இலா (இந்து சமயம்)
{{Infobox deity&lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt;
 | type        =இந்து
 | image       = Budhadeva.jpg
 | caption     = புதன் தனது மனைவியான இலாவுடன்
 | name        = இல/இலா
 | Devanagari  = इल/इला
 | Sanskrit_transliteration = Ila/Ilā
 | affiliation = [[தேவி]]
 | god_of      = 
 | abode       = புதலோகம்
 | mantra      = ஓம் இலயாய நமக:
 | weapon      = 
 | consort     = [[புதன் (இந்து சமயம்)]] (பெண்ணாக இருக்கும்பொழுது)
 | children    = [[புரூரவன்]] (மகன்)
 | mount       = 
 |parents= [[வைவஸ்வதமனு]] (தந்தை) , சிரத்தா(தாய்)|Sliblings=இஷ்வாகு உட்பட 9 சகோதரர்கள்}}
 '''இல''' ( {{Lang-sa|इल}}    ) அல்லது '''இலா''' ( {{Lang-sa|इला}}    ) என்பது [[இந்து தொன்மவியல்|இந்து புராணங்களில்]] ஒரு ஆண்பெண்னகம் கொண்ட ஒரு தெய்வம், இது அவர்களின் பாலியல் மாற்றங்களுக்கு அறியப்படுகிறது ஒரு  ஆணாக இருக்கும்பொழுது இவர் சுத்யும்னா எனவும் பெண்ணாக இருக்கும்பொழுது இலா என்றும் அறியப்படுகிறார்  இலா இந்திய மன்னர்களில் [[சந்திர குலம்|சந்திர வம்சத்தின்]] முதன்மை முன்னோடியாகக் கருதப்படுகிறார் - இக்குலம் [[சந்திர குலம்|அய்லாஸ்]] (&quot;இலாவின் சந்ததியினர்&quot;) என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. 
 
 இலாவைப் பற்றி பல கதைகள் உள்ளன. இலா பொதுவாக [[வைவஸ்வதமனு|வைவஸ்வத மனுவின்]] மகள் அல்லது மகன் என்று விவரிக்கப்படுகிறார், இதனால் சூரிய வம்சத்தின் நிறுவனர் [[இச்வாகு|இக்ஷ்வாகுவின்]] உடன்பிறப்பு ஆவார். பெண்ணாகப் பிறந்த இலா, அவள் பிறந்த உடனேயே தெய்வீக அருளால் ஆண் வடிவமாக மாறுகிறாள். பருவ வயதில் ஒரு புனித கானகத்தில் தவறாக நுழைந்த காரணத்தால், ஒவ்வொரு மாதமும் அவர் தனது பாலினத்தை மாற்றும்படி சபிக்கப்படுகிறார் அல்லது ஒரு பெண்ணாக மாற சபிக்கப்படுகிறாள். ஒரு பெண்ணாக இருக்கும்பொழுது  [[சந்திர தேவன்|சந்திரனின்]](சோமா) மகனான [[புதன் (கோள்)|புதனைத்]] திருமணம் செய்துகொள்கிறார். புதனுக்கு சந்திர வம்சத்தின் முதல்வனான [[புரூரவன்]]  என்ற மகனைப் பெற்றுத் தருகிறார். பிறகு இலா மீண்டும் ஒரு ஆணாக மாற்றப்பட்டு மூன்று மகன்களுக்குத் தந்தையாகிறார்.  
 
 இலா [[வேதம்|வேதங்களில்]],  '''இடா'''  ( {{Lang-sa|इडा}}  ) என்ற பேச்சின் தெய்வமாகவும்,  [[புரூரவன்|புருரவனின்]] தாய் என்றும் விவரிக்கப்படுகிறார். 
 
 இலாவின் பாலின மாற்றங்களின் கதை [[புராணம்|புராணங்களிலும்]] இந்திய காவியக் கவிதைகளான ''[[இராமாயணம்|ராமாயணத்திலும்]]'' ''[[மகாபாரதம்|மகாபாரதத்திலும் கூறப்பட்டுள்ளது]]'' .
 
 == பாலினம் ==
 இலாவின் பாலினம் குறித்து குழப்பம் நிலவுகிறது. {{Sfn|Thapar|2013}} படி ''[[லிங்க புராணம்|லிங்கம் புராணம்]]'' மற்றும் ''[[மகாபாரதம்|மகாபாரதத்தில்]]'', [[வைவஸ்வதமனு]], மனித குலத்தின் மூதாதையராக, அவர் மனைவி சிரத்தாவின் மூத்த மகளாக இலா பிறந்தார். இருப்பினும், பெற்றோர் ஒரு மகனை விரும்பினர், எனவே மித்ரா மற்றும் [[வருணன்|வருணா]] தெய்வங்களை வேண்டிப் பிரார்த்தனை செய்து சடங்குகளைச்  மேற்கொண்டனர். அத்தெய்வங்கள் இலாவின் பாலினத்தை மாற்றினார்கள். எனவே சிறுவனாக மாறிய இலாவுக்கு சுத்யும்னா என்று பெயரிட்டனர். &lt;ref name=&quot;LP_MBH&quot;&gt;For Linga Purana and Mahabharata, O'Flaherty p. 303&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;williams&quot;&gt;{{Cite book|last=Williams|first=George Mason|title=Handbook of Hindu mythology|publisher=ABC-CLIO Inc.|location=Saint Barbara|year=2003|page=156|url=https://books.google.com/books?id=SzLTWow0EgwC&amp;pg=PA156&amp;dq=Ila+Budha|isbn=978-1-57607-106-9}}&lt;/ref&gt; ''[[பாகவதம் (புராணம்)|பகவத புராணம்]]'', ''[[தேவி பாகவத புராணம்|தேவி-பகவத புராணம்]]'', &lt;ref name=&quot;bhagavat&quot;&gt;For translation, see {{Cite book|last=Swami Vijnanananda|title=The S'Rimad Devi Bhagawatam|publisher=BiblioBazaar, LLC|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=kt02ZSt2Q8AC&amp;pg=PA62&amp;dq=Ila+Budha#v=onepage&amp;q=Ila%20Budha&amp;f=false|isbn=978-1-4375-3059-9}}&lt;/ref&gt; ''[[கூர்ம புராணம்]]'', ''[[அரி வம்சம்|ஹரிவம்சம்]]'', ''[[மார்க்கண்டேய புராணம்]]'' மற்றும் ''[[பத்ம புராணம்]]'' (மேலும் &quot; ''பகவத புராணம்'' மற்றும் பிற நூல்கள்&quot; ஒரு மாறுபாட்டை கதையை விவரிக்கின்றன. அதாவது இலாவின் பெற்றோர்களுக்கு நீண்ட காலமாக குழந்தையின்மையால் [[அகத்தியர்|அகஸ்திய]] முனிவரை ஒரு தீர்வுக்காக அணுகினர். முனிவர் தம்பதியினருக்கு ஒரு மகனைப் பெறுவதற்காக மித்ரா மற்றும் வருணாவுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட ஒரு [[வேள்வி|வேள்வியைச்]] (தீ தியாகம்) செய்தார். சடங்கில் ஏற்பட்ட பிழை அல்லது பொருத்தமான தியாகத்தை செய்யத் தவறியதால், மித்ராவும் வருணாவும் அதற்கு பதிலாக ஒரு மகளை தம்பதியருக்கு அனுப்பினர். என அப்புராணங்கள் குறிப்பிடுகின்றன. இந்த ஜோடி தெய்வங்களை வேண்டியதால், அவர்கள் இலேயின் பாலினத்தை மாற்றினர். மற்றொரு கதையில், தவறான பாடல்களால் வழிபட்டதால் பெண்னாகப் பிறந்த இலா, பின்பு குறைகள் சரி செய்யப்பட்ட பின் மகனாக மாற்றம் நிகழ்கிறது.  &lt;ref name=&quot;BP_KP&quot;&gt;O'Flaherty pp. 303-4&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Pattanaik46&quot;&gt;Pattanaik p.46&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;connerila&quot;&gt;Conner &amp; Sparks (1998), p. 183, &quot;Ila/Sudyumna&quot;&lt;/ref&gt; ஒரு மாறுபாட்டின் படி, சிரத்தா ஒரு மகளுக்கு ஆசைப்பட்டார்;  வேள்விக்கான பலியிடுகையில் [[வசிட்டர்]]  அவலது விருப்பத்திற்கு செவிசாய்த்தார், இதனால், ஒரு மகள் பிறந்தார். இருப்பினும், மனு ஒரு மகனை விரும்பினார், எனவே வசிஷ்டர் இந்த மகளின் பாலினத்தை மாற்றுமாறு விஷ்ணுவிடம் முறையிட்டார். இலாவுக்கு சுத்யும்னா என்று பெயர் மாற்றப்பட்டது. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hudson|first=D. Dennis|title=The body of God: an emperor's palace for Krishna in eighth-century Kanchipuram|publisher=Oxford University Press US|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=IMCxbOezDi4C&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q=&amp;f=false|isbn=978-0-19-536922-9}}&lt;/ref&gt; கணக்குகள் இலாவை மனுவின் மூத்த அல்லது இளைய குழந்தை என்று விவரிக்கின்றன. மனுவின் குழந்தையாக, இலாவுக்கு ஒன்பது சகோதரர்கள் இருந்தனர், மிகவும் குறிப்பிடத்தக்கவர் சூரிய வம்சத்தின் நிறுவனர் [[இச்வாகு|இக்ஷ்வாகு]] ஆவார்.&lt;ref name=&quot;samuel&quot;&gt;{{Cite book|last=Samuel|first=Geoffrey|title=The origins of yoga and tantra: Indic religions to the thirteenth century|publisher=Cambridge University Press|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=JAvrTGrbpf4C&amp;pg=PA67&amp;dq=Ila+Budha#v=onepage&amp;q=Ila&amp;f=false|isbn=978-0-521-69534-3}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;shashi&quot;&gt;{{Cite book|title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh|publisher=Anmol Publications PVT. LTD|year=1998|url=https://books.google.com/books?id=NzyDQ215nfgC&amp;pg=PA588&amp;dq=ila+budha#v=onepage&amp;q=ila%20budha&amp;f=false|isbn=978-81-7041-859-7}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;p1&quot;&gt;{{Cite book|last=Pargiter, F.E.|title=Ancient Indian Historical Tradition|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|year=1972}}&lt;/ref&gt; மனுவின் மகனான சுத்யும்னா (இலா) [[சூரிய தேவன் (இந்து சமயம்)|சூர்யாதேவனின்]] பேரன் ஆவார்.&lt;ref name=&quot;Shulman&quot;&gt;Shulman p.59&lt;/ref&gt; ''[[வாயு புராணம்]]'' மற்றும் ''[[பிரம்மாண்ட புராணம்|பிரம்மாண்ட புராணத்தில்]]'' காணப்படும் மற்றொரு கணக்கின் படி, இலே பெண்ணாகப் பிறந்து பெண்ணாகவே இருந்தார்.  
 
 ''[[இராமாயணம்|இராமாயணத்தின்படி]]''  இலா [[பிரம்மா|பிரம்மாவின்]] நிழலில் பிறந்த[[பிரஜாபதி]]  கர்த்தமரின் ஒரு மகனாக பிறந்தார். இராமாயணத்தின் ''உத்திர காண்ட'' அத்தியாயத்தில் ''இலாவின்'' கதை கூறப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் [[அசுவமேத யாகம்|அஸ்வமேத யாகத்தின்]]- குதிரையைப் பலியிடுவதன் மகத்துவத்தை விவரிக்கிறது .&lt;ref name=&quot;Pattanaik46&quot;&gt;Pattanaik p.46&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Swami Venkatesananda|title=The concise Rāmāyaṇa of Vālmīki|publisher=SUNY Press|year=1988|pages=397–9}}&lt;/ref&gt; 
 
 == புதனுக்கு சாபமும் திருமணமும் ==
 [[படிமம்:Budha_graha.JPG|thumb| இலாவின் கணவர் புதன் ]]
 ''ராமாயணம்'', ''லிங்க புராணம்'' மற்றும் ''மகாபாரதத்தில்'', இலா [[பாஹ்லிகதேசம்]] எனப்படும் [[பாக்திரியா|பாக்திரியாவின்]] மன்னராக [[பாக்திரியா|வளர்கிறார்]] . ஒரு காட்டில் வேட்டையாடும்போது, [[சிவன்]] கடவுளின் மனைவியான [[பார்வதி]] தேவியின் புனித தோப்பான சரவனத்தில் இலா தற்செயலாக அத்துமீறி நுழைந்தார். சரவனத்திற்குள் நுழைந்ததும், மரங்கள் மற்றும் விலங்குகள் உட்பட சிவனைத் தவிர அனைத்து ஆண் மனிதர்களும் பெண்களாக மாற்றப்படுவார்கள். &lt;ref group=&quot;Notes&quot;&gt;Sharavaṇa (&quot;Forest of Reeds&quot;) is described as the place where [[Murugan|Skanda]], the son of Shiva, was born. The ''Devi-Bhagavata Purana'' narrates that once the sages intruded on the love-making of Shiva and Parvati so Shiva cursed the forest that all male beings entering it would be transformed into females.&lt;/ref&gt; ''ராமாயணத்தில்'', சிவன் கூட தெய்வத்தை மகிழ்விக்க ஒரு பெண்ணின் வடிவத்தை ஏற்றுக்கொண்டார். &lt;ref name=&quot;rama&quot;&gt;For Ramayana, Meyer pp. 374-5 or Shulman pp. 58-9&lt;/ref&gt; புராணக்கதை என்னவென்றால், ஒரு பெண் ''[[யட்சினி]]'' மான் போல் மாறுவேடமிட்டு, தன் கணவனை மன்னரிடமிருந்து காப்பாற்றுவதற்காக வேண்டுமென்றே ''[[யட்சினி|இலாவை]]'' சரவனத்திற்கு அழைத்துச் சென்றார். &lt;ref name=&quot;Shulman&quot;&gt;Shulman p.59&lt;/ref&gt; ''லிங்க புராணமும்'' ''மகாபாரதமும்'' சந்திர வம்சத்தைத் தொடங்க  வேண்டுமென்றே சிவன் இலாவின் பாலின மாற்றத்தைச் செய்ததாகக் குறிப்பிடுகின்றன.&lt;ref name=&quot;LP_MBH&quot;&gt;For Linga Purana and Mahabharata, O'Flaherty p. 303&lt;/ref&gt; . இலாவின் முழு பரிவாரங்களும் அவரது குதிரையும் தங்கள் பாலினத்தை மாற்றிக்கொண்டன என்று பாகவத புராணம் மற்றும் பலநூல்கள் கூறுகின்றன. &lt;ref name=&quot;BP_KP&quot;&gt;O'Flaherty pp. 303-4&lt;/ref&gt;
 
 ''இராமாயணத்தின்'' படி, இலா சாபத்தினை நீக்கவேண்டி சிவனை உதவிக்காக அணுகியபோது, சிவன் அவதூறாக சிரித்தார், ஆனால் இரக்கமுள்ள பார்வதி சாபத்தை குறைத்து, ஒவ்வொரு மாதமும் பாலினங்களை மாற்றிக்கொள்ள இலாவை அனுமதித்தார். இருப்பினும், ஒரு ஆணாக இருக்கும்பொழுது  ஒரு பெண்ணாக தனது வாழ்க்கையை நினைவில் கொள்ள மாட்டார், நேர்மாறாகவும். இலே தனது பெண் உதவியாளர்களுடன் தனது புதிய வடிவத்தில் காட்டில் சுற்றித் திரிந்தபோது, [[புதன் (இந்து சமயம்)|புதன்]] கிரகத்தின் கடவுளும் சந்திரக் கடவுளான [[சந்திர தேவன்|சந்திர தேவனின்]] மகனுமான [[புதன் (இந்து சமயம்)|புதன்]] அவளைக் கவனித்தார். அவர் துறவியாகப் பயிற்சி மேற்கொண்டார் எனினும் இலாவின் அழகு அவரை கண்டதும் அவள் மீது காதல் ஏற்படச் செய்தது. புதன் இலாவின் பணியாளர்களை ''[[கிம்புருசர்கள்|கிம்புருசர்களாக மாற்றிவிட்டார்]]'' &lt;ref name=&quot;p1&quot;/&gt; மேலும் இலாவைப் போலவே  துணையும் கிடைப்பார்கள் என வாக்குறுதியளித்து  அங்கிருந்து அவர்களை ஓட உத்தரவிட்டார். &lt;ref name=&quot;rama&quot;/&gt;
 [[படிமம்:King_Ila_argument_with_Bhuda_son_of_Chandra.jpg|thumb| புதனுடன் ஆண் இலா. ]]
 இலா புதனை மணந்து ஒரு மாதம் முழுவதும் அவருடன் கழித்து திருமணத்தை நிறைவு செய்தார். இருப்பினும், ஒரு நாள் காலையில் சுத்யும்னனாக எழுந்தார். கடந்த மாதத்தைப் பற்றி எதுவும் நினைவில் இல்லை. தனது பரிவாரங்கள் அனைத்தும் ஒரு கல்மழையில் கொல்லப்பட்டதாகவும், எனவே ஒரு வருடம் அவருடன் தங்குமாறும் புதன் இலாவிடம் கூறினார். அவர் ஒரு பெண்ணாக கழித்த ஒவ்வொரு மாதத்திலும், இலா புதனுடன் நல்ல நேரமாகக் கழித்தார். ஒரு ஆணாக இருக்கும் ஒவ்வொரு மாதத்திலும், இலா புனிதமான வழிகளில் திரும்பி, புதனின் வழிகாட்டுதலின் கீழ் துறவு வாழ்க்கையை மேற்கொண்டார். ஒன்பதாம் மாதத்தில், சந்திர வம்சத்தின் முதல் ராஜாவான [[புரூரவன்|புருரவனை]] இலே பெற்றெடுத்தார். பின்னர், இலாவின் தந்தை கர்த்தாமாவின் ஆலோசனையின்படி, இலா சிவனை குதிரைப் பலியால் மகிழ்வித்தார், சிவன் இலாவின் ஆண்மையை நிரந்தரமாக மீட்டெடுத்தார். &lt;ref name=&quot;Pattanaik46&quot;&gt;Pattanaik p.46&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;rama&quot;&gt;For Ramayana, Meyer pp. 374-5 or Shulman pp. 58-9&lt;/ref&gt; 
 
 மற்றொரு புராணக்கதையான ''[[விஷ்ணு புராணம்|விஷ்ணு புராணத்தின்]]'' படி, இலாவின் ஆண்மையை சுத்யும்னாவாக  மீட்டெடுத்த விஷ்ணுவைப் பாராட்டுகிறது. &lt;ref name=&quot;williams&quot;&gt;{{Cite book|last=Williams|first=George Mason|title=Handbook of Hindu mythology|publisher=ABC-CLIO Inc.|location=Saint Barbara|year=2003|page=156|url=https://books.google.com/books?id=SzLTWow0EgwC&amp;pg=PA156&amp;dq=Ila+Budha|isbn=978-1-57607-106-9}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;O'Flaherty p. 320&lt;/ref&gt; ''பகவத புராணம்'' மற்றும் பல புரானங்கள், புருரவனின் பிறப்புக்குப் பிறகு, இலாவின் ஒன்பது சகோதரர்கள் அல்லது இலாவின் குடும்பத்தினர்  அல்லது வசிஷ்ட முனிவர் மூலம் மாற்று மாத ஆண்மைக்கான வரத்தை இலாவிடம் கொடுக்கும்படி [[அசுவமேத யாகம்]] செய்தனர்  சிவன் மகிழ்ந்து, இலாவை [[கிம்புருசர்கள்|கிம்புருசராக]] மாற்றினார் என்று ''நூல்கள் கூறுகின்றன'' . &lt;ref name=&quot;bhagavat&quot;&gt;For translation, see {{Cite book|last=Swami Vijnanananda|title=The S'Rimad Devi Bhagawatam|publisher=BiblioBazaar, LLC|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=kt02ZSt2Q8AC&amp;pg=PA62&amp;dq=Ila+Budha#v=onepage&amp;q=Ila%20Budha&amp;f=false|isbn=978-1-4375-3059-9}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;BP_KP&quot;&gt;O'Flaherty pp. 303-4&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;shashi&quot;&gt;{{Cite book|title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh|publisher=Anmol Publications PVT. LTD|year=1998|url=https://books.google.com/books?id=NzyDQ215nfgC&amp;pg=PA588&amp;dq=ila+budha#v=onepage&amp;q=ila%20budha&amp;f=false|isbn=978-81-7041-859-7}}&lt;/ref&gt; ''லிங்க புராணமும்'' ''மகாபாரதமும்'' புருரவர்களின் பிறப்பை பதிவு செய்கின்றன, ஆனால் இலாவின் மாற்று பாலின நிலையின் முடிவைக் குறிப்பிடவில்லை. உண்மையில், ''மகாபாரதம்'' இலாவைத் தாய் என்றும் புருரவர்களின் தந்தை என்றும் விவரிக்கிறது. &lt;ref&gt;Meyer p. 374&lt;/ref&gt; [[வாயு புராணம்]], [[பிரம்மாண்ட புராணம்|பிரம்மாண்ட புராணத்தில்]] காணப்பட்ட மற்றொரு கணக்கின் படி, இலே பெண்ணாகப் பிறந்தார், புதனை மணந்தார், பின்னர் சுத்யும்னா என்ற ஆணாக மாற்றப்பட்டார். சுத்யும்னா பின்னர் பார்வதியால் சபிக்கப்பட்டு மீண்டும் ஒரு பெண்ணாக மாற்றப்பட்டார், ஆனால் சிவனின் வரத்தின் மூலம் மீண்டும் ஒரு ஆணாக மாறினார். &lt;ref name=&quot;p1&quot;&gt;{{Cite book|last=Pargiter, F.E.|title=Ancient Indian Historical Tradition|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|year=1972}}&lt;/ref&gt; 
 
 கதையின் கிட்டத்தட்ட எல்லா பதிப்புகளிலும், இலா ஒரு ஆணாக வாழ விரும்புகிறார், ஆனால் ''[[கந்த புராணம்|ஸ்கந்த புராணத்தில்]]'', இலா ஒரு பெண்ணாக இருக்க விரும்புகிறார். மன்னர் எலா (இலா) சஹ்யா மலையில் பார்வதியின் சரவனத்தில் நுழைந்து இலா என்ற பெண்ணாக ஆனார். இலா ஒரு பெண்ணாக இருந்து பார்வதி (கௌரி) மற்றும் [[கங்கை ஆறு|கங்கை]] நதியின் தெய்வமான [[கங்கை, இந்து மதம்|கங்கைக்கு]] சேவை செய்ய விரும்பினார். இருப்பினும், தெய்வங்கள் அவரைத்  துறவறத்திற்குத் தூண்டின. ஐலே ஒரு புனித குளத்தில் குளித்துவிட்டு, தாடியுடைய, ஆழ்ந்த குரலுடையவராகத்  திரும்பினார். &lt;ref name=&quot;Pattanaik46&quot;&gt;Pattanaik p.46&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Shulman pp. 61-2&lt;/ref&gt;
 
 == மேலும் காண்க ==
 
 * [[இந்து தொன்மவியல்|இந்து புராணம்]] 
 * இந்து புராணங்களில் எல்ஜிபிடி கருப்பொருள்கள் 
 
 == குறிப்புகள் ==
 &lt;references group=&quot;Notes&quot; /&gt;
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Reflist|30em}}
 
 === ஆதாரங்கள் ===
 
 * {{Cite book|last=Doniger|first=Wendy|title=Self and self-transformation in the history of religions|editor=Shulman,  David Dean|publisher=Oxford University Press|year=2002|chapter=Transformation of Subjectivity and Memory in the Mahabharata and the Ramayana|isbn=0-19-514450-3}}
 * {{Cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=Women, androgynes, and other mythical beasts|date=1982-11-15|url=https://archive.org/details/liang.womenandrogyneso0000wend|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-61850-0}}
 * {{Cite book|last=Meyer|first=Johann Jakob|title=Sexual life in ancient India|publisher=Motilal Banarsidass|year=1989|isbn=978-81-208-0638-2}}
 * {{Cite book|title=The man who was a woman and other queer tales of Hindu lore|last=Pattanaik|first=Devdutt|year=2001|publisher=Routledge|isbn=978-1-56023-181-3}}
 * {{Citation|last=Thapar|first=Romila|author-link=Romila Thapar|title=The Past Before Us|url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ|year=2013|publisher=[[Harvard University Press]]|isbn=978-0-674-72651-2}}
 * {{Cite book|title=Same-sex love in India: readings from literature and history|last=Vanita|first=Ruth|year=2001|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-29324-6}}
 
 [[பகுப்பு:இந்து தொன்மவியல் மாந்தர்]]