Rối loạn chuyển hóa lipid máu

Rối loạn chuyển hóa lipid máu là sự mất cân bằng của các lipid như cho le s te ro l, cho le s te ro l li p o p ro te in tỷ trọng thấp (L D L - C), tri g ly c e ri de và li p o p ro te in tỷ trọng cao (H D L). Tình trạng này có thể do chế độ ăn uống, tiếp xúc với thuốc lá hoặc do di truyền và có thể dẫn đến bệnh tim mạch với các biến chứng nghiêm trọng trong tương lai. 1. Rối loạn chuyển hóa lipid máu là gì? Lipid, chẳng hạn như cho le s te ro l hoặc chất béo trung tính, được hấp thụ từ ruột và vận chuyển khắp cơ thể thông qua li p o p ro te in để tạo năng lượng, sản xuất s te roi d hoặc hình thành a xi t mật. Những chất góp phần chính vào những con đường này là cho le s te ro l, cho le s te ro l li p o p ro te in tỷ trọng thấp (L D L - C), tri g ly c e ri de và li p o p ro te in tỷ trọng cao (H D L). Sự mất cân bằng của bất kỳ yếu tố nào trong số này, từ nguyên nhân hữu cơ hoặc vô cơ, đều có thể dẫn đến tình trạng rối loạn chuyển hóa lipid. Một số hành vi sức khỏe được cho là nguyên nhân ban đầu do gây ảnh hưởng và làm tăng mức lipid trong máu. Ví dụ như sử dụng thuốc lá, lười vận động, dinh dưỡng và béo phì. Ví dụ như sử dụng thuốc lá, lười vận động, dinh dưỡng và béo phì. Cụ thể về các yếu tố nguy cơ dinh dưỡng có thể gây bất thường trong chuyển hóa li pi d là không đủ trái cây, quả hạch / hạt, rau hoặc tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa. Một số hiếm trường hợp người bệnh có thể bị rối loạn chuyển hóa lipid máu là do các rối loạn mang tính gia đình. Trong đó, các đột biến trội của nhiễm sắc thể thường gây ra hầu hết các trường hợp tăng cho le s te ro l máu có tính chất gia đình ở các thụ thể L D L, làm tăng nồng độ L D L - C. Các đột biến khác trong con đường cho le s te ro l đã được xác định nhưng ít phổ biến hơn. Tuy nhiên, dù là nguyên nhân nào, số lượng bệnh nhân được xác định rối loạn chuyển hóa li pi d tăng dần theo tuổi. Điều này đồng thời cũng đi kèm với các hệ quả hay biến chứng bệnh động mạch do xơ vữa tại các cơ quan. 2. Cách chẩn đoán rối loạn chuyển hóa lipid máu như thế nào? Tiền sử bệnh quan trọng nhất ở nhóm bệnh nhân hướng đến chẩn đoán rối loạn chuyển hóa li pi d bao gồm việc sử dụng thuốc lá hoặc các chi tiết cụ thể về chế độ ăn uống. Trong đó, tiền sử bệnh trong quá khứ rất quan trọng trong việc xác định những bệnh nhân sẽ cần phòng ngừa ban đầu so với phòng ngừa thứ cấp nếu điều trị s ta tin có chỉ định. Cuối cùng, tiền sử gia đình là rất quan trọng để xác định tăng cho le s te ro l máu gia đình. Điều này thường dễ nhận biết ở các bệnh nhân còn trẻ tuổi và có nhiều thành viên trong nhà cùng mắc bệnh. Các dấu hiệu thông qua thăm khám sức khỏe sẽ chưa rõ ràng trong các trường hợp rối loạn chuyển hóa lipid máu sớm. Khi bệnh diễn tiến nặng hơn theo thời gian, người bệnh đôi khi có thể phát hiện thấy các u vàng, sự lắng đọng của lipid trên da và đôi khi là mô dưới da. Chúng có màu hơi vàng và có thể kết thành mảng, nốt hoặc mảng trên nếp nhăn lòng bàn tay, mí mắt hoặc gân gót. Theo đó, một khi phát hiện ra các u vàng trên da, bệnh nhân nên được tầm soát chứng rối loạn chuyển hóa lipid máu. Công cụ chẩn đoán rối loạn chuyển hóa lipid máu chính là bằng xét nghiệm nồng độ các lipid trong máu lúc đói bao gồm cho le s te ro l toàn phần, L D L, H D L và tri g ly c e ri d. Các xét nghiệm này được khuyến nghị thực hiện sàng lọc tất cả nam giới từ 35 tuổi trở lên cũng như nam giới có nguy cơ cao từ 20 đến 35 ngoài ra, tất cả phụ nữ từ 45 tuổi trở lên cũng như những người có nguy cơ cao từ 20 đến 45 tuổi. Sau đó, lần xét nghiệm lặp lại là sau 5 năm một lần nếu không có bệnh xơ vữa động mạch cho tất cả các cá nhân từ 20 đến 78 tuổi. 3. Điều trị rối loạn chuyển hóa lipid máu Bước điều trị rối loạn chuyển hóa lipid máu ban đầu là cần phải điều chỉnh lối sống, bao gồm một chế độ ăn kiêng tập trung vào việc tiêu thụ rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt với nhu cầu ca lo thích hợp. Ngoài ra, người lớn nên tham gia hoạt động thể dục với mức độ vừa phải đến mạnh từ 3 đến 4 lần một tuần, ít nhất 40 phút. Kế tiếp, thuốc điều trị đầu tay cho rối loạn lipid máu là s ta tin ức chế men khử 3 - hy d ro xy - 3 me t hy l g lu ta r y l - co en z y me A (H MG - C oA) như a to r va s ta tin hay ro su va s ta tin. Bệnh nhân bị bệnh tim mạch xơ vữa động mạch có ý nghĩa lâm sang, bao gồm hội chứng mạch vành cấp tính, tiền sử nhồi máu cơ tim, đau thắt ngự cổn định hoặc không ổn định, tái thông động mạch và đột quỵ, và dưới 75 tuổi nên dùng s ta tin cường độ cao, nhóm bệnh nhân trên 75 tuổi nên dùng s ta tin cường độ trung bình. Bên cạnh đó, liệu pháp s ta tin cường độ cao nên bắt đầu nếu bệnh nhân từ 40 đến 75 tuổi và có L D L - C lớn hơn hoặc bằng 190 mg / d L hoặc có tiền sử bệnh tiểu đường và L D L - C từ 70 đến 189 mg / d L. Bệnh nhân nên dùng s ta tin cường độ trung bình hoặc cường độ cao nếu từ 40 đến 75 tuổi, L D L - C từ 70 đến 189 mg / d L và có nguy cơ bệnh tim mạch do xơ vữa trong 10 năm lớn hơn hoặc bằng 7, 5 %. Để phòng ngừa ban đầu, liệu pháp s ta tin có mục tiêu là phải làm giảm nồng độ L D L - C khoảng 30 % đến dưới 50 % với s ta tin cường độ trung bình và lớn hơn hoặc bằng 50 % với s ta tin cường độ cao. S ta tin cường độ cao là a to r va s ta tin 40 hoặc 80 mg và ro su va s ta tin 20 mg. Một số s ta tin cường độ trung bình có thể kể đến là a to r va s ta tin 10 mg, ro su va s ta tin 10 mg, sim va s ta tin 20 mg hoặc 40 mg, p ra va s ta tin 10 mg. Để phòng ngừa thứ phát, như được xác định khi một bệnh nhân đã bị bệnh mạch vành, mục tiêu được đặt ra cho L D L - C dưới 70 mg / d L sau khi được đặt s ta tin cường độ cao trong sáu tuần. Nếu mục tiêu này không được đáp ứng và L D L - C lớn hơn mức 70 đáng kể, nên bắt đầu điều trị phối hợp thuốc ngoài s ta tin cường độ cao. Nếu bệnh nhân không có nguy cơ cao, mục tiêu L D L - C nên duy trì dưới 70 mg / d L. Nếu bệnh nhân không có nguy cơ cao, mục tiêu L D L - C nên duy trì dưới 70 mg / d L. Nếu bệnh nhân có nguy cơ cao (đã có hội chứng mạch vành cấp trong năm trước, tăng cho le s te ro l máu gia đình, tiểu đường, bệnh thận mãn tính (giai đoạn 3 hoặc 4), hoặc bệnh tim mạch xơ vữa động mạch, hoặc cần tái thông mạch khi đang điều trị bằng s ta tin), mục tiêu L D L phải nhỏ hơn 50 và nếu không đáp ứng được thì nên thêm một nhóm thuốc hạ lipid máu khác. Theo đó, hiện nay, có hai nhóm thuốc được khuyến nghị sử dụng với liệu pháp s ta tin vì đã cho thấy làm giảm kết quả tim mạch. Một trong số đó là e z e ti mi be, có tác dụng ức chế sự hấp thụ cho le s te ro l. Thuốc này có thể làm giảm L D L - C thêm 25 % khi kết hợp với liệu pháp s ta tin. Một loại khác nhắm vào p ro p ro te in con ve r ta se su b ti li sin / ke xin ty p e 9 (P CS K 9), điều hòa thụ thể L D L. Sự gia tăng P S C K 9 làm giảm các thụ thể L D L và do đó làm tăng nồng độ L D L trong máu. Chất ức chế P CS K 9 là các kháng thể đơn dòng liên kết với P CS K 9 và làm như vậy, làm giảm mức L D L - C. Chất ức chế P CS K 9 là các kháng thể đơn dòng liên kết với P CS K 9 và làm như vậy, làm giảm mức L D L - C. Ngoài ra, các loại điều trị khác không được chứng minh là làm giảm các biến cố tim mạch nhưng hữu ích trong điều trị rối loạn lipid máu là các chất cô lập a c i d mật như cho le s ty ra mi ne, co le s ti p o l và co le se ve lam, làm giảm tái hấp thu a c i d mật, do đó, làm tăng thanh thải L D L - C và giảm nồng độ trong máu. Các dẫn xuất của a c i d f i b ri c (f i b ra t) là chất chủ vận thụ thể được kích hoạt bởi chất tăng sinh p e ro xi so me. Những chất này đã được chứng minh là làm tăng H D L - C và giảm chất béo trung tính. Tuy nhiên, kết hợp với s ta tin có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh cơ và tiêu cơ vân, có thể gây đau cơ toàn thân. Các hướng dẫn hiện tại khuyến cáo không nên sử dụng s ta tin cùng g em f i b ro z i l. Nia c in đã cho thấy làm tăng H D L và giảm V L D L, điều này cũng làm giảm L D L nhưng có một hồ sơ tác dụng phụ đáng kể, trong đó lớn nhất là đỏ bừng. Dùng a s pi rin có thể làm giảm sự xuất hiện của tác dụng phụ này. 4. Rối loạn chuyển hóa lipid có thể gây ra các biến chứng gì? Biến chứng đáng kể nhất đối với bệnh rối loạn lipid máu là bệnh tim mạch do xơ vữa, bao gồm đột tử do tim, nhồi máu cơ tim cấp tính hoặc đột quỵ. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng s ta tin và điều trị rối loạn lipid máu thích hợp đã làm giảm đáng kể nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân, có cả các biến cố tim mạch và tử vong do tim mạch. Tóm lại, rối loạn chuyển hóa li pi d là nguyên nhân phổ biến gây ra chứng xơ vữa động mạch. Nồng độ cho le s te ro l và chất béo trung tính có thể được giảm xuống thông qua chế độ dinh dưỡng hạn chế chất béo bão hòa, cho le s te ro l, a xi t béo chuyển hóa và chất béo toàn phần. Tăng cường chất xơ, thực phẩm từ đậu nành và tập thể dục có thể làm cho các biện pháp này hiệu quả hơn. Gia đình bệnh nhân cũng có thể có nguy cơ bị rối loạn li pi d và các vấn đề tim mạch khác. Việc họ áp dụng cùng một chế độ ăn uống và thay đổi lối sống do bệnh nhân thực hiện, bao gồm cả việc cai thuốc lá, sẽ khuyến khích bệnh nhân tuân thủ và cải thiện sức khỏe đồng thời cho các thành viên trong gia đình. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.