Các phương pháp đánh giá phân mảnh A D N tinh trùng

Bài viết bởi Tiến sĩ Hàn Thị Thu Hương - Khối Di truyền y học, Trung tâm công nghệ cao Vinmec Xét nghiệm đánh giá phân mảnh A D N tinh trùng (S D F - S p e r m DNA f ra g men ta t ion) là kỹ thuật dùng để đo lường đứt gãy A D N trong nhân tinh trùng. Chỉ số phân mảnh A D N của tinh trùng cao có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản do cản trở quá trình thụ tinh, phát triển phôi sớm, làm tổ và mang thai. 1. Vô sinh ở nam giới Theo thống kê, có đến hơn 15 % các cặp vợ chồng trên toàn thế giới gặp phải các vấn đề về khả năng sinh sản và 50 % trong số này là nguyên nhân vô sinh do nam giới. Phân tích tinh dịch là xét nghiệm quan trọng nhất để đánh giá vô sinh nam, nhưng nó không cung cấp thông tin liên quan đến tất cả các chức năng của tinh trùng, cũng như không đủ để dự đoán khả năng sinh sản của nam giới và khả năng thành công của công nghệ hỗ trợ sinh sản (A R T). Trên thực tế, khoảng 15 % bệnh nhân vô sinh nam có kết quả tinh dịch đồ bình thường. Nghiên cứu về các phương pháp xét nghiệm mới để đánh giá sự bất thường của tinh trùng đã được tiến hành trong hơn 30 năm qua, và tính toàn vẹn A D N của tinh trùng đã trở thành một lĩnh vực được quan tâm nhiều hơn. A D N của tinh trùng liên kết với p ro ta mi ne và tồn tại tự nhiên ở trạng thái đặc, bảo vệ nó khỏi bị hư hại trong quá trình vận chuyển. Một số tổn thương có thể xảy ra như đứt gãy A D N có thể được sửa chữa trong tế bào chất của trứng. Tuy nhiên, khi tổn thương vượt quá ngưỡng sửa chữa của tế bào chất, có thể dẫn đến vô sinh. 2. Xét nghiệm đánh giá phân mảnh A D N tinh trùng Các nghiên cứu in vi tro và in vi vo đều chỉ ra rằng, tính toàn vẹn A D N của tinh trùng có liên quan tiêu cực đến khả năng sinh sản. Xét nghiệm đánh giá phân mảnh A D N tinh trùng (S D F - S p e r m DNA f ra g men ta t ion) là kỹ thuật dùng để đo lường đứt gãy A D N trong nhân tinh trùng. Chỉ số phân mảnh A D N của tinh trùng cao có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản do cản trở quá trình thụ tinh, phát triển phôi sớm, làm tổ và mang thai. Hiện nay, các phương pháp được sử dụng để đo mức độ tổn thương A D N của tinh trùng bao gồm: Đánh giá chất lượng đóng gói chất nhiễm sắc của tinh trùng (phương pháp nhuộm sử dụng me t hy l g re en, a ni li ne b lu e, to lui di ne b lu e, an d ch ro mo my c in A 3) Đánh giá tính toàn vẹn của A D N nhân tinh trùng (TU NE L, I S NT, S C SA, S CD, Co me t). Đánh giá trực tiếp: TU NE L (Te r mi na l tran s f e ra se dU TP ni c k en d la be lin g): Đánh giá phân mảnh A D N tinh trùng thông qua dU TP (deo xy u ri di ne tri pho s pha te) gắn lên sợi đơn và sợi đôi của A D N đứt gãy bằng te r mi na l deo xy nu c leo ti dy l tran s f e ra se. Phân mảnh A D N được định lượng bằng máy đếm dòng chảy tế bào (F lo w cy to me tr y) và phân tích định tính thông qua tín hiệu phát huỳnh quang hoặc kính hiển vi quang học. Xét nghiệm này có thể thực hiện trên một lượng nhỏ tinh trùng (< = 200 tinh trùng), tinh trùng thu nhận từ tinh hoàn cũng có thể được đánh giá phân mảnh bằng kỹ thuật này. I S NT (In si tu ni c k tran s la t ion): Một biến thể của kỹ thuật TU NE L để định lượng dU TP được đánh dấu gắn vào mạch đơn A D N đứt gãy thông qua A D N p o ly me ra se. Đánh giá gián tiếp: S C SA (S p e r m ch ro ma tin s tru ct u re a s say): Đánh giá phân mảnh tinh trùng dựa trên sự phát huỳnh quang khác nhau của đoạn A D N bị đứt gãy và đoạn A D N nguyên vẹn với A c ri di ne o ran ge (AO), và được đo bằng máy đếm dòng chảy tế bào (F lo w cy to me tr y). AO bám vào A D N mạch đôi sẽ phát huỳnh quang màu xanh lá cây có bước sóng 515 - 530 n m và AO bám vào mạch đơn sẽ phát huỳnh quang màu đỏ có bước sóng 630 n m. Co me t (Sin g le c e l l ge l e le ct ro pho re si s): Đánh giá phân mảnh A D N mạch đôi và mạch đơn dựa trên điện di. Hình ảnh A D N phân mảnh có hình dạng như sao chổi với phần đầu là những A D N nguyên vẹn và phần đuôi là những A D N đứt gãy. Lượng A D N sai hỏng càng cao thì phần đuôi điện di hình sao chổi càng sáng và càng dài. S CD (S p e r m ch ro ma tin di s p e r sion): Đánh giá phân mảnh dựa trên đặc điểm của quầng ha lo tạo thành từ protein nhân tinh trùng bị loại bỏ sau khi bị biến tính bằng a c i d. Nhân tinh trùng với A D N tổn thương nghiêm trọng sẽ cho quầng ha lo rất nhỏ hoặc không tạo thành quầng ha lo, trong khi tinh trùng với A D N ít sai hỏng hơn sẽ phân tán A D N vòng và hình thành quầng ha lo kích thước lớn. Các cặp đôi trước khi kết hôn nên kiểm tra sức khỏe nhằm mục đích: Khám đánh giá khả năng sinh sản, tình dục, sàng lọc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, sàng lọc các bệnh lý về di truyền, tư vấn các biện pháp sinh sản, tránh thai (nếu cần) cho các cặp trước khi lập gia đình. Phát hiện sớm nguyên nhân có thể dẫn tới vô sinh, hiếm muộn. Tư vấn thời điểm sinh con tốt nhất và các biện pháp để có thể sinh ra những đứa con khỏe mạnh thông minh cho các cặp vợ chồng chuẩn bị có kế hoạch sinh con. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Tài liệu tham khảo: Gi Y o ung Kim. W ha t s ho u l d be do ne f o r men w i t h s p e r m DNA f ra g men ta t ion?. C li ni ca l an d E x p e ri men ta l Re p ro du ct i ve Me di c i ne, v. 45 (3); 2018 Se p.