இந்தோ ஈரானியர்கள்
[[File:Andronovo culture.png|thumb|Map of the [[Sintashta-Petrovka]] culture ([[red]]), its expansion into the [[Andronovo culture]] ([[Orange (color)|orange]]) during the [[2nd millennium BC]], showing the overlap with the [[Bactria–Margiana Archaeological Complex]] ([[Chartreuse (color)|chartreuse green]]) in the south. The location of the earliest [[chariot]]s is shown in [[magenta]].]]
 [[File:Lenguas indoiranias.PNG|thumb|தெற்காசியா மற்றும் மேற்காசியாவில் இந்தோ ஈரானிய மொழிகள் பேசும் பகுதிகள்]]
 '''இந்தோ ஈரானியர்கள்''' ('''Indo-Iranian''') &lt;ref name=&quot;Dashti2012&quot;&gt;{{cite book|author=Naseer Dashti|title=The Baloch and Balochistan: A historical account from the Beginning to the fall of the Baloch State|url=https://books.google.com/books?id=3fxYAAAAQBAJ|date=8 October 2012|publisher=Trafford Publishing|isbn=978-1-4669-5897-5}}&lt;/ref&gt;[[ஆரியர்]] எனத்தங்களை அழைத்துக் கொண்ட இந்தோ-ஈரானிய மக்கள் [[இந்திய-ஈரானிய மொழிகள்]] பேசினர். மேலும் இவர்கள்  [[இந்திய-ஐரோப்பிய மொழிகள்|இந்தோ ஐரோப்பிய மொழிகளை]] [[ஐரோவாசியா|யுரோசியா]] பகுதிகளில் பரப்பினர்.
 
 ==பெயரிடும் முறை==
 வரலாற்று அடிப்படையில் [[ஆரியர்]] எனும் சொல், [[இந்திய-ஈரானிய மொழிகள்|இந்திய-ஈரானிய மொழிகளைப்]] பேசிய பண்டைய [[பாரசீகம்|பாரசீக]] மக்கள், [[வட இந்தியா]] மற்றும் [[பாகிஸ்தான்]] நாட்டின் இந்தோ ஆரியர்களைக் குறிக்கும்.&lt;ref&gt;The &quot;Aryan&quot; Language, Gherardo Gnoli, Instituto Italiano per l'Africa e l'Oriente, Roma, 2002.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Schmitt, &quot;Aryans&quot; in Encyclopedia Iranica: Excerpt:&quot;The name “Aryan” (OInd. ā́rya-, Ir. *arya- [with short a-], in Old Pers. ariya-, Av. airiia-, etc.) is the self designation of the peoples of Ancient India and Ancient Iran who spoke Aryan languages, in contrast to the “non-Aryan” peoples of those “Aryan” countries (cf. OInd. an-ā́rya-, Av. an-airiia-, etc.), and lives on in ethnic names like Alan (Lat. Alani, NPers. īrān, Oss. Ir and Iron.&quot;. Also accessed online [http://www.iranicaonline.org/articles/aryans] in May, 2010&lt;/ref&gt; [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு|பண்டைய அண்மை கிழக்கின்]] [[மெசொப்பொத்தேமியா]]வின் பல பகுதிகளில் இந்தோ-ஈரானிய மக்களின் இராச்சியங்களாக [[மித்தானி இராச்சியம்]], [[இட்டைட்டு பேரரசு]], [[மீடியாப் பேரரசு]]கள் விளங்கியது.&lt;ref&gt;Durant, Will: ''Our Oriental Heritage''. New York: 1954. Simon and Schuster. According to Will Durant on Page 286: “the name Aryan first appears in the [name] ''Harri'', one of the tribes of the [[Mitanni]]. 
 In general it was the self-given appellation of the tribes living near or coming from the [southern] shores of the [[Caspian sea]]. The term is properly applied today chiefly to the [[Mitanni]]ans, [[Hittites]], [[Medes]], [[Persian people|Persians]], and [[Indo-Aryans|Vedic Hindus]], i.e., only to the ''eastern'' branch of the Indo-European peoples, whose ''western'' branch populated [[Europe]].”&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Häkkinen2012a&quot;&gt;{{cite book|last=Häkkinen|first=Jaakko|title=Per Urales ad Orientem (Festschrift for Juha Janhunen on the occasion of his 60th birthday on 12 February 2012)|year=2012|publisher=Finno-Ugric Society|location=Helsinki|isbn=978-952-5667-34-9|url=http://www.sgr.fi/sust/sust264/sust264_hakkinenj.pdf|editor=Tiina Hyytiäinen |editor2=Lotta Jalava |editor3=Janne Saarikivi |editor4=Erika Sandman|accessdate=12 November 2013|format=PDF|chapter=Early contacts between Uralic and Yukaghir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Häkkinen 2012b&quot;&gt;{{cite web|last=Häkkinen|first=Jaakko|title=Problems in the method and interpretations of the computational phylogenetics based on linguistic data – An example of wishful thinking: Bouckaert et al. 2012|url=http://www.elisanet.fi/alkupera/Problems_of_phylogenetics.pdf|work=Jaakko Häkkisen puolikuiva alkuperäsivusto|publisher=Jaakko Häkkinen|accessdate=12 November 2013|format=PDF|date=23 September 2012|archive-date=1 செப்டம்பர் 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901213325/http://www.elisanet.fi/alkupera/Problems_of_phylogenetics.pdf|url-status=}}&lt;/ref&gt; மனித வரலாறு மற்றும் புவியியல் அடிப்படையில் இந்தோ-ஈரானியர்களை ஆரியர் எனக்குறிப்பிடுகிறது.&lt;ref&gt;{{Citation |first1= Luigi Luca |last1= Cavalli-Sforza |authorlink= Luigi Luca Cavalli-Sforza |first2= Paolo |last2= Menozzi |first3= Alberto |last3= Piazza |title= The History and Geography of Human Genes |year= 1994 |publisher= [[Princeton University Press]] |location= [[Princeton, New Jersey]] |isbn= 978-0-691-08750-4 |page= See &quot;Aryan&quot; in index}}&lt;/ref&gt;
 
 ==தோற்றம்==
 [[அன்ட்ரோனோவோ பண்பாடு|அன்ட்ரோனோவோ பண்பாட்டின்]]  துவக்க காலத்தில் இந்தோ-ஈரானியர்கள் [[நடு ஆசியா]]வின் [[யுரேசியப் புல்வெளி]]களின் [[அன்ட்ரோனோவோ பண்பாடு|அண்ட்ரோனாவா பண்பாட்டைப்]] பின்பற்றிய ஒரு பொது ஆதி  இந்தோ - ஐரோப்பியர்களின்  வழித்தோன்றல்கள் ஆவார். முதலில் இந்தோ-இரானியர்கள் தெற்கில் [[திரான்சாக்சியானா]] மற்றும் [[இந்து குஷ்]] பகுதிகளில் புலம்பெயர்ந்தனர்.{{sfn|Anthony|2007|p=49}}
 
 மொழியியல் வரலாற்று அடிப்படையில் இந்தோ-ஈரானிய மொழிகள் கிமு 2,000-இல் பல்வேறு கிளைகளாகப் பல்கிப்பெருகிய போது.&lt;ref name=jpm&gt;{{Harvcolnb|Mallory|1989}}&lt;/ref&gt;{{rp|38–39}} [[பரத கண்டம்|பரத கண்டத்தில்]] [[வேதகாலம்|வேதகால நாகரிகமும்]] மற்றும் அதன் மேற்கில் [[பாரசீகம்|பாரசீகப்]] பண்பாடுகளும் தோன்றிய்து. ஆதி இந்தோ-ஈரானிய மொழிகள் பேசிய மக்களின் வழித்தோன்றல்களிடமிருந்து இந்தியாவின் வடமேற்கில் [[வேதகாலம்|வேதகால]] [[சமசுகிருதம்|சமசுகிருத மொழியும்]] மற்றும் பாரசீகத்தில் [[அவெஸ்தான் மொழி]]யும் தோன்றியது.
 
 ==புலப்பெயர்வுகள்==
 [[File:IE expansion.png|300px|thumb|Scheme of Indo-European migrations from c. 4000 to 1000 BC according to the [[Kurgan hypothesis]]. The magenta area corresponds to the assumed ''[[Proto-Indo-European Urheimat hypotheses|Urheimat]]'' ([[Samara culture]], [[Sredny Stog culture]]). The red area corresponds to the area which may have been settled by Indo-European-speaking peoples up to c. 2500 BC; the orange area to 1000 BC.&lt;ref&gt;Christopher I. Beckwith (2009), ''Empires of the Silk Road'', Oxford University Press, p.30&lt;/ref&gt;]]
 
 [[File:Indo-Iranian origins.png|thumb|right|300px|Archaeological cultures associated with [[Indo-Iranian migration]]s (after [[Encyclopedia of Indo-European Culture|EIEC]]). The Andronovo, [[BMAC]] and Yaz cultures have often been associated with Indo-Iranian migrations. The [[Gandhara grave culture|GGC]], Cemetery H, Copper Hoard and [[Painted Grey Ware culture|PGW]] cultures are candidates for cultures associated with Indo-Aryan movements.]]
 
 Two-wave models of Indo-Iranian expansion have been proposed by Burrow (1973){{sfn|Burrow|1973}} and {{Harvtxt|Parpola|1999}}. The Indo-Iranians and their expansion are strongly associated with the [[Proto-Indo-Europeans|Proto-Indo-European]] invention of the [[chariot]].
 
 முதன்முதலில் ஆதி இந்தோ ஐரோப்பிய மக்களின் தாயகமான [[காஸ்பியன் கடல்|காஸ்பியன் கடலின்]] வடக்குப் பகுதி மற்றும் அதன் தெற்கின் [[காக்கேசியா]]விலிருந்து, [[நடு ஆசியா]], ஈரானிய பீடபூமி மற்றும் [[வட இந்தியா]]விற்கு புலம்பெயர்ந்ததாக கருதப்படுகிறது. பின்னர் அவர்களில் ஒரு குழுவினர் [[பண்டைய அண்மை கிழக்கு|பண்டைய அண்மை கிழக்கின்]] [[மெசொப்பொத்தேமியா]] மற்றும் [[சிரியா]] போன்ற பகுதிகளுக்கு புலம்பெயர்ந்து தேர்களில் குதிரைகளைப் பூட்டி இழுக்கும் முறையை அறிமுகப்படுத்தினர். கிமு 2500 - 2350-களில் [[சுமேரிய மொழி]]யில் எழுதப்பட்ட  [[களிமண் பலகை]]களில் [[தேர்]] குறிக்கப்பட்டுள்ளது. [[பபிலோனியா|பாபிலோனின்]] [[மூன்றாவது ஊர் வம்சம்|மூன்றாவது ஊர் வம்சத்தினரின்]] (கிமு 2150–2000) குறிப்புகளில் குதிரைகள் பற்றி குறிப்பிடப்பட்டுள்ள்து.
 
 ===இந்தோ ஆரியர்களின் முதல் இடப்பெயர்வுகள்===
 
 ====அனதோலியாவின் மித்தானி இராச்சியம்====
 {{main|மித்தானி இராச்சியம்}}
 
 கிழக்கு [[அனதோலியா]]வில் கிமு 1500 முதல் அறியப்படும் [[மித்தானி இராச்சியம்|மித்தானி மக்கள்]], [[இந்திய-ஈரானிய மொழிகள்]] பேசிய [[ஹுரியத் மக்கள்|ஹுரியத் மக்களின்]] கலப்பினத்தவர் ஆவர்.&lt;ref name=mm&gt;{{Harvcolnb|Mallory|Mair|2000}}&lt;/ref&gt;{{rp|257}}
 
 ====இந்தியத் துணைக் கண்டத்தில் வேத கால நாகரீகம்====
 
 [[இந்திய-ஐரோப்பிய மொழிகள்]] பேசிய மக்கள், [[நடு ஆசியா]]விலிருந்து இந்து குஷ் கணவாய் வழியாக  இந்தியத் துணைக் கண்டத்தில் முதன் முதலில் வடமேற்கு இந்தியாவின் சிந்து சமவெளிகளில் வாழ்ந்ததாகவும், பின்னர் கங்கைச் சமவெளிகளில் இடம்பெயர்ந்ததாகவும் ஒரு கோட்பாடு உள்ளது. இவ்வாறு குடியேறிவர்கள் தகளை ஆரியர் என்று அழைத்துக் கொண்டனர். இவர்கள் [[சமசுகிருதம்|சமசுகிருத மொழியில்]] கிமு 1500-இல் இயற்றிய முதல் சமய நூல் [[இருக்கு வேதம்|ரிக் வேதம்]] ஆகும். ரிக் வேதம், வேதகாலம்|வேதகாலத்தை]]ச் சேர்ந்தது. ஆரியர்கள் தங்கள் இயற்றிய ரிக் வேத மந்திரங்கள் எழுத்தில் எழுதி வைக்காது, வாயில் மூலமாக பிறர் காதுகளுக்கு பரப்பினர். இதனால் வேத மந்திரங்களை [[எழுதாக் கிளவி]] எனப்பெயர் பெற்றது.&lt;ref name=&quot;mm&quot;/&gt;{{rp|258}}&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/eb/article-9063686 Rigveda&amp;nbsp;– Britannica Online Encyclopedia&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; கிமு 1500 முதல் கிபி 500 வரை [[இந்தோ-ஆரிய மொழிகள்]] இந்தோ-ஆரிய மொழிகள் [[வட இந்தியா]], [[மேற்கு இந்தியா]], [[மத்திய இந்தியா]], [[கிழக்கு இந்தியா]] மற்றும் [[தென்னிந்தியா]] பகுதிகளில் பரவியது.
 
 தெற்கு [[ஆப்கானிஸ்தான்]] முதல் [[இந்தியத் துணைக் கண்டம்|இந்தியத் துணைக் கண்டத்தின்]] [[வங்காளம்]] முடிய இந்தோ-ஆரியர்கள் பல்வேறு இராச்சியங்களை நிறுவினர்.
 
 ரிக் வேத காலத்திற்கு பிந்திய இராச்சியங்களில் [[கோசல நாடு]], [[கேகய நாடு]], [[குரு நாடு]], [[பாஞ்சால நாடு]], [[காந்தார நாடு]],  [[விதர்ப்ப நாடு]], [[மகத நாடு]]கள் சிறந்து விளங்கியது. கிமு நான்காம் நூற்றாண்டில் [[கௌதம புத்தர்]] மற்றும் [[மகாவீரர்]] ஆகியவர்கள், வேதச் சடங்குகளை எதிர்த்து, அகிம்சை மற்றும் கொல்லாமை எனும் கருத்துக்களை வலியுறுத்தியதன் பேரில் வட  இந்தியாவில் [[பௌத்தம்]] மற்றும்  [[சைனம்|சமண]] சமயங்கள் தோன்றியது. கிமு 4-ஆம் நூற்றான்டில் [[மகத நாடு]] பெரும் பேரரசாக உருவெடுத்தது. கிமு 4-ஆம் நூற்றாண்டில் [[சந்திர குப்த மௌரியர்]] மகத நாட்டை வீழ்த்தி [[மௌரியப் பேரரசு|மௌரியப் பேரரசை]] நிறுவினார். 
  
 Iஇந்தோ-ஈரானிய மொழிகளின் தாக்கம் இந்தோ ஆரிய மொழிகளில் ஏற்பட்டு, பின் அம்மொழிகள் [[இந்தியா]], [[இலங்கை]], [[நேபாளம்]], [[வங்காளதேசம்]] கிழக்கு [[ஆப்கானித்தான்]],  [[பாகிஸ்தான்]] உள்ளிட்ட  [[இந்திய துணைக் கண்டம்]] முழுவதும் பரவியது.
 
 ===ஒத்தச் சொற்கள்===
 ஒரே பொருள் கொண்ட  சொற்கள் ஆதி இந்தோ ஈரானிய மொழி, வேத கால [[சமசுகிருதம்]] மற்றும்  [[அவெஸ்தான் மொழி]]யில் உள்ளது.&lt;ref name=&quot;Gnoli&quot;/&gt;
 
 {| class=&quot;wikitable collapsible sortable&quot; cellpadding=2 cellspacing=2
 |- bgcolor=#cccccc
 ! ஆதி இந்தோ ஈரானிய மொழி  !! வேதகால [[சமசுகிருதம்]] !! [[அவெஸ்தான் மொழி|அவெஸ்தன்]] !! பொதுப் பொருள்
 |-
 | ''*Hāpš'' || ''அப'' || ''அபன்'' || &quot;தண்னீர்&quot;
 |-
 | ''*Hapām Napāts'' || அபம் நபத் || பர்சு || நீர்த்துளிகள் 
 |-
 | ''*aryaman'' || ''அர்யமான்'' || ''அர்யமான்'' || ஆரியத் தன்மை (ஆரியக் குடியினன்)
 |-
 | ''*Hr̥tas'' || ''ரிதம்'' || ''ஆஷா''/ அர்த்த ||  செயலில் உண்மை 
 |-
 | ''*atharwan'' || ''அதர்வன்'' || ''அதௌருன்'' || &quot;பூசாரி&quot; 
 |-
 | ''*Haǰʰiš''  || ''அஹி'' || ''அஷி'' || &quot;பாம்பு&quot;
 |-
 | ''*daywas''  || ''தெய்வ'' || ''தெயிவ || தெய்வீக தேவன்
 |-
 | ''*manu'' || ''மனு'' || ''மனு'' || &quot;மனிதன்&quot;
 |-
 | ''*mitra'' || ''மித்திரா'' || ''மித்திரா'' || தேவர்களின் ஒருவர்
 |-
 | ''*Hasuras'' || ''அசுரா'' || ''அஹுரா '' || அரக்கர
 |-
 | ''*sarwatāt'' || ''சரஸ்வதி'' || ''ஹௌர்வததாத்'' || கல்விகான தேவதை
 |-
 | ''*SaraswatiH'' || ''சரஸ்வதி ஆறு'' || ''ஹரஸ்வதி || வேதகால ஆறு 
 |-
 | ''*sawmas'' || ''சோமா ([[சோம பானம்]] செய்ய பயன்படும் சோமக் கொடி) || ''ஹோமா'' || புனிதச் செடி
 |-
 | ''*suHar ~ *suHr̥'' || ''சூரியா || 'ஹவரே || சூரியன் அல்லது  சூரிய பகவான் 
 |-
 | ''*top ~ *tep || ''[[Tapati]]'' || ''tapaiti'' || Possible fire/solar goddess; see [[Tabiti]] (a possibly Hellenised [[Scythian]] theonym). Cognate with Latin ''tepeo'' and several other terms.
 |-
 | ''*wr̥tras'' || ''[[Vrtra]]-'' || ''verethra, vərəϑra'' (cf. [[Verethragna]], Vərəϑraγna) || &quot;obstacle&quot;
 |-
 | ''*Yamas'' || ''[[Yama]]'' || ''[[Jamshid|Yima]]'' || son of the solar deity Vivasvant/Vīuuahuuant
 |-
 | ''*yaĵnas'' ''|| ''[[Yajna|yajña]]'' || ''[[yasna]]'', object: ''[[yazata]]'' || &quot;worship, sacrifice, oblation&quot;
 |-
 |}
 ==இதனையும் காணக==
 * [[ஆரியர்]]
 * [[ஆரியவர்த்தம்]]
 
 
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{reflist}}
 
 ==ஆதாரம்==
 {{refbegin}}
 &lt;!-- A --&gt;
 * {{Citation | last=Anthony | first=David W. | year=2007 |title=The Horse The Wheel And Language. How Bronze-Age Riders From the Eurasian Steppes Shaped The Modern World | publisher=Princeton University Press}}
 &lt;!-- B --&gt;
 * {{Citation | last=Bryant | first=Edwin | author-link=Edwin Bryant (author) | year=2001 | title=The Quest for the Origins of Vedic Culture: The Indo-Aryan Migration Debate | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0-19-513777-4}}
 * {{citation  |last1=Burrow |first1=T. |title=The Proto-Indoaryans |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland |date=1973 |issue=2 |pages=123–140 |jstor=25203451}}
 &lt;!-- D --&gt;
 * {{Citation | last=Diakonoff | first=Igor M. | author-link=Igor Diakonov | year=1995 | title=Two Recent Studies of Indo-Iranian Origins | periodical=Journal of the American Oriental Society | volume=115 | issue=3 | pages=473–477 | doi=10.2307/606224 | jstor=606224 | publisher=American Oriental Society | last2=Kuz'mina | first2=E. E. | last3=Ivantchik | first3=Askold I. |ref=none}}.
 * Jones-Bley, K.; Zdanovich, D. G. (eds.), ''Complex Societies of Central Eurasia from the 3rd to the 1st Millennium BC'', 2 vols, JIES Monograph Series Nos. 45, 46, Washington D.C. (2002), {{ISBN|0-941694-83-6}}, {{ISBN|0-941694-86-0}}.
 * {{Citation | last =Kuz'mina | first = Elena Efimovna |author-link=Elena Efimovna Kuzmina | year =1994 | title =Откуда пришли индоарии? (Whence came the Indo-Aryans) | place =Moscow | publisher =Российская академия наук ([[Russian Academy of Sciences]]) |ref=none}}.
 * {{citation | last =Kuz'mina | first= Elena Efimovna |author-link=Elena Efimovna Kuzmina |year=2007 |publisher=Brill |editor-first=James Patrick |editor-last=Mallory |editor-link=J. P. Mallory |title= The Origin of the Indo-Iranians |series=Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series |location=Leiden |ref=none }}
 * {{Citation | last =Mallory | first =J.P. | author-link =J.P. Mallory | year =1989 | title =In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology, and Myth | place =London | publisher =Thames &amp; Hudson}}.
 * {{Citation | last = Mallory | first = J. P. | author-link = J. P. Mallory | last2 = Adams | first2 = Douglas Q. |
 author2-link = | contribution = Indo-Iranian Languages | title = [[Encyclopedia of Indo-European Culture]] | publisher = Fitzroy Dearborn | publication-date = 1997 |ref=none}}.
 * {{Citation | last =Mallory | first =J. P. | author-link =J. P. Mallory | last2 =Mair | first2 =Victor H. | author2-link =Victor H. Mair | year =2000 | title =The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest People from the West | place =London | publisher =Thames &amp; Hudson}}.
 * {{Citation | last=Parpola | first=Asko | author-link=Asko Parpola | year=1999 | contribution=The formation of the Aryan branch of Indo-European | editor-last=Blench | editor-first=Roger | editor2-last=Spriggs | editor2-first=Matthew | title=Archaeology and Language | publication-place=London and New York | publisher=Routledge | volume=III: ''Artefacts, languages and texts'' | isbn=}}.
 * {{Citation | last=Sulimirski | first=Tadeusz | author-link=Tadeusz Sulimirski | year=1970 | title=The Sarmatians | series=Ancient People and Places | publisher=Thames &amp; Hudson |isbn=0-500-02071-X|editor-last=Daniel|editor-first=Glyn |ref=none }}
 * {{Citation | last=Witzel | first=Michael | author-link=Michael E. J. Witzel | year=2000 | contribution=The Home of the Aryans | contribution-url=http://www.people.fas.harvard.edu/%7Ewitzel/AryanHome.pdf | editor-last=Hintze | editor-first=A. | editor-link= | editor2-last=Tichy | editor2-first=E. | editor2-link= | title=Anusantatyai. Fs. für Johanna Narten zum 70. Geburtstag | publication-place=Dettelbach | publisher=J.H. Roell | pages=283–338 |ref=none}}.
 *Chopra, R. M., &quot;Indo-Iranian Cultural Relations Through The Ages&quot;, Iran Society, Kolkata, 2005.
 {{refend}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 * [https://en.unesco.org/silkroad/sites/silkroad/files/knowledge-bank-article/vol_I%20silk%20road_the%20emergence%20of%20the%20indo%20iranians%2C%20the%20indo%20iranian%20languages.pdf  THE INDO-IRANIAN LANGUAGES]
 * [http://www.arizonapersian.com/iran/_disc4/00000759.htm The Origin of the Pre-Imperial Iranian People] by Oric Basirov (2001)
 * [https://books.google.com/books?id=x5J9rn8p2-IC The Origin of the Indo-Iranians] Elena E. Kuz'mina. Edited by J.P. Mallory (2007)
 
 [[பகுப்பு:ஈரானின் வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:இந்திய இனக்குழுக்கள்]]