Tế bào đơn nhân tủy xương: Cơ chế và các ứng dụng lâm sàng trong y học tái tạo

Bài viết bởi các bác sĩ của Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ gen Vinmec Tế bào đơn nhân tủy xương là tập hợp các tế bào không đồng nhất, bao gồm các tế bào dòng tủy, tế bào dòng ly m pho và là nguồn chứa các tế bào gốc như tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô. Hiện nay, tế bào đơn nhân tủy xương được ứng dụng lâm sàng rất nhiều trong y học tái tạo và đem lại cơ hội điều trị bệnh tích cực cho tất cả mọi người. 1. Tế bào đơn nhân tủy xương là gì? Tế bào đơn nhân tủy xương (Bo ne ma r ro w - de ri ve d mo no nu c le a r c e l l s, B M MN Cs) là tập hợp các tế bào không đồng nhất, bao gồm các tế bào dòng tủy (bạch cầu đơn nhân và tế bào tua), tế bào dòng ly m pho (tế bào ly m pho T, tế bào ly m pho Bv à tế bào giết tự nhiên) và là nguồn chứa các tế bào gốc như tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô (Me sen c hy ma l s tem c e l l, M S C) và tế bào tiền thân nội mô (Su da e t a l., 2017) (Hình 1). B M MN Cs được dễ dàng tách chiết từ dịch hút tủy xương bằng phương pháp ly tâm tỷ trọng. Xem ngay: Ghép tế bào gốc đơn nhân từ tủy xương để điều trị loạn sản phế quản phổi: Báo cáo ca điều trị 2. Xem ngay: Ghép tế bào gốc đơn nhân từ tủy xương để điều trị loạn sản phế quản phổi: Báo cáo ca điều trị 2. Cơ chế hoạt động của tế bào đơn nhân tủy xương Cơ chế hoạt động chính của B M MN Cs là kích thích hình thành mạch máu thông qua việc sản sinh ra các yếu tố hình thành mạch máu như yếu tố phát triển nội mô mạch (VE G F), yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi (b F G F), an gio p oe tin - 1, tăng mật độ vi mạch (J e on a t a l., 2007) và tác dụng điều hòa miễn dịch. Nghiên cứu gần đây cho thấy B M MN Cs tương tác với các tế bào nội mô bằng cách truyền các phân tử nhỏ vào tế bào này giúp làm tăng quá trình hấp thu VE G F và ức chế quá trình au to pha g y của tế bào nội mô (Ki ku chi - Tau ra e t a l., 2020). Thông qua cơ chế cận tiết, B M MN Cs giảm viêm bằng cách ức chế các cy to ki ne viêm I L - 6, T N F - a và I L - 1 b giúp giảm đau thần kinh (Ta ka mu ra e t a l., 2020), tiết cy to ki ne giúp cải thiện khả năng co rút của cơ tim bị thiếu máu (J a c k son e t a l., 2001; Ni s hi da e t a l., 2003), giảm I L - 6, K C và I L - 10 giúp giảm quá trình xơ hóa phổi (A ra ú j o a t a l., 2010). Các nghiên cứu khác cũng chứng minh rằng các tế bào gốc có nguồn gốc từ tủy xương tiết ra các yếu tố hướng thần kinh như ne r ve g ro w t h f a ct o r, ne u ro tro phin - 3, g lia l c e l l li ne - de ri ve d ne u ro tro phi c f a ct o r, f i b ro b la s t g ro w t h f a co r - 2 và insulin - li ke g ro w t h f a ct o r ty p e 1 (Pi sa ti e t a l., 2007; Bo u che ri e e t a l., 2008; C ri so s to mo e t a l., 2008). Ngoài ra, M S C từ tủy xương tiết ra b ra in - de ri ve d ne u ro tro phi c f a ct o r, giúp bảo vệ các ne u ron thần kinh (W i l kin s e t a l., 2009). Mặt khác, B M MN Cs có khả năng di trú và biệt hóa thành nhiều tế bào khác nhau. B M MN Cs được chứng minh có thể di trú tới các vùng bất thường của não và biệt hóa thành các tế bào thần kinh và tế bào g lia (Da ra bi e t a l., 2013; Song e t a l., 2007). Sa k ai da và cộng sự báo cáo rằng B M MN Cs có khả năng biệt hóa thành các tế bào sản sinh ra A l bu min nhằm cải thiện chức năng của gan (Sa k ai da e t a l., 2005). B M MN Cs cũng được chứng minh có thể biệt hóa thành các tế bào nội mô và tế bào cơ tim trong cơ thể giúp tái tạo mạch tim và cơ tim, cải thiện chức năng của tim bị tổn thương (Mu ru e t a l., 2004; Ba l sam e t a l., 2015). Ngoài các cơ chế trên, B M MN Cs còn có khả năng ức chế quá trình chết theo chương trình của các tế bào như tế bào cơ tim giúp cải thiện chức năng của tim trong nhồi máu cơ tim (Ta ka ha s hi e t a l., 2006) và tế bào ở phổi, thận và gan ở bệnh tổn thương phổi cấp (A ra ú j o a t a l., 2010). Xem ngay: Liệu pháp ghép tế bào đơn nhân từ tủy xương tự thân trong điều trị di chứng thần kinh do ảnh hưởng của chảy máu não ở trẻ sơ sinh 3. Ứng dụng lâm sàng của tế bào đơn nhân tủy xương trong y học tái tạo B M MN Cs đã và đang được nghiên cứu, ứng dụng lâm sàng trên nhiều bệnh thần kinh như tự kỷ, bại não, chấn thương sọ não, chấn thương cột sống, đột quỵ. S ha r ma và cộng sự (2013) đã chứng minh rằng tiêm B M MN Cs vào khoang tủy sống là an toàn và giúp cải thiện cải thiện tích cực thang điểm Chi l d ho o d Au ti s m Ra ting S ca le (CA R S), In di an S ca le f o r A s se s s me nt o f Au ti s m (I S SA) và C li ni ca l G lo ba l Im p re s sion (C GI), cải thiện chức năng của não, tăng chuyển hóa não, cải thiện khả năng giao tiếp, vận động, hành vi và viết chữ của bệnh nhân mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ. Năm 2020, nhóm nghiên cứu S ha r ma đã kết hợp tiêm B M MN Cs vào khoang tủy sống và phục hồi chức năng thần kinh cho thấy có sự cải thiện đáng kể chứng rối loạn phổ tự kỷ trên 254 trẻ, giúp cải thiện 95 % bệnh nhân mắc bệnh bại não. S ha r ma và đồng nghiệp (2018 và 2020) cũng chỉ ra rằng tiêm B M MN Cs vào khoang tủy sống giúp cải thiện cân bằng đi / đứng, khả năng vận động trên giường bệnh, cảm giác, chức năng của tay, cải thiện chỉ số F un ct ion a l In de pen den c e Me a su re (F IM) và W a l kin g In de x f o r S pi na l Co r d In j u r y (W I S C I) ở bệnh nhân chấn thương tủy sống. Truyền B M MN Cs cùng với vật liệu sinh học Ne u ro Re gen s ca f f o l ds giúp cải thiện một phần chức năng thần kinh cảm giác và thần kinh thực vật, tăng tính liên tục (con ti nui ty) của tủy sống bị tổn thương do chấn thương tủy sống hoàn toàn cấp tính (Chen e t a l., 2020). Bên cạnh đó, truyền B M MN Cs được chứng minh giúp giảm chỉ số P e di a tri c In ten si ty Le ve l o f The ra p y (PI LO T) ở trẻ em (Li ao e t a l., 2015), giúp duy trì cấu trúc mô não và giảm viêm ở người lớn (Co x e t a l., 2017) mắc chấn thương sọ não nghiêm trọng. B M MN Cs cũng giúp cải thiện các triệu chứng bệnh như cân bằng đứng / ngồi, trí nhớ, vận động, cải thiện chỉ số F IM, trao đổi chất ở não, giảm chứng lên cơn ở bệnh nhân chấn thương sọ não mãn tính (S ha r ma e t a l., 2020). Truyền động mạch và tĩnh mạch B M MN Cs được chứng minh là an toàn và có thể thực hiện được ở bệnh nhân đột quỵ và nhồi máu não cấp (Mo ni che e t a l., 2015; Sa vi t z e t a l., 2011). Gần đây, Ha que và cộng sự báo cáo rằng B M MN Cs giúp cải thiện khả năng đi bộ, cân bằng đi đứng, chức năng của tay, giúp giảm tổn thương chất trắng ở bệnh nhân đột quỵ (Ha que e t a l., 2021). Ngoài các bệnh thần kinh, B M MN Cs cũng được nghiên cứu ứng dụng trên các các bệnh khác. Te rai và cộng sự (2006) cho thấy rằng truyền B M MN Cs qua mạch máu ngoại vi giúp tăng lượng A l bu min và protein tổng số của huyết thanh, cải thiện chỉ số Chi l d - Pu g h ở bệnh nhân xơ gan. Tiêm bắp B M MN Cs phục hồi tốc độ dẫn truyền thần kinh vận động và cảm giác (Kim e t a l., 2009), cải thiện chứng tăng cảm đau cơ học, loạn cảm đau do lạnh và chức năng của thần kinh ở bệnh nhân mắc bệnh thần kinh ngoại biên do đái tháo đường (Na ru se e t a l., 2011). Tiêm động mạch B M MN Cs cũng được chứng minh là an toàn và cải thiện lâu dài chức năng của cơ tim ở bệnh nhồi máu cơ tim (Cao e t a l., 2009), giảm lên cơn, tăng khả năng ghi nhớ ở bệnh nhân mắc bệnh động kinh thùy thái dương (Da co s ta e t a l., 2018). E ma de din và cộng sự (2019) đã truyền tế bào CD 133 có nguồn gốc từ tủy xương giúp giảm đau ở bệnh nhân bị thoái hóa vô mạch chỏm xương đùi. Truyền tĩnh mạch B M MN Cs cũng được chứng minh giúp giảm viêm, tái tạo và cải thiện chức năng của phổi ở bệnh nhân hen suyễn nặng (A g ui a r e t a l., 2020). Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. TÀI LIỆU THAM KHẢO Su da, S. Cha p te r 1 - Bo ne Ma r ro w - De ri ve d Mo no nu c le a r C e l l s. In C e l l The ra p y A ga in s t C e re b ra l S tro ke: Com p re hen si ve Re vi e w s f o r Tran s la ti o na l Re se a r che s an d C li ni ca l T ria l s, Ho u kin, K., A be, K o j i, Ku ro da, Sa to s hi E d.; S p rin ge r: 2017. Ki ku chi - Tau ra, A.; O ki na ka, Y.; Ta ke u chi, Y.; O ga w a, Y.; Ma e da, M.; Ka tao ka, Y.; Ya sui, T.; Ki mu ra, T.; Gu l, S.; C lau s sen, C. J. S. Ki ku chi - Tau ra, A.; O ki na ka, Y.; Ta ke u chi, Y.; O ga w a, Y.; Ma e da, M.; Ka tao ka, Y.; Ya sui, T.; Ki mu ra, T.; Gu l, S.; C lau s sen, C. J. S. Bo ne Ma r ro w Mo no nu c le a r C e l l s A ct i va te An gio gen e si s via Ga p J un ct ion – Me di a te d C e l l - C e l l In te ra ct ion. 2020, 51, 1279 - 1289. Bo u che ri e, C.; Cau mo nt, A. - S.; Ma lo te au x, J. - M.; He r man s, E. J. E. n. In vi tro e vi den c e f o r im pai re d ne u ro p ro te ct i ve ca pa c i ti e s o f a du l t me sen c hy ma l s tem c e l l s de ri ve d f rom a ra t mo de l o f f a mi lia l a my o tro phi c la te ra l s c le ro si s (h SO D 1 G 93 A). 2008, 212, 557 - 561. W i l kin s, A.; Kem p, K.; Gin ty, M.; Ha re s, K.; Ma l lam, E.; S co l din g, N. J. S. c. r. Hu man bo ne ma r ro w - de ri ve d me sen c hy ma l s tem c e l l s se c re te b ra in - de ri ve d ne u ro tro phi c f a ct o r w hi ch p ro mo te s ne u ro na l su r vi va l in vi tro. 2009, 3, 63 - 70. Ta ka mu ra, H.; Te ra s hi ma, T.; Mo ri, K.; Ka ta gi, M.; O ka no, J.; Su z u ki, Y.; I mai, S.; K o j i ma, H. J. M. T. - M.; De ve lo p me nt, C. Bo ne - Ma r ro w - De ri ve d Mo no nu c le a r C e l l s Re lie ve Ne u ro pa thi c Pa in a f te r S pi na l Ne r ve In j u r y in Mi c e. 2020, 17, 657 - 665 Da ra bi, S.; Ti rai hi, T.; De l s ha d, A.; Sa de ghi z a de h, M. J. I. b. j. A ne w mu l ti s te p in du ct ion p ro to co l f o r the tran s di f f e ren tia t ion o f bo ne ma r ro w s tro ma l s tem c e l l s in to GA BA e r gi c ne u ron - li ke c e l l s. 2013, 17, 8. A ne w mu l ti s te p in du ct ion p ro to co l f o r the tran s di f f e ren tia t ion o f bo ne ma r ro w s tro ma l s tem c e l l s in to GA BA e r gi c ne u ron - li ke c e l l s. 2013, 17, 8. S ha r ma, A. K.; Go ku l chan d ran, N.; Ku l ka r ni, P. P.; Sa ne, H. M.; S ha r ma, R.; J o se, A.; Ba d he, P. B. J. A. J. o. S. C. C e l l tran s p lan ta t ion a s a no ve l the ra p e u ti c s tra te g y f o r au ti s m s p e ct rum di so r de r s: a c li ni ca l s tu dy. 2020, 9, 89. S ha r ma, A.; Sa ne, H.; Go ku l chan d ran, N.; Ku l ka r ni, P.; J o se, A.; Nai r, V.; Da s, R.; La khan pa l, V.; Ba d he, P. J. I. j. o. h. s. In tra the ca l tran s p lan ta t ion o f au to lo go u s bo ne ma r ro w mo no nu c le a r c e l l s in pa ti en ts w i t h su b - a cu te an d ch ro ni c s pi na l co r d in j u r y: An o pen - la be l s tu dy. 2020, 14, 24. Ha que, M. E.; Ha san, K. M.; G eo r ge, S.; Si t ton, C.; Bo ren, S.; A re va lo, O. D.; Va hi dy, F.; Z hang, X.; Co x J r, C. S.; A l de r man, S. J. S. c. t. m. Lon gi tu di na l ne u roi ma gin g e va lua t ion o f the co r ti co s pi na l tra ct in pa ti en ts w i t h s tro ke tre a te d w i t h au to lo go u s bo ne ma r ro w c e l l s. 2021. A g ui a r, F. S.; Me lo, A. S.; A ra ú j o, A. M. S.; Ca r do so, A. P.; de So u z a, S. A. L.; Lo p e s - Pa che co, M.; C ru z, F. F.; Xi s to, D. G.; A sen si, K. D.; F a cc i o li, L. J. S. c. r.; e t a l. Au to lo go u s bo ne ma r ro w - de ri ve d mo no nu c le a r c e l l the ra p y in t h re e pa ti en ts w i t h se ve re a s t h ma. 2020, 11, 1 - 9.