ஜெப்ரி கித்திங்கான்
{{Infobox officeholder
 | honorific-prefix    = [[மலாய் பாணியிலான விருதுகள்|மாண்புமிகு துவான்]] [[மலாய் பாணியிலான விருதுகள்|டத்தோ ஸ்ரீ பாங்லிமா]]
 | name                = &lt;big&gt; {{nowrap|ஜெப்ரி கித்திங்கான்}}&lt;/big&gt; &lt;br&gt; &lt;big&gt;{{nobold|Jeffrey Kitingan}}&lt;/big&gt; 
 | honorific-suffix    = [[மலேசிய விருதுகள்|PJN; SPDK; PGDK; JP]]
 | image               = [[File:Jeffrey Gapari Kitingan.jpg|200px]]
 | caption             = 2015-இல் ஜெப்ரி கித்திங்கான்
 | office10            = வேறு பதவிகள்
 | subterm10           = 2018–2019
 | suboffice10         = [[எதிர்க்கட்சித் தலைவர்]] &lt;br /&gt; [[சபா மாநில சட்டமன்றம்]]
 | birth_name          = Gapari bin Katingan @ Geoffrey Kitingan
 | birth_date          = {{birth date and age|df=yes|1948|10|22}}
 | birth_place         = [[கோத்தா மருடு]], &lt;br&gt;{{flagicon|North Borneo}} (தற்போது [[சபா]], [[மலேசியா]])
 | death_date          = 
 | death_place         = 
 | office4             = {{nowrap| [[சபா அமைச்சரவை|சபா அமைச்சர் பதவிகள்]]}}
 | subterm4            = 2018
 | suboffice4          = துணை முதலமைச்சர்
 | subterm5            = 2018
 | suboffice5          = வேளாண்மை; உணவுத் தொழில் துறை அமைச்சர்
 | subterm6            = 2020–2023
 | suboffice6          = துணை முதலமைச்சர் II
 | subterm7            = 2020–2023
 | suboffice7          = {{nowrap| வேளாண்மை; மீன்பிடி அமைச்சர்}}
 | subterm8            = 2023–
 | suboffice8          = துணை முதலமைச்சர் I
 | subterm9            = 2023–
 | suboffice9          = வேளாண்மை; உணவுத் தொழில் துறை அமைச்சர்
 | office1             =  {{nowrap| [[மலேசிய அமைச்சரவை|மலேசிய அமைச்சர் பதவிகள்]]}}
 | subterm1            = 1994–1995
 | suboffice1          = [[மலேசிய உள்ளூராட்சி மேம்பாட்டு அமைச்சு|மலேசிய உள்ளூராட்சி மேம்பாட்டு துணை அமைச்சர்]]
 | subterm2            = 2020
 | suboffice2          = [[மலேசிய சுற்றுலா, கலை மற்றும் பண்பாட்டு அமைச்சு|மலேசிய சுற்றுலா, கலை மற்றும் பண்பாட்டு துணை அமைச்சர்]]
 | spouse              = சிசிலியா எட்வின் கித்திங்கான் (தற்போதைய)&lt;br /&gt;சூசன் கித்திங்கான் (முந்தைய)
 | known_for = 2016-இல் ''[[சபா தாயக ஒற்றுமை கட்சி]] (Homeland Solidarity Party) கட்சியின் நிறுவனர் மற்றும் முதல் தலைவர்
 
 | party               = [[ஐக்கிய சபா கட்சி]] (PBS) {{small|(1990–1995; 1996–2001)}}&lt;br /&gt;மக்கள் நீதி முன்னணி (AKAR) {{small|(1995–1996)}} &lt;br /&gt;[[சபா ஐக்கிய மக்கள் கட்சி]] (PBRS) {{small|(2001–2003)}}&lt;br /&gt;[[மக்கள் நீதிக் கட்சி]] (PKR) {{small|(2006–2011)}}&lt;ref name=&quot;Tony 2006&quot;&gt;{{cite news|last1=Tony|first1=Thien|title=Jeffrey Kitingan speaks up as new PKR man|url=https://www.malaysiakini.com/news/58212|access-date=10 May 2018|language=English|publisher=Malaysiakini|date=14 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061105115137/https://www.malaysiakini.com/news/58212|archive-date=5 November 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sundaily 2009&quot;&gt;{{cite news|title=PKR Sabah rocked as VP Jeffrey quits|url=http://www.thesundaily.my/node/149870|access-date=10 May 2018|publisher=The Sun Daily|date=28 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803012405/http://www.thesundaily.my/node/149870|archive-date=3 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hisyamuddin 2011&quot;&gt;{{cite news|last1=Hisyamuddin|first1=Ayub|title=Jeffrey sah keluar PKR (Jeffrey confirmed to quit PKR)|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&amp;dt=0104&amp;pub=Utusan_Malaysia&amp;sec=Politik&amp;pg=po_01.htm|access-date=10 May 2018|language=Malay|work=Utusan Malaysia|date=4 January 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510195959/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&amp;dt=0104&amp;pub=Utusan_Malaysia&amp;sec=Politik&amp;pg=po_01.htm|archive-date=10 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[சரவாக் மக்கள் சீர்திருத்தக் கட்சி]] (STAR Sabah) {{small|(2011–2016)}}&lt;ref name=&quot;Star Sarawak&quot;&gt;{{cite news|title=Jeffrey Kitingan to Launch STAR Sabah|url=http://www.malaysiandigest.com/archived/index.php/12-news/local2/144-jeffrey-kitingan-to-launch-star-sabah.html|access-date=10 May 2018|work=Bernama|date=4 January 2012 |publisher=Malaysian Digest|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510190315/http://www.malaysiandigest.com/archived/index.php/12-news/local2/144-jeffrey-kitingan-to-launch-star-sabah.html|archive-date=10 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[சபா தாயக ஒற்றுமை கட்சி]] (STAR Sabah) {{small|(since 2016)}}&lt;ref name=&quot;Star Sabah&quot;&gt;{{cite news|title=Jeffrey ends his party-hopping days with STAR approval|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2016/07/14/jeffrey-ends-his-party-hopping-days-with-star-approval/|access-date=10 May 2018|work=The Star (Malaysia)|The Star|date=14 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510190103/https://www.thestar.com.my/news/nation/2016/07/14/jeffrey-ends-his-party-hopping-days-with-star-approval/|archive-date=10 May 2018}}&lt;/ref&gt;
 
 | otherparty          = [[காகாசான் ராக்யாட்]] (GR) {{small|(1990–1996)}}&lt;br /&gt;[[பாரிசான் நேசனல்]] (BN) {{small|(2001–2003)}}&lt;br /&gt;[[பாக்காத்தான் ராக்யாட்]] (PR) {{small|(2006–2011)}}&lt;br /&gt;ஐக்கிய சபா கூட்டணி (USA) {{small|(2016–2018)}}&lt;br /&gt; சபா ஐக்கிய கூட்டணி (GBS) {{small|(2018–2020)}}&lt;br /&gt;[[பெரிக்காத்தான் நேசனல்]] (PN) {{small|(2020–2022)}}&lt;br /&gt;[[சபா மக்கள் கூட்டணி]] (GRS) {{small|(2020 - 2022)}}&lt;ref name=&quot;GRS Sabah&quot;&gt;{{cite news|title=STAR guna logo GRS pada PRU-15|url=https://www.utusan.com.my/nasional/2022/08/star-guna-logo-grs-pada-pru-15/|access-date=11 January 2023|work=Utusan Malaysia|date=22 August 2022}}&lt;/ref&gt;
 | relations           = [[ஜோசப் பைரின் கித்திங்கான்]] (சகோதரர்)&lt;br /&gt;[[மெக்சிமஸ் ஒங்கிலி]] (மருமகன்) &lt;br /&gt; [[ஜேம்ஸ் பீட்டர் ஒங்கிலி]] (மருமகன்)
 | alma_mater          = [[ஆர்வர்டு பல்கலைக்கழகம்]] (MA)&lt;br /&gt;தப்ஸ் பல்கலைக்கழகம் (PhD)
 | languages_spoken    = 
 | website             = 
 | signature           = 
 | image_size          = 250
 }}
 
 '''ஜெப்ரி கித்திங்கான்''' ([[ஆங்கிலம்]]; ''Jeffrey Kitingan''; [[மலாய் மொழி|மலாய்]]: ''Datuk Seri Panglima Dr Jeffrey Gapari Kitingan'') (பிறப்பு: 22 அக்டோபர் 1948) என்பவர் ஒரு மலேசிய [[அரசியல்வாதி]] ஆவார். 2023-ஆம் ஆண்டு தொடங்கி இவர் [[சபா முதலமைச்சர்|சபா துணை முதலமைச்சர் II]] பதவி வகிக்கிறார். 
 
 சனவரி 2023 இல், சபா மாநிலத்தில் ஏற்பட்ட அரசியல் நெருக்கடியின் காரணமாக [[புங் மொக்தார் ராடின்]] ''(Bung Moktar Radin)'' என்பவருக்குப் பதிலாக ஜெப்ரி கித்திங்கான் சபா மாநிலத்தின் துணை முதல்வராக நியமிக்கப்பட்டார். இவர் [[சபா தாயக ஒற்றுமை கட்சி]] ''(Homeland Solidarity Party)'' கட்சியின் நிறுவனர் மற்றும் முதல் தலைவரும் ஆவார். 
 
 [[சபா தாயக ஒற்றுமை கட்சி]] என்பது சபா மாநிலத்தின் ஆளும் [[சபா மக்கள் கூட்டணி]]யின் ''(GRS)'' ஓர் உறுப்புக் கட்சி; மற்றும் [[பெரிக்காத்தான் நேசனல்]] (''PN)'' கூட்டணியின் முன்னாள் உறுப்புக் கட்சி ஆகும்.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2022/12/05/sabah-star-quits-perikatan|title=Sabah STAR quits Perikatan|website=The Star|date=5 December 2022|access-date=5 December 2022}}&lt;/ref&gt; 
 
 ==பதவிகள்==
 
 * [[சபா முதலமைச்சர்|சபா துணை முதலமைச்சர் I]] (2018)
 * [[சபா அமைச்சரவை|சபா வேளாண்மை; உணவுத் தொழில் துறை அமைச்சர்]] (2020–2023)
 * [[சபா முதலமைச்சர்|சபா துணை முதலமைச்சர் II]] (2020–2023)
 * [[சபா அமைச்சரவை|சபா வேளாண்மை; மீன்பிடி அமைச்சர்]] (2023–)
 * [[சபா முதலமைச்சர்|சபா துணை முதலமைச்சர் I]] (2023–)
 * [[சபா அமைச்சரவை|சபா வேளாண்மை; உணவுத் தொழில் துறை அமைச்சர்]] (2023–)
 * [[மலேசிய உள்ளூராட்சி மேம்பாட்டு அமைச்சு|மலேசிய உள்ளூராட்சி மேம்பாட்டு துணை அமைச்சர்]] (2020)
 * [[மலேசிய சுற்றுலா, கலை மற்றும் பண்பாட்டு அமைச்சு|மலேசிய சுற்றுலா, கலை மற்றும் பண்பாட்டு துணை அமைச்சர்]] (2020)
 * [[கெனிங்காவ் மக்களவைத் தொகுதி|கெனிங்காவ் மக்களவைத் தொகுதி உறுப்பினர்]] (மே 2018 - )
 * [[தம்புனான் சட்டமன்றத் தொகுதி|தம்புனான் சட்டமன்ற உறுப்பினர்]] (மே 2018 - )
 
 ==பொது==
 
 ஜெப்ரி கித்திங்கான், [[கோத்தா மருடு]] நகரில் பிறந்தார். ஆனாலும் இவர் [[தம்புனான் மாவட்டம்|தம்புனான் மாவட்டத்தைச்]] சேர்ந்தவர். இவர் [[ஆர்வர்டு பல்கலைக்கழகம்|ஆர்வர்டு பல்கலைக்கழகத்தில்]] பொது நிர்வாகத் துறையில் முதுகலை பட்டம் பெற்று, பின்னர் 1984-ஆம் ஆண்டில் தப்ஸ் பல்கலைக்கழகத்தில் ''(Tufts University)'' முனைவர் பட்டம் பெற்றார்.&lt;ref name=&quot;Harvard alumni database&quot;&gt;{{cite web|url=https://community.alumni.harvard.edu/person/7406441663|title=Harvard alumni database}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ProQuest dissertation database&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.proquest.com/docview/303349572/B3BC5B82AEC34C61PQ/| title=Political Stability and Economic Development in Malaysia | website=ProQuest }}&lt;/ref&gt;
 
 இவரின் சகோதரர் [[ஜோசப் பைரின் கித்திங்கான்]] 1985 முதல் 1994 வரை [[சபா முதலமைச்சர்||சபாவின் முதலமைச்சராகப்]] பணியாற்றினார்.
 
 ==அரசியல்==
 
 இவர் ஒரு சர்ச்சைக்குரிய அரசியல்வாதியாக அறியப்படுகிறார். சபா மாநிலத்தை [[மலேசிய ஒப்பந்தம்|மலேசிய கூட்டமைப்பில்]] இருந்து பிரிக்க சதி செய்ததாகக் குற்றம் சாட்டப்பட்டது. பின்னர் பாரிசான் நேசனல் கட்டுப்பாட்டில் இருந்த மலேசிய மத்திய அரசாங்கத்தால், [[மலேசிய உள்நாட்டுப் பாதுகாப்புச் சட்டம்|உள்நாட்டுப் பாதுகாப்புச் சட்டத்தின்]] கீழ் விசாரணையின்றி தடுத்து வைக்கப்பட்டார். இருப்பினும் இது அரசியல் உள்நோக்கம் கொண்டது என்று அவரின் ஆதரவாளர்கள் வாதிடுகின்றனர்.&lt;ref&gt;[http://web.amnesty.org/library/Index/engASA280061999 &quot;MALAYSIA, Human Rights Undermined: Restrictive Laws in a Parliamentary Democracy&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026072342/http://web.amnesty.org/library/index/ENGASA280061999 |date=26 October 2007 }}, ''Amnesty International''. Accessed 20 March 2007.&lt;/ref&gt; இவர் பலமுறை அரசியல் கட்சி மாறியவர் என்பதும் குறிப்பிடத்தக்கது. 
 
 1990-இல், அவர் தன் சகோதரர் [[ஜோசப் பைரின் கித்திங்கான்]] தலைமை தாங்கிய [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யின் மூலமாக ''(PBS)'' தன் அரசியல் வாழ்க்கையைத் தொடங்கினார்.
 
 ===ஐக்கிய சபா கட்சியின் வீழ்ச்சி===
 
 இருப்பினும், 1994-ஆம் ஆண்டு சபா மாநிலத் தேர்தலுக்குப் பிறகு, அவர் தன் சகோதரரையும் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யையும் கைவிட்டு [[மக்கள் நீதி முன்னணி]] ''(AKAR)'' கட்சியில் சேர்ந்தார். இதுவே சபா மாநிலத்தில் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யின் வீழ்ச்சிக்கு வழிவகுத்தது. அவர் புதிதாகச் சேர்ந்த [[மக்கள் நீதி முன்னணி]] கட்சியின் உயர்ப் பதவிக்கு வர முயற்சிகள் செய்தார். ஆனால் தோல்வியடைந்தார். மீண்டும் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யில் இணைந்தார்.
 
 இருப்பினும், 2000-ஆம் ஆண்டில், அவர் மீண்டும் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யில் இருந்து விலகி, [[சபா ஐக்கிய மக்கள் கட்சி]]யில் ''(Parti Bersatu Rakyat Sabah) (PBRS)'' சேர்ந்தார். [[சபா ஐக்கிய மக்கள் கட்சி]]யைக் கைப்பற்ற முயன்றார். ஆனால் மீண்டும் தோல்வியடைந்தார்.&lt;ref name=&quot;Chin2 2004&quot;&gt;{{cite book|last1=James|first1=Chin|title=SABAH AND SARAWAK The More Things Change the More They Remain the Same|date=2004|publisher=Institute of Southeast Asian studies|location=Singapore|url=https://archive.org/details/ChinMoreThingsChangeMoreTheSame|access-date=11 May 2018}}&lt;/ref&gt; பின்னர் அவர் 2002-இல் [[சபா ஐக்கிய மக்கள் கட்சி]]யில் ''(PBRS)'' இருந்து வெளியேறி [[ஐக்கிய பாசோக்மோமோகான் கடாசான் மூருட் அமைப்பு|ஐக்கிய பாசோக்மோமோகான் கடாசான் மூருட் அமைப்பில்]] (UPKO) சேர முயன்றார்.
 
 ===ஐக்கிய பாசோக்மோமோகான் கடசான் மூருட் அமைப்பு===
 
 இருப்பினும், அவர் [[ஐக்கிய பாசோக்மோமோகான் கடாசான் மூருட் அமைப்பு|ஐக்கிய பாசோக்மோமோகான் கடாசான் மூருட் அமைப்பில்]] ''(UPKO)'' இருந்து தன் உறுப்பினர் விண்ணப்பத்தை விரைவாக மீட்டுக் கொண்டார். மூன்றாவது முறையாக மீண்டும் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]]யில் ''(PBS)''  சேர முயன்றார். ஆனால் [[ஐக்கிய சபா கட்சி]] அவரை மீண்டும் கட்சிக்குள் வரவேற்கவில்லை.
 
 2003-இல், அவர் ஐக்கிய மலாய் தேசிய அமைப்பான [[அம்னோ]]வில் ''(UMNO)'' சேர இருமுறை விண்ணப்பித்தார். முதல்முறை [[கோலாலம்பூர்|கோலாலம்பூரில்]] உள்ள [[அம்னோ]] தலைமையகம் மூலம் விண்ணப்பிக்கப்பட்டது. ஆனால் அந்த விண்ணப்பம் நிராகரிக்கப்பட்டது. 
 
 ===மக்கள் நீதிக் கட்சி===
 
 பின்னர் அவர் தன் சட்டமுறைப் பெயரான &quot;கபாரி பின் கித்திங்கான் @ ஜெப்ரி கித்திங்கான்&quot; ''(Gapari bin Kitingan @ Geoffrey Kitingan)'' எனும் பெயரைப் பயன்படுத்தி, சபா [[கெனிங்காவ்]] [[அம்னோ]] கிளையின் மூலமாக விண்ணப்பித்தார். அவரின் விண்ணப்பம் தவறுதலாக ஏற்றுக் கொள்ளப்பட்டது. இருப்பினும், [[அம்னோ]] உயர்மட்டக் குழுவினர் தங்களின் தவற்றை உணர்ந்தவுடன், அவர்கள் உடனடியாக ஜெப்ரி கித்திங்கானின் உறுப்பினர்த் தகுதிக்குத் தடை விதித்தனர்.&lt;ref name=&quot;Chin2 2004&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Adnan: Jeffrey not an Umno member|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2003/05/29/adnan--jeffrey-not-an-umno-member/|access-date=10 May 2018|work=The Star (Malaysia)|The Star|date=29 May 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510193124/https://www.thestar.com.my/news/nation/2003/05/29/adnan--jeffrey-not-an-umno-member/|archive-date=10 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Umno rejects Jeffrey's application|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2003/06/06/umno-rejects-jeffreys-application/|access-date=11 May 2018|work=The Star (Malaysia)|The Star|date=6 June 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511202616/https://www.thestar.com.my/news/nation/2003/06/06/umno-rejects-jeffreys-application/|archive-date=11 May 2018}}&lt;/ref&gt;
 
 2006-இல் [[மக்கள் நீதிக் கட்சி]]யில் ''(PKR)'' ஏற்றுக்கொள்ளப்படும் வரை அவர் எந்த ஒரு கட்சியையும்; எந்த ஒரு கூட்டணியையும் சாராதவராக இருந்தார். [[மக்கள் நீதிக் கட்சி]]யில் சேர்ந்த பிறகு அங்கு அவர் அந்தக் கட்சியின் துணைத் தலைவரானார்.&lt;ref name=&quot;Tony 2006&quot; /&gt; 2009-இல் அவர் தன் துணைத் தலைவர் பதவியைத் துறப்பு செய்தார். ஆனாலும் [[மக்கள் நீதிக் கட்சி]]யில் உறுப்பினராகவே இருந்தார்.&lt;ref name=&quot;Sundaily 2009&quot; /&gt; அவர் இறுதியாக சனவரி 2011-இல் [[மக்கள் நீதிக் கட்சி]]யில் இருந்து விலகினார்.&lt;ref name=&quot;Hisyamuddin 2011&quot; /&gt;
 
 ===கட்சித் தாவல்===
 
 திசம்பர் 2010-இல், ஐக்கிய போர்னியோ கூட்டணி ''(United Borneo Alliance)'' என்ற பெயரில் ஓர் அரசு சாரா நிறுவனத்தை நிறுவினார். இந்த  நிறுவனம், [[மலேசிய 20-அம்ச உடன்படிக்கை]] ''(20-point Agreement)'' மற்றும் [[மலேசிய ஒப்பந்தம்]] ''(Malaysia Agreement)'' ஆகியவற்றின் அடிப்படை நோக்கத்தில் [[சபா]] மற்றும் [[சரவாக்]] மாநிலங்களின் உரிமைகளைப் பெறுவதை நோக்கமாகக் கொண்டது.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Opposition parties form United Sabah Alliance|url=http://www.dailyexpress.com.my/news.cfm?NewsID=97773|access-date=12 May 2018|publisher=Daily Express|date=10 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412114657/http://www.dailyexpress.com.my/news.cfm?NewsID=97773|archive-date=12 April 2018}}&lt;/ref&gt;
 
 [[மலேசியப் பொதுத் தேர்தல், 2008|2008-ஆம் ஆண்டு பொதுத் தேர்தலில்]], [[கெனிங்காவ் மக்களவைத் தொகுதி]]யில் தன் சகோதரர் [[ஜோசப் பைரின் கித்திங்கான்]] அவர்களை எதிர்த்துப் போட்டியிட்டார். ஆனால் தோல்வி அடைந்தார். 
 
 ஜெப்ரி கித்திங்கான், மலேசிய அரசியல் வட்டாரத்தில் ஓர் அரசியல் &quot;தவளை&quot;  என அழைக்கப்படுவது உண்டு. அவருடைய அரசியல் வாழ்க்கை முழுவதும் அவரின் தன் விருப்பத்திற்காக கட்சித் தாவல் மேற்கொண்டதால் அவ்வாறு அறியப்படுகிறார்.&lt;ref name=&quot;Chin 2004&quot;&gt;{{cite book|last1=Chin|first1=Kin Wah|title=Southeast Asian Affairs 2004|date=2004|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=9789812302380|page=[https://archive.org/details/southeastasianaf00na/page/157 157]|url=https://archive.org/details/southeastasianaf00na|url-access=registration|access-date=10 May 2018}}&lt;/ref&gt; அதற்கு அவர், சபா அரசியலில் கட்சித் தாவல் என்பது பொதுவான நடைமுறையாகும் என்றார்.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Luke|first1=Rintod|title=We are all frogs, even Musa and Pairin|url=http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2012/06/26/we-are-all-frogs-even-musa-and-pairin/|access-date=11 May 2018|publisher=Free Malaysia Today|date=26 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120704134313/http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2012/06/26/we-are-all-frogs-even-musa-and-pairin/|archive-date=4 July 2012}}&lt;/ref&gt;
 
 == தேர்தல் முடிவுகள் ==
 {{Election results
 |caption =  [[மலேசியப் பொதுத் தேர்தல், 2022|மலேசியப் பொதுத் தேர்தல் 2022]]
 
 |color1= {{party color|Gabungan Rakyat Sabah}} 
 |party1= [[சபா மக்கள் கூட்டணி]] ''(GRS)''
 |cand1= '''ஜெப்ரி கித்திங்கான்'''  &lt;/br&gt; ''(Gapari Katingan @ Geoffrey Kitingan)''
 |votes1= 23155 
 |sw1= 42.20 {{up}}
  
 |color2= {{party color|Pakatan Harapan}} 
 |party2= [[பாக்காத்தான் அரப்பான்|பாக்காத்தான்]] ''(PH)''
 |cand2=  கிரேலியா கில்லோட் &lt;/br&gt;''(Grelydia Gillod)'' 
 |votes2= 	15099 
 |sw2=27.52 {{up}}
 
 |color3=  {{party color|Social Democratic Harmony Party}}  
 |party3= [[சமூக மக்களாட்சி நல்லிணக்கக் கட்சி|மக்களாட்சி கட்சி]] ''(KDM)''  
 |cand3=  	ரசினின் கூடிஸ் &lt;/br&gt;''(Jake Nointin)'' 
 |votes3= 9598 
 |sw3=17.49 {{up}}
 
 |color4=  {{party color|Heritage Party (Malaysia)}}  
 |party4=  [[சபா பாரம்பரிய கட்சி]] ''(Heritage)''
 |cand4= மார்க்கோஸ் சித்தோன் &lt;/br&gt; ''(Rasinin Koutis)'' 
 |votes4=7020 
 |sw4=18.95 {{down}}
 
 |source= &lt;ref&gt;{{cite web |title=PARLIAMENTARY CONSTITUENCIES FOR THE STATE OF SABAH |url=https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputp/1753262/PUB619_2022.pdf |accessdate=9 July 2024}}&lt;/ref&gt;
 }}
 
 ==விருதுகள்==
 ===மலேசிய விருதுகள்===
 * {{flag|மலேசியா}} : 
 ** [[File:MY Darjah Jasa Negara - Order of Meritorious Service - PJN.svg|50px]] - [[மலேசிய விருதுகள்|Order of Meritorious Service]] ('''PJN''') – '''Datuk''' (2021) 
 
 * {{flag|சபா}} :
 ** [[File:MY-SAB Order of Kinabalu - PGDK.svg|50px]] - [[மலேசிய விருதுகள்|Order of Kinabalu]] ('''PGDK''') – '''Datuk''' (1987)
 **[[File:MY-SAB Order of Kinabalu - SPDK.svg|50px]] - [[மலேசிய விருதுகள்|Order of Kinabalu]] (SPDK) – '''Datuk Seri Panglima''' (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=3 October 2020|language=Malay|publisher=Berita Harian|url=https://origin.bharian.com.my/berita/nasional/2020/10/737766/hamzah-zainudin-ismail-sabri-antara-empat-dapat-datuk-seri-panglima|date=2 October 2020|title=Hamzah Zainudin, Ismail Sabri antara empat dapat Datuk Seri Panglima Sabah|archive-date=25 ஆகஸ்ட் 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825025102/https://origin.bharian.com.my/berita/nasional/2020/10/737766/hamzah-zainudin-ismail-sabri-antara-empat-dapat-datuk-seri-panglima|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 
 ==மேலும் காண்க==
 
 * [[சபா அமைச்சரவை]]
 * [[சபா முதலமைச்சர்]]
 * '''[[மலேசிய 20-அம்ச உடன்படிக்கை]]'''
 * [[மலேசிய அரசியல் நெருக்கடி 2020-2022]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist|2}}
 
 == நூல்கள் ==
 * Nilakrisna James, [http://www.freemalaysiatoday.com/category/opinion/2011/09/29/enlightened-jeffrey-recalls-isas-cruelty/ ‘Enlightened’ Jeffrey recalls ISA’s cruelty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030172917/http://www.freemalaysiatoday.com/category/opinion/2011/09/29/enlightened-jeffrey-recalls-isas-cruelty/ |date=30 October 2012 }}, Free Malaysia Today. 29 September 2011.
 * Ian Neubauer, [https://www.aljazeera.com/economy/2022/2/2/very-hush-hush-borneos-80bn-carbon-deal-stokes-controversy Very hush hush Borneo's 80bn Carbon deal stokes controversy], Al Jazeera Arabic. 2 February 2022
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{சபா முதலமைச்சர்கள்}}
 {{மலேசிய அரசியல் கட்சிகள்}}
 
 [[பகுப்பு:1948 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:மலேசிய அரசியல்வாதிகள்‎]]