Chỉ số bi li ru bin vàng da ở trẻ sơ sinh

Chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh là cơ sở để đánh giá mức độ vàng da của trẻ. Kết hợp chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh với độ tuổi, tình trạng sức khỏe, biểu hiện lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định liệu pháp điều trị phù hợp. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và hậu quả khi chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh tăng cao qua bài viết dưới đây. 1. Chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh là gì? Trong cơ thể, khi tế bào hồng cầu bị thoái hóa và phá vỡ, he mo g lo bin trong hồng cầu sẽ phân hủy thành bi li ru bin, một sắc tố có màu vàng và đào thải chúng qua ruột. Khác với người lớn, trẻ sơ sinh có số lượng tế bào hồng cầu cao và chúng liên tục được phá vỡ, thay mới. Tuy nhiên, gan ở trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, đồng thời hệ vi khuẩn ở ruột còn non kém khiến cho bi li ru bin không được đào thải, hấp thụ lại vào hệ tuần hoàn gây nên vàng da. Chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh chính là chỉ số cho biết nồng độ bi li ru bin và thể hiện mức độ vàng da ở trẻ. Chỉ số bi li ru bin bình thường được quy định như sau: Bi li ru bin toàn phần: Dưới 10 mg / d l hoặc 171 μ mo l / L ở trẻ sơ sinh và từ 0, 3 - 1, 2 mg / d l hoặc 5, 1 - 20, 5 μ mo l / L ở trẻ trên 1 tháng tuổi. Bi li ru bin trực tiếp: Từ 0 - 0, 4 mg / d l hoặc 0 - 7 μ mo l / L. Bi li ru bin trực tiếp: Từ 0 - 0, 4 mg / d l hoặc 0 - 7 μ mo l / L. Bi li ru bin gián tiếp: Từ 0, 1 - 1, 0 mg / d L hoặc 1 - 17 μ mo l / L. Tỷ lệ bi li ru bin trực tiếp / bi li ru bin toàn phần: Dưới 20 %. Chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh thường cao trong những ngày đầu sau khi sinh và giảm dần trong những ngày tiếp theo. Khi xét nghiệm bi li ru bin để kiểm tra mức độ vàng da của trẻ, tùy theo độ tuổi và nguy cơ mắc bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với định lượng bi li ru bin. 2. Nguyên nhân khiến chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh Nguyên nhân khiến chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh bao gồm: Do sinh lý: Vàng da ở trẻ sơ sinh là hiện tượng thoáng qua, thường gặp ở cả những trẻ sinh non ốm yếu hoặc đủ tháng khỏe mạnh. Cơ thể trẻ sơ sinh sản xuất hồng cầu và bi li ru bin liên tục, kết hợp với độ thanh thải và nồng độ vi khuẩn thấp, khiến cho nồng độ bi li ru bin tăng cao. Khi đó, nồng độ bi li ru bin toàn phần trong máu có thể tăng lên đến 18 mg / d l khi trẻ được 3 - 4 ngày tuổi. Nhưng sau đó, nồng độ này sẽ giảm dần, trẻ hết bị vàng da mà không phải điều trị. Nhưng sau đó, nồng độ này sẽ giảm dần, trẻ hết bị vàng da mà không phải điều trị. Do bệnh lý: Chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh do nguyên nhân bệnh lý được xác định khi trẻ bị vàng da trong 24 giờ đầu tiên sau khi sinh và kéo dài nhiều hơn 2 tuần. Xét nghiệm máu thấy nồng độ bi li ru bin toàn phần cao hơn 18 mg / d L và mức tăng bi li ru bin trong máu lên đến trên 5 mg / d L mỗi ngày. Mức độ vàng da của trẻ cũng nặng hơn, vàng da toàn thân, vàng mắt, kèm theo bỏ bú, mệt mỏi, hay khóc thét. Các bệnh lý gây ra tình trạng này được biết đến là viêm gan sơ sinh, ứ mật, nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. 3. Hậu quả khi chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh tăng cao Tùy vào nguyên nhân gây tăng bi li ru bin trong máu, hậu quả có thể nguy hại hoặc không. Trong một số trường hợp, bất kỳ nồng độ bi li ru bin như thế nào, trẻ sơ sinh bị vàng da một cách tự phát vẫn rất nguy hiểm. Và khi chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh tăng cao đến mức nhất định sẽ được đánh giá là gây ra mối nguy hại. Ngưỡng này phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ trẻ sinh non và tình trạng sức khỏe của trẻ, cụ thể: Trẻ sơ sinh đủ tháng và khỏe mạnh: Khi chỉ số bi li ru bin trong máu cao hơn 18 mg / d L, tương đương với 308 μ mo l / L. Trẻ sinh non, trẻ bị nhiễm trùng máu, thân nhiệt thấp, tụt oxy máu: Không có mức tăng bi li ru bin nào được cho là an toàn, nồng độ bi li ru bin càng tăng thì nguy cơ độc hại càng cao. Hậu quả khi chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh tăng cao gồm có: Nhiễm độc thần kinh: Đây là hậu quả chính của tình trạng tăng bi li ru bin trong máu ở trẻ sơ sinh và dẫn đến viêm não cấp tính, bại não, suy giảm chức năng vận động, nhận thức kém. Vàng da nhân não: Đây là hậu quả nghiêm trọng nhất nhưng lại rất hiếm gặp và có để được phòng ngừa. Vàng da nhân não là tình trạng bi li ru bin lắng đọng trong nhân và hạch đáy của thân não và tấn công vào hàng rào máu não. 4. Điều trị khi chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh Đối với tăng bi li ru bin sinh lý, trẻ chỉ cần được theo dõi kỹ lưỡng mà không phải điều trị, triệu chứng vàng da sẽ tự biến mất khi trẻ trong 2 tuần sau khi sinh, khi gan trẻ phát triển hoàn thiện và trẻ được bú sữa đầy đủ. Tuy nhiên, vàng da ở trẻ sơ sinh cần được điều trị khi nồng độ bi li ru bin quá cao, để tránh các biến chứng ở não do bi li ru bin tấn công vào não và gây tổn thương. Ở những trẻ sinh non và tình trạng sức khỏe kém có chỉ số bi li ru bin tăng cao, việc điều trị dựa vào độ tuổi và các biểu hiện lâm sàng ở trẻ. Hiện nay, điều trị tình trạng chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh gồm có 2 phương pháp chính là chiếu đèn và truyền máu. 4.1 Chiếu đèn Chiếu đèn (hay còn gọi là quang trị liệu), là phương pháp sử dụng một loại đèn đặc biệt, có ánh sáng màu xanh dương và bước sóng nằm trong khoảng 400 - 500 n m, điểm cực tương ứng với đỉnh hấp thụ bi li ru bin có bước sóng trong khoảng 450 - 460 n m. Ánh sáng từ đèn sẽ đi xuyên qua da và phân hủy các phân tử bi li ru bin gián tiếp ở lớp mỡ bên dưới da, sau đó chúng được gan và thận đào thải. Ở những trẻ được chẩn đoán vàng da bệnh lý do tăng bi li ru bin gián tiếp, trẻ được chỉ định chiếu đèn sau 24 giờ đầu tiên khi chưa có biểu hiện nhiễm độc thần kinh. Chỉ định chiếu đèn điều trị dự phòng khi chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh mắc bệnh tán huyết, hộp sọ to, có bướu huyết thanh, trẻ sinh non, cụ thể: Trẻ sinh non từ 35 tuần tuổi thai: Chỉ định chiếu đèn khi bi li ru bin cao hơn 12 mg / d L (tương đương 205, 2 μ mo l / L). Có thể chiếu đèn trong 25 - 48 giờ sau sinh khi bi li ru bin cao hơn 15 mg / d L, trong 49 - 72 giờ khi bi li ru bin 18 mg / d L và trên 72 giờ khi bi li ru bin là 20 mg / d L. Trẻ sinh non dưới 35 tuần tuổi thai: Ngưỡng bi li ru bin cần điều trị được quy định thấp hơn so với trẻ từ 35 tuần tuổi do trẻ có nguy cơ nhiễm độc cao hơn. Lưu ý, chiếu đèn khi chỉ số bi li ru bin trong máu trẻ sơ sinh tăng cao cần cởi bỏ áo quần của trẻ nhưng mắt và cơ quan sinh dục phải được che kín. Trẻ được xoay trở thường xuyên để tăng tiếp xúc ánh sáng đèn, chiếu ngắt quãng hoặc liên tiếp. Ở những trẻ sinh đủ tháng và khỏe mạnh, sau 3 giờ chiếu đèn, trẻ có thể được đưa ra ngoài để thay tã hoặc cho trẻ bú mẹ. Chiếu đèn là phương pháp điều trị chính ở trẻ sơ sinh bị vàng da do tăng bi li ru bin trong máu, vì phần lớn trẻ đáp ứng tốt. Chiếu đèn là phương pháp điều trị chính ở trẻ sơ sinh bị vàng da do tăng bi li ru bin trong máu, vì phần lớn trẻ đáp ứng tốt. 4.2 Truyền máu Trao đổi truyền máu là phương pháp điều trị vàng da do chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh cho phép loại bỏ bi li ru bin nhanh chóng, được chỉ định trong trường hợp nồng độ bi li ru bin máu tăng quá mức gây nguy hiểm đối với sức khỏe của trẻ (thường gặp ở trẻ bị tan máu miễn dịch). Kỹ thuật này tiến hành lấy một lượng máu nhỏ của trẻ và thay thế bởi một lượng máu khác. Chỉ định truyền máu đối với trường hợp chỉ số bi li ru bin cao ở trẻ sơ sinh đủ tháng như sau: Khi bi li ru bin ≥ 20 mg / d L trong 24 - 48 giờ. Khi bi li ru bin ≥ 25 mg / d L sau 48 giờ. Trẻ đã được chiếu đèn nhưng không hiệu quả. Ngay khi trẻ sinh ra, nếu bi li ru bin đã cao hơn 25 mg / d L trong lần khám nghiệm ban đầu, cần chuẩn bị sẵn sàng để truyền máu trong trường hợp chiếu đèn không làm giảm bi li ru bin. Đối với trẻ sinh non, tùy tuần tuổi quy định ngưỡng bi li ru bin để truyền máu là khác nhau. Tùy vào nguyên nhân khiến chỉ số bi li ru bin trong máu ở trẻ sơ sinh tăng cao, bác sĩ sẽ đánh giá có nguy hiểm hay không và chỉ định phương pháp điều trị làm giảm nồng độ bi li ru bin phù hợp. Khoa Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ tiếp nhận và thăm khám các bệnh lý mà trẻ sơ sinh dễ mắc phải, trong đó có vàng da. Tại Vinmec được trang bị hệ thống chiếu đèn an toàn, dễ thực hiện, trẻ vẫn được bú mẹ khi phải chiếu đèn, có thể kết hợp thêm truyền Glucose 10 %. Bên cạnh đó, tại Vinmec có nhiều loại đèn chiếu phù hợp cho từng đối tượng vàng da cần chiếu đèn: Đèn dạng nôi (trẻ nằm trực tiếp lên trên, dạng đèn kép chiếu trên dưới (dùng trong các trường hợp cần chiếu đèn tích cực), đèn dạng chăn, túi quấn quanh người trẻ (rất thuận tiện cho mẹ khi chăm sóc bé: vừa bế lên được để cho bú, vừa chiếu đèn). Nếu như điều trị trẻ vàng da nặng khi chiếu đèn không hiệu quả hay trẻ bị vàng da nặng đến muộn, có nồng độ bi li ru bin trong máu quá cao, bác sĩ sẽ có chỉ định sử dụng biện pháp thay máu là biện pháp cuối cùng. Khi thay máu ta có thể lấy được nhanh bi li ru bin đang lưu hành trong lòng mạch, dẫn đến giảm bi li ru bin trong máu và nhờ đó cũng giảm được bi li ru bin ở ngoài tổ chức. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.