Giảm đau do ung thư di căn xương

Ung thư di căn đến xương có thể xuất hiện rất sớm mà không có dấu hiệu lâm sàng nào, bệnh chỉ được phát hiện khi các biến chứng của bệnh biểu thị ra bên ngoài hoặc phát hiện khi đi thăm khám sức khỏe. Ung thư di căn đến xương thường gây đau đớn cho người bệnh và việc điều trị đau do ung thư được đưa lên hàng đầu trong điều trị căn bệnh này. 1. Những điều cần biết về ung thư di căn đến xương Tùy vào loại ung thư nguyên phát cũng như giai đoạn của bệnh, tỷ lệ ung thư di căn đến xương chiếm tỷ từ 30 - 85 % gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh. Ung thư di căn đến xương ở Việt Nam chiếm tỷ lệ cao hơn so với nước ngoài vì đa phần các ca ung thư đều phát hiện khá muộn, điều này gây ảnh hưởng đến thời gian sống thêm của bệnh nhân cũng như những biến chứng đi kèm như gãy xương bệnh lý hay chèn ép tủy sống... Không phải bất kỳ loại ung thư nào cũng có thể di căn đến xương tuy nhiên ung thư phổi và ung thư tuyến giáp có tỷ lệ di căn từ 30 - 40 % số ca bệnh trong khi ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt có tỷ lệ di căn khá cao từ 60 - 70 %. Ung thư di căn đến xương thường tập trung ở những xương có nhiều tủy như cột sống, xương chậu, xương sườn, xương sọ với tỷ lệ lên đến 70 %. Ung thư di căn đến xương thường tập trung ở những xương có nhiều tủy như cột sống, xương chậu, xương sườn, xương sọ với tỷ lệ lên đến 70 %. Biểu hiện điển hình của ung thư di căn đến xương là đau do dây thần kinh bị chèn ép, một số triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, ăn không ngon, sút cân, thiếu máu... Tuy nhiên khi người bệnh phát hiện ra thì đa phần bệnh đã đến giai đoạn muộn và việc điều trị không còn đặc hiệu nữa. Các phương pháp chẩn đoán ung thư di căn đến xương hiệu quả hiện nay thường được bác sĩ chỉ định thực hiện bao gồm chụp x - quang xương, xạ hình xương, chụp CT, chụp cộng hưởng từ, sinh thiết xương... Ngoài ra bác sĩ sẽ thực hiện một số thăm dò như đo mật độ xương giúp phát hiện sớm loãng xương, phát hiện sự mất cân bằng giữa tạo cốt bào và hủy cốt bào, thăm dò để phát hiện ung thư nguyên phát... 2. Ung thư xương di căn đến xương có gây đau đớn không? Ảnh hưởng đầu tiên của ung thư di căn đến xương là gây đau đớn dữ dội cho người bệnh đặc biệt là ban đêm. Họ phải chịu những cơn đau kéo dài và tình trạng đau do ung thư này sẽ tăng dần nếu không được điều trị giảm đau. Họ phải chịu những cơn đau kéo dài và tình trạng đau do ung thư này sẽ tăng dần nếu không được điều trị giảm đau. Cơ chế gây đau này có thể đến từ những nguyên nhân như sau: Khối u ung thư làm căng mảng xương tại chỗ Khối u chèn ép dẫn đến tình trạng tăng áp lực nội sọ hay thành tủy Sự chèn ép, xâm lấn hay lan tỏa của khối u ra các tổ chức xung quanh Xương bị phá hủy dẫn đến tình trạng gãy xương bệnh lý khiến bệnh nhân đau đớn 3. Điều trị giảm đau do ung thư di căn hiệu quả Hiện nay điều trị giảm đau do ung thư di căn đến xương với mục đích giảm kích thước hoặc khối lượng của khối u, giảm thiểu toàn bộ những tổn thương khác nhau của khối u gây ra đồng thời giảm đau do ung thư và tăng cường chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Các phương pháp điều trị giảm đau do ung thư di căn đến xương bao gồm phẫu thuật, hóa trị liệu, dùng thuốc giảm đau và xạ trị. Các phương pháp điều trị giảm đau do ung thư di căn đến xương bao gồm phẫu thuật, hóa trị liệu, dùng thuốc giảm đau và xạ trị. 3.1 Điều trị giảm đau do ung thư xương di căn theo bậc thang giảm đau của W HO Đây là phương pháp sử dụng thuốc giảm đau tùy theo tình trạng đau của người bệnh được W HO khuyến cáo sử dụng gồm ba bậc giảm đau như sau: Bậc 1: Sử dụng Pa ra c e ta mo l theo chỉ định của bác sĩ Bậc 2: Sử dụng Paracetamol cùng với co de in hoặc tra ma do l theo chỉ định của bác sĩ, sử dụng liều lượng thấp hơn đối với bệnh nhân đang mắc suy gan, suy thận hoặc người lớn tuổi Bậc 3: Sử dụng mo r phin hoặc các dẫn xuất của nó theo chỉ định của bác sĩ đối với bệnh nhân đau quá nhiều. 3.2 Điều trị giảm đau do ung thư xương di căn bằng phương pháp xạ trị Đây là phương pháp trị đau do ung thư có nhiều ưu điểm được bác sĩ khuyến cáo sử dụng: Thời gian giảm đau kéo dài hơn so với các phương pháp khác Ít tác dụng phụ có hại đối với bệnh nhân Chi phí thực hiện rẻ hơn Các nghiên cứu chỉ ra bệnh nhân thực hiện xạ trị có tác dụng rõ rệt sau 1 - 2 tuần xạ trị và thời gian hết đau có thể kéo dài từ 3 - 12 tháng. Những trường hợp sau này bệnh nhân vẫn đau ở vị trí cũ thì có thể tiến hành xạ trị lại để giảm đau cho người bệnh. Phương pháp này được đánh giá giúp bệnh nhân đỡ đau hoặc giảm đau hoàn toàn với tỷ lệ lên đến 80 %, giúp bệnh nhân sớm trở lại cuộc sống ngày thường, không để cơn đau hành hạ lâu ngày nữa. 3.3 Điều trị phẫu thuật Phẫu thuật giảm đau do ung thư bao gồm phẫu thuật triệt căn đối với các trường hợp gãy xương bệnh lý và các phẫu thuật dự phòng đối với các trường hợp có nguy cơ gãy cao như các tổn thương dài trên 2.5 cm, đường kính tổn thương trên 50 %, dự phòng chèn ép tủy sống. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Giảm đau do ung thư di căn xương là một trong những ưu tiên hàng đầu trong quá trình điều trị ung thư. Các phương pháp giảm đau hiện nay rất đa dạng, từ việc sử dụng thuốc giảm đau, xạ trị, đến các kỹ thuật can thiệp như phẫu thuật hoặc tiêm thuốc trực tiếp vào vị trí tổn thương. Mục tiêu của việc điều trị này là kiểm soát cơn đau, cải thiện chất lượng cuộc sống bệnh nhân. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Ung Bướu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Ung thư di căn xương là gì? Ung thư di căn xương thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của bệnh, khi khối u ung thư từ vị trí ban đầu di căn sang xương, gây tổn thương nghiêm trọng đến cấu trúc của xương. Trong cơ thể, xương là một trong những nơi dễ bị ung thư tấn công và di căn nhất. Quá trình di căn này làm hủy hoại các mô xương, tác động đến các dây thần kinh xung quanh, gây đau, làm suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân, và cuối cùng có thể dẫn đến tử vong. Những loại ung thư thường di căn xương: Ung thư phổi. Ung thư vú (ở nữ giới). Ung thư tuyến tiền liệt. Ung thư dạ dày. Ung thư tuyến giáp. Ung thư thận. Ung thư vú (ở nữ giới). Ung thư tuyến tiền liệt. Ung thư dạ dày. Ung thư tuyến giáp. Ung thư thận. Ung thư di căn thường xuất hiện tại các xương sau: Cột sống. Xương chậu. Các xương sườn. Xương sọ. Xương cánh tay. Các xương dài ở chi dưới. 2. Triệu chứng Ở giai đoạn đầu, ung thư di căn đến xương có thể không gây ra bất kỳ dấu hiệu gì. Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng có thể gồm: Đau xương khớp. Thần kinh bị chèn ép. Chèn ép lên tủy sống. Bệnh gãy xương. Dấu hiệu ung thư di căn xương thường chỉ biểu hiện rõ khi ung thư đã ở giai đoạn muộn và di căn tới xương. Phát hiện sớm tình trạng này sẽ giúp xác định chính xác giai đoạn ung thư, đồng thời nâng cao hiệu quả giảm đau do ung thư di căn xương và tiên lượng. 3. Ung thư di căn xương gây đau như thế nào? Ung thư di căn xương thường mang lại những cơn đau dữ dội và khó chịu. Các cơn đau này thường kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể trạng của bệnh nhân. Việc không điều trị kịp thời có thể khiến cơn đau trở nặng hơn, dẫn đến suy kiệt và tăng nguy cơ tử vong. Cơn đau do ung thư di căn đến xương diễn ra qua các giai đoạn: Ban đầu, khối u tạo áp lực làm căng màng xương, kế đó chèn ép làm tăng áp lực nội sọ hoặc hành tủy. Tiếp theo, khối u chèn ép, di căn và phá hủy mô xương xung quanh, làm suy yếu cấu trúc xương, phá huỷ xương và dẫn đến bệnh gãy xương. Ngoài ra, sự kích thích các đầu mút dây thần kinh trong xương bởi khối u di căn có thể dẫn đến hoại tử. 4. Chẩn đoán bệnh Chẩn đoán ung thư di căn xương thường dựa vào các biện pháp như sau: Khám lâm sàng. Chụp X - quang: Chỉ định chụp X - quang ở những vị trí nghi ngờ khối u bị di căn. Tuy nhiên, phương pháp này không đánh giá toàn bộ hệ thống xương và chỉ phát hiện tổn thương khi mật độ xương giảm từ 30 % đến 50 %. Điều này có nghĩa là bệnh thường được chẩn đoán muộn và một số vị trí di căn có thể không phát hiện. Chụp cắt lớp vi tính (CT s can) và chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là hai kỹ thuật giúp phát hiện ung thư di căn vào xương chính xác hơn so với X - quang, tuy nhiên, chúng không thể đánh giá toàn bộ hệ xương và thường được chỉ định khi khối u gây ra các triệu chứng khu trú. Chụp xạ hình xương là phương pháp phát hiện di căn xương có độ nhạy cao, giúp đánh giá đầy đủ toàn bộ hệ thống xương và khớp. Khi kết hợp với chụp cắt lớp, phương pháp này giúp xác định rõ ràng vị trí và đặc điểm tổn thương xương, hỗ trợ cho quá trình sinh thiết. 5. Khi kết hợp với chụp cắt lớp, phương pháp này giúp xác định rõ ràng vị trí và đặc điểm tổn thương xương, hỗ trợ cho quá trình sinh thiết. 5. Giảm đau do ung thư di căn như thế nào? Mục đích của việc điều trị giảm đau do ung thư di căn xương là cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân, đồng thời giảm kích thước khối u và những tổn thương do khối u gây ra, từ đó giảm bớt cơn đau. Các phương pháp điều trị giảm đau cho ung thư di căn xương bao gồm: Sử dụng thuốc giảm đau. Xạ trị. Tiến hành phẫu thuật hoặc thủ thuật (diệt hạch đám rối thân tạng dưới sự hướng dẫn của máy chụp cắt lớp vi tính). 5.1 Dùng thuốc giảm đau Tổ chức Y tế Thế giới phân loại việc điều trị giảm đau do ung thư di căn xương thành ba mức độ như sau: Bậc 1: Kiểm soát cơn đau mà không sử dụng thuốc phiện, có thể kết hợp với các chất hỗ trợ khác. Đối với người trưởng thành: Dùng Pa ra c e ta mo l với liều từ 500 mg đến 1000 mg, uống cách nhau 4 đến 6 giờ khi cần thiết, không vượt quá 4000 mg trong ngày. Đối với trẻ em dưới 12 tuổi: Dùng Paracetamol theo liều 10 - 15 mg / kg trọng lượng cơ thể, cách nhau 4 - 6 giờ nếu cần. Đối với người trưởng thành: Dùng Pa ra c e ta mo l với liều từ 500 mg đến 1000 mg, uống cách nhau 4 đến 6 giờ khi cần thiết, không vượt quá 4000 mg trong ngày. Đối với trẻ em dưới 12 tuổi: Dùng Paracetamol theo liều 10 - 15 mg / kg trọng lượng cơ thể, cách nhau 4 - 6 giờ nếu cần. Bậc 2: Sử dụng thuốc giảm đau có chứa thuốc phiện, có thể kèm hoặc không kèm theo thuốc bổ trợ. Liều dùng bao gồm Paracetamol kết hợp với co de in hoặc tra ma do l, mỗi lần 1 - 2 viên, dùng cách 4 - 6 giờ, không quá 8 viên một ngày và không sử dụng quá 5 ngày. Những bệnh nhân ung thư có suy gan, thận hoặc người lớn tuổi cần giảm liều lượng. Liều dùng bao gồm Paracetamol kết hợp với co de in hoặc tra ma do l, mỗi lần 1 - 2 viên, dùng cách 4 - 6 giờ, không quá 8 viên một ngày và không sử dụng quá 5 ngày. Những bệnh nhân ung thư có suy gan, thận hoặc người lớn tuổi cần giảm liều lượng. Bậc 3: Giảm đau bằng thuốc phiện liều cao kết hợp với thuốc giảm đau không có thuốc phiện hoặc sử dụng các chất hỗ trợ. Mo r phin hoặc các dẫn xuất của mo r phin sẽ được lựa chọn tùy theo mức độ đau của bệnh nhân, với liều lượng dao động từ 5 đến 30 mg, mỗi 4 giờ, có thể uống hoặc tiêm. 5.2 Xạ trị Xạ trị, với các phương pháp chiếu trong và chiếu ngoài, là phương thức giảm đau do ung thư di căn xương hiệu quả. Phương pháp này giúp giảm đau trong thời gian dài, ít tác dụng phụ và không cần dùng thuốc giảm đau có chứa thuốc phiện, chi phí điều trị thấp. Xạ trị chiếu ngoài được chỉ định cho bệnh nhân ung thư di căn kèm theo biến chứng. Quy trình điều trị giảm đau cho bệnh nhân gồm các bước sau: Đầu tiên, bệnh nhân sẽ được kiểm tra tổng quát và đánh giá mức độ đau bằng thang điểm VA S. Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán và thảo luận phương pháp điều trị. Bệnh nhân sẽ chụp cắt lớp vi tính để mô phỏng quá trình xạ trị. Sau đó, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị. Phác đồ xạ trị sẽ được lựa chọn phù hợp. Bệnh nhân sẽ được theo dõi và đánh giá khả năng đáp ứng với quá trình điều trị. 5.3 Thủ thuật diệt hạch đám rối thân tạng Diệt hạch đám rối thân tạng là một kỹ thuật tiên tiến, ít xâm lấn, mang lại hiệu quả giảm đau lâu dài mà không cần gây mê cho bệnh nhân. Thủ thuật này thực hiện bằng cách chọc kim vào vị trí đám rối (dưới sự hướng dẫn của máy cắt lớp vi tính) và dùng cồn tuyệt đối để tiêu diệt các hạch. Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp như: Ung thư thực quản (đoạn dưới). Ung thư dạ dày. Ung thư đại tràng. Ung thư trực tràng. Ung thư gan. Ung thư túi mật. Ung thư tụy. Ung thư tuyến thượng thận. Ung thư tinh hoàn. Ung thư buồng trứng. Ung thư tử cung. Ung thư bàng quang. Đặc biệt khi ung thư đã di căn vào xương và gây đau dai dẳng, không thể kiểm soát bằng thuốc giảm đau. Bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối khi ung thư đã di căn đến xương sẽ gặp phải những cơn đau nghiêm trọng và kéo dài. Việc điều trị giảm đau có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. XEM THÊM: Thế nào là ung thư di căn? Làm sao để biết ung thư di căn đến xương? Ung thư tái phát như thế nào?