சௌன யாதவ அரசமரபு
{{merge|தேவகிரி யாதவப் பேரரசு}}
 {{Infobox country
 | conventional_long_name = சௌன யாதவ அரசமரபு
 | common_name       = சௌன யாதவ அரசமரபு
 | year_start        = 860
 | year_end          = 1317
 | image_map         = Asia 1200ad.jpg
 | image_map_caption =1200-இல் ஆசியாவில் சௌன யாதவ அரசமரபும், அதன் பக்கத்தவர்களையும் காட்டும் வரைபடம்
 | capital           = தேவகிரி எனும் [[தௌலதாபாத்]]
 | government_type   = முடியாட்சி
 | common_languages  = [[கன்னட மொழி|கன்ன்டம]], [[மராத்தி மொழி|மராத்தி]], [[சமஸ்கிருதம்]]
 | p1                = மேலைச் சாளுக்கியர் Western Chalukya Empire
 | s1                = தில்லி சுல்தானகம்
 | flag_s1           = Delhi Sultanate Flag (catalan atlas).png
 | today             = [[இந்தியா]]
 | religion          = [[இந்து சமயம்]] மற்றும் [[சைனம்|சமணம்]]
 }}
 {{HistoryOfSouthAsia}}
 
 '''சௌன யாதவ அரசமரபினர்''' ('''Seuna''', '''Sevuna''' or '''Yadavas of Devagiri''') ([[கிபி]]:860–1317) இந்தியாவின் [[தக்காணப் பீடபூமி]]யின் மேற்கு பகுதியில், வடக்கே [[நர்மதை ஆறு|நர்மதை ஆறுக்கும்]] தெற்கே, [[துங்கபத்திரை ஆறு]]க்கும் இடைப்பட்ட தற்கால [[மகாராட்டிரா]] மற்றும் [[கர்நாடகா]] மாநிலப் பகுதிகளைக் கொண்ட [[தேவகிரி யாதவப் பேரரசு|தேவகிரி யாதவப் பேரரசை]] [[கிபி]] 860 முதல் கிபி 1317 முடிய 457 ஆண்டுகள் ஆட்சி செய்தனர். சௌன யாதவ அரசமரபினர் தலைநகரமாக தேவகிரி எனும் [[தௌலதாபாத்]] இருந்தது.
 
 துவக்கத்தில் இந்த சௌன யாதவர்கள், [[மேலைச் சாளுக்கியர்]] ஆட்சியில் சிற்றரசர்களாக இருந்தனர். 12-ஆம் நூற்றாண்டின் நடுவில் சாளுக்கியர்கள் வீழ்ச்சியுற்ற போது, யாதவ மன்னர் [[ஐந்தாம் பீமதேவன்]] தன்னாட்சியை அறிவித்துக் கொண்டார். சிங்கண்னன் [[ஆட்சிக் காலம்|ஆட்சிக் காலத்தில்]] (1210 – 1247) [[தேவகிரி யாதவப் பேரரசு|தேவகிரி யாதவப் பேரரசை]] விரிவுபடுத்தினார்.  கிபி 1317-இல் [[தில்லி சுல்தானகம்|தில்லி சுல்தான்]] [[அலாவுதீன் கில்சி]]யில் படைத்தலைவர் [[மாலிக் கபூர்]] என்பவரால் தேவகிரி யாதவ அரசமரபு வீழ்த்தப்பட்டு, தில்லி சுல்தான் ஆட்சியில் சிற்றரசர்களாக இருந்தனர்.
 
 ==பெயர்க் காரணம் ==
 [[கண்ணன்]] பிறந்த [[யது குலம்|யாதவ குலமே]] தங்கள் அரசமரபு என சௌனக யாதவர்கள் கூறிக்கொண்டனர்.&lt;ref name=&quot;ref_India_A_History_John_Keay&quot;&gt;{{cite book
 | last = Keay
 | first = John
 | authorlink = John Keay
 | title = India: A History
 | date= 2001-05-01
 | publisher = Atlantic Monthly Pr
 | isbn = 0-8021-3797-0
 | pages = 252–257
 }}&lt;/ref&gt;
 [[File:Daulatabad Fort Geography.jpg|thumb|தேவகிரி யாதவப் பேரரசு|தேவகிரி யாதவப் பேரரசின் தலைநகரமான [[தௌலதாபாத் கோட்டை]]]] 
 
 == இலக்கியம் ==
 
 ===மராத்தி மொழி===
 இவர்களது ஆட்சியில்   [[மராத்தி மொழி]] ஆட்சி மொழியாக  இருந்தது.{{sfn|Cynthia Talbot|2001|p=211}} முன்னர் [[கன்னட மொழி|கன்னடம்]] மற்றும் [[சமசுகிருதம்|சமசுகிருத]] மொழியில் கல்வெட்டுகள் அதிகம் கொண்டிருந்த்தது..{{sfn|Christian Lee Novetzke|2016|p=316}} 
 
 [[தேவகிரி யாதவப் பேரரசு|சௌன யாதப் பேரரசில்]] அமைச்சராக இருந்த ஹேமாத்ரி என்பவர், சமஸ்கிருத மொழி கலந்த மராத்தி மொழியை அரசவை மொழியாக்கினார்.{{sfn|Cynthia Talbot|2001|pp=211-212}} பக்தி இயக்கத்தின் முன்னோடியான மகான் [[ஞானேஸ்வர்]] எழுதிய  '''ஞானேஸ்வரி''' (கிபி 1200)  எனும் மராத்திய பக்தி இலக்கிய நூல் [[அபகங்ம்|பதிகங்கள்]] கொண்டது. மேலும் [[ஞானேஸ்வர்]] சமஸ்கிருத மொழியிலிருந்து, மராத்தி மொழியில் [[பகவத் கீதை]]யை மொழிபெயர்த்தார். முமுந்தராஜா என்பவர் மராத்தி மொழியில் தத்துவ விசாரணை நூலான பரமாமிருதம் மற்றும் விவேகசிந்து போன்ற நூல்களை இயற்றினார். 
 {{sfn|Onkar Prasad Verma|1970|p=266}} சௌன யாதவ அரசமரபின் இறுதி காலத்தில் பக்தி இயக்கம் எழுச்சியுற்ற போது தோன்றிய [[வர்க்காரி]] எனும் சமயப் பிரிவின் [[விட்டலர்]] அடியார்கள் பாடிய பக்திப் பாடல்கள் மராத்திய மொழியில் பிரபலமானது.{{sfn|Onkar Prasad Verma|1970|p=266}}
 
 === கன்னட மொழி===
 [[தேவகிரி யாதவப் பேரரசு]] ஆட்சியின் துவக்கத்தில் [[கன்னட மொழி]] அரசவை மொழிகளில் ஒன்றாக  இருந்தது என்பதை கன்னட மொழி கல்வெட்டுகள் மூலம் அறியபடுகிறது. மேலும் யாதவ அரசர்கள் கன்னட மொழியை ஆதரித்தனர். இரண்டாம் சிம்மனால் ஆதரிக்கப்பட்ட அழகிதேவர் கன்னட மொழியில் எழுதிய பக்திப் பாடல்கள்  பிரபலமானது. 1300-இல்  [[பண்டரிபுரம்]] சௌந்தராஜர் கன்னட மொழியில் எழுதிய '''தசகுமார சரிதம்''' எனும் நூல் புகழ் பெற்றது.&lt;ref name=&quot;kamala1&quot;&gt;R. Narasimhacharya, p. 68, ''History of Kannada Literature'', 1988, Asian Educational Services, New Delhi, Madras, 1988 {{ISBN|81-206-0303-6}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Suryanath Kamat|1980|pp=143-144}}&lt;ref name=&quot;sujit&quot;&gt;Sujit Mukherjee, p. 410, p. 247, &quot;Dictionary of Indian Literature One: Beginnings - 1850&quot;, 1999, Orient Blackswan, Delhi, {{ISBN|81 250 1453 5}}&lt;/ref&gt;
 
 ===சமசுகிருதம்===
 தேவகிரி யாதவப் பேரரசர் [[சிங்கண்ணா]] [[சமசுகிருதம்|சமசுகிருத மொழியை]] பெரிது ஆதரித்தார். மேலும் வானியல் மற்றும் கணிதவியல் அறிஞரான [[இரண்டாம் பாஸ்கரர்]] இயற்றிய நூல்களைக் கொண்டு வானியல் தொடர்பான கல்வி நிலையத்தை நிறுவினார். மேலும் சிங்கண்ணா ஆட்சியின் போது சாரங்க தேவரால் சமசுகிருத மொழியில் எழுதப்பட்ட [[சங்கீத இரத்தினாஹாரம்]] எனும் கர்நாடக இசை நூல் பிரபலமானது.&lt;ref name=&quot;GSMann&quot;&gt;{{cite book |author=Gurinder Singh Mann | title = The Making of Sikh Scripture |url=https://archive.org/details/makingsikhscript00mann |url-access=limited |year=2001 |publisher = Oxford University Press US |isbn = 0-19-513024-3 |page = [https://archive.org/details/makingsikhscript00mann/page/n13 1] }}&lt;/ref&gt;
 
 சமசுகிருத மொழியில்  ''ஹேமாத்திரி''  எனும் அறிஞர்  ''சதுர்வர்க்க சிந்தாமணி''  எனும் சமசுகிருத அகராதியை தொகுத்தார்.&lt;ref name=&quot;palkhi&quot;&gt;{{cite book |author=Digambar Balkrishna Mokashi | title = Palkhi: An Indian Pilgrimage |url=https://archive.org/details/palkhiindianpilg0000moka |year=1987 | publisher = SUNY Press | isbn = 0-88706-461-2 | page = [https://archive.org/details/palkhiindianpilg0000moka/page/n48 37] }}&lt;/ref&gt;மேலும் ஹேமாத்திரி மருத்துவ அறிவியல் தொடர்பாக பல நூல்களை சமசுகிருத மொழியில் எழுதினார். மேலும் இவர் [[கம்பு]] வேளாண்மையை ஊக்கிவித்தார். &lt;ref name=&quot;kolarkar&quot;&gt;Marathyancha Itihaas by Dr. S.G Kolarkar, p.4, Shri Mangesh Prakashan, Nagpur.&lt;/ref&gt;
 
 சௌன யாதவ அரசமரபின் [[தேவகிரி யாதவப் பேரரசு]]  ஆட்சியில் எழுதப்பட்ட பிற சமசுகிருத இலக்கிய நூல்களும், ஆசிரியர்களும்:
 
 * ''சுத்திமுக்தாவல்லி'' - ஜல்ஹனார் 
 * ''ஹமிராமாதனா'' - ஜெயசிம்ம சூரி 
 *  ''சித்தாந்த சிரோண்மணி'' - [[இரண்டாம் பாஸ்கரர்]] 
 * [[வராகமிகிரர்|வராகமிரரின்]] [[பிருகத் ஜாதகம்]]  மற்றும் [[பிரம்மகுப்தர்|பிரம்மகுப்தரின்]]  ''பிருகத்ஸ்பூட சிந்தாமணி''  போன்ற நுல்களுக்கு ஆனந்ததேவரின் விளக்க உரை
 * சங்கீத சூத்திரங்கள் -ஹரிபாலதேவர்.&lt;ref&gt;{{cite web
   | title = ITCSRA FAQ on Indian Classical Music
   | url = http://www.itcsra.org/sra_faq_index.html
   | accessdate = 2007-12-11
   | archive-date = 2012-08-02
   | archive-url = https://archive.today/20120802174352/http://www.itcsra.org/sra_faq_index.html
   | url-status= dead
   }}&lt;/ref&gt;{{failed verification|date=February 2018}}
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{reflist|30em}}
 
 ===ஆதார நூற்பட்டியல் ===
 {{refbegin}}
 * {{cite book |author=A. S. Altekar |author-link=Anant Sadashiv Altekar |editor=Ghulam Yazdani |title=The Early History of the Deccan Parts |volume=VIII: Yādavas of Seuṇadeśa |year=1960 |publisher=Oxford University Press |url=https://books.google.com/books?id=14DvAQAACAAJ5 |oclc=59001459 |ref=harv }}{{Dead link|date=பிப்ரவரி 2023 |bot=InternetArchiveBot }}
 * {{cite book |author=A. V. Narasimha Murthy |title=The Sevunas of Devagiri |url=https://books.google.com/books?id=jxhY_3vLA_YC |year=1971 |publisher=Rao and Raghavan }}
 * {{cite book |author=Christian Lee Novetzke |author-link=Christian Lee Novetzke |title=The Quotidian Revolution: Vernacularization, Religion, and the Premodern Public Sphere in India |url=https://books.google.com/books?id=z9kbDQAAQBAJ&amp;pg=PA53 |year=2016 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-54241-8 |ref=harv }}
 * {{cite book |author=Cynthia Talbot |title=Precolonial India in Practice: Society, Region, and Identity in Medieval Andhra |url=https://books.google.com/books?id=pfAKljlCJq0C&amp;pg=PA212 |year=2001 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-803123-9 |ref=harv }}
 * {{cite book |author=Colin P. Masica |author-link=Colin Masica |title=The Indo-Aryan Languages |chapter=Subsequent spread of Indo-Aryan in the subcontinent and beyond |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Itp2twGR6tsC&amp;pg=RA1-PA45 |year=1993 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-29944-2 |ref=harv }}
 * {{cite book |author=Onkar Prasad Verma |title=The Yādavas and Their Times |url=https://books.google.com/books?id=v8ABAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Vidarbha Samshodhan Mandal |oclc=138387 |ref=harv }}
 * {{cite book |author=P. M. Joshi |chapter=Alauddin Khalji's first campaign against Devagiri |editor=H. K. Sherwani |editor-link=Haroon Khan Sherwani |title=Dr. Ghulam Yazdani Commemoration Volume |url=https://books.google.com/books?id=tK7de_DTsW8C |year=1966 |publisher=Maulana Abul Kalam Azad Oriental Research Institute |oclc=226900 |ref=harv }}
 * {{cite book |author=Shrinivas Ritti |title=The Seunas: The Yadavas of Devagiri |url=https://books.google.com/books?id=jYMdAAAAMAAJ |year=1973 |publisher=Department of Ancient Indian History and Epigraphy, Karnatak University |ref=harv }}
 * {{cite book |author=Suryanath Kamat |author-link=Suryanath U. Kamath |title=A Concise History of Karnataka |url=https://books.google.com/books?id=oqY9AAAAMAAJ |year=1980 |publisher=Archana Prakashana }}
 * {{cite book |author=T. V. Mahalingam |author-link=T. V. Mahalingam |chapter=The Seunas of Devagiri |editor=R. S. Sharma |title=A Comprehensive history of India: A.D. 985-1206 |volume=4 (Part 1) |url=https://books.google.com/books?id=ahFuAAAAMAAJ |year=1957 |publisher=Indian History Congress / People's Publishing House |isbn=978-81-7007-121-1 |ref=harv }}
 {{refend}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள் ==
 {{commons category}}
 * [http://www.whatisindia.com/inscriptions/south_indian_inscriptions/volume_9/yadavas.html Miscellaneous inscriptions in Kannada from Yadava period]
 * [http://www.whatisindia.com/inscriptions/south_indian_inscriptions/volume_15/yadavas.html Bombay-Karnataka inscriptions: The Yadavas]
 * [http://www.whatisindia.com/inscriptions/south_indian_inscriptions/volume_18/the_yadavas.html Bombay-Karnataka inscriptions (volume III): The Yadavas]
 
 [[பகுப்பு:இந்திய வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:இந்தியப் பேரரசுகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்துப் பேரரசுகள்]]
 [[பகுப்பு:மகாராட்டிர வரலாறு]]