யோகான் என்றிச் இலாம்பெர்ட்
{{Infobox scientist
 | name = யோகான் என்றிச் இலாம்பெர்ட்&lt;br /&gt;Johann Heinrich Lambert
 | image = JHLambert.jpg
 | caption = யோகான் என்றிச் இலாம்பெர்ட் (1728–1777)
 | birth_date = {{birth date|1728|8|26|df=y}}
 | birth_place = மல்ஹவுசு, [[பிரான்சு]]
 | death_date = {{death date and age|1777|9|25|1728|8|26|df=y}}
 | death_place = [[பெர்லின்]], [[புருசிய இராச்சியம்|புருசியா]]
 | residence = [[சுவிட்சர்லாந்து]], [[புருசிய இராச்சியம்|புருசியா]]
 | nationality = [[சுவிட்சர்லாந்து]]
 | field = [[கணிதவியலாளர்]], இயற்பியலாளர், [[வானியல் வல்லுநர்]], மெய்யியலாளர்
 | work_institution = 
 | alma_mater = 
 | doctoral_advisor = 
 | doctoral_students = 
 | known_for = π ஒரு பகாஎண் என முதலில் நிறுவியவர்&lt;br&gt;பீர்-இலாம்பர்ட் விதி&lt;br&gt;[[லாம்பர்ட் விதி]]&lt;br&gt;குறுக்கு மெர்க்கேட்டர் வீழல்&lt;br/&gt;இலாம்பர்ட் W சார்பு
 | influences = [[அரிசுட்டாட்டில்]], [[பிரான்சிஸ் பேக்கன்|பேக்கன்]], [[லியோனார்டு ஆய்லர்|ஆய்லர்]], ஊல்ஃப்
 | influenced = [[இம்மானுவேல் காந்து|காந்து]], மெண்டல்சோன்
 | prizes =
 }}
 '''யொகான் என்றிக் லாம்பர்ட்''' (''Johann Heinrich Lambert'', 26 ஆகத்து 1728 – 25 செப்டம்பர் 1777) ஒரு சுவிட்சர்லாந்து-செருமானிய [[கணிதவியலாளர்]], வானியலாளர், மற்றும் [[இயற்பியலாளர்]].
 
 == யூக்ளீடற்ற வடிவியல் ==
 
 லாம்பர்ட்[[யூக்ளீடற்றவெளி|யூக்ளீடற்ற வெளியில்]] பல யூகமுடிபுகளை முன் மொழிந்தார். [[யூக்ளிட் வடிவியல்|யூக்ளீட் வடிவியலின்]] அடிப்படைகளில் முக்கியமான [[இணை அடிகோள்|இணை அடிகோளை]] மற்ற அடிகோள்களிலிருந்து நிறுவ முயன்று சரித்திரம் படைத்த பல்வேறு கணித வியலர்களில் அவரும் ஒருவர். இணை அடிகோளை மறுத்தால் முக்கோணத்தின் மூன்றுகோணங்களின் அளவைத்தொகை 180&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; ஆக இருக்காது. லாம்பர்ட் அந்தத்தொகை 180&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; ஐவிடக்குறைவாக இருப்பதாக வைத்துக் கொண்டால் ஏதாவது முரண்பாடு ஏற்படுகிறதா என்று பார்த்தார். மேலும் மேலும் புதுத்தேற்றங்கள் உருவானதே தவிர முரண்பாடு ஏதும் ஏற்படவில்லை.ஒன்றும் ஏற்பட வாய்ப்பில்லை என்று இன்று நமக்குத் தெரியும். ஏனென்றால் [[யூக்ளிடற்ற வடிவியல்|யூக்ளீடற்ற வடிவியலும்]] முரண்பாடற்றதுதான். அவருடைய ஒரு தேற்றப்படி அந்தத் தொகையின் குறைவு முக்கோணத்தின் பரப்புக்கு விகிதசமமாக இருக்கும். மிகைவளைய முக்கோணங்களில் கோணங்களுக்கும் பரப்புக்கும் உள்ள உறவுகளுக்கு ஒரு வாய்பாடு உண்டாக்கினார்.
 
 லாம்பர்ட் தான் முதன் முதலில் [[முக்கோணவியல்|முக்கோணவியலில்]] [[மிகைவளையச் சார்பு]] களை அறிமுகப்படுத்தியவர். இதை மறுக்கும் கருத்து, [[வின்சென்சோ ரிக்காட்டி]] (1707-1775), 1757 இலேயே coshx, sinhx ஆகிய சார்புகளைப் பற்றிய பண்புகளை அறிமுகப்படுத்தி விட்டார் என்று கூறுகிறது.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lambert|first=Johann Heinrich|title=Mémoire sur quelques propriétés remarquables des quantités transcendentes circulaires et logarithmiques|publication-date=1768|date=1762|journal=Histoire de l'Académie Royale des Sciences et des Belles-Lettres de Berlin |volume=XVII|pages=265&amp;ndash;322}}&lt;/ref&gt;
 
 == பை ==
 1768 இல் லாம்பர்ட் [[பை]] ஒரு [[விகிதமுறா எண்]] என்று நிறுவிக்காட்டினார். குறிப்பாக, சூன்யமல்லாத ஒரு விகிதமுறு எண் x க்கு &lt;math&gt; e^x &lt;/math&gt; ம் &lt;math&gt; tanx = sinx / cosx &lt;/math&gt; ம் விகிதமுறு மதிப்பைப் பெறமுடியாது என்று நிறுவிக்காட்டினார். ஆயினும் &lt;math&gt;tan \pi/4  = 1&lt;/math&gt; ஒரு விகிதமுறு எண்ணாயிருப்பதால், &lt;math&gt;  \pi/4&lt;/math&gt; , மற்றும் அதனால் &lt;math&gt;  \pi &lt;/math&gt; யும் விகிதமுறு எண்களாக இருக்கமுடியாது. கணித எண்கள் &lt;math&gt; \pi &lt;/math&gt; யும் [[ஈ (கணித மாறிலி)|''e'']] யும் [[விஞ்சிய எண்]]ணாகத்தான் இருக்க வேண்டும் என்று லாம்பர்ட்டுக்கு ஐயம் இருந்தது. ஆனால் அதை அவரால் நிறுவமுடியவில்லை.
 
 == இவற்றையும் பார்க்கவும் ==
 * [[லிண்டெமன்]]
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist}}
 *Eli Maor. e, The story of a Number. 1994. Princeton University Press. {{ISBN|0-691-05854-7}}
 
 [[பகுப்பு:1728 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:1777 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:செருமானியக் கணிதவியலாளர்கள்]]
 [[பகுப்பு:சுவிட்சர்லாந்து கணிதவியலாளர்கள்]]
 [[பகுப்பு:செருமானிய வானியலாளர்கள்]]