ஜாமா பள்ளி, தில்லி
{{Infobox religious building
 |building_name=ஜாமா மஸ்ஜித்
 |image=New Delhi Jama Masjid.jpg
 |caption=
 |location= [[தில்லி]], [[இந்தியா]]
 |geo={{coord|28|39|3|N|77|13|59|E|region:IN-DL_type:landmark|display=inline,title}}
 |religious_affiliation=[[இஸ்லாம்]]
 |rite=
 |province= 
 |territory=[[தில்லி]]
 |district=[[மத்திய தில்லி]]
 |consecration_year=
 |status=[[பள்ளிவாசல்]]
 |leadership= 
 |website=
 |architect=
 |architecture_type=பள்ளிவாசல்
 |architecture_style=[[இஸ்லாமிய கட்டிடக்கலை|இஸ்லாமியம்]],
 |facade_direction=
 |year_completed=1656
 |construction_cost=
 |capacity=85,000
 |length=80 m
 |width=27 m
 |width_nave=
 |height_max=
 |dome_quantity=3
 |dome_height_outer=
 |dome_height_inner=
 |dome_dia_outer=
 |dome_dia_inner=
 |minaret_quantity= 2
 |minaret_height=41 m
 |spire_quantity=
 |spire_height=40000 m
 |materials=
 }}
 [[படிமம்:Jama Masjid, Facade, Domes and minarets, Delhi, India.jpg|thumb|right|300px|தில்லி ஜாமா பள்ளிவாசல்]]
 '''மஸ்ஜித் இ ஜஹான்-நுஃமா''' (பாரசீகம்: مسجد جھان نما, &quot;உலக பள்ளிவாசல்களின் பிரதிபலிப்பு&quot;) என்கிற பெயர் கொண்ட இப்பள்ளிவாசல் '''ஜாமா மஸ்ஜித்''' என்று பொதுவாக அழைக்கப்படுகிறது. [[இந்தியா]]வில் இருக்கும் [[பள்ளிவாசல்]]களில் மிகப்பெரியத்தில் ஒன்றாக உள்ளது. [[தாஜ்மகால்|தாஜ்மஹாலை]] கட்டிய [[முகலாயப் பேரரசு|முகலாயப் பேரரசர்]]  [[ஷாஜகான்|ஷாஜகானால்]] [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] [[1656]] ஆம் ஆண்டு கட்டப்பட்டது. இந்தப் பள்ளிவாசலின் முதல் [[இமாம்|இமாமான]] சையது அப்துல் கபூர் சா புகாரியால் இது திறந்து வைக்கப்பட்டது. இப்பள்ளி [[பழைய தில்லி]]யில் உள்ள சட்னி சவுக்கின் பிரதான மத்திய வீதியில் அமைந்துள்ளது.
 
 முகலாய பேரரசின் தலைநகரான இப்போது [[பழைய தில்லி|பழைய டெல்லி]] என்று அழைக்கப்படும் ஷாஜஹானாபாத்தில் அமைந்துள்ள இது 1857 இல் பேரரசு மறையும் வரை [[முகலாய அரசர்கள்|முகலாய பேரரசர்களின்]] முக்கிய மசூதிகளில் ஒன்றாக செயல்பட்டது. ஜமா பள்ளி ஆங்கிலேயர் காலனித்துவ காலத்தில் இந்திய இசுலாமிய சக்தியின் அடையாளச் சின்னமாக கருதப்பட்டது. பிரித்தானிய ஆட்சியின் பல முக்கிய காலகட்டங்களில் இது அரசியல் முக்கியத்துவம் வாய்ந்த தளமாகவும் இருந்தது. இந்தப் பள்ளிவாசல் இப்போதும் பயன்பாட்டில் உள்ளது. இது டெல்லியின் மிகவும் பிரபலமான இடங்களில் ஒன்றாகும், இது [[பழைய தில்லி|பழைய டெல்லி]] நெறிமுறைகளுடன் நெருக்கமாக அடையாளம் காணப்பட்டுள்ளது.
 
 இப்பள்ளியில் ஒரே நேரத்தில் 25000 பேர் நின்று தொழக்கூடிய வசதி உள்ளது. இப்பள்ளியின் வடக்குதிசை வாசலுக்கு அருகில் குர்ஆன் ஆயத்துகள் எழுதப்பட்ட பழங்கால மான் தோல்கள் காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளன.
 
 == வரலாறு ==
 
 === கட்டுமானம் ===
 முகலாய பேரரசர் [[ஷாஜகான்]] [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 1650-1656 க்கு இடையில் ஷாஜஹானாபாத்தின் மிக உயரமான இடத்தில் ஜமா பள்ளியை கட்டினார். இந்த மசூதியை உசுதாத் அஹ்மத் லகோரி வடிவமைத்தார், அவர் 1649 இல் இதன் கட்டுமானத்தைத் தொடங்குவதற்கு முன்பு இவர் இறந்தார். பின்னர் கட்டிடக் கலைஞர் உஸ்தாத் கலீல் அவர்களால் சுமார் 5000 தொழிலாளர்கள் மூலம் கட்டி முடிக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;Asher, Catherine B. (1992). ''The New Cambridge History of India: Architecture of Mughal India''. Cambridge University Press. p.&amp;nbsp;193. {{ISBN|978-0-521-26728-1}}.&lt;/ref&gt; பணியாளர்களில் இந்தியர்கள், அரேபியர்கள், பாரசீகர்கள், துருக்கியர்கள் மற்றும் ஐரோப்பியர்கள் என பலதரப்பட்ட  இருந்தனர். ஷாஜகானின் ஆட்சியின் போது சாதுல்லா கான் ஆட்சியைப் பிடித்தார். ஷாஜகானின் வீட்டுக் கட்டுப்பாட்டாளரான ஃபாசில் கான் ஆகியோரால் கட்டுமானம் முதன்மையாக மேற்பார்வையிடப்பட்டது. இந்த நேரத்தில் கட்டுமான செலவு பத்து லட்சம் (ஒரு மில்லியன்) ரூபாய் ஆனது. இந்த மசூதி 23 சூலை 1656 அன்று [[உசுபெக்கிசுத்தான்|உஸ்பெகிஸ்தானின்]] [[புகாரா|புகாராவில்]] இருந்து சையத் அப்துல் கபூர் சா புகாரியால் திறக்கப்பட்டது. சையத் அப்துல் கபூர் சா புகாரி மசூதியின் [[ஷாஹி இமாம்]] (அரச [[இமாம்]]) ஷாஜஹானால் அழைக்கப்பட்டார்.&lt;ref&gt;Dalrymple, p.252&lt;/ref&gt;
 
 == ஜாமா பள்ளி இமாம்கள் ==
 #சையத் அப்துல் கபூர் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல் சக்கூர் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல் ரஹீம் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல் கபூர் ஷா புஹாரி தானி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல் ரஹ்மான் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல் கரீம் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் மிர் ஜீவன் ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் மிர் அஹ்மது அலி ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் முகம்மது ஷா புஹாரி சாஹி இமாம்
 #மெளலானா சையத் அஹமது புஹாரி சாஹி இமாம்
 #மெளலானா சையத் ஹமீது புஹாரி சாஹி இமாம்
 #சையத் அப்துல்லா புஹாரி
 #சையத் அஹ்மது புஹாரி
 {{தில்லி}}
 [[பகுப்பு:தில்லி சுற்றுப் பகுதிகள்]]
 [[பகுப்பு:பழைய தில்லி]]
 [[பகுப்பு:மத்திய தில்லி மாவட்டம்]]