Thận trọng khi dùng thuốc giảm cho le s te ro l (hạ mỡ máu)

Lối sống ít vận động, chế độ ăn uống không lành mạnh và tình trạng thừa cân, béo phì là những nguyên nhân khiến rối loạn lipid máu ngày càng gia tăng. Rối loạn lipid máu là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nguy hiểm như bệnh tim mạch vành, bệnh thiếu máu cục bộ cơ tim, đột quỵ. Do vậy, việc sử dụng thuốc giảm cho le s te ro l thận trọng và đúng cách là một vấn đề quan trọng mà nhiều bệnh nhân quan tâm. 1. Các nhóm thuốc giảm cho le s te ro l máu và những tác dụng phụ thường gặp 1.1 Nhóm s ta tin S ta tin tác dụng bằng cách ức chế men khử H MG - C oA, do đó ngăn cản quá trình tạo cho le s te ro l ở gan và giúp làm giảm cho le s te ro l trong máu. Bên cạnh đó, các thuốc trong nhóm s ta tin còn có tác dụng làm tăng số lượng thụ thể của L D L - cho le s te ro l, nhờ đó tăng sự thoái hóa và làm giảm L D L - cho le s te ro l, loại cho le s te ro l thường gây ra các mảng xơ vữa xuống mức thấp nhất. Đồng thời, các s ta tin cũng làm tăng H D L - cho le s te ro l (loại cho le s te ro l có lợi). Có rất nhiều thuốc thuộc nhóm s ta tin với nhiều tên biệt dược khác nhau, các thuốc trong nhóm này có tên kết thúc bằng đuôi “ s ta tin ”, bao gồm: sim va s ta tin, a to r va s ta tin, lo va s ta tin, ro su va s ta in, p ra va s ta tin, f lu va s ta tin. Tác dụng không mong muốn của nhóm s ta tin bao gồm táo bón, đau bụng, tăng men gan, đau cơ. Ngoài ra một số bệnh nhân cũng báo cáo các vấn đề về rối loạn nhận thức như suy giảm trí nhớ, lú lẫn khi dùng s ta tin. 1.2 Nhóm f i b ra t F i b ra t là một nhóm thuốc được sử dụng khá phổ biến trong điều trị mỡ máu. Thuốc có tác dụng giảm tri g ly c e ri de, L D L và làm tăng H D L. Thuốc f i b ra t thường được chỉ định ở những bệnh nhân có mức tri g ly c e ri de cao và nguy cơ viêm tụy cấp cao. Ở người tăng tri g ly c e ri de và bị go u t, thuốc f e no f i b ra te có tác dụng làm giảm a c i d u ri c máu khi sử dụng dài hạn. Nhóm f i b ra t bao gồm các thuốc như F e no f i b ra t, c i p ro f i b ra te, be z a f i b ra t... Các tác dụng không mong muốn của nhóm f i b ra te thường nhẹ và thay đổi tùy bệnh nhân. Thuốc không phù hợp cho bệnh nhân có sỏi mật. Một số tác dụng phụ bệnh nhân có thể gặp phải khi dùng thuốc như buồn nôn, đau bụng, đau cơ, mệt mỏi, yếu cơ. F i b ra te có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông và tăng nguy cơ viêm cơ, tiêu cơ khi dùng chung với s ta tin. 1.3 Nhóm nia c in Nia c in hay còn gọi là vi ta min B 3 - đây là vitamin tan trong nước, có tác dụng tốt trong điều trị mỡ máu. 1.3 Nhóm nia c in Nia c in hay còn gọi là vi ta min B 3 - đây là vitamin tan trong nước, có tác dụng tốt trong điều trị mỡ máu. Nia c in ức chế phóng thích a c i d béo từ mô mỡ và ức chế sản xuất a c i d béo và tri g ly c e ri de bởi tế bào gan. Tác dụng phụ thường gặp nhất là đỏ bừng mặt, rõ nhất ở vùng đầu, cổ và thân trên. Các tác dụng phụ ít gặp hơn bao gồm hạ huyết áp, tiêu chảy, nặng thêm tình trạng loét tiêu hóa, rối loạn chức năng gan. 1.4 Nhóm re nin Các thuốc trong nhóm này bao gồm cho le s ty ra min, co le s ti p o l... Sau khi uống, các thuốc này không hấp thu qua ruột và gắn với a c i d mật, tạo thành phức hợp không tan ngăn tái hấp thu a c i d mật. Do đó dẫn tới tăng tổng hợp a c i d mật từ cho le s te ro l và làm hạ cho le s te ro l. Thuốc thường được dùng phối hợp với nhóm s ta tin hoặc ở bệnh nhân không dung nạp với s ta tin. Không được dùng cho những bệnh nhân tri g ly c e ri de tăng quá cao, vì có thể làm nặng thêm tình trạng tăng tri g ly c e ri de. Một số tác dụng phụ thường gặp của nhóm này là đầy hơi, khó tiêu, ợ nóng, táo bón làm hạn chế việc tuân thủ dùng thuốc. Thuốc cũng có khuynh hướng làm giảm hấp thu một số thuốc khác như di go xin, w a r f a rin, t hy ro xin,... Thuốc cũng có khuynh hướng làm giảm hấp thu một số thuốc khác như di go xin, w a r f a rin, t hy ro xin,... 1.5 Nhóm ức chế sự hấp thu cho le s te ro l Một thuốc quan trọng trong nhóm này là e z e ti mi be. Thuốc có khả năng ức chế vận chuyển cho le s te ro l và ngăn ức chế cho le s te ro l từ đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, thuốc có thể được dùng đơn trị ở bệnh nhân chống chỉ định hoặc không dung nạp s ta tin. Thuốc cũng có thể dùng phối hợp với nhóm s ta tin khi bệnh nhân không kiểm soát được L D L - cho le s te ro l với s ta tin đơn độc. Tác dụng phụ thường gặp khi dùng e z e ti mi be là tăng men gan, đau khớp, viêm xoang, viêm đường hô hấp trên. Thuốc e z e ti mi be chống chỉ định ở bệnh nhân quá mẫn với các thành phần của thuốc, phụ nữ mang thai hay cho con bú, người bị bệnh gan nếu dùng chung với s ta tin hoặc bị tăng men gan dai dẳng không rõ nguyên nhân. 1.6 Dầu cá A c i d béo o me ga - 3 như D HA và E PA có tác dụng hạ tri g ly c e ri d khá mạnh và làm tăng H D L - C vừa phải. Thuốc này được dùng trong điều trị tri g ly c e ri de cao và thường phối hợp với nhóm f i b ra te. Tác dụng phụ quan trọng của nhóm này là tăng nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân đang dùng thuốc chống huyết khối như a s pi rin, w a r f a rin. Tác dụng phụ quan trọng của nhóm này là tăng nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân đang dùng thuốc chống huyết khối như a s pi rin, w a r f a rin. Người bị dị ứng với cá hay dị ứng hải sản cũng cần được tư vấn về khả năng dị ứng thuốc. Một số tác dụng phụ thường gặp khác bao gồm đau cơ, phù, táo bón. 2. Khi nào cần dùng thuốc thuốc giảm cho le s te ro l trong máu? Các bệnh nhân bị rối loạn lipid máu nhẹ, không có bệnh mạch vành, đái tháo đường, không hút thuốc, tăng huyết áp, thì có thể chưa cần dùng thuốc. Bệnh nhân có thể áp dụng biện pháp điều trị không dùng thuốc như thực hiện chế độ ăn kiêng và vận động... Sau 6 tháng thực hiện liệu pháp không dùng thuốc đúng theo hướng dẫn của bác sĩ nhưng kết quả xét nghiệm lipid huyết vẫn không cải thiện, bác sĩ có thể cân nhắc kê đơn thuốc giảm cho le s te ro l cho bệnh nhân. Khi đang dùng thuốc, bệnh nhân vẫn cần duy trì chế độ ăn uống và vận động phù hợp để đạt được việc hạ lipid máu tốt nhất. Người bệnh cần lưu ý hạn chế ăn mỡ động vật và thực phẩm nhiều cho le s te ro l, ăn nhiều trái cây, rau củ quả, chất xơ và đủ chất đạm, vận động thể lực hằng ngày và giảm cân nếu cần thiết. Do có nhiều nhóm thuốc hạ cho le s te ro l máu khác nhau nên tùy từng bệnh nhân bác sĩ sẽ kê loại thuốc với liều lượng phù hợp. Việc kê đơn thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm: nồng độ cho le s te ro l trong máu, các bệnh lý khác kèm theo, các thuốc đang dùng để tránh các tương tác thuốc, khả năng dung nạp của bệnh nhân. Các thuốc giảm cho le s te ro l máu có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nếu bệnh nhân sử dụng không đúng cách. Do vậy, bệnh nhân cần dùng thuốc hạ cho le s te ro l theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. 3. Những lưu ý khi dùng thuốc hạ cho le s te ro l Có nhiều loại thuốc có thể tương tác với thuốc s ta tin, làm tăng nguy cơ gây tác dụng phụ bao gồm: A mi o da ro ne, cy clo s p o ri ne, c la ri t h ro my c in, i tra co na z o le, g em f i b ro z i l, sa qui na vi r, ri to na vi r... Bên cạnh đó, một số vitamin, thảo dược hoặc các thực phẩm chức năng cũng có thể tương tác với s ta tin. Để hạn chế tương tác thuốc xảy ra, bệnh nhân cần thông báo với bác sĩ về tất cả các loại thuốc đã hoặc đang dùng để bác sĩ tư vấn sử dụng loại thuốc phù hợp. Mặc dù các thuốc giảm cho le s te ro l trong máu khá an toàn, nhưng có một tác dụng phụ đáng lưu ý của nhóm s ta tin và f i b ra te là tiêu cơ vân. Mặc dù các thuốc giảm cho le s te ro l trong máu khá an toàn, nhưng có một tác dụng phụ đáng lưu ý của nhóm s ta tin và f i b ra te là tiêu cơ vân. Đây là tác dụng phụ nguy hiểm do các tế bào cơ vân bị phân hủy, giải phóng các chất có bên trong tế bào, đào thải my o g lo bin qua đường tiết niệu và dẫn đến tắc nghẽn đường niệu và gây ra suy thận. Dấu hiệu ban đầu của tác dụng phụ này là đau mỏi cơ bắp, yếu cơ, co cơ (thường gặp ở cơ bắp chân, cơ lưng), sau đó là nước tiểu có màu đỏ sậm. Nếu gặp phải các triệu chứng trên, bệnh nhân cần ngừng thuốc và đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Trong thời gian điều trị bằng thuốc hạ cho le s te ro l, bệnh nhân vẫn cần duy trì chế độ ăn uống phù hợp. Việc vận động thể lực và giảm cân nếu bị thừa cân, béo phì là các liệu pháp tốt để hỗ trợ cho điều trị bằng thuốc. Không dùng phối hợp g em f i b ro z i l và s ta tin vì tăng nguy cơ tiêu cơ. Tóm lại, có nhiều nhóm thuốc hạ cho le s te ro l máu với các cơ chế tác dụng khác nhau. Bác sĩ sẽ lựa chọn loại thuốc phù hợp phụ thuộc vào nồng độ cho le s te ro l trong máu, bệnh mắc kèm, các thuốc đang dùng để tránh các tương tác thuốc và khả năng dung nạp của bệnh nhân. Các thuốc hạ cho le s te ro l có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nếu bệnh nhân sử dụng không đúng cách. Do vậy, bệnh nhân cần dùng thuốc giảm cho le s te ro l theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.