Xét nghiệm Li pa se và a my la se trong viêm tụy cấp

Bài viết được viết bởi TS. BS Vũ Hoàng Huy - Bác sĩ Cấp Cứu - Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec Ti me s C i ty. Xét nghiệm Li pa se và a my la se đều giúp chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến tuyến tụy. Li pa se là một en z y me do tụy sản xuất và ở người, en z y me này chỉ được sản xuất duy nhất ở tụy. Còn A my la se là một nhóm các en z y me được sản xuất chủ yếu ở tuyến tụy và tuyến nước bọt, một phần nhỏ được sản xuất ở gan, niêm mạc ruột non, vòi trứng và buồng trứng. 1. A my la se huyết thanh 1.1 A my la se là gì? Chức năng chính của a my la se là phân cắt tinh bột thành các p o ly sa c cha ri de nhỏ hơn ở liên kết bên trong 1 đến 4 a l pha trong quá trình tiêu hóa. Các nguồn chính của a my la se ở người là tuyến tụy và tuyến nước bọt, nhưng nó có thể được tìm thấy trong các mô khác với số lượng nhỏ. 1.2 A my la se tăng trong những trường hợp nào? Viêm tụy cấp hay đợt cấp của viêm tụy mạn tính. Trong viêm tụy cấp, hoạt độ a my la se trong máu thường tăng lên gấp 4 - 6 lần so với giá trị tham khảo và thường cao song song với nồng độ li pa se. Tắc nghẽn ống tụy và ung thư tuyến tụy. Tắc nghẽn ống tụy và ung thư tuyến tụy. Mức tăng của a my la se trong dịch phúc mạc có thể xảy ra trong viêm tụy cấp nhưng cũng có thể xảy ra trong các rối loạn bụng khác, chẳng hạn như tắc nghẽn ruột hoặc giảm lưu lượng máu đến ruột (nhồi máu), thủng ruột non hay thủng ổ loét dạ dày tá tràng. A my la se cũng tăng trong viêm tụy mạn tính thường liên quan với chứng nghiện rượu, chấn thương, tắc nghẽn ống tụy. Viêm tụy cấp do thuốc Ngộ độc rượu cấp. Bệnh lý đường mật: Sỏi ống mật chủ, viêm túi mật cấp, tắc mật... Suy thận giai đoạn cuối. Bệnh lý tuyến nước bọt: Viêm tuyến nước bọt cấp hay mạn tính, tắc nghẽn ống dẫn nước bọt, quai bị. 1.3 A my la se giảm trong các trường hợp nào? Nồng độ a my la se máu giảm ở một người có các triệu chứng viêm tụy có thể cho biết các tế bào sản xuất a my la se của tuyến tụy bị tổn thương vĩnh viễn, ung thư tụy Tổn hại gan nặng: Viêm gan nhiễm độc, xơ gan, nhiễm độc thai nghén, bỏng nặng. Nhiễm độc giáp nặng. A my la se huyết thanh tăng trong vòng 6 đến 12 giờ sau khi khởi phát viêm tụy cấp. A my la se có thời gian bán hủy ngắn khoảng 10 giờ và sẽ trở lại bình thường trong vòng 3 - 5 ngày. 2. A my la se có thời gian bán hủy ngắn khoảng 10 giờ và sẽ trở lại bình thường trong vòng 3 - 5 ngày. 2. Li pa se huyết thanh Li pa se chủ yếu được tổng hợp và dự trữ dưới dạng hạt trong tế bào tuyến tụy. Có một số li pa se trong cơ thể con người, bao gồm li pa se tuyến tụy, li p o p ro te in, ruột, dạ dày và gan. Hoạt động của tất cả các li pa se bị ức chế bởi a xi t mật. Hoạt động của li pa se tuyến tụy phụ thuộc vào sự hiện diện của một en z y me khác. Chức năng chính của li pa se tụy là thủy phân chất béo trung tính thành g ly c e ro l và a xi t béo tự do. Giống như a my la se, li pa se là một phân tử tương đối nhỏ có thể được lọc bởi thận. Không giống như a my la se, li pa se có thể được tái hấp thu ở ống thận, làm tăng thời gian bán thải của nó (6, 9 đến 13, 7 giờ). Li pa se huyết thanh có độ nhạy đối với viêm tụy cấp từ 82 - 100 %. Li pa se huyết thanh tăng trong vòng 4 - 8 giờ sau khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng, đạt đỉnh điểm sau 24 giờ và trở lại bình thường trong vòng 8 - 14 ngày. 3. Xét nghiệm Li pa se và a my la se trong viêm tụy cấp 3.1 Viêm tụy cấp do rượu Bệnh nhân bị viêm tụy cấp do rượu có thể có a my la se bình thường và li pa se huyết thanh tăng cao. A my la se bình thường có liên quan đáng kể với các đợt viêm tụy cấp trước đó, cho thấy nhu mô tụy không còn khả năng sản xuất đủ lượng en z y me. 3.2 Đợt cấp của viêm tụy mãn tính Mô tụy trong viêm tụy mãn tính cho thấy sự suy giảm đáng kể hoạt động của cả a my la se và li pa se, với hoạt tính của a my la se cho thấy sự giảm nhiều hơn so với li pa se (91 % so với 26 %). 3.3 Viêm tụy do tăng tri g ly c e ri de máu gây ra Ở bệnh nhân tăng tri g ly c e ri de máu gây ra cấp tính viêm tụy, mức độ a my la se huyết thanh có thể bình thường. Nồng độ a my la se huyết thanh thấp một cách kỳ lạ do chất ức chế tuần hoàn của a my la se huyết thanh cản trở xét nghiệm, nhưng nó có thể được điều chỉnh nếu phòng thí nghiệm nhận biết được huyết tương có màu sữa và thực hiện các kỹ thuật pha loãng nối tiếp. 4. Kết luận Xét nghiệm ưu tiên chỉ định Li pa se máu hơ na my la se máu trong viêm tụy cấp. Sự lựa chọn phụ thuộc vào điều kiện cơ sở xét nghiệm. Li pa se huyết thanh có độ nhạy đối với viêm tụy cấp từ 82 - 100 %, a my la se huyết thanh có độ nhạy chẩn đoán viêm tụy cấp từ 67 – 83 % và độ đặc hiệu là 85 - 98 %. Tăng li pa se xảy ra sớm hơn và kéo dài hơn so với tăng a my la se và do đó đặc biệt hữu ích ở những bệnh nhân xuất hiện > 24 giờ sau khi bắt đầu đau Bệnh nhân bị viêm tụy cấp thường có mức tăng a my la se và / hoặc li pa se gấp ba lần. Tuy nhiên, những bệnh nhân bị viêm tụy cấp tính, viêm tụy cấp do tăng tri g ly c e ri d máu, và viêm tụy cấp do rượu có thể chỉ bị tăng li pa se Li pa se huyết thanh cũng nhạy hơn so với a my la se ở bệnh nhân viêm tụy cấp thứ phát do rượu và tăng tri g ly c e ri de máu. Không tăn ga my la se ở khoảng 20 % bệnh nhân viêm tụy do rượu và ở 50 % bệnh nhân viêm tụy do tăng tri g ly c e ri d máu. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me c là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa. Khách hàng khi chọn thực hiện các xét nghiệm và điều trị bệnh tại đây có thể hoàn toàn yên tâm về độ chính xác và đem lại hiệu quả cao trong quá trình điều trị. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.