Vai trò của f e r ro p to si s trong sinh bệnh của các bệnh gan thường gặp

Bệnh f e r ro p to si s có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển và tiến triển của các bệnh gan khác nhau. Một cuộc kiểm tra toàn diện về các quá trình cơ bản và các yếu tố kiểm soát chi phối bệnh f e r ro p to si s sẽ đưa ra những góc nhìn mới và các chiến lược tiềm năng để phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh gan. Bài viết được viết bởi ThS. BS Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k Tổng quan Bệnh f e r ro p to si s có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển và tiến triển của các bệnh gan khác nhau. Một cuộc kiểm tra toàn diện về các quá trình cơ bản và các yếu tố kiểm soát chi phối bệnh f e r ro p to si s sẽ đưa ra những góc nhìn mới và các chiến lược tiềm năng để phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh gan. Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng các loại thuốc kiểm soát bệnh f e r ro p to si s, cũng như các biện pháp can thiệp tập trung vào quá trình chuyển hóa sắt và stress oxy hóa, có tiềm năng được sử dụng để phòng ngừa và điều trị các bệnh gan. Vai trò của f e r ro p to si s trong sinh bệnh của các bệnh gan Nhiều báo cáo đã ghi nhận vai trò và cơ chế của f e r ro p to si s trong bệnh sinh lý của bệnh gan. Vai trò của f e r ro p to si s trong sinh bệnh của các bệnh gan Nhiều báo cáo đã ghi nhận vai trò và cơ chế của f e r ro p to si s trong bệnh sinh lý của bệnh gan. Ấn bản mới nhất của Tạp chí Tiêu hóa Thế giới có một nghiên cứu đáng chú ý có tựa đề “ Chất điều hòa thông tin im lặng si r tu in 1 cải thiện tình trạng suy gan cấp tính thông qua trục p 53 / g lu ta thi o ne p e ro xi da se 4 / ga s de r min D ”. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa f e r ro p to si s và p y ro p to si s cũng như các cơ chế điều hòa kiểm soát chúng trong A L F. Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu bằng cách sử dụng phương pháp tiếp cận dựa trên dân số. Ban đầu, họ ghi nhận nồng độ a s pa r ta te a mi no tran s f e ra se (A S T), a la ni ne a mi no tran s f e ra se (A L T) và các dấu hiệu viêm tăng cao trong máu của bệnh nhân mắc A L F. Ngoài ra, các mẫu mô gan từ bệnh nhân mắc A L F cho thấy sự tích tụ sắt. Có sự giảm đồng thời nồng độ G P X 4 và S L C 7 A 11, cả hai đều có chức năng ức chế quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s, cùng với sự biểu hiện tăng cao của p ro te i nga s de r min D đánh dấu quá trình chết tế bào do p y ro p to si s (GS D M D). Kết quả cho thấy A L F kích hoạt cả quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s và p y ro p to si s. Kết quả cho thấy A L F kích hoạt cả quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s và p y ro p to si s. Nhiều dạng chết tế bào theo chương trình khác nhau Nhiều tác giả đã chứng minh sự xảy ra đồng thời của a p o p to si s và f e r ro p to si s trong mô hình chuột mắc A L F. Ngoài ra, họ phát hiện ra rằng ức chế a p o p to si s hoặc f e r ro p to si s có thể làm giảm đáng kể sự xuất hiện của A L F do L P S / D - Ga l N gây ra. Quá liều a c e ta mi no phen (A PA P) là một lý do phổ biến gây tổn thương gan do thuốc và A L F [ 33 - 35]. Liu và cộng sự đã quan sát thấy f e r ro p to si s và p y ro p to si s tế bào gan đáng kể ở mô hình chuột mắc A L F do A PA P gây ra. Họ phát hiện ra rằng g ly co si de rượu 3, 4 - di hy d ro xy phen y le t hy l có khả năng điều trị A L F do A PA P gây ra bằng cách ức chế f e r ro p to si s và p y ro p to si s trong tế bào gan. Một nghiên cứu khác đã chứng minh rằng li p ro x s ta tin - 1, một chất ức chế f e r ro p to si s, làm giảm hiệu quả tổn thương gan và xơ hóa ở mô hình chuột mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chức năng chuyển hóa. Điều này có thể là do sự điều chỉnh PA NO p to si s của nó, một quá trình bao gồm p y ro p to si s, a p o p to si s và ne c ro p to si s. Điều này có thể là do sự điều chỉnh PA NO p to si s của nó, một quá trình bao gồm p y ro p to si s, a p o p to si s và ne c ro p to si s. Các nghiên cứu này cùng nhau đưa ra bằng chứng thuyết phục rằng nhiều dạng chết tế bào theo chương trình, chẳng hạn như f e r ro p to si s và p y ro p to si s, đóng vai trò quan trọng trong các bệnh về gan. Kết hợp lại, các nghiên cứu này cho thấy các chất dược lý nhắm vào f e r ro p to si s có thể làm giảm sự tiến triển của các bệnh về gan trong ống nghiệm và trong cơ thể sống. Mức độ biểu hiện của các yếu tố Nghiên cứu của nhiều tác giả đã chứng minh sự gia tăng mức độ biểu hiện của p 53 và p 53 đã a c e ty l hóa (A c - p 53) trong mô gan A L F của người. Các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy sự gia tăng đáng kể về khả năng sống sót của động vật, giảm các cy to ki ne gây viêm và giảm biểu hiện p 53 sau khi sử dụng chất ức chế f e r ro p to si s và p y ro p to si s. Gen p 53, một chất ức chế khối u thiết yếu, có vai trò trung tâm trong quá trình phát triển tế bào, biệt hóa, a p o p to si s, sửa chữa DNA và chuyển hóa. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy p 53 sử dụng f e r ro p to si s như một cơ chế để phát huy tác dụng chống ung thư của nó. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy p 53 sử dụng f e r ro p to si s như một cơ chế để phát huy tác dụng chống ung thư của nó. F e r ro p to si s liên quan nhiều con đường truyền tín hiệu khác nhau Có những báo cáo chỉ ra rằng p 53 có thể điều chỉnh quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s theo hai hướng thông qua nhiều con đường truyền tín hiệu khác nhau. Việc thúc đẩy chết tế bào do f e r ro p to si s có chủ đích đóng vai trò trong việc ngăn chặn khối u và loại bỏ các tế bào bất thường. Tuy nhiên, p 53 cũng có thể ức chế quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s bằng cách kiểm soát các con đường chuyển hóa, kích hoạt cơ chế chống stress oxy hóa và điều chỉnh chức năng ty thể. Ví dụ, p 53 có thể tăng cường chức năng của G P X 4 bằng cách kích hoạt p 21. Điều này tạo điều kiện cho việc loại bỏ lipid độc hại và RO S, do đó ngăn chặn quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng p 53 ức chế chức năng của di p e p ti dy l p e p ti da se - 4, có liên quan đến khả năng ngăn chặn chết tế bào do e ra s tin gây ra. Tương tác giữa f e r ro p to si s và vai trò điều hòa của p 53 Tương tác giữa f e r ro p to si s và vai trò điều hòa của p 53 trong nhiều rối loạn gan rất phức tạp. Tương tác giữa f e r ro p to si s và vai trò điều hòa của p 53 Tương tác giữa f e r ro p to si s và vai trò điều hòa của p 53 trong nhiều rối loạn gan rất phức tạp. Z ho u và cộng sự đã quan sát thấy nồng độ p 53 và A c - p 53 tăng cao trong mô gan A L F của người. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra mối tương quan âm giữa nồng độ p 53 và nồng độ S L C 7 A 11 và G P X 4. Kết quả là, f e r ro p to si s và p y ro p to si s xảy ra sau đó. Hơn nữa, trong mô hình chuột A L F, việc sử dụng thuốc để ngăn chặn hoạt động của p 53 và tăng cường hoạt động của G P X 4 đã làm giảm hiệu quả nồng độ A S T và A L T, cũng như các phản ứng viêm. Nghiên cứu này đã chứng minh chức năng quan trọng của SI R T 1 trong việc bảo vệ tế bào gan khỏi chết tế bào ở A L F bằng cách nghiên cứu cụ thể các quá trình f e r ro p to si s và p y ro p to si s và điều chỉnh con đường p 53 / G P X 4 / GS D M D. Hơn nữa, nghiên cứu này đưa ra góc nhìn mới về vai trò điều hòa kép của SI R T 1, kiểm soát cả quá trình f e r ro p to si s và p y ro p to si s. Phát hiện này ngụ ý khả năng nhắm mục tiêu vào SI R T 1 cho mục đích điều trị. F e r ro p to si s đóng vai trò kép trong bệnh gan. Phát hiện này ngụ ý khả năng nhắm mục tiêu vào SI R T 1 cho mục đích điều trị. F e r ro p to si s đóng vai trò kép trong bệnh gan. Trong điều kiện stress oxy hóa cụ thể, nó có thể tạo điều kiện cho việc loại bỏ các tế bào bị suy yếu hoặc bất thường, do đó ngăn chặn tình trạng viêm và xơ hóa. Ngược lại, lượng f e r ro p to si s quá mức có thể dẫn đến tổn thương gan, dẫn đến phản ứng viêm và đẩy nhanh quá trình xơ hóa. Cần có thêm nghiên cứu để điều tra các lĩnh vực sau: (1) Hiểu các cơ chế gây ra và thúc đẩy f e r ro p to si s; (2) Kiểm tra tác động điều trị của các phân tử nhỏ nhắm mục tiêu f e r ro p to si s đối với các bệnh về gan ở một nhóm người tham gia lớn hơn; và (3) Xác nhận tính an toàn và hiệu quả của các loại thuốc nhắm mục tiêu vào tình trạng này. Trong tương lai, điều quan trọng là phải kiểm tra kỹ lưỡng các mối liên hệ giữa các thay đổi trong cơ chế f e r ro p to si s và sự tái phát của bệnh từ các góc độ khác nhau. Ngoài ra, điều quan trọng là phải tiến hành các nghiên cứu triển vọng để khám phá mối liên hệ giữa f e r ro p to si s và tiên lượng bệnh. Ngoài ra, điều quan trọng là phải tiến hành các nghiên cứu triển vọng để khám phá mối liên hệ giữa f e r ro p to si s và tiên lượng bệnh. Các mục tiêu điều trị tiềm năng để tăng cường kiểm soát các bệnh gan khác nhau Bằng cách nắm vững hiểu biết toàn diện về hoạt động phức tạp liên quan đến f e r ro p to si s, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra các mục tiêu điều trị tiềm năng để tăng cường kiểm soát các bệnh gan khác nhau. Cơ chế mà g lu ta thi o ne p e ro xi da se 4, cân bằng sắt, p e ro xy hóa lipid và điều hòa một số gen chính ảnh hưởng đến quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s. Con đường điều hòa của quá trình chết tế bào do f e r ro p to si s có thể được phân loại thành ba nhóm chính. Con đường g lu ta - thi o ne / g lu ta thi o ne p e ro xi da se 4 đóng vai trò điều hòa một số quá trình, chẳng hạn như ức chế hệ thống X c, chuyển hóa g lu ta mi ne và trục tín hiệu p 53. Hơn nữa, quá trình chuyển hóa sắt chịu ảnh hưởng của các cơ chế điều hòa như con đường yếu tố 2 liên quan đến yếu tố 2 giống như protein liên kết E CH 1 - nhân tố hạt nhân e r y t h roi d 2. Cuối cùng, các con đường liên quan đến quá trình chuyển hóa li pi d, cụ thể là p 53 - SA T 1 - a ra chi do na te (15 S) - li p o xy gen a se, họ chuỗi dài a cy l co en z y me a s y n the ta se, thành viên 4 và ly so pho s pha ti dy l cho li ne a cy l tran s f e ra se 3, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa lipid và tăng cường tốc độ chết tế bào do f e r ro p to si s. Ngoài ra, con đường f e r ro p to si s - co en z y me Q 10 - ni co ti na mi de a de ni ne di nu c leo ti de pho s pha te ngăn ngừa quá trình p e ro xy hóa pho s pho li pi d và ức chế f e r ro p to si s. Tài liệu tham khảo 1. De va r b ha vi H, A s ra ni S K, A ra b J P, Na r te y YA, P o se E, Ka ma t h P S. G lo ba l bu r den o f li ve r di se a se: 2023 u p da te. J He pa to l. 2023; 79: 516 - 5372. Ne s ha t S Y, Qui ro z V M, W ang Y, Ta may o S, Do lo f f J C. Li ve r Di se a se: In du ct ion, P ro g re s sion, Im mu no lo gi ca l Me cha ni s m s, an d The ra p e u ti c In te r ve nt ion s. I nt J Mo l S c i. 2021; 22: 6777.3. Lai M S, Y an X P, B ran ch D R, Lo ria mi ni M, Chen L M. F e r ro p to si s in li ve r di se a se s: F un da men ta l me cha ni s m an d c li ni ca l im p li ca t ion s. W o r l d J Ga s tro en te ro l 2024; 30 (32): 3730 - 3738