ஊதுகொம்பு
{{Infobox Instrument
 | name= ஊதுகொம்பு
 | image=Trumpet_1.jpg
 | image_capt = ஊதுகொம்பு
 | background=brass
 | classification=பித்தளை
 * [[காற்றிசைக்கருவி|காற்று]]
 * [[பித்தளை இசைக்கருவி|பித்தளை]]
 * [[Aerophone]]
 | hornbostel_sachs=423.233
 | hornbostel_sachs_desc= வால்வுகள் கொண்டு ஊதப்படும் காற்றிசைக் கருவி வகை
 | range=Written range:[[படிமம்:Range trumpet.svg|180px|center]]
 | related=[[Flugelhorn]],சிற்றூதுகொம்பு ,பக்கிள் கருவி,&lt;br /&gt; இயற்கை ஊதுகொம்பு, விசை ஊதுகொம்பு, அடிச்சுர ஊதுகொம்பு, நிலை ஊதுகொம்பு, ரோமானிய தோபா, பக்கினா,ஷோபார், காஞ்ச், லுர், டிட்ஜெரிடோ, பிக்காலோ ஊதுகொம்பு, பாரிட்டோன் கொம்பு, பாக்கெட் ஊதுகொம்பு
 | article=
 }}
 '''ஊதுகொம்பு''' (trumpet) என்பது மேல் [[ஸ்தாயி]] ஒலியைக் கொடுக்கும் ஒரு காற்றுவகை [[இசைக்கருவி]]. இது மிகப் பழைய இசைக்கருவிகளுள் ஒன்று. கிமு 1500 களுக்கு முன்பிருந்தே இக்கருவி பயன்பாட்டில் இருந்து வருவதாக அறியப்பட்டுள்ளது. ஊதுகொம்பு போன்ற வாசிப்பு வரலாற்று போர்கள் அல்லது வேட்டையில் சமிக்ஞை சாதனங்களாகப் பயன்படுத்தப்பட்டிருக்கிறது. அவர்கள் 14 ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் அல்லது 15 ஆம் நூற்றாண்டின் ஆரம்பத்திலிருந்து இசைக்கருவிகள் வாசித்தலுக்காக பயன்படுத்தினர். &lt;ref&gt;
 {{cite web
 |url=http://www.petrouska.com/historyofthetrumpet.htm
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608095025/http://www.petrouska.com/historyofthetrumpet.htm
 |url-status=dead|archivedate=2008-06-08
 |title=History of the Trumpet (According to the ''New Harvard Dictionary of Music'')
 |publisher=petrouska.com
 |accessdate=2014-12-17
 |last=
 |first=
 }}
 &lt;/ref&gt; இது நீள் வளைய வடிவில் சுற்றப்பட்ட [[பித்தளை]]க் குழாயால் ஆனது. குழாயின் ஒரு முனையில் வாயால் ஊதுவதன் மூலம் உள்ளேயுள்ள [[வளி]] அதிர்ந்து ஒலி உண்டாகிறது. &lt;ref&gt;[[Clint McLaughlin]], ''The No Nonsense Trumpet From A-Z'' (1995), 7-10.{{Full citation needed|date=April 2017}}&lt;!--Place, publisher, ISBN needed.--&gt;&lt;/ref&gt;
 
 ஊதுகொம்பில் பல வகைகள் உண்டு. முற்கால ஊதுகொம்புகளில் [[வால்வு]]கள் இருக்கவில்லை. தற்கால ஊதுகொம்புகள், [[ஆடுதண்டு வால்வு]]கள் அல்லது [[சுழல் வால்வு]]களைக் கொண்டுள்ளன. இவற்றை இயக்குவதனால் குழாயின் நீளத்தைக் கூட்ட முடியும். இது உண்டாகும் ஒலியின் [[சுருதி]]யைக் குறைக்கிறது.
 
 ஊதுகொம்பு [[செந்நெறி இசை]], [[ஜாஸ்]] போன்ற பல இசை வகைகளில் பயன்படுகின்றது. லூயிஸ் ஆம்ஸ்ட்ராங், மைல்ஸ் டேவிஸ், டிஸ்சி கில்லெஸ்பி, பிக்ஸ் பீடெர்பெக், கிளிபோர்ட் பிரவுண், லீ மோர்கன், பிரடீ ஹப்பார்ட், செட் பேக்கர், மேனார்ட் பெர்கூசன் போன்றோர் புகழ் பெற்ற ஊதுகொம்பு இசைக் கலைஞர்களுள் அடங்குவர்.
 
 == பெயர்க்காரணம் ==
 ஊதுகொம்பின் ஆங்கிலச்சொல்லான &quot;trumpet&quot;  14 ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் முதலில் பயன்படுத்தப்பட்டது. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&amp;search=trumpet |title=Trumpet |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date= |website=www.etymonline.com|publisher=Online Etymology Dictionary |access-date=20 May 2017 |quote=}}&lt;/ref&gt; இது பழைய பிரெஞ்சு 
 வார்த்தையான &quot;trompette&quot; இலிருந்து வந்ததாகும். இச்சொல்லுக்கு மிகக்குறுகலான தும்பிக்கை என்பதாகும். &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&amp;search=trumpet |title=Trumpet |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date= |website=www.etymonline.com|publisher=Online Etymology Dictionary |access-date=20 May 2017 |quote=}}&lt;/ref&gt; &quot;trumpet&quot; என்று பொருள்படும்  
 &quot;trump&quot; என்ற வார்த்தை கி.மு 1300 இல் ஆங்கிலத்தில் முதன் முதலில் பயன்படுத்தப்பட்டது. இந்த வார்த்தை &quot;பழைய பிரெஞ்சு டிராம்பேயிலிருந்து (trompe)&quot;  வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது. அதன் பொருள் ''“நீண்ட, குழாய் போன்ற காற்று இசைக்கருவிகள்&quot;'' ஆகும். ப்ரோவென்சல் டிரோம்பா, இத்தாலிய டிரோம்பா அநேகமாக அனைத்துமே ஜெர்மானிய ஆதார மூலத்திலிருந்து வந்தவை ஆகும். &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=trump&amp;allowed_in_frame=0 |title=Trump |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date= |website=www.etymonline.com|publisher=Online Etymology Dictionary |access-date=20 May 2017 |quote=}}&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 [[File:Trumpetlarcomuseum.jpg|thumb|left|பீங்கான் டிரம்பெட். AD 300 லார்ஸ்கோ மியூசியம்- லிமா, பெரு]]
 [[File:Trumpet, 1600-tal - Livrustkammaren - 106526.tif|thumb|17-ம் நூற்றாண்டு ஊதுகொம்பு]]
 
 ஆரம்பகால ஊதுகொம்புகள் 1500 கி.மு. மற்றும் அதற்கு முற்பட்டவையாகும். எகிப்தில் துட்டன்காமன் கல்லறையில் இருந்து வெண்கல மற்றும் வெள்ளி ஊதுகொம்புகளும், ஸ்காண்டிநேவியாவில் இருந்து வெண்கலப் நீள் ஊதுகொம்புகளும்  மற்றும் சீனாவில் இருந்து உலோக ஊதுகொம்புகளும் இந்த காலத்திற்கு முன்பே உள்ளன. &lt;ref&gt;[[Edward Tarr]], ''The Trumpet'' (Portland, Oregon: Amadeus Press, 1988), 20-30.&lt;/ref&gt; மத்திய ஆசியாவின் ஆக்ஸஸ் நாகரிகத்தில் (கி.மு. 3 வது புத்தாயிரம் ) இருந்து ஊதுகொம்புகளின் மத்தியில்  அலங்கார புடைப்புகள்  கொண்டவையாகவும்  ஒரு உலோகத் தாளில் இருந்தும் தயாரிக்கப்படுவது ஒரு தொழில்நுட்ப அதிசயமாக கருதப்படுகிறது.&lt;ref&gt;&quot;Trumpet with a swelling decorated with a human head,&quot; [https://web.archive.org/web/20071012193813/http://louvre.fr/llv/oeuvres/detail_notice.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673225306&amp;CURRENT_LLV_NOTICE%3C%3Ecnt_id=10134198673225306&amp;FOLDER%3C%3Efolder_id=9852723696500803&amp;bmUID=1164415855346&amp;bmLocale=en ''Musée du Louvre'']&lt;/ref&gt;
 
 ஷோபார் என்ற செம்மறி ஆட்டின் கொம்பால் செய்யப்பட்ட ஊதுகுழல் மற்றும் உலோகத்தால் செய்யப்பட்ட Hatzotzeroth என்ற இசைக்கருவி பற்றியும் விவிலியத்தில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. 3000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் இக்கருவிகள் சாலமன் தேவாலயத்தில் இசைக்கப்பட்டுள்ளது. ஜெரிகோ சுவர்களில் அவை இசைக்கப்ட்ட செய்திகளும் கிடைக்கப்பபெறுகின்றன. குறிப்பட்ட மதச் சம்பிராய நாட்களில் இவை இன்றும் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.&lt;ref&gt;
 {{cite web|url=http://www.bbtrumpet.com/trumpethistory.html|title= History of the trumpet}}&lt;/ref&gt;  எலும்பு மற்றும் வெண்கலத்தால் செய்யப்பட்ட சால்பிங்சு என்ற 62 அங்குல (1,600 மிமி) நீளமுடைய நேரான இசைக்கருவிகள் பயன்படுத்தப்பட்டிருக்கின்றன. சால்பிங்சு போட்டிகள் அசல் ஒலிம்பிக் போட்டியின் அங்கமாக நடத்தப்பட்டிருக்கின்றன. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbtrumpet.com/trumpethistory.html|title= History of the trumpet}}&lt;/ref&gt; 
 [[File:Playing trumpet at temple. Mandi, Himachal Pradesh.jpg|thumb|இந்தியாவின் இமாச்சல பிரதேச மாநிலத்திலுள்ள மாண்டி அரண்மனைக் கோவிலில் ஊதுகுழல் வாசிக்கப்படுதல்]]
 
 கி.மு 300 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர்  பண்டைய பெருவின் மோச்சே மக்கள் ஊதுகுழலை பயன்படுத்தியதற்கான சான்றுகள் கிடைக்கப்பட்டுள்ளன. &lt;ref&gt;Berrin, Katherine &amp; Larco Museum. ''The Spirit of Ancient Peru:Treasures from the [[Larco Museum|Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera]].'' New York: [[Thames and Hudson]], 1997.&lt;/ref&gt; தற்காலத்தில் இசைப் பயன்பாடாக கருதப்படுவது போலல்லாமல் ஆரம்பகால ஊதுகுழல்கள் இராணுவம் மற்றும் மத நோக்கங்களுக்கான சமிஞ்ஞை கருவிகளாக பாவிக்கப்பட்டன.&lt;ref&gt;
 {{cite web
 |url=http://www.cso.org/
 |title=Chicago Symphony Orchestra&amp;nbsp;– Glossary&amp;nbsp;– Brass instruments
 |publisher=cso.org
 |accessdate=2008-05-03
 |last=
 |first=
 }}
 &lt;/ref&gt; தற்காலத்தில் நவீன வகை ஊதுகுழல்கள் சமிஞ்ஞை பயன்பபாடுகளுக்கு பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
 
 [[Image:Baroque repro trumpet.jpeg|thumb|மைக்கேல் லயர்டால் உற்பத்தி செய்யப்பட்ட ஊதுகுழலின் ஒரு வகை]]
 
 மத்திய கால கடைசிப்பகுதி மற்றும் மறுமலர்ச்சி காலங்களில் கருவிகள் வடிவமைப்பு மற்றும் உலோக உற்பத்தி மேம்பாடு  ஒரு ஊதுகுழல்  இசைக்கருவிகளாக  பயன்பாடுகளை  அதிகரிக்க வழிவகை செய்தன. இக்காலத்திய இயற்கை ஊதுகுழல்கள் ஒற்றைக் கம்பி சுத்தப்பட்டதாகவும் வால்வகள் அற்றதாகவும் ஒற்றைச் சுருதி வரிசைகளை உருவாக்கும் திறனுடையதாகவும் இருந்தன. இக்கருவிகளின் வாங்குகோலை (crook) இயக்குவதற்கான மாற்று விசைக்கான  நபர்கள் தேவைப்பட்டனர்.  &lt;ref&gt;
 {{cite web|url=http://www.bbtrumpet.com/trumpethistory.html|title= History of the trumpet}}&lt;/ref&gt;  உயர் 'கிளாரினோ' வளர்ச்சி
 சிறப்பு ஊதுகுழலாளர்களால்  குறிப்பாக செசரே பெண்டினெல்லி பரோக் சகாப்தத்தில்  நன்கு அறியப்பட்டவராவார். இக்காலகட்டம் இயற்கை ஊதுகுழலின் பொற்காலம்&quot; எனவும் அழைக்கப்படுகிறது. இக்காலத்தில்  ஒரு பரந்த இசை தொழில்முறை ஊதுகுழலாளர்கள் மூலம் முன்னெடுக்கப்பட்டது. ஊதுகுழல் வாசிப்புக் கலை 20 ஆம் நூற்றாண்டின் மத்தியில் புதுப்பிக்கப்பட்டது மற்றும் இயற்கை எக்காள விளையாட்டு மீண்டும் உலகெங்கிலும் வளர்ந்து வரும் கலை. செருமனி மற்றும் இங்கிலாந்தில் பல நவீன இசைக் கலைஞர்கள் பரோக் இசை நிகழ்ச்சிகளி்ல் இயற்கை ஊதுகுழைலைப் பயன்படுத்துகின்றனர். இவை மூன்று அல்லது நான்கு வெளியேறும் துளைகளைக் கொண்டிருக்கும்
 இவை மெல்லிசைத் தொடரின் வெளிக் குறிப்புகளை சரி செய்ய உதவும். &lt;ref&gt;John Wallace and Alexander McGrattan, ''The Trumpet'', Yale Musical Instrument Series (New Haven and London: Yale University Press, 2011): 239. {{ISBN|978-0-300-11230-6}}.&lt;/ref&gt;
 == கட்டமைப்பு  ==
 [[Image:Trumpet valve bypass.svg|thumb|ஊதுகொம்பு வால்வுகள்- மாற்று வழிகள்]]
 ஊதுகொம்பானது  ஒரு  நீள் வட்ட வடிவத்தில் இரண்டு முறை வளைந்திருக்கும் பித்தளை குழாயால் கட்டப்பட்டுள்ளது. &lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://www.dsokids.com/2001/dso.asp?PageID=162
 |title=Trumpet, Brass Instrument
 |publisher=dsokids.com
 |accessdate=2008-05-03
 |last=
 |first=
 |archive-date=2008-05-17
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517062732/http://www.dsokids.com/2001/dso.asp?PageID=162
 |url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt; அனைத்து பித்தளைக் கருவிகளிலும் மூடிய உதடுகளால் காற்று ஊதப்படுவதன் மூலம்  ஊதுகுழலாக ஒரு &quot;ஒலி&quot;  உற்பத்தி உருவாகி ஊதுகொம்பு உள்ளே காற்றுத் தம்பம் ஏற்பட்ட அலை அதிர்வு தொடங்கும். இசைக்கலைஞர்கள் உதட்டு பிடிகளை மாற்றி  சுருதிகளை மாற்றலாம்.
 [[Image:Bb trumpet in parts.jpg|thumb|left|B{{music|flat}} ஊதுகுழல் பிரித்துவைக்கப்பட்டுள்ளது]]
 
 ஊதுகொம்பின் வாய்பகுதியில் ஒரு வட்ட விளிம்பு உள்ளது, உதடுகள் 'அதிர்வு ஒரு வசதியான சூழலை வழங்குகிறது.நேரடியாக இந்த விளிம்புக்குப் பின்புறம் குப்பி உள்ளது. இது காற்றானது எக்காளக்கத்தின் ஊது குழாயின் விட்டம் பொருத்தமாக சற்று வெளியேறி மிக சிறிய திறப்பு (மீண்டும் துளை அல்லது ஷாங்க்) நோக்கி செல்கிறது. ஊதுகொம்பின் இந்த பகுதிகளின் பரிமாணங்கள் நாதம் அல்லது ஒலி தரத்தை பாதிக்கின்றன. இசையமைப்பு திறனை எளிதாக்கும், மற்றும் இசையமைப்பவருக்கு வசதியாக உள்ளன.  பொதுவாக, பரந்த மற்றும் ஆழ்ந்த குப்பியைத் தள்ளுவதன் மூலம் நாதம் மற்றும் சுருதியின் தன்மையை மாற்றலாம்.
 
 நவீன ஊதுகொம்புகள் மூன்று (அல்லது அரிதாக நான்கு) உலக்கைக் கட்டுப்பாட்டிதழ்களைக் ( piston valves) கொண்டிருக்கும்.  இதில் ஒவ்வொரு குழாயின் நீளத்தையும் - முதல் வால்வு முழுப் படி (2 அரைச்சுரங்கள்), இரண்டாவது வால்வு  அரை படி (1 அரைச்சுரம்) , மற்றும் மூன்றாம் வால்வு ஒன்றரைப் படி (3 அரைச்சுரங்கள்)  அரை படிகள்  அதிகரிக்கதன் மூலம்  சுருதியை குறைக்கலாம்.
 
 
 நான்காவது வால்வு  ​​சில பிக்காலோ ஊதுகுழல்களில் இடம்பெற்றிருக்கும். இது வழக்கமாக சுருதியை குறைக்க  (5 அரைச்சுரங்கள்) ஒரு சரியான நான்காவது வால்வு  ஆகும். தனித்தனியாகவும் இணைப்பாகவும் இந்த வால்வுகள் கருவி முழுமையாக நிறமூர்த்தத்தை உருவாக்குகின்றன. 
 
 == ஊதுகொம்பு இசைக்கலைஞர்கள் ==
 ஆரம்பத்தில் ஜாஸ்ஸில், லூயிஸ் ஆம்ஸ்ட்ராங் அவருடைய கதாபாத்திரத்திற்காகவும் ஹாட் ஃபைவ் மற்றும் ஹாட் ஏழு பதிவுகளில் அவரது மேம்பாட்டிற்காகவும் நன்கு அறியப்பட்டிருந்தார். மைஸ் டேவிஸ் 20 ஆம் நூற்றாண்டின் மிகவும் செல்வாக்குமிக்க இசைக்கலைஞர்களில் ஒருவராக பரவலாக கருதப்படுகிறார்- அவரது பாணி தனித்துவமானது மற்றும் பரவலாக பின்பற்றப்பட்டது. &lt;ref&gt;
 {{cite web
 |url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0525.html
 |title=Miles Davis, Trumpeter, Dies; Jazz Genius, 65, Defined Cool
 |publisher=nytimes.com
 |accessdate=2008-05-03
 |last=
 |first=
 }}
 &lt;/ref&gt; டேவிஸின் குறிப்புகள் மற்றும் அவரது தனிப்பாடல்களில் இடம் பற்றிய உணர்வு ஆகியவை ஜாஸ் இசைக்கலைஞர்களின் தலைமுறைகளாக மாதிரிகள். டிஸ்சி கில்லெஸ்பி  
 ராய் எல்ரிட்ஜ் பாணியில் கட்டப்பட்ட மிக உயர்ந்த வீச்சு (ஆனால் இசை) ஆனால் ஹார்மோனிக் சிக்கலான புதிய அடுக்குகளை சேர்த்தல் மூலம் சிறந்த இசை மேம்பாட்டாளராக திகழ்ந்தார். கில்லெஸ்பீ கிட்டத்தட்ட  மகத்தான தாக்கத்தை ஏற்படுத்தினார். இருவரும் அவரது இசை மற்றும் இளைய இசைக்கலைஞர்களுக்கான வழிகாட்டியாகத் திகழ்ந்தனர்.  மேனார்டு பெர்குசன் 1957 இல் தனது சொந்த இசைக்குழுவை உருவாக்கும் முன், ஸ்டான் கென்டனின் இசைக்குழுவில் முக்கியத்துவம் பெற்றார்.  குறிப்பிடத்தகுந்த உயர் பதிப்பில் துல்லியமாக இசையமைக்க முடியும் என்பதற்கு அவர் சான்றாகக் குறிப்பிடப்படுகிறார் &lt;ref name=&quot;enc_music_ca&quot;&gt;{{cite web
   |url = http://www.thecanadianencyclopedia.com/en/article/maynard-ferguson/
   |title = Ferguson, Maynard
   |accessdate = 2008-01-02
   |work = Encyclopedia of Music in Canada
   |publisher = The Canadian Encyclopedia
   |archive-date = 2017-09-16
   |archive-url = https://web.archive.org/web/20170916225504/http://www.thecanadianencyclopedia.com/en/article/maynard-ferguson/
   |url-status= dead
   }}&lt;/ref&gt;
 
 மேலும் சில குறிப்பிடத்தக்க ஊதுகொம்பு இசைக்கலைஞர்கள் : ஜேம்ஸ் மோரிசன், ராய் எல்ரிட்ஜ், நாட் அட்டர்லி, பட் பிரிஸ்போய்ஸ், ராண்டி ப்ரக்கர், சேட் பேக்கர், கிளிஃபோர்ட் பிரவுன், கிறிஸ் பாட்டி, ஆலன் போட்ச்சின்ஸ்கி, டொனால்ட் பைர்ட், பில் சேஸ், டாக் சேத்தம், டான் செர்ரி, கென்னி தோர்ஹாம், டேவ் டக்ளஸ், டான் எல்லிஸ், ஜிகி எல்மான், ஜான் ஃபாடிஸ், தாமஸ் கன்ச்ச், டிம் ஹாகன்ஸ், ராய் ஹர்கோவ், டாம் ஹாரல், எர்ஸ்கின் ஹாக்கின்ஸ்,அல் ஹர்ட், ஃப்ரெடி ஹப்பார்டு, ரோஜர் இன்ராம், ஹாரி ஜேம்ஸ், இப்ராஹிம் மாலூஃப், சக் மாங்காயோன், வான்டன் மார்சாலீஸ், பில்லி மே, ப்ளூ மிட்செல், லீ மோர்கன், ஃபட்ஸ் நவரோ, நிக்கோலஸ் பயோன், லூயிஸ் ப்ரைமா,உனை ரேசி, கிளாடியோ ரோடிட்டி, வாலஸ் ரொனே, ஆர்டுரோ சண்டவல், மேன்ஃப்ரெட் ஸ்கூஃப், பாபி ஷீ, டேல் டர்னர், டாக் சீவர்சென்சன், வூடி ஷா,டாம்சஸ் ஸ்டான்கோ, மார்கஸ் ஸ்டாக்ஹூசென், கிளார்க் டெர்ரி, வெய்ன் பெர்கெரோன், அலன் விசூட்டி, கூட்டி வில்லியம்ஸ் மற்றும் ஸ்னூக்கி யங்.
 
 குறிப்பிடத்தக்க பாரம்பரிய ஊதுகொம்பு இசைக்கலைஞர்கள் : மாட்ரிஸ் ஆண்ட்ரே, அர்மாண்டோ குடல்லா, அலிசன் பால்சாம், ஹகான் ஹார்டன்பெர்ஜெர், டின் திங் ஹெல்செட், அடோல்ஃப் &quot;பட்&quot; ஹெர்செட், மால்கம் மெக்னாப், ராபல் மென்டெஸ், மாரிஸ் மர்பி, செர்ஜி நாகரிகோவ், யுவான் ரேசி, சார்லஸ் ஸ்க்லூட்டர், பிலிப் ஸ்மித், வில்லியம் உட்சியனோ, ஆலன் விசூட்டி, மற்றும் ரோஜர் வோயினின்.
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{reflist}}
 
 [[பகுப்பு:காற்றிசைக் கருவிகள்]]