பதிமூன்றாம் அல்பான்சோ
{{Infobox royalty
 | name         = பதிமூன்றாம் அல்பான்சோ&lt;/br&gt;Alfonso XIII
 | succession   = எசுப்பானிய மன்னர்
 | image        = Rey Alfonso XIII de España, by Kaulak.jpg
 | caption      = கௌலக்கி எடுத்த ஒளிப்படம், 1916
 | moretext     = ([[List of titles and honours of the Spanish Crown|more...]])
 | reign        = 17, மே, 1886- 14, ஏப்ரல், 1931
 | cor-type     = அரியாசனம்
 | coronation   = 17 மே 1902
 | predecessor  = நான்காம் அல்பான்சோ
 | successor    = [[Niceto Alcalá-Zamora]]&lt;br /&gt;(as [[President of the Republic (Spain)|President of Spain]])
 | regent       = [[Maria Christina of Austria|Maria Christina]] (1886–1902)
 | birth_date   = {{birth date|1886|05|17|df=y}}
 | birth_place  = [[மாட்ரிட்டின் அரண்மனை]], [[மத்ரித்]], எசுபானிய இராச்சியம்
 | death_date   = {{dda|1941|02|28|1886|05|17|df=y}}
 | death_place  = [[உரோம்]], [[இத்தாலி இராச்சியம்]]
 | burial_date  = 
 | place of burial = [[எல் எசுக்கோரியல்]]
 | spouse       = விக்டோரியா யூஜீனியா
 | issue        = {{plainlist|
 *[[Alfonso, Prince of Asturias (1907–1938)|Alfonso, Prince of Asturias]]
 *[[Infante Jaime, Duke of Segovia]]
 *[[Infanta Beatriz of Spain|Infanta Beatriz, Princess of Civitella-Cesi]]
 *[[Infanta María Cristina of Spain|Infanta María Cristina, Countess Marone]]
 *[[Infante Juan, Count of Barcelona]]
 *[[Infante Gonzalo of Spain|Infante Gonzalo]]
 }}
 | issue-link   = #Legitimate and illegitimate children
 | issue-pipe   = more...
 | full name    = {{ubl|{{lang-es|Alfonso León Fernando María Jaime Isidro Pascual Antonio de Borbón y Habsburgo-Lorena}}|{{lang-fr|Alphonse Léon Ferdinand Marie Jacques Isidore Pascal Antoine de Bourbon}}}}
 | house        = [[House of Bourbon-Anjou|Bourbon-Anjou]]
 | father       = [[Alfonso XII|Alfonso XII of Spain]]
 | mother       = [[Maria Christina of Austria]]
 | religion     = [[கத்தோலிக்க திருச்சபை|Catholicism]]
 | signature    = FirmaAlfonsoXIII (v).svg
 }}
 '''பதிமூன்றாம் அல்பான்சோ'''  (''Alfonso XIII''{{Efn|எசுப்பானிய மொழிகளில், இவரது பெயர்:
 *[[ஆராகோனீசிய மொழி|ஆராகோனீசிய]]: ''Alifonso XIII''
 *[[ஆதூரிய மொழி|ஆதூரியன்]]: ''Alfonsu XIII''
 *[[பாஸ்க் மொழி|பாஸ்க்]]: ''Alfontso XIII''
 *[[காட்டலான் மொழி|காட்டலான்]]: ''Alfons XIII''
 *[[ஆக்சிதம்]]: ''Anfós XIII'' 
 *[[கலீசிய மொழி|கலீசியன்]]: ''Afonso XIII''
 *[[எசுப்பானியம்]]: ''Alfonso XIII''}} ( 17, பிப்ரவரி 1886 - 28 மே 1941 ; '''எல் ஆப்பிரிக்கோ''' அல்லது '''ஆப்பிரிக்காவாக''', {{Efn|Due to his active involvement and support of the Spanish colonisation effort in Africa}} என்றும் அழைக்கபடுகிறார்) என்பவர் எசுப்பானிய  மன்னராக  17 மே 1886 அன்று பதவி ஏற்றார். 14 ஏப்ரல் 1931 அன்று [[இரண்டாவது எசுப்பானியக் குடியரசு|எசுப்பானியா குடியரசாக]] அறிவிக்கப்பட்டதைத் தொடர்ந்து பதவி இழந்தார். இவர் பிறப்பதற்குச் சில மாதங்கள் முன்பே இவர் தந்தை பனிரெண்டாம் அல்பான்சா இறந்ததால் இவர் பிறந்தவுடனேயே எசுப்பானியாவின் மன்னரானார். 1902ஆம் ஆண்டு இவரது பதினாறாம் வயதில் இவர் முழு அதிகாரத்தை ஏற்றார். அதுவரை இவரின் தாயார் ஆஸ்திரியாவைச் சேர்ந்த மரியா கிறிஸ்டினா [[அரசப் பிரதிநிதி]]யாக இருந்தார்.
 
 அல்பான்சாவின் வளர்ப்பு மற்றும் பொதுத் தோற்றம் படைத்துறை உடைமை அலுவலுடன் நெருக்கமாக இணைக்கப்பட்டது. இவர் பெரும்பாலும் தன்னை படைத்துறையில் ஆர்வமுள்ள ஒரு மன்னராக காட்டிக் கொண்டார். &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Harris|first=Carolyn|year=2020|title=Raising Heirs to the Throne in Nineteenth Century Spain: The Education of the Constitutional Monarchy|journal=Royal Studies Journal|volume=7|issue=2|page=178|doi=10.21039/rsj.270|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; [[எசுப்பானிய அமெரிக்கப் போர்|1898 பேரழிவு]] என்று அழைக்கப்பட்ட நான்கு ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு இவரது திறமையான ஆட்சி தொடங்கியது. பல்வேறு சமூகப் பிரிவுகள் தேசிய மீளுருவாக்கம் குறித்த எதிர்பார்ப்புகள் இவர் ஆட்சியில் உரு கொண்டன. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moreno Luzón|first=Javier|author-link=Javier Moreno Luzón|year=2013|title=Alfonso el Regenerador. Monarquía escénica e imaginario nacionalista español, en perspectiva comparada (1902-1913)|trans-title=Alfonso el Regenerador. Performing Monarchy and Spanish Nationalist Imaginary, from a comparative perspective (1902-1913)|url=https://hispania.revistas.csic.es/index.php/hispania/article/view/398/400|journal=[[Hispania (journal)|Hispania]]|location=Madrid|publisher=[[Consejo Superior de Investigaciones Científicas|Editorial CSIC]]|volume=LXXIII|issue=244|page=319|doi=10.3989/hispania.2013.009|issn=0018-2141|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; இவரது காலத்தின் மற்ற ஐரோப்பிய மன்னர்களைப் போலவே, முக்கிய அரசியல் பாத்திரத்தை வகித்தார். இவரது அரசியலமைப்பு நிறைவேற்று அதிகாரங்களை மிகவும் சர்ச்சைக்குரிய வகையில் பயன்படுத்தினார். {{Sfn|Moreno Luzón|2013}} 1906 இல் விக்டோரியா அரசியின் பேர்த்தியான விக்டோரியா யூஜீனியாவை அல்பான்சோ மணந்துகொண்டார். இவரது திருமண நாளன்று நடத்தப்பட்ட வெடிகுண்டு தாக்குதலில்  இருந்து இவர் காயமின்றி தப்பினார்.
 
 இவர் ஆட்சிக் காலத்தில் நாட்டில் குழப்பங்கள் எழுந்தன. இவரைக் கொல்ல எட்டு முறை முயன்ற்சிகள் மேற்கொள்ளபட்டன. 1923 இல் இவர் நாட்டின் ஆட்சியை பிரீமா டெ ரீவெரா என்னும் படைத்துறைச் சர்வாதிகாரி வசம் ஒப்புவித்தார். 1931 இல் எசுப்பானியாவின் குடியரசு ஆதரவாளர்கள் முடியாட்சியைக் கவிழ்த்து, மன்னரை நாடுகடத்தி குடியரசை நிறுவினர். எசுபானிய நாடாளுமன்றம் அல்பான் சோவை தேசத் துரோகி என்று அறிவித்தது. நாடுகடத்தபட்ட இம்மன்னன் 1941 இல் ரோம் நகரில் இறந்தார்.
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 *[[தமிழ்க் கலைக்களஞ்சியம் (நூல்)|தமிழ்க் கலைக்களஞ்சியத்தில்]] [[s:கலைக்களஞ்சியம்/அல்பான்சோ XIII|அல்பான்சோ XIII என்ற தலைப்பிலான கட்டுரை உள்ளது.]]
 
 == அடிக்குறிப்புகள் ==
 {{Notelist}}
 
 == குறிப்புகள் ==
 {{Reflist}}
 [[பகுப்பு:1941 இறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:1886 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:CS1 ஜெர்மன்-language sources (de)]]