Em hiện giờ có con 16 tháng tuổi có biểu hiện chậm nói, tăng động, không tập trung nên em đang khá lo lắng. Em xin miêu tả một số hành vi của con như sau: Bình thường: cháu làm được những việc sau: Cháu có thể hiểu được các câu ra lệnh đơn giản như, “ Con đi lấy dép cho ba ”, khi được bố mẹ yêu cầu đi dép hoặc đi ra ngoài thì bé tự đi tìm dép hoặc tất của mình đưa cho bố mẹ, và nhiều câu mệnh lệnh đơn giản như lấy cái này, lấy cái kia. Bé hay cười, bố mẹ cười với con con cũng cười lại bình thường - thích đi chơi - bé biết chỉ vào những vật bé muốn, tuy nhiên nhiều lúc bé chỉ tay vu vơ đòi một thứ gì đó nhưng không hiểu bé muốn gì. Không bình thường: Bé thích bế nhưng không thích người khác sờ nựng vào cơ thể kể cả bố mẹ, rửa mặt bé cũng hay chống đối, phản ứng mạnh khi bố mẹ ngoáy tai, sờ vào mũi vào miệng. Bé hay khóc nhè khi bị bạn giành đồ chơi, không có hành vi nào chống lại điều đó mà chỉ khóc và chạy ra bố mẹ. Khi được bố mẹ gọi tên lúc thì bé quay lại, lúc thì không. Không thường xuyên nhìn vào mắt bố mẹ khi nói chuyện hoặc là dạy điều gì cho cháu mà chỉ chăm chăm làm việc riêng của mình. Bé thích chạy vòng quanh, hay nhảy lên, thỉnh thoảng có hành động đi chân sáo Bé thích chơi ú oà nhưng thời gian chơi lâu, ú oà cũng khá đơn điệu, bé sẽ tiếp tục chơi 1 mình thêm 1 lúc cho đến khi không ai quan tâm nữa. Bé thích lên dốc và xuống dốc nhưng thời gian chơi lâu liên tục không nghỉ và dường như là không quan tâm đến mọi thứ xung quanh khi đang chơi. Bé không tập trung khi được bố mẹ dạy điều gì đó do đó, bé vẫn không thể chỉ vào các bộ phận cơ thể khi được bố mẹ hỏi. Chưa nói được từ nào ngoại trừ các từ đơn như ba ba ma ma, hay bập bẹ linh tinh mà người khác không thể hiểu bé đang muốn nói gì và còn nhiều hành vi khác. Bác sĩ cho em hỏi liệu bé 16 tháng tuổi có biểu hiện tăng động, chậm nói có cần đi khám không? Cảm ơn bác sĩ. Hoàng Minh Ngọc (1988) Trả lời

bác sĩ xin giải đáp như sau: Qua các biểu hiện mà bạn miêu tả về con thì tôi hiểu bạn là một người rất có trách nhiệm, yêu con và cũng rất quan tâm có hiểu biết về các vấn đề liên quan đến con trẻ. Chính vì vậy mà mẹ có những quan tâm rất chi tiết và quan sát chi tiết các biểu hiện như trên. Thông qua các miêu tả của bạn thì tôi thấy rõ ràng là cháu có một số điểm mạnh: hiểu lời và hiểu những mệnh lệnh trong tình huống quen thuộc. Tuy nhiên, tại thời điểm 16 tháng cháu chưa bắt đầu nói hoặc có nói ê a nhưng lại không đúng tình huống hoặc chưa nói được gì thì đó cũng là một lo ngại về việc cháu chậm nói. Hơn nữa theo bạn miêu tả cũng có thể con có một số điểm còn hạn chế đáng lưu ý: cháu quá hiếu động hoặc quá nhạy cảm về cảm giác với một số hành vi: ngoáy tai, sờ vào cơ thể... cháu cũng có 1 vài sở thích còn thu hẹp như: thích chạy chân sáo, chơi một mình,... Một số trẻ chậm nói đơn thuần thì trẻ có thể chậm nói nhưng sẽ hiểu lời tốt, các biểu hiện về cảm giác, cảm xúc với người thân quen cũng tự nhiên và khá hơn: sẽ không rõ nhiều việc thờ ơ, hoặc hành vi... Tuy nhiên vì con mới 16 tháng mọi phát triển còn khá mềm mại, bạn cần theo dõi con thêm. Việc cần làm bây giờ là gia đình nên cho trẻ đi thăm khám để đánh giá các mốc phát triển của trẻ cụ thể hơn nữa xem trẻ đang yếu mặt nào, mạnh mặt nào, cũng như làm trắc nghiệm sàng lọc nguy cơ tự kỷ sớm để các chuyên gia và bác sĩ sẽ tư vấn cho mẹ cụ thể. Hơn nữa gia đình cần giúp đỡ trẻ bằng cách: cho trẻ đi học trường mầm non để trẻ được chơi và tương tác với bạn đa dạng hơn - kích thích giao tiếp. Mặt khác gia đình cũng cần hỗ trợ con trong việc dành thời gian chơi cùng con và dạy con thêm. Được giải đáp bởi Thạc sĩ Đặng Thị Thanh Tùng - Đơn nguyên Phòng khám Y học tái tạo và tâm lý giáo dục - Trung tâm Y học tái tạo và trị liệu tế bào - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Ti me s C i ty.