அமாரில்லிடேசியே
{{Automatic taxobox
 |image = Amaryllis belladonna sfbg 2.jpg
 |image_caption = ''Amaryllis belladonna''
 |taxon = Amaryllidaceae
 | authority = J.St.-Hil. ''nom. cons.''{{sfn|Jaume Saint-Hilaire|1805|loc=[https://archive.org/details/expositiondesfa00saingoog/page/n293 &lt;!-- pg=130 --&gt; Amaryllidées vol. 1. pp.&amp;nbsp;134–142]}}{{sfn|APG|2009}}
 |type_genus = ''Amaryllis''
 |type_genus_authority = [[கரோலஸ் லின்னேயஸ்|லி.]]
 |subdivision_ranks = Subfamilies
 |subdivision =
 * Agapanthoideae
 * Allioideae
 * Amaryllidoideae
 |synonyms =
 ''Alliaceae'' Borkh. 
 }}
 '''''அமாரில்லிடேசியே''''' ([[தாவர வகைப்பாட்டியல்]]: ''Amaryllidaceae'') ஒரு விதையிலைத் தாவரக் குடும்பங்களில் இது ஒன்றாகும். இக்குடும்பத்தில் 86 பேரினங்களும், 1310 சிற்றினங்களும் இருக்கின்றன. இவை வெப்பமண்டலப் பகுதிகளிலும் (Species) மிதவெப்பமண்டலப் பகுதிகளிலும் (Tropics) பரவியுள்ளன. [[தென்னிந்தியா]]வில் 5 பேரினங்களும் 9 சிற்றினங்களும் இருக்கின்றன.
 
 ==பொதுப்பண்புகள்==
 
 இவை பொதுவாக வறண்ட நிலத் தாவரங்கள் (Xerophytes) இத்தாவரங்கள் பொதுவாக [[மட்டநிலத்தண்டு]] (Rhizome) தண்டடிக்கிழங்கு (Corm) குமிழ்த்தண்டுகளை (Bulbs) உடைய பல பருவச் செடிகளாகும். இலைகள் நீண்டோ, பட்டை போன்றோ அரிவாள் போன்றோ இருக்கும். சில நார்களுடன் வலுவாக இருக்கும். இலைகள் வசந்த அல்லது மழைக் காலங்களில் மட்டும் தோன்றுகின்றன. மலர்கள் தனியாகவோ, [[ரெசிம்]] (Raceme) குடை மஞ்சரி (Umbel) அல்லது பேனிக்கிள் (Panicle) [[மஞ்சரி]]யாகவோ அமைந்திருக்கும். மலர்கள் இருபாலானவை (Bisexual) ஆரச்சமச்சீர் (Actinomorphic ) அல்லது இருபக்கச் சமச்சீரானவை (Zygomorphic) பூவிதழ்கள் () 3+3 ஆக இருவட்டங்களில் அமைந்திருக்கும் சிலவற்றில் வளர்வட்டம் (Corona) பேரினங்களைப் பொறுத்துப் பூவிதழ்கள் [[மகரந்தத் தாள்கள்]] ஆகியவற்றிற்கிடையே வெவ்வேறு வடிவத்தில் அமைந்திருக்கும். மகரந்தத் தாள்கள் 3+3 என இருவட்டங்களில் அமைந்திருக்கும். சூற்பை கீழ்மட்டத்திலிருக்கும் (Inferior) அது மூன்று அறைகளைக் கொண்டது. [[சூல்கள்]] (Ovules) அச்சுச்சூல் அமைவுடையவை (Axileplacentation) கனி காப்சூல் (Capsule) அல்லது பெரிய வகையைச் சார்ந்தது. விதைகள் முளைசூழ் சதையுடையவை (Endospermous).
 
 ==பொருளாதாரச் சிறப்பு==
 
 ஏறக்குறைய இதன் 500 சிற்றினங்கள் அழகுத் தாவரங்களாக வளர்க்கப்படுகின்றன. நிலச்சம்பங்கி, (Polyanthes tuberose) விஷமூங்கில் (Crinum asiaticum ) பேன்கிரேஷியம் மேரிடைமம் டாஃபடில்ஸ் ( Narcissus psuedonarcissus; Daffodils) ஹீமாந்தஸ், ஹைமனோக்காலிஸ் ஹீப்பியாஸ்ட்ரம் () ஸெஃபராந்தஸ் (Zephyranthes spp) அமாரில்லிஸ் (Amaryllis spp) முதலியன அழகுத் தாவரங்களாக வளா;க்கப்படுகின்றன. தவறாக நூற்றாண்டுச் செடி என்று கூறப்படுகின்ற இரயில் [[கற்றாழை]] மண் அரிப்பைத்  தடுப்பதற்கும் இலைகளிலிருந்து நார் எடுப்பதற்கும் பயன்படுகின்றது. குபன்  அல்லது மெளாரிஷியன்   ஃபா;க்கிரேயாவின் ) சிற்றினங்களிலிருந்து எடுக்கப்படுகின்றது. இலத்தீன் அமெரிக்காவில் அகேவின்  சர்க்கரைச் சாறிலிருந்து மெஸ்கல் ( Tequila)டெக்குல்லா  என்னும் மதுபானங்கள் தயார் செய்கின்றார்கள். இதுபோன்று பல்க் (Pulque) என்ற ஒருவகை மதுபானத்தையும் அதை [[நொதி]]க்க வைத்துத் தயார் செய்கின்றார்கள்.
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist}}
 
 ==உசாத்துணைகள்==
 * தஞ்சை தமிழ்ப் பல்கலைக்கழகம் வெளியீடு : அறிவியல் களஞ்சியம் தொகுதி 1 பக்கம் எண்:898
 *Lawrence, G.H.M Taxonomy of Vascular plants. pp.&amp;nbsp;823. The Macmillan Co., London 1951
 *The wealth of India. Vol. I pp.&amp;nbsp;253, CSIR Publ. New Delhi 1948
 *தமிழ்ப் பல்கைலக் கழக வெளியீடு்: 63-1
 
 {{Taxonbar|from=Q155848|emonocotfamily=81}}
 {{Authority control}}
 
 [[பகுப்பு:தாவரக் குடும்பங்கள்]]
 [[பகுப்பு:தாவரவியல் பெயருடையக் கட்டுரைகள்]]