இராசத்தான்
{{Infobox state
 | name = இராசத்தான்
 | type = மாநிலம்
 | image_seal = 
 | image_map = IN-RJ.svg
 | map_caption = இந்தியாவில் இராசத்தான் அமைவிடம்
 | image_map1 = 
 | image_skyline = {{Photomontage
 | photo1a = Thar Khuri.jpg 
 | photo2a =
 | photo2b = Jantar Mantar at Jaipur.jpg
 | photo3a = JodhpurIndia.jpg 
 | photo3b = Mount Abu.jpg 
 | photo4a = Amber palace, Jaipur.jpg
 | size = 230
 | position = center
 | spacing = 2 
 | color = golden 
 | border = 0
 | color_border = 
 | foot_montage = ''மேல் வலமிருந்து இடம்:'' [[தார்ப் பாலைவனம்]], [[உமைத் பவான் அரண்மனை]], [[ஜோத்பூர்|சோட்பூர்]] ''நீல நகரம்'', [[ஆம்பர் கோட்டை]], [[ஜந்தர் மந்தர் (ஜெய்ப்பூர்)|சந்தர் மந்தர்]] and [[அபு மலை]], [[உதய்ப்பூர்]]
 }}
 | image_caption = 
 | map_caption1 = 
 | coor_pinpoint = [[செய்ப்பூர்]]
 | coordinates = {{coord|26.6|73.8|region:IN-RJ_type:adm1st|display=inline,title}}
 | coordinates_footnotes = 
 | subdivision_name = {{flag|India}}
 | subdivision_type = நாடு
 | established_date = 30 மார்ச்சு 1949
 | established_title = Established
 | seat = [[செய்ப்பூர்]]
 | seat_type = தலைநகரம்
 | seat1 = [[செய்ப்பூர்]]
 | seat1_type = பெரிய நகரம்
 | government_footnotes = 
 | leader_title = ஆளுநர்
 | leader_name = [[கல்ராஜ் மிஸ்ரா|கால்ராச்சு மிசுரா]]
 | leader_title1 = முதலமைச்சர்
 | leader_name1 = [[அசோக் கெலட்]] ([[இந்திய தேசிய காங்கிரசு|காங்கிரசு]])
 | leader_title2 = துணை முதலமைச்சர்
 | leader_name2 = 
 | leader_title3 = சட்டமன்றம்
 | leader_name3 = ஓரவை (200 இடங்கள்)
 | leader_title4 = [[14வது மக்களவை|நாடாளுமன்றத்&lt;br /&gt;{{pad|0.6em}}தொகுதிகள்]]
 | leader_name4 = [[மாநிலங்களவை]] 10&lt;br /&gt; [[மக்களவை]] 25
 | leader_title5 = உயர்நீதிமன்றம்
 | leader_name5 = இராசத்தான் உயர்நீதிமன்றம்
 &lt;!--
 | leader_title2 = தலைமைச் செயலாளர்
 | leader_name2  = ஸ்ரீ ஓம் பிரகாஷ் மீனா [[Indian Administrative Service|IAS]]
 | leader_title3 = டி.ஜி.பி.
 | leader_name3  = மனோஜ் பட் [[Indian Police Service|IPS]]
 --&gt;| unit_pref = Metric &lt;!--or US or UK--&gt;
 | area_total_km2 = 342239
 | area_rank = 1ஆவது
 | area_note = 
 | area_footnotes = 
 | elevation_m = 
 | elevation_footnotes = 
 | population_total = 68,548,437&lt;!--DON'T CHANGE THESE FIGURES. THESE ARE ACCORDING TO SOURCES OF LATEST CENSUS. ESTIMATES ARE NOT RELIABLE ENOUGH TO BE USED ON STATE ARTICLES--&gt;
 | population_rank = 7ஆவது
 | population_density_km2 = auto
 | population_as_of = 2011
 | population_note = 
 | population_footnotes = &lt;ref name=&quot;RjPOP&quot;&gt;{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND008_Rajasthan.pdf|title=Rajasthan Profile|publisher=[[Census of India]]|access-date=21 July 2016}}&lt;/ref&gt;
 | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
 | utc_offset1 = +05:30
 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-RJ]]
 | registration_plate = [[List of RTO districts in India#RJ.E2.80.94Rajasthan|RJ]]-
 | blank_name_sec2 = [[மனித மேம்பாட்டுச் சுட்டெண்|HDI]] {{nobold|(2017)}}
 | blank_info_sec2 = {{increase}} 0.621&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#FFA500|medium}} · 29ஆவது
 | blank1_name_sec2 = எழுத்தறிவு {{nobold|(2011)}}
 | blank1_info_sec2 = 66.1%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) - Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |accessdate=3 October 2018}}&lt;/ref&gt;
 | blank2_name_sec2 = பாலின விகிதம் {{nobold|(2011)}}
 | blank2_info_sec2 = 928 [[females|♀]]/1000 [[males|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;/&gt;
 | population_demonym = இராசத்தானி
 | demographics_type1 = GDP {{nobold|(2017–18)}}
 | demographics1_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.rajras.in/index.php/economy-of-rajasthan-macro-indicators-2018/|title=Download Economic Review Rajasthan 2017–18 – PDF – RajRAS.in|date=2017-03-15|work=RajRAS.in|access-date=2017-05-25|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 | demographics1_title1 = [[List of Indian states and union territories by GDP|Total]]
 | demographics1_info1 = {{INRConvert|8.40|lc}}
 | demographics1_title2 = 
 | demographics1_info2 = {{INRConvert|100551}}
 | demographics_type2 = Languages&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;{{cite web |url = http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |title = Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015) |pages = 34–35 |publisher = Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |accessdate = 16 February 2016 |df = dmy-all |archiveurl = https://web.archive.org/web/20171228171523/http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |archivedate = 28 December 2017}}&lt;/ref&gt;
 | demographics2_title1 = அலுவல்மொழி
 | demographics2_info1 = [[இந்தி]]
 | demographics2_title2 = Additional&amp;nbsp;official
 | demographics2_info2 = [[ஆங்கிலம்]]
 | website = [https://rajasthan.gov.in/ Rajasthan.gov.in]
 | footnotes = {{Infobox region symbols
 | embedded = yes
 | region = ராஜஸ்தான்&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rajasthan.gov.in/AboutRajasthan/StateSymbols/Pages/default.aspx | title=Symbols of Rajasthan|publisher=Government of Rajasthan|access-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
 | country = இந்தியா
 | animal = [[File:07._Camel_Profile,_near_Silverton,_NSW,_07.07.2007.jpg|50px|left]] [[ஒட்டகம்]] மற்றும் [[File:Chinkara.jpg|50px|left]] [[இந்தியச் சிறுமான்]]
 | bird = [[File:Great_Indian_bustard.jpg|50px|left]] [[கானமயில்]]
 | flower = [[File:Rohida1.jpg|50px|left]] [[Tecomella undulata|Rohida]]
 | tree = [[File:Khejri.jpg|50px|left]] [[வன்னி (மரம்)]]
 | dance = [[File:Ghoomar.jpg|50px|left]] கூமர்
 | game = [[File:Basketball.png|50px|left]] [[கூடைப்பந்தாட்டம்]]
 }}
 }}
 
 '''இராசத்தான்''' (''Rājasthān'', [[தேவநாகரி]]: राजस्थान), அல்லது இராஜஸ்தான், என்பது [[இந்தியா]]வின் மாநிலங்களுள் ஒன்று. [[செய்ப்பூர்]] இம்மாநிலத்தின் தலைநகராக உள்ளது. இதுதவிர [[உதயப்பூர்]] மற்றும் [[சோத்பூர்|சோட்பூர்]] ஆகியன முக்கிய நகரங்கள் ஆகும்.  [[இராச்சசுத்தானி|இராசத்தானி]], [[மார்வாரி மொழி|மார்வாரி]], [[பஞ்சாபி மொழி|பஞ்சாபி]], [[உருது]] மற்றும்  [[இந்தி]] ஆகியன இங்கு பெரும்பான்மையான மக்களால் பேசப்படும் மொழிகள் ஆகும்.
 
 இம்மாநில [[தார் பாலைவனம்|தார் பாலைவனத்தில்]] உள்ள [[பொக்ரான்]] எனுமிடத்தில் முதன் முதலாக 1974 ஆம் ஆண்டு மே மாதம் 18-ஆம் நாளன்று [[சிரிக்கும் புத்தர்]] எனும் பெயரில் இந்தியா தன் முதல் அணுகுண்டு சோதனையை நிகழ்த்தியது. பின்னர் இரண்டாம் முறையாக அதே இடத்தில், 1998 ஆம் ஆண்டு மே மாதம் 11, 13 தேதிகளில் [[சக்தி நடவடிக்கை]] எனும் பெயரில் ஐந்து அணுகுண்டுகள் வெடித்து சோதனை செய்தது.&lt;ref&gt;[http://www.dinamalar.com/news_detail.asp?id=1252611 உள் கட்டமைப்பு வசதியின்றி இருக்கும் போக்ரான்]&lt;/ref&gt;
 
 ==இராசத்தான் வரலாறு==
 {{main| இராஜஸ்தான் வரலாறு}}
 
 == புவியியல் ==
 இந்தியாவின் மேற்குப் பகுதியல் உள்ள இராசத்தான், [[பாகிஸ்தான்|பாகித்தான்]] எல்லையை ஒட்டி உள்ளது. [[குசராத்து]], [[மத்தியப் பிரதேசம்]], [[உத்தரப் பிரதேசம்]], [[தில்லி]], [[அரியானா]], [[பஞ்சாப், இந்தியா|பஞ்சாப்]] ஆகிய மாநிலங்கள் இராஜஸ்தானுக்கு அண்மையில் உள்ளன. இராஜஸ்தானின் வடமேற்கு பகுதியில் [[தார் பாலைவனம்]] அமைந்துள்ளது.
 
 [[உலகம்|உலகின்]] பழமையான [[மலை]]த்தொடர்களில் ஒன்றான [[ஆரவல்லி மலைத்தொடர்]] இம்மாநிலத்தின் தென்மேற்கில் இருந்து வடகிழக்காக செல்கிறது. [[அபு மலை|அபு சிகரம்]] இம்மலை மீதே அமைந்துள்ளது.
 
 == மாவட்டங்கள் ==
 [[படிமம்:Jaisalmer-1.jpg|thumbnail|[[செய்சல்மர்|செய்சல்மரில்]] உள்ள ஒரு பழைய கட்டிடம்]]
 இராசத்தானில் மொத்தம் 33 மாவட்டங்கள் உள்ளன. இவை அனைத்தும் [[செய்ப்பூர்]], [[சோத்பூர்|சோட்பூர்]], [[அஜ்மீர்|அச்சுமீர்]], [[உதய்ப்பூர்]], [[பிகானேர்]], [[கோட்டா, இராசத்தான்|கோட்டா]], [[பரத்பூர்]]  எனும் ஏழு கோட்டங்களில் அடங்கும். அவைகள் பின்வருவன;
 
 # [[அல்வர் மாவட்டம்]]
 # [[அஜ்மீர் மாவட்டம்|அச்சுமீர் மாவட்டம்]]
 # [[அனுமான்காட் மாவட்டம்]]
 # [[உதய்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[பாரான் மாவட்டம்]]
 # [[பில்வாரா மாவட்டம்]]
 # [[பூந்தி மாவட்டம்]]
 # [[பரத்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[பான்ஸ்வாரா மாவட்டம்|பான்சுவாரா மாவட்டம்]]
 # [[பார்மேர் மாவட்டம்]] 
 # [[பிகானேர் மாவட்டம்]]
 # [[பாலி மாவட்டம்]]
 # [[பிரதாப்காட் மாவட்டம்]]
 # [[சூரூ மாவட்டம்]]
 # [[கரௌலி மாவட்டம்]]
 # [[சவாய் மாதோபூர் மாவட்டம்]]
 # [[சித்தோர்கார் மாவட்டம்]]
 # [[சிரோஹி மாவட்டம்|சிரோகி மாவட்டம்]]
 # [[சீகர் மாவட்டம்]]
 # [[தௌசா மாவட்டம்]]
 # [[தோல்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[டுங்கர்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[ஸ்ரீ கங்காநகர் மாவட்டம்|சிரீ கங்காநகர் மாவட்டம்]]
 # [[கோட்டா மாவட்டம்]]
 # [[ஜெய்ப்பூர் மாவட்டம்|செய்ப்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[ஜாலாவார் மாவட்டம்|சாலாவார் மாவட்டம்]]
 # [[ஜெய்சல்மேர் மாவட்டம்|செய்சல்மேர் மாவட்டம்]]
 # [[ஜாலாவார் மாவட்டம்|சாலாவார் மாவட்டம்]]
 # [[சுன்சுனூ மாவட்டம்]] 
 # [[ஜோத்பூர் மாவட்டம்|சோட்பூர் மாவட்டம்]]
 # [[நாகவுர் மாவட்டம்]]
 # [[ராஜ்சமந்து மாவட்டம்|இராசசமந்து மாவட்டம்]]
 # [[டோங் மாவட்டம்]]
 
 == முக்கிய நகரங்கள் ==
 [[செய்ப்பூர்]], [[ஜெய்சல்மேர்|செய்சல்மேர்]], [[அஜ்மீர்|அச்சுமீர்]], [[உதயப்பூர்]], [[கோட்டா, இராசத்தான்|கோட்டா]], [[பரத்பூர்]] மற்றும் [[சோத்பூர்]] நகரங்களாகும்.
 
 == மக்கள் தொகையியல்==
 [[இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு, 2011|2011 ஆம் ஆண்டு இந்திய மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்]] படி மாநிலத்தின் மொத்த மக்கள் தொகை 68,548,437 ஆக உள்ளது. கிராமப்புறங்களில் 75.13% மக்களும், நகர்புறங்களில் 24.87% மக்களும் வாழ்கின்றனர். கடந்த பத்தாண்டுகளில் (2001-2011) மக்கள் தொகை வளர்ச்சி  விகிதம்  21.31% ஆக உயர்ந்துள்ளது. மக்கள் தொகையில்  35,550,997 ஆண்களும் மற்றும் 32,997,440 பெண்களும் உள்ளனர். [[பாலின விகிதம்]] ஆயிரம் ஆண்களுக்கு  பெண்கள் 928 வீதம் உள்ளனர். [[மக்கள் தொகை அடர்த்தி]] ஒரு சதுர கிலோ மீட்டரில் 519 பேர் வீதம் வாழ்கின்றனர். இம்மாநிலத்தின் சராசரி  [[படிப்பறிவு]] 66.11 %  ஆகவும், ஆண்களின் படிப்பறிவு  79.19 % ஆகவும், பெண்களின் படிப்பறிவு 52.12 % ஆகவும் உள்ளது. ஆறு வயதிற்குட்பட்ட குழந்தைகளின் எண்ணிக்கை 10,649,504 ஆக உள்ளது. [[பில் மக்கள்|பில் பழங்குடி மக்கள்]] தொகை 28,05,948 ஆக உள்ளது. 
 &lt;ref&gt;[http://www.census2011.co.in/census/state/rajasthan.html Rajasthan Population Census data 2011]&lt;/ref&gt;
 
 ===சமயம்===
 இம்மாநிலத்தில் [[இந்து|இந்து சமயத்தவரின்]] மக்கள் தொகை  
 60,657,103 (88.49 %) ஆகவும், [[இசுலாம்|இசுலாமிய சமய]]  மக்கள் தொகை 6,215,37 (9.07%) ஆகவும், [[கிறித்தவம்|கிறித்தவ]] சமயத்தினரின் மக்கள் தொகை  96,430	(0.14%) ஆகவும், [[சீக்கியம்|சீக்கிய சமய]] மக்கள் தொகை  872,930 (1.27%) ஆகவும், [[சமணம்|சமண சமய]] மக்கள் தொகை   622,023 (0.91%) ஆகவும், [[பௌத்தம்|பௌத்த சமய]] மக்கள் தொகை  
 12,185	(0.02 %) ஆகவும், பிற [[சமயம்|சமயத்து]] மக்கள் தொகை 4,676	(0.01 %) ஆகவும் மற்றும் [[சமயம்]] குறிப்பிடாதவர்கள் மக்கள் தொகை 67,713	(0.10%) ஆகவும் உள்ளது.&lt;ref&gt;[http://www.census2011.co.in/census/state/rajasthan.html Rajasthan Religious Data]&lt;/ref&gt;
 
 ===மொழிகள்=== 
 இம்மாநிலத்தின் ஆட்சி மொழியான [[இந்தி மொழி|இந்தி மொழியுடன்]],  [[இராச்சசுத்தானி|இராசத்தானி]], [[மார்வாரி மொழி|மார்வாரி]], [[குசராத்தி மொழி|குசராத்தி]], [[உருது மொழி|உருது]], [[பஞ்சாபி மொழி|பஞ்சாபி]] மற்றும் [[ஆங்கிலம்|ஆங்கில மொழியும்]] பேசப்படுகிறது.
 
 ==பார்க்க வேண்டிய இடங்கள்==
 {{refbegin|2}}
 # [[ஜெய்ப்பூர் நகர அரண்மனை]]
 # [[ஹவா மஹால்]]
 # [[ஆம்பர் அரண்மனை]]
 # [[ஏரி அரண்மனை]] 
 # [[ஜக் மந்திர்]]
 # [[ஷிவ் நிவாஸ் பேலஸ்]]
 # [[ஜந்தர் மந்தர் (ஜெய்ப்பூர்)|ஜந்தர் மந்தர்]]
 # [[புஷ்கர்|புஷ்கர் தீர்த்தம்]]
 # [[கர்ணி மாதா கோயில்]]
 # [[ராணக்பூர் சமணர் கோயில்கள்]]
 # [[அஜ்மீர்|அஜ்மீர் தர்கா]]
 # [[பெருநகர அரண்மனை, உதய்பூர்|உதய்பூர் அரண்மனை]]
 # [[ஏரி அரண்மனை]]
 # [[சித்தோர்கார் கோட்டை]]
 # [[ஜெய்சல்மேர் கோட்டை]]
 # [[சாந்த் பௌரி]]
 {{refend}}
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 * [http://www.rajasthan.gov.in/ இராசத்தான் மாநில அரசின் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளம்]
 * [http://www.rajasthantourism.gov.in/ இராசத்தான் சுற்றுலாத்துறை வலைத்தளம்] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150608011216/http://www.rajasthantourism.gov.in/ |date=2015-06-08 }}
 
 {{Geographic location
 | Centre    = இராசத்தான்
 | North     = [[பஞ்சாப் (இந்தியா)|Punjab]]
 | Northeast = [[அரியானா]]
 | East      = [[உத்தரப் பிரதேசம்]]
 | Southeast = [[மத்தியப் பிரதேசம்]]
 | South     = [[குசராத்து]]
 | Southwest =
 | West      = [[சிந்து மாகாணம்]], {{flagu|Pakistan}}
 | Northwest = [[பஞ்சாப் (பாக்கிஸ்தான்)|Punjab]], {{flagu|Pakistan}}
 }}
 
 {{Rajasthan}}
 
 {{இந்தியா}}
 
 [[பகுப்பு:இராஜஸ்தான்| ]]