அரித்துவார் மாவட்டம்
{{Infobox settlement
 | name                    =அரித்துவார் மாவட்டம்
 | native_name             = हरिद्वार ज़िला
 | native_name_lang        = hi
 | other_name              =
 | nickname                = 
 | settlement_type         =[[மாவட்டம் (இந்தியா)|மாவட்டம்]] 
 | image_skyline           = Haridwar Ganga 6.JPG
 | image_alt               = 
 | image_caption           = சிவ படித்துறை (ஹர்-கி-பௌரி), [[அரித்துவார்]] 
 | image_map               = Haridwar in Uttarakhand (India).svg
 | map_caption             =உத்தரகாண்ட் மாநிலத்தில் ஹரித்துவார் மாவட்டத்தின் அமைவிடம்  
 | latd                    = 29.96
 | latm                    = 
 | lats                    = 
 | latNS                   = N
 | longd                   = 78.16
 | longm                   = 
 | longs                   = 
 | longEW                  = E
 | coordinates_display     = inline,title
 | subdivision_type        = நாடு
 | subdivision_name        = {{flag|இந்தியா}}
 | subdivision_type1       = மாநிலம்
 | subdivision_name1       = [[உத்தராகண்டம்]]
 | subdivision_type2       = மாவட்டம்
 | subdivision_name2       = ஹரித்துவார்
 | established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
 | established_date        = 
 | founder                 = 
 | named_for               = 
 | seat_type               = Headquarters
 | seat                    = [[அரித்துவார்]]
 | government_type         = 
 | governing_body          = 
 | unit_pref               = Metric
 | area_footnotes          = 
 | area_rank               = 
 | area_total_km2          = 2360
 | elevation_footnotes     = 
 | elevation_m             = 249.7
 | population_total        = 18,90,422
 | population_as_of        = 2011
 | population_rank         = 
 | population_density_km2  = 613
 | population_demonym      = 
 | population_footnotes    = 
 | demographics_type1      = மொழிகள்
 | demographics1_title1    = அலுவல் மொழி
 | demographics1_info1     = [[இந்தி]]
 | timezone1               = [[இந்திய சீர் நேரம்]]
 | utc_offset1             = +5:30
 | postal_code_type        = அஞ்சல் சுட்டு எண்
 | postal_code             = 249401
 | area_code_type          = தொலைபேசி குறியீடு
 | area_code               = 01334
 | registration_plate      = 
 | website                 = {{URL|haridwar.nic.in}}
 | footnotes               =&lt;ref&gt;http://haridwar.nic.in/history.htm#Geography&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euttaranchal.com/uttaranchal/haridwar.php |title=Haridwar District Uttarakhand, Information Updates of Haridwar District Uttarakhand Uttaranchal India |publisher=Euttaranchal.com |date= |accessdate=2012-08-03}}&lt;/ref&gt;
 }}
 '''ஹரித்துவார் மாவட்டம்''' (Haridwar district) ({{Audio|Haridwar.ogg|pronunciation}}), [[இந்தியா]]வின் [[உத்தராகண்டம்]] [[இந்தியாவின் மாநிலங்களும் ஆட்சிப்பகுதிகளும்|மாநிலத்தின்]] பதிமூன்று மாவட்டங்களில் ஒன்றாகும். இம்மாவட்டத் தலைமையிடம் [[அரித்துவார்]] நகராகும். [[புதுதில்லி|புதுதில்லியிலிருந்து]]
 212 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் இம்மாவட்டம் அமைந்துள்ளது.
 
 இந்து சமய மக்களின் புனித தலங்களின் ஒன்றானதும்,  [[முக்தி தரும் ஏழு நகரங்கள்|ஏழு மோட்சபுரிகளில்]] ஒன்றாகவும் [[அரித்துவார்]] விளங்குகிறது. இந்து சமய கலாசார பண்பாட்டு களமாகவும் விளங்குகிறது.
 
 ==மாவட்ட எல்லைகள்==
 2,360 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட அரித்துவார் மாவட்டத்தின் வடக்கிலும், கிழக்கிலும் [[தேராதூன்|டேராடூன்]]
 மாவட்டமும், கிழக்கில் [[பௌரி கார்வால் மாவட்டம்|பௌரி கார்வால் மாவட்டமும்]], தெற்கில் [[உத்தரப் பிரதேசம்]] மாநிலத்தின்  [[முசாபர்நகர் மாவட்டம்]] மற்றும் [[பிஜ்னோர் மாவட்டம்|பிஜ்னோர் மாவட்டமும்]], மேற்கில் உத்தரப் பிரதேசம் மாநிலத்தின் [[சகாரன்பூர் மாவட்டம்|சகாரன்பூர் மாவட்டமும்]]  எல்லைகளாக கொண்டுள்ளது.
 
 ==புவியியல்==
 2,360 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட அரித்துவார் மாவட்டம், [[உத்தராகண்டம்]] மாநிலத்தின் தென்மேற்கு பகுதியில் அமைந்துள்ளது.&lt;ref&gt;[http://www.timeanddate.com/worldclock/city.html?n=1861 Haridwar weather and coordinates] timeanddate.com/worldclock.&lt;/ref&gt; [[File:Main Ganga river, before the Bhimgoda barrage, Haridwar.jpg|right|250px|thumb|நீல் தாரா பறவைகள் காப்பகம்]]
 மாவட்டத்தின் பெரும் பகுதிகள் காடுகளைக் கொண்டுள்ளது. [[கங்கை ஆறு|கங்கை ஆற்றின்]] பெரும் கால்வாய்கள் இம்மாவட்டத்தின் வேளாண்மைக்கும் குடிநீருக்கும் நீர்பாசன வசதிகள் அளிக்கிறது.
 
 ==தட்ப வெப்பம்==
 * கோடைக்காலம்: 35&amp;nbsp;°C – 42&amp;nbsp;°C
 * குளிர்காலம்: 6&amp;nbsp;°C – 16.6&amp;nbsp;°C&lt;ref&gt;[http://www.gmvnl.com/newgmvn/districts/haridwar/ New District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830035914/http://www.gmvnl.com/newgmvn/districts/haridwar/ |date=2008-08-30 }} Haridwar, www.gmvnl.com.&lt;/ref&gt;இம்மாவட்டத்தின் பருவ மழை கோடைக்காலத்தில் பெய்கிறது.
 
 ==இயற்கையும் காட்டுயிர்களும்==
 அடர்ந்த காட்டில் உள்ள இராஜாஜி தேசியப் பூங்கா [[அரித்துவார்]] நகரத்திலிருந்து ஒன்பது கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ளது. 
 கங்கை ஆற்றாங்கரையில் அமைந்த  நீல் தார பறவைகள் காப்பகத்தில் குளிர்காலத்தில் வலசை வரும் வெளிநாட்டுப் பறவைகளுக்கு சரணாலயமாக உள்ளது.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/329300.cms Neel Dhara Bird Sanctuary]&lt;/ref&gt;
 
 ==மக்கள் வகைப்பாடு==
 [[இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு, 2011|2011 ஆம் ஆண்டு இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்]] படி இம்மாவட்டத்தின் மொத்த மக்கள் தொகை 18,90,422 ஆக உள்ளது. அதில் ஆண்கள் 1,005,295 மற்றும்  பெண்கள் 885,127  ஆக உள்ளனர். [[பாலின விகிதம்]] ஆயிரம் ஆண்களுக்கு 880 பெண்கள்  வீதம் உள்ளனர். மக்கள் தொகை அடர்த்தி ஒரு சதுர கிலோ மீட்டருக்கு   801 பேர் வீதம் வாழ்கின்றனர். இம்மாவட்டத்தின் சராசரி  படிப்பறிவு 73.43% ஆகவும், ஆண்களின் படிப்பறிவு 81.04%  ஆகவும், பெண்களின் படிப்பறிவு 64.79% ஆகவும் உள்ளது. ஆறு வயதிற்குட்பட்ட குழந்தைகளின் எண்ணிக்கை  285,693 ஆக உள்ளது.&lt;ref&gt;http://www.census2011.co.in/census/district/586-haridwar.html&lt;/ref&gt;
 
 ==நிர்வாகம்==
 இம்மாவட்டம் அரித்துவார், ரூர்கி, லக்சர் என மூன்று [[வருவாய் வட்டம்|வருவாய் வட்டங்களும்]], பகவான்பூர், ரூர்கி, நர்சன், பகத்ரபாத், லக்சர் மற்றும் கான்பூர் என ஆறு [[ஊராட்சி ஒன்றியம்|ஊராட்சி ஒன்றியங்களையும்]] கொண்டுள்ளது.
 
 ==அரசியல்==
 அரித்துவார் மாவட்டம் பதினொன்று சட்டமன்ற தொகுதிகளையும் ஒரு நாடாளுமன்ற தொகுதியையும் கொண்டுள்ளது.
 # [[அரித்துவார்]] (நகர்புறம்) 
 # பெல் ராணிப்பூர் 
 # ஜவாலாபூர் (தலித்) 
 # பகவான்பூர் (தலித்) 
 # ஜாப்ரெரா (தலித்) 
 # பிரான்காளியார் 
 # ரூர்கி 
 # கான்பூர்
 # மங்கலூர்
 # லக்சார்
 # அரித்துவார் (கிராமப்புறம்)
 
 ==பொருளாதாரம்==
 [[கங்கை ஆறு|கங்கை ஆற்று]] நீர் பாசானத்தால் வேளாண்மைத் தொழில் முக்கிய இடத்தில் உள்ளது. மருந்து தயாரிக்கும் நிறுவனங்கள், [[பாரத மிகு மின் நிறுவனம்]], இந்துஸ்தான் யுனி லிவர், டாபர், மகேந்திரா, ஹேவல்ஸ் போன்ற தொழில் நிறுவனங்கள் மாவட்டத்தின் வளர்ச்சிக்கு காரணமாக உள்ளது.
 
 ==திருவிழாக்கள் &amp; கண்காட்சிகள்==
 [[File:Ganga Dashara, at Haridwar.jpg|right|thumb|கங்கை தசரா விழா, அரித்துவா]] 
 ஆண்டு முழுவதும் அரித்துவாரின் கங்கை கரையில் பல சமய விழாக்கள் நடைபெறுகிறது. அவைகளில் முக்கியமானவைகள்; 
 புரட்டாசி மாதம் நடைபெறும் கங்கை தசரா விழா, அமாவாசை விழா, கங்கை ஆராத்தி, குகல் திருவிழா ஆகும்.
 &lt;ref&gt;[http://haridwar.nic.in/fair.htm Fairs in Haridwar] ''Haridwar'' Official website.&lt;/ref&gt;
 
 மேலும் பனிரெண்டு ஆண்டு ஒரு முறை நடைபெறும் [[கும்பமேளா]]வில் இலட்சக் கணக்கான பக்தர்கள் அரித்துவாரில் கூடி கங்கையில் புனித நீராடுவார்கள் கூடுவார்கள் 1998 மகா கும்பமேளாவின் போது எண்பது இலட்சம் பக்தர்கள் கங்கை ஆற்றில்  புனித நீராடினர்.
 &lt;ref&gt;[http://courses.missouristate.edu/JLlewellyn/kumbhmela.html Kumbh Mela, a study] ''[[Missouri State University]]''&lt;/ref&gt;
 
 ==பார்க்க வேண்டிய இடங்கள்==
 [[File:Evening Aarti at Har-ki-Pauri, Haridwar.jpg|right|200px|thumb| கங்கை ஆராத்தி, அரித்துவார், சிவனின் படித்துறை (ஹர்-கி-பௌரி)]]
 
 * அரித்துவாரில் நாள் தோறும் மாலையில் சிவனின் படித்துறையில் நடைபெறும் [[கங்கா ஆரத்தி]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/indiajterm/hd.html |title=Haridwar History |access-date=2016-02-13 |archive-date=2007-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070127111545/http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/indiajterm/hd.html |url-status= }}&lt;/ref&gt;
 
 * கங்கால் நகரத்தில் உள்ள [[தாட்சாயிணி|சதி குண்டம்]].
 
 * தட்சனேஸ்வர மகாதேவர் கோயில், கங்கால் நகரம் 
 
 * மாயதேவி கோயில்&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mydivineplanet.com/city.asp?city=Haridwar |title=Temples in Haridwar |access-date=2016-02-13 |archive-date=2011-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003130522/http://www.mydivineplanet.com/city.asp?city=Haridwar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 
 * சப்தரிஷி ஆசிரமம்
 
 * அரித்துவாரிலிருந்து பதினெட்டு கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ள பீமகோடா குளம்
 
 *  சண்டி தேவி கோயில், அரித்துவார்
 
 *  மானசதேவி கோயில் 
 
 * ராமர் கோயில், இந்தியாவின் பெரிய இராமர் கோயில்.
 
 * பாவன் தாம், கண்ணாடி மாளிகை
 
 * நீல் தார பறவைகள் காப்பகம்
 
 * இராஜாஜி தேசியப் பூங்கா
 
 ==போக்குவரத்து வசதிகள்==
 புதுதில்லி - டேராடூன் நகரத்தை இணைக்கும் [[தேசிய நெடுஞ்சாலை 58 (இந்தியா)|தேசிய நெடுஞ்சாலை 58]] அரித்துவார் மாவட்டம் வழியாக செல்கிறது. இந்நெடுஞ்சாலை உத்தரகாண்டம் மாநிலத்தின் பல நகரங்களுடன்  தரை வழியாக இணைக்கிறது.
 அரித்துவார் [[தொடருந்து]] நிலையம், நாட்டின் முக்கிய நகரங்களுடன் இணைக்கிறது. &lt;ref&gt;http://indiarailinfo.com/arrivals/haridwar-junction-hw/456&lt;/ref&gt; அருகில் உள்ள விமான நிலையம் டேராடூனில் உள்ள '''ஜாலி கிராண்ட் விமான நிலையம்''' &lt;ref&gt;http://www.expedia.co.in/vc/cheap-flights/dehradun-airport-ded/&lt;/ref&gt; மற்றும் புதுதில்லியில் உள்ள [[இந்திரா காந்தி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்]] ஆகும்.
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{commons category|Haridwar district}}
 * [http://haridwar.nic.in/  அரித்துவார் மாவட்ட இணையதளம்]
 * [http://sss.vn.ua/india/uttarakhand/haridwar/indexen.htm Photos of Haridwar, 1280x960, published by the author]
 
 {{Geographic location
 |Centre    = அரித்துவார் மாவட்டம் 
 |North     = 
 |Northeast = [[தேராதூன்|டேராடூன்]] மாவட்டம்
 |East      = [[பௌரி கார்வால் மாவட்டம்]] 
 |Southeast = [[பிஜ்னோர் மாவட்டம்]], [[உத்தரப் பிரதேசம்]]
 |South     = [[முசாபர்நகர் மாவட்டம்]], உத்தரப் பிரதேசம் 
 |Southwest = 
 |West      = [[சகாரன்பூர் மாவட்டம்]], உத்தரப் பிரதேசம்
 |Northwest = 
 }}
 {{உத்தராகண்டு}}
 [[பகுப்பு:உத்தராகண்ட மாவட்டங்கள்]]