Thuốc gắn a c i d mật: Cơ chế tác dụng, hướng dẫn sử dụng và tác dụng phụ

Thuốc gắn a c i d mật là một nhóm thuốc đặc biệt giúp kiểm soát cho le s te ro l bằng cách “ bẫy ” a c i d mật trong ruột non, từ đó giảm mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Trong bài viết này, hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu chi tiết về thuốc gắn a c i d mật, từ cách chúng hoạt động, chỉ định, đến những lưu ý quan trọng khi sử dụng nhé! Trong quá trình tiêu hóa, a c i d mật đóng vai trò quan trọng trong việc nhũ hóa chất béo từ thực phẩm, giúp cơ thể hấp thụ lipid và các vitamin tan trong mỡ. Tuy nhiên, khi cho le s te ro l trong máu tăng cao, việc can thiệp vào chu trình của a c i d mật có thể là giải pháp hiệu quả để giảm mỡ máu. Thuốc gắn a c i d mật ra đời với mục tiêu này, mang lại lợi ích cho những người bị nguyên phát. Vậy thuốc gắn a c i d mật là gì? Cơ chế tác dụng của thuốc gắn a c i d mật Thuốc gắn a c i d mật là các p o ly me lớn, không hấp thu vào máu, hoạt động bằng cách liên kết với a c i d mật tích điện âm và muối mật trong ruột non. Điều này làm gián đoạn vai trò của a c i d mật trong quá trình tiêu hóa và tái hấp thu, từ đó ảnh hưởng đến mức cho le s te ro l trong cơ thể. Điều này làm gián đoạn vai trò của a c i d mật trong quá trình tiêu hóa và tái hấp thu, từ đó ảnh hưởng đến mức cho le s te ro l trong cơ thể. Thông thường, gan và túi mật tiết a c i d mật vào ruột để nhũ hóa chất béo từ thực phẩm, giúp cơ thể hấp thụ lipid và các vitamin tan trong mỡ như A, D, E, K. Sau đó, khoảng 95 % a c i d mật được tái hấp thu qua tuần hoàn ruột gan để quay lại gan, trong khi 5 % còn lại bị thải ra ngoài qua phân. Khi thuốc gắn a c i d mật xuất hiện, chúng “ bắt giữ ” a c i d mật trong ruột, ngăn cản quá trình tái hấp thu này. Kết quả là gan phải sử dụng cho le s te ro l dự trữ để sản xuất thêm a c i d mật, làm giảm lượng cho le s te ro l trong máu. Cụ thể, cơ chế này dẫn đến: Tăng thụ thể L D L: Khi trong gan giảm, các tế bào gan tăng sản xuất thụ thể L D L để thu gom L D L - cho le s te ro l (cho le s te ro l xấu) từ tuần hoàn, từ đó giảm L D L trong máu. Hiệu quả giảm L D L: Khi dùng đơn trị liệu, thuốc gắn a c i d mật có thể giảm L D L từ 5 đến 30 %, tùy thuộc vào liều lượng và loại thuốc. Hiệu quả giảm L D L: Khi dùng đơn trị liệu, thuốc gắn a c i d mật có thể giảm L D L từ 5 đến 30 %, tùy thuộc vào liều lượng và loại thuốc. Nhờ cơ chế này, thuốc gắn a c i d mật không chỉ kiểm soát mỡ máu mà còn hỗ trợ giảm nguy cơ Thuốc gắn a c i d mật làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch Chỉ định của thuốc gắn a c i d mật Thuốc gắn a c i d mật được sử dụng trong các trường hợp sau: Giảm L D L - cho le s te ro l đơn trị liệu: Dành cho bệnh nhân bị tăng lipid máu nguyên phát (ty p e II a), khi L D L - c tăng cao nhưng tri g ly c e ri de ở mức ổn định. Kết hợp với thuốc điều trị khác: Dùng cùng thuốc s ta tin (như a to r va s ta tin, sim va s ta tin) để tăng hiệu quả giảm L D L - c ở những người có rối loạn lipid máu phức tạp. Các loại thuốc phổ biến trong nhóm này bao gồm cho le s ty ra mi ne, co le s ti p o l và co le se ve lam, mỗi loại có đặc điểm riêng nhưng đều nhắm đến mục tiêu cải thiện sức khỏe tim mạch bằng cách giảm cho le s te ro l xấu. Chống chỉ định của thuốc gắn a c i d mật Dù hiệu quả, thuốc gắn a c i d mật không phù hợp với tất cả mọi người. Dưới đây là các trường hợp chống chỉ định, bao gồm: Tắc ruột hoặc đường mật hoàn toàn: Thuốc có thể làm nặng thêm tình trạng tắc nghẽn do liên kết a c i d mật trong ruột. quá cao (> 500 mg / d L): Thuốc có thể làm tăng tri g ly c e ri de, gây nguy hiểm cho người đã có mức tri g ly c e ri de cao hoặc tiền sử viêm tụy liên quan đến tri g ly c e ri de. Quá mẫn: Không dùng cho người dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc. Phụ nữ mang thai và cho con bú: Cho le s ty ra mi ne và Co le s ti p o l thuộc nhóm thuốc hạng C, cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ khi dùng cho thai phụ hoặc bà mẹ đang cho con bú. thuộc nhóm B, an toàn hơn và có thể sử dụng trong thai kỳ nếu thực sự cần thiết dưới chỉ định của bác sĩ. Trước khi dùng, bạn cần trao đổi với bác sĩ để đảm bảo thuốc phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình. Cần thận trọng khi dùng thuốc cho phụ nữ đang mang thai Liều dùng của thuốc gắn a c i d mật Liều lượng của thuốc gắn a c i d mật phụ thuộc vào loại thuốc và mục tiêu điều trị. Dưới đây là hướng dẫn cụ thể: Đối với Cho le s ty ra mi ne được sử dụng như sau: Liều khởi đầu: 4 g, uống 1 - 2 lần / ngày cùng bữa ăn; Liều duy trì: 8 - 16 g / ngày, chia 2 lần; Liều tối đa: 24 g / ngày, có thể chia từ 1 - 6 lần tùy nhu cầu; Lưu ý: Nếu sau 4 tuần mà L D L - c chưa đạt mục tiêu, bác sĩ có thể tăng liều dần. Đối với Co le s ti p o l được sử dụng như sau: Liều khởi đầu: 2 g, 1 - 2 lần / ngày; Liều thường dùng: 2 - 16 g / ngày, uống 1 lần hoặc chia liều; Lưu ý: Uống cùng bữa ăn để tăng hấp thu. Đối với Co le se ve lam được sử dụng như sau: Liều dùng: 6 viên (625 mg / viên) / ngày, uống 1 lần hoặc chia 2 lần cùng bữa ăn, kèm nhiều nước. Đặc điểm: Có ái lực cao với a c i d mật, nên liều thấp hơn so với cho le s ty ra mi ne và co le s ti p o l. Có thể dùng cùng s ta tin hoặc cách nhau vài giờ. Lưu ý, không có hướng dẫn điều chỉnh liều đặc biệt cho người suy gan khi dùng co le se ve lam nhưng người bệnh cần thận trọng và cần được theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa trong quá trình dùng thuốc. Đồng thời, người bệnh cần kiểm tra lipid máu sau 46 tuần để đánh giá hiệu quả của thuốc gắn a c i d mật. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của chuyên gia khi dùng thuốc gắn a c i d mật Tác dụng không mong muốn của thuốc gắn a c i d mật Dù không hấp thu vào máu, thuốc gắn a c i d mật vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ, chủ yếu liên quan đến tiêu hóa, bao gồm: Táo bón: Là vấn đề thường gặp nhất, có thể nặng hơn ở người đã có tiền sử táo bón. Để giảm thiểu, nên bắt đầu với liều thấp, tăng lượng nước và chất xơ trong chế độ ăn. Để giảm thiểu, nên bắt đầu với liều thấp, tăng lượng nước và chất xơ trong chế độ ăn. Rối loạn tiêu hóa: Đầy hơi, đau bụng nhẹ, buồn nôn hoặc nôn (ít gặp hơn). Tăng tri g ly c e ri de: Đặc biệt với co le se ve lam, mức tri g ly c e ri de có thể tăng 5 % ở bệnh nhân tăng lipid máu nguyên phát, hoặc 18 - 22 % ở người tiểu đường ty p e 2. Nếu tri g ly c e ri de vượt 400 mg / d L, nên ngừng thuốc. Giảm hấp thu vitamin: Dùng lâu dài có thể làm thiếu vitamin tan trong mỡ (A, D, E, K), gây nguy cơ chảy máu do giảm p ro t h rom bin hoặc thiếu f o la te. Người dùng vitamin bổ sung nên uống cách thuốc ít nhất 4 giờ. Thuốc không phù hợp với người bị viêm dạ dày, rối loạn vận động tiêu hóa, phẫu thuật lớn ở ruột hoặc nguy cơ tắc ruột. Trước khi dùng, cần xét nghiệm lipid lúc đói và theo dõi định kỳ (3 tháng đầu, sau đó 6 đến 12 tháng / lần).