சைத்தியம்
[[File:Indien ajanta2.jpg|thumb|[[அஜந்தா குகைகள்|அஜந்தா குகையில்]] உள்ள [[பௌத்தம்|பௌத்த]] சைத்தியம்]]
 
 '''சைத்தியம்''' (chaitya) என்பது [[பௌத்தம்|பௌத்தர்களின்]] வழிபாட்டு மண்டபம் அல்லது பிரார்த்தனை  கூடம் ஆகும். இதன் ஒரு முனையில் [[தூபி]] அமைந்திருக்கும்.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asianart.com/patan-museum/a11.html |title=Shikarakuta (small temple) Chaitya |publisher=Asianart.com |date= |accessdate=2012-04-24}}&lt;/ref&gt; நவீன இந்தியக் கட்டிடக் கலை சாத்திர நூல்களில் இதனை சைத்திய கிரகம் எனும் கூட்டு வழிபாட்டு மண்டபம் அல்லது  பிரார்த்தனை மண்டபம் எனப்படுகிறது.
 
 ==வரலாறு==
 [[File:Chaityagriha at Lalitgiri.jpg|thumb|சைத்திய கிரகத்தின் தொல்லியல் எச்சங்கள், [[லலித்கிரி]], [[ஒடிசா]]]]
 பெருமளவில் பௌத்த [[பிக்குகள்]] ஒன்றாகக் கூடி தங்கி புத்தரை வழிபாடு செய்யவும், தியானம் செய்வதற்காக சைத்தியங்கள் அமைக்கப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது.&lt;ref name=&quot;Mitra 1971&quot;&gt;Mitra, D. (1971). ''Buddhist Monuments''. Sahitya Samsad: Calcutta. {{ISBN|0-89684-490-0}}.&lt;/ref&gt; [[அசோகர்]] காலத்திய  [[விராட்நகர்|விராட்நகரில்]] அமைந்த சைத்தியங்கள்,  குகைகளை குடைந்து அமைக்கப்பட்ட குடைவரை சைத்திய மண்டபங்கள் பல [[தூபி]]களுடன்  அமைக்கப்பட்டது&lt;ref name=&quot;Dehejia 1972&quot;&gt;Dehejia, V. (1972). ''Early Buddhist Rock Temples''. Thames and Hudson: London. {{ISBN|0-500-69001-4}}.&lt;/ref&gt;
 [[File:Bhaja Caves Amit R Mahadik 05.jpg|thumb|[[பாஜா குகைகள்|பாஜா குகையின்]] சைத்திய மண்டபத்தூண்கள்]]
 கிமு முதலாம் நூற்றாண்டில் பஜா குகைகளில் அமைக்கப்பட்ட [[மௌரியப் பேரரசு|மௌரியக் கட்டிடக் கலை]] நயத்தில் கட்டப்பட்ட பல தளங்களுடைன் கூடிய குடைவரை சைத்தியங்களில் மரக்கதவுகள், சன்னல்கள், பால்கனிகள் மற்றும் ஆண், பெண்களின் சிற்பங்களுடன்  நிறுவப்பட்டுள்ளது. சைத்தியத்தின் நடுவில் [[கௌதம புத்தர்|கௌதம புத்தரின்]] சிலை நிறுவப்பட்டுள்ளது.&lt;ref name=&quot;Dehejia 1972&quot;/&gt;
 
 [[நேபாளம்|நேபாளத்தில்]] [[பௌத்தம்|பௌத்த சமயத்தைப்]] பின்பற்றும் [[செர்ப்பா]]க்கள், மகர்கள், [[தாமாங் மொழி|தமாங்]] மற்றும் [[நேவார் மக்கள்|நேவாரிகளின்]] வழிபாட்டுத் தலமாக சைத்தியங்கள் கட்டப்பட்டது. 12ம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில், நேவாரி பௌத்த மக்கள் [[காட்மாண்டு]] சமவெளிகளில் உள்ள சைத்தியங்களில் [[ஐந்து தியானி புத்தர்கள்|ஐந்து தியானி புத்தர்களின்]] சிற்பங்களை வைத்து வழிபட்டனர்.
 
 ==புகழ் பெற்ற குடைவரை சைத்தியங்கள்==
 [[பாஜா குகைகள்]], [[கர்லா குகைகள்]] [[எல்லோரா]],  [[அஜந்தா குகைகள்]], [[உதயகிரி, கந்தகிரி குகைகள்]], [[லலித்கிரி]], [[உதயகிரி குகைகள்]], [[அவுரங்காபாத் குகைகள்]] மற்றும்  [[பாண்டவர் குகைகள்|பாண்டவர் குகைகளில்]] உள்ள பௌத்த [[குடைவரை]] சைத்தியங்கள் புகழ் பெற்றது.
 
 குறிப்பாக [[அவுரங்காபாத் குகைகள்]] மற்றும்  பல தூண்களுடன் செவ்வக வடிவில் சைத்தியங்கள் நிறுவப்பட்டுள்ளது.  இதன் உட்சுவர்கள் நன்கு  பொலிவூட்டப்பட்டுள்ளது. இதன் அனைத்து தூண்களில் மேல் [[போதிகை]] சிற்பங்களுடனும், தூணின் அடியில் கால்கள் மடித்து அமர்ந்த நிலையில் யானையின் சிற்பங்களுடனும் கூடியது.   சைத்திய மண்டபத்தின் கூரை அழகிய குடை வடிவில் அமைந்துள்ளது. இச்சைத்தியங்கள் 40 மீட்டர் நீளத்துடனும், 15 அகலத்துடனும், 15மீட்டர் உயரத்துடனும் அமைக்கப்பட்டுள்ளது.
 
 ==இதனையும் காண்க==
 * [[விகாரை]]
 * [[புத்த விகாரம்]]
 * [[தூபி]]
 * [[தாது கோபுரம்]]
 * [[வட்டதாகே]]
 * [[அடுக்குத் தூபி]]
 
 ==அடிக்குறிப்புகள்==
 {{Reflist}}
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 *''Total History and Civics.'' A Morning Star Publishing. ICSE- IX standard.
 *Dehejia, V. (1997). ''Indian Art''. Phaidon: London. {{ISBN|0-7148-3496-3}}.
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 * [http://www.archinomy.com/case-studies/1920/evolution-and-development-of-chaitya-halls Evolution of Chaitya Halls] compiled by students of School of Planning &amp; Architecture, New Delhi
 {{பௌத்தத் தலைப்புகள்}}