பண்டிட் ஜஸ்ராஜ்
{{தகவற்சட்டம் நபர்/விக்கித்தரவு
  |fetchwikidata=ALL
  | dateformat = dmy
  | noicon=on
 }}
 '''சங்கீத மார்த்தாண்ட பண்டிட் ஜஸ்ராஜ்''' (''Sangeet Martand Pandit Jasraj'') (பிறப்பு: ஜனவரி 28, 1930-இறப்பு: 17 ஆகத்து 2020 ) ஒரு [[இந்தியா|இந்திய]] [[இந்துஸ்தானி இசை|இந்துஸ்தானிய]] இசைப் பாடகராவார். மேவதி கரானாவைச் சேர்ந்த (இசை பயிற்சி பெற்ற பரம்பரை) இவரது இசை வாழ்க்கை 80 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக நீடித்தது. மேலும், ஏராளமான பெரிய விருதுகளுக்கும் வழிவகுத்தது. இந்துஸ்தானி மற்றும் அரை இந்துஸ்தானி குரல்கள் இவரது இசைத்துப்பாகவும், திரைப்பட ஒலிப்பதிவுகளாக மாற்றப்பட்டுள்ளன. இந்தியா, [[கனடா]] மற்றும் [[அமெரிக்கா]] போன்ற நாடுகளிலும் இவர் இசையினைக் கற்றுக் கொடுத்தார். இவரது மாணவர்களில் சிலர் குறிப்பிடத்தக்க இசைக்கலைஞர்களாக இருந்து வருகின்றனர். 1975இல் இந்திய அரசு இவருக்கு [[பத்ம விபூசண்]] விருது வழங்கியது.
 
 == ஆரம்ப கால வாழ்க்கை ==
 சங்கீத மார்த்தாண்ட ஜஸ்ராஜ் 1930 சனவரி 28 அன்று [[அரியானா|அரியானாவின்]] [[ஹிசார் மாவட்டம்|ஹிசார் மாவட்டத்தில்]] உள்ள பிலி மண்டோரி என்ற கிராமத்தில் ஒரு நடுத்தர வர்க்க [[பிராமணர்|பிராமணக்]] குடும்பத்தில் ஒரு இந்துஸ்தானிய பாடகரான சங்கீத ரத்ன பண்டிட் மோதிராம் என்பவருக்கு பிறந்தார். &lt;ref name=&quot;bangalore&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation news&quot;&gt;[https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/music/Pandit-Jasraj-to-perform-in-Bangalore/articleshow/44870005.cms &quot;Pandit Jasraj to perform in Bangalore&quot;]. Times of India&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;19 October&lt;/span&gt; 2014&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;    1934 இல் இவருக்கு நான்கு வயதாக இருந்தபோது, மிர் ஒஸ்மான் அலிகானின் அவையில் மாநில இசைக்கலைஞராக நியமிக்கப்படவிருந்த நாளில் இவரது தந்தை மோதிராம் இறந்தார். &lt;ref name=&quot;mo&quot;&gt;[http://www.hindu.com/mp/2004/12/01/stories/2004120100800300.htm A custom of culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050115223440/http://www.hindu.com/mp/2004/12/01/stories/2004120100800300.htm |date=2005-01-15 }} ''The Hindu'', 1 December 2004.&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31809&amp;articlexml=MY-FATHER-DIED-FIVE-HOURS-BEFORE-HE-WAS-11122016104056|title=My Father Died Five Hours Before He Was To Be Announced The Royal Musician In Court Of Osman Ali Khan|last=Paul|first=Papri|website=epaperbeta.timesofindia.com|language=en|access-date=2018-11-16|archive-date=2018-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517152852/http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31809&amp;articlexml=MY-FATHER-DIED-FIVE-HOURS-BEFORE-HE-WAS-11122016104056|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; இவரது மூத்த சகோதரர் பிரதாப் நரேன் என்பவரும் ஒரு திறமையான இசைக்கலைஞராவார். இவர் இசையமைப்பாளர் இரட்டையர் ஜதின்-லலித், பாடகியும், நடிகையுமான சுலக்சனா பண்டிட் மற்றும் நடிகை விஜெட்டா பண்டிட் ஆகியோரின் தந்தையாவார். &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-pt-jasraj-s-90-year-musical-journey-2729667|title=Pt Jasraj's 90-year musical journey|last=Pawar|first=Yogesh|date=2019-03-15|website=DNA India|language=en|access-date=2019-08-19}}&lt;/ref&gt; 
 
 இவர் தனது இளமைக் காலத்தை [[ஐதராபாத் (பாகிஸ்தான்)|ஐதராபாத்தில்]] கழித்தார். மேலும் [[குசராத்து|குசராத்தின்]] சனந்த் நகருக்குச் சென்று மேவதி கரானாவின் இசைக்கலைஞர்களுடன் இசை பயின்றார். &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Pandit-Jasraj-takes-a-trip-down-the-memory-lane-to-relive-his-idyllic-childhood-spent-in-Hyderabad/articleshow/55910486.cms|title=Pandit Jasraj takes a trip down the memory lane to relive his idyllic childhood spent in Hyderabad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-08-05}}&lt;/ref&gt; இந்துஸ்தானி இசையில் ஆழ்ந்த அர்ப்பணிப்புள்ள சனந்தின் தாகூர் சாஹிப் மகாராஜ் ஜெயவந்த் சிங் வாகேலாவுக்காக இசை நிகழ்ச்சிகளை நடத்தினார், &lt;ref&gt;{Cite interview|url=https://www.harmonyindia.org/people_posts/the-masters-voice/%7Ctitle=The&lt;nowiki&gt; Master's Voice|interviewer=Rajashree Balaram|date=1 November 2009|website=harmonyindia.org|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; அவரிடமிருந்து பயிற்சியும் பெற்றுள்ளார். 
 
 1946 ஆம் ஆண்டில், இவர் [[கொல்கத்தா|கொல்கத்தாவுக்குச்]] சென்றார். அங்கு இவர் வானொலியில் இந்துஸ்தானி இசையைப் பாடத் தொடங்கினார். &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Pandit-Jasraj-takes-a-trip-down-the-memory-lane-to-relive-his-idyllic-childhood-spent-in-Hyderabad/articleshow/55910486.cms|title=Pandit Jasraj takes a trip down the memory lane to relive his idyllic childhood spent in Hyderabad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-08-05}}&lt;/ref&gt;
 
 == தனிப்பட்ட வாழ்க்கை ==
 1962 ஆம் ஆண்டில் இவர் திரைப்பட இயக்குனர் [[வி. சாந்தாராம்|வி.சந்தாராமின்]] மகள் மதுரா சாந்தாராம் என்பவரை மணந்தார். அவரை 1960 இல் [[மும்பை|பம்பாயில்]] முதன்முதலில் சந்தித்தார். &lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/Raag-Jasraj-in-the-maestros-voice/articleshow/386548.cms|title=Raag Jasraj, in the maestro's voice - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-08-05}}&lt;/ref&gt; இவர்கள் ஆரம்பத்தில் கொல்கத்தாவில் வசித்து வந்தனர். பின்னர், 1963 இல் மும்பைக்கு சென்றனர். &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/ahead-of-his-85th-birthday-pandit-jasraj-looks-back-at-a-long-musical-life/|title=Pandit Jasraj looks back at a long, musical life on his 85th birthday|work=The Indian Express|access-date=2017-08-05}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/jai-ho-jasraj/article2254030.ece Jai ho! Jasraj] ''The Hindu'', 8 October 2007.&lt;/ref&gt; இவர்களுக்கு இரண்டு குழந்தைகள்,  சரங் தேவ் பண்டிட் என்ற ஒரு மகனும், மற்றும்  துர்கா ஜஸ்ராஜ் . என்ற ஒரு மகளும் உள்ளனர். இவரது மனைவி மதுரா [[பாலே|பாலேக்கள்]], கீத-கோவிந்தம், கான் கஹானி மற்றும் சூர்தாஸ் ஃபாஸ்டர் ஃபீன் போன்ற தொலைக்காட்சி தொடர்களையும், ஆவணப்படங்களையும் மற்றும் சிறுவர் நாடகங்களையும் இயக்கி தயாரித்துள்ளார். இவர் 2009 ல் 'சங்கத் மார்த்தாண்ட பண்டிதர் ஜஸ்ராஜ்' என்ற திரைப்படத்தை தயாரித்தார். &lt;ref&gt;[http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=54680 Madhura Jasraj recounts life with the Maestro] ''Ministry of Information &amp; Broadcasting'', 26 November 2009.&lt;/ref&gt;  இவர் ''ஆய் துசா ஆசீர்வாத்'' என்ற  [[மராத்தி திரையுலகம்|மராத்தி திரைப்படத்தை]] இயக்கியுள்ளார். இதில் ஜஸ்ராஜும் [[லதா மங்கேஷ்கர்|லதா மங்கேஷ்கரும்]] [[மராத்திய மொழி|மராத்தியில்]] பாடியுள்ளனர். &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/age-no-bar/678650/2|title=Age no bar|work=Indian Express}}{{Dead link|date=ஆகஸ்ட் 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; 
 
 == தொழில் ==
 
 === பயிற்சி ===
 ஜஸ்ராஜ் தனது தந்தை பண்டிட் மோதிராமிடம் குரல் இசையில் பயிற்சியைத் தொடங்கினார். பின்னர் [[கைம்முரசு இணை|கைம்முரசு இணையில் (தபேலா)]] தனது மூத்த சகோதரர் பண்டிட் பிரதாப் நாராயணனின் துணையுடன் பயிற்சி பெற்றார். இவர் தனது மூத்த சகோதரர் பண்டிட் மணிராமுடன் தனது தனி குரல் நிகழ்ச்சிகளில் அடிக்கடி பாடி வந்தார் . &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/art-and-culture/pandit-jasraj-on-his-life-long-love-for-music/story-04is22YGVw6yMaf6qpyUSO.html|title=Pandit Jasraj on his life-long love for music|date=2017-03-31|work=Hindustan Times|access-date=2017-08-05|language=en}}&lt;/ref&gt; இந்துஸ்தானி இசையை தான் தேர்ந்தெடுக்கத் தூண்டியதற்காக  பாடகர் [[பேகம் அக்தர்|பேகம் அக்தரை]] இவர் பாராட்டுகிறார். &lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/Raag-Jasraj-in-the-maestros-voice/articleshow/386548.cms|title=Raag Jasraj, in the maestro's voice - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-08-05}}&lt;/ref&gt; 
 
 == மேற்கோள்கள் ==
 {{Reflist}}
 === மேலும் காண்க ===
 * {{Cite web|url=https://www.gaonconnection.com/mehfil/the-story-of-musical-man-pandit-jasraj|title=पंडित जसराज की सालगिरह पर, उनके संघर्ष की कहानी|last=Qamar|first=Jamshed|date=2017-01-28|website=www.gaonconnection.com|language=hi|access-date=2019-08-22}}
 * {{Cite interview|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/i-have-never-gone-looking-for-disciples/article26536676.ece|title=I have never gone looking for disciples, says Pandit Jasraj|last=Pandit|first=Jasraj|interviewer=Narendra Kusnur|date=2019-03-14|work=The Hindu|access-date=2019-08-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}
 * {{Cite web|url=http://swaratala.blogspot.com/2011/05/pandit-jasraj-romanticist-crusader.html|title=Deepak Raja's world of Hindustani Music: Pandit Jasraj: the romanticist crusader|last=Raja|first=Deepak|date=2011-05-23|website=Deepak Raja's world of Hindustani Music|access-date=2019-08-22}}
 * {{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/The-maestro%E2%80%99s-musical-odyssey.../article17177563.ece|title=The maestro’s musical odyssey...|last=Sinha|first=Manjari|date=2017-02-03|work=The Hindu|access-date=2019-08-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}
 * {{Cite interview|interviewer=Papri Paul|url=http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31809&amp;articlexml=MY-FATHER-DIED-FIVE-HOURS-BEFORE-HE-WAS-11122016104056|title=MY FATHER DIED FIVE HOURS BEFORE HE WAS TO BE ANNOUNCED THE ROYAL MUSICIAN IN COURT OF OSMAN ALI KHAN|publisher=The Times Group|access-date=2019-08-22|date=11 December 2016|accessdate=2019-12-25|archivedate=2018-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180517152852/http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31809&amp;articlexml=MY-FATHER-DIED-FIVE-HOURS-BEFORE-HE-WAS-11122016104056}}
 * {{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/the-making-of-pandit-jasraj/article26743718.ece|title=The making of Pandit Jasraj|last=Sinha|first=Manjari|date=2019-04-05|work=The Hindu|access-date=2019-08-23|language=en-IN|issn=0971-751X}}
 * Authorised biography by {{cite book|title=Rasraj Pandit Jasraj|first=Sunita|last=Budhiraja|ISBN=
 978-93-87889-58-3|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/rasraj-pandit-jasraj-the-maestro-and-his-story-in-sunita-budhirajas-words-1502675481.html}}
 
 == வெளி இணைப்புகள் ==
 {{commons category|Pandit Jasraj}}
 * [http://www.panditjasraj.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191211185251/http://www.panditjasraj.com/ |date=2019-12-11 }}
 * [http://www.pjim.org/ Pandit Jasraj Institute of Music, New York]
 
 [[பகுப்பு:சங்கீத நாடக அகாதமி விருது பெற்றவர்கள்]]
 [[பகுப்பு:வாழும் நபர்கள்]]
 [[பகுப்பு:1930 பிறப்புகள்]]
 [[பகுப்பு:பத்மசிறீ விருது பெற்ற கலைத் துறையினர்]]
 [[பகுப்பு:2020 இறப்புகள்]]