பாரியோ
{{Infobox settlement
 | name =பாரியோ{{br0.2em}} {{nobold|Bario}} 
 | settlement_type  = {{flag|சரவாக்}}
 | image_skyline                = [[File:Rural Evenings (15112147118).jpg|320px]]
 | image_caption                = சூரியன் மறையும் போது பாரியோ
 | coordinates = {{coord|3|44|6|N|115|28|45|E|region:MY|display=inline,title}}
 | pushpin_map              = Malaysia
 | pushpin_map_caption          = {{Legend inline|#800000|outline=black}} '''பாரியோ'''  
 | pushpin_label_position = none
 | pushpin_relief = y
 | pushpin_mapsize          = 300px
 | subdivision_type        = [[உலக நாடுகள் பட்டியல் (அகர வரிசையில்)|நாடு]]
 | subdivision_name        = {{flag|மலேசியா}}
 | subdivision_type1       = [[மலேசியாவின் மாநிலங்கள் மற்றும் கூட்டாட்சிப் பகுதிகள்|மாநிலம்]]
 | subdivision_name1       = {{flag|சரவாக்}}
 | subdivision_type2       = [[மலேசியாவின் மாநிலப் பிரிவுகள்|பிரிவு]]
 | subdivision_name2 = [[மிரி பிரிவு|மிரி]]
 | subdivision_type3 =[[மலேசியாவின் மாவட்டங்கள்|மாவட்டங்கள்]]
 | subdivision_name3 = [[மிரி மாவட்டம்|மிரி]]&lt;ref name=&quot;Utusan MBM&quot;&gt;{{cite news |last1=Sudan |first1=Ajang |title=Daerah Kecil Bario di bawah bidang kuasa MBM (Bario sub-district is now under the jurisdiction of Miri City Council) |url=https://www.pressreader.com/malaysia/utusan-borneo-sarawak/20150930/281668253787100 |access-date=10 November 2018 |publisher=Utusan Borneo |date=30 September 2015}}&lt;/ref&gt;
 | subdivision_type4        = துணை மாவட்டம்&lt;ref name=&quot;Bariosubdistrict&quot;&gt;{{cite web|title=CM: Bario's elevation proof of govt's focus on rural devt|url=http://www.theborneopost.com/2015/08/01/cm-barios-elevation-proof-of-govts-focus-on-rural-devt/|work=The Borneo Post|access-date=5 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20150815091108/http://www.theborneopost.com/2015/08/01/cm-barios-elevation-proof-of-govts-focus-on-rural-devt/|archive-date=15 August 2015|date=2015-07-31}}&lt;/ref&gt;
 | subdivision_name4        = பாரியோ
 | established_title        = கிறித்தவத்தின் அறிமுகம்
 | established_date         = 1939
 | established_title1       = செமுட் நடவடிக்கை&lt;/br&gt;Operation Semut
 | established_date1        = 1945
 | established_title2       = இ-பாரியோ அறிமுகம்
 | established_date2        = 1999
 |parts_type = உள்ளூர் நகராட்சி&lt;ref&gt;{{cite web |title=Laman Web Rasmi Majlis Daerah Limbang |url=https://limbangdc.sarawak.gov.my/# |website=limbangdc.sarawak.gov.my |accessdate=20 January 2022}}&lt;/ref&gt;
 |parts = லிம்பாங் மாவட்ட மன்றம்&lt;br&gt;[[லாவாஸ்]]
 |blank_name = 
 |blank_info = 
 | established_title1           = 
 | established_date1            = 
 |established_title2     = 
 |established_date2      = 
 | area_total_km2         = 
 | population_density_km2 = 
 | population_as_of       = 2013
 | population_total = 1,487
 | seat_type              = 
 | seat                   = 
 | parts_type             = 
 | parts = 
 | leader_title             = தலைவர்
 | leader_name              = ராபர்ட்சன் பாலா&lt;/br&gt;Robertson Bala&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Aubrey|first1=Samuel|title=Fuel shortage in Bario solved|url=http://www.theborneopost.com/2016/04/25/bario-folk-to-undergo-cert-programme-soon/|access-date=20 August 2017|work=The Borneo Post|date=25 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508053640/http://www.theborneopost.com/2016/04/25/bario-folk-to-undergo-cert-programme-soon/|archive-date=8 May 2016}}&lt;/ref&gt;
 | area_total_km2           = 3,850
 | area_blank1_title            = 
 | area_blank1_km2              = 
 | timezone = {{nowrap|[[மலேசிய நேரம்]] [[ஒ.ச.நே + 08:00]]}}
 | postal_code_type = [[மலேசிய அஞ்சல் குறியீடுகள்|அஞ்சல் குறியீடு]]
 | postal_code = 98xxx
 | area_code = 
 | area_code_type = [[மலேசியாவில் தொலைபேசி எண்கள்|தொலைபேசி]]
 | registration_plate_type = [[மலேசியா போக்குவரத்துப் பதிவெண்கள்|போக்குவரத்துப் பதிவெண்கள்]]
 | registration_plate = 
 | website                = {{URL|http://www.unimas.my/ebario/}}
 }}
 
 '''பாரியோ''' ([[மலாய்|மலாய் மொழி]]: ''Bario''; [[ஆங்கிலம்]]: ''Bario''; [[சீனம்]]: 巴里奥) என்பது [[மலேசியா]], [[சரவாக்]] மாநிலத்தில் [[மிரி பிரிவு]]; [[மிரி மாவட்டம்|மிரி மாவட்டத்தில்]] உள்ள மலைப்பகுதி ஆகும். இதை '''பாரியோ மலைப்பகுதி''' என அழைப்பதும் உண்டு. [[சரவாக்]] - [[கலிமந்தான்]] எல்லைக்கு அருகில் [[மிரி]] நகருக்கு கிழக்கே 178 கி.மீ. தொலைவில் உள்ளது.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Distance from Bario to Miri|url=http://www.airmilescalculator.com/distance/bbn-to-myy/|publisher=airmilescalculator.com|access-date=22 May 2017}}&lt;/ref&gt; 
 
 பாரியோ 1000 மீ (3280 அடி) உயரத்தில் உள்ள ஒரு [[பீடபூமி]]. 13 முதல் 16 கிராமங்களைக் கொண்டது. [[கெலாபிட்]] சமூகத்தினர் அந்த உயர்நிலத்தில் [[நெல்]] சாகுபடி செய்கிறார்கள். பாரியோவிற்கு [[மிரி]]; [[மருடி]] நகரங்களில் இருந்து வழக்கமான வானூர்திச் சேவைகள் உள்ளன. இங்குள்ள வானூர்தி நிலையத்தின் பெயர் [[பாரியோ வானூர்தி நிலையம்]].&lt;ref name=&quot;eBario intro&quot;&gt;{{cite web|title=The Context: Bario, The Kelabit and The Kelabit Highlands|url=http://www.unimas.my/ebario/bario.html|website=eBario|publisher=eBario|access-date=1 June 2017|archive-date=5 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805144604/http://www.unimas.my/ebario/bario.html|url-status=}}&lt;/ref&gt; 
 
 &quot;பரியோ&quot; எனும் பெயர் [[கெலாபிட் மொழி]]யில் இருந்து வந்தது. &quot;காற்று&quot; என்று பொருள். பாரியோவை &quot;சங்க்ரி-லா&quot; ''(Shangri-La)'' சொர்க்கம் என்றும் வெளிநாட்டுப் பயணிகள் அழைக்கிறார்கள்.
 
 ==வரலாறு==
 
 [[கெலாபிட்]] மக்களின் வாய்மொழி வரலாற்றின் படி, மனிதர்கள் அனைவரும் [[மலை]]களில் இருந்து தோன்றியவர்கள்; ஒரு காலக் கட்டத்தில் புவியில் ஒரு பெரிய [[வெள்ளம்]] ஏற்பட்டது. மலைகளில் வாழ்ந்த மக்களில் சிலர் [[படகு]]களை உருவாக்கி கடலோரப் பகுதிகளுக்குச் சென்றனர். மலைப் பகுதியில் சிக்கிக் கொண்டவர்கள், தற்போது [[கெலாபிட்]] இனத்தைச் சேர்ந்த மக்களாக வாழ்கிறார்கள். இது அவர்களின் வாய்மொழி வரலாறு.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bala|first1=Poline|title=A Brief Profile: The Kelabit of the Kelabit Highlands|url=http://www.unimas.my/ebario/community.html|publisher=University Malaysia Sarawak|access-date=15 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118225717/http://www.unimas.my/ebario/community.html|archive-date=18 January 2017}}&lt;/ref&gt; 
 
 1920-ஆம் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் வரையில், [[கெலாபிட்]] மக்கள் தங்களின் சமூகத் தகுதியைத் தக்க வைத்துக் கொள்ள [[தலை வேட்டை]] ''(Headhunting)'' எனும் பழக்கத்தைப் பின்பற்றி வந்தனர்.&lt;ref name=&quot;eBario challenges&quot;&gt;{{cite web|last1=Roger|first1=Harris|last2=Poline|first2=Bala|last3=Peter|first3=Songan|last4=Guat Lien|first4=Elaine Khoo|last5=Trang|first5=Tingang|title=Challenges and Opportunities in Introducing Information and Communication Technologies to the Kelabit Community of North Central Borneo|url=http://www.unimas.my/ebario/paperwork2.html|website=eBario|publisher=University Malaysia Sarawak|access-date=1 June 2017|archive-date=29 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429192611/http://www.unimas.my/ebario/paperwork2.html|url-status=}}&lt;/ref&gt; 1939-இல், போர்னியோ எவாஞ்சலிகல் ''(Borneo Evangelical Mission)'' சமயப் பரப்புரையாளர் பிராங்க் டேவிட்சன் ''(Frank Davidson)'' என்பவர் பாரியோவில் உள்ள கெலாபிட் மக்களைச் சந்தித்தார்.
 
 ===சப்பானிய எதிர்ப்பு இராணுவ நடவடிக்கை===
 
 அதன் பின்னர், [[கெலாபிட்]] மக்கள் தங்கள் நம்பிக்கையை ஆனிமிசத்தில் இருந்து கிறித்துவத்திற்கு மாற்றிக் கொண்டனர். கிறித்துவத்தை ஏற்றுக்கொண்ட முதல் நபர்களில் ஒருவர் பா தெராப் ''(Pa’Terap)'' குடியேற்றத்தின் கிராமத் தலைவர், தாமான் புலான். 
 
 மார்ச் 1945-இல் தாம் அரிசன் என்பவரின் தலைமையில் கீழ் ஒரு சிறிய படை வான்குடை மூலம் இங்கு தரையிறங்கியது. சப்பானிய எதிர்ப்பு இராணுவ நடவடிக்கையான [[செமுட் நடவடிக்கை]] ''(Operation Semut)'' எனும் நடவடிக்கைக்கு பாரியோ ஒரு தளமாக மாறியது. [[பிரித்தானிய போர்னியோவில் சப்பானிய ஆக்கிரமிப்பு|பிரித்தானிய போர்னியோவில் சப்பானிய ஆக்கிரமிப்பை]] முற்றுப் பெறச் செய்வதில் [[கெலாபிட்]] மக்கள் பங்கேற்றனர்.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Ooi|first1=Keat Gin|title=Prelude to invasion: covert operations before the re-occupation of Northwest Borneo, 1944{{ndash}}45|journal=Journal of the Australian War Memorial|url=https://www.awm.gov.au/journal/j37/borneo.asp|access-date=3 November 2015}}&lt;/ref&gt;
 
 ===இந்தோனேசியா - மலேசியா மோதல்===
 
 பாரியோவில் முதல் பள்ளி 1946 இல் நிறுவப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;eBario intro&quot;/&gt; பாரியோவில் முதல் வானூர்தி ஓடுதளம் சமய நோக்கங்களுக்காக 1953-இல் கட்டப்பட்டது. [[பிரித்தானிய போர்னியோ|சரவாக் காலனிய அரசாங்கம்]] 1961-இல் அந்த விமான ஓடுதளத்தை கையகப்படுத்தியது. [[பாரியோ வானூர்தி நிலையம்]] எனும் ஒரு புதிய வானூர்தித் தளம் 1996-இல் கட்டி முடிக்கப்பட்டது.&lt;ref name=&quot;eBario challenges&quot;/&gt;
 
 1963-ஆம் ஆண்டில் [[இந்தோனேசியா - மலேசியா மோதல்]] ''(Indonesia-Malaysia Confrontation)'' ஏற்பட்ட போது, [[சரவாக்]] - [[கலிமந்தான்]] எல்லையில் இருந்த இரண்டு கிராமங்கள் எரிக்கப்பட்டன. மலேசிய அரசாங்கம் பாதுகாப்புக்காக பத்து கெலாபிட் கிராமங்களை பாரியோவிற்கு மாற்றியது.&lt;ref name=&quot;Kelabit Transition&quot;&gt;{{cite book|last1=Batu Bala|first1=Sagau|title=Kelabit's story of the great transition|date=2014|publisher=PartridgeIndia|isbn=9781482897425|pages=220–221|url=https://books.google.com/books?id=8CVyAwAAQBAJ&amp;pg=PA220|access-date=24 May 2017}}&lt;/ref&gt;
 
 1999 ஆம் ஆண்டில், [[மலேசிய சரவாக் பல்கலைக்கழகம்]] ''(UNIMAS)'' இ-பாரியோ ''(eBario)'' திட்டத்தை உருவாக்கியது. இது பாரியோ மக்களுக்கான கணினி தொழில்நுட்பத் திட்டம். சுத்தமான நீர், மின்சாரம் மற்றும் தொலைத்தொடர்பு போன்ற அடிப்படை வசதிகளை ஏற்படுத்தித் தரும் திட்டமாகும்.&lt;ref&gt;{{cite web|title=World Teleport Association Announces Picks for Top Seven Intelligent Communities in the World|url=http://www.unimas.my/ebario/award2.htm|website=e-bario|publisher=intelligentcommunity.org|access-date=21 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912065948/http://www.unimas.my/ebario/award2.htm|archive-date=12 September 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=A Profile of the Public Service of Malaysia|date=2004|publisher=Commonwealth Secretariat|isbn=9780850927009|page=62|url=https://books.google.com/books?id=hbXUpBXI6ToC&amp;pg=PA62|access-date=21 May 2017}}&lt;/ref&gt;
 
 ==மக்கள்தொகை ==
 
 பாரியோ கிராமப்புற மருந்தகத்தின் 2003-ஆண்டு புள்ளிவிவரங்களின்படி, பாரியோ சமூகத்தில் 1,487 மக்கள்தொகை கொண்ட 305 குடும்பங்கள் இருந்தன.[4] 
 
 பாரியோ நகரம் ''(Bario Asal)'' 29 குடும்பங்களையும் 192 மக்களையும் கொண்டுள்ளது.&lt;ref name=&quot;eBario challenges&quot;/&gt; அவர்களில் பெரும்பாலோர் வயதானவர்கள் அல்லது இளம் பெற்றோர்கள். சமூகத்தின் தொய்வான பொருளாதார நடவடிக்கைகள் காரணமாக இங்கு மிகக் குறைவான இளைஞர்கள் உள்ளனர். 
 
 ===வறுமைக் கோடு===
 
 2006-ஆம் ஆண்டில், மக்கள் தொகையில் 55% விவசாயிகள்; 21% ஓய்வூதியம் பெறுபவர்கள்; மீதமுள்ளவர்கள் 7% அரசு ஊழியர்கள். பெரும்பாலான விவசாயிகள் [[ரிங்கிட்]] 500-க்கும் குறைவாகவே சம்பாதித்தனர். இது சரவாக்கின் வறுமைக் கோட்டிற்கு கீழே இருந்தது.&lt;ref name=&quot;eBario intro&quot;/&gt;
 
 தொழிலாளர் பற்றாக்குறைக் காரணமாக, அண்டை நாடான [[இந்தோனேசியா]]வின் கலிமந்தானில் இருந்து வெளிநாட்டு தொழிலாளர்கள் இங்கு விவசாய உற்பத்திக்காக பணி அமர்த்தப்பட்டுள்ளனர்.
 
 பாரியோவில் பேசப்படும் முக்கிய மொழி கெலாபிட் மொழி. இருப்பினும், மலாய் மொழியும் இங்கு பரவலாகப் பேசப்படுகிறது. ஒரு சிலர் ஆங்கில மொழியை நன்றாக பேசுகிறார்கள்.&lt;ref name=&quot;eBario intro&quot;/&gt;
 
 ==காலநிலை==
 முக்கா நகரம் வெப்பமண்டல மழைக்காட்டு காலநிலையைக் கொண்டுள்ளது. ஆண்டு முழுவதும் கனமான மழை பெய்கிறது.
 {{Weather box
 |width = auto
 | location = பாரியோ
 | metric first = Yes
 | single line  = Yes
 | Jan high C = 25.1
 | Feb high C = 25.0
 | Mar high C = 25.2
 | Apr high C = 25.3
 | May high C = 25.2
 | Jun high C = 25.0
 | Jul high C = 24.9
 | Aug high C = 24.9
 | Sep high C = 25.1
 | Oct high C = 25.1
 | Nov high C = 25.2
 | Dec high C = 25.6
 
 | Jan mean C = 21.5
 | Feb mean C = 21.5
 | Mar mean C = 21.5
 | Apr mean C = 21.7
 | May mean C = 21.6
 | Jun mean C = 21.4
 | Jul mean C = 21.3
 | Aug mean C = 21.2
 | Sep mean C = 21.4
 | Oct mean C = 21.5
 | Nov mean C = 21.6
 | Dec mean C = 22.0
 | year mean C =
 | Jan low C = 18.0
 | Feb low C = 18.0
 | Mar low C = 17.9
 | Apr low C = 18.1
 | May low C = 18.1
 | Jun low C = 17.9
 | Jul low C = 17.7
 | Aug low C = 17.6
 | Sep low C = 17.7
 | Oct low C = 17.9
 | Nov low C = 18.1
 | Dec low C = 18.4
 |rain colour=green
 |Jan rain mm=210
 |Feb rain mm=219
 |Mar rain mm=235
 |Apr rain mm=270
 |May rain mm=331
 |Jun rain mm=243
 |Jul rain mm=255
 |Aug rain mm=233
 |Sep rain mm=273
 |Oct rain mm=250
 |Nov rain mm=267
 |Dec rain mm=289
 |source 1 = Climate-Data.org&lt;ref&gt;{{cite web
 |url = https://en.climate-data.org/location/508301/
 |title = Climate: Bario
 |publisher=Climate-Data.org
 |access-date = 29 October 2020}}&lt;/ref&gt;
 }}
 
 ==பாரியோ காட்சியகம்==
 &lt;gallery mode=packed&gt;
 File:Bario (26664824110).jpg|பாரியோ நெல்வயல்கள்
 File:Pa'Umor village in Kelabit Highlands (21890741796).jpg|பா உமோர் கிராமம்
 File:Pa'Ukat village, Kelabit Highlands (21909416039).jpg|பா உக்காட் கிராமம்
 File:Bario Salt (26332649844).jpg|உப்பு தயாரிப்பு
 File:Labanglonghouse Dining - panoramio.jpg|லாபாங் நீண்ட வீடு
 &lt;/gallery&gt;
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{reflist|}}
 
 ==வெளி இணைப்புகள்==
 * {{Commons category-inline|Bario}}
 
 {{சரவாக்}}
 {{சரவாக் மாநிலத்தின் புவியியல்}}
 {{சரவாக் மாநிலத்தின் வரலாறு}}
 
 [[பகுப்பு:சரவாக்]]
 [[பகுப்பு:சரவாக் நகரங்கள்]]