Sử dụng thuốc để tối ưu đời sống quả lọc trong điều trị thay thế thận liên tục

Bài viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Trương Ngọc Hải - Khoa Hồi sức cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k Khi điều trị thay thế thận liên tục (ĐT T T TL T), máu tiếp xúc với hệ thống quả lọc, dây dẫn và ca the te r. Điều này hoạt hóa tiểu cầu và các hóa chất trung gian gây viêm và tiền đông. Lắng đọng f i b rin trên hệ thống lọc máu và máu đông trong quả lọc dẫn đến giảm diện tích lọc máu hiệu quả. Vì vậy, sử dụng kháng đông nhằm ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. 1. Tìm hiểu về kỹ thuật điều trị thay thế thận liên tục Điều trị thay thế thận liên tục là một trong các biện pháp điều trị quan trọng ở bệnh nhân hồi sức tích cực (H S T C). ĐT T T TL T được chỉ định trong nhiều bệnh lý khác nhau như tổn thương thận cấp, phù phổi cấp, sốc nhiễm khuẩn, viêm tụy cấp, rối loạn điện giải, toan kiềm v. v... Phương pháp này lọc bỏ liên tục chất hòa tan mà không gây rối loạn huyết động đáng kể. Hiệu quả của ĐT T T TL T thể hiện qua việc đạt được mục tiêu cân bằng dịch, điều chỉnh được tình trạng rối loạn toan kiềm, điện giải và sản phẩm chất thải hòa tan. Tuy vậy, hiệu quả này lại phụ thuộc nhiều vào tính liên tục của điều trị. Tuy vậy, hiệu quả này lại phụ thuộc nhiều vào tính liên tục của điều trị. Nếu ĐT T T TL T bị ngưng lại do đời sống của hệ thống lọc máu bị rút ngắn trước thời hạn, diễn tiến lâm sàng và kết cục của bệnh nhân hồi sức tích cực có thể bị ảnh hưởng bất lợi [ 37], [ 49]. Ngoài ra, rút ngắn thời gian sử dụng hệ thống lọc máu còn gây ra các hệ quả không mong muốn khác như tăng nguy cơ huyết động không ổn định khi tái kết nối bệnh nhân và máy lọc máu, mất thể tích máu của bệnh nhân, tăng khối lượng công việc của nhân viên y tế cũng như tăng chi phí điều trị [ 2]. 2. Sử dụng thuốc để tối ưu đời sống quả lọc trong điều trị thay thế thận liên tục Khi điều trị thay thế thận liên tục, máu tiếp xúc với hệ thống quả lọc, dây dẫn và ca the te r. Điều này hoạt hóa tiểu cầu và các hóa chất trung gian gây viêm và tiền đông. Lắng đọng f i b rin trên hệ thống lọc máu và máu đông trong quả lọc dẫn đến giảm diện tích lọc máu hiệu quả. Vì vậy, sử dụng kháng đông nhằm ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. Có nhiều loại kháng đông được sử dụng trong ĐT T T TL T [ 3]. Vì vậy, sử dụng kháng đông nhằm ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. Có nhiều loại kháng đông được sử dụng trong ĐT T T TL T [ 3]. Bảng 1. Kháng đông trong ĐT T T TL T He pa rin không phân đoạn là kháng đông thường được sử dụng nhất trong ĐT T T TL T và dễ theo dõi nhờ thời gian bán hủy ngắn và có thuốc đối kháng. He pa rin bất hoạt t h rom bin, yếu tố Xa và yếu tố I Xa bởi an ti t h rom bin. Mặc dù được sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ qua, sử dụng he pa rin không phân đoạn vẫn còn nhiều hạn chế như kháng he pa rin do giảm nồng độ an ti t h rom bin I II, tần suất chảy máu cao và giảm tiểu cầu do He pa rin. He pa rin TL PT thấp ít gắn với protein hơn, dược động học của thuốc dễ dự đoán hơn và tần suất giảm tiểu cầu do He pa rin thấp hơn. Bất lợi của He pa rin TL PT thấp là thời gian bán hủy dài hơn He pa rin không phân đoạn, đảo ngược tác dụng với p ro ta mi ne kém và chi phí cao [ 3]. Kháng đông tại chỗ được sử dụng phổ biến hiện nay là c i tra te. Theo K DI GO, kháng đông c i tra te tại chỗ được khuyến cáo sử dụng cho những bệnh nhân không có chống chỉ định với c i tra te (2 B) [ 6]. Theo K DI GO, kháng đông c i tra te tại chỗ được khuyến cáo sử dụng cho những bệnh nhân không có chống chỉ định với c i tra te (2 B) [ 6]. Ngược lại, những bệnh nhân có chống chỉ định với c i tra te được khuyến cáo sử dụng He pa rin không phân đoạn hoặc He pa rin TL PT thấp thay vì sử dụng các loại kháng đông khác (2 C) [ 6]. C i tra te được truyền liên tục ở đường rút máu ra và gắn với Canxi tự do trong hệ thống màng lọc, ức chế dòng thác đông máu. Một phần của phức hợp Canxi - C i tra te được lọc bởi màng lọc, một phần chuyển hóa bởi gan. Tốc độ truyền c i tra te được điều chỉnh để giữ A CT > 160 giây. Nồng độ Canxi ion hóa được theo dõi đồng thời được truyền liên tục hoặc ngắt quãng khi cần. C i tra te được chuyển hóa thành bi ca r bo na te tại gan. Vì vậy có thể gây kiềm chuyển hóa khi dùng kháng đông c i tra te [ 3]. Tóm lại, khi lựa chọn thuốc chống đông, thầy thuốc cần lưu ý: Nắm được chống chỉ định, tác dụng phụ; Cân nhắc lợi ích - nguy cơ; Không vì cứu màng lọc mà ảnh hưởng đến bệnh nhân; Nắm được phác đồ, thực hiện đúng các bước, theo dõi xét nghiệm, điều chỉnh liều kịp thời; Luôn theo dõi diễn biến bệnh, khi xuất hiện các R L Đ M, nếu rơi vào nhóm nguy cơ cao thì dừng thuốc chống đông. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.