ஹர்சத் மாதா கோயில்
[[File:Harṣat Mata ka Mandir 2019 (14).jpg|thumb|அபாநேரியில் அமைந்துள்ள ஹர்சத் மாதா கோயில், (2019)]]
 '''ஹர்ஷத் மாதா கோவில்''' (''Harshat Mata Temple'') என்பது [[இந்தியா|இந்திய]] மாநிலமான [[ராஜஸ்தான்|ராஜஸ்தானின்]] ஆபாநேரி என்ற கிராமத்தில் அமைந்துள்ள [[இந்துக் கோவில்|இந்துக் கோவிலாகும்.]] இந்தக் கோயில் இப்போது ஹர்ஷத் மாதா (இலட்சுமி) என்ற தெய்வத்திற்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டுள்ளது. இருப்பினும் சில கலை வரலாற்றாசிரியர்கள் இது முதலில் [[வைணவ சமயம்|வைணவ]] சன்னதி என்று கருதுகின்றனர்.
 
 அசல் கோயில் [[பஞ்சயாதனம்]] பாணியில் கட்டப்பட்டதாகத் தெரிகிறது. இதில் நான்கு துணை ஆலயங்களால் சூழப்பட்ட ஒரு பிரதான சன்னதி உள்ளது. பிரதான சன்னதியின் சில பகுதிகள் மட்டுமே இப்போது எஞ்சியுள்ளன, அவை பல நூற்றாண்டுகளாக பாழடைந்து மாற்றியமைக்கப்பட்டுள்ளன. உயரமான [[விமானம் (கோயில்)|விமானத்துக்குப்]] பதிலாக கூரை-குவிமாடம் அமைக்கப்பட்டுள்ளது. மேடையில் பெரும்பகுதி தப்பிப்பிழைக்கிறது. அசல் கட்டமைப்பிலிருந்து செதுக்கப்பட்ட கற்களின் துண்டுகள் உள்ளன. ஆனால் பெரும்பாலான சிற்பங்கள் [[ஆம்பெர், இந்தியா|ஆம்பர்]] மற்றும் [[ஆல்பர்ட் மண்டப அருங்காட்சியகம்|ஜெய்ப்பூரில்]] உள்ள அருங்காட்சியகங்களுக்கு எடுத்துச் செல்லப்பட்டுள்ளன.
 
 கோயிலின் கட்டுமானம் குறித்து [[கல்வெட்டியல்]] சான்றுகள் எதுவுமில்லை. ஆனால் அதன் கட்டடக்கலை மற்றும் சிற்பக்கலை பாணிகளின் பகுப்பாய்வின் அடிப்படையில், வரலாற்றாசிரியர்கள் இது 9ஆம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் கட்டப்பட்டதாக நம்புகின்றனர். இது அருகிலுள்ள [[சாந்த் பௌரி]] படிக் கிணறைக் கட்டிய பின்னர். கோயிலின் அசல் கட்டடம் மறைக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால் வரலாற்றாசிரியர்கள் இது ஒரு [[கூர்ஜர-பிரதிகாரப் பேரரசு|கூர்ஜர-பிரதிகார]] மன்னர்களால் கட்டப்பட்டிருக்கலாம் என்று கருதுகின்றனர். இது ஒரு உள்ளூர் சஹாமனா ஆட்சியாளருடன் இணைந்தும் இருக்கலாம். இந்தக் கோயில் இப்போது [[இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம்|இந்திய தொல்லியல் ஆய்வுத் துறையால்]] பாதுகாக்கப்படுகிறது. ஆனால் மத பயன்பாட்டில் உள்ளது.
 
 == வரலாறு ==
 [[படிமம்:A_mound_depicting_a_complete_temple.JPG|வலது|thumb| கோயிலின் அசல் தோற்றத்தை சித்தரிக்கும் கற்சிற்பம்]]
 
 === காலம் ===
 அசல் ஹர்ஷத் மாதா கோயில் பல நூற்றாண்டுகளாக பாழடைந்து பின்னர், மாற்றியமைக்கப்பட்டுள்ளது. {{Sfn|Cynthia Packert Atherton|1995}} கோயிலின் கட்டுமானம் அல்லது அதனுடன் இணைக்கப்பட்ட [[சாந்த் பௌரி]] [[பவோலி படிக்கிணறு]] குறித்து எந்தவொரு கல்வெட்டு ஆதாரமும் கிடைக்கவில்லை. பரணகர் மற்றும் மாண்டூர் கோயில்களுடன் பாணி மற்றும் செதுக்கல்களில் உள்ள ஒற்றுமையின் அடிப்படையில், பாவோலியை 8 முதல் 9 ஆம் நூற்றாண்டு வரை காணலாம். &lt;ref name=&quot;Chandramani_2002&quot;&gt;{{Cite book|editor=Chandramani Singh|title=Protected Monuments of Rajasthan|url=https://books.google.com/books?id=i-jVAAAAMAAJ&amp;q=Harshat|year=2002|publisher=Jawahar Kala Kendra|isbn=978-81-86782-60-6|pages=176–177}}&lt;/ref&gt; இது பாவோடி கோயிலுக்கு முன்பே கட்டப்பட்டிருக்கலாம், {{Sfn|Cynthia Packert Atherton|1997}} இது 9ஆம் நூற்றாண்டில் கட்டிடக்கலை அடிப்படையில் அடிப்படையாகக் கொண்டது. {{Sfn|Cynthia Packert Atherton|1995}} [[பென்சில்வேனியா பல்கலைக்கழகம்|பென்சில்வேனியா பல்கலைக்கழகத்தின்]] கலை வரலாற்றாசிரியர் மைக்கேல் டபிள்யூ மெய்ஸ்டர் கோவில் வளாகத்திலுள்ள கட்டடக்கலை விவரங்களின் அடிப்படையில் பொ.ச. 800–825 ஆண்டுகளில் கட்டப்பட்டிருக்கலாம் எனத் தேதியிட்டுள்ளார். {{Sfn|Falk Reitz|1993}}
 
 === அர்ப்பணிப்பு ===
 கோயிலில் உள்ள சிற்பங்களின் பகுப்பாய்வின் அடிப்படையில், கலை வரலாற்றாசிரியர்களான மீஸ்டர் மற்றும் ஆர்.சி.அக்ரவாலா (1991) ஆகியோர் இந்த கோயில் முதலில் [[வைணவ சமயம்|வைணவ]] சன்னதியாக இருந்திருக்கலாம் என்று கருதுகின்றனர். {{Sfn|Falk Reitz|1993|p=652}} கலை வரலாற்றாசிரியர் சிந்தியா பாக்கெர்ட் ஆதர்டன் (1995) கோயிலின் உருவப்படம் வைணவத்தின்  [[பாஞ்சராத்திரம்|பாஞ்சராத்திர]] இயக்கத்தின் பிரதிநிதி என்று கருதுகிறார். {{Sfn|Cynthia Packert Atherton|1995|p=207}} இருப்பினும், பான் பல்கலைக்கழகத்தின் பால்க் ரீட்ஸ் (1993), இந்த கோயில் எப்போதும் ஒரு தெய்வத்திற்கு ( [[தேவி]] ) அர்ப்பணிக்கப்பட்ட ஒரு [[சாக்தம்|சக்தி கோயில்]] என்று நம்புகிறார். ரைட்ஸ் அபானேரியிலிருந்து பல சிற்பத் துண்டுகளை - இப்போது பல்வேறு அருங்காட்சியகங்களில் இருக்கிறது - இக்கோயிலுடன் தொடர்புபடுத்துகிறார். மேலும் இந்த துண்டுகள் வலுவான சாக்தம் மற்றும் [[சைவ சமயம்|சைவச்]] செல்வாக்கைக் காட்டுகின்றன என்று வரையறுக்கிறார். . {{Sfn|Falk Reitz|1993|p=649}} 
 
 === நவீன வரலாறு ===
 20ஆம் நூற்றாண்டில், கருவறையில் ஒரு [[துர்க்கை]] சிலை இருந்தது. அது திருடப்பட்டது. அதற்கு பதிலாக [[லட்சுமி (இந்துக் கடவுள்)|லட்சுமி]] தெய்வத்தின் சிலை மாற்றப்பட்டது. இத் தெய்வம் இப்போது ஹர்ஷத்-மாதா என்று வணங்கப்படுகிறார். 
 
 கோவில் மத பயன்பாட்டில் உள்ளது; இது நவம்பர் 28, 1951 தேதியிட்ட 1951 ஆம் ஆண்டின் சட்டம் எண் LXXI இன் கீழ் இந்திய தொல்பொருள் ஆய்வுத் துறையால் பரமரிக்கப்படுகிறது. &lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{Cite web|url=http://asijaipurcircle.nic.in/Harsat%20mata%20ka%20mandir.html|title=Harsat Mata ka Mandir|publisher=Archaeological Survey of India Jaipur Circle|access-date=29 September 2019}}&lt;/ref&gt;
 
 &lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
 Harṣat Mata ka Mandir 2019 (13).jpg | நுழைவு படிக்கட்டுகள்
 Abhaneri-Harshat Mata-Tempel-16-2018-gje.jpg | கர்ப்பக்கிருகம்  
 आभानेरी 04.JPG | கருவறையில் ஹர்ஷத் மாதாவின் சிலை
 Harṣat Mata ka Mandir 2019 (11).jpg | மேலே கோபுரத்தில் கல் சிற்பங்கள்
 &lt;/gallery&gt;&lt;gallery caption=&quot;Sculptures and decorative motifs&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
 A preserved crafts-work of an Indian Goddess.JPG | தெய்வம்
 Harṣat Mata ka Mandir 2019 (10).jpg | தெய்வம்
 आभानेरी 08.JPG | வில்லும் அம்பும் கொண்ட மனிதன்
 படிமம்:Harṣat Mata ka Mandir 2019 (9).jpg | அமர்ந்த நிலையில் ஒரு தெய்வம்
 A stone carved in the shape of a flower at Abhaneri Harshat Mata Temple.JPG|செதுக்கப்பட்ட மலர் சிற்பம்
 A very well crafted mound at Ahaneri.JPG | 
 Harshat Mata Temple 2.JPG | செதுக்கப்பட்ட அடுக்குகள்
 Harṣat Mata ka Mandir 2019 (12).jpg|தூண்
 An exquisitely carved peacock in the Abhaneri temple of Harshat mata.JPG|செதுக்கப்பட்ட மயில் சிற்பம்
 Apiece of Art depicting love in the Harshat Mata Temple.JPG |வேடிக்கை நிகழ்ச்சி
 &lt;/gallery&gt;
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 === நூலியல் ===
 {{ref begin}}
 * {{cite news |author=Cynthia Packert Atherton |title=The Harṣat-Mātā Temple at Ābānerī: Levels of Meaning |journal=Artibus Asiae |volume=55 |issue=3/4 |year=1995 |pages=201–236 |doi=10.2307/3249750 |jstor=3249750 }}
 * {{cite book |author=Cynthia Packert Atherton |title=The Sculpture of Early Medieval Rajasthan |url=https://books.google.com/books?id=ZkxXK5wFob4C&amp;pg=PA64 |year=1997 |publisher=BRILL |isbn=90-04-10789-4 }}
 * {{cite journal |author=Falk Reitz |title=The Harṣatmātā Temple at Abaneri: Originally a Devī-pañcāyatana Complex |journal=South Asian Archaeology |volume=II |year=1993 |editor=Asko Parpola and Petteri Koskikallio |publisher=Suomalainen Tiedeakatemia |url=https://books.google.com/books?id=p_htAAAAMAAJ |pages=645–656 |isbn=9789514107290 }}
 * {{cite book |editor=George Michell |title=The Penguin Guide to the Monuments of India, Volume 1: Buddhist, Jain, Hindu |url=https://books.google.com/books?id=2BVDAQAAIAAJ |year=1990 |orig-year=1989 |publisher=Penguin Books |isbn=0140081445 }}
 {{ref end}}
 == மேலும் படிக்க ==
 {{ref begin}}
 * {{cite book |author=Krishna Deva |title=Temples of North India |url=https://books.google.com/books?id=rWer4XezUM8C |year=2008 |publisher=National Book Trust, India |isbn=978-81-237-1970-2}}
 * {{cite book |author1=Michael W. Meister |author2=Madhusudan A. Dhaky |title=Encyclopaedia of Indian Temple Architecture |volume=North India. Period of Early Maturity |url=https://books.google.com/books?id=4iIpxgEACAAJ |year=1991 |publisher=American Institute of Indian Studies |isbn=978-0-691-04094-3}}
 * {{cite journal |author=Pupul Jayakar |title=Medieval Sculpture: Abaneri  |journal=Marg |volume=12 |issue=2 |year=1959 |pages=28–30}}
 * {{cite book |author=C. Margabandhu |chapter=Some Notable Sculptures from Abaneri, Rajasthan |editor=Vijai Shankar Srivastava |title=Cultural Contours of India: Dr. Satya Prakash Felicitation Volume |chapter-url=https://books.google.com/books?id=nKJiBUFrmfoC&amp;pg=RA1-PA197 |year=1981 |publisher=Abhinav |isbn=978-0-391-02358-1 |pages=197–199}}
 {{ref end}}
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{commons category-inline|Harṣat Mātā ka Mandir}}
 
 {{Coord|27|00|27|N|76|36|19|E|display=title}}
 {{இந்து கல்வெட்டுகள், கட்டிடக்கலை மற்றும் கலைகள்}}
 
 [[பகுப்பு:இந்தியக் கட்டிடக்கலை]]
 [[பகுப்பு:இந்திய இந்துக் கோயில்கள்]]
 [[பகுப்பு:இந்தியக் கட்டிடக்கலை]]
 [[பகுப்பு:தௌசா மாவட்டம்]]