மணிப்பூர் மாநிலத்தின் இசை
[[இந்தியா]] வின் வடகிழக்கு மாநிலங்களில் ஒன்றான [[மணிப்பூர்]] வாய்வழி கதை சொல்லலின் &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Thounaojam|first=Caeser|date=2018|title=The Oral Folk Literature of the Ancient Meiteis of Manipur: An Analysis of its Cultural Significance|url=https://sydney.primo.exlibrisgroup.com/permalink/61USYD_INST/2rsddf/doaj_soai_doaj_org_article_874350d80db04625ab904468a2c29f84|journal=Space and Culture, India|volume=6|pages=29–37|via=DOAJ}}&lt;/ref&gt; பாரம்பரியம் மிக்க மாநிலங்களில் ஒன்றாகும். இங்கு இசைக்கப்படும் [[நாட்டுப்புற இசை]] நெடுங்காலமாக இருந்து வருவதாகும்.
 ==வகைகள்==
 *எந்தவித முன்னேற்பாடும் இல்லாமல் தன்னிச்சையாக நாயகனும் நாயகியும் மாறி மாறி பாடிக்கொள்ளும் [[குல்லாங் இசே]] &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/english/imphalfreepress-epaper-dh384ef932aa754e4197510f510fd8b102/khulang+eshei+festival+2022+celebration+in+imphal+efforts+on+to+revive+dying+art-newsid-n394956050|title=Khulang Eshei Festival 2022 celebration in Imphal|date=2022-06-13|work=dailyhunt|access-date=2023-02-03}}&lt;/ref&gt; என்று அழைக்கப்படும் நாட்டுப்புற காதல் பாடல்கள் , 
 *[[இலாய் அரோபா]] விழாவின் போது ஒரே தாள லயத்தில் இசைக்கப்படும்  [[இலாய் அரோபா இசே]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Lai-Haraoba-Ishei-26664.htm|title=Lai Haraoba Ishei|date=2005-06-07|publisher=India9.com|access-date=2008-11-05}}&lt;/ref&gt; எனப்படும்  சிற்றின்ப மாயவாதம் பற்றிய மறைமுக குறிப்புகளுடன் பாடப்படும் பாடல்கள், 
 *[[மூங்கில்]] தண்டு  மற்றும் [[தேங்காய்] சிரட்டை மூலம் செய்யப்படும் [[பெனா (''இசைக்கருவி''') துணையுடன் பாடப்படும் [[பெனா இசே]]
 *பாடல் மூலமும் நடனத்தின் மூலமும் இறைவனின் வாழ்க்கையையும் செயல்களையும்  விவரிக்கும் பாரம்பரிய [[நாட் இசே]] பாடல்கள்  (இவை மணிப்பூரில் பல்வேறு சிறப்பு நிகழ்வுகளில் பாடப்படும் வகைகள்)
 * மணிப்பூரின் பெண்களால் பாடப்படும் [[நுபா பாலா]] எனப்படும்  [[சைதன்யர்|சைதன்ய மகாபிரபு]]வைப் பற்றிய பாடல்கள் (இவை மணிப்பூரில் மிகவும் சிறப்பு பெற்ற வகைகள்)
 *மிகப்பெரிய [[சிலம்பல்]] இசைக்கருவிகளை கொண்டு பாடப்படும்  [[தோப்]] வகை பாடல்கள் , 
 *மனோஹர்ஷி என்ற பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டில் வாழ்ந்த மனிதரின் பெயராலே அழைக்கப்படும் மனோஹர்ஷி வகை பாடல்கள் மற்றும் 
 *[[கைதட்டல்]] ஒலியைக்கொண்டே இசைக்கப்பட்டு பாடப்படும் [[குபக் இசே]] வகை பாடல்கள் - என மணிப்பூர் மாநிலத்தின் இசை பரந்துபட்டது. 
 [[மெய்தீஸ்]] என்று அழைக்கப்படும் மணிப்பூர் மாநில மக்களின் பெனா  இசைக்கருவி மணிப்பூர் மாநிலத்தின் தொன்மை மற்றும் மாநில பெருமைக்குரிய சின்னமாக விளங்குகிறது. 
 
 ==முக்கியத்துவம்==
 திசம்பர் 2013 இல் நடைபெற்ற [[அசர்பைஜான்|அசர்பைஜானின்]] [[பக்கூ|பக்கூவில்]] நடந்த [[ஐக்கிய நாடுகள் கல்வி, அறிவியல், பண்பாட்டு நிறுவனம்|யுனெஸ்கோ]] குழுவின் கூட்டத்தின் எட்டாவது அமர்வின் போது &quot;சங்கீர்த்தனை: சடங்கு பாடல், முரசு மற்றும் மணிப்பூரின் நடனம்&quot; என்பது யுனெஸ்கோ அருகிவரும்&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/ngo-working-to-protect-traditional-music-of-manipur/articleshow/2958919.cms?from=mdr|title=NGO working to protect traditional music of Manipur|date=2008-04-17|work=The Economic Times|access-date=2020-04-02}}&lt;/ref&gt; கலாச்சார பாரம்பரியத்தின் மனிதகுலத்தின் பிரதிநிதி என்ற  பட்டியலில் சேர்க்கப்பட்டுள்ளது. &lt;ref name=&quot;UN1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/sankirtana-ritual-singing-drumming-and-dancing-of-manipur-00843|title=Sankirtana, ritual singing, drumming and dancing of Manipur|website=www.unesco.org|publisher=[[UNESCO]]|access-date=2 December 2016}}&lt;/ref&gt;
 
 ==மேற்கோள்கள்==