Nồng độ A F P trong gan tăng cao khi nào?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Võ Thị Thùy Trang - Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nội soi tiêu hóa. A l pha - f e to p ro te in (A F P) là một loại protein được sản xuất chủ yếu bởi gan khi cơ thể còn trong giai đoạn bào thai hoặc khi có tình trạng tổn thương gan như xơ gan hay ung thư gan. Đặc tính này làm cho xét nghiệm A F P hữu ích như một điểm đánh dấu khối u. Chính vì vậy, các thông tin dưới đây có thể sẽ hữu ích cho các bệnh nhân tổn thương gan mạn tính, biết thêm một công cụ nhằm phát hiện sớm biến chứng ác tính này. 1. Xét nghiệm nồng độ A F P là gì? A F P là viết tắt của a l pha - f e to p ro te in. Đây là một loại protein được tạo ra trong gan của một bào thai đang phát triển. Chính vì thế, mức A F P thường cao khi em bé vừa được sinh ra nhưng giảm xuống rất nhanh khi trẻ tròn tuổi 1. Ở người lớn khỏe mạnh, mức A F P trong máu là rất thấp. Theo đó, xét nghiệm đánh dấu khối u A F P là xét nghiệm máu đo nồng độ A F P ở người lớn. Ở người lớn khỏe mạnh, mức A F P trong máu là rất thấp. Theo đó, xét nghiệm đánh dấu khối u A F P là xét nghiệm máu đo nồng độ A F P ở người lớn. Các dấu hiệu nghi ngờ hình thành khối u là phát hiện gián tiếp thông qua các chất được tạo ra bởi các tế bào ung thư hoặc bởi các tế bào bình thường để đáp ứng với kích thích ung bướu trong cơ thể. Nồng độ A F P cao có thể là dấu hiệu của ung thư gan hoặc ung thư buồng trứng hoặc tinh hoàn cũng như các bệnh gan không ung thư đang tiến triển như xơ gan và viêm gan. Mức A F P cao không phải lúc nào cũng có nghĩa là có khối ung thư và mức độ bình thường cũng không phải lúc nào cũng loại trừ được khả năng mắc phải bệnh lý này. Vì vậy, xét nghiệm nồng độ A F P thường không được sử dụng để sàng lọc hoặc chẩn đoán ung thư. Tuy nhiên, chỉ điểm này cũng có thể giúp chẩn đoán ung thư khi được sử dụng cùng với các xét nghiệm khác. Bên cạnh đó, xét nghiệm cũng có thể được sử dụng để giúp theo dõi hiệu quả điều trị ung thư và đánh giá định kì xem liệu ung thư có tái phát trở lại sau khi bạn kết thúc điều trị. 2. Xét nghiệm nồng độ A F P được sử dụng như thế nào? A F P được sử dụng như một chất đánh dấu khối u để giúp phát hiện và chẩn đoán ung thư gan, tinh hoàn và buồng trứng. Mặc dù xét nghiệm này thường được chỉ định trong theo dõi định kỳ ở những người mắc bệnh gan mạn tính như xơ gan, viêm gan B mãn tính hoặc viêm gan C vì các đối tượng này có nguy cơ mắc ung thư gan cao, hầu hết các hướng dẫn hiện nay không khuyến nghị sử dụng xét nghiệm nồng độ A F P đơn độc. Theo đó, bác sĩ chăm sóc sức khỏe có thể yêu cầu xét nghiệm A F P cùng với các xét nghiệm khảo sát hình ảnh để cố gắng phát hiện ung thư gan trên nhiều phương diện khi nó còn ở giai đoạn sớm nhất và có thể điều trị được. Nếu một người đã được chẩn đoán mắc phải ung thư biểu mô tế bào gan hoặc một dạng ung thư cũng sản xuất A F P khác, xét nghiệm A F P lúc này cũng có thể được chỉ định thực hiện định kỳ để theo dõi phản ứng của cơ thể đối với trị liệu và theo dõi tái phát ung thư. 3.3. Khi nào cần phải xét nghiệm nồng độ A F P? Một bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm định lượng nồng độ A F P trong máu khi: Nghi ngờ bệnh nhân bị ung thư gan hoặc một số bệnh ung thư tại cơ quan khác như tinh hoàn hoặc buồng trứng Phát hiện có khối u được cảm nhận ở vùng bụng trong khi thăm khám hoặc khi xét nghiệm hình ảnh học và nghĩ đến ác tính Ở bệnh nhân đã được chẩn đoán và điều trị ung thư gan, tinh hoàn hoặc buồng trứng và đang được theo dõi về hiệu quả điều trị Theo dõi tái phát ung thư Theo dõi bệnh nhân viêm gan mạn tính hoặc xơ gan 4. Kết quả xét nghiệm nồng độ A F P có ý nghĩa như thế nào? Nồng độ A F P tăng có thể cho thấy sự hiện diện của ung thư, phổ biến nhất là ung thư gan, ung thư buồng trứng hoặc khối u tế bào mầm của tinh hoàn. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp ung thư gan, buồng trứng hay tinh hoàn nào cũng đều sẽ tạo ra một lượng A F P đáng kể đủ để phát hiện trong máu. Một nồng độ A F P nhất định đôi khi còn có thể được nhìn thấy trong các bệnh lý ung thư khác như dạ dày, đại tràng, phổi, vú và ung thư hạch, mặc dù xét nghiệm này hiếm khi được chỉ định trong các bệnh lý nêu trên. Ngoài ra, cũng cần lưu ý rằng các bệnh khác như xơ gan và viêm gan cũng có thể gây tăng A F P ở mức độ nhất định. Khi A F P được sử dụng như là một công cụ theo dõi bệnh lý ác tính, mức độ giảm nồng độ trong máu cho thấy cơ thể có phản ứng tốt với điều trị. Nếu nồng độ sau khi điều trị ung thư không giảm đáng kể, thường về đến mức bình thường hoặc gần mức bình thường, các trường hợp này sẽ được nhận định là khối ác tính vẫn có thể xuất hiện. Tương tự như vậy, nếu nồng độ A F P bắt đầu tăng trở lại thì có khả năng ung thư đang tái phát. Tuy nhiên, do A F P vẫn có thể tăng trong viêm gan hoặc xơ gan, kết quả này đôi khi có thể gây hiểu nhầm. Mặt khác, nếu nồng độ A F P đã không tăng ngay trước khi điều trị bệnh lý ác tính, xét nghiệm nói chung sẽ không có tính hữu ích để theo dõi hiệu quả điều trị hoặc theo dõi tái phát về sau này. Khi nồng độ A F P của những người mắc bệnh gan mạn tính chuyển từ mức bình thường hoặc tăng vừa phải lên rất cao, nguy cơ phát triển ung thư gan sẽ tăng lên. Khi tổng A F P và A F P - L 3 % tăng đáng kể, người bệnh sẽ tăng nguy cơ mắc hoặc phát triển ung thư biểu mô tế bào gan trong một hoặc hai năm tới. Khi tổng A F P và A F P - L 3 % tăng đáng kể, người bệnh sẽ tăng nguy cơ mắc hoặc phát triển ung thư biểu mô tế bào gan trong một hoặc hai năm tới. Mặc dù vậy, không phải những người có kết quả xét nghiệm A F P và A F P - L 3 % tăng đều sẽ bị ung thư hoặc sẽ phát triển ung thư gan. Thay vào đó, chẩn đoán ác tính còn phải phụ thuộc vào thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm khác, bao gồm cả hình ảnh học tìm kiếm sự phát triển của khối u và sinh thiết mô. Hơn nữa, xét nghiệm A F P có thể cung cấp thông tin hữu ích nhưng tính đặc hiệu cũng có phần hạn chế khi có thể tăng tạm thời bất cứ khi nào gan bị tổn thương và tái tạo. Ngoài ra, không phải mọi bệnh ung thư đều tạo ra A F P; vì vậy một người vẫn có thể bị ung thư ngay cả khi A F P bình thường. Vì những lý do này, xét nghiệm A F P không nên được sử dụng để sàng lọc trong dân số chung về ung thư. Cuối cùng, cần ghi nhớ rằng A F P không chỉ là một dấu ấn khối u. Bởi vì A F P còn được sản xuất bởi một thai nhi bình thường, nồng độ A F P thường ở mức cao hơn ở phụ nữ mang thai và ở trẻ sơ sinh. Bởi vì A F P còn được sản xuất bởi một thai nhi bình thường, nồng độ A F P thường ở mức cao hơn ở phụ nữ mang thai và ở trẻ sơ sinh. Tóm lại, xét nghiệm nồng độ A F P thường được sử dụng như một công cụ tìm kiếm khối u ác tính tại gan, nhất là trên các đối tượng có nguy cơ cao khi đang mắc viêm gan, xơ gan, cũng như theo dõi diễn tiến ung thư. Tuy nhiên, để nhận định kết quả, cần phải nắm rõ các yếu tố nồng độ A F P trong gan tăng cao khi nào nhằm đưa ra kết luận có tính đúng đắn nhất. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me c đang triển khai các Gói khám tầm soát và phát hiện sớm ung thư gan phù hợp với nhiều đối tượng có nguy cơ mắc bệnh khác nhau trong đó có gói tầm soát ung thư gan – phát hiện sớm ung thư từ khi chưa có triệu chứng. Khi đăng ký Gói tầm soát và phát hiện sớm ung thư gan khách hàng sẽ được: Khám, tư vấn với bác sĩ chuyên khoa ung bướu qua hẹn khám chuyên khoa Ung bướu. Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi. Đánh giá chức năng gan qua các xét nghiệm như đo hoạt độ A L T (G PT), đo hoạt độ A S T (GO T), đo hoạt độ G G T (Ga ma G lu ta my l Tran s f e ra se), định lượng Bi li ru bin toàn phần. Tầm soát nhiễm virus viêm gan B, C qua xét nghiệm HBsAg te s t nhanh và xét nghiệm HCV A b miễn dịch tự động. Tầm soát ung thư gan qua xét nghiệm định lượng A F P (A l pha F e to p ro te i ne). Tầm soát u gan bằng siêu âm ổ bụng (tổng quát). Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me c là một trong những cơ sở y tế có đội ngũ chuyên gia y tế hàng đầu trong lĩnh vực ung bướu, phương tiện máy móc hiện đại bậc nhất khu vực. Đó sẽ là những điều kiện tốt giúp cho việc sàng lọc phát hiện sớ mung thư gan được nhanh chóng, tiện lợi, tiết kiệm thời gian. Nhờ đó có thể sàng lọc bệnh lý ung thư gan, giúp phát hiện giai đoạn sớm ung thư gan để từ đó có biện pháp điều trị thích hợp, kịp thời. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Nguồn tham khảo: la b te s ts on li ne. o r g, u r m c. ro che s te r. e du, me d li ne p lu s. go v, w e b m d. com, he a l t h li ne. com