மு. பக்தவத்சலம்
{{Infobox officeholder
 | name                = மு. பக்தவத்சலம்&lt;br/&gt;M. Bhakthavatsalam
 | image               = M. Bhaktavatsalam.jpg
 | caption             = 1954-ல் மு. பக்தவத்சலம்
 | office              = 4-ஆவது [[தமிழ்நாட்டு முதலமைச்சர்களின் பட்டியல்|தமிழ்நாடு முதல்வர்]]
 | term_start          = 2 அக்டோபர் 1963
 | term_end            = 5 மார்ச்சு 1967
 | predecessor         = [[காமராசர்]]
 | successor           = [[கா. ந. அண்ணாதுரை]]
 | office1             = தமிழ்நாடு மாநிலக் கல்வி அமைச்சர்
 | term_start1         = 3 மார்ச்சு 1962
 | term_end1           = 2 அக்டோபர் 1963
 | 1blankname1         = முதலமைச்சர்
 | 1namedata1          = [[காமராசர்]]
 | office2             = உட்துறை அமைச்சர்
 | chief_minister3     = [[காமராசர்]]
 | term_start2         = 13 ஏப்பிரல் 1957
 | term_end2           = 15 மார்ச்சு 1962
 | predecessor2        = [[காமராசர்]]
 | successor2          = [[காமராசர்]]
 | office3             = [[வேளாண்மை-உழவர் நலத்துறை]]
 | 1blankname2         = முதலமைச்சர்
 | 1namedata2          = [[காமராசர்]]
 | term_start3         = 13 ஏப்பிரல் 1954
 | term_end3           = 15 மார்ச்சு 1962
 | predecessor3        = 
 | successor3          = [[பி. கக்கன்]]
 | 1blankname3         = முதலமைச்சர்
 | 1namedata3          = [[காமராசர்]]
 | office4             =  பொதுப்பணித்துறை அமைச்சர்- [[சென்னை மாநிலம்]]
 | term_start4         = 24 மார்ச்சு 1947
 | term_end4           = 6 ஏப்பிரல் 1949
 | 1blankname4         = முதலமைச்சர்
 | 1namedata4          = [[ஓமந்தூர் ராமசாமி]]
 | birth_date          = {{birth date|df=yes|1897|10|09}}
 | birth_place         = [[நசரத்பேட்டை ஊராட்சி|நசரத்பேட்டை]], [[திருவள்ளூர் மாவட்டம்]], [[தமிழ்நாடு]], [[இந்தியா]]
 | death_date          = {{death date and age|df=yes|1987|2|13|1897|10|09}}
 | death_place         = [[சென்னை]], [[தமிழ்நாடு]], [[இந்தியா]]
 | resting_place       = பெரியவர் பக்தவத்சலம் நினைவிடம்
 | occupation          = [[அரசியல்வாதி]]
 | party               = [[இந்திய தேசிய காங்கிரசு]]
 | spouse              = ஞானசுந்தராம்பாள்
 | children            = [[சரோஜினி வரதப்பன்]]
 | website             = 
 }}
 '''மு. பக்தவத்சலம்''' (M. Bhakthavatsalam)(9 அக்டோபர் 1897 – 13 பிப்ரவரி 1987) [[சென்னை மாநிலம்|சென்னை மாநிலத்தின்]] முன்னாள் [[தமிழ்நாட்டு முதலமைச்சர்களின் பட்டியல்|முதலமைச்சரும்]] [[இந்தியா|இந்திய]] நாட்டின் விடுதலைப் போராட்ட வீரரும் ஆவார்.&lt;ref&gt;http://tamil.thehindu.com/opinion/columns/%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AE%BF%E0%AE%B4%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D-%E0%AE%AE%E0%AE%B1%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4-%E0%AE%A4%E0%AE%B2%E0%AF%88%E0%AE%B5%E0%AE%B0%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%B5%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%9A%E0%AE%B2%E0%AE%AE%E0%AF%8D/article6483938.ece/amp/&lt;/ref&gt; விடுதலைப் போராட்டக் காலங்களில் [[அமராவதி சிறை]]யில் அடைக்கப்பட்டு எண்ணற்ற இன்னல்களை அனுபவித்தவர். 1963 ஆம் ஆண்டு மதராஸ் முதல்வராகப் பொறுப்பேற்ற பின் தமது நிருவாகத் திறனை திறம்பட வெளிப்படுத்தியவர். [[இந்து சமய அறநிலையத் துறை|இந்து சமய அறநிலையத்துறையின்]]  திருக்கோவில்களின் நிதியிலிருந்து பள்ளிகள், கல்லூரிகள், மாணவர் விடுதிகள் போன்ற சமுதாய நலத்திட்டங்களைத் தொடங்கலாம் என்ற சட்டத்திருத்தத்தைக் கொண்டுவந்தவர்.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vikatan.com/news/tamilnadu/79981-omandurar-to-ops-history-behind-chief-ministers-of-tamil-nadu.html|title=காங்கிரசு கட்சியின் முன்னால் தமிழக முதல்வர் பக்தவச்சலம்}}&lt;/ref&gt;
 
 1960ஆம் ஆண்டு [[சோவியத் ஒன்றியம்|சோவியத் ஒன்றியத்தின்]] அழைப்பை ஏற்று அந்நாட்டிற்குச் சென்று வந்த அவர், ‘இன்னும் இரு ஐந்தாண்டுத் திட்டங்களை நாம் நிறைவேற்றி விட்டால் நாமும் அவர்களது நிலையை அடைந்துவிடலாம், என்று அப்போதே நம்பிக்கையுடன் குறிப்பிட்டவர். அரசியல் ரீதியாகவும், தனிப்பட்ட முறையிலும் ஒரு மனிதாபிமான உணர்வோடு, மனிதநேய உணர்வோடு வாழ்ந்து காட்டியவர்.
 
 == நினைவிடம் ==
 [[தமிழ்நாடு அரசு]] எம்.பக்தவத்சலம் நினைவைப் போற்றும் வகையில் [[சென்னை]] [[கிண்டி|கிண்டியில்]] அவர் அடக்கம் செய்யப்பட்ட இடத்தில் அவருக்கு  நினைவிடம் அமைத்து,  எம்.பக்தவத்சலம் அவர்களின் மார்பளவு சிலை அமைக்கப்பட்டுள்ளது.
 
 == எழுதிய நூல்கள் ==
 *குடியரசும் மக்களும்&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.hindutamil.in/news/opinion/columns/770592-book-fair-2022.html |title=புத்தகத் திருவிழா 2022 முதல்வர்களின் வரலாறுஏன் வாசிக்கப்பட வேண்டும்? |website=Hindu Tamil Thisai |language=ta |access-date=2022-02-24}}&lt;/ref&gt;
 *சமுதாய வளர்ச்சி
 *வளரும் தமிழகம்
 
 ==காட்சியகம்==
 &lt;gallery&gt;
 படிமம்:M Bhaktavatsalam 2008 stamp of India.jpg|பக்தவத்சலம் நினைவு அஞ்சல்தலை
 படிமம்:Bakthavatchalam memorial, Chennai.JPG|பக்தவத்சலம் நினைவிடம், காந்தி மண்டபம், சென்னை
 படிமம்:Bakthavatchalam memorial in Chennai.JPG|பக்தவத்சலம் சமாதி
 படிமம்:Bakthavatchalam statue 1.JPG|மார்பளவுச் சிலை
 படிமம்:Bakthavatchalam memorial opening.JPG|திறப்புக் கல்வெட்டு
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist}}
 * {{Cite web|url=http://www.kamat.com/database/biographies/m_bhaktavatsalam.htm|title=Biography: M.Bhaktavatsalam |access-date=27 December 2008|publisher=Kamat's Potpourri|work=Kamat Research Database}}
 * {{cite book|title=Bhaktavatsalan, Fifty Years of Public Life: Being a Commemoration Volume Issued on the Occasion of the Seventy-sixth Birth Day of Sri M. Bhaktavatsalam, Madras, October 1972|publisher=Kondah Kasi Seetharamon|year=1972}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons category|M. Bhaktavatsalam|மு. பக்தவத்சலம்}}
 * [https://web.archive.org/web/20220117072308/http://www.indopia.in/India-usa-uk-news/latest-news/295647/National/1/20/B Stamps in memory of Bakthavatsalam, Bismilah Khan]
 {{Authority control}}
 
 [[பகுப்பு:1897 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:1987 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:தமிழ்நாட்டைச் சேர்ந்த இந்திய தேசிய காங்கிரஸ் அரசியல்வாதிகள்]]
 [[பகுப்பு:தமிழ்நாட்டு அமைச்சர்கள்]]
 [[பகுப்பு:தமிழ்நாட்டு இந்திய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள்]]
 [[பகுப்பு:திருவள்ளூர் மாவட்ட நபர்கள்]]
 [[பகுப்பு:1 ஆவது தமிழ்நாடு சட்டமன்ற உறுப்பினர்கள்]]
 [[பகுப்பு:தமிழ்நாட்டு முதலமைச்சர்கள்]]
 [[பகுப்பு:காந்தியவாதிகள்]]