Hội chứng đông máu rải rác trong lòng mạch

Bài viết được viết bởi ThS. BS Lê Thị Na - Bác sĩ Huyết học, Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Ti me s C i ty. Hội chứng đông máu rải rác nội mạch xảy ra do sự hình thành quá nhiều cục huyết khối trong lòng mạch, kèm theo các biến đổi f i b ri no gen thành f i b rin trong vi tuần hoàn. Hội chứng đông máu rải rác trong lòng mạch có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng. 1. Định nghĩa Hội chứng đông máu rải rác nội mạch (di s se mi na te d in tra va s cu la r c oa gu la t ion – DI C) còn được gọi là đông máu tiêu thụ (C oa gu lo pa thi e de con sum ma t ion) là một trạng thái bệnh lý xảy ra do sự hình thành quá nhiều cục huyết khối (t h rom bo se) trong lòng mạch, kèm theo các biến đổi f i b ri no gen thành f i b rin trong vi tuần hoàn. Về sinh học, đây là tình trạng đông máu tiêu thụ, nghĩa là các yếu tố đông máu bị lôi cuốn, bị sử dụng hết vào việc hình thành t h rom bin và f i b rin. Về lâm sàng, đây là hiện tượng chảy máu do đông nhiều, nghĩa là đồng thời có cả 2 biểu hiện: Hội chứng đông máu và hội chứng chảy máu. 2. Về lâm sàng, đây là hiện tượng chảy máu do đông nhiều, nghĩa là đồng thời có cả 2 biểu hiện: Hội chứng đông máu và hội chứng chảy máu. 2. Cơ chế bệnh sinh Nguyên nhân khởi phát hội chứng đông máu rải rác trong lòng mạch là tăng quá mức hoạt tính t h rom bo p la s tin trong máu làm hoạt hoá đông máu, hình thành t h rom bin, biến đổi f i b ri no gen thành f i b rin trong các vi mạch. Hậu quả là có sự tiêu thụ quá mức f i b ri no gen, p ro t h rom bin, các yếu tố V, VI II và tiểu cầu, đồng thời có sự hoạt hoá các yếu tố V II, I X, X, X II hơn nữa thường dễ xảy ra tiêu f i b rin thứ phát do hệ thống tiêu f i b rin bị hoạt hoá và tăng sản sinh f i b ri no gen và các sản phẩm hoá giáng của f i b rin. Rối loạn đông máu xảy ra do: Có sự xâm nhập vào máu các chất có hoạt tính t h rom bo p la s tin của các tổ chức bị phá huỷ (tổ chức bị giập nát, hồng cầu tan vỡ, tế bào ung thư bị phá huỷ, nước ối, các chất lipid nguồn gốc từ tan máu, các nội độc tố vi khuẩn,...) Có vai trò của b ra dy ki nin, ka l li k re in, hi s ta mi ne, của phức hợp kháng nguyên - kháng thể, của các yếu tố ngưng kết tiểu cầu như t h rom bin, men tiêu đạm, A D P, ca te cho la mi ne, se ro to nin, co l la gen, p ro s ta g lan din, t h rom bo xan, t h rom bo mo du lin, yếu tố hoạt hoá p la s mi no gen từ tổ chức (t PA), chất ức chế hoạt hoá p la s mi no gen I (PAI - I). Ngoài ra còn có vai trò của tu mo r ne c ro si s f a ct o r (T N F), in te r leu kin 1 và 8, leu co tri en B 4 và yếu tố hoạt hoá tiểu cầu (PA F). Có các yếu tố tạo thuận lợi cho sự suy giảm các hệ thống ức chế đông máu như giảm các kháng t h rom bin huyết tương như trong xơ gan, trong phong bế hệ thống võng mô do thai nghén, điều trị bằng corticoid liều cao dài ngày. Có các yếu tố gây trầm trọng thêm: Suy tuần hoàn, toan máu, thiếu oxy, vi tuần hoàn chậm lại, giảm tổng hợp protein trong sốc gây giảm sản sinh các yếu tố cầm máu đã bị tiêu thụ bởi hội chứng đông máu rải rác nội mạch. 3.3. Chẩn đoán Thể cấp tính (biểu hiện bằng chảy máu ồ ạt, sốc): Dựa vào các xét nghiệm PT (p ro t h rom bin ti me) kéo dài. T T (t h rom bin ti me) kéo dài. A PT T (a ct i va te d pa r tia l t h rom bo p la s tin ti me) kéo dài. F i b ri no gen giảm. Giảm tiểu cầu. Hồng cầu bị vỡ thành mảnh. F D P (f i b ri no gen de g ra da t ion p ro du ct) tăng. D di me r tăng. Chẩn đoán theo I S T H năm 2009 (căn cứ lâm sàng và tính động học) > 5 điểm: DI C rõ ràng, kiểm tra xét nghiệm hàng ngày để theo dõi tiến triển; < 5 điểm: DI C không rõ ràng, cần theo dõi tiếp 1 - 2 ngày nữa nếu biểu hiện lâm sàng nghi ngờ DI C. Cần lưu ý là sự có mặt của phức hợp t h rom bin – A T I II và của phức hợp p la s min - kháng p la s min có nghĩa là có hoạt động của cả 2 hệ thống đông máu và tiêu f i b rin. Thể mạn tính: Trong trường hợp này các xét nghiệm dương tính thất thường Số lượng tiểu cầu chỉ giảm nhẹ, mảnh hồng cầu (+). F i b ri no gen tăng hoặc bình thường. PT và A PT T bình thường, F D P và D di me r thường cao. Đông máu rải rác nội mạch và tiêu thụ f i b rin nguyên phát: Cả 2 hệ thống đông máu và tiêu f i b rin được phát động không phụ thuộc vào nhau, có nghĩa là t h rom bin và p la s min hình thành đồng thời. Các biến đổi xét nghiệm thường thấy là: Tan máu toàn bộ. Các biến đổi xét nghiệm thường thấy là: Tan máu toàn bộ. Thời gian tiêu e u g lo bu lin Von K au l la (+). F D P / D di me r tăng cao. Trên thực tế phân biệt giữa 2 trường hợp nguyên phát và thứ phát rất khó chẩn đoán. Mặc dù có các khó khăn trên nhưng trên thực tế lâm sàng thường thấy đông máu rải rác nội mạch + tiêu f i b ri no gen và f i b rin nguyên phát trong các bệnh sau: lơ xê mi tiền tủy bào, tắc mạch do dịch ối, ung thư tiền liệt tuyến có di căn. 4. Điều trị Điều trị hội chứng đông máu rải rác nội mạch rất phức tạp, phải kết hợp điều trị nguyên nhân và triệu chứng toàn thân (chảy máu lớn, sốc, tan máu,...) và điều trị sớm. Khi đông máu đã hình thành: Nhanh chóng dù nghe pa rin, liều đầu 3000 - 5000 IU tiêm tĩnh mạch, sau đó truyền tĩnh mạch 400 - 500 IU / kg / 24 giờ. Kết hợp với kháng t h rom bin I II 2 lọ / ngày. Các yếu tố đông máu thiếu hụt cần được bù bằng truyền máu tươi, p la s ma tươi, f i b ri no gen, khối tiểu cầu. Sử dụng chế phẩm máu trong DI C Truyền khối tiểu cầu khi lâm sàng có chảy máu và số lượng tiểu cầu < 50 G / L hoặc không chảy máu nhưng số lượng tiểu cầu < 20 G / L; Liều lượng: Duy trì số lượng tiểu cầu > 50 G / L. Truyền huyết tương tươi đông lạnh khi có chảy máu và PT % giảm < 30 %; liều lượng: 15 - 20 ml / kg / 24 h, ngừng truyền khi PT ≥ 70 %. Truyền tủa lạnh yếu tố VI II (cr y o p re c i pi ta te) khi f i b ri no gen < 1 G / L liều lượng 2 - 3 đơn vị / 24 h; ngừng truyền khi F i b ri no gen > 1, 5 g / L. Truyền khối hồng cầu khi H b < 80 G / L hoặc n g ƣ ời bệnh tiếp tục chảy máu. Chẩn đoán và điều trị có hiệu lực hội chứng đông máu rải rác trong mạch cho phép hạ tỷ lệ tử vong, điều này cần sự tích cực của thầy thuốc và sự cung cấp đầy đủ các xét nghiệm cũng như chế phẩm máu. Hội chứng đông máu rải rác trong lòng mạch có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng. Các biến chứng có thể xảy ra trong giai đoạn sớm của bệnh, và sự vắng mặt của các yếu tố đông máu ở giai đoạn sau. Các biến chứng như cục máu đông gây ra sự thiếu oxy đến các chi và các cơ quan, đột quỵ, thậm chí nếu chảy máu quá nhiều có thể dẫn đến tử vong. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me c với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị bệnh, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị tại Bệnh viện. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.