சோமேசுவரா வனவிலங்கு சரணாலயம்
{{Infobox Protected area|name=சோமேசுவரா வனவிலங்கு சரணாலயம் &lt;br&gt;Someshwara Wildlife Sanctuary|iucn_category=|photo=|photo_caption=|map=Karnataka|location=உடுப்பி &amp; சிமோகா மாவட்டம், கருநாடகம், இந்தியா|nearest_city=ஹெப்ரி, உடுப்பி மாவட்டம்|area={{Convert|314.25|km2|abbr=on}}|established=1974|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=குத்ரேமுக வனவுயிர் பகுதி, கருநாடக வனத்துறை}}
 '''சோமேசுவரா வனவிலங்கு சரணாலயம்''' (''Someshwara Wildlife Sanctuary'') என்பது [[இந்தியா|இந்தியாவின்]] [[கருநாடகம்|கர்நாடக]] மாநிலத்தின் [[மேற்குத் தொடர்ச்சி மலை|மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையில்]] உள்ள பாதுகாக்கப்பட்ட வனவிலங்கு சரணாலயமாகும். 
 
 ==தோற்றம்==
 சோமேசுவரா வனவிலங்கு சரணாலயம், கருநாடக மாநிலத்தில் மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையில் அமைந்துள்ளது. இந்த சரணாலயத்திற்குள் அமைந்துள்ள புகழ்பெற்ற சோமேசுவரர் கோயிலின் கடவுளரான &quot;சோமேசுவரர்&quot; பெயரிடப்பட்டது. இந்த சரணாலயம் அகும்பேக்கு கீழாகக் கருநாடக மாவட்டங்களான [[உடுப்பி|உடுப்பி,]] [[சீமக்கா|சீமக்காவில்]] பரவியுள்ளது. இந்த சரணாலயத்தில் கர்நாடக வனத்துறையால் நடத்தப்படும் சீதனாடி இயற்கை முகாம் உள்ளது. இந்த வனவிலங்கு சரணாலயம் வழியாக உடுப்பி முதல் அகும்பே சாலை செல்கிறது. இதன் அருகிலுள்ள நகரம் ஹெப்ரி ஆகும். இந்த சரணாலயம் உடுப்பி, [[மங்களூரு]] மற்றும் [[பெங்களூர்|பெங்களூருக்கு]] பேருந்து சேவையின் மூலம் இணைக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த சரணாலயம் 1974ஆம் ஆண்டு {{Convert|88.40|km2|abbr=on}} பரப்பளவில் தோற்றுவிக்கப்பட்டது.
 
 பின்னர் 2011ஆம் ஆண்டில் {{Convert|314.25|km2|abbr=on}} பரப்பளவாக அரசு அறிவிக்கை எண் FEE302 FWL2011- (V), பெங்களூர், தேதியிட்டது: 27-12-2011&quot; மூலம் விரிவாக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.scribd.com/doc/82246216/Karnataka-Government-Efforts-to-Preserve-Wildlife-and-Forests-Near-National-Park-by-Fixing-Boundaries-2011|title=Karnataka Government Efforts to Preserve Wildlife and Forests Near National Park by Fixing Boundaries 2011|website=Scribd}}&lt;/ref&gt; விரிவாக்கத்திற்குப் பிறகு இச்சரணாலயம் உடுப்பி, குண்டபுரா, [[கர்கலா]], தீர்த்தகள்ளி வட்டம் (உடுப்பி) மற்றும் சிவமோகா மாவட்டங்களில் பரவியுள்ளது. தற்போதுள்ள சரணாலயத்தில் பலேஹள்ளி பாதுகாக்கப்பட்ட வனச்சரக, அகும்பே மாநில வனம், சோமேசுவரா பாதுகாக்கப்பட்ட வனம் மற்றும் டோம்பட்லு பாதுகாக்கப்பட்ட வனப்பகுதிகளைச் சேர்த்து சரணாலயம் விரிவுபடுத்தப்பட்டது. விரிவாக்கப்பட்ட சரணாலயம் மூக்காம்பிகா வனவிலங்கு சரணாலயம், [[சராவதி ஆறு|சராவதி வனவிலங்கு சரணாலயம்]] மற்றும் [[குதுரேமுக|குத்ரேமுக தேசிய பூங்கா]] ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய பாதுகாக்கப்பட்ட பகுதியைத் தொடர்ச்சியாக உருவாக்குகிறது. வற்றாத சீதனாடி ஆறு இச்சரணாலயம் வழியாகப் பாய்கிறது.
 
 == தாவரங்களும் விலங்குகளும் ==
 சோமேஸ்வரா வனவிலங்கு சரணாலயத்தில் [[வெப்ப வலயம்|வெப்பமண்டல]] ஈரமான பசுமையான காடுகள், மேற்கு கடற்கரை பகுதி பசுமையான காடுகள் மற்றும் தெற்கு இரண்டாம் நிலை ஈரமான கலப்பு [[இலையுதிர்]] காடுகளைக் கொண்டுள்ளது.
 
 இச்சரணாலயத்தில் [[வங்காளப் புலி|வங்காளப்புலி]], [[இந்தியச் சிறுத்தை]], உஸ்ஸூரி செந்நாய், [[இந்திய யானை]], [[பொன்னிறக் குள்ளநரி]], [[ஆசிய மரநாய்]], [[காட்டுப்பூனை]], [[இந்தியக் காட்டுப்பன்றி]], இந்திய முகட்டுக் முள்ளம்பன்றி, [[கடமான்]], [[புள்ளிமான்]], இந்திய முண்ட்ஜக் மான் ([[கேளையாடு]]), [[இந்திய புள்ளிச் சருகுமான்|இந்தியப் புள்ளிச் சருகுமான்]], [[இந்தியக் காட்டெருது]] (இந்தியன் பைசன்), [[இந்திய குழிமுயல்]], [[சோலைமந்தி]], [[குல்லாய் குரங்கு]], [[தென்வெளிச் சாம்பல் குரங்கு]], [[இந்திய பெரும் பறக்கும் அணில்]], [[இராச நாகம்]] போன்ற விலங்குகள் காணப்படுகின்றன.
 
 [[மலை இருவாட்சி|மலை இருவாட்சி,]] [[மலபார் சாம்பல் இருவாச்சி]], [[தீக்காக்கை]], இலங்கை ஃபிராக்மவுத், [[மலபார் வெள்ளை கறுப்பு இருவாச்சி|மலபார் வெள்ளை கறுப்பு இருவாட்சி]] மற்றும் [[சீகார்ப் பூங்குருவி]] ஆகிய பறவைகள் இச்சரணாலயத்தில் காணப்படும் சில பறவைகளாகும். [[நீர்நாய்]] மற்றும் [[பெளி மீன்|பெளிமீன்]] சீதாநதி ஆற்றில் காணப்படுகின்றன.&lt;ref&gt;http://aranya.gov.in/downloads/SomeshwaraWL_MgmtPlan.pdf&lt;/ref&gt;
 
 == அகும்பே மழைக்காடு ஆராய்ச்சி நிலையம் ==
 இந்த ஆராய்ச்சி வசதியைத் ரோமுலஸ் விட்டேக்கர் என்ற ஊர்வன அறிவியலாளர் 2005இல் நிறுவினார். இந்த வசதி அகும்பே அருகே அமைந்துள்ளது. இது ராஜநாகம் மீது டெலிமெட்ரி அடிப்படையிலான திட்டங்களைச் செயல்படுத்துகிறது.
 
 == வானிலை ==
 வடகிழக்கு இந்தியாவில் [[சோரா|சேரபுஞ்சியுடன்]] ஒப்பிடுகையில், தென்னிந்தியாவில் அதிக மழை பெய்யும் பகுதி அகும்பே ஆகும். சோமேசுவர வனவிலங்கு சரணாலயத்தின் காப்புக் காடுகள் சராசரியாக ஆண்டுக்கு ~7000 மி.மீ. மழை பெய்கின்றது.
 
 == பிற சுற்றுலா தலங்கள் ==
 அகம்பே சூரிய மறைவு இடம், பர்கானா அருவி, ஒனகே அப்பி அருவி, ஜோகிகுண்டி அருவிஆகியவை அருகிலுள்ள பிற சுற்றுலா தலங்களில் சில.
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 &lt;references /&gt;
 
 [[பகுப்பு:கருநாடக மாநிலத்தில் உள்ள காட்டுயிர் புகலிடங்கள்]]
 [[பகுப்பு:உடுப்பி மாவட்டம்]]
 [[பகுப்பு:மேற்குத் தொடர்ச்சி மலைத்தொடரிலுள்ள உள்ள காட்டுயிர் காப்பகங்கள்]]
 [[பகுப்பு:Coordinates on Wikidata]]