Xét nghiệm co r ti so l được chỉ định ở những bệnh lý nào?

Xét nghiệm co r ti so l giúp chẩn đoán trước các bệnh lý, đặc biệt là các hội chứng cu s hin g hay suy nhược thận. Từ việc xét nghiệm này hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác đưa ra liệu trình, phác đồ điều trị bệnh phù hợp cho người bệnh. 1. Co r ti so l là gì? Co r ti so l là một loại ho r mo ne được tạo ra ở tuyến thượng thận; đóng vai trò quan trọng trong sự chuyển hóa chất béo, p ro te in và ca r bo hy d ra te. Hầu hết, Co r ti so l trong máu gắn liền với một protein chỉ có một phần nhỏ là ở thể “ tự do ” và chúng có tính sinh học. Co r ti so l ở dạng tự do thường xuất hiện trong nước bọt (tuyến yên) hay được bài tiết trong nước tiểu (tuyến thượng thận). Mức độ Co r ti so l trong máu thường thay đổi theo chu kỳ, tăng hay giảm theo chu kỳ “ ngày - đêm ”. Cụ thể, nó đạt mức cực đại (cao nhất) vào sáng sớm, giảm dần trong ngày và đạt cực tiểu khi đêm xuống. Tuy nhiên, chu kỳ này có thể thay đổi nếu chế độ sinh hoạt thay đổi thất thường hay bị một căn bệnh nào đó có ảnh hưởng đến chế độ hoạt động của tuyến yên, tuyến thượng thận và vùng dưới đồi trong não. 2. Vai trò của co r ti so l Co r ti so l có rất nhiều vai trò, chức năng, có thể kể đến như: Co r ti so l là nhân tố làm ảnh hưởng đến quá trình ổn định lượng đường trong máu. Làm ổn định huyết áp Giúp điều chỉnh hệ miễn dịch Kiểm soát căng thẳng. 3. Ý nghĩa của xét nghiệm co r ti so l? Xét nghiệm co r ti so l được thực hiện với mục đích là đo mức độ ho r mo ne co r ti so l trong máu hay lượng co r ti so l trong nước bọt. Mức co r ti so l có thể cho thấy vấn đề với tuyến thượng thận hoặc tuyến yên, có thể là giảm hay tăng sản xuất co r ti so l. Xét nghiệm co r ti so l đánh giá hai dạng là co r ti so l trong máu gắn liền với một protein và co r ti so l ở thể “ tự do ”, trong đó định lượng co r ti so l niệu dùng để đánh giá co r ti so l ở thể tự do khi thực hiện xét nghiệm nước tiểu, nồng độ co r ti so l niệu sẽ tăng lên hay giảm đi phụ thuộc vào nồng độ co r ti so l huyết tương tăng. 4. Xét nghiệm co r ti so l được chỉ định ở những bệnh lý nào? Xét nghiệm co r ti so l trong máu dùng để phát hiện ra các bệnh lý như: Cu s hin g Bệnh a d di son (suy thượng thận nguyên phát) Bệnh suy thượng thận thứ phát. Khi tìm ra nồng độ co r ti so l có biểu hiện bất thường các bác sĩ có thể thực hiện thêm một xét nghiệm nữa để xác định chính xác nhất nguyên nhân dẫn đến sự bất thường đó. Các xét nghiệm bổ xung thường dùng là: A CT H kích thích - Ho r mo ne vỏ thượng thận (A CT H) Ức chế De xa me tha so ne. Các xét nghiệm bổ xung thường dùng là: A CT H kích thích - Ho r mo ne vỏ thượng thận (A CT H) Ức chế De xa me tha so ne. Ngoài ra, xét nghiệm co r ti so l được thực hiện để tìm ra các vấn đề của tuyến yên hoặc tuyến thượng thận như: Huyết áp cao Huyết áp thấp Béo phì Lượng đường trong máu (glucose) cao Mất trọng lượng cơ thể Vấn đề về da như đen sạm, da mỏng Vấn đề về cơ: teo cơ, yếu cơ Chỉ định xét nghiệm co r ti so l với phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt thất thường, chu (kỳ kinh nguyệt không đều) Chỉ định xét nghiệm co r ti so l với trẻ em có biểu hiện phát triển chậm, tầm vóc thấp hay có thể đã bị trì hoãn phát triển Chỉ định xét nghiệm co r ti so l với các bệnh nhân bị khủng hoảng tâm lý, stress nặng gây ra cơn khủng hoảng thượng thận có nguy cơ đe dọa tính mạng cần phải chăm sóc y tế ngay lập tức. 4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xét nghiệm co r ti so l Thời gian thực hiện xét nghiệm: Vì lượng co r ti so l biến thiên trong ngày thường là cao nhất vào khoảng 7 h sáng và thấp nhất là khoảng thời gian trước khi đi ngủ. Chính vì vậy, các bác sĩ cần xác định thời gian lấy mẫu bệnh phẩm phù hợp. Chính vì vậy, các bác sĩ cần xác định thời gian lấy mẫu bệnh phẩm phù hợp. Sử dụng các loại thuốc làm thay đổi lượng co r ti so l: Có thể là các loại thuốc làm tăng lượng co r ti so l: Am phe ta min, e s tro gen, ho r mon hướng thượng thận (co r ti co tro pin),.... hay các loại thuốc làm giảm lượng co r ti so l: An d ro gen, De xa me tha son, ba r bi tu ra t,... Chế độ ăn uống không khoa học, bệnh nhân nghiện rượu, trầm cảm cũng là một nguyên nhân làm ảnh hưởng kết quả xét nghiệm. Bệnh nhân có hội chứng buồng trứng đa nang, hoặc đang bị các bệnh lý cấp tính có thể có nồng độ co r ti so l niệu tăng cao đột ngột (tuy nhiên nồng độ này vượt quá h cm 300 p g trong 24 giờ) Nồng độ co r ti so l máu và nồng độ co r ti so l niệu có thể thay đổi khi ngủ và trong tình trạng stress hay khi gắng sức Trong quá trình lấy mẫu bệnh phẩm, làm vỡ hồng cầu cũng có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm. Để đăng ký xét nghiệm co r ti so l tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Quý Khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc, hoặc đăng ký khám trực tuyến TẠI ĐÂY. XEM THÊM Xét nghiệm nồng độ co r ti so l máu trong chẩn đoán hội chứng Cu s hin g và suy thượng thận Nồng độ co r ti so l trong máu Tác hại của bệnh lý A d di son (suy tuyến thượng thận)