பாம்பே (உரோம்)
{{Infobox person
 | name               = Pompey
 | image              = (Venice) Pompey the Great, Museo Archeologico Nazionale.jpg
 | image_upright      = 1.15
 | alt                = White bust
 | caption            = Bust of Pompey, copy of an original from 70–60 BC, [[Venice National Archaeological Museum]]
 | native_name        = Gnaeus Pompeius Magnus
 | native_name_lang   = la
 | birth_date         = 29&amp;nbsp;September 106&amp;nbsp;BC
 | birth_place        = [[Picenum]], [[Roman Italy|Italy]]
 | death_date         = {{nowrap|28&amp;nbsp;September 48&amp;nbsp;BC (aged 57)}}
 | death_place        = [[பெலுசியம்]], Egypt
 | death_cause        = [[Assassination]]
 | resting_place      = [[Albano Laziale|Albanum]], [[Roman Italy|Italy]]
 | father             = [[Gnaeus Pompeius Strabo]]
 | spouse             = {{ubl|[[Antistia (wife of Pompey)|Antistia]] (86–82&amp;nbsp;BC, divorced) |Aemilia (82&amp;nbsp;BC, her death) |[[Mucia Tertia]] (79–61&amp;nbsp;BC, divorced) |[[Julia (wife of Pompey)|Julia]] (59–54&amp;nbsp;BC, her death) |[[Cornelia Metella]] (52–48&amp;nbsp;BC, his death)}}
 | children           = {{hlist|[[Gnaeus Pompeius Magnus (son of Pompey)|Gnaeus]] |[[Pompeia Magna|Pompeia]] |[[Sextus Pompey|Sextus]]}}
 | relations          = [[Pompeia gens]]
 | occupation         = Military commander and politician
 | net_worth          = &lt;!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
 | office             = [[Roman consul|Consul]] (70, 55, 52 BC)
 | module             = {{infobox military person |embed=yes
 | battles             = {{ubl
 |[[Social War (91–87 BC)|Social War]]
 |[[Sulla's civil war]]
 |[[Sertorian War]]
 |[[Third Servile War]]
 |[[Pompey's campaign against the pirates|Campaign against the Cilician pirates]]
 |[[Third Mithridatic War]]
 |[[Caesar's civil war]]}}
 | awards              = 3 [[Roman triumph|Triumphs]]}}
 }}
 '''ஜீனீயஸ் பாம்பீஸ் மக்னஸ்''' (Gnaeus Pompeius Magnus) ({{IPA-la|ˈŋnae̯ʊs pɔmˈpeːi̯ʊs ˈmaŋnʊs|lang}}; (பிறப்பு:[[கிமு]] செப்டம்பர் 106 -இறப்பு:[[கிமு]] 28செப்டம்பர் 48)
 இவர் மகா பாம்பே என்றும் அழைக்கப்படுகிறார். இவர் [[உரோமைக் குடியரசு|உரோமைக் குடியரசின்]] செனட் சபை உறுப்பினரும், உரோமைப் போர்ப்படைத் தளபதியும் ஆவார். உரோமைப் பேரரசின் முன்னாள் சர்வாதிகாரி மற்றும் படைத்தலைவர்  '''சுல்லா'''வின் படைத்தலைவராக பாம்பே பணியாற்றினார். பின்னர் [[யூலியசு சீசர்|ஜூலியஸ் சீசரின்]] அரசியல் கூட்டாளியாகவும், இறுதியாக எதிரியாகவும் மாறினார்.
 [[கிமு]] 48ல் பாம்பே [[பண்டைய எகிப்து|பண்டைய எகிப்தை]] ஆண்ட கிரேக்கத் [[தாலமி வம்சம்|தாலமி வம்ச]] மன்னர் [[பதிமூன்றாம் தாலமி]]யுடன் நடைபெற்ற போரில்  [[யூலியசு சீசர்|ஜூலியஸ் சீசர்]] கொலையுண்டு இறந்தார்.
 
 ==பாம்பேயின் வாழ்க்கை மற்றும் பணியின் காலவரிசை==
 * [[கிமு]] 29&amp;nbsp; செப்டம்பர் 106&amp;nbsp; –பீசனூமில் பிறப்பு 
 * [[கிமு]] 86&amp;nbsp;  - ஆண்டிஸ்தியாவுடன் திருமணம் 
 * கிமு 89&amp;nbsp;– உரோம் சமூகப் போரில் தன் தந்தை அஸ்குலமுடன் இணந்து போரிடல் 
 * [[கிமு]] 83&amp;nbsp; – உரோம் சர்வாதிகாரி சுல்லாவின் படைப்பிரிவில் இணைதல் 
 * [[கிமு]] 83–82&amp;nbsp;–சர்வாதிகாரி சுல்லாவிற்காக இத்தாலியில் போரிடல்.  
 *[[கிமு]]  82&amp;nbsp; – முதல் மனைவி ஆண்டிஸ்தியா மணமுறிவு செய்தல். ஆமில்லாவை மணத்தல், பிரசவத்தின் போது இறத்தல்
 * [[கிமு]] 82–81&amp;nbsp; –கையூஸ் மரியஸ் கூட்டுப்படைகளை  சிசிலி மற்றும் எகிப்தில் தோற்கடித்தல்   
 * [[கிமு]] 81&amp;nbsp; – உரோமுக்கு திரும்புதல்; வெற்றியை கொண்டாடுதல்
 * [[கிமு]] 79&amp;nbsp; – முசியா தெர்தியாவை பாம்பே மணத்தல் 
 * [[கிமு]] 76–71&amp;nbsp; – ஸ்பெயினின் செர்டோரியசை எதிர்த்து படை திரட்டல்  
 * [[கிமு]] 71&amp;nbsp;– இத்தால் திரும்பல். அடிமை ஸ்பார்டக்கஸ் வீரர்களின் கிளர்ச்சியை அடக்குதல்.   ரோமின் மூம்மூர்த்திகளில் ஒருவராதல்.
 * [[கிமு]] 70&amp;nbsp; –உரோமைக் குடியரசை, உரோமைப் பேரரசாக மாற்றிய மார்கஸ் லிசினியஸ் கிராசசின் ஆலோசராகதால். 
 * [[கிமு]] 67&amp;nbsp;– ஆசியா மாகாணத்தின் கடற்கொள்ளையர்களை தோற்கடித்தல் 
 * [[கிமு]] 66–61&amp;nbsp; – போன்டசின் மன்னர் மிதிரிடேட்சை போரில் தோற்கடித்தல் 
 * [[கிமு]] 64–63&amp;nbsp; –[[லெவண்ட்]], [[சிரியா]] மற்றும் [[யூதேயா]] மீது படையெடுத்தல்
 *[[கிமு]]  61 -மனைவி மூசியா தெர்தியாவை மணமுறிவு செய்தல் 
 * [[கிமு]] 29 செப்டம்பர் 61&amp;nbsp; – மூன்றாவது வெற்றி 
 * [[கிமு]] April 59&amp;nbsp; – [[யூலியசு சீசர்|ஜூலியஸ் சீசர்]] , மார்கஸ் லிசினியஸ் கிராசசஸ் உடன் பாம்பே உரோமைப் பேரரசின் முதல் மும்மூர்த்திகளில் ஒருவராதல்.&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Triumvirate  First Triumvirate]&lt;/ref&gt;
 *[[கிமு]]  58–55&amp;nbsp; –[[எசுப்பானியா]]வை நிர்வகித்தல். பாம்பே அரங்கம் கட்டத் துவங்குதல் 
 * [[கிமு]] 55&amp;nbsp; – மார்கஸ் லிசினியஸ் கிராசசின் ஆலோசகராதல். பாம்பே அரங்கம் திறக்கப்படல். 
 * [[கிமு]] 54&amp;nbsp; –மனைவி சூலியா மகப்பேறின் போது இறத்தல். முதல் மும்மூர்த்திகளின் ஆட்சி முடிவுற்றது. 
 * [[கிமு]] 49&amp;nbsp; – பாம்பே பழமைவாதிகளுடன் கிரேக்கத்திற்கு பின்வாங்கும் போது, சீசர் இத்தாலியை முற்றுகை இடல்
 * [[கிமு]] 48&amp;nbsp;–கிரேக்கத்தில் பாம்பேவின் படைகளை, சீசர் தோற்கடித்தல்; பாம்பே எகிப்திற்கு தப்பியோடல். பின்னர் [[பெலுசியம்]] எனுமிடத்தில் கொல்லப்படல்.
 
 ==அடிக்குறிப்புகள்==
 {{notelist}}
 
 ==மேற்கோள்கள்==
 {{Reflist|20em}}
 
 ==ஆதார நூல்கள்==
 {{refbegin|30em}}
 * {{cite book |last1=Abbott |first1=Frank Frost |title=A History and Description of Roman Political Institutions |date=1963 |publisher=Biblo and Tannen |url=https://books.google.com/books?id=3aQgAQAAIAAJ |language=en}}
 * {{cite book|last=Beard|first=Mary|title=SPQR: A History of Ancient Rome|publisher=Profile Press |year=2015|edition=2016|isbn=978-1846683817}}
 * {{cite book|last=Beesley|first=A.|title=The Gracchi Marius and Sulla Epochs of Ancient History |publisher=Pinnacle Press|year=1892 |edition=2017|isbn=978-1374894761}}
 * {{cite book|last=Boak|first=Edward|title=A History of Rome to 565 AD|publisher=Wentworth Publishing |year=1921|edition=2016|isbn=978-1363094448}}
 *{{cite book |last1=Brice |first1=Lee |title=Warfare in the Roman Republic: from the Etruscan Wars to the Battle of Actium |date=2014 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif. |isbn=978-1610692991}}
 * {{cite journal|last=Collins|first=H.P. |title=Decline and Fall of Pompey the Great |url=https://archive.org/details/sim_greece-rome_1953-10_22_66/page/98|journal=Greece and Rome|volume=22|issue=66 |year=1953|jstor=641489|pages=98–106 |doi=10.1017/S0017383500011888 |s2cid=161450990}}
 * {{cite book |last=Crawford |first=Michael H. |title=Roman Republican coinage |publisher=Cambridge University Press |publication-place=London |date=1974 |isbn=0-521-07492-4 |oclc=1288923 |author-link=Michael Crawford (historian)}}
 * {{cite book |last1=De Souza |first1=Philip |title=Piracy in the Graeco-Roman World |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=978-0-521-01240-9 |url=https://books.google.com/books?id=SOK-Jh1Zuk4C |language=en}}
 * {{cite book|last=Drogula|first=Fred K. |title=Cato the Younger: Life and death at the end of the Roman Republic |date=2019|isbn=978-0190869021|publisher=Oxford University Press}}
 * {{Cite book|last=Flower|first=Harriet |title=The Cambridge Companion to the Roman Republic |date=2014 |publisher=CUP|isbn=978-1107032248}}
 * {{cite book|last=Goldsworthy|first=Adrian |title=In the name of Rome: The Men Who Won the Roman Empire |url=https://archive.org/details/innameofromemenw0000gold|publisher=Phoenix |place=London |year=2004|isbn=978-0753817896}}
 * {{cite book|last=Goldsworthy|first=Adrian |title=Caesar; The Life of a Colossus |publisher=Orion |year=2006|edition=2013 |isbn=978-0297864004}}
 * {{cite web|last=Gray|first=Eric William |title=Pompey the Great|website=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Pompey-the-Great|access-date=16 March 2023}}
 * {{cite book|last=Greenhalgh|first=P. |title=Pompey: The Republican Prince|publisher=Littlehampton Book Services Ltd|year=1981|isbn=978-0297778813}}
 * {{cite book|last=Gruen|first=Erich |title=The Last Generation of the Roman Republic|url=https://archive.org/details/lastgenerationof0000grue|year=1995 |publisher=University of California|isbn=978-0520022386}}
 * {{cite journal|last=Haley|first=Shelley|author-link=Shelley Haley|date=April 1985|title=The Five Wives of Pompey the Great |url=https://archive.org/details/sim_greece-rome_1985-04_32_1/page/49|journal=Greece and Rome|volume=32|issue=1 |pages=49–59 |doi=10.1017/S0017383500030138 |jstor=642299 |s2cid=154822339 |issn=1477-4550}}
 * {{cite book|last=Holland|first=Tom |title=Rubicon, The Triumph and Tragedy of the Roman Republic |url=https://archive.org/details/rubicon0000holl|publisher=Abacus|year=2004|isbn=978-0349115634}}
 * {{cite book|last=Keppie|first=Lawrence |title=The Making of the Roman Army: From Republic to Empire |publisher=Routledge |date=1984|edition=2015|isbn=978-1138129139}}
 * {{cite book |title =The Making of Theatre History |last=Kuritz| first=Paul |publisher=[[Prentice Hall]] |year=1987|isbn=978-0-13-547861-5}}
 * {{cite book|last=Leach|first=John |title=Pompey the Great|url=https://archive.org/details/pompeygreat0000leac_c3i9|publisher=Biddles Ltd|year=1978 |isbn=0-8476-6035-4}}
 * {{cite book|last=Matyszak|first=Philip |title=Sertorius and the Struggle for Spain|year=2013 |publisher=Pen and Sword|isbn=978-1848847873}}
 * {{cite journal|last=Mitchell|first=Thomas |title=Cicero, Pompey and the Rise of the First Triumvirate |journal=Traditio|volume=29 |year=1973|pages=1–26|jstor=641489 |doi=10.1017/S0362152900008953 |s2cid=152020610}}
 * {{cite book|last=Morrill|first=Kit |title=Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire|year=2017 |publisher=OUP|isbn=978-0198755142}}
 * {{cite journal|last=Ramsey|first=John |title=How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC? |journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte|volume=65|issue=3|year=2016 |pages=298–324 |jstor=45019234}}
 * {{cite journal|last=Rosenblitt|first=Alison |title=The Turning Tide: The Politics of the Year 79 B.C.E. |journal=Transactions of the American Philological Association |year=2014|pages=415–431|volume=144|issue=2 |doi=10.1353/apa.2014.0008 |jstor=43830445|s2cid=144556938}}
 * {{cite book|last=Seager|first=R|title=Pompey the Great: A Political Biography|url=https://archive.org/details/pompeygreatpolit0000seag|publisher=Wiley-Blackwell |year=2002|isbn=978-0826203564}}
 * {{cite journal|last=Stanton|first=John |title=Why Did Caesar Cross the Rubicon?|journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte|volume=52|issue=1|year=2003|pages=67–94|jstor=4436678}}
 * {{cite journal|last=Tröster|first=Manuel |title=Roman Hegemony and Non-State Violence: A Fresh Look at Pompey's Campaign against the Pirates|url=https://archive.org/details/sim_greece-rome_2009-04_56_1/page/14|journal=Greece and Rome|volume=56 |issue=1|year=2009|jstor=40388852 |pages=14–33 |doi=10.1017/S0017383508000673 |s2cid=154000527}}
 * {{cite journal|last=Wylle|first=Graham |title=The Road to Pharsalus|journal=Latomos|volume=51|issue=3 |year=1992|jstor=41541372|pages=557–565}}
 {{refend}}
 
 ==மேலும் படிக்க==
 * Hillman, T., P., ''The Reputation of Cn. Pompeius Magnus among His Contemporaries from 83 to 59 B.C.'', Diss. New York 1989.
 * Nicols, Marianne Schoenlin. ''Appearance and Reality. A Study of the Clientele of Pompey the Great'', Diss. Berkeley/Cal. 1992.
 * Southern, P., Pompey the Great: Caesar's Friend and Foe, The History Press, 2003; {{ISBN|978-0752425214}}
 * Stockton, D., ''The First Consulship of Pompey'', ''Historia'' 22 (1973), 205–18.
 * Van Ooteghem, J., ''Pompée le Grand. Bâtisseur d’Empire''. Brussels 1954.
 * Wylie, G., J., ''Pompey Megalopsychos'', ''Klio'' 72 (1990), 445–456.
 [[பகுப்பு:உரோமைப் பேரரசு]]
 [[பகுப்பு:உரோமைப் பேரரசர்கள்]]
 [[பகுப்பு:கிமு 106 பிறப்புகள்]] 
 [[பகுப்பு:கிமு 48 இறப்புகள்]]