பி. பா. லால்
{{Infobox person
 | name        = பிரஜ் பாசி லால்
 | image       = The Minister of State for Culture (IC) and Environment, Forest &amp;amp; Climate Change, Dr. Mahesh Sharma releasing the book by the former DG, ASI, Prof. B.B. Lal, on the occasion of Foundation Day of National Museum, in New Delhi (2).jpg
 | alt         = 
 | caption     = The Minister of State for Culture (IC) and Environment, Forest &amp;amp; Climate Change, Dr. Mahesh Sharma releasing the book by the former DG, ASI, Prof. B.B. Lal, on the occasion of Foundation Day of National Museum, in New Delhi.
 | birth_name  = பிரஜ் பாசி லால்
 | birth_date  = {{Birth date and age|df=yes|1921|05|02}} 
 | birth_place =[[ஜான்சி]], [[உத்தரப் பிரதேசம்]] 
 | death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|df=yes|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --&gt;
 | death_place = 
 | nationality = இந்தியர்
 | other_names = 
 | occupation  =தலைமை இயக்குநர் (1968 - 1972), [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்]], தொல்லியல் அறிஞர் 
 | known_for   =சிந்துவெளி நாகரிகத்தின் [[காளிபங்கான்]] தொல்லியல் களம், மகாபாரத நிகழிடங்கள், இராமாயண நிகழிடங்கள்
 }}
 '''பிரஜ் பாசி லால்''' அல்லது '''பி பா லால்''' ('''Braj Basi Lal''') (பிறப்பு: 2 மே 1921&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://ignca.nic.in/invitations/invite_20170719.pdf |title=Invitation to the fifth chapter of Sanskriti Samvaad Shrinkhla |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |date=19 July 2017 |access-date=30 April 2018 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;) [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்|இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகத்தின்]] தலைமை இயக்குநராக 1968 முதல் 1972 முடிய பணியாற்றியவர். பின்னர் ஓய்வுக்கு பிறகு [[சிம்லா]]வில் உள்ள இந்திய உயர் படிப்பு நிறுவனத்தின் இயக்குநராக பணியாற்றினார். மேலும் [[யுனெஸ்கோ]]வின் பல்வேறு குழுக்களில் இணைந்து பணியாற்றியவர்.&lt;ref name=&quot;BBLalChair&quot;&gt;[http://www.iitk.ac.in/drpg/chair/bblchair.htm B. B. Lal Chair at IIT Kanpur] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320054512/http://www.iitk.ac.in/drpg/chair/bblchair.htm |date=20 March 2012 }}, Indian Institute of Technology, Kanpur website.&lt;/ref&gt;2000-ஆம் ஆண்டில் [[பத்ம பூசண்]] விருது பெற்றவர்.&lt;ref name=&quot;BBLalChair&quot;/&gt;
 
 [[சிந்துவெளி நாகரிகம்|சிந்துவெளி நாகரிகத்தின்]] தொல்லியல் களங்களில் ஒன்றான [[இராஜஸ்தான்]] மாநிலத்தில் உள்ள [[காளிபங்கான்]] தொல்லியல் களத்தை [[அகழ்வாய்வு]] செய்தவர். சனவரி  2021இல் இவருக்கு இந்தியாவின் குடிமை விருதுகளில் இரண்டாவது உயரிய விருதான [[பத்ம விபூசண்]] வழங்கப்படுவதாக அறிவிக்கப்பட்டது.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/list-of-padma-awardees-2021/article33661766.ece|title=பத்ம விருதுகள்|last=|first=|date=சனவரி 21, 2021|website=தி இந்து|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=27 சனவரி,2021}}&lt;/ref&gt;
 
 ==அயோத்தி பிணக்கில் ==
 இவர் அயோத்தியில் இருந்த பாபர் மசூதி வளாகத்தை [[அகழ்வாய்வு]] செய்து, 2008-இல் எழுதிய ''Rāma, His Historicity, Mandir and Setu: Evidence of Literature, Archaeology and Other Sciences'' எனும் நூலில் கீழ் வருமாறு கூறுகிறார்: 
 &lt;blockquote&gt;
 &quot;பாபர் மசூதியின் அடித்தளத்தை தாங்கும் 12 தூண்கள் இந்து கட்டிட கலைநயம் கொண்டதுடன்,  இந்துக் கடவுள்களில் உருவங்கள் பொறிக்கப்பட்டுள்ளது. இத்தூண்கள் பாபர் மசூதியின் ஒருங்கிணைந்த பகுதி அல்ல; இத்தூண்கள் பாபர் மசூதிக்கு அந்நியமானது.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Ayodhya: High Court relies on ASI's 2003 report|publisher=Economic Times | url = http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-10-01/news/27573745_1_hindu-temple-b-b-lal-asi|date=Oct 1, 2010| accessdate = 9 August 2013 }}&lt;/ref&gt;
 &lt;/blockquote&gt;
 ==மறைவு ==
 பி. பி. லால் தமது 101வது அகவையில் உடல்நலக்குறைவால் [[லக்னோ]]வில் 10 செப்டம்பர் 2022 அன்று காலமானார்.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/professor-bb-lal-father-figure-of-indian-archaeology-passes-away-at-101/articleshow/94124536.cms Professor BB Lal, father figure of Indian archaeology, passes away at 101]&lt;/ref&gt;
 ==எழுதிய நூல்கள் ==
 *{{cite book|author=B.B. Lal|title=New Light on the &quot;dark Age&quot; of Indian History: Recent Excavations at the Hastinapura Site, Near Delhi|url=https://books.google.com/books?id=x4SyPgAACAAJ|year=1952|publisher=Illustrated London news}}
 * {{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Excavations at Hastinapura and Other Explorations [in the Upper Gangā and Sutlej Basins], 1950-52|url=https://books.google.com/books?id=Kh7mGwAACAAJ|year=1955}}
 * Braj Basi Lal. (1956). Paleoliths from Beas and Banganga Valleys. Ancient India. No.12. pp58-92.
 * Braj Basi Lal. (1958). Birbhanpur: Microlith site in Damodar Valley., West Bengal. Ancient India. No..14. pp 4-40.
 * Braj Basi Lal. (1960). From the Megalith to the Harappan: Tracing Back the Graffiti on Pottery, Ancient India. No. 16. Pp 4-24
 * Braj Basi Lal. (1962) Indian Archaeological Expedition to Qasr Ibrim (Nubia) 1961-62. 
 *{{cite book|author=B. B. Lal|title=The Only Asian Expedition in Threatened Nubia: Work by an Indian Mission at Afyeh and Tumas|url=https://books.google.com/books?id=14jiSAAACAAJ|year=1963}}.&lt;ref name=Egypt&gt;{{cite journal| pmc=3385173 | pmid=22754242 | doi=10.4103/0971-6866.96686 | volume=18 | title=A comparison of Fulani and Nadar HLA | journal=Indian J Hum Genet | pages=137–8 | author=Winters C| issue=1 | year=2012 }}&lt;/ref&gt;
 * {{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Indian Archaeology Since Independence|url=https://books.google.com/books?id=lNc9AAAAMAAJ|year=1964|publisher=Motilal Banarsidass}}
 * Braj Basi Lal. (1966). The Direction of Writing in the Harappan Script. Antiquity. Vol. .XL. No.175. pp 52-56.
 * Braj Basi Lal. (1968). A Deluge? Which Deluge? Yet Another Facet of Copper Hoard Culture. American Anthropologist. Vol. 70. Pp 857-73.
 *{{cite book|author=B.B. Lal|title=The Copper Hoard Culture of the Ganga Valley|url=https://books.google.com/books?id=3Ve0PgAACAAJ|year=1972|publisher=Heffer}} 
 *{{cite book|author=B. B. Lal|title=On the Most Frequently Used Sign in the Indus Script|url=https://books.google.com/books?id=YGUxtwAACAAJ|year=1977}}
 * {{cite book|author=B. B. Lal|title=Weathering and Preservation of Stone Monuments Under Tropical Conditions: Some Case Histories|url=https://books.google.com/books?id=jMgrQwAACAAJ|year=1978}}
 *{{cite book|author=B.B. Lal|title=Scientific Examination of Works of Art and History|url=https://books.google.com/books?id=yIOFGwAACAAJ|year=1978|publisher=Indian Association for the Study of Conservation of Cultural Property}}
 *''Special survey reports on selected towns: Dumka'', 1981.
 * Braj Basi Lal. (1982). The Giant Tank of Śṛiṅgaverapura. Illustrated London News. January. P59
 * {{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Has the Indus Script Been Deciphered?|url=https://books.google.com/books?id=vsYNPwAACAAJ|year=1982|publisher=Indian Inst. of Advanced Study}}
 *''Frontiers of the Indus Civilization'', 1984.
 *{{cite book|author=B. B. Lal|title=Excavation at Śṛiṅgaverapura: (1977-86)|url=https://books.google.com/books?id=9WjvNAEACAAJ|year=1993|publisher=Director General, Archaeological Survey of India}} &lt;ref name=ASI1&gt;[http://asi.nic.in/asi_publ_memoirs.asp Memoirs], On Excavations, Indus Seals, Art, Structural and Chemical Conservation of Monumets, Archaeological Survey of India Official website.&lt;/ref&gt;
 *{{cite book|author=Braj Basi Lal|title=The Earliest civilization of South Asia: rise, maturity, and decline|url=https://books.google.com/books?id=3_1tAAAAMAAJ|year=1997|publisher=Aryan Books International|isbn=978-81-7305-107-4}}
 * {{cite book|title=Facets of Indian Civilization: Prehistory and rock-art, protohistory: Essays in Honour of Prof. B.B. Lal (Vol. 1)|author=Jagat Pati Joshi|author2=D. K. Sinha |author3=Braj Basi Lal |url=https://books.google.com/books?id=QzkenAEACAAJ|accessdate=9 August 2013|year=1997|publisher=Aryan Books International|isbn=9788173050879}}
 *{{cite book |title=India 1947-1997: New Light on the Indus Civilization |author=B. B. Lal |authorlink= |publisher=Aryan Books International |year=1998|isbn=978-81-7305-129-6 |page= |url= https://books.google.com/books?id=uultAAAAMAAJ|ref= }} 
 *{{cite book|author=Braj Basi Lal|title=The Sarasvatī flows on: the continuity of Indian culture|url=https://books.google.com/books?id=4ultAAAAMAAJ|year=2002|publisher=Aryan Books International|isbn=978-81-7305-202-6}}
 * {{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Excavations at Kalibangan: The Early Harappans, 1960-1969|url=https://books.google.com/books?id=G9dtAAAAMAAJ|year=2003|publisher=Director General, Archaeological Survey of India}}&lt;ref name=ASI1/&gt;
 * Braj Basi Lal. (2003). Should One Give up All Ethics for Promoting One's Theory? East and West. Vol. 53. . Nos. 1-4. Pp285-88.
 *{{cite book|author1=A. S. Bisht|author2=Surinder Pal Singh|author3=B. B. Lal|title=Studies in Art and Archaeological Conservation: Dr. B.B. Lal Commemoration Volume|url=https://books.google.com/books?id=rL2fAAAAMAAJ|year=2004|publisher=Agam Kala Prakashan|isbn=978-81-7320-059-5}}
 *{{cite book |title=The Homeland of the Aryans. Evidence of Rigvedic Flora and Fauna &amp; Archaeology |author=B. B. Lal |authorlink= |publisher=Aryan Books |year=2005|isbn=8173052832 |page= |url= |ref= }}
 * {{cite book|author1=Braj Basi Lal|author2=R. Sengupta|title=A Report on the Preservation of Buddhist Monuments at Bamiyan in Afghanistan|url=https://books.google.com/books?id=py_3PgAACAAJ|year=2008|publisher=Islamic Wonders Bureau|isbn=978-81-87763-66-6}}
 * {{cite book |title=Rāma, His Historicity, Mandir, and Setu: Evidence of Literature, Archaeology, and Other Sciences|author=B. B. Lal |authorlink=|publisher=Aryan Books |year=2008|isbn=978-81-7305-345-0 |page= |url=https://books.google.com/books?id=vYBwPgAACAAJ |ref= }}
 * {{cite book |title=How Deep Are the Roots of Indian Civilization?: Archaeology Answers |author=B. B. Lal |authorlink= |publisher=Aryan Books |year=2009|isbn=978-8173053764 |page= |url=https://books.google.com/?id=tQwwAQAAIAAJ&amp;q=inauthor:%22Braj+Basi+Lal%22&amp;dq=inauthor:%22Braj+Basi+Lal%22 |ref= }}
 * {{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Excavations at Bharadwaja Ashram: with a note on the exploration at Chitrakuta|url=https://books.google.com/books?id=X8sEmwEACAAJ|year=2011|publisher=Archaeological Survey of India}}
 *{{cite book|author=Braj Basi Lal|title=Piecing Together: Memoirs of an Archaeologist|url=https://books.google.com/books?id=0jp3uAAACAAJ|year=2011|publisher=Aryan Books International|isbn=978-81-7305-417-4}}
 * Braj Basi Lal. (2013) Historicity of the Mahabharata: Evidence of Art, Literature and Archaeology. Aryan Books International. {{ISBN|978-81-7305-458-7}} (HB), 978-81-7305-459-4 (PB)
 *{{cite book|author=Braj Basi Lal|title=The Rigvedic People: 'Invaders'?/'Immigrants'? or Indigenous?|year=2015|publisher=Aryan Books International|isbn=978-81-7305-535-5}}
 * Braj Basi Lal. ( 2015) Excavations at Kalibangan (1961-69): The Harappans. Archaeological Survey of India.
 * Braj Basi Lal. ( 2017a) Kauśāmbī Revisited   Aryan Books International 
 * Braj Basi Lal. ( 2017b) Testing Ancient Traditions on the Touchstone of Archaeology. Aryan Books International
 * Braj Basi Lal. ( 2019)  Agony of an Archaeologist. Aryan Books International.
 * BR Mani; Rajesh Lal; Neera Misra; Vinay Kumar (2019) Felicitating a Legendary Archaeology Prof B.B. Lal. Vols. III. BR Publishing Corporation. {{ISBN|9789387587458}} (Set of 3 Vols.)
 * Braj Basi Lal. (2019). From the Mesolithic to the Mahājanapadas: The Rise of Civilisation in the Ganga Valley. Aryan Books International. ISBN
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{reflist|2}}
 
 ==ஆதார நூற்பட்டியல்==
 * {{cite book|author=Dhaneshwar Mandal|title=Ayodhya, Archaeology After Demolition: A Critique of the &quot;new&quot; and &quot;fresh&quot; Discoveries|url=https://books.google.com/books?id=FvTBfbfxAukC&amp;pg=PA1|year=2003|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2344-9|ref=Ma}}
 * {{cite web 
 | title = Mahabharata Historicity by Prof. B B Lal 
 | url = http://www.slideshare.net/sfih108/mahabharata-historicity-prof-b-b-lal 
 | accessdate = 
  }}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 {{Wikiquote}}
 *[http://www.hvk.org/2002/0302/200.html The Homeland of Indo-European Languages and Culture: Some Thoughts] By Archaeologist B.B. Lal
 *[http://www.archaeologyonline.net/artifacts/19th-century-paradigms.html Let not the 19th century paradigms continue to haunt us!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210223203550/https://archaeologyonline.net/artifacts/19th-century-paradigms.html |date=2021-02-23 }} Inaugural Address, by Prof. Lal, delivered at the 19th International Conference on South Asian Archaeology, 2007
 *[http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n84-86428 List of publications] at worldcat.org
 
 {{s-start}}
 {{succession box|title=தலைமை இயக்குநர்&lt;br&gt; [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்]]|before=[[அமலானந்த கோஷ்]]|after= [[எம். என். தேஷ் பாண்டே]]|years=1968–1972}}
 {{s-end}}
 
 {{பத்ம விபூசண் விருது பெற்றவர்கள் (2020–2029)}}
 
 
 {{இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்}}
 [[பகுப்பு:1921 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:2022 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியத் தொல்லியலாளர்கள்]]
 [[பகுப்பு:பத்ம பூசண் விருது பெற்றவர்கள்]]
 [[பகுப்பு:பத்ம விபூசண் விருது பெற்றவர்கள்]]
 [[பகுப்பு:உத்தரப் பிரதேச நபர்கள்]]