Ý nghĩa của các kháng thể trong bệnh Lu pu s ban đỏ hệ thống

Bệnh lu pu s ban đỏ hệ thống là một bệnh lý tự miễn tiến triển lâu dài. Cơ chế gây bệnh là khi hệ thống miễn dịch tự tấn công vào các mô khỏe mạnh trong cơ thể, gây ra những tổn thương trên da, thận, tim, phổi, thần kinh hoặc tế bào máu. Việc xác định bệnh lu pu s ban đỏ hệ thống sẽ cần nhờ đến các xét nghiệm phát hiện và định lượng những kháng thể tự thân lưu hành trong máu. 1. Sơ lược về các kháng thể trong bệnh lu pu s ban đỏ hệ thống Kháng thể hình thành trong cơ thể như là một phản ứng với nhiễm trùng. Khi có một vật lạ xâm nhập vào cơ thể, gọi là kháng nguyên, các tế bào bạch cầu là ly m pho B sẽ phản ứng bằng cách tạo ra các loại protein đặc biệt gọi là kháng thể. Kháng thể là cách mà hệ miễn dịch ghi nhớ một loại kháng nguyên; nếu chúng xâm nhập vào cơ thể một lần nữa, các kháng thể sẽ nhận ra, kết hợp và nhanh chóng vô hiệu hóa, giúp ngăn ngừa cơ thể khỏi bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, với các bệnh tự miễn dịch như lu pu s, hệ thống miễn dịch có thể tự mình tạo ra các kháng thể, tấn công các tế bào bình thường trong chính cơ thể vì xem chúng như là các kháng nguyên, gây ra những tổn thương và thậm chí phá hủy không hồi phục. Theo đó, xét nghiệm kháng thể là một bộ xét nghiệm máu kiểm tra sự hiện diện cũng như định lượng nồng độ các kháng thể lưu hành trong máu một cách cụ thể, từ đó giúp làm rõ chẩn đoán bệnh lu pu s. Các tự kháng thể trong bệnh lý này bao gồm: Kháng thể kháng nhân (A NA) An ti - ds DNA An ti S mi t h (S m) An ti - U 1 R N P An ti - S S - A (còn gọi là Ro) An ti - S S - B (còn gọi là La). Các xét nghiệm kháng thể này thường dương tính khi bệnh nhân mắc phải bệnh lu pu s. Chính vì vậy, đây là các công cụ có thể hỗ trợ chẩn đoán nếu các tiêu chí lâm sàng không rõ ràng hoặc nếu xét nghiệm A NA âm tính nhưng vẫn không thể loại trừ được lu pu s. 2. Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (A NA) Kháng thể kháng nhân (an ti nu c le a r an ti bo dy - A NA) là các tự kháng thể đối với nhân của các tế bào trong cơ thể. Hàng loạt các thống kê sinh bệnh học cho thấy có tới 98 % những người bị lu pu s hệ thống có xét nghiệm A NA dương tính với kháng thể kháng nhân. Chính vì thế, A NA trở thành xét nghiệm lu pu s ban đỏ chẩn đoán có độ nhạy tốt để phát hiện chẩn đoán bệnh lý này. Cơ chế thực hiện xét nghiệm tìm kháng thể kháng nhân là xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang. Cơ chế thực hiện xét nghiệm tìm kháng thể kháng nhân là xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang. Trong xét nghiệm nghiệm lu pu s ban đỏ này, một mẫu máu được rút ra từ tĩnh mạch và gửi đến phòng thí nghiệm. Huyết thanh trích xuất từ bệnh phẩm sau đó sẽ được thêm vào các tế bào “ mồi ” (thường là các dòng tế bào nuôi cấy gan hay thận hoặc từ các mô sống của người) và đem đi quan sát dưới kính hiển vi. Nếu bệnh nhân có kháng thể kháng nhân, trong huyết thanh sẽ cho thấy các phức hợp liên kết với các tế bào được thêm vào. Bước kế tiếp, một kháng thể thứ hai được đánh dấu bằng thuốc nhuộm huỳnh quang sẽ được thêm để gắn kết vào các kháng thể trong huyết thanh khi chúng đã liên kết với nhau. Cuối cùng, lam máu sẽ được xem bằng kính hiển vi huỳnh quang, dựa trên cường độ nhuộm màu và phức hợp liên kết được ghi nhận ở các độ pha loãng khác nhau, nồng độ các kháng thể kháng nhân sẽ được định lượng. Thông thường, xét nghiệm A NA chỉ được thực hiện lần đầu tiên khi cần chẩn đoán bệnh. Sau đó, việc định lượng lại A NA đều là không cần thiết, vì chúng có thể tăng và giảm trong quá trình bệnh, những biến động này không nhất thiết tương quan với mức độ hoạt động của bệnh. Bên cạnh đó, một điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù 98 % người mắc bệnh lu pu s sẽ có A NA dương tính, A NA cũng hiện diện ở những người hoàn toàn khỏe mạnh với tỷ lệ là 5 đến 10 % cũng như những người mắc các bệnh lý mô liên kết khác, như xơ cứng bì và viêm khớp dạng thấp. Hơn nữa, khoảng 20 % ​ ​ phụ nữ khỏe mạnh sẽ có A NA dương tính mức độ yếu, tức nồng độ thấp, và phần lớn những người này sẽ không bao giờ có xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh lu pu s. Do đó, xét nghiệm A NA dương tính thì chưa gọi là đủ để chẩn đoán bệnh lu pu s mà còn phụ thuộc vào các tiêu chuẩn lâm sàng cũng như sự hiện diện của các tự kháng thể khác. 3. Kháng thể kháng DNA (an ti - ds DNA) Kháng thể kháng DNA (An ti - ds DNA) là một loại kháng thể được tìm thấy ở khoảng 30 % những người bị lu pu s hệ thống. Vì chỉ có dưới 1 % số người khỏe mạnh có kháng thể này, đây cũng là một xét nghiệm giúp ích trong việc xác nhận chẩn đoán bệnh lu pu s. Tuy nhiên, sự vắng mặt của an ti - ds DNA cũng không giúp loại trừ chẩn đoán bệnh lý lu pu s. Tuy nhiên, sự vắng mặt của an ti - ds DNA cũng không giúp loại trừ chẩn đoán bệnh lý lu pu s. Nguyên lý xét nghiệm định tính và đo lường nồng độ các kháng thể chống DNA tại các phòng xét nghiệm là xét nghiệm hấp thụ miễn dịch liên kết với en z y me (E LI SA), xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang và xét nghiệm miễn dịch phóng xạ. Trong thực hành lâm sàng, sự hiện diện của kháng thể chống DNA thường gợi ý bệnh lu pu s đang ở giai đoạn nghiêm trọng, đã có gây ra biến chứng như viêm thận lu pu s. Cơ chế là khi bệnh lu pu s vào giai đoạn đang hoạt động, đặc biệt là gây tổn thương ở thận, thường có một lượng kháng thể kháng DNA cao. Dù vậy, xét nghiệm an ti - ds DNA vẫn không thể được sử dụng để theo dõi hoạt động của bệnh lu pu s vì kháng thể này vẫn có thể có trong máu mà không có bất kỳ dấu hiệu bệnh lu pu s đang hoạt động nào. 4. Kháng thể an ti - S mi t h (an ti - S m) Kháng thể an ti - S m là kháng thể gắn kết với ri bo nu c leo p ro te in được tìm thấy trong nhân tế bào. Đây là xét nghiệm có độ nhạy khá cao cũng được tìm thấy hầu như chỉ ở những người mắc phải lu pu s. Đây là xét nghiệm có độ nhạy khá cao cũng được tìm thấy hầu như chỉ ở những người mắc phải lu pu s. Tỷ lệ xét nghiệm dương tính mặc dù chỉ là 20 % trong số người mắc bệnh và dao động giữa các nhóm dân tộc khác nhau, an ti - S m hiếm khi nào được tìm thấy ở những người mắc các bệnh lý tự miễn khác. Đồng thời, tỷ lệ phát hiện thấy an ti - S m ở những người khỏe mạnh chỉ là dưới 1 %. Chính vì những lý do này, việc phát hiện và định lượng an ti - S m là hữu ích trong việc xác nhận chẩn đoán bệnh lu pu s hệ thống. Ngoài ra, không giống như an ti - ds DNA, an ti - S m không tương quan với sự hiện diện của thể lu pu s gây tổn thương thận. Các nghiên cứu đã được thực hiện nhằm kiểm chứng giả thiết liệu an ti - S m có tương quan với các đợt cấp của lu pu s hoạt động không và những bằng chứng đã được thu thập cho thấy không có mối liên hệ này. 5. Kháng thể kháng U 1 R N P (an ti - U 1 R N P) Kháng thể kháng U 1 R N P thường được tìm thấy cùng với kháng thể kháng S m ở những bệnh nhân mắc phải lu pu s hệ thống. Tỷ lệ kháng thể kháng U 1 R N P ở những người này là khoảng 25 % trong khi có không tới 1 % những người khỏe mạnh có kết quả dương tính với kháng thể này. Tỷ lệ kháng thể kháng U 1 R N P ở những người này là khoảng 25 % trong khi có không tới 1 % những người khỏe mạnh có kết quả dương tính với kháng thể này. Tuy nhiên, không giống như các an ti - ds DNA và an ti - S m, an ti - U 1 R N P lại cho thấy tính đặc hiệu với lu pu s có phần hạn chế hơn. Chúng vẫn có thể được tìm thấy trong các bệnh lý thấp khớp khác, như viêm khớp dạng thấp, xơ cứng bì, hội chứng S j o g ren và viêm đa cơ. 6. Kháng thể kháng Ro / S SA và La / S SB (an ti - Ro / S SA và an ti - La / S SB) Kháng thể kháng Ro / S SA và La / S SB là những kháng thể được tìm thấy chủ yếu ở những người mắc bệnh lu pu s hệ thống với tỷ lệ là 30 đến 40 %. Hơn thế nữa, chúng cũng thường được tìm thấy ở những người bị lu pu s mặc dù đã thử nghiệm âm tính với A NA trước đó. Tuy nhiên, An ti - Ro và an ti - La cũng có thể được tìm thấy trong các bệnh lý tự miễn khác, như xơ cứng bì, viêm khớp dạng thấp và viêm đa cơ; đồng thời cũng hiện diện ở nồng độ thấp trong khoảng 15 % người khỏe mạnh. Mặc dù, loại kháng thể này không có độ đặc hiệu cao đối với bệnh lu pu s, chúng vẫn có giá trị chẩn đoán nhất định khi người bệnh có các dấu hiệu như nhạy cảm với ánh nắng mặt trời, hồng ban trên da, tổn thương thận, thiếu máu chưa rõ nguyên nhân. Ngay khi có các triệu chứng nghi ngờ đến bệnh lu pu s ban đỏ hệ thống, bạn cần đi thăm khám và làm xét nghiệm các kháng thể trong bệnh lý này. Những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ những kết quả của mình. Từ đó, dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, sự phối hợp tuân thủ điều trị giữa bác sĩ và người bệnh cũng trở nên tốt hơn, giúp kiểm soát các triệu chứng và phòng tránh các cơn cấp tính hiệu quả hơn. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Nguồn tham khảo: ho p kin s lu pu s. o r g, c i g na. com