Những ai có nguy cơ thiếu a xi t béo thiết yếu

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k Thiếu a xi t béo thiết yếu (a xi t béo thiết yếu D) có thể xảy ra ở cả bệnh nhân nội trú và ngoại trú. Bệnh nhân bị rối loạn hấp thu do suy tuyến tụy hoặc cắt bỏ đại thể có nguy cơ mắc bệnh, và điều quan trọng là phải nhận ra rằng các nhóm bệnh nhân khác có thể phát triển thiếu a xi t béo thiết yếu. Bài viết này cung cấp một đánh giá ngắn gọn về vai trò của chất béo thiết yếu, xác định những người có nguy cơ, các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng liên quan đến thiếu a xi t béo thiết yếu, cũng như các khuyến nghị phòng ngừa và điều trị. 1. Tổng quan về a xi t béo thiết yếu Thiếu a xi t béo thiết yếu hiếm gặp ở người lớn và trẻ em khỏe mạnh, những người có chế độ ăn uống đa dạng với đủ lượng a xi t béo thiết yếu, a xi t li no lei c (LA) và a xi t a l pha - li no le ni c (A xi t li no lei c). Các bác sĩ lâm sàng nên nhận thức được nguy cơ của thiếu a xi t béo thiết yếu ở những quần thể cụ thể có thể bị hội chứng kém hấp thu, hoặc do các lý do khác làm hạn chế nghiêm trọng lượng chất béo ăn vào, hấp thụ hoặc chuyển hóa. Một xu hướng đáng lo ngại gần đây ở Hoa Kỳ là tỷ lệ thiếu hụt sản phẩm dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch (P N) ngày càng tăng, bao gồm vi ta min và khoáng chất, cũng như nhũ tương dạng truyền lipid (I LE, trước đây được gọi là nhũ tương chất béo tĩnh mạch I V F E). Điều này có dẫn đến những quần thể mới có nguy cơ mắc thiếu a xi t béo thiết yếu, và các bác sĩ lâm sàng phải nhận thức được tình trạng thiếu hụt này và những rủi ro gây ra cho bệnh nhân phụ thuộc vào dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch. 2. Vai trò của chất béo trong cơ thể Chất béo là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn uống, cho dù nó là một phần của chế độ ăn uống, một công thức dinh dưỡng đường ruột hoặc một phần của phụ gia dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch. Cơ thể con người cần các kho dự trữ chất béo để đệm các cơ quan và cung cấp chất cách nhiệt để điều chỉnh nhiệt độ. Kho chất béo có thể được sử dụng để cung cấp năng lượng trong thời gian đói, mặc dù điều quan trọng là phải nhận ra rằng một số mô trong cơ thể (não và tế bào hồng cầu) chỉ dựa vào g lu co se để cung cấp năng lượng vì chất béo không thể chuyển hóa để tạo ra glucose. Chất béo trong chế độ ăn không chỉ là một nguồn năng lượng thông qua quá trình oxy hóa, nó còn cần thiết để tạo điều kiện hấp thu các vitamin tan trong chất béo trong ruột non. 3. Chất béo là thành phần quan trọng của màng tế bào Chất béo có vai trò quan trọng ở cấp độ tế bào vì nó là một phần thiết yếu của màng tế bào. Màng tế bào được cấu tạo bởi các pho s pho li pi d, nhạy cảm với tín hiệu hóa học. Tiêu thụ nhiều loại chất béo khác nhau (ví dụ: a xi t béo o me ga - 3 so với a xi t béo o me ga - 6) sẽ cho phép kết hợp các loại chất béo khác nhau vào màng tế bào, điều chỉnh phản ứng với một số quá trình trao đổi chất bao gồm viêm, kiểm soát biểu hiện gen trong tế bào và sản xuất protein tế bào. Một đánh giá gần đây của Ca l de r cung cấp một cuộc thảo luận chi tiết hơn về các quy trình này. Con người nói chung tiêu thụ đủ chất béo trong chế độ ăn uống để đáp ứng tất cả các yêu cầu về a xi t béo; a xi t béo thiết yếu s là những chất không thể được tổng hợp do con người thiếu các en z y m cần thiết. 4. Những ai có nguy cơ thiếu a xi t béo thiết yếu? Khi lượng chất béo tiêu thụ, tiêu hóa, hấp thụ và / hoặc chuyển hóa bị suy giảm, sẽ có nguy cơ mắc thiếu a xi t béo thiết yếu. Bệnh nhân bị rối loạn tiêu hóa có nguy cơ cao mắc thiếu a xi t béo thiết yếu vì khả năng suy giảm bài tiết en z y m tuyến tụy hoặc ruột non bị bệnh ngăn cản sự hấp thu chất béo bình thường. Sử dụng các biện pháp sinh hóa của thiếu a xi t béo thiết yếu, các tác giả phát hiện ra rằng những bệnh nhân mắc bệnh tiêu hóa có mức a xi t béo thấp hơn đáng kể và bằng chứng sinh hóa của thiếu a xi t béo thiết yếu. J e p p e sen và các đồng nghiệp đã đánh giá 112 bệnh nhân bị rối loạn tiêu hóa (bao gồm bệnh C ro hn, viêm loét đại tràng, cắt bỏ ruột, bệnh c e lia c, viêm ruột bức xạ và bệnh gan ứ mật) bằng cách tiến hành phân tích chất béo trong phân và nồng độ a xi t li no lei c trong huyết thanh. Các tác giả nhận thấy rằng những người có mức độ kém hấp thu cao hơn có mức a xi t li no lei c thấp hơn. 5. Bệnh xơ nang là một yếu tố nguy cơ của thiếu a xi t béo thiết yếu Xơ nang (C F) là một yếu tố nguy cơ của thiếu a xi t béo thiết yếu. Có khoảng 30.000 bệnh nhân ở Hoa Kỳ mắc xơ nang và 70.000 trên toàn thế giới. Mặc dù đây là một số lượng nhỏ bệnh nhân, nhưng các bác sĩ lâm sàng hỗ trợ dinh dưỡng có thể nhìn thấy họ do nhu cầu dinh dưỡng chuyên sâu của dân số này. Suy tuyến tụy xuất hiện ở các mức độ khác nhau ở hầu hết các bệnh nhân mắc xơ nang. S tran d vi k và cộng sự đã đánh giá 110 bệnh nhân xơ nang thực hiện chế độ ăn bình thường; chỉ có 15 người không có bằng chứng về suy tụy. Sự hiện diện của thiếu a xi t béo thiết yếu được đánh giá bằng các biện pháp sinh hóa. Các tác giả nhận thấy rằng nồng độ a xi t li no lei c và a xi t do co sa he xa e noi c trong huyết thanh thấp hơn đáng kể ở những bệnh nhân có đột biến điều hòa độ dẫn qua màng xơ nang nghiêm trọng, cho thấy rằng sự thiếu hụt này có liên quan đến chuyển hóa a xi t béo thiết yếu bất thường. Bệnh nhân mắc các nguyên nhân khác gây suy hoặc suy tuyến tụy cũng có nguy cơ cho thiếu a xi t béo thiết yếu. Có rất ít báo cáo trong tài liệu về tỷ lệ lưu hành thiếu a xi t béo thiết yếu ở bệnh nhân viêm tụy cấp hoặc mãn tính, nhưng người ta phải coi viêm tụy là một yếu tố nguy cơ nếu có suy tụy. 6. Dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch và vấn đề thiếu a xi t béo thiết yếu Có những tình trạng lâm sàng mà việc phân phối chất béo bị hạn chế. Ví dụ, những bệnh nhân phụ thuộc dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch bị dị ứng với nhũ tương lipid dạng truyền và không thể tiếp nhận nó sẽ có nguy cơ mắc thiếu a xi t béo thiết yếu. Những bệnh nhân tuân theo chế độ ăn cực kỳ ít chất béo cũng có thể có nguy cơ mắc thiếu a xi t béo thiết yếu, bao gồm cả những bệnh nhân bị rò rỉ chất béo, những người phải duy trì chế độ ăn rất ít chất béo trong 3 tuần. Mọi thắc mắc cần được bác sĩ chuyên khoa giải đáp cũng như quý khách hàng có nhu cầu khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec vui lòng đăng ký khám trực tuyến trên Website để được phục vụ tốt nhất Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Tài liệu tham khảo K ri s M. Mo gen sen, E s sen tia l F a t ty A c i d De f i c i en cy, Nu tri t ion i s su e s in ga s tro en te ro lo g y, se ri e s # 164, P ra ct i ca l ga s tro. Chan L N. I a tro gen i c ma l nu tri t ion: a se ri o u s pu b li c he a l t h i s su e cau se d b y d ru g s ho r ta ge s. J PEN J Pa ren te r En te ra l Nu tr. 2013; 37: 702 - 704. J o ne s PH J, Ri deo u t T. Li pi ds, s te ro l s, an d the i r me ta bo li te s. In: Ro s s A C, Ca ba l le ro B, Co u sin s R J, Tu c ke r K L, Z i e g le r TR. Mo de r n Nu tri t ion in He a l t h an d Di se a se. Li p pin co t t, W i l li am s an d W i l kin s. Phi la de l p hia, PA. 2014; 65 - 87. Ca l de r P C. Mo de r n Nu tri t ion in He a l t h an d Di se a se. Li p pin co t t, W i l li am s an d W i l kin s. Phi la de l p hia, PA. 2014; 65 - 87. Ca l de r P C. F un ct ion a l ro le s o f f a t ty a c i ds an d the i r e f f e c ts on hu man he a l t h. J PEN J Pa ren te r En te ra l Nu tr. 2015; 39: 18 S - 39 S.