Bệnh go u t và quản lý bệnh

Bài viết bởi Bác sĩ Khoa Khám bệnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Ti me s C i ty Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh go u t là tìm thấy tinh thể u ra t trong dịch khớp hoặc hạt to phi. Điều trị go u t cơ bản dựa trên 2 chiến lược chính đó là kiểm soát tình trạng viêm do go u t, giảm đau và hạ a xi t u ri c máu, tránh hình thành tinh thể u ra t mới gây go u t cấp. 1. Đại cương về bệnh go u t Bệnh go u t (thống phong) là bệnh rối loạn chuyển hóa gây lắng đọng các tinh thể mo no so di um u ra te trong tổ chức. Biểu hiện lâm sàng là tăn ga xi t u ri ct rong máu, gây đau ở khớp, sụn, xương, dưới da, thận. Tỉ lệ mắc bệnh go u t ở Việt nam theo điều tra trong cộng đồng năm 2003 là 0, 14 %, ngày nay, con số này ngày càng gia tăng do tình trạng lạm dụng rượu bia và chế độ ăn giàu đạm. Ở Úc, bệnh go u t cũng là một vấn đề phổ biến, nó có liên quan đến nhiều bệnh đi kèm nghiêm trọng như tăng huyết áp, bệnh thận mãn tính, béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch. Những thay đổi gần đây bao gồm cách sử dụng các loại thuốc cũ hơn, cũng như các phương pháp trị liệu mới hơn có sẵn hoặc đang được phát triển. Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh go u t là tìm thấy tinh thể u ra t trong dịch khớp hoặc hạt to phi. Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh go u t là tìm thấy tinh thể u ra t trong dịch khớp hoặc hạt to phi. Điều trị go u t cơ bản dựa trên 2 chiến lược chính đó là kiểm soát tình trạng viêm do go u t, giảm đau và hạ a xi t u ri c máu, tránh hình thành tinh thể u ra t mới gây go u t cấp. 2. Các yếu tố nguy cơ của bệnh go u t Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh go u t chính là: Yếu tố gia đình và chủng tộc: Các nghiên cứu gần đây cho biết, trong cơ thể có nhiều gen tham gia kiểm soát, duy trì nồng độ máu a xi t u ri c máu (AU), các gen này có thể nằm trên nhiễm sắc thể thường hoặc nhiễm sắc thể giới tính X. Yếu tố tuổi và giới: Tăng AU máu và bệnh go u t thường xuất hiện ở nam giới tuổi trên 30. Bệnh thường kết hợp với một số rối loạn chuyển hóa khác như: Rối loạn lipid máu, béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp. Uống nhiều bia rượu: Làm tăng dị hóa A TP thành AM P làm tăng a xi t la ct i c máu gây giảm đào thải AU qua thận, tăng sản xuất AU, ngoài ra bia rượu cũng là nguồn cung cấp pu rin ngoại sinh phong phú làm tăng AU máu. Bệnh thận: Nhiều bệnh lý của hệ tiết niệu là nguyên nhân gây tăng AU máu và bệnh go u t như: Suy thận, sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, thận đa nang. Bệnh thận: Nhiều bệnh lý của hệ tiết niệu là nguyên nhân gây tăng AU máu và bệnh go u t như: Suy thận, sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, thận đa nang. Các bệnh thận gây tăng AU máu là do giảm độ thanh lọc AU, giảm bài tiết AU, tăng tái hấp thu AU ở ống lượn xa. Thuốc dùng trong điều trị: Thuốc lợi tiểu: F ra min g ham nghiên cứu thấy có 50 % bệnh nhân gút có liên quan đến thuốc lợi tiểu nhóm thia z i de; Thuốc Sa li cy la te: liều nhỏ dưới 2 g / 24 h gây ức chế bài tiết u ra t ở ống thận, liều cao > 3 g / 24 h gây ức chế tái hấp thu. Thuốc chống lao: P y ra z i na mi de, e tham bu to l, a c i d ni co ti ni c làm giảm thanh thải AU qua thận. Cy clo s p o rin, Le vo do pa, corticoid và một số thuốc cản quang cũng ảnh hưởng đến quá trình thanh thải AU ở thận gây tăng AU máu. 3. Bệnh go u t và biến chứng nguy hiểm Người mắc bệnh go u t sẽ thường xuyên phải gánh chịu các cơn đau nhức tại các khớp, nhất là ở các khớp như khớp ngón chân, khớp ngón tay, khớp gối hoặc là mắt cá chân... Đặc biệt khi thời tiết thay đổi, chuyển đột ngột từ nóng sang lạnh thì cơn đau càng trở nên dữ dội hơn, đau nhiều hơn về ban đêm khiến bệnh nhân bị mất ngủ, suy nhược cơ thể trầm trọng, lúc nào cũng tỏ ra mệt mỏi... Ngoài ra, bệnh go u t kéo dài sẽ chuyển sang mãn tính và gây ra biến chứng như: 3.1 Làm xuất hiện các hạt to phi ở xung quanh khớp Đây là biểu hiện và cũng là biến chứng của bệnh go u t mạn tính gây ra. Các hạt này có thể nhiều hoặc ít, lớn hoặc nhỏ gây ảnh hưởng tới thẩm mỹ của bệnh nhân, thiếu tự tin khi giao tiếp, đồng thời còn làm giảm khả năng cử động, vận động của các khớp. 3.2 Dẫn tới dò hạt to phi khó liền Bệnh càng để lâu thì các hạt to phi này sẽ bị dò, vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công các khớp, gây ra nhiễm trùng khớp rất nguy hiểm. 3.3 Gây ra biến chứng ở thận, điển hình là gây sỏi thận Thận có nhiệm vụ bài tiết các a c i d u ri c ra khỏi cơ thể thông qua nước tiểu. Tuy nhiên, với những người bị bệnh go u t thì lượng a c i d u ri c quá lớn, thận không lọc kịp, từ đó dễ gây ứ đọng ở thận, lâu ngày sẽ hình thành nên sỏi thận. Sỏi u ra t của thận vốn là loại sỏi không cản quang nên chỉ có thể phát hiện thông qua siêu âm hệ tiết niệu. 3.4 Dẫn tới suy thận mạn Một khi thận bị suy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, các chất độc trong cơ thể sẽ không được đào thải ra ngoài, dẫn tới nhiều bệnh tật khác, đặc biệt lúc này việc dùng thuốc chống viêm cũng không còn hiệu quả. 3.5 Gây ra viêm tĩnh mạch nông chi dưới Tình trạng này thường gặp những bệnh nhân có hội chứng chuyển hóa đi kèm, ví dụ như bị tăng đường máu, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu... 3.6 Gây khó khăn cho việc điều trị bệnh Với những người để bệnh kéo dài quá lâu thì việc điều trị cũng trở nên khó khăn hơn, phức tạp hơn. Trong quá trình điều trị dễ gặp phải các biến chứng do trước đó bệnh nhân có dùng thuốc chống viêm giảm đau, dễ dẫn tới viêm loét dạ dày hành tá tràng, dễ bị chứng mạch vành, suy thận, đồng thời còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn máu đe dọa đến tính mạng của người bệnh. 4. Phải làm gì để đối phó với bệnh go u t và biến chứng? Dự phòng bệnh go u t cấp tính được khuyến cáo ở những người bắt đầu điều trị hạ a c i d u ri c. Go u t cấp bắt đầu điều trị hạ a c i d u ra te là rất phổ biến và điều trị dự phòng nhằm mục đích ngăn chặn đợt cấp tái phát. Thời gian điều trị dự phòng được đề nghị hiện nay dài hơn so với những gì đã được sử dụng trước đây. Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ khuyến nghị: Thời gian ít nhất 6 tháng, hoặc 3 tháng sau khi đạt được a c i d u ra te huyết thanh mục tiêu ở bệnh nhân không có to phi, hoặc 6 tháng sau khi đạt được a c i d u ra te huyết thanh mục tiêu ở bệnh nhân nhiễm to phi khi khám. Điều trị bệnh nhân go u t bằng hạ a c i d u ra te huyết thanh mục tiêu là điều cần thiết để giảm cơn go u t cấp tái phát và giải quyết các hạt to phi. Đối với những người không có to phi, nên sử dụng mục tiêu a c i d u ra te huyết thanh < 0, 36 mmol / L; đối với những người có to phi, nên xem xét mục tiêu a c i d u ra te huyết thanh < 0, 30 mmol / L (theo E U LA R 2016). Giáo dục bệnh nhân: Nghiên cứu đã gợi ý rằng những bệnh nhân mắc bệnh go u t thiếu tự tin trong phương pháp điều trị đã giảm sự tuân thủ với thuốc. Sự thiếu tự tin trong điều trị có thể xuất phát từ bệnh go u t của họ bùng phát sau khi bắt đầu điều trị hạ a c i d u ra te. Giáo dục về điều này và các khía cạnh khác của bệnh go u t rất quan trọng để đảm bảo bệnh nhân hiểu rằng mặc dù bệnh của họ có thể bùng phát trong thời gian ngắn, nhưng họ đang điều trị hướng tới mục tiêu chung là không có cơn gút trong thời gian dài. Ngoài ra, việc trang bị cho những bệnh nhân mắc bệnh go u t có kỹ năng và động lực để tuân thủ điều trị bằng thuốc có lẽ cũng rất quan trọng. Một lượng lớn đường hoặc nước ngọt có ga, chẳng hạn như co la hoặc nước chanh, là một nguy cơ được công nhận cho bệnh go u t. Bệnh nhân bị bệnh go u t nên hạn chế uống những đồ uống này. Bệnh nhân bị bệnh go u t nên hạn chế uống những đồ uống này. Bằng chứng dịch tễ học cũng cho thấy, chế độ ăn nhiều pu rin làm tăng nguy cơ mắc bệnh go u t, nhưng có bằng chứng ít ỏi cho thấy chế độ ăn ít pu ri ne ở những người mắc bệnh go u t giúp giảm cơn gút hoặc a c i d u ri c huyết thanh có ý nghĩa lâm sàng. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị bệnh, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị bệnh go u t tại Bệnh viện. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Tham khảo tài liệu: La w ren c e M. R y an, M D (2015). Go u t. P ro f e s so r o f Me di c i ne, Me di ca l Co l le ge o f W i s con sin. The ma na ge me nt o f go u t: Mu ch ha s chan ge d). Phi li p C Ro bin son; Li sa K S tam p; Vo lu me 45, No. 5, May 2016 Pa ge s 299 - 302