Bệnh he mo g lo bin là bệnh gì và có nguy hiểm không?

Bệnh he mo g lo bin hay còn được gọi là bệnh huyết sắc tố là một nhóm các rối loạn di truyền về máu, dẫn đến sự bất thường trong quá trình sản xuất và cấu trúc nên protein huyết sắc tố. Bệnh huyết sắc tố ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy từ phổi đến các bộ phận của tế bào hồng cầu. Tình trạng rối loạn huyết sắc tố gặp phải trong bệnh he mo g lo bin là một trong số những bệnh lý đầu tiên được hiểu biết ở cấp độ phân tử. Bệnh he mo g lo bin còn tồn tại ở nhiều dạng và mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của đột biến di truyền. Bài viết này sẽ mang đến cho bạn đọc những thông tin liên quan đến đặc điểm về bệnh he mo g lo bin này. Tìm hiểu chung về thành phần he mo g lo bin trong cơ thể He mo g lo bin là một protein, được coi là thành phần chính của hồng cầu với vai trò vận chuyển oxy từ phổi đến các mô. He mo g lo bin được tạo từ 2 thành phần: Nhân hem chứa sắt mang lại màu sắc đỏ cho máu, đây cũng là thành phần cần thiết cho he mo g lo bin để tạo ra ái lực đối với phân tử oxy. Phần protein gồm các chuỗi g lo bin, là những chuỗi a c i d a min, các chuỗi g lo bin khác nhau được đặt tên là a l pha, be ta, de l ta và gam ma. Phần protein gồm các chuỗi g lo bin, là những chuỗi a c i d a min, các chuỗi g lo bin khác nhau được đặt tên là a l pha, be ta, de l ta và gam ma. Trong đó, gen H b b mã hóa protein của chuỗi be ta - g lo bin, hai phân tử be ta - g lo bin kết hợp với hai phân tử a l pha - g lo bin để tạo thành huyết sắc tố. Cấu tạo phân tử he mo g lo bin Bệnh he mo g lo bin là gì? Thế nào là bệnh he mo g lo bin? Có nhiều phiên bản (a len) khác nhau của gen H b b, mỗi phiên bản mã hóa cho một loại protein be ta - g lo bin khác nhau. Một số a len có thể gây rối loạn di truyền tương ứng với các triệu chứng riêng biệt từ rất nhẹ đến đe dọa tính mạng (thiếu máu nặng hoặc tổn thương nội tạng). Những biểu hiện này thường gây ra bởi việc huyết sắc tố hoạt động kém, ngăn cản các tế bào thực hiện chức năng mang oxy đi khắp hệ tuần hoàn. Các vấn đề liên quan đến sự bất thường di truyền của bệnh he mo g lo bin Những bất thường trong quá trình tổng hợp protein loại be ta - g lo bin gây ra bệnh he mo g lo bin thường được phân nhóm dựa theo cơ chế như sau: Giảm sự sản xuất loại protein huyết sắc tố: Một số a len của gen H b b bị đột biến làm tạo ra rất ít hoặc không thể tổng hợp protein be ta - g lo bin. Thay đổi cấu trúc protein: Một số a len của gen H b b mã hóa và sản xuất ra các dạng protein be ta - g lo bin khác thường. Tùy thuộc vào đặc điểm đột biến mà gen H b b có thể gây ra nhiều loại rối loạn di truyền khác nhau, ảnh hưởng đến sự hoạt động bình thường của các hồng cầu. Tế bào hồng cầu tham gia vận chuyển oxy khắp cơ thể Các dạng bệnh he mo g lo bin thường gặp Bệnh hồng cầu hình liềm Thiếu máu hồng cầu hình liềm hay còn được gọi là bệnh he mo g lo bin S, là một trong những rối loạn di truyền về máu khá phổ biến. Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm chủ yếu ảnh hưởng đến người gốc Phi, số ít cũng có ghi nhận đối với người gốc Tây Ban Nha, Ả Rập, Ấn Độ hoặc Địa Trung Hải. Theo thống kê, bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm ảnh hưởng đến khoảng 90.000 đến 100.000 người ở Hoa Kỳ, theo đó sẽ có một trẻ mắc phải bệnh này khi thống kê trên mỗi 500 trẻ sơ sinh người Mỹ gốc Phi và 36.000 trẻ gốc Tây Ban Nha. Đây một bệnh di truyền gây ra bởi đột biến ở chuỗi be ta - g lo bin của phân tử he mo g lo bin, liên quan đến các khiếm khuyết về hình dạng và chức năng của huyết sắc tố trong máu. Tính di truyền của bệnh hồng cầu hình liềm được thể hiện qua việc người bệnh thừa hưởng hai gen quy định he mo g lo bin bất thường từ cả cha và mẹ. Các tế bào hồng cầu bị thay đổi từ hình tròn (có nồng độ oxy cao) sang hình liềm (nồng độ oxy thấp) khiến chúng có tuổi thọ ngắn hơn nhiều. Cụ thể, tế bào hình liềm chỉ sống được khoảng 10 đến 20 ngày so với thời gian bình thường là đến 120 ngày. Hình dạng " liềm " rất cứng này có thể bị mắc kẹt và gây ra hiện tượng " tắc nghẽn " trong mạch máu, cản trở lưu lượng máu bình thường, dẫn đến các cơn đau dữ dội do thiếu máu cục bộ. Hình dạng và độ cứng của các tế bào hình cầu hình liềm cũng có thể làm tổn thương lách – một cơ quan giữ vai trò tạo ra các tế bào bạch cầu trong các phản ứng của hệ thống miễn dịch. Điều này khiến người bệnh có nguy cơ bị cao hơn. Điều này khiến người bệnh có nguy cơ bị cao hơn. Do vậy, các triệu chứng khác có thể gặp phải của bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm do tăng nguy cơ nhiễm trùng bao gồm sốt, triệu chứng giống viêm phổi, vết loét ở chân và Bệnh hồng cầu hình liềm là một trong những rối loại di truyền huyết học thường gặp Bệnh Be ta - tha la s se mia Bệnh Be ta - tha la s se mia là một chứng rối loạn máu di truyền ảnh hưởng đến khả năng sản xuất protein chuỗi be ta - g lo bin. Những người mắc bệnh be ta - tha la s se mia có quá ít tế bào hồng cầu khiến cho các mô của cơ thể nhận được ít oxy hơn, gây ra tình trạng thiếu máu với những biểu hiện như da nhợt nhạt, mệt mỏi, khó thở, chậm phát triển. Bên cạnh đó những tế bào hồng cầu ở người bệnh be ta - tha la s se mia này tồn tại trong thời gian ngắn hoặc không đủ trưởng thành để thực hiện chức năng bình thường. Do vậy, cơ thể cũng sẽ phải phá vỡ nhiều tế bào hồng cầu hơn bình thường. Điều này có thể gây ra bệnh vàng da hoặc tổn thương và lách (là những cơ quan tham gia hầu hết quá trình tái tạo hoặc phá hủy tế bào máu). Điều này có thể gây ra bệnh vàng da hoặc tổn thương và lách (là những cơ quan tham gia hầu hết quá trình tái tạo hoặc phá hủy tế bào máu). Bệnh tha la s se mia có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ ngay khi còn ở trong bụng mẹ Các thể bệnh he mo g lo bin khác Đây là một biến thể của bệnh he mo g lo bin, gây ra hiện tượng các tế bào hồng cầu nhỏ hơn hoặc kém hòa tan hơn so với dạng bình thường, tạo thành các tinh thể lục giác có thể nhìn thấy trên tiêu bản phết máu ngoại vi. Bệnh he mo g lo bin C gây ra tình trạng nhẹ, nhưng trong một số trường hợp hiếm gặp, mức độ giảm lượng máu do sự phá hủy hồng cầu có thể trở nên nặng hơn khi đang bị nhiễm trùng. Đây là rối loạn về quá trình tạo máu gây ra bởi những bất thường nhỏ về kích thước và hình dạng của hồng cầu, dẫn đến thiếu máu tán huyết nhẹ kèm theo đó là lách to nhẹ. Những người bị rối loạn huyết sắc tố E thường khá khỏe mạnh và không / ít gặp phải triệu chứng hay vấn đề nghiêm trọng đến sức khỏe. Loại he mo g lo bin F được tìm thấy trong thai nhi và trẻ sơ sinh, loại huyết sắc tố này sẽ được thay thế bằng he mo g lo bin A (huyết sắc tố trưởng thành) trong một thời gian ngắn sau khi sinh. Tuy nhiên, một số rối loạn trong tổng hợp huyết sắc tố có thể khiến nồng độ của he mo g lo bin F tăng lên bất thường, gây ra một số bệnh lý về Thể bệnh he mo g lo bin kết hợp Bệnh he mo g lo bin S C: xảy ra khi gen he mo g lo bin S bất kết hợp với gen he mo g lo bin C, mỗi loại gen bất thường này được thừa hưởng từ một phía là bố hoặc mẹ; He mo g lo bin S kết hợp với Tha la s se mia: xảy ra khi gen he mo g lo bin S bất thường và gen be ta tha la s se mia được di truyền. Những gen này tương tác với nhau để tạo ra một dạng bệnh gọi là bệnh thiếu máu be ta hình liềm. Xét nghiệm sàng lọc và chẩn đoán các bệnh He mo g lo bin như thế nào? Đối tượng nào cần sàng lọc bệnh he mo g lo bin? về bệnh he mo g lo bin đối với trẻ sơ sinh là rất quan trọng, điều này đặc biệt ý nghĩa khi một số trường hợp trẻ có thể được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Cha mẹ có nguy cơ mang gen bệnh cao: Đây có thể là những đối tượng thuộc các dân tộc có tỷ lệ mắc phải bệnh he mo g lo bin cao (ví dụ: Người Mỹ gốc Phi, Đông Nam Á, …). Việc sàng lọc là cần thiết để xác định khả năng rối loạn huyết học di truyền cho con trẻ. Việc sàng lọc là cần thiết để xác định khả năng rối loạn huyết học di truyền cho con trẻ. Ngoài ra, những người có triệu chứng thiếu máu không rõ nguyên nhân cũng có thể cân nhắc thực hiện xét nghiệm sàng lọc đối với bệnh he mo g lo bin. Sàng lọc nguy cơ bệnh lý huyết học di truyền là cần thiết đối với trẻ nhỏ Những phương pháp được thực hiện trong sàng lọc bệnh he mo g lo bin Các xét nghiệm được chỉ định trong sàng lọc và chẩn đoán bệnh he mo g lo bin bao gồm: Công thức máu toàn phần. Phết tế bào máu ngoại vi: Máu được quan sát dưới kính hiển vi để đánh giá các tiêu chí bất thường về đặc điểm tế bào như nhỏ hơn bình thường, hình liềm, tế bào không có nhân, có sự phân bố huyết sắc tố không đồng đều, xuất hiện tinh thể trong tế bào hồng cầu. Xét nghiệm phân loại và xác định số lượng tương đối của các loại he mo g lo bin khác nhau có trong các tế bào hồng cầu. Xét nghiệm di truyền học để xác định các đột biến trong gen sản xuất chuỗi protein a l pha và be ta - g lo bin. Như vậy, bài viết trên vừa mang đến những thông liên quan đặc điểm của, hy vọng có thể cập nhật thêm những kiến thức hữu ích cho bạn đọc. H ba 2 có vai trò gì trong điện di huyết sắc tố bạn đã biết?