Xét nghiệm chức năng gan: Đánh giá mức men gan và các yếu tố khác

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Huy Bình - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Xét nghiệm đánh giá chức năng gan là tên gọi chung của một số xét nghiệm cụ thể được thực hiện nhằm đánh giá hoạt động chức năng của gan. Xét nghiệm đánh giá chức năng gan là yếu tố không thể thiếu trong quá trình chẩn đoán và theo dõi điều trị các bệnh lý của gan. 1. Các xét nghiệm đánh giá chức năng gan thường gặp và ý nghĩa của chúng Hiện có khá nhiều xét nghiệm khác nhau để đánh giá chức năng gan, và cùng một xét nghiệm có thể mang các tên gọi khác nhau. Các xét nghiệm đánh giá chức năng gan thường gặp bao gồm: Xét nghiệm nồng độ a la ni ne tran sa mi na se - A L T (tên khác là se rum g lu ta mi c p y ru vi c tran sa mi na se - S G PT): A la ni ne tran sa mi na se là một loại en z y me tham gia vào quá trình bẻ gãy các chuỗi protein, và a la ni ne tran sa mi na se được tìm thấy chủ yếu ở gan. Nồng độ cao a la ni ne tran sa mi na se trong máu gợi ý rằng có sự tổn thương gan xảy ra. Nồng độ cao a la ni ne tran sa mi na se trong máu gợi ý rằng có sự tổn thương gan xảy ra. Xét nghiệm nồng độ a s pa r ta te tran sa mi na se - A S T (tên khác là se rum g lu ta mi c o xa loa c e ti c tran sa mi na se - S GO T): A s pa r ta te tran sa mi na se là một loại en z y me khác được tìm thấy ở gan, và nếu nồng độ a s pa r ta te tran sa mi na se trong máu cao cũng là dấu hiệu của bệnh lí hoặc gợi ý thương tổn tại gan. Xét nghiệm nồng độ a l ka li ne pho s pha ta se - A L P (xét nghiệm nồng độ pho s pha ta se kiềm): A l ka li ne pho s pha ta se là một loại en z y me hiện diện tại gan, ống mật và xương, do đó nồng độ a l ka li ne pho s pha ta se sẽ tăng khi tổn thương gan hoặc có bệnh lý về gan, khi tắc mật hoặc khi có bệnh lý về xương. Xét nghiệm nồng độ a l bu min và protein toàn phần: Gan sản xuất ra hai loại protein chính là a l bu min và g lo bu lin (a l bu min chỉ được sản xuất từ gan, g lo bu lin còn được sản xuất từ cơ quan khác ngoài gan). Nồng độ của những protein vừa nêu trong máu thấp đồng nghĩa gan đã gặp vấn đề. Xét nghiệm nồng độ bi li ru bin: Bi li ru bin là thành phần được giải phóng ra khi các tế bào hồng cầu bị phá hủy, và bình thường quá trình xử lý bi li ru bin sẽ được gan thực hiện. Nếu gan bị tổn thương, quá trình xử lý bi li ru bin không đảm bảo và gây ra hiện tượng hoàng đản (vàng da). Xét nghiệm nồng độ gam ma g lu ta my l tran s f e ra se - G G T: Nồng độ gam ma g lu ta my l tran s f e ra se cao trong máu có thể là biểu hiện của tổn thương gan hoặc ống mật. Xét nghiệm nồng độ la ct a te de hy d ro gen a se - L D: Nồng độ la ct a te de hy d ro gen a se (là một loại en z y me) tăng cao khi có tổn thương gan xảy ra, nhưng các tình trạng bệnh lí khác cũng có thể gây tăng nồng độ en z y me này. Xét nghiệm thời gian p ro t h rom bin - PT: Đây là một xét nghiệm nhằm xác định thời gian đông máu. Nếu thời gian p ro t h rom bin kéo dài thì đây là một dấu hiệu của tổn thương gan, bởi gan là cơ quan sản xuất các yếu tố đông máu. Việc sử dụng các thuốc chống đông, chẳng hạn như w a r f a rin (Co u ma din) có thể làm tăng thời gian p ro t h rom bin. 2. Khi nào cần thực hiện các xét nghiệm chức năng gan? Các xét nghiệm đánh giá chức năng gan cần được thực hiện để kiểm tra tình trạng của gan, phát hiện bệnh lý cũng như để xác định mức độ bệnh, theo dõi kết quả điều trị. Các dấu hiệu và triệu chứng gợi ý bệnh lý về gan thường gặp bao gồm: Nước tiểu sẫm màu. Phân nhạt màu. Cảm giác chán ăn. Bụng chướng. Thay đổi tính tình. Phân nhạt màu. Cảm giác chán ăn. Bụng chướng. Thay đổi tính tình. Cảm giác ốm yếu, mệt mỏi. Hoàng đản (vàng da, vàng củng mạc mắt). Tuy nhiên thông thường các bệnh lý về gan ít khi biểu hiện các triệu chứng. Ngoài ra, các xét nghiệm đánh giá chức năng gan cũng được thực hiện đối với những người có nguy cơ cao mắc bệnh lý về gan, chẳng hạn như: Người uống nhiều rượu, người lạm dụng rượu. Có tiền sử gia đình mắc bệnh lý về gan. Thừa cân béo phì, đặc biệt là khi có tình trạng đái tháo đường hoặc tăng huyết áp đi kèm. Đang điều trị bằng các thuốc có thể ảnh hưởng tới gan. 3. Trước khi thực hiện xét nghiệm đánh giá chức năng gan cần chuẩn bị như thế nào? Trước khi thực hiện xét nghiệm đánh giá chức năng gan, người được xét nghiệm cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ các loại dược phẩm bản thân đang sử dụng, bao gồm cả các sản phẩm không cần bác sĩ kê đơn. 4. Xét nghiệm đánh giá chức năng gan được thực hiện như thế nào? Tất cả các xét nghiệm đánh giá chức năng gan được nêu ở trên đều là xét nghiệm máu, và chúng có thể được thực hiện một lần hoặc nhiều lần, tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ dựa trên tình huống lâm sàng cụ thể. 5.5. Kết quả xét nghiệm đánh giá chức năng gan mang ý nghĩa như thế nào? Kết quả xét nghiệm sẽ là bình thường nếu các giá trị của kết quả đều nằm trong giới hạn bình thường. Nếu kết quả xét nghiệm là bất thường, tùy theo khám lâm sàng và tình huống cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm một hoặc một số xét nghiệm, kĩ thuật cận lâm sàng để làm rõ những bất thường đang diễn ra. Bác sĩ sẽ giải thích cặn kẽ để người bệnh hiểu về tình trạng của bản thân. Các xét nghiệm đánh giá chức năng gan có vai trò quan trọng, giúp các bác sĩ có thể đánh giá sức khỏe của gan cho người bệnh, từ đó đưa ra kết quả điều trị tốt nhất. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng đang triển khai gói sàng lọc gan mật bao gồm đầy đủ tất cả các xét nghiệm đánh giá chức năng gan, mang đến sự yên tâm và kết quả chính xác cho quý khách hàng. Khi có những dấu hiệu rối loạn gan hoặc có tiền sử bệnh lý gan mật hoặc ngay cả khi không hề có triệu chứng nào thì việc chủ động xét nghiệm chức năng gan là việc làm cần thiết để bảo vệ sức khỏe của mình. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Bài viết tham khảo nguồn: w e b m d. com, may o c li ni c. o r g