Tăng p ro la ct in máu và khả năng sinh sản

P ro la ct in là một ho r mo ne có vai trò quan trọng đối với tạo sữa, chuyển hoá và đặc biệt là chức năng sinh sản của người phụ nữ. Tăng p ro la ct in máu là một bệnh lý nội tiết thường gặp và cũng là một trong những nguyên nhân có thể gây vô sinh cho nữ giới. 1. Tăng p ro la ct in máu là gì? Tăng p ro la ct in máu là khi có quá nhiều p ro la ct in trong máu. P ro la ct in là một loại ho r mo ne được sản xuất bởi tuyến yên. Ở phụ nữ, p ro la ct in hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt và giúp ngực phát triển và sản xuất sữa. Tăng p ro la ct in trong máu làm giả me s tro gen và cản trở quá trình rụng trứng, gây ra hiện tượng kinh nguyệt không đều hoặc không có và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tình trạng này cũng dẫn đến mật độ xương thấp và khiến phụ nữ không mang thai sản xuất sữa mẹ. Nồng độ p ro la ct in cũng sẽ có sự thay đổi nhất định ở mỗi giai đoạn của người phụ nữ. Nồng độ p ro la ct in tiêu chuẩn: Phụ nữ trong độ tuổi trưởng thành: 127 – 637 μ IU / mL Phụ nữ khi mang thai: 200 – 4500 μ IU / mL Giai đoạn mãn kinh: 30 – 430 μ IU / mL Rối loạn trục dưới đồi - tuyến yên dẫn đến hiện tượng tăng p ro la ct in máu. Tình trạng này được xác định bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. 2. Tình trạng này được xác định bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. 2. Nguyên nhân nào gây tăng p ro la ct in máu? Tình trạng tăng p ro la ct in máu đôi khi không xác định được nguyên nhân. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp: Do khối u không phải ung thư trong tuyến yên tạo ra mức p ro la ct in cao. Điều này ảnh hưởng đến 50 - 60 % phụ nữ bị tăng p ro la ct in máu. (một số trường hợp rất hiếm xảy ra, khối u có thể là ung thư.) Tế bào hoạt động quá mức trong tuyến yên Tuyến giáp kém hoạt động (suy giáp) Một số loại thuốc điều trị bao gồm trầm cảm và huyết áp cao Tổn thương vùng ngực (ví dụ như do bệnh z o na hoặc sẹo phẫu thuật) Suy thận: Giảm thoái hoá, giảm thanh thải p ro la ct in Xơ gan: Tổn thương các vùng sản xuất do pa mi ne ở hạ đồi do bệnh lý não E s tra di o l: gây phì đại và tăng sản tế bào la ct o tro phe (sản xuất P R L), phản hồi âm lên do pa mi ne ne u ron vùng hạ đồi (làm giảm do pa mi ne là chất ức chế sản xuất p ro la ct in). Lượng p ro la ct in cũng có thể tăng lên cao sau khi bạn ăn quá nhiều thịt, sau khi quan hệ tình dục, kích thích núm vú, sau khi luyện tập thể dục hoặc khi bị căng thẳng Do nồng độ e s tra di o l huyết thanh trong thai kỳ tăng nên phụ nữ trong giai đoạn mang thai có nguy cơ tăng p ro la ct in ở thời kỳ này. Hàm lượng p ro la ct in có thể trở lại bình thường sau khi sinh khoảng 6 tuần Nồng độ p ro la ct in trong máu tăng trong giai đoạn cho con bú bởi việc kích thích núm vú. Tăng p ro la ct in máu sẽ ngăn cản hoặc ức chế nhịp tiết G n R H bình thường, ngoài ra còn tăng hoạt tính do pa mi ne r gi c tại vùng hạ đồi dẫn đến nồng độ F S H (ho r mo ne kích thích nang trứng phát triển) và L H (ho r mo ne gây rụng trứng và hỗ trợ hoàng thể) ở mức thấp hoặc không đủ hiệu quả. Từ đó gây nên rối loạn rụng trứng, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, không rụng trứng, vô kinh hay nguy hiểm hơn là suy sinh dục. 3. Các triệu chứng của tăng p ro la ct in máu là gì? Một số phụ nữ không có bất kỳ triệu chứng nào. Một số trường hợp khác có thể xuất hiện các triệu chứng như: Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh nguyệt Tiết sữa mẹ khi không mang thai hoặc cho con bú Khô âm đạo Nóng bừng Mật độ xương thấp 4. Tăng p ro la ct in máu được chẩn đoán như thế nào? Xét nghiệm máu có thể cho biết mức độ p ro la ct in của bạn có cao hơn bình thường hay không. Nếu còn nghi ngờ, bạn có thể được kiểm tra hai lần để chắc chắn. Bác sĩ cũng có thể cho bạn khám sức khỏe và yêu cầu chụp MRI để lấy hình ảnh não của bạn. 5. Bác sĩ cũng có thể cho bạn khám sức khỏe và yêu cầu chụp MRI để lấy hình ảnh não của bạn. 5. Điều trị tăng p ro la ct in máu là gì? Nếu bạn bị nhẹ hoặc không có triệu chứng, bạn có thể không cần điều trị. Nhưng hãy cho bác sĩ biết nếu các biểu hiện khiến bạn khó chịu hoặc nếu bạn khó mang thai. Phương pháp điều trị tăng p ro la ct in máu đầu tiên thường là b ro mo c ri p ti ne hoặc ca be r go li ne, hai loại thuốc được gọi là chất chủ vận do pa mi ne làm giảm nồng độ p ro la ct in, thu nhỏ khố iu tuyến yên, phục hồi khả năng rụng trứng và khả năng sinh sản. B ro mo c ri p ti ne được coi là phương pháp điều trị an toàn. Nó có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh rất thấp và được khuyến khích cho những phụ nữ đang mong muốn thụ thai. Bạn có thể cần dùng thuốc trong vài tháng trước khi giảm p ro la ct in của bạn xuống mức bình thường. Nhưng một khi mức độ p ro la ct in của bạn trong giới hạn bình thường, quá trình rụng trứng sẽ được phục hồi và bạn có kinh trở lại. Ca be r go li ne là một loại thuốc mới hơn và chưa được kê đơn lâu như b ro mo c ri p ti ne, song loại thuốc này không gây dị tật bẩm sinh nếu dùng trong tháng đầu tiên của thai kỳ. Ca be r go li ne hoạt động theo cách tương tự như b ro mo c ri p ti ne và được đánh giá là hiệu quả hơn trong việc giảm mức p ro la ct in. Thuốc thường được kê cho những người không phản ứng với b ro mo c ri p ti ne hoặc những người có tác dụng phụ từ b ro mo c ri p ti ne. Khi đã sẵn sàng, bạn có thể cố gắng thụ thai tự nhiên hoặc nhờ sự trợ giúp của bác sĩ, tùy thuộc vào khả năng sinh sản của bạn. Nếu bạn không thụ thai sau khi rụng trứng trong một vài tháng, bác sĩ có thể đề nghị một phương pháp điều trị khác. 6. Điều trị tăng p ro la ct in máu do một khối u lớn ở tuyến yên là gì? Một số phụ nữ có thể phát triển khối u trong khi mang thai. Những phụ nữ có khối u tuyến yên đường kính lớn hơn 10 mm muốn mang thai thường dùng thuốc chủ vận do pa mi ne, như b ro mo c ri p ti ne hoặc ca be r go li ne, để thu nhỏ khối u trước khi thụ thai. Nếu khối u không co lại hoặc nếu nó gây ra các triệu chứng như các vấn đề về thị lực, bác sĩ có thể khuyên bạn nên phẫu thuật loại bỏ khối u trước khi mang thai. 7. Điều trị tăng p ro la ct in máu mất bao lâu? Bác sĩ sẽ bắt đầu dùng thuốc với liều lượng thấp và tăng dần khi cần thiết. Mức p ro la ct in của bạn sẽ bắt đầu giảm từ 2 đến 3 tuần sau khi bạn bắt đầu điều trị. Mức p ro la ct in của bạn sẽ bắt đầu giảm từ 2 đến 3 tuần sau khi bạn bắt đầu điều trị. Với b ro mo c ri p ti ne, bạn dùng thuốc uống hoặc đặt âm đạo một hoặc hai lần mỗi ngày cho đến khi mang thai. Nếu ca be r go li ne được kê đơn, bạn sẽ uống thuốc một hoặc hai lần một tuần cho đến khi mang thai. Bạn có thể sử dụng một trong hai loại thuốc một cách an toàn trong vài năm, nếu cần. Nhưng một khi bạn ngừng dùng thuốc, tăng p ro la ct in máu có thể trở lại. Để phòng ngừa thêm, bác sĩ có thể ngừng dùng b ro mo c ri p ti ne hoặc ca be r go li ne nếu bạn phát hiện ra rằng bạn đang mang thai. 8. Tác dụng phụ của thuốc tăng p ro la ct in máu là gì? Trong khi dùng b ro mo c ri p ti ne hoặc ca be r go li ne, bạn có thể gặp những tác dụng phụ sau: Huyết áp thấp Buồn nôn Căng thẳng Mệt mỏi Nghẹt mũi Phiền muộn Táo bón Chóng mặt Đau đầu Ngất xỉu Các tác dụng phụ có thể nghiêm trọng hơn khi bắt đầu điều trị hoặc bất cứ khi nào tăng liều lượng sử dụng nhưng thường giảm dần khi cơ thể bạn quen với thuốc. Cho đến khi bạn thích nghi với thuốc, hãy dùng thuốc vào buổi tối khi bạn đi ngủ vì bạn có nguy cơ ngất xỉu (do huyết áp thấp) bất cứ khi nào bắt đầu hoặc tăng liều. Dùng thuốc trong bữa ăn cũng có thể hữu ích và những bệnh nhân sử dụng b ro mo c ri p ti ne qua đường âm đạo thường ít xảy ra các tác dụng phụ hơn. Các tác dụng phụ của ca be r go li ne cũng có xu hướng ít nghiêm trọng hơn. 9. Cơ hội mang thai sau khi điều trị chứng tăng p ro la ct in máu là bao nhiêu? Mức p ro la ct in trở lại bình thường ở khoảng 90 phần trăm phụ nữ dùng b ro mo c ri p ti ne hoặc ca be r go li ne. 85 % phụ nữ dùng những loại thuốc này sẽ rụng trứng và trong số những người rụng trứng, 70 đến 80 % có thai. (tỷ lệ mang thai là do tất cả các yếu tố khác ảnh hưởng đến việc mang thai, từ độ tuổi của bạn đến chất lượng tinh trùng của bạn tình.). B ro mo c ri p ti ne và ca be r go li ne không làm tăng nguy cơ sinh đôi trở lên. Nếu bạn vẫn không rụng trứng mặc dù mức p ro la ct in bình thường, các loại thuốc hỗ trợ sinh sản như clo mi phe ne hoặc go na do tro pin s có thể được thêm vào chế độ dùng thuốc của bạn. Nguồn tham khảo: ba b y c en te r. com