தர்மராஜஸ்வரர் குடைவரைக் கோயில்
{{Infobox Mandir
 | name               = தர்மராஜஸ்வரர் குடைவரைக் கோயில்
 | image              = Dharmrajeshwar.JPG
 | alt          = 
 | caption            = தர்மராஜேஸ்வர் கோயில்
 | pushpin_map        = India Madhya Pradesh
 | map_caption        =மத்தியப் பிரதேசத்தில் அமைவிடம்
 | coordinates        = {{coord|24|11|38.22|N|75|29|56.42|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
 | other_names        = 
 | proper_name        = தர்மராஜஸ்வரர்
 | devanagari         = धर्मराजेश्वर
 | sanskrit_translit  = 
 | tamil              = 
 | marathi            = 
 | bengali            = 
 | country            = [[இந்தியா]]
 | state              = [[மத்தியப் பிரதேசம்]]
 | district           = [[மண்டசௌர் மாவட்டம்|மண்டசௌர்]]
 | location           = கரோத் தாலுக்கா
 | elevation_m        = 
 | primary_deity      = 
 | important_festivals= 
 | architecture       = [[இந்தியக் குடைவரைக் கட்டிடக்கலை]]
 | number_of_temples  = 
 | number_of_monuments= 
 | inscriptions       = 
 | date_built         = 4 – 5ம் நூற்றாண்டு
 | creator            = 
 | website            = 
 }}
 '''தர்மராஜஸ்வரர் குடைவரைக் கோயில்''' (Dharmrajeshwar) ({{lang-hi|धर्मराजेश्वर}}) [[இந்தியா]]வின் [[மத்தியப் பிரதேசம்|மத்தியப் பிரதேச]] மாநிலத்தின் [[மண்டசௌர் மாவட்டம்|மண்டசௌர் மாவட்டத்தில்]], கரோத் தாலுக்காவில்  [[இந்தியக் குடைவரைக் கட்டிடக்கலை]]யில் அமைந்த [[பௌத்தம்]], [[சைனம்|சமணம்]] மற்றும் [[இந்து சமயம்|இந்து]] சமயங்களின் [[இந்தியக் குடைவரைக் கோயில்கள்|குடைவரைக் கோயில்களின்]] தொகுதியாகும்.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.apnisanskriti.com/dharmrajeshwar-mandsaur-madhya-pradesh-3141 |title=Dharmrajeshwar, Mandsaur, Madhya Pradesh |access-date=2017-08-10 |archive-date=2017-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221134545/http://www.apnisanskriti.com/dharmrajeshwar-mandsaur-madhya-pradesh-3141 |url-status= }}&lt;/ref&gt;
 
 தர்மராஜஸ்வர் குடைவரைக் கோயில், [[எல்லோரா கைலாசநாதர் கோவில்]] போன்று மலையை மேலிருந்து குடைந்து வடிவக்கப்பட்டதாகும்.
 
 இதன் உண்மையான பெயர் '''தம்நார்''' என்பதாகும்.  (धमनार).&lt;ref&gt;Usha Agarwal:Mandsaur Zile Ke Puratatvik samarakon ki paryatan ki drishti se sansadhaniyata – Ek Adhyayan, Chirag Prakashan Udaipur, 2007, p. 27&lt;/ref&gt;
 
 == தர்மராஜஸ்வரர் கோயில் ==
 தர்மராஜஸ்வரர் [[இந்தியக் குடைவரைக் கோயில்கள்|குடைவரைக் கோயில்]]  50 மீட்டர் நிளமும், 20 மீட்டர் அகலமும், 9 மீட்டர் ஆழமும் கொண்டது. இதன் நடுவில் 14.5 மீட்டர் நீளமும், 10 மீட்டர் நீளமும் கொண்ட பெரிய கோயிலில் பெரிய [[சிவன்|சிவ லிங்கமும்]] மற்றும் [[விஷ்ணு]] சிற்பங்கள் உள்ளது. மேலும் [[இலக்குமி]], [[பைரவர்]], [[காளி]], [[கருடன், புராணம்|கருடன்]], [[பார்வதி]] தெயவங்களின் சிற்பங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளது.இக்குடைவரைக் கோயில் சிவன் மற்றும் விஷ்ணு வழிபாடுகளுக்கு உரியதாக உள்ளது.&lt;ref&gt;Usha Agarwal:Mandsaur Zile Ke Puratatvik samarakon ki paryatan ki drishti se sansadhaniyata – Ek Adhyayan, Chirag Prakashan Udaipur, 2007, p. 28&lt;/ref&gt;
 
 == குகைகள் ==
 [[படிமம்:Dhamnar caves1.JPG|thumb|300px|தம்நார் குடைவரைக் கோயில்]]
 இவிடத்தில் உள்ள குகைகளில், 7ஆம் நூற்றாண்டில் நிறுவப்பட்ட [[பௌத்தம்|பௌத்தர்களின்]] [[புத்த விகாரம்|விகாரங்கள்]], [[தூபி]]கள், [[சைத்தியம்|சைத்தியங்கள்]] செதுக்கி உருவாக்கப்பட்டுள்ளது. இதனை ''சந்தனகிரி'' என்பர்.
 
 == படக்காட்சியகம் ==
 &lt;gallery&gt;
 படிமம்:Dhamnar caves3.JPG| குகை எண் 6)
 படிமம்:Dhamnar caves4.JPG|குகை எண் 8
 படிமம்:Dhamnar caves2.JPG|[[தம்நார் குகைகள்]]
 படிமம்:Dhamnar caves.JPG| [[தம்நார் குகைகள்]]
 படிமம்:Dharmrajeshwar5.JPG|தர்மராஜேஸ்வரர் [[குடைவரைக் கோயில்]]
 படிமம்:Dharmrajeshwar3.JPG|சிவ லிங்கம்
 படிமம்:Dharmrajeshwar2.JPG| தர்மராஜேஸ்வரர் கோயில்
 படிமம்:Dharmrajeshwar1.JPG| தர்மராஜேஸ்வரர் கோயில்
 படிமம்:Dharmrajeshwar1.JPG|தர்மராஜேஸ்வரர் கோயில்
 &lt;/gallery&gt;
 
 == இதனையும் காண்க ==
 * [[பசுபதிநாதர் கோயில்]]
 * [[தம்நார் குகைகள்]]
 * [[இந்தியக் குடைவரைக் கோயில்கள்]]
 * [[பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்]]
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{reflist}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 * [http://www.templeadvisor.com/temples-in-india/buddhist-temples/dharmrajeshwar-cave-temple  Dharmrajeshwar Cave Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924001016/http://www.templeadvisor.com/temples-in-india/buddhist-temples/dharmrajeshwar-cave-temple |date=2017-09-24 }}
 *[https://www.youtube.com/watch?v=Ms0NaEHXZ4k தர்மராஜேஸ்வர் கோயில் - காணொலி]
 {{பௌத்தத் தலைப்புகள்}}
 
 
 
 [[பகுப்பு:இந்திய இந்துக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியக் குடைவரைக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்]]
 [[பகுப்பு:மத்தியப் பிரதேச சுற்றுலாத் தலங்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியத் தொல்லியற்களங்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியாவில் உள்ள குகைகள்]]