உசுபெக்கிசுத்தான்
{{Infobox country
 | conventional_long_name = உசுபெக்கிசுத்தான் குடியரசு&lt;br/&gt;Republic of Uzbekistan
 | common_name = உசுபெக்கிசுத்தானின்
 | native_name = O'zbekiston Respublikasi
 | image_flag = Flag of Uzbekistan.svg
 | image_coat = Coat of Arms of Uzbekistan.svg
 | symbol_type = சின்னம்&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ksu.uz/en/page/index/id/7 |title=Constitution of the Republic of Uzbekistan |publisher=ksu.uz |accessdate=1 January 2015 |archive-date=27 ஜூன் 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160627070709/http://www.ksu.uz/en/page/index/id/7 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 | national_anthem = &lt;br/&gt;Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi&lt;br /&gt;{{small|''எனது வெளிச்சமான நாள்''}}&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:Uzbekistan anthem.ogg]]&lt;/center&gt;
 | image_map = Узбекистан на глобусе.svg
 | map_caption = {{map caption |location_color= பச்சை}}
 | capital = [[தாஷ்கந்து]]
 | coordinates = {{Coord|41|16|N|69|13|E|type:city}}
 | largest_city = தாசுக்கந்து
 | official_languages = [[உசுபேகிய மொழி|உசுபெக்]]
 | languages_type = இனம் சார்ந்த மொழி
 | languages = [[உருசிய மொழி|உருசியம்]]&lt;ref name=&quot;AA&quot;&gt;{{cite web|author=Юрий Подпоренко|title=Бесправен, но востребован. Русский язык в Узбекистане|url=http://mytashkent.uz/2015/04/27/bespraven-no-vostrebovan-russkij-yazyk-v-uzbekistane/|date=2001|publisher=Дружба Народов|accessdate=27-05-2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Шухрат Хуррамов&quot;&gt;{{cite web|author=Шухрат Хуррамов|title=Почему русский язык нужен узбекам?|url=http://365info.kz/2015/09/russkij-yazyk-v-uzbekistane/|date=11 September 2015|publisher=365info.kz|accessdate=27-05-2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AB&quot;&gt;{{cite web|author=Евгений Абдуллаев|title=Русский язык: жизнь после смерти. Язык, политика и общество в современном Узбекистане|url=http://magazines.russ.ru/nz/2009/4/ab21.html|date=2009|publisher=Неприкосновенный запас|accessdate=27-05-2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AC&quot;&gt;{{cite web|author=А. Е. Пьянов|title=СТАТУС РУССКОГО ЯЗЫКА В СТРАНАХ СНГ|url=http://www.philology.ru/linguistics2/pyanov-11.htm|publisher=2011|accessdate=27-05-2016}}&lt;/ref&gt;
 | ethnic_groups = {{unbulleted list
   | 54-64% உசுபெக்
   |  25.8% [[தஜிகிஸ்தான்|தஜிக்கு]]
   |  2.5% [[கசக்குகள்|கசாக்]]
   |  2.3% [[உருசியா|உருசியர்]]
   |  2.2% கரகல்பாக்கு
   |  4.4% ஏனையோர்
  }}
 | ethnic_groups_year = 
 | demonym = உசுபெக்கிசுத்தானி
 | government_type = {{nowrap|[[ஒருமுக அரசு|ஒருமுக]] [[தலைவர் ஆளும் அரசு முறைமை|சனாதிபதி]]}}&lt;br&gt;[[குடியரசு]]
 | leader_title1 = அரசுத்தலைவர்
 | leader_name1 = [[சவ்காத் மிர்சியோயெவ்]]
 | leader_title2 = பிரதமர்
 | leader_name2 = அப்துல்லா அரீப்பொவ்
 | legislature = நாடாளுமன்றம்
 | upper_house = மேலவை
 | lower_house = சட்டமன்றம்
 | sovereignty_type = அமைப்பு
 | established_event1 = புக்காரா அமீரகம் அறிவிப்பு
 | established_date1 = 1785
 | established_event2 = புக்காரன் மக்கள் சோவியத் குடியரசு அமைக்கப்பட்டமை
 | established_date2 = 30 ஏப்ரல் 1920
 | established_event3 =
 | established_event5 = [[ஐக்கிய நாடுகள் அவை|ஐநா]]வில் இணைப்பு
 | established_date5 = 2 மார்ச் 1992
 | established_event6 = தற்போதைய அரசமைப்பு
 | established_date6 = 8 திசம்பர் 1992
 | area_km2 = 448,978
 | area_rank = 56-வது
 | area_sq_mi = 172,742 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
 | percent_water = 4.9
 | population_estimate = 32,979,000&lt;ref name=&quot;Stat2016&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/ru/2017/01/16/population/ |title=Население Узбекистана превысило 32 млн человек|publisher=Gazeta.uz|language= Russian|accessdate=19-01-2017|date=16 சனவரி 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzdaily.com/articles-id-38139.htm |title=Number of permanent population of Uzbekistan makes up 32.12 million people |publisher=Uzdaily.com |language= |accessdate=19-01-2017 |date=19 சனவரி 2017 |archive-date=2017-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170131201123/https://www.uzdaily.com/articles-id-38139.htm |url-status= }}&lt;/ref&gt;
 | population_census = 
 | population_estimate_year = 2017
 | population_estimate_rank = 42-வது
 | population_census_year = 
 | population_density_km2 = 70.5
 | population_density_sq_mi = 182.8 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
 | population_density_rank = 132-வது
 | GDP_PPP = $222.792 billion&lt;ref name=&quot;IMF&quot;/&gt;
 | GDP_PPP_year = 2017
 | GDP_PPP_rank = 62
 | GDP_PPP_per_capita = $7,023&lt;ref name=&quot;IMF&quot;/&gt;
 | GDP_PPP_per_capita_rank = 125-வது
 | GDP_nominal = $68.324 பில்லியன்&lt;ref name=&quot;IMF&quot;&gt;[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&amp;pr.y=16&amp;sy=2017&amp;ey=2019&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=927&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a= Uzbekistan]. International Monetary Fund&lt;/ref&gt;
 | GDP_nominal_year = 2017
 | GDP_nominal_rank = 69-வது
 | GDP_nominal_per_capita = $2,154&lt;ref name=&quot;IMF&quot;/&gt;
 | GDP_nominal_per_capita_rank = 130-வது
 | Gini = 36.7 &lt;!--number only--&gt;
 | Gini_year = 2013
 | Gini_change = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
 | Gini_ref = &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/income-gini-coefficient|title=Income Gini coefficient {{!}} Human Development Reports|website=hdr.undp.org|language=en|access-date=2017-12-06|archive-date=2010-07-23|archive-url=https://www.webcitation.org/5rRcwIiYs?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mecometer.com/whats/uzbekistan/gini-index/|title=GINI index - Uzbekistan|website=MECOMeter - Macro Economy Meter|access-date=2017-12-06}}&lt;/ref&gt;
 | Gini_rank = 88-வது
 | HDI = 0.701 &lt;!--number only--&gt;
 | HDI_year = 2015&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
 | HDI_change = increase&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
 | HDI_ref = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2015 |accessdate=15 December 2015 |publisher=United Nations Development Programme }}&lt;/ref&gt;
 | HDI_rank = 105-வது
 | currency = இசுப்பெக்கிசுத்தானி சோம்
 | currency_code = UZS
 | time_zone = [[உசுபெக்கிசுத்தான் நேரம்|UZT]]
 | utc_offset = +5
 | utc_offset_DST = +5
 | time_zone_DST = இல்லை
 | drives_on = வலது
 | calling_code = +998
 | cctld = .uz
 | religion = 96.3% [[இசுலாம்]]&lt;ref name=Pew2009&gt;[http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf Mapping the Global Muslim Population. A Report on the Size and Distribution of the World’s Muslim Population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519092435/http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf |date=2011-05-19 }}. Pew Forum on Religion &amp; Public Life (October 2009)&lt;/ref&gt;
 | area_magnitude = 1 E11
 | country_code = UZB
 }}
 '''உசுபெக்கிசுத்தான்''' (''Uzbekistan'') அதிகாரபூர்வமாக '''உசுபெக்கிசுத்தான் குடியரசு''' (''Republic of Uzbekistan'', ({{lang-uz|Oʻzbekiston Respublikasi}}), [[நடு ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஓர் [[நிலம்சூழ் நாடு|நிலம்சூழ்]] [[இறைமையுள்ள நாடு]] ஆகும். இது ஒரு மத-சார்பற்ற, [[ஒருமுக அரசு|ஒற்றையாட்சி]]க் [[குடியரசு]] ஆகும். இந்நாட்டில் 12 மாகாணங்களும், ஒரு சுயாட்சிக் குடியரசும் உள்ளன. உசுப்பெக்கிசுத்தானின் எல்லைகளாக வடக்கு மற்றும் வடமேற்கே [[கசக்கஸ்தான்]], [[ஏரல் கடல்]] ஆகியனவும், வடகிழக்கே [[கிர்கிசுத்தான்]], தென்கிழக்கே [[தஜிகிஸ்தான்]], தெற்கே [[ஆப்கானித்தான்]], தென்மேற்கே [[துருக்மெனிஸ்தான்]] ஆகிய ஐந்து நிலம்சூழ் நாடுகளும் அமைந்துள்ளன. [[தாஷ்கந்து]] இதன் தலைநகரமும் பெரிய நகரமும் ஆகும்.
 
 தற்போதைய உசுபெக்கிசுத்தான் பண்டைய காலத்தில் [[ஈரானிய மொழிகள்|ஈரானிய]]-மொழி பேசும் [[திரான்சாக்சியானா]] பகுதியில் [[பட்டுப் பாதை]]யில் பெரும் வளத்துடன் திகழ்ந்த [[சமர்கந்து]], [[புகாரா]], கீவா ஆகிய நகரங்களைக் கொண்டிருந்தது. இப்பகுதியின் ஆரம்பகாலக் குடியேறிகள் [[சிதியர்கள்]] ஆவர். இதன் ஆரம்பகால நாகரிகங்கள் [[சிதியர்கள்|கிழக்கு ஈரானிய நாடோடிகளால்]] உருவாக்கப்பட்ட குவாரெசும் (கிமு 8ஆம்–6ஆம் நூற்றாண்டுகள்), [[பாக்திரியா]] (கிமு 8ஆம்–6ஆம் நூற்றாண்டுகள்), [[சோக்தியானா]] (8ஆம்–6ஆம் நூற்றாண்டுகள்), பெர்கானா, மார்கியானா (கிமு 3ஆம்– கிபி 6ஆம் நூற்றாண்டுகள்) ஆகியவையாகும். இப்பிராந்தியம் [[பாரசீகப் பேரரசு]]டன் இணைக்கப்பட்டு, கிபி 7ஆம் நூற்றாண்டில் [[பாரசீகம் மீதான இசுலாமியப் படையெடுப்பு|இசுலாமியப் படையெடுப்புடன்]] வீழ்ச்சியடைந்து, பெரும்பான்மையான மக்கள் [[இசுலாம்|இசுலாமியத்தைத்]] தழுவிக் கொண்டனர். 11ஆம் நூற்றாண்டில் உள்ளூரைச் சேர்ந்த குவாரசமியர் ஆட்சியின் கீழ் இருந்த இப்பகுதி, 13ஆம் நூற்றாண்டில் [[மங்கோலியர்களின் குவாரசமியப் படையெடுப்பு|மங்கோலியர்களின் ஆட்சியின்]] கீழ் வந்தது. இன்றைய உசுப்பெக்கிசுத்தானின் சாரிசாப் நகரில் மங்கோலியப் பேரரசர் [[தைமூர்]] பிறந்தார். இவர் 14ஆம் நூற்றாண்டில் [[தைமூரிய வம்சம்|தைமூரிய வம்சத்தைத்]] தோற்றுவித்தார். 16ஆம் நூற்றாண்டில் இப்பகுதி உசுபெக் சாய்பானிதுகளினால் கைப்பற்றப்பட்டு, தலைநகர் [[சமர்கந்து|சமர்கந்தில்]] இருந்து [[புகாரா]]விற்கு மாற்றப்பட்டது. இப்பகுதி கீவா, கோக்கந்து, புகாரா என மூன்று [[கானேடு|மாநிலங்களாக]]ப் பிரிக்கப்பட்டன. இவை படிப்படியாக 19ஆம் நூற்றாண்டில் [[உருசியப் பேரரசு]]டன் இணைந்தன. [[தாஷ்கந்து]] உருசிய துர்க்கிசுத்தானின் முக்கிய அரசியல் மையமாகக் காணப்பட்டது. 1924 இல் [[சோவியத் ஒன்றியம்|சோவியத் ஒன்றியத்தின்]] குடியரசாக &quot;உசுபெக் சோவியத் சோசலிசக் குடியரசு&quot; என்ற பெயரைப் பெற்றது. 1991 இல் சோவியத் வீழ்ச்சிக்குப் பின்னர், 1991 ஆகத்து 31 இல் உசுபெக்கிசுத்தான் குடியரசாகத் தனிநாடாக விடுதலை பெற்றது.
 
 உசுபெக்கிஸ்தான் வரலாற்றுரீதியாக ஒரு மாறுபட்ட பண்பாட்டைக் கொண்டுள்ளது. இதன் அதிகாரப்பூர்வ மொழி [[உசுபேகிய மொழி|உசுபெக்]] ஆகும். இது [[இலத்தீன்]] எழுத்துக்களில் எழுதப்படும் [[துருக்கிய மொழிகள்|துருக்கிய மொழி]]க் குடும்பத்தைச் சேர்ந்தது. இது நாட்டின் மக்கள்தொகையில் சுமார் 85% மக்களால் பேசப்படுகிறது. [[உருசிய மொழி]] இங்கு பரவலாகப் பயன்படுத்தப்படும் இரண்டாவது மொழியாகும். உசுபெக்கியர்கள் மக்கள்தொகையில் 81%, உருசியர்கள் 5.4%, தாஜிக்குகள் 4.0%, கசாக்குகள் 3.0%, ஏனையோர் 6.5% ஆகும். [[முசுலிம்]]கள் 79%,  [[உருசிய மரபுவழித் திருச்சபை|உருசிய மரபுவழிக் கிறித்தவர்கள்]] 5% ஆவர். ஏனைய சமயத்தோர் அல்லது சமயமறுப்பாளர்கள் 16% ஆவர். உசுபெக்குகளில் பெரும்பாலானோர் பிரிவு-சாரா முசுலிம்கள் ஆவர்.&lt;ref&gt;&quot;Chapter 1: Religious Affiliation&quot;. The World’s Muslims: Unity and Diversity. Pew Research Center's Religion &amp; Public Life Project. 9 August 2012. Retrieved 4 September 2013.&lt;/ref&gt; உசுபெக்கிசுத்தான் [[விடுதலை பெற்ற நாடுகளின் பொதுநலவாயம்]], [[ஐரோப்பாவில் பாதுகாப்புக்கும் ஒத்துழைப்புக்குமான அமைப்பு]], [[ஐக்கிய நாடுகள் அவை|ஐக்கிய நாடுகள்]] ஆகிய உலக அமைப்புகளில் அங்கம் வகிக்கின்றது. அதிகாரபூர்வமாக இது சனநாயகக் குடியரசாக இருந்தாலும்,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ksu.uz/en/page/index/id/7 |title=Constitution of the Republic of Uzbekistan |publisher=ksu.uz |accessdate=24 December 2014 |archive-date=27 ஜூன் 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160627070709/http://www.ksu.uz/en/page/index/id/7 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2008 இல் [[அரசு சார்பற்ற அமைப்பு|அரச-சார்பற்ற]] [[மனித உரிமை]] இயக்கங்கள் இதனை &quot;வரையறுக்கப்பட்ட மனித உரிமைகளைக் கொண்ட சர்வாதிகார நாடு&quot; என வரையறுத்துள்ளன.&lt;ref name=&quot;US State Dept - human rights&quot;&gt;US Department of State, [https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2008/sca/119143.htm 2008 Country Report on Human Rights Practices in Uzbekistan], Bureau of Democracy, Human Rights, and Labour, 25 February 2009&lt;/ref&gt;
 
 2016 ஆம் ஆண்டில் முதலாவது அரசுத்தலைவர் [[இஸ்லாம் காிமோவ்]] இறந்த பின்னர் பதவியேற்ற [[சவ்காத் மிர்சியோயெவ்]] நாட்டில் பெரும் மாற்றங்களைக் கொண்டு வந்தார். இவரது மாற்றங்கள் ''ஓர் அமைதியான புரட்சி'' எனக் கூறப்பட்டது. அவர் [[பருத்தி]] [[அடிமை முறை]], குழந்தை தொழிலாளர் முறை போன்றவற்றை படிப்படியாக முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தார்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://moderndiplomacy.eu/2017/12/18/uzbekistan-ends-systematic-use-of-child-labour-and-takes-measures-to-end-forced-labour/|title=Uzbekistan ends systematic use of child labour and takes measures to end forced labour - Modern Diplomacy|website=moderndiplomacy.eu|language=en-US|access-date=2017-12-19}}&lt;/ref&gt; [[நுழைவிசைவு]]கள், வரி மறுசீரமைப்பு ஆகியவற்றை அறிமுகப்படுத்தினார். நான்கு புதிய திறந்த பொருளாதார வலயங்கள் திறக்கப்பட்டன. அத்துடன் அரசியல் கைதிகள் பலருக்கு பொது மன்னிப்பு வழங்கப்பட்டு விடுவிக்கப்பட்டனர். [[தஜிகிஸ்தான்]], [[கிர்கிசுத்தான்]], [[ஆப்கானித்தான்]] ஆகிய அண்டை நாடுகளுடனான உறவுகள் மேம்படுத்தப்பட்டன.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Eurasia's Latest Economic Reboot Can Be Found In Uzbekistan|url=https://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2017/09/14/eurasias-new-perestroika-uzbekistan-silk-road-china/#670f09196f25|accessdate=18 -09-2017|publisher=[[ஃபோர்ப்ஸ்]]|date=14-09-2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/oct/03/are-decades-of-political-repression-making-way-for-an-uzbek-spring|title=Are decades of political repression making way for an 'Uzbek spring'?|last=Lillis|first=Joanna|date=2017-10-03|work=The Guardian|access-date=2017-11-19|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.eurasiareview.com/08122017-uzbekistan-a-quiet-revolution-taking-place-analysis/|title=Uzbekistan: A Quiet Revolution Taking Place – Analysis|date=2017-12-08|work=Eurasia Review|access-date=2017-12-08|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://csrskabul.com/en/blog/growing-ties-afghanistan-uzbekistan/|title=The growing ties between Afghanistan and Uzbekistan - CSRS En|date=2017-01-28|work=CSRS En|access-date=2017-12-25|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 
 உசுபெக்கித்தானின் பொருளாதாரம் [[சந்தைப் பொருளாதாரம்|சந்தைப் பொருளாதாரத்திற்கு]] படிப்படியாக மாற்றம் அடைந்தது. 2017 செப்டம்பரில், நாட்டின் நாணயம் சந்தை விலையில் முழுமையாக மாற்றத்தக்கதாக அமைக்கப்பட்டது. உசுபெக்கித்தான் [[பருத்தி]] ஏற்றுமதி செய்யும் நாடுகளில் உலகில் முக்கிய இடத்தை வகிக்கிறது. அத்துடன் இது உலகின் மிகப்பெரிய திறந்த-குழி தங்கச் சுரங்கத்தை தெயல்படுத்துகிறது. [[இயற்கை எரிவளி]]யை பெருமளவு கொண்டிருக்கும் இந்நாடு, [[நடு ஆசியா]]வில் மிகப்பெரும் மின்சார உற்பத்தி செய்யும் நாடாக உள்ளது.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globallegalinsights.com/practice-areas/energy-laws-and-regulations/uzbekistan|title=Uzbekistan {{!}} Energy 2018  - Global Legal Insights|website=GLI - Global Legal InsightsUzbekistan {{!}} Energy 2018|language=en|access-date=2017-12-02}}&lt;/ref&gt; [[புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல்]] நாட்டின் எரிசக்தித் துறையில் 23% இற்கும் மேற்பட்டதாக உள்ளது. அத்துடன் [[நீர் மின் ஆற்றல்]] 21.4% ஆகவும், [[சூரிய ஆற்றல்]] 2% ஆகவும் உள்ளது.
 
 ==புவியியல்==
 [[File:UN-Uzbekistan.svg|thumb|left|255x255px|உசுபெக்கிசுத்தான் வரைபடம்]]
 [[File:Uzbekistan map of Köppen climate classification.svg|thumb|left|255x255px|உசுபெக்கித்தானின் [[கோப்பென் காலநிலை வகைப்பாடு|கோப்பென் காலநிலை]] வரைபடம்]]
 உசுபெக்கிசுத்தானின் பரப்பளவு 447,400 சதுரகிமீ ஆகும். இது பரப்பளவின் படி உலகின் 56வது பெரிய நாடாகவும், மக்கள்தொகைப்படி 42வதும் பெரிய நாடாவும் காணப்படுகிறது.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.worldatlas.com/aatlas/populations/ctypopls.htm |title=Countries of the world|publisher=worldatlas.com |accessdate=2 May 2010}}&lt;/ref&gt; [[விடுதலை பெற்ற நாடுகளின் பொதுநலவாயம்|முன்னாள் சோவியத்]] நாடுகளில் இது பரப்பளவில் 4வதும், மக்கள்தொகையில் 2வதும் ஆகும்..&lt;ref name=uzstat&gt;[http://enews.fergananews.com/article.php?id=2051 Uzbekistan will publish its own book of records&amp;nbsp;– Ferghana.ru]. 18 July 2007. Retrieved 29 July 2009.&lt;/ref&gt;
 
 இந்நாடு மேற்கில் இருந்து கிழக்கே 1,425 கிமீ தூரமும், 930 கிமீ வடக்கில் இருந்து தெற்கு வரை நீண்டுள்ளது. [[நடு ஆசியா]]வில் மிகப்பெரிய நடான உசுபெக்கிசுத்தான் நடு ஆசியாவின் ஏனைய நான்கு நாடுகளுடனும் எல்லைகளைக் கொண்டுள்ள ஒரே ஒரு நாடாகும்.
 
 உசுபெக்கிசுத்தான் ஒரு வறண்ட, [[நிலம்சூழ் நாடு|நிலம்சூழ்]] நாடாகும். இது உலகில் உள்ள இரண்டு இரட்டை நிலம்சூழ் நாடுகளில் (முற்றாக நிலம்சூழ் நாடுகளால் சூழப்பட்டது) ஒன்றாகும் (மற்றையது [[லீக்கின்ஸ்டைன்]] ஆகும்). இந்நாட்டின் எந்த ஆறுகளும் கடலில் கலப்பதில்லை. மொத்தப் பரப்பளவின் 10% இற்கும் குறைவான நீர்ப்பாசன நிலமே ஆற்றுப் பள்ளத்தாக்குகளிலும் பாலைவனச்சோலைகளிலும் தீவிரமான பயிர்ச் செய்கைகளில் ஈடுபடுத்தப்பட்டுள்ளன. ஏனைய நிலம் பாலைவனங்களும், மலைகளுமே.
 
 உசுபெக்கித்தானின் உயர் புள்ளி கடல்மட்டத்தில் இருந்த்ய் 4,643 மீ உயரத்தில் உள்ள காசுரெத் சுல்தான் என்ற மலை ஆகும். இது [[தஜிகிஸ்தான்]] எல்லையில் [[துசான்பே]] இற்கு வடமேற்கே அமைந்துள்ளது.&lt;ref name=uzstat/&gt;
 
 உசுபெக்கித்தான் கண்டவெளிக் காலநிலையைக் கொண்டது. ஆண்டுக்கு சிறிய அளவு [[பொழிவு (வானிலையியல்)|மழைப்பொழிவு]] (100–200 மிமீ) எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. கோடை காலத்தில் சராசரியாக 40&amp;nbsp;°C {{nowrap|(104 °F)}} [[வெப்பநிலை]] நிலவுகிறது. குளிர் காலத்தில் சராசரியாக −23&amp;nbsp;°C {{nowrap|(−9 °F)}} ஆக உள்ளது.&lt;ref name=&quot;LoC:Climate&quot;&gt;[http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+uz0029) Climate], Uzbekistan : Country Studies&amp;nbsp;– Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt;
 
 ==சூழல்==
 [[File:AralSea1989 2014.jpg|thumb|left|[[ஏரல் கடல்]] 1989, 2014 ஒப்பீடு]]
 உசுப்பெக்கித்தான் மிகவும் வளமானதும், மாறுபட்டதுமான இயற்கை சூழலைக் கொண்டுள்ளது. ஆனாலும், [[சோவியத் ஒன்றியம்|சோவியத்]] ஆட்சியாளர்களின் பல தசாப்தங்களாக கேள்விக்குரிய பாரிய [[பருத்தி]] உற்பத்தி தொடர்பான கொள்கைகள் நாட்டில் காற்று, நீர் ஆகியவற்றின் மாசுபாட்டிற்கும், பேரழிவுகளுக்கும் முக்கிய காரணங்களாக அமைந்தன.&lt;ref&gt;&quot;[http://countrystudies.us/uzbekistan/17.htm Environment]&quot;. In Glenn E. Curtis (Ed.), ''[http://countrystudies.us/uzbekistan Uzbekistan: A Country Study]''. Washington: Government Printing Office for the Library of Congress, 1996. Online version retrieved 2 May 2010.&lt;/ref&gt;
 
 [[ஏரல் கடல்]] உலகின் நான்காவது-பெரிய உள்ளகக் கடலாக இருந்தது. இது காற்று ஈரப்பதத்திலும், வறண்ட நிலப் பயன்பாட்டிலும் ஒரு தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியது.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.msf.org/msfinternational/invoke.cfm?objectid=6589D208-DC2C-11D4-B2010060084A6370&amp;component=toolkit.article&amp;method=full_html|title=Uzbekistan: Environmental disaster on a colossal scale|publisher=[[எல்லைகளற்ற மருத்துவர்கள்]]|date=1-11-2000|accessdate=2-05-2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930020327/http://www.msf.org/msfinternational/invoke.cfm?objectid=6589D208-DC2C-11D4-B2010060084A6370&amp;component=toolkit.article&amp;method=full_html|archivedate=30-09-2007|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 1960களில் இருந்து, ஏரல் கடல் நீரின் அதிகரித்த பயன்பாடு காரணமாக இக்கடலின் பரப்பளவு 50% இனால் குறைந்தது. பருத்தி உற்பத்திக்கு பெருமளவு நீர் தேவை என்பதால் நீரின் பயன்பாடும் அதிகரித்தது.&lt;ref&gt;[http://www.ejfoundation.org/page146.html Aral Sea Crisis] Environmental Justice Foundation Report {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120407122425/http://www.ejfoundation.org/page146.html |date=7-04-2012 }}&lt;/ref&gt;
 
 ஏரல் கடல் பிரச்சனை காரணமாக, அதிக உப்புத்தன்மை மற்றும் கனமான கனிமங்களுடன் கூடிய மண்ணின் [[மண் மாசடைதல்|மாசுபாடு]] ஆகியவை, குறிப்பாக ஏரல் கடலிற்கு அருகில் கரக்கல்பாக்ஸ்தானில், பரவலாகப் பரவின. நாட்டின் நீர் ஆதாரங்களின் பெரும்பகுதி விவசாயத்திற்காகப் பயன்படுத்தப்படுகிறது, இது நீர் பயன்பாட்டின் கிட்டத்தட்ட 84% இற்கும் அதிகமான [[மண் உப்புத்தன்மை]]க்குப் பங்களிப்புச் செய்கிறது. பருத்தி விளைச்சலுக்கு பூச்சிக்கொல்லிகள் மற்றும் [[உரம்|உரங்கள்]] கடுமையாகப் பயன்படுத்துவதால் [[மண் மாசடைதல்|மண் மாசுபாடு]] அதிகரித்துக் காணப்படுகிறது.&lt;ref name=&quot;LoC:Climate&quot;/&gt;
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist|2}}
 
 {{ஆசிய நாடுகள்}}
 
 [[பகுப்பு:உசுபெக்கிசுத்தான்| ]]
 [[பகுப்பு:மத்திய ஆசிய நாடுகள்]]
 [[பகுப்பு:முன்னாள் சோவியத் ஒன்றிய நாடுகள்]]
 [[பகுப்பு:நிலம்சூழ் நாடுகள்]]