தொழிற்கூட்டு
[[File:Eisenhower in the Oval Office.jpg|thumb|[[அமெரிக்க ஜனாதிபதி]] [[டுவைட் டி. ஐசனாவர்]] 17 ஜனவரி 1961 அன்று ஆற்றிய தனது புகழ்பெற்ற இறுதி அலுவல் உரையில் &quot;இராணுவத் தொழிற்கூட்டு&quot; பற்றி எச்சரித்திருந்தார்.]]
 '''தொழிற்கூட்டு''' (Industrial complex) என்பது வணிகங்கள் சமூக அல்லது அரசியல் அமைப்புகளிலோ அல்லது நிறுவனங்களிலோ பின்னிப்பிணைந்து அவ்வமைப்புகளிலிருந்து இலாபப் பொருளாதாரத்தை உருவாக்குவதைக் குறிக்கும் ஒரு சமூகப்பொருளாதாரக் கருத்தாகும். இத்தகைய கூட்டானது சமூகநலனையோ தனிநபர் நலனையோ பொருட்படுத்தாமல் — சொல்லப்போனால் சமூகத்தையும் தனிநபரையும் சுரண்டுவதன் மூலம் — தனது சுய பொருளாதார நலனை மட்டுமே கருத்தில்கொண்டு இயங்குபவையாகும். ஒரு சமூக அல்லது அரசியல் இலக்கை அடைவதற்காக வேண்டி ஒரு தொழிற்கூட்டுக்குள் சில வணிகங்கள் உருவாக்கப்படலாம் என்றாலும் அவ்விலக்கை அடையாது போனால் பெரும்பாலும் அதுவே லாபம் ஈட்டுவதாக அமையும். சமூக ரீதியாகத் தீங்கு விளைவிக்கும் அல்லது திறமையற்ற அமைப்புகளை பராமரிப்பதன் மூலம் தொழிற்கூட்டானது பொருளாதார இலாபம் அடைகிறது.
 
 == வரலாறு ==
 தொழிற்கூட்டு என்ற கருத்து [[அமெரிக்க ஜனாதிபதி]] [[டுவைட் டி. ஐசனாவர்|டுவைட் டி. ஐசனாவரால்]] ஜனவரி 17, 1961 அன்று தனது பதவியிலிருந்து விடைபெறும் உரையில் பிரபலப்படுத்தப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;npr.org&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/2011/01/17/132942244/ikes-warning-of-military-expansion-50-years-later|title=Ike's Warning Of Military Expansion, 50 Years Later|website=NPR.org|language=en|access-date=2019-07-03}}&lt;/ref&gt; ஐசனாவர் [[இராணுவத் தொழிற்கூட்டு|இராணுவத் தொழிற்கூட்டை]] &quot;ஜனநாயக அரசாங்கத்திற்கு ஒரு அச்சுறுத்தல்&quot; என்று கூறினார்.&lt;ref name=&quot;npr.org&quot;/&gt; அமெரிக்க ஆயுதத் துறையின் ஈட்டும் இலாபம் மற்றும் இராணுவத்துறை, ஆயுதத் தொழில்துறை உள்ளிட்ட இராணுவம் சார்ந்த பல்வேறு துறைகளிலும் பணியாற்றும் மக்களின் எண்ணிக்கை ஆகியவற்றின் காரணமாக இந்தத் இராணுவத் தொழிற்கூட்டானது அமெரிக்க சமூகத்தின் பொருளாதார, அரசியல் மற்றும் ஆன்மீகத் துறைகளின் மீது தனது &quot;தேவையற்ற தாக்கத்தை&quot; கொண்டுள்ளது. இத்தொழிற்கூட்டானது அமெரிக்க இராணுவத்தின் தேவைகளைப் பூர்த்தி செய்யும் வேண்டி உருவாக்கப்பட்ட பலதரப்பட்ட பிற வணிகங்களின் பிறப்பால் உருவாகிறது. இலாப நோக்குடன் உருவாக்கப்பட்ட இந்தப் பலதரப்பு வணிக அமைப்புகளின் முழுமுதல் நோக்கமே பொருளாதார இலாபம் தான் என்ற பின்னர் இவற்றின் மொத்தக் கூட்டாக விளங்கும் இராணுவத் தொழிற்கூட்டானது இயல்பாகவே தொடர் லாபத்தில் இயங்கும் ஒன்றாகத் திகழ்வதில் ஆச்சரியமில்லை. இராணுவத்தின் தத்துவார்த்த நோக்கமே சமூக அமைதியை நிலைநாட்டுதல் என்றிருக்கையில் சமூகத்தை அழித்தேனும் தொடர் பொருளாதார இலாபம் ஈட்டுவதையே நோக்கமாகக் கொண்ட இராணுவத் தொழிற்கூட்டின் செயற்பாடு இதற்கு நேரெதிராக விளங்குவதே இங்கு சிக்கலின் ஆணிவேர்.
 
 == விளைவுகள் ==
 பல சந்தர்ப்பங்களில், தொழிற்கூட்டு என்பது ஒரு நிறுவனத்தின் சீரிய சமூக-அரசியல் நோக்கத்திற்கும், அந்நோக்கத்தை அடையும் முயற்சியில் அதனால் பொருளாதார ரீதியில் பயனடையும் வணிக மற்றும் அரசாங்க அமைப்புகளின் செயற்பாட்டுக்கும் இடையே உள்ள வேறுபாடுகளையும் எதிர்மறை செயலாக்கத்தையும் குறிக்கிறது. மேலும் அச்சீரிய நோக்கத்தை அடைந்துவிடும் பட்சத்தில் அது அந்த நிறுவனங்களுக்கு பொருளாதார இழப்புக்களையே நல்வதாக அமையும். எடுத்துக்காட்டாக, ஒரு நாட்டின் குற்றவியல் துறையின் நோக்கமானது குற்றவாளிகளைத் திருத்தி சட்டத்தை மதிக்கும் நல்குடிமக்களாக மாறுவதேயாகும்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.justice.gov/jmd/organization-mission-and-functions-manual-federal-bureau-prisons|title=Organization, Mission and Functions Manual: Federal Bureau of Prisons|date=2014-08-27|website=www.justice.gov|language=en|access-date=2019-07-03|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525113617/https://www.justice.gov/jmd/organization-mission-and-functions-manual-federal-bureau-prisons|url-status=}}&lt;/ref&gt; ஆனால் சிறைத் தொழிற்கூட்டானது கைதிகளின் அதிக எண்ணிக்கையை நம்பியே இயங்குகிறது என்பதால் தன் இலக்குகளான குற்றவியல் சீர்திருத்தம், குற்றவாளிகளின் மறுவாழ்வு ஆகியவற்றை அடைவதில் குற்றவியல் துறையானது தோல்வியையே தழுவுகிறது. இந்த வகையில், பல சமயங்களில் நல்ல நோக்கமுள்ள துறைகள் தொழிற்கூட்டுகளாக மாறும்போது அதனால் பொரும்பாலும் அரசாங்க முகவர்கள் உட்பட பல அமைப்புகள் இந்த தொழிற்கூட்டாக்கலில் மூலம் பொருளாதார இலாபம் அடைவதால் இந்நிறுவனங்களை அவற்றின் உண்மையான, சமூகத்திற்கு பயனளிக்கவல்லதான நல்ல இலக்கை நோக்கி இயங்கச்செய்வதிலும் அதைச் சட்டமாக்குவதிலும் அந்த அமைப்புகளுக்கு முனைப்பின்றிப் போய்விடுகிறது.
 
 முறைசாரா வகையில் தொழிற்கூட்டு என்ற கருத்து ஒரு நிறுவனத்தின் சமூக நல் நோக்கத்தை சீர்குலைத்து, குறிப்பாக சமூகத்திற்கும் பெரிதும் பயனற்ற விஷயங்களையும் பொருட்களையும் சமூகத்தில் திணிப்பதன் மூலமும், அதன் மூலம் பொருளாதார இலாபமடையும்படியான செயலாக்கங்களையும் மாற்றங்களையும் குறிக்கவும் பயன்படுகிறது. இதற்கு ஒரு எளிய எடுத்துக்காட்டு திருமணத் தொழிற்கூட்டு.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://everydayfeminism.com/2017/04/wedding-industrial-complex/|title=What the Wedding Industrial Complex Is – And How It's Hurting Our Ideas of Love|date=2017-04-13|website=Everyday Feminism|language=en-US|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theweek.com/articles/463257/wedding-industrial-complex|title=The wedding industrial complex|date=2013-06-15|website=theweek.com|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/family/archive/2019/02/wedding-expos-reveal-a-lot-about-americans-ideals-of-romance/582421/|title=The Wedding-Industry Bonanza, on Full Display|last=Escobar|first=Natalie|date=2019-02-11|website=The Atlantic|language=en-US|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2017/07/how-the-american-wedding-became-performance-art/533733/|title=How 'I Do' Became Performance Art|last=Garber|first=Megan|date=2017-07-20|website=The Atlantic|language=en-US|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt; திருமணத் தொழிற்கூட்டில் திருமணத்தை சீறும் சிறப்புமாக நடத்தவேண்டியது அவசியம் என்ற ஒரு பொது எண்ணம் சமூகத்தில் திணிக்கப்பட்டு அதன் மூலம் திருமண ஆடை தயாரிப்பாளர்கள், திருமண அரங்குகள், திருமணத்தை திட்டமிடுபவர்கள், திருமண இனிப்புகள் தயாரிக்கும் வெதுப்பகங்கள், திருமண வாடகை நிறுவனங்கள், திருமண புகைப்படக்கலைஞர்கள் போன்ற எண்ணற்றவைகளுக்கான தேவையை உருவாக்குவது திருமணத் தொழிற்கூட்டின் செயற்பாடாகும்.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/the-wedding-industrial-complex_b_1636120|title=The Dark Side Of The Disney Princess Fantasy|date=2012-06-29|website=HuffPost|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt;
 
 == எடுத்துக்காட்டுகள் ==
 * '''இராணுவத் தொழிற்கூட்டு''' — இராணுவத்திற்கு சீருடைகள், ஆயுதங்கள், [[பீரங்கி]]கள் போன்றவற்றை தயாரித்து வழங்கும் வணிகங்களைக் கொண்டது. இவை தொடர்ந்து இயங்க போர் தொடர்ச்சியாகத் தேவைப்படுகிறது. போரற்ற அமைதிச் சூழல் நிலவினால் இவ்வணிகங்கள் பாதிக்கப்படும்.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Military-Industrial Complex|url=https://www.history.com/topics/21st-century/military-industrial-complex|access-date=2020-11-02|website=HISTORY|language=en}}&lt;/ref&gt;
 * '''விலங்குத் தொழிற்கூட்டு''' — மனிதரல்லா விலங்குகளை திட்டமிட்ட நிறுவனமயமாக்கப்பட்ட முறையில் சுரண்டுதல். இதற்காக பில்லியன் கணக்கில் விலங்குகள் [[தேர்ந்தெடுத்த இனப்பெருக்கம்|இனப்பெருக்கம்]] செய்யப்பட்டு கொல்லப்படுகின்றன. அறிஞர்கள் இதனை &quot;விலங்கு இனப்படுகொலை&quot; என்கின்றனர்.&lt;ref name=&quot;Benatar2015&quot;&gt;{{cite book |last=Benatar|first=David|author-link=David Benatar|editor1=S. Hannan |editor2=S. Brennan|editor3=R. Vernon|date=2015|title=Permissible Progeny?: The Morality of Procreation and Parenting|chapter=The Misanthropic Argument for Anti-natalism|publisher=[[Oxford University Press]]|page=44|chapter-url=https://books.google.com/books?id=J6dBCgAAQBAJ&amp;pg=PA44|isbn=978-0199378128}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Best2014&quot;&gt;{{cite book |last= Best|first=Steven|date=2014 |title=The Politics of Total Liberation: Revolution for the 21st Century|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1137471116}}&lt;/ref&gt;{{Rp|29–32, 97}}&lt;ref name=&quot;Hedges2015&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.truthdig.com/articles/a-haven-from-the-animal-holocaust-2/ |title= A Haven From the Animal Holocaust |last=Hedges |first=Chris |date=August 3, 2015 |website=[[Truthdig]] |publisher= |access-date=August 29, 2021}}&lt;/ref&gt; இதன் விளைவாக மனித வாழ்வாதார அச்சுறுத்தல்,&lt;ref name=&quot;sorenson2014&quot;&gt;{{cite book|first=John|last=Sorenson|title=Critical Animal Studies: Thinking the Unthinkable|url=https://books.google.com/books?id=O85kAwAAQBAJ&amp;q=Animal+industrial+complex |access-date=7 October 2018 |year=2014|publisher= Canadian Scholars' Press|location=Toronto, Ontario, Canada|isbn=978-1-55130-563-9}}&lt;/ref&gt;{{Rp|299}} [[காலநிலை மாற்றம்]],&lt;ref name=Steinfeld2006&gt;{{Citation |last1= Steinfeld|first1= Henning|last2= Gerber|first2= Pierre|last3= Wassenaar|first3= Tom|last4= Castel|first4= Vincent|last5= Rosales|first5= Mauricio|last6= de Haan|first6= Cees|year= 2006|title= Livestock's Long Shadow: Environmental Issues and Options|publisher= FAO|location= Rome|url=http://www.europarl.europa.eu/climatechange/doc/FAO%20report%20executive%20summary.pdf }}&lt;/ref&gt; [[கடல் மாசுபாடு|கடல் அமிலமயமாக்கல்]],&lt;ref name=Steinfeld2006/&gt; [[அற்றுவிட்ட இனம்|பல்லுயிர் இன இழப்பு]],&lt;ref name=Steinfeld2006/&gt; விலங்கியல் நோய்கள் பரவுதல்&lt;ref name=&quot;Nibert2011&quot;&gt;{{cite book |last= Nibert |first=David |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren|author-link=David Nibert |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|chapter=Origins and Consequences of the Animal Industrial Complex |publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |pages=197–209|url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt;{{Rp|198}}&lt;ref name=&quot;BJC_Beirne2021&quot;&gt;{{cite journal | last = Beirne | first = Piers | author-link = | title = Wildlife Trade and COVID-19: Towards a Criminology of Anthropogenic Pathogen Spillover | journal = The British Journal of Criminology | volume = 61 | issue = 3 | pages = 607–626 | publisher = Oxford University Press | date = May 2021 | language = | url = https://academic.oup.com/bjc/article/61/3/607/6031472?login=true | jstor = | issn = 1464-3529 | doi = 10.1093/bjc/azaa084 | id = | mr = | zbl = | jfm = | access-date = 19 September 2021| pmc = 7953978 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adams1997&quot;&gt;{{cite journal | last = Adams | first = Carol J. | author-link = Carol J. Adams | title = &quot;Mad Cow&quot; Disease and the Animal Industrial Complex: An Ecofeminist Analysis | journal = Organization &amp; Environment | volume = 10 | issue = 1 | pages = 26–51 | publisher = SAGE Publications | date = 1997 | language = | url = https://www.jstor.org/stable/26161653 | jstor = 26161653| issn = | doi = 10.1177/0921810697101007| id = | mr = | zbl = | jfm = | s2cid = 73275679 | access-date = 7 September 2021}}&lt;/ref&gt; போன்ற [[சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பு|சுற்றுச்சூழல் பேரழிவுகளும்]] புவியின் வரலாற்றில் மனிதனால் ஏற்பட்டுள்ள ஒரே பேரழிவான [[ஹோலோசீன் பேரழிவு]] எனப்படும் ஆறாவது பேரழிவும் நடைபெறுகின்றன.&lt;ref name=&quot;WorldScientists&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Ripple WJ, Wolf C, Newsome TM, Galetti M, Alamgir M, Crist E, Mahmoud MI, Laurance WF|title=World Scientists' Warning to Humanity: A Second Notice|journal=[[BioScience]]|volume=67|issue=12|pages=1026–1028|date=13 November 2017|doi=10.1093/biosci/bix125|url=http://scientistswarning.forestry.oregonstate.edu/sites/sw/files/Warning_article_with_supp_11-13-17.pdf|quote=Moreover, we have unleashed a mass extinction event, the sixth in roughly 540 million years, wherein many current life forms could be annihilated or at least committed to extinction by the end of this century.|hdl=11336/71342|hdl-access=free|access-date=24 மார்ச் 2022|archive-date=15 டிசம்பர் 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215010626/https://scientistswarning.forestry.oregonstate.edu/sites/sw/files/Warning_article_with_supp_11-13-17.pdf|url-status=}}&lt;/ref&gt;
 * '''சிறைத் தொழிற்கூட்டு''' — சாதாரண மக்களை கூலிக்கு அமர்த்துவதை விட கைதிகளைக் கூலிக்கு அமர்த்துவது மலிவு என்பதால் வணிகங்கள் அதிக குற்றங்களினாலும் அதன் விளைவாக அதிக சிறைக்கைதிகளின் எண்ணிக்கையாலும் சிறைவாச விகிதங்களிலிருந்தும் இலாபம் அடைகின்றன.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Justice in America Episode 26: The Privatization of Prisons|url=https://theappeal.org/justice-in-america-episode-26-the-privatization-of-prisons/|access-date=2020-11-02|website=The Appeal|language=en}}&lt;/ref&gt;
 * '''மருத்துவத் தொழிற்கூட்டு''' — மருத்துவமனைகளும் மருந்து நிறுவனங்களும் இலாபம் அடைய மக்கள் நோய்வாய்ப்பட்டிருக்க வேண்டும். இதனால் மக்களை ஆரோக்கியமாக வைக்க வேண்டுமென்ற இவ்வமைப்புகளின் உண்மையான நோக்கத்தோடு அவற்றின் தற்போதைய செயற்பாட்டு நோக்கங்கள் முற்றிலுமாக முரண்படுகின்றன.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Relman |first1=Arnold S. |title=The New Medical-Industrial Complex |url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_1980-10-23_303_17/page/963 |journal=New England Journal of Medicine |date=23 October 1980 |volume=303 |issue=17 |pages=963–970 |doi=10.1056/NEJM198010233031703 |pmid=7412851 }}&lt;/ref&gt; எடுத்துக்காட்டாக, ஐக்கிய அமெரிக்காவில் சுகாதாரச் செலவினம் அதிகரித்து வருவதற்கு மருந்து மற்றும் மருத்துவமனை சார்ந்த விலைகளின் பணவீக்கம் பெரிதும் பங்களிக்கிறது.&lt;ref&gt;Wohl, Stanley. ''The Medical Industrial Complex / Stanley Wohl.'' First edition. New York: Harmony Book, 1984: 85-98&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lexchin J, Grootendorst P. Effects of Prescription Drug User Fees on Drug and Health Services Use and on Health Status in Vulnerable Populations: A Systematic Review of the Evidence. International Journal of Health Services. 2004;34(1):101-122. doi:10.2190/4M3E-L0YF-W1TD-EKG0&lt;/ref&gt;
 * '''திருமணத் தொழிற்கூட்டு''' — திருமணங்களின் பெருகிவரும் ஊதாரித்தனத்தினால் திருமணம்சார் வணிகங்கள் இலாபம் அடைகின்றன. இவற்றின் நோக்கங்கள் சிறிய, எளிய திருமணங்களாலும் இரகசியத் திருமணங்களாலும் பாதிக்கப்படுகின்றன. அதனாலேயே விலையுயர்ந்த திருமண நிகழ்வுகளை நடத்துமாறு சமூகத்தின் மீது இத்தொழிற்கூட்டு அழுத்தத்தைக் கொடுக்கிறது.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2013-06-15|title=The wedding industrial complex|url=https://theweek.com/articles/463257/wedding-industrial-complex|access-date=2020-11-02|website=theweek.com|language=en}}&lt;/ref&gt;
 * '''புதுச்சிந்தனைத் தொழிற்கூட்டு''' — தொழில்முறை பேச்சாளர்களும் சிந்தனையாளர்களும் தங்களை மற்றவர்களிடமிருந்து வேறுபடுத்திக் கொள்ளவும், பார்வையாளர்களின் கவனத்தை ஈர்க்கவும் புதுமையான கருத்துக்களை வெளிப்படுத்த வேண்டிய நிலைக்கு ஆளாகிறார்கள். இதன் விளைவாக பயனற்ற விளிம்புநிலை கருத்துக்கள் கூட பெரிய அளவில் பொது உரையாடல்களில் மிக முக்கியமான கருத்தைப் போன்று போலியாக உருமாற்றப்படும் அபாயம் உள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite magazine |last1=Stockton |first1=Nick |title=The 19th Century Argument for a 21st Century Space Force |url=https://www.wired.com/story/space-force-mahan-argument/ |magazine=Wired |access-date=21 May 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Serazio |first1=Michael |title=Deadspin died just like it lived. The sports world will be worse off without it. |url=https://www.washingtonpost.com/outlook/2019/11/02/deadspin-died-just-like-it-lived-sports-world-will-be-worse-off-without-it/ |access-date=21 May 2021 |newspaper=Washington Post |date=2 November 2019}}&lt;/ref&gt;
 
 == உலகியல் பிரயோகம் ==
 &quot;தொழிற்கூட்டு&quot; என்ற பின்னிணைப்பு கீழ்க்கண்டவற்றோடு பயன்படுத்தப்படுகிறது:
 
 * கல்வித்துறைத் தொழிற்கூட்டு (Academic–industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last1=Nocella II |editor-first1=Anthony J. |editor-last2=Best |editor-first2=Steven |editor-last3=McLaren |editor-first3=Peter |date=2010 |title=Academic Repression: Reflections from the Academic Industrial Complex |url=https://archive.org/details/academicrepressi0000unse|location= |publisher=[[AK Press]] |isbn=978-1904859987}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/09/06/arts/academic-industrial-complex.html|title=Academic Industrial Complex|last=Lee|first=Felicia R.|date=2003-09-06|work=The New York Times|access-date=2019-07-04|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://truthout.org/articles/neoliberalism-and-the-academicindustrial-complex/|title=&quot;Neoliberalism and the Academic-Industrial Complex&quot;|last=Gandio|first=Jason Del|website=Truthout|language=en-US|access-date=2019-07-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Smith |first1=Andrea |title=Social-Justice Activism in the Academic Industrial Complex |journal=Journal of Feminist Studies in Religion |date=October 2007 |volume=23 |issue=2 |pages=140–145 |doi=10.2979/FSR.2007.23.2.140 |s2cid=144483113 }}&lt;/ref&gt;
 * [[விலங்குத் தொழிற்கூட்டு]] (Animal–industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite book |last= Nibert |first=David |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren|authorlink=David Nibert |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|chapter=Origins and Consequences of the Animal Industrial Complex |publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |pages=197–209|url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt;
 * விளையாட்டுத் தொழிற்கூட்டு (Athletic–industrial complex)
 * குழந்தைத் தொழிற்கூட்டு (Baby or diaper–industrial complex)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/10-essential-diaper-changing-tips-for-new-parents_b_5a625adee4b072371ece726a|title=10 Essential Diaper Changing Tips For New Parents|date=2018-01-25|website=HuffPost|access-date=2019-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://samirchopra.com/2013/09/13/the-baby-industrial-complex/|title=The Baby Industrial Complex|last=Chopra|first=Samir|date=2013-09-13|website=Samir Chopra|language=en|access-date=2019-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nonwovens-industry.com/issues/2018-01/view_features/china-leads-the-way-in-diapers/|title=China Leads the Way in Diapers|website=Nonwovens Industry Magazine - News, Markets &amp; Analysis for the Nonwovens Industry|access-date=2019-07-03}}&lt;/ref&gt;
 * எல்லைத் தொழிற்கூட்டு (Border–industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pérez |first1=Cristina Jo |title=Performing the State's Desire: The Border Industrial Complex and the Murder of Anastasio Hernández Rojas |journal=Frontiers: A Journal of Women Studies |date=2022 |volume=43 |issue=1 |pages=93–119 |doi=10.1353/fro.2022.0003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Smith |first1=Cameron |title=‘Authoritarian neoliberalism’ and the Australian border-industrial complex |journal=Competition &amp; Change |date=2019 |volume=23 |issue=2 |pages=192–217 |doi=10.1177/1024529418807074}}&lt;/ref&gt;
 * பிரபல்யத் தொழிற்கூட்டு (Celebrity–industrial complex)
 * உலகளாவியத் தொழிற்கூட்டு (Global–industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite book |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren|authorlink=David Nibert |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt;
 * மருத்துவத் தொழிற்கூட்டு (Medical–industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite book |last= Ismail |first=Asif |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren|authorlink= |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|chapter=Bad For Your Health: The U.S. Medical Industrial Complex Goes Global|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |pages=211-232|url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt; அல்லது மருந்துத் தொழிற்கூட்டு (medical–pharmacological industrial complex)
 * [[இராணுவத் தொழிற்கூட்டு]] அல்லது படைத்துறைத் தொழிற்கூட்டு (Military–industrial complex)
 ** இராணுவ-கணினிசார் தொழிற்கூட்டு (Military-digital complex)
 ** இராணுவ-பொழுதுபோக்கு தொழிற்கூட்டு (Military-entertainment complex)
 ** இராணுவ-தொழிற்-ஊடகக் கூட்டு (Military–industrial–media complex)&lt;ref&gt;{{cite book |last= Miller |first=Toby |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren|authorlink=Toby Miller |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|chapter=The Media-Military Industrial Complex|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |pages=97–115|url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt;
 * வணிகம்சாரா தொழிற்கூட்டு (Nonprofit–industrial complex)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://incite-national.org/beyond-the-non-profit-industrial-complex/|title=Beyond the Non-Profit Industrial Complex|date=2018-08-01|website=INCITE!|language=en-US|access-date=2020-01-29}}&lt;/ref&gt; அல்லது அரசுசாரா அமைப்புத் தொழிற்கூட்டு (NGO–industrial complex)&lt;ref&gt;https://www.researchgate.net/publication/272587189_The_NGO-industrial_complex&lt;/ref&gt;
 * சிறைத்துறைத் தொழிற்கூட்டு (Prison–industrial complex)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://criticalresistance.org/about/not-so-common-language/|title=What is the PIC? What is Abolition? – Critical Resistance|language=en-US|access-date=2019-07-03}}&lt;/ref&gt; அல்லது குற்றவியல் தொழிற்கூட்டு (Criminal [justice] industrial complex)&lt;ref&gt;{{cite book |last=Nagel |first=Mechthild |editor1=Steven Best|editor2=Richard Kahn|editor3=Anthony J. Nocella II|editor4=Peter McLaren |editor1-link= Steven Best|editor4-link=Peter McLaren |date=2011|title=The Global Industrial Complex: Systems of Domination|chapter=The Criminal (Justice) Industrial Complex |publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |pages=117–131|url=https://rowman.com/ISBN/9780739136973/The-Global-Industrial-Complex-Systems-of-Domination |isbn=978-0739136980}}&lt;/ref&gt;
 * சமயத் தொழிற்கூட்டு (Religion–industrial complex)
 * திருமணத் தொழிற்கூட்டு (Wedding–industrial complex) மற்றும் விவாகரத்துத் தொழிற்கூட்டு (Divorce–industrial complex)
 * வெள்ளையர் மீட்பர் தொழிற்கூட்டு&lt;ref&gt;{{Cite web|last= Cole |first= Teju | year= 21 March 2012 |url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2012/03/the-white-savior-industrial-complex/254843/ |title=The White-Savior Industrial Complex |language=en-US|access-date=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;
 
 ==இவற்றையும் பார்க்க==
 *[[பண்டமாக்கல்]]
 
 ==உசாத்துணை==
 {{reflist}}
 
 [[பகுப்பு:தொழிற்கூட்டு|தொழிற்கூட்டு]]
 [[பகுப்பு:சமூகவியல்]]