சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்
{{Infobox airport
 | name         = சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்
 | nativename   =சாகர் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்
 | nativename-a = छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ 
 | image        = Chhatrapati Shivaji Airport Logo.png
 | image-width  = 240
 | image2       = Bombay Airport Terminal 1B.jpg
 | image2-width = 240
 | IATA         = BOM
 | ICAO         = VABB
 | pushpin_map = India Mumbai#India Maharashtra#India#Asia#Middle East
 | pushpin_relief = 1
 | pushpin_label = '''BOM'''
 |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
 |label=BOM|position=right
 |lat_deg=19|lat_min=05|lat_sec=19|lat_dir=N
 |lon_deg=72|lon_min=52|lon_sec=05|lon_dir=E
 |coordinates={{Coord|19|05|19|N|72|52|05|E|type:airport_region:IN|display=inline,title}}
 | type         = பொதுத்துறை
 | owner        = ஜிவிகே, [[இந்திய வானூர்தி நிலைய ஆணையம்]]
 | operator     = மும்பை பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம் லிமிட்டெட் &lt;small&gt;(MIAL)&lt;/small&gt;
 | city-served  = [[மும்பை]]
 | location     = [[மும்பை]], [[மகாராட்டிரம்]], இந்தியா
 | hub          =
 &lt;div&gt;
 *[[ஏர் இந்தியா]]
 * புளுடார்ட் ஏவியேசன்
 *[[கோஏர்]]
 *[[இன்டிகோ]]
 *[[ஜெட் ஏர்வேஸ்]]
 *[[ஸ்பைஸ் ஜெட்]]
 &lt;/div&gt;
 | elevation-f  = 37
 | elevation-m  = 11
 | website      = [http://www.csia.in/ www.csia.in]
 | metric-rwy   = y
 | r1-number    = 14/32
 | r1-length-f  = 9,383
 | r1-length-m  = 2,860
 | r1-surface   = [[அசுபால்ட்டு]]
 | r2-number    = 09/27
 | r2-length-f  = 12,008
 | r2-length-m  = 3,660
 | r2-surface   = அசுபால்ட்டு
 |stat-year= ஏப் '11 – மார் '12
 |stat1-header= பயணிகள் போக்குவரத்து
 |stat1-data= 30747841
 |stat2-header= வானூர்தி இயக்கங்கள்
 |stat2-data= 251492
 |stat3-header= சரக்கு டன்கள்
 |stat3-data= 657470
 | footnotes    = மூலம்: [[இந்திய வானூர்தி நிலைய ஆணையரகம்|ஏஏஐ]]&lt;ref name=&quot;traffic_stats1&quot;&gt;http://www.aai.aero/traffic_news/mar2k12annex3.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;traffic_stats2&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.aai.aero/traffic_news/mar2k12annex2.pdf |title=காப்பகப்படுத்தப்பட்ட நகல் |access-date=2013-05-06 |archive-date=2012-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120617013457/http://www.aai.aero/traffic_news/mar2k12annex2.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;traffic_stats3&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.aai.aero/traffic_news/mar2k12annex4.pdf |title=காப்பகப்படுத்தப்பட்ட நகல் |access-date=2013-05-06 |archive-date=2013-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518082623/http://www.aai.aero/traffic_news/mar2k12annex4.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 }}
 
 '''சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்''' (''Chhatrapati Shivaji International Airport'', '''CSIA''', {{Airport codes|BOM|VABB}}) முன்பாக '''சாகர் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்''' (''Sahar International Airport'') [[மும்பை]]யில் உள்ள முதன்மை பன்னாட்டு [[வானூர்தி நிலையம்]] ஆகும். இது 17வது நூற்றாண்டின் [[மராத்தா]] பேரரசர், [[சிவாஜி (பேரரசர்)|சத்திரபதி சிவாஜி போசுலே]]யின் நினைவாகப் பெயரிடப்பட்டுள்ளது. இதன் [[பன்னாட்டு வான் போக்குவரத்து சங்கம்|ஐஏடிஏ]] குறியீடான – &quot;BOM&quot;, என்பது மும்பையின் முந்தையப் பெயரான  பம்பாய் என்பதிலிருந்து பெறப்பட்டுள்ளது.
 
 இந்தியாவில் உள்ள வானூர்தி நிலையங்களில் மொத்தப் பயணிகள் போக்குவரத்தில்  இரண்டாவது போக்குவரத்து மிக்க வானூர்தி நிலையமாக விளங்குகிறது.&lt;ref name=&quot;traffic_stats1&quot;/&gt; இந்த வானூர்தி நிலையத்தில் ஐந்து முனையங்கள் செயற்பாட்டில் உள்ளன. {{convert|1500|acre}} பரப்பளவில் கட்டமைக்கப்பட்டுள்ள சத்திரபதி சிவாஜி நிலையம்  2011-12 நிதியாண்டில்  30.74 மில்லியன் பயணிகளையும்  656,369 டன்கள் சரக்குகளையும் கையாண்டுள்ளது.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.csia.in/Routes%20Asia%20Officially%20Handed%20Over%20to%20Mumbai%20for%202013.pdf |title=காப்பகப்படுத்தப்பட்ட நகல் |access-date=2013-05-06 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116085002/http://www.csia.in/Routes%20Asia%20Officially%20Handed%20Over%20to%20Mumbai%20for%202013.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; இதுவும் [[தில்லி]]யின் [[இந்திரா காந்தி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்|இந்திரா காந்தி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையமும்]] [[தெற்கு ஆசியா]]வின் 50%க்கும் கூடுதலான  வான் போக்குவரத்தை  கையாள்கின்றன.&lt;ref name=&quot;delhibeatsmumbai&quot;&gt;{{cite news|author=Saurabh Sinha, TNN, 10 July 2008, 03.54am IST |url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Delhi_is_countrys_busiest_airport/articleshow/3216435.cms |title=Delhi beats Mumbai to become busiest airport |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=10 July 2008 |accessdate=2010-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;igiedgecsi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.domain-b.com/aero/airports/20080901_csia.html |title=Delhi's IGIA edges ahead of Mumbai's CSIA as country's busiest airport |publisher=Domain-b.com |date=1 September 2008 |accessdate=2010-08-24}}&lt;/ref&gt; 2010இல் இந்த வானூர்தி நிலையம் 671,238 டன்களை கையாண்டு சரக்கு போக்குவரத்தில் உலகின் 30வது போக்குவரத்து மிக்க வானூர்தி நிலையமாக விளங்குகிறது.  2011ஆம் ஆண்டு [[வானூர்தி நிலையங்களின் பன்னாட்டுக் குழு]] வெளியிட்ட 25–40 மில்லியன் பயணிகள் புழங்கும் வானூர்தி நிலையங்களின் தரவரிசையில் மூன்றாவது சிறந்த வானூர்தி நிலையமாக இருந்தது.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://www.aci.aero/aci/aci/file/Press%20Releases/2012/PR_14feb12_ASQ_Award_Winners.pdf
 |publisher=Airports Council International
 |title=ACI’s 2011 ASQ Awards Name Incheon International Airport Best Airport Worldwide in Overall Customer Satisfaction
 |date=14 February 2012
 |accessdate=15 February 2012
 |archive-date=2 ஜூன் 2013
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602100809/http://www.aci.aero/aci/aci/file/Press%20Releases/2012/PR_14feb12_ASQ_Award_Winners.pdf
 |url-status=
 }}&lt;/ref&gt; மேலும் 2011இல் 30,439,122 பயணிகள் பயன்படுத்திய இந்த நிலையம்  [[போக்குவரத்து மிகுந்த வானூர்தி நிலையங்கள்#2011 புள்ளிவிவரங்கள்|உலகளவில் 44வது போக்குவரத்து மிகுந்த]] நிலையமாக இருந்தது.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Simon Rogers |url=http://www.guardian.co.uk/news/datablog/2012/may/04/world-top-100-airports |title=The world's top 100 airports: listed, ranked and mapped &amp;#124; News &amp;#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date=4 May 2012 |accessdate=2012-08-22}}&lt;/ref&gt;
 
 நகரத்தின் மாநகராட்சிப் பகுதிக்குள் இருக்கும் உலகின் சில வானூர்தி நிலையங்களில் ஒன்றான சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம் [[அந்தேரி]]யின் சிறுநகரப்பகுதிகளான சான்டா குரூஸ் மற்றும் சாகர் பகுதிகளில் அமைந்துள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.india-codes.com/pin-codes/international-airport-pin-code-mumbai-400099 |title=CSIA pin code |publisher=India Codes |date= |accessdate=2012-09-21 |archive-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021220819/http://www.india-codes.com/pin-codes/international-airport-pin-code-mumbai-400099 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; தனியார் நிறுவனமான ஜிவிகே இன்டஸ்ட்ரீசு, [[இந்திய வானூர்தி நிலைய ஆணையம்]] மற்றும் பிட்வெஸ்ட் இவற்றின் கூட்டுத் தாபனமான ''மும்பை பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம் லிமிடெட்'',&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bidvest.co.za/ |title=Bidvest.co.za |publisher=Bidvest.co.za |date= |accessdate=2010-08-24}}&lt;/ref&gt; 2006இல் இந்த வானூர்தி நிலையத்தை நவீனப்படுத்த  நியமிக்கப்பட்டது. இந்தத் திட்டப்பணி 2013ஆம் ஆண்டின் இறுதியில் நிறைவேற்றப்பட இருப்பினும் ஒரு ஆண்டு தாமதமாக 2014இல் முடிவுறும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/V92Qa01ne5PAlu0lmAQVGJ/Mumbai-airport-modernization-likely-to-be-delayed-to-2014.html |title=Mumbai airport modernization likely to be delayed to 2014 |publisher=Live Mint |date=14 December 2011 |accessdate=}}&lt;/ref&gt; இத்திட்டம் முடிவடைந்த பிறகு சத்திரபதி சிவாஜி வானூர்தி நிலையம் ஆண்டுக்கு 40 மில்லியன் பயணிகளையும்  1 மில்லயன் மெட்ரிக் டன் சரக்குகளையும் கையாளக்கூடியத் திறன் உடையதாக இருக்கும். இந்த வானூர்தி நிலையத்தை ''மேற்கத்திய விரைவு நெடுஞ்சாலை''யுடன்  இணைக்க ஆறு தடம் கொண்ட சாலை ஒன்று  கட்டமைக்கப்பட்டு வருகிறது.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gvk.com/ourbusiness/airports/csiamumbai.aspx |title=GVK CSIA Project |publisher=GVK Industries Ltd. |date= |accessdate=2012-09-21}}&lt;/ref&gt;
 
 ==மேற்சான்றுகள்==
 {{Reflist}}
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 
 {{Commons category|Chhatrapati Shivaji International Airport|சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்}}
 * [http://www.csia.in/ மும்பை பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம் லிமிடெட்] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115232517/http://www.csia.in/ |date=2011-11-15 }} (அலுவல்முறை வலைத்தளம்)
 * [http://www.airportsindia.org.in/mumbai/index.jsp சத்திரபதி சிவாஜி பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080601095715/http://www.airportsindia.org.in/mumbai/index.jsp |date=2008-06-01 }}  [[இந்திய வானூர்தி நிலைய ஆணையம்]] வலைத்தளத்தில்
 {{Airports in India}}
 
 {{மும்பை நகர்ப்பகுதி}}
 
 [[பகுப்பு:மும்பையின் சுற்றுப் பகுதிகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்திய வானூர்தி நிலையங்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்திய பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையங்கள்]]
 [[பகுப்பு:மும்பை]]