஆட்சியாளர்கள்===
 {|class=&quot;nowraplinks wikitable&quot;
 |-
 !ஆட்சியாளர் !! [[ஆட்சிக் காலம்]]  !! குறிப்புகள்
 |-
 | முதலாம் நிக்மட்டு|| அறியப்படவில்லை || இவரின் மகன் யாக்கரும் ஆவார்&lt;ref name=baalcycle&gt;{{cite book|last=Smith|first= Mark S.|title=The Ugaritic Baal Cycle: Volume I, Introduction with text, translation and commentary of KTU 1.1-1.2|year=1994|page=90|isbn=9789004099951}}&lt;/ref&gt;
 |-
 |யாக்கரும்  || அறியப்படவில்லை ||முதலாம் நிக்மட்டுவின் மகன் 
 |-
 |முதலாம் அம்மித்தம்ரு  ||கிமு 1350 ||
 |-
 | இரண்டாம் நிக்மட்டு || கிமு 1350–1315 || இட்டைட்டுப் பேரரசர் முதலாம் சுப்பிலுலிமாவின் சமகாலத்தவர் 
 |-
 |அர்கல்பா || கிமு 1315–1313 || இட்டைட்டு பேரரசர் இரண்டாம் முர்சிலியின் சமகாலத்தவர் 
 |-
 |நிக்மெபா  || கிமு 1313–1260|| இரண்டாம் நிக்மட்டுவின் மகன், இட்டைட்டுப் பேரரசர் இரண்டாம் முர்சிலியுடன் போர் அமைதி ஒப்பந்தம் செய்தவர் 
 |-
 | இரண்டாம் அம்மித்தாம்ரு || கிமு 1260–1235 || நிக்மேபாவின் மகன், அம்ரு இராச்சிய மன்னர் பெண்டிசினாவின் சமகாலத்தவர் 
 |-
 | இபிரானு || கிமு 1235–1225/20 || பிகா-வால்வி கடிதங்களை எழுதியவர். 
 |-
 | மூன்றாம் நிக்மட்டு|| கிமு 1225/20 – 1215  ||
 |-
 | [[அம்முராபி]] || கிமு 1200|| பண்டைய எகிப்து இராச்சியத்தின் இருபதாவது வம்ச ஆட்சியாளர் பே-வின் சமகாலத்தவர். உகாரித்து இராச்சியத்தின் இறுதி மன்னர். இவரது ஆட்சிக் காலத்தில் உகாரித்து நகரம் அழிந்தது.  
 |}
 
 ==மொழி மற்றும் இலக்கியம்==
 
 கிமு 1400 காலத்திய உகாரித்து மொழியின் 30 [[ஆப்பெழுத்து]] எழுத்துக்களைக் கொண்ட [[களிமண் பலகை]]கள் தொல்லியல் அகழாய்வில் கண்டெடுக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;[http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc60.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008060947/http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc60.pdf |date=2012-10-08 }} Dennis Pardee, &quot;The Ugaritic Alphabetic Cuneiform Writing System in the Context of Other Alphabetic Systems&quot;, (in ''Studies in Ancient Oriental Civilization'', vol. 60, pp. 181–200, Oriental Institute, 2007)&lt;/ref&gt;உகாரித்து மொழி வடகிழக்கு செமித்திய மொழிக் குடும்பத்தைச் சேர்ந்தது என வகைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. இக்குடும்பத்தின் வேறு மொழிகள் [[எபிரேயம்]], [[அரமேயம்]], [[பொனீசிய மொழி]]கள் ஆகும். இதன் இலக்கணம் [[அக்காதியம்|அக்காதிய மொழி]]யுடன் மிகவும் ஒத்துள்ளது. 
 
 [[File:Baal thunderbolt Louvre AO15775.jpg|thumb|130px|right|உகாரித்து நகர தொல்லியல் ஆய்வில் கண்டெடுக்கப்பட்ட வஜ்ராயுதம் தாங்கிய தலைவரின் [[சிற்பத்தூண்]]]]
 
 ==சமயம்==
 உகாரித்து மக்கள் [[கானான்|கானானிய சமயங்களையும்]], பல தெய்வ வணக்க முறையும் கொண்டிருந்தனர்.
 
 ==தொல்லியல்==
 [[Image:Boar rhyton Louvre AO18521.jpg|thumb|230px|உகாரித்து நகரத்தின் கிமு 14-13ஆம் நூற்றாண்டின் பன்றியின் பளிங்குச் சிற்பம், [[இலூவா அருங்காட்சியகம்]]]] 
 
 கிமு 12-ஆம் நூற்றாண்டில் உகாரித்து நகரம் அழிந்த பின்னர், 1928-இல் ஒரு விவசாயி மேட்டு நிலத்தை உழுத போது தற்செயலாக ஒரு [[தொல்லியல் மேடு|தொல்லியல் மேட்டில்]] ஒருகுவிமாடத்தைக்   கண்டுபிடித்தார். தொல்லியல் அறிஞர்கள் 1928-இல் இவ்விடத்தை [[அகழ்வாய்வு]] செய்தனர். அகழாய்வில் இவ்விடத்தில் சிதைந்து போன பண்டைய உகாரித்து நகரத்தின் 6,000 ஆண்டுகள் பழையான [[தொல்பொருள்|தொல்பொருட்கள்]] கண்டெடுக்கப்பட்டது.&lt;ref name=MargueriteYon&gt;{{cite book|last1=Yon|first1=Marguerite|title=The City of Ugarit at Tell Ras Shamra|date=2006|publisher=Eisenbrauns|location=Singapore|isbn=978-1-57506-029-3|page=15|url=https://books.google.com/books?id=2YWQZ6x56dAC&amp;lpg=PA180&amp;pg=PA15#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=16 May 2015}}&lt;/ref&gt; [[கானான்]] பிரதேசத்தின் உகாரித்து நகரத்தின் தொல்லியல் மேடு 65 அடி உயரம் கொண்டது.&lt;ref&gt;Tubb, Jonathan N. (1998), &quot;Canaanites&quot; (British Museum People of the Past)&lt;/ref&gt; 
 
 1928-இல் லியோன் அல்போன்சா எனும் தொல்லியல் அறிஞர் உகாரித்து நகரத்தின் ராஸ் சாம்ரா தொல்லியல் மேட்டை கண்டுபிடித்தார்.&lt;ref&gt;Léon Albanèse, &quot;Note sur Ras Shamra&quot;, ''Syria'', vol. 10, pp.16–21, 1929&lt;/ref&gt;  1970-இல் தொல்லியல் அறிஞர் கிளவுடு சாப்பர் உகாரித்து மற்றும் ராஸ் சாம்ரா தொல்லியல் களங்களை மீண்டும் அகழாய்வு செய்தார்.&lt;ref&gt;Charles Virolleaud, &quot;Les Inscriptions Cunéiformes de Ras Shamra&quot;, ''Syria'', vol. 10, pp. 304–310, 1929; Claude F. A. Schaeffer, ''The Cuneiform Texts of Ras Shamra-Ugarit'', 1939&lt;/ref&gt; 
 
 [[File:UgaritSite.jpg|thumb|left|உகாரித்து நகரத்தின் சிதிலங்கள்]] 
 
 அகழாய்வில் உகாரித்து நகரத்தின் 90 அறைகளுடன் கூடிய பண்டைய அரண்மனையின் சிதிலங்கள் கண்டெடுக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;louvre&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.louvre.fr/en/node/38663|title=Stela Depicting the Storm God Baal|last=Caubet|first=Annie|publisher=[[Musée du Louvre]]|accessdate=27 October 2012}}&lt;/ref&gt; மேலும் [[ஆப்பெழுத்து]]களில் எழுதப்பட்ட [[களிமண் பலகை]]கள் கண்டெடுக்கப்பட்டது.
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்]]
 * [[புது எகிப்து இராச்சியம்]]
 * [[அக்காடியப் பேரரசு]] 
 
 ==அடிக்குறிப்புகள்==
 {{Reflist}}
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 * ''Ugarit Forschungen'' (Neukirchen-Vluyn).  UF-11 (1979) honors [[Claude Schaeffer]], with about 100 articles in 900 pages.  pp 95, ff, &quot;Comparative Graphemic Analysis of [[Akkadian language|Old Babylonian]] and Western Akkadian&quot;, ( i.e. Ugarit and [[Amarna letters|Amarna]] (letters), three others, [[Mari, Syria|Mari]], OB,Royal, OB,non-Royal letters). See above, in text.
 * Bourdreuil, P. 1991. &quot;Une bibliothèque au sud de la ville : Les textes de la 34e campagne (1973)&quot;. in ''Ras Shamra-Ougarit,'' 7 (Paris).
 * [[André Caquot|Caquot, André]] &amp; [[Maurice Sznycer|Sznycer, Maurice]]. ''Ugaritic Religion''. Iconography of Religions, Section XV: Mesopotamia and the Near East; Fascicle 8; Institute of Religious Iconography, State University Groningen; Leiden: E.J. Brill, 1980.
 *[[Robert Drews|Drews, Robert]]. 1995. ''The End of the Bronze Age: Changes in Warfare and the Catastrophe ca. 1200 BC'' (Princeton University Press). {{ISBN|0-691-02591-6}}
 * de Moor, Johannes C. ''The Seasonal Pattern in the Ugaritic Myth of Ba'lu, According to the Version of Ilimilku''. Alter Orient und Altes Testament, Band 16. Neukirchen&amp;nbsp;– Vluyn: Verlag Butzon &amp; Berker Kevelaer, Neukirchener Verlag des Erziehungsvereins, 1971
 * Gibson, J.C.L., originally edited by G.R. Driver.'' Canaanite Myths and Legends''. Edinburgh: T. and T. Clark, Ltd., 1956, 1977.*K. Lawson and K. L. Younger Jr, &quot;Ugarit at Seventy-Five,&quot; Eisenbrauns, 2007, {{ISBN|1-57506-143-0}}
 * L'Heureux, Conrad E. ''Rank Among the Canaanite Gods: El, Ba'al, and the Repha'im''. Harvard Semitic Museum, Harvard Semitic Monographs No. 21, Missoula MT: Scholars Press, 1979.
 *[[Eleazar M. Meletinskii|Meletinskii, E. M.]], 2000 [https://books.google.com/books?id=E5oa-sE8FzYC ''The Poetics of Myth'']
 * Mullen, E. Theodore, Jr. ''The Assembly of the Gods: The Divine Council in Canaanite and Early Hebrew Literature''. Harvard Semitic Museum, Harvard Semitic Monographs No. 24, Cambridge, MA: Harvard Press, 1980/ Atlanta, GA: Scholars Press Reprint, 1986. (comparison of Ugaritic and Old Testament literature).
 *Dennis Pardee,'' Ritual and Cult at Ugarit'', (Writings from the Ancient World), Society of Biblical Literature, 2002, {{ISBN|1-58983-026-1}}
 *[[William M. Schniedewind]], [[Joel H. Hunt]], 2007. ''A primer on Ugaritic: language, culture, and literature'' {{ISBN|0-521-87933-7}} p.&amp;nbsp;14.
 * Smith, Mark S. ''The Ugaritic Baal Cycle: Volume 1. Introduction with Text, Translation and  Commentary of KTU 1.1–1.2'', (Vetus Testamentum Supplements series, volume 55; Leiden: Brill, 1994).
 * _____. ''The Ugaritic Baal Cycle: Volume 2. Introduction with Text, Translation and  Commentary of KTU 1.3–1.4'', (Vetus Testament Supplement series, volume 114; Leiden: Brill, 2008). Co-authored with Wayne Pitard.
 *Smith, Mark S., 2001. ''Untold Stories. The Bible and Ugaritic Studies in the Twentieth Century'' {{ISBN|1-56563-575-2}}  Chapter 1: &quot;Beginnings: 1928–1945&quot;
 * Tubb, Jonathan N. (1998), ''Canaanites'' (British Museum People of the Past).
 * Wyatt, Nicolas (1998): ''Religious texts from Ugarit: the worlds of Ilimilku and his colleagues'', The Biblical Seminar, volume 53. Sheffield, England: Sheffield Academic Press, paperback, 500 pages.
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{Commons category|Ugarit}}
 {{Library resources box
   |lcheading=Ugarit (Extinct city)}}
 *[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/1292/ Ugarit (Tell Shamra) 1999 application for UNESCO world heritage site]
 *[https://projects.rcc.uchicago.edu/ochre/RSTI/index.html The Ras Shamra Tablet Inventory – University of Chicago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190805153249/https://projects.rcc.uchicago.edu/ochre/RSTI/index.html |date=2019-08-05 }}
 *[https://voices.uchicago.edu/rsti/ The Ras Shamra Tablet Inventory Blog]
 *[http://www.ancient.eu/ugarit Ugarit - Ancient History Encyclopedia]
 *[http://www.theology.edu/ugarbib.htm Ugarit and the Bible - Quartz Hill School of Theology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170511082755/http://www.theology.edu/ugarbib.htm |date=2017-05-11 }}
 *[https://web.archive.org/web/20080527171614/http://www2.div.ed.ac.uk/other/ugarit/home.htm The Edinburgh Ras Shamra project includes an introduction to the discovery of Ugarit.]
 *[http://www.ras-shamra.ougarit.mom.fr/ Le Royaume d'Ougarit (in French)]
 *[http://oi.uchicago.edu/research/pubs/nn/win02_pardee.html Dennis Pardee, Ugarit Ritual texts&amp;nbsp;– Oriental Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140421050720/http://oi.uchicago.edu/research/pubs/nn/win02_pardee.html |date=2014-04-21 }}
 *[http://www.pbase.com/dosseman_syria/ugarit Pictures from 2009]
 {{பண்டைய மெசொப்பொத்தேமியா}}
 
 [[பகுப்பு:சிரியா]]
 [[பகுப்பு:சிரியாவின் தொல்லியற்களங்கள்]]