கனகாசலபதி கோயில், கனககிரி
{{Infobox settlement
 | name                    = கனகாசலபதி கோயில்
 | native_name             = 
 | native_name_lang        = 
 | other_name              = 
 | nickname                = 
 | settlement_type         = [[இந்துக் கோவில்]]
 | image_skyline           = Gopura over entrance to Kanakachalapathi temple at Kanakagiri in the Koppal district.JPG
 | image_alt               = 
 | image_caption           = கனகாசலபதி கோயில் (பொ.ச.16ஆம் நூற்றாண்டு)
 | pushpin_map             = India Karnataka
 | pushpin_label_position  = right
 | pushpin_map_alt         = 
 | pushpin_map_caption     = கர்நாடகாவில் கோயிலின் அமைவிடம்
 | coordinates             = {{coord|15|33|N|76|24|E|display=inline,title}}
 | subdivision_type        = நாடு
 | subdivision_name        = {{flag|India}}
 | subdivision_type1       = [[இந்தியாவின் மாநிலங்களும் ஆட்சிப்பகுதிகளும்|மாநிலம்]]
 | subdivision_name1       = [[கருநாடகம்]]
 | subdivision_type2       = [[மாவட்டம் (இந்தியா)|மாவட்டம்]]
 | subdivision_name2       = [[கொப்பள்]]
 | established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
 | established_date        = 
 | founder                 = 
 | named_for               = 
 | government_type         = 
 | governing_body          = 
 | unit_pref               = Metric
 | area_footnotes          = 
 | area_rank               = 
 | area_total_km2          = 
 | elevation_footnotes     = 
 | elevation_m             = 
 | population_total        = 
 | population_as_of        = 
 | population_rank         = 
 | population_density_km2  = auto
 | population_demonym      = 
 | population_footnotes    = 
 | demographics_type1      = மொழிகள்
 | demographics1_title1    = அலுவல்
 | demographics1_info1     = [[கன்னடம்]]
 | timezone1               = [[இந்திய சீர் நேரம்]]
 | utc_offset1             = +5:30
 | postal_code_type        = [[அஞ்சல் குறியீட்டு எண்]]
 | postal_code             = 583283
 | registration_plate      = 
 | blank1_name_sec1        = அருகிலுள்ள நகரம்
 | blank1_info_sec1        = கங்காவதி
 | blank2_name_sec1        = கொப்பள்
 | blank2_info_sec1        = 
 | blank3_name_sec1        = 
 | blank3_info_sec1        = 
 | website                 = www.kanakagiri.in 
 | footnotes               = 
 }}
 [[படிமம்:View_of_Kanakachalapathi_temple_at_Kanakagiri_in_the_Koppal_district.JPG|வலது|thumb|250x250px| கொப்பாள் மாவட்டத்தில் கனககிரியில் உள்ள பிரதான நுழைவாயிலிருந்து கனகாசலபதி கோயிலின் காட்சி]]
 '''கனகாசலபதி கோயில்''' (''Kanakachalapathi Temple'') என்பது [[விஷ்ணு|திருமாலுக்கு]] அர்ப்பணிக்கப்பட்ட 16ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த [[இந்துக் கோவில்|இந்துக்]] கோவிலாகும். இது இந்தியாவின் [[கருநாடகம்|கர்நாடக மாநிலத்தில்]] [[கொப்பள் மாவட்டம்|கொப்பள்]] மாவட்டத்தின் கங்காவதி வட்டத்திலுள்ள [[கனககிரி]] நகரில் அமைந்துள்ளது. பழங்காலத்தில் &quot;சுவர்ணகிரி&quot; (&quot;தங்கமலை&quot;) என்று அழைக்கப்பட்ட கனககிரி கொப்பளிலிருந்து 3 கி.மீ. தொலைவிலும், [[பெங்களூர்]] நகரத்திற்கு வடக்கே 380 கி.மீ தொலைவிலும், [[பெல்காம்]] நகரத்திற்கு கிழக்கே 200 கி.மீ. தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது.
 
 == பின்னணி ==
 கனககிரி அதன் தற்போதைய பெயரை அங்கு தவம் செய்த இந்து துறவியான கனக முனியிடமிருந்து பெறப்பட்டதாக ஒரு கதை இருக்கிறது. வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த [[கொப்பள்]] நகரம், பண்டைய கல்வெட்டுகளில் கோபனா என்று அழைக்கப்பட்டது. இதன் அருகிலுள்ள கிராமங்களான பாலிகுண்டு மற்றும் கவிமாதா ஆகிய இடங்களில் பேரரசர் [[அசோகர்|அசோகரின்]] (கி.மு. 3 ஆம் நூற்றாண்டு) இரண்டு கல்வெட்டுகள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டதால் தொல்பொருள் முக்கியத்துவம் வாய்ந்தது. [[மௌரியப் பேரரசு]] முடிவுக்கு வந்த பின்னர் [[தக்காணப் பீடபூமி|தக்காணத்தின்]] பல ஆட்சி பகுதிகள் குறிப்பிடத்தக்க வம்சாவளியினரின் கைகளிலிருந்து [[சாதவாகனர்|சாதவாகனர்களிடமும்]], [[மேலைக் கங்கர்|மேலை கங்கர்களிடமும்]], [[போசளப் பேரரசு|போசளர்களிடமும்]], [[சாளுக்கியர்|சாளுக்கியர்களிடமும்]] சென்றது. [[முதலாம் அமோகவர்சன்|முதலாம் அமோகவர்சனால்]] (பொ.ச. 814-878) எழுதப்பட்ட  ஆரம்பகால கன்னட இலக்கியமான 'கவிராஜமர்கா' என்ற நூலில், 'விதித மகா கோபனா நகரம்' என்ற வாக்கியத்தில் கொப்பாளைப் பற்றி குறிப்பிடுகிறார். &lt;ref name=&quot;koppal&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karnataka&quot;/&gt;
 
 == கோயில் அமைப்பு ==
 கனகாசலபதி கோயில் [[விஜயநகரக் கட்டிடக்கலை]]க்கும் [[திராவிடக் கட்டிடக்கலை]]க்கும் ஒரு எடுத்துக்காட்டாகும். இது [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்|இந்திய தொல்பொருள் துறையின்]] கர்நாடக மாநில பிரிவின் கீழ் பாதுகாக்கப்பட்ட நினைவுச்சின்னமாகும். &lt;ref name=&quot;koppal&quot;&gt;{{cite web|title=Koppal|url=http://www.karnataka.com/koppal/about-koppal/|publisher=Karnataka.com|accessdate=4 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;protected&quot;&gt;{{cite web |url=http://asi.nic.in/asi_protected_monu_karnataka.asp|title=Protected Monuments in Karnataka|work=Archaeological Survey of India, Government of India|publisher=Indira Gandhi National Center for the Arts|accessdate=4 June 2015}}&lt;/ref&gt; இக்கோயில் ஆளும் நிலப்பிரபுக்களான பாளையக்காரர்கள் அல்லது நாயக்கர்களால் கட்டப்பட்டது. கோயில் வளாகத்தில் விசாலமான  [[மண்டபம்]], பிரம்மாண்டமான [[யாளி]] தூண்கள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. மூன்று நுழைவாயில்களில் நன்கு கட்டப்பட்ட [[கோபுரம்|கோபுரங்கள்]] காணப்படுகின்றன கோயிலில் உள்ள சிற்பங்களில் புராண உருவங்களும், கறுப்புக் கல்லில் மன்னர்களும், இராணிகளும் அடங்குவர். கோயிலின் பிரபலத்தை ஒரு உள்ளூர் பழமொழி இவ்வாறு கூறுகிறது: &quot;கண்கள் உள்ளவர்கள் கனககிரியையும், கால்கள் உள்ளவர்கள் [[அம்பி (கர்நாடகம்)|அம்பியையும்]] பார்க்க வேண்டும்.&quot;  பிப்ரவரி மற்றும் மார்ச் மாதங்களில், [[பங்குனி]] பருவத்தில், கோயிலில் &quot;கனகாசலபதி திருவிழா&quot;  என்ற பிரபலமான திருவிழா நடைபெற்கிறது. &lt;ref name=&quot;koppal&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karnataka&quot;&gt;{{cite web|title=Places of Interest in Koppal district|url=http://www.koppal.nic.in/Placesofinterst/tourism.htm|publisher=Department of Tourism, Government of Karnataka|accessdate=4 June 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304002210/http://www.koppal.nic.in/Placesofinterst/tourism.htm|archivedate=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;
 
 == புகைப்படங்கள் ==
 &lt;gallery&gt;
 
 File:View from the courtyard looking in to the open mantapa of Kanakachalapathi temple at Kanakagiri in the Koppal district.JPG|கோயிலின் முற்றம்
 படிமம்:Large open mantapa with Yali pillars in the Kanakachalapathi temple at Kanakagiri in the Koppal district.JPG|கோயிலில் [[யாளி]] தூண்களுடன் பெரிய மண்டபம்
 படிமம்:Rear view of the Kanakachalapathi temple at Kanakagiri in the Koppal district.JPG|கோயிலின் பின்புறக் காட்சி
 படிமம்:Kannada inscription in the Kanakachalapathi temple at Kanakagiri in the Koppal district.JPG|கோவிலில் 16 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த கன்னடக் கல்வெட்டு
 &lt;/gallery&gt;
 
 == மேலும் காண்க ==
 
 * [[விஜயநகரப் பேரரசு]]
 * [[விஜயநகரக் கட்டிடக்கலை]]
 * [[அம்பி (கர்நாடகம்)|அம்பி]]
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist|1}}
 [[பகுப்பு:விஜயநகரப் பேரரசு]]
 [[பகுப்பு:கர்நாடகத்தில் சுற்றுலாத் துறை]]
 [[பகுப்பு:Coordinates on Wikidata]]
 [[பகுப்பு:கர்நாடகாவில் உள்ள சிவன் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்துக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:கர்நாடகாவில் உள்ள இந்துக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:கர்நாடகாவில் உள்ள கோயில்கள்]]