Xét nghiệm định lượng A F P

Bài viết được viết bởi bác sĩ xét nghiệm Hóa sinh - Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long A F P là xét nghiệm được sử dụng là ma r ke r (chỉ dấu) hỗ trợ chẩn đoán ung thư gan, ung thư tế bào mầm ở người không có thai và sử dụng trong xét nghiệm sàng lọc trước sinh (Tri p le te s t) ở phụ nữ có thai để đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể 13, 18 và 21 cho thai nhi. 1. A F P là gì? A F P là chữ viết tắt của cụm từA l pha 1 - f e to p ro te in, là g lu co p ro te in giống a l bu min có trọng lượng phân tử 70000 da l ton s, được hình thành trong túi noãn, tế bào gan chưa biệt hóa và ở đường tiêu hóa bào thai. 2. Thay đổi nồng độ A F P trong máu 2.1. Thay đổi sinh lý A F P có nồng độ cao trong máu thai nhi, sau khi chào đời và phát triển thì lượng protein này giảm dần đi. Đến khi trưởng thành thì lượng A F P trong máu còn rất thấp (Ví dụ: Xét nghiệm trên máy Co ba s, A F P ≤ 7 n g / mL ở nam giới và phụ nữ không có thai) Ở phụ nữ mang thai, nồng độ A F P trong máu cao. Ví dụ: Khoảng tham chiếu được khuyến cáo đi kèm thuốc thử Ro che Di a g no s ti c, nồng độ (n g / mL) trung vị ở phụ nữ có thai 14 tuần là 27.9; 15 tuần là 30.9; 16 tuần là 36.1; 17 tuần là 40.4; 18 tuần là 48.3 và 19 tuần là 54.8. Điều này cần được lưu ý khi đọc kết quả xét nghiệm định lượng A F P trong sàng lọc ung thư (Để loại trừ nguyên nhân tăng nồng A F P do có thai) 2.2. Thay đổi nồng độ A F P bệnh lý Tăng nồng độ A F P Trong các bệnh lý về gan, nồng độ A F P có thể tăng khi xơ gan, viêm gan, các tổn thương gan cấp tính hoặc mãn tính, ung thư biểu mô tế bào gan,... Tuy nhiên, A F P là một chỉ số có độ nhạy không cao với ung thư biểu mô tế bào gan (H CC – He pa to c e l lu la r ca r c i no ma). Với ngưỡng chẩn đoán 20 n g / mL có độ nhạy là 60 % trong phát hiện ung thư biểu mô tế bào gan; 1 / 3 số bệnh nhân H CC không tăng A F P và chỉ có 30 % trường hợp có nồng độ A F P > 50 n g / mL. Giá trị A F P 200 n g / mL là ngưỡng gợi ý chẩn đoán H CC. Nồng độ A F P > 400 n g / mL hoặc tăng nhanh gấp đôi là dấu hiệu gợi ý H CC. Người có A F P tăng nhưng dưới 200 n g / mL, nên xét nghiệm thêm A F P - L 3 và D C P (còn được gọi là PI V KA - II). Người có A F P tăng nhưng dưới 200 n g / mL, nên xét nghiệm thêm A F P - L 3 và D C P (còn được gọi là PI V KA - II). Các chất chỉ điểm A F P - L 3 (> 5 %) và D C P (> 40 mAU / mL) giúp tăng độ đặc hiệu, cải thiện khả năng phát hiện sớm ung thư biểu mô tế bào gan. Những xét nghiệm này cũng có thể giúp bác sĩ theo dõi quá trình điều trị ung thư và giúp điều trị hiệu quả. Ung thư tế bào mầm: Nồng độ A F P và B. h C G đồng thời tăng cao là dấu hiệu chỉ điểm của ung thư tế bào mầm [ Xét nghiệm B. h C G được sử dụng để chẩn đoán thai bằng te s t nhanh (que thử thai bằng nước tiểu) hay xét nghiệm định lượng trong máu] Giảm A F P (ở người có thai) Thường gặp trong trường hợp bất thường nhiễm sắc thể 21 (Tri so my 21 - Hội chứng Do w n), thai chết lưu. 3. Xét nghiệm A F P được sử dụng khi nào? Trong khám chữa bệnh hiện nay đang sử dụng 2 loại xét nghiệm A F P: định lượng A F P (A F P toàn phần) và định lượng A F P - L 3.3. 1. Ở phụ nữ có thai Xét nghiệm định lượng A F P trong máu mẹ bầu được sử dụng trong xét nghiệm Tri p le te s t để sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể ở thai nhi (N S T 13, N S T 18 và N S T 21) trong giai đoạn tuần 16 - 18 thai kỳ (Xét nghiệm Tri p le te s t: gồm A F P, be ta h C G và U E 3). 3.2. 3.2. Trong chẩn đoán bệnh lý gan, sàng lọc ung thư gan Xét nghiệm định lượng A F P riêng lẻ hoặc kết hợp 3 xét nghiệm gồm A F P, PI V KA II (D C P) và A F P - L 3 (tham khảo bài viết Xét nghiệm chẩn đoán sớm ung thư gan) 3.3. Chẩn đoán, theo dõi tiến triển và hiệu quả điều trị ung thư tế bào mầm Trong trường hợp này xét nghiệm định lượng A F P thường được sử dụng cùng với xét nghiệm định lượng B h C G. 3.4. Tần suất sử dụng xét nghiệm A F P Trừ trường hợp sử dụng trong xét nghiệm Tri p le te s t để sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể cho thai nhi chỉ làm 1 lần ở phụ nữ có thai 16 - 18 tuần, các trường hợp xét nghiệm định lượng A F P với mục đích phát hiện, theo dõi tiến triển hay hiệu quả điều trị bệnh thì xét nghiệm có thể được lặp lại định kỳ mỗi 6 tháng hoặc 3 tháng. 3.5. Lưu ý khi sử dụng xét nghiệm A F P Tùy theo từng thiết bị để sử dụng xét nghiệm thì khoảng tham chiếu (Giá trị bình thường) có thể khác nhau ít / nhiều, do vậy khi muốn theo dõi / đánh giá tiến triển thì không so sánh bằng kết quả xét nghiệm của thiết bị không cùng chủng loại. Trong theo dõi hiệu quả điều trị ung thư (ung thư gan và ung thư tế bào mầm): Nếu điều trị hiệu quả thì nồng A F P giảm, có thể trở về mức bình thường; nếu nồng độ A F P không giảm hoặc tiếp tục tăng thì đồng nghĩa với điều trị không hiệu quả; nếu nồng độ A F P đã giảm lại tăng cao trở cho biết ung thư tái phát hoặc xuất hiện ung thư mới. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.