NGỘ ĐỘC ME THA NO L

Bài viết được viết bởi Bác sĩ Nguyễn Thị Minh Tâm - Bác sĩ chuyên khoa II - Trưởng phòng khám Vinmec Ro ya l C i ty - Phòng khám Quốc tế Vinmec Ro ya l C i ty Khi vào cơ thể, me tha no l sẽ chuyển hóa thành các a xi t gây tổn thương tế bào, đặc biệt là mắt, não, gây mù và thậm chí là tử vong. 1. Đại cương Me tha no l (CH 3 O H): Cồn công nghiệp, không uống được, là thành phần của xăng dầu, chất chống đông, dầu thơm, rượu gỗ, dung môi sơn, chất tẩy rửa, sản phẩm công nghiệp. Bản thân Me tha no l không độc, nhưng các chất chuyển hóa của nó rất độc. Tai nạn do uống rượu pha me tha no l ngày càng nhiều, tỷ lệ tử vong: 18 – 55 % (nghiên cứu trên thế giới). Việt Nam: Chẩn đoán và xử trí còn khó khăn, do: Xét nghiệm định lượng Me tha no l không thường quy. Thiếu thuốc giải độc đặc hiệu 2. Cơ chế gây độc A c i d f o r mi c: Gây toan chuyển hóa tế bào Ức chế hô hấp tế bào Gây tổn thương thị giác Tổn thương thần kinh trung ương (T K TW). Độc tính với phụ nữ có thai và cho con bú. 3. Lâm sàng Pha yên tĩnh: 0, 5 – 4 giờ. Kèm E tha no l: 12 – 24 giờ. Toàn phát: Thần kinh: Rối loạn ý thức nhiều mức độ. Nặng: Hôn mê, co giật, giãn đồng tử và mất phản xạ ánh sáng (P XA S). Hô hấp: Khó thở, thở nhanh sâu, hoặc thở chậm. Nặng: Hôn mê, co giật, giãn đồng tử và mất phản xạ ánh sáng (P XA S). Hô hấp: Khó thở, thở nhanh sâu, hoặc thở chậm. Thị giác: Nhìn mờ, viêm T K thị. Toan chuyển hóa: (muộn 18 – 48 giờ nếu uống cùng e tha no l) Ngoài ra: Tiêu hóa: Đau bụng thượng vị, xuất huyết tiêu hóa, viêm tụy cấp (31, 8 %). Thận: Suy thận cấp. Tim mạch: Mạch nhanh, HA tụt. 4. Cận lâm sàng Khí máu động mạch (KM Đ M): Toan chuyển hóa tăng khoảng trống (KT) an ion (> 16 mE q / L) (B T: 12 - 16). KT A L T T máu > 10 mO s mo l / L (A L T T đo được – A L T T ước tính) Ước tính nồng độ (nếu uống Me tha no l đơn thuần): Me tha no l máu (mg / d L) = KT A L T T x 3, 2 Me tha no l máu (mg / d L) = KT A L T T x 3, 2 Định lượng: Me tha no l máu: Sắc ký khí (lưu ý thời gian XN) > 20 mg / d L: Độc thị thần kinh. > 50 mg / d L: Tử vo ngA c i d f o r mi c, F o r ma l de hy d: ít giá trị lâm sàng. Me tha no l máu: Sắc ký khí (lưu ý thời gian XN) > 20 mg / d L: Độc thị thần kinh. > 50 mg / d L: Tử vong A c i d f o r mi c, F o r ma l de hy d: ít giá trị lâm sàng. Chụp CT / MRI sọ não: Ưu thế tại các hạch nền, nhân bèo sẫm, nhiều hình thái tổn thương. Mắt: Gai thị phù nề, xung huyết, xuất huyết, teo gai thị, mất thị lực không hồi phục. Các xét nghiệm khác: CT M, Đ M cơ bản, sinh hóa cơ bản, X - quang tim phổi, siêu âm,.... Các xét nghiệm khác: CT M, Đ M cơ bản, sinh hóa cơ bản, X - quang tim phổi, siêu âm,.... Phục vụ điều trị và theo dõi bệnh nhân. 5. Tiêu chuẩn chẩn đoán Gần đây có uống rượu hoặc hóa chất nghi ngờ có chứa rượu. Lâm sàng: Hơi thở có mùi rượu, R L ý thức, thở nhanh sâu, tụt HA, nhìn mờ. Các xét nghiệm nghi ngờ ngộ độc Me tha no l: Toan CH, tăng KT T T > 10 mO s mo l / L, tăng KT An ion không giải thích được. Xét nghiệm tìm thấy Me tha no l trong máu. 6. Phân loại mức độ nặng trong ngộ độc Me tha no l: 7. Điều trị a / Hồi sức Hô hấp: Đảm bảo đường thở, oxy, thông khí. Tuần hoàn: Truyền dịch T M theo C V P (áp lực tĩnh mạch trung tâm). Dùng thuốc vận mạch (khi đã bù đủ dịch) Duy trì HA TB > 65 mmHg và có nước tiểu. Truyền dịch T M theo C V P (áp lực tĩnh mạch trung tâm). Dùng thuốc vận mạch (khi đã bù đủ dịch) Duy trì HA TB > 65 mmHg và có nước tiểu. Thần kinh: Chăm sóc và điều trị tích cực tình trạng hôn mê. Bệnh nhân co giật: Di a z e p am... Than hoạt tính rửa dạ dày không có vai trò trong điều trị ngộ độc rượu nói chung. Chống nhiễm toan: Nặng: pH < 7, 3 Rất nặng, đe dọa tính mạng: pH < 7, 1 và H CO 3 < 10 mE q / L. Na tri Bi ca c bo na te: pH < 7, 3: 1 - 2 mE q / kg, truyền T M mỗi 4 - 6 giờ. Chống nhiễm toan: Nặng: pH < 7, 3 Rất nặng, đe dọa tính mạng: pH < 7, 1 và H CO 3 < 10 mE q / L. Na tri Bi ca c bo na te: pH < 7, 3: 1 - 2 mE q / kg, truyền T M mỗi 4 - 6 giờ. Điều Nặng: pH < 7, 3 Rất nặng, đe dọa tính mạng: pH < 7, 1 và H CO 3 < 10 mE q / L. Na tri Bi ca c bo na te: pH < 7, 3: 1 - 2 mE q / kg, truyền T M mỗi 4 - 6 giờ. Điều Chỉnh theo KM Đ M. B N nặng: Na tri Bi ca c bo na te có thể 800 – 1000 mE q / 24 giờ đầu. Liều tập trung 4 - 6 giờ đầu. Ưu tiên 4, 2 %, 8, 4 % để đánh giá tải dịch (chú ý Kali máu) Giải quyết toan CH chậm: Làm tăng biến chứng và tử vong. Lọc máu: Loại bỏ Me tha no l và a c i d f o r mi c, điều chỉnh toan và R L nước điện giải. Điều trị khác: Suy thận, R L nước điện giải, hạ đường máu, tổn thương mắt, thiếu Oxy não kéo dài. Bổ sung vitamin nhóm B, nhất là bệnh nhân nghiện rượu. Tai biến điều trị: Quá liều E tha no l, viêm phổi sặc, nhiễm trùng bệnh viện, R L nước điện giải. b / Điều trị đặc hiệu Sử dụng thuốc đối kháng đặc hiệu (An ti do te): Thuốc đối kháng đặc hiệu đối với Me tha no l là F o me pi z o le và E tha no l: là 2 chất ức chế cạnh tranh với A l co ho l De hy d r oe na se. AN TI DO TE: E THA NO L E tha no l 10 %: Truyền ca the te r T M T T: Bo lu s 0, 8 g / kg – trong 20 – 60 phút Duy trì: 80 – 130 mg / kg / giờ; 150 mg / kg / giờ (nghiện rượu) Bo lu s 0, 8 g / kg – trong 20 – 60 phút Duy trì: 80 – 130 mg / kg / giờ; 150 mg / kg / giờ (nghiện rượu) E tha no l 20 % uống: Bo lu s 0, 8 g / kg – qua son de dạ dày (4 ml / kg) Duy trì 80 – 130 mg / kg / giờ (0, 4 – 0, 7 ml / kg / giờ) 150 mg / kg / giờ (0, 8 ml / kg / giờ) – nghiện rượu. Bo lu s 0, 8 g / kg – qua son de dạ dày (4 ml / kg) Duy trì 80 – 130 mg / kg / giờ (0, 4 – 0, 7 ml / kg / giờ) 150 mg / kg / giờ (0, 8 ml / kg / giờ) – nghiện rượu. Mục tiêu: E tha no l máu: 100 – 150 mg / d L Không nên dùng d d E tha no l > 30 %. Bệnh nhân lọc máu: Liều cao gấp đôi. Không nên dùng d d E tha no l > 30 %. Bệnh nhân lọc máu: Liều cao gấp đôi. Ngừng E tha no l khi Me tha no l máu về < 20 mE q / d L, F o ma t máu < 1, 2 mg / d L, hết biến chứng (toan CH, ức chế T K, không còn khoảng trống T T). Thận trọng: Hạ đường máu, quá liều E tha no l. AN TI DO TE: F O ME PI Z O LE AN TI DO TE: F O ME PI Z O LE Bo lu s: 15 mg / kg, truyền T M – 30 phút. Duy trì: 10 mg / kg, mỗi 12 giờ (B N lọc máu là mỗi 4 giờ) Thời gian dùng: Me tha no l máu < 20 mg / d L (có tổn thương cơ quan đích), thì < 10 mg / d L): Hết Tr CLS, hết toan CH. Mục tiêu: Nồng độ 4 - M P trong máu đủ để ức chế A D H là 0, 8 mcg / ml. Cần thiết kết hợp thêm các chất đồng vận: (ít sử dụng). F o li ni c a c i d (Leu co vo rin) (B d: Ca p o lu c k): liều gợi ý là 1 mg / kg, hòa loãng với d d Glucose 5 %, truyền T M 30 - 60 phút, mỗi 4 - 6 giờ, đến khi Me tha no l và F o r ma te không còn trong máu. CHỈ ĐỊNH LỌC MÁU Toan CH nặng (pH < 7, 25 – 7, 3), không đáp ứng với điều trị nội khoa. Tổn thương thị giác: Nhìn mờ, nhìn đôi, khám và soi đáy mắt có tổn thương. R L dấu hiệu sinh tồn khi đã điều trị nội khoa tích cực. Suy thận cấp. R L điện giải không đáp ứng với điều trị nội khoa. Me tha no l máu > 50 mE q / d L. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.