Tìm hiểu thể tiết ngoại bào (E V) từ tế bào gốc ung thư

Bài viết bởi Tiến sĩ Thân Thị Trang Uyên - Chuyên viên Y tế - tế bào gốc - Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ gen Vinmec Thể tiết ngoại bào là các túi kín nhỏ có kích thước na no và được tiết ra bởi nhiều loại tế bào khác nhau. Gần đây, ngày càng có nhiều báo cáo cho rằng thể tiết ngoại bào tiết ra từ tế bào gốc ung thư góp phần đáng kể vào sự tiến triển của khối u. Thực tế là do các E V này có liên quan đến các quá trình ức chế phát triển của khối u, di căn, hình thành mạch, cũng như duy trì kiểu hình gốc và vi môi trường ức chế miễn dịch khối u. 1. Giới thiệu tổng quan Thể tiết ngoại bào (e x tra c e l lu la r ve si c le s - E V) là các túi kín nhỏ có kích thước na no và được tiết ra bởi nhiều loại tế bào khác nhau. Chúng được tìm thấy trong dịch cơ thể như huyết tương, dịch vết thương, nước tiểu, sữa mẹ... và trong cả dịch nuôi cấy tế bào trong phòng thí nghiệm. E V có khả năng vận chuyển một số vật chất nhất định, chẳng hạn như a xi t nu c lei c, p ro te in và lipid và được công nhận là chất trung gian quan trọng trong giao tiếp giữa tế bào với tế bào. Tế bào gốc ung thư là gì? (Can c e r s tem c e l l s - CS C). Thực tế, đây là một quần thể con của tế bào ung thư, có khả năng tăng sinh, tự tái tạo và biệt hóa. Thực tế, đây là một quần thể con của tế bào ung thư, có khả năng tăng sinh, tự tái tạo và biệt hóa. Sự hiện diện của CS C là nguyên nhân chính dẫn đến sự tiến triển và di căn của khối u. Gần đây, ngày càng có nhiều báo cáo cho rằng E V tiết ra từ CS C góp phần đáng kể vào sự tiến triển của khối u. Thực tế là do các E V này có liên quan đến các quá trình ức chế phát triển của khối u, di căn, hình thành mạch, cũng như duy trì kiểu hình gốc và vi môi trường ức chế miễn dịch khối u. Là một nhóm không đồng nhất quan trọng trong các mô ung thư, CS C tiết ra các E V thực hiện nhiều chức năng sinh học, bao gồm cả việc thúc đẩy các đặc tính tế bào gốc của những tế bào không thuộc nhóm CS Cs, kháng hóa trị liệu, di căn, hình thành mạch và ức chế miễn dịch. Hiểu được cơ chế giao tiếp tế bào trong môi trường hình thành khối u trung gian thông qua E V s như vậy sẽ giúp ích cho việc điều trị trúng đích CS C. So với E V tiết ra từ tế bào không phải là CS C thì E V s có nguồn gốc từ CS Cs chứa nhiều chỉ thị tính gốc và protein tính gốc hơn, chẳng hạn như CD 133, CD 44, No t ch 1. Theo đó, các protein này trong E V sẽ được vận chuyển tới những tế bào không phải CS C để tăng cường tính gốc của chúng. Theo đó, các protein này trong E V sẽ được vận chuyển tới những tế bào không phải CS C để tăng cường tính gốc của chúng. Bên cạnh đó, E V có nguồn gốc từ CS C tạo ra tính không đồng nhất khối u tĩnh hoặc động ở vùng lân cận khối. CS C tiết ra E V vận chuyển các protein đặc hiệu và các yếu tố phiên mã đến các tế bào lân cận có tác động lớn hơn đến việc duy trì tính không đồng nhất của khối u. Do vậy, hiểu được vai trò sinh học và cơ chế phân tử mà E V có nguồn gốc từ CS C trong sự tiến triển của khối u chắc chắn sẽ cung cấp những ý tưởng mới cho các chiến lược điều trị ung thư dựa trên tế thể tiết ngoại bào và tế bào gốc ung thư. 2. E V từ tế bào gốc ung thư cảm ứng dịch chuyển thành tế bào ung thư Các E V tích cực tham gia vào các tương tác giữa tế bào với tế bào bằng cách vô hiệu hoặc kích hoạt các thành phần của tế bào đích. Các bằng chứng cho thấy rằng E V có nguồn gốc từ tế bào gốc ung thư (Can c e r s tem c e l l s – CS C) đã thúc đẩy dịch chuyển các tế bào không phải CS C đạt được các đặc tính tế bào gốc, dẫn đến tăng cường khả năng sinh khối u. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các E V tiết ra từ CS Cs mang các chỉ thị tính gốc (s tem ne s s ma r ke r s) của tế bào mẹ, có khả năng tái lập trình các tế bào không phải CS C để đạt được kiểu hình giống tế bào gốc. Ví dụ: CD 44 v 6 và Ts pan 8, hai chỉ thị (ma r ke r) của tế bào khởi phá tung thư tuyến tụy (Pa C I C), đã được phát hiện trong các E V có nguồn gốc từ Pa C I C. Các E V chứa CD 44 v 6 và Ts pan 8 có nguồn gốc từ Pa C I C đã thúc đẩy tế bào không phải là Pa C I C (đã được loại bỏ gen CD 44 v 6 và Ts pan 8) chuyển hướng sang biểu hiện các đặc tính tế bào gốc ung thư. CD 44 v 6 và Ts pan 8 từ E V hoạt động như một nhóm, được kích hoạt bởi R T K phụ thuộc vào CD 44 v 6, G PCR và in te g rin. Ngoài ra, nó cũng ảnh hưởng đến quá trình xử lý mi RNA ở những tế bào không phải Pa C I C. Do đó, một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn cho ung thư tuyến tụy là ngăn chặn đặc hiệu sự tương tác giữa Pa C I C - E V và những tế bào không phải Pa C I C, chẳng hạn như việc sử dụng các chất ức chế R T K để chặn tín hiệu và kháng - Ts pan 8 để ngăn chặn sự hấp thu E V. Ngoài các protein liên quan đến chỉ thị tính gốc, các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng CS Cs - E V cũng chứa các protein liên quan đến việc kích hoạt các đường truyền tín hiệu tính gốc khối u. Chúng có thể trực tiếp kích hoạt các con đường tín hiệu liên quan đến tính gốc (s tem ne s s - re la te d si g na lin g pa t h w ay) của các tế bào không phải CS Cs. Do đó, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch chuyển sang kiểu hình tế bào gốc của chúng. Sự gia tăng biểu hiện protein No t ch 1 trong các E V có nguồn gốc từ tế bào gốc u nguyên bào thần kinh đệm (GS C) cũng sẽ kích hoạt hoạt động con đường tín hiệu No t ch trong CS Cs một cách bất thường. No t ch 1 từ E V có nguồn gốc GS Cs đã tái lập trình các tế bào không phải GS C thành GS C và tăng cường đáng kể khả năng sinh khối u của chúng. Sau khi được điều trị bằng RNA can thiệp vào biểu hiện No t ch 1 hoặc điều trị bằng các yếu tố ức chế No t ch, các tế bào không phải GS C được xử lý với GS C - E V giảm khả năng hình thành khối u cầu và giảm biểu hiện các protein mang tính gốc. Ngoài ra, các E V có nguồn gốc từ CS C chứa lượng lớn RNA có thể tái lập trình các tế bào không phải CS C thành CS C bằng cách kích hoạt một số con đường liên quan đến tính gốc khác. Các E V được tiết ra bởi tế bào đại trực tràng biểu hiện ma r ke r CD 133 vận chuyển c i cr RNA - A B CC 1 đến các tế bào CS C không thuộc đại trực tràng và thúc đẩy các tế bào này dịch chuyển sang biểu hiện kiểu hình gốc và khả năng hình thành khối u cầu. Về mặt cơ chế, E V c i c RNA - A B CC 1 kích hoạt con đường W nt / β - ca te nin giúp thúc đẩy sự tiến triển của ung thư đại trực tràng. Hơn nữa, l n c RNA F M R 1 - A S 1 E V có nguồn gốc từ tế bào gốc ung thư nội mô đã truyền các đặc điểm giống gốc sang tế bào không phải CS Cs trong môi trường khối u. l n c RNA F M R 1 - A S 1 trong E V liên kết với thụ thể giống To l l 7 (TL R 7) nội bào và sau đó kích hoạt tín hiệu TL R 7 / N F - κB để thúc đẩy sự biểu hiện c - My c. Do đó, kích thích sự tăng sinh tế bào gốc ung thư nội mô, chống chết theo chu trình a p o p to si s và tăng khả năng xâm nhập. Do vậy, các E V từ CS C là nguồn mang vật chất sinh học có thể truyền tín hiệu kích thích chuyển đổi tế bào sang dạng ung thư và hình thành khối u. Dựa vào cơ chế này, có thể thiết kế E V là nguồn mang thuốc ức chế tế bào gốc ung thư nhằm đặc trị cho các khối u đích. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Tài liệu tham khảo: Su, C., Z hang, J., Ya r den, Y. e t a l. The ke y ro le s o f can c e r s tem c e l l - de ri ve d e x tra c e l lu la r ve si c le s. Si g Tran s du ct Ta r ge t The r 6, 109 (2021). ht tp s: / / doi. o r g / 10.1038 / s 41392 - 021 - 00499 - 2.