சாஞ்சி
{{Infobox World Heritage Site
 | WHS         = சாஞ்சி பௌத்த நினைவுச் சின்னங்கள்
 | Image       = [[படிமம்:Sanchi2.jpg|300px|&lt;center&gt;''The Great Stupa at Sanchi''&lt;/center&gt;]]
 | State Party = {{IND}}
 | Type        = பண்பாடு
 | Criteria    = (i)(ii)(iii)(iv)(vi)
 | ID          = 524
 | Region      = [[உலக பாரம்பரியக் களங்களின் பட்டியல் - ஆசியாவும் ஆஸ்திரலேசியாவும்|ஆசியா-பசிபிக்]]
 | Year        = 1989
 | Session     = 13th
 | Link        = http://whc.unesco.org/en/list/524
 }}
 {{அசோகர் கல்வெட்டுகளின் வரைபடம்}}
 '''சாஞ்சி''' [[இந்தியா]]வின் [[மத்தியப் பிரதேசம்]] மாநிலத்தில், [[ராய்சென் மாவட்டம்|ராய்சென் மாவட்டத்தில்]] உள்ள ஒரு சிறிய ஊராகும். இது மாநிலத்தின் நடுப்பகுதியில், [[போபால்|போபாலில்]] இருந்து வடகிழக்கே 46 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும்; [[பெசுனாகர்]], [[விதிஷா மாவட்டம்|விதிசா]] ஆகிய இடங்களில் இருந்து 10 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் உள்ளது. [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.மு.]] மூன்றாம் நூற்றாண்டு தொடக்கம் [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 12 ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பழமை வாய்ந்த பல பௌத்த [[நினைவுச்சின்னம்|நினைவுச்சின்னங்கள்]] இங்கேயுள்ளன.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/buddhism/sanchi/intro.html |title=Sanchi Stupa--A World Heritage Site |access-date=2015-11-03 |archive-date=2015-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224195433/http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/buddhism/sanchi/intro.html |url-status= }}&lt;/ref&gt;
 
 == வரலாறு ==
 சாஞ்சியில் உள்ள பெரிய தூபி தொடக்கத்தில் [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.மு.]] மூன்றாம் நூற்றாண்டையண்டி பேரரசன் [[அசோகர்|அசோகனால்]] கட்டுவிக்கப்பட்டது. இது [[புத்தர்|புத்தரின்]] நினைவுப் பொருட்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட ஒரு அரைக்கோள வடிவமான செங்கல் கட்டுமானம் ஆகும். மௌரிய வம்சத்துக்குப் பின் வந்த குஷானர்கள் போன்ற அவர்களுக்குப் பின்வந்த அரசர்கள் மேலும் பல தூபிகளைக் கட்டினர். முதல் தூபிக்கு மெருகூட்டப்பட்டது. தூபியைச் சுற்றி நான்கு பக்கங்களில் தோரண வாயில்களை அமைத்தனர். அதற்குப் பின் வந்த குப்த வம்சத்தினர் அங்கு புத்த மடாலயங்களையும் விகாரங்களையும் கட்டி, சாஞ்சியை மேலும் வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த பகுதியாக மாற்றினர். [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 7-ம் நூற்றாண்டிலிருந்து 12-ம் நூற்றாண்டுவரை சாஞ்சி மிகவும் உன்னத நிலையிலிருந்தது. அதன்பின்னர் அதன் முக்கியத்துவம் படிப்படியாக குறைந்துபோனது.
 
 [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] 1818 இல் ஜெனரல் டெய்லர் என்ற ஆங்கிலேயர் பாதி புதைந்திருந்த சாஞ்சியைக் கண்டுபிடித்தார். 1912 இல் தொல்லியல் துறையின் பொது இயக்குநராக இருந்த ஜான் மார்ஷல் சாஞ்சியை முழுவதுமாகப் புதுப்பித்தார்.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://tamil.thehindu.com/society/kids/article22357489.ece | title=அழகிய சாஞ்சி | publisher=தி இந்து தமிழ் | work=கட்டுரை | date=3 சனவரி 2018 | accessdate=3 சனவரி 2018 | author=அ. மங்கையர்கரசி}}&lt;/ref&gt;
 
 == இதனையும் காண்க ==
 * [[சாஞ்சி தூபி எண் 2]]
 * [[அசோகர் கல்வெட்டுக்களின் பட்டியல்]]
 * [[அசோகரின் பெரிய தூண் கல்வெட்டுக்கள்]]
 * [[அசோகரின் சிறு தூண் கல்வெட்டுகள்]]
 * [[அசோகரின் பெரும் பாறைக் கல்வெட்டுக்கள்]]
 * [[அசோகரின் சிறு பாறைக் கல்வெட்டுக்கள்]]
 * [[பௌத்த தொல்லியற்களங்கள்]]
 * [[பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்]]
 
 [[File:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg|thumb|800px|center|கௌதம புத்தரின் அஸ்தியை பங்கிட்டுக் கொள்வது தொடர்பாக 8 [[கண சங்கம்|கண இராச்சியங்களுக்கு]] இடையே ஏற்பட்ட சண்டையை காட்டும் சிற்பம், [[சாஞ்சி]] [[தூபி]] எண் 1, காலம் [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.மு.]] அல்லது [[பொது ஊழி|பொ.ஊ.]] முதலாம் நூற்றாண்டு&lt;ref name=&quot;Marshall 46&quot;&gt;John Marshall, A Guide to Sanchi, 1918 [https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.459148 p.46ff] (Public Domain text)&lt;/ref&gt;]]
 
 ==படக்காட்சிகள்==
 &lt;gallery&gt;
 File:Sanchi Late Gupta pillar and capital.jpg|சிங்கத் தலைகளுடன் கூடிய சிதிலமைடைந்த [[தூபி]]
 File:Great Sanchi Stupa Side view.jpg| சாஞ்சி தூபி
 File:Interiors of Stupa 1.JPG| சாஞ்சி தூபி
 File:Great Sanchi Stup masonry work.jpg| சாஞ்சி தூபி
 File:Sanchi Stupa Nr. 2 (1999).JPG| சாஞ்சி தூபி  
 File:Stupa 3 - Sanchi Hill 2013-02-21 4270.JPG| சாஞ்சி தூபி
 File:Dome of Sanchi.jpg
 File:Inward detail of West Gate - stupa 1.jpg
 File:Animal Used For Traveling In Mauyan Period.jpg
 File:Ashok Stambh Sanchi Stupa.jpg
 File:Buddha statue at Sanchi.jpg
 File:Buddha stupa01 MP.jpg
 File:Cow Mythological Statues At Sanchi.jpg
 File:Detail of bracket in gate - stupa 1.jpg
 File:Detail of gate - stupa 1.jpg
 File:Elephants At Sanchi Stupa.jpg
 File:Four Local Mauryan Dynasty people sanchi (2).jpg
 &lt;/gallery&gt;
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 &lt;references /&gt;
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{Commons cat|Buddhist monuments at Sanchi}}
 * [http://projectsouthasia.sdstate.edu/docs/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061121040849/http://projectsouthasia.sdstate.edu/Docs/ |date=2006-11-21 }} Source Documents and Texts in South Asian Studies
 * [http://sanchi.org] Sanchi.org
 * [http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/buddhism/sanchi/intro.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151224195433/http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/buddhism/sanchi/intro.html |date=2015-12-24 }}  Sanchi Stupa—A World Heritage Site
 * [http://www.bergerfoundation.ch/wat4/museum1?museum=Sanchi&amp;col=pays&amp;country=Inde&amp;genre=%&amp;cd=7256-3191-2328:7256-3191-2325:7256-3191-2326&amp;cdindex=2&quot;Sanchi (Madhya Pradesh)&quot;, Jacques-Edouard Berger Foundation, World Art Treasures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927003357/http://www.bergerfoundation.ch/wat4/museum1?museum=Sanchi&amp;col=pays&amp;country=Inde&amp;genre=%&amp;cd=7256-3191-2328:7256-3191-2325:7256-3191-2326&amp;cdindex=2 |date=2007-09-27 }}
 * [http://www.kamit.jp/02_unesco/01_sanchi/san_eng.htm Monuments at Sanchi (UNESCO World Heritage)]
 {{பேரரசர் அசோகர்}}
 
 {{பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்/doc}}
 
 [[பகுப்பு:மத்தியப் பிரதேச வரலாறு]]
 [[பகுப்பு:பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பண்டைய நகரங்கள்]]
 [[பகுப்பு:ராய்சேன் மாவட்டம்]]
 [[பகுப்பு:தூபிகள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியத் தொல்லியற்களங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பௌத்த சிற்பங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பௌத்த கட்டிடங்கள்]] 
 [[பகுப்பு:பௌத்த நினைவுச் சின்னங்கள்]]
 [[பகுப்பு:மத்தியப் பிரதேச சுற்றுலாத் தலங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பௌத்த யாத்திரைத் தலங்கள்]]
 [[பகுப்பு:அசோகரின் கல்வெட்டுக்கள்]]
 [[பகுப்பு:மௌரியப் பேரரசு]]
 [[பகுப்பு:பண்டைய இந்திய நகரங்கள்]]
 [[பகுப்பு:பேரரசர் அசோகர்]]