G em c i ta bi ne trong điều trị ung thư buồng trứng tái phát

Do các triệu chứng không rõ ràng nên phần lớn các ca ung thư buồng trứng ở Việt nam vẫn được phát hiện muộn, dễ tái phát. Khi ung thư buồng trứng tái phát, bệnh nhân sẽ được điều trị như thế nào? Ung thư buồng trứng là một trong những bệnh ung thư gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Tại Việt Nam, năm 2020 có 1.404 ca mới mắc và có đến 923 ca tử vong. 90 % ca Ung thư buồng trứng xuất phát từ biểu mô buồng trứng, 10 % còn lại loại tế bào mầm, dây sinh dục hoặc bệnh lý ác tính di căn đến buồng trứng.. Bài viết này sẽ tập trung đề cập đến ung thư buồng trứng biểu mô – loại ung thư vú phổ biến nhất - và gọi tắt là ung thư buồng trứng. 1. Nguyên nhân ung thư buồng trứng Hiện nay vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân gây ung thư buồng trứng. Tuy nhiên có một số yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng ở người phụ nữ: Chưa sinh con hoặc trì hoãn việc sinh con Có kinh sớm hoặc mãn kinh muộn Tiền sử gia đình có mẹ, chị em ruột bị ung thư buồng trứng hay có mang đột biến gen BR CA. 2.2. Triệu chứng ung thư buồng trứng Trong giai đoạn đầu bệnh nhân ung thư buồng trứng gần như không có triệu chứng, đôi khi chỉ được phát hiện tình cờ khi bệnh nhân khám sức khỏe tổng quát, qua siêu âm bụng bệnh nhân mới biết mình có một khối bướu ở buồng trứng. Ngay cả ung thư buồng trứng ở giai đoạn muộn, các triệu chứng cũng không điển hình. Bệnh nhân thường sẽ thấy khó tiêu, đầy bụng, đau lưng, đau vùng chậu, báng bụng... Do đó ung thư buồng trứng thường được phát hiện ở giai đoạn trễ. Lúc này, điều trị chủ yếu là phẫu thuật giảm kích thước u và hóa trị hỗ trợ với phác đồ chuẩn pa c li ta xe l và ca r bo p la tin. Đáng chú ý là có đến 70 % bệnh nhân giai đoạn trễ sẽ tái phát trong vòng 3 năm. Thời gian sống không bệnh sau điều trị ban đầu khoảng 10 - 18 tháng. 3. Điều trị ung thư buồng trứng tái phát như thế nào? Khi tái phát, dựa vào thời gian kể từ lúc kết thúc hóa trị cho đến khi tái phát, bệnh nhân sẽ được xếp vào hai nhóm với các phác đồ điều trị khác nhau. Nhóm còn nhạy p la ti num đối với trường hợp tái phát sau 6 tháng Nhóm kháng p la ti num nếu tái phát trước 6 tháng Việc xếp loại này rất quan trọng, góp phần tiên lượng và quyết định lựa chọn phác đồ điều trị tiếp theo. 3.1. 3.1. Nhóm tái phát nhạy p la ti num Bệnh nhân có thể sử dụng lại phác đồ ban đầu là phối hợp pa c li ta xe l và ca r bo p la tin. Tuy nhiên pa c li ta xe l thường làm cho bệnh nhân gặp phải các tác dụng phụ trên thần kinh ngoại vi như tê tay chân, trường hợp nặng có thể hạn chế cả việc cầm nắm dẫn đến việc không thể tiếp tục sử dụng pa c li ta xe l cho bệnh nhân. Vì thế, nhiều loại thuốc, nhiều loại phác đồ đã được nghiên cứu trong đó có các phác đồ có g em c i ta bi ne (3). G em c i ta bi ne là thuốc có tác dụng rộng trên nhiều loại ung thư đặc như ung thư phổi, ung thư tụy, ung thư vú. Tính đến năn 2004, G em c i ta bi ne đã trải qua 10 năm nghiên cứu trong điều trị ung thư buồng trứng. Dựa vào các kết quả nghiên cứu này, F DA đã công nhận phác đồ kết hợp g em c i ta bi ne và ca r bo p la tin đối với bệnh nhân ung thư buồng trứng tái phát nhạy p la ti num. 3.2. Nhóm ung thư buồng trứng tái phát kháng p la ti num Bệnh nhân thường được điều trị đơn chất pa c li ta xe l (hóa trị hàng tuần), p e g y la te d li p o so ma l do xo ru bi c in (P L D) hay g em c i ta bi ne. Tóm lại, g em c i ta bi ne cho thấy có tác dụng trên cả bệnh nhân ung thư biểu mô buồng trứng tái phát nha ỵ p la ti num và kháng p la ti num. Tóm lại, g em c i ta bi ne cho thấy có tác dụng trên cả bệnh nhân ung thư biểu mô buồng trứng tái phát nha ỵ p la ti num và kháng p la ti num. G em c i ta bi ne ức chế sửa chữa DNA, tạo hiệu ứng hiệp đồng khi kết hợp với p la ti num. Phối hợp g em c i ta bi ne - ca r bo p la tin thường được sử dụng trong ung thư buồng trứng tái phát nhạy p la ti num còn tác dụng phụ trên thần kinh ngoại biên hoặc bệnh nhân không dung nạp hoặc từ chối sử dụng lại pa c li ta xe l. Có thể kết hơ p be va c i z u ma b vào phác đồ g em c i ta bi ne - ca r bo p la tin hay g em c i ta bi ne đơn chất để làm tăng tỉ lệ sống còn không bệnh tiến triển. G em c i ta bi ne có ưu điểm là ít gây rụng tóc. Tại Việt Nam, hiện nay g em c i ta bi ne đã được đưa vào phác đồ của Bộ y tế trong đều trị ung thư biểu mô buồng trứng tái phát cả nhạy và không nhạy p la ti num. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Bài viết của BS C K II Hoàng Thị Anh Thư - Khoa Nội 1, Bệnh viện Ung bướu TP. H CM. Bài viết của BS C K II Hoàng Thị Anh Thư - Khoa Nội 1, Bệnh viện Ung bướu TP. H CM. Bài viết nằm trong chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng theo theo chương trình hợp tác giữa Hệ thống Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec và Công ty T N H H Dược phẩm Gi ga me d. Tài liệu tham khảo The G lo ba l Can c e r O bs e r va to r y - Ma r ch, 2021. Ku r man R J, Ca r can giu ML, He r rin g ton CS, e t a l. W HO c la s si f i ca t ion o f tu mo u r s o f f e ma le re p ro du ct i ve o r gan s. Ma tu lo ni s e t a l., O va ri an can c e r, P M C 2020 J u ne 12 F a di A bu S ha hin & P e te r G Ro se, Ro le o f g em c i ta bi ne in the tre a t me nt o f o va ri an can c e r F u tu re Me di c i ne L t d I S SN 1745 - 5057 T. Be r g e t a l., G em c i ta bi ne f o r re cu r re nt o va ri an can c e r - a s y s te ma ti c re vi e w an d me ta - a na ly si s, G y ne co lo gi c On co lo g y, ht tp s: / / doi. o r g / 10.1016 / j. y g y no. 2019.09. 026 Du B oi s A, Lu c k H J, P f i s te re r J e t a l.: Se con d - li ne ca r bo p la tin an d g em c i ta bi ne in p la ti num sen si ti ve o va ri an can c e r - - a do se f in din g s tu dy b y the A r be i ts ge me in s cha f t G y na k o lo gi s che On k o lo gie (A GO) O va ri an Can c e r S tu dy G ro u p. An n. On co l. 12 (8), 1115 – 1120 (2001). Ga r c i a A A, O ’ Me a ra A, Ba ha do r A e t a l.: Pha se II s tu dy o f g em c i ta bi ne an d w e e k ly pa c li ta xe l in re cu r re nt p la ti num - re si s ta nt o va ri an can c e r. G y ne co l. On co l. G y ne co l. On co l. 93 (2), 493 – 498 (2004) M Ha r ri e s, A pha se II f e a si bi li ty s tu dy o f ca r bo p la tin f o l lo w e d b y se quen tia l w e e k ly pa c li ta xe l an d g em c i ta bi ne a s f i r s t - li ne tre a t me nt f o r o va ri an can c e r. B ri ti s h J o u rna l o f Can c e r (2004) 91, 627 – 632. P f i s te re r J, P lan te M, Ve r go te I e t a l.: G em c i ta bi ne p lu s ca r bo p la tin com pa re d w i t h ca r bo p la tin in pa ti en ts w i t h p la ti num sen si ti ve re cu r re nt o va ri an can c e r: an in te r g ro u p t ria l o f the A GO - O VA R, the N C I C CT G, an d the EO R T C G C G. J. C lin. On co l. 24 (29), 4699 – 4707 (2006). C. A g ha j a ni an, B. Go f f, L. R. N y cum, e t a l., F i na l o ve ra l l su r vi va l an d sa f e ty a na ly si s o f O C E AN S, a pha se 3 t ria l o f che mo the ra p y w i t h o r w i tho u t be va c i z u ma b in pa ti en ts w i t h p la ti num - sen si ti ve re cu r re nt o va ri an can c e r, G y ne co l. On co l. 139 (2015) 10 e 16, ht tp s: / / doi. o r g / 10.1016 / j. y g y no. 2015.08. 004. G. F e r ran di na, M. Lu do vi si, D. Lo ru s so, e t a l., Pha se I II t ria l o f g em c i ta bi ne com pa re d w i t h p e g y la te d li p o so ma l do xo ru bi c in in p ro g re s si ve o r re cu r re nt o va ri an can c e r, J. C lin. On co l. 26 (2008) 890 e 896, ht tp s: / / doi. o r g / 10.1200 / J CO. 2007.13. 6606.. G. Mu t ch, M. O r lan do, T. C lin. On co l. 26 (2008) 890 e 896, ht tp s: / / doi. o r g / 10.1200 / J CO. 2007.13. 6606.. G. Mu t ch, M. O r lan do, T. Go s s, e t a l., Ran do mi z e d pha se I II t ria l o f g em c i ta bi ne com pa re d w i t h p e g y la te d li p o so ma l do xo ru bi c in in pa ti en ts w i t h p la ti num - re si s ta nt o va ri an can c e r, J. C lin. On co l. 25 (2007) 2811 e 2818, ht tp s: / / doi. o r g / 10.1200 / J CO. 2006.09. 6735 F a di A bu S ha hin & P e te r G Ro se, Ro le o f g em c i ta bi ne in the tre a t me nt o f o va ri an can c e r F u tu re Me di c i ne L t d I S SN 1745 - 5057 P f i s te re r J, P lan te M, Ve r go te I e t a l.: G em c i ta bi ne p lu s ca r bo p la tin com pa re d w i t h ca r bo p la tin in pa ti en ts w i t h p la ti num sen si ti ve re cu r re nt o va ri an can c e r: an in te r g ro u p t ria l o f the A GO - O VA R, the N C I C CT G, an d the EO R T C G C G. J. C lin. On co l. 24 (29), 4699 – 4707 (2006). Na gao e t a l., A pha se II s tu dy o f the com bi na t ion che mo the ra p y o f be va c i z u ma b an d g em c i ta bi ne in w o men w i t h p la ti num re si s ta nt re cu r re nt e pi the lia l o va ri an, p ri ma r y p e ri to ne a l, o r f a l lo pi an tu be can c e r J o u rna l o f O va ri an Re se a r ch (2020) 13: 14. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh ung thư – NXB Y học 2020