Đo hoạt độ A my la se nước tiểu và a my la se máu

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Đỗ Thị Hoàng Hà - Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. A my la se là một en z y me được sản xuất chủ yếu ở tụy và các tuyến nước bọt và với một lượng không đáng kể ở gan và vòi trứng. A my la se tham gia vào quá trình tiêu hóa các ca r bo hy d ra te phức tạp thành các đường đơn. Trong lâm sàng, xét nghiệm a my la se máu, a my la se nước tiểu có giá trị chẩn đoán viêm tụy cấp, đợt tiến triển cấp của viêm tụy mạn, giai đoạn viêm tụy và chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý nội khoa và tiêu hóa khác. 1. Xét nghiệm a my la se là gì? Xét nghiệm a my la se dùng để đo hoạt độ en z y me a my la se trong mẫu máu lấy từ tĩnh mạch hoặc trong mẫu nước tiểu. Bình thường chỉ có một số lượng ít a my la se được tìm thấy trong máu hoặc nước tiểu. Nhưng nếu tuyến tụy hoặc tuyến nước bọt bị tổn thương hoặc bị tắc nghẽn, a my la se thường được phóng thích nhiều hơn vào máu và nước tiểu. Trong máu, nồng độ a my la se tăng lên trong một thời gian ngắn. Thế nhưng, nồng a my la se trong nước tiểu có thể còn duy trì cao trong khoảng vài ngày sau đó. 2. A my la se tăng cao trong các trường hợp nào? Viêm tụy cấp hay đợt cấp của viêm tụy mạn tính. 2. A my la se tăng cao trong các trường hợp nào? Viêm tụy cấp hay đợt cấp của viêm tụy mạn tính. Trong viêm tụy cấp, hoạt độ a my la se trong máu thường tăng lên gấp 4 - 6 lần so với giá trị tham khảo và thường cao song song với nồng độ li pa se. Tắc nghẽn ống tụy và ung thư tuyến tụy. Mức tăng của a my la se trong dịch phúc mạc có thể xảy ra trong viêm tụy cấp nhưng cũng có thể xảy ra trong các rối loạn bụng khác, chẳng hạn như tắc nghẽn ruột hoặc giảm lưu lượng máu đến ruột (nhồi máu), thủng ruột non hay thủng ổ loét dạ dày tá tràng. A my la se cũng tăng trong viêm tụy mạn tính thường liên quan với chứng nghiện rượu, chấn thương, tắc nghẽn ống tụy. Viêm tụy cấp do thuốc (co r ti co s te roi d, de xa me tha so ne, me r ca p to pu rin, f u ro se mi de...). Ngộ độc rượu cấp. Bệnh lý đường mật: Sỏi ống mật chủ, viêm túi mật cấp, tắc mật... Suy thận giai đoạn cuối. Bệnh lý tuyến nước bọt: Viêm tuyến nước bọt cấp hay mạn tính, tắc nghẽn ống dẫn nước bọt, quai bị. Nhiễm toan c e ton do bệnh lý đái tháo đường Cường chức năng tuyến giáp 3. Nhiễm toan c e ton do bệnh lý đái tháo đường Cường chức năng tuyến giáp 3. A my la se giảm trong các trường hợp nào? Nồng độ a my la se máu giảm ở một người có các triệu chứng viêm tụy có thể cho biết các tế bào sản xuất a my la se của tuyến tụy bị tổn thương vĩnh viễn, ung thư tụy Tổn hại gan nặng: Viêm gan nhiễm độc, xơ gan, nhiễm độc thai nghén, bỏng nặng. Nhiễm độc giáp nặng 4. A my la se trong nước tiểu A my la se thải trừ qua nước tiểu cho nên xét nghiệm đo hoạt độ a my la se nước tiểu có thể được chỉ định cùng hoặc sau một thử nghiệm a my la se máu khi cần đánh giá hiệu quả điều trị và xác định mức độ a my la se tăng hoặc giảm theo thời gian. Hoạt độ a my la se niệu tăng cao trong vòng 7 - 10 ngày sau viêm tụy cấp, do đó xét nghiệm a my la se niệu rất hữu ích để chứng minh có tình trạng viêm tụy cấp sau khi hoạt độ a my la se máu đã trở về bình thường. 5. Chỉ định xét nghiệm Xét nghiệm a my la se máu được chỉ định cùng với xét nghiệm li pa se, để giúp chẩn đoán và theo dõi viêm tụy cấp tính hoặc mãn tính và các bệnh lý tụy khác. Thăm dò, chẩn đoán các sự cố viêm trong ổ bụng. Chẩn đoán và theo dõi viêm, tắc tuyến nước bọt. Trị số bình thường trong máu: 22 - 80 U / L. Trị số bình thường trong nước tiểu: 42 - 321 U / L. 6. Chẩn đoán và theo dõi viêm, tắc tuyến nước bọt. Trị số bình thường trong máu: 22 - 80 U / L. Trị số bình thường trong nước tiểu: 42 - 321 U / L. 6. Cách lấy mẫu bệnh phẩm Xét nghiệm a my la se máu được thực hiện trên huyết thanh. Yêu cầu người bệnh nhịn ăn trước khi lấy máu Nước tiểu: Thu bệnh phẩm nước tiểu 24 h. Nước tiểu được bảo quản trong tủ mát hoặc trong đá lạnh 7. Quy trình thực hiện Xét nghiệm a my la se máu Quấn một băng thun xung quanh cánh tay để ngăn chặn dòng chảy của máu. Như vậy thì các tĩnh mạch phía dưới băng sẽ lớn hơn, điều dưỡng lấy mẫu có thể đâm kim vào tĩnh mạch dễ dàng hơn Sát trùng nơi tiêm với a l co ho l Đâm kim vào tĩnh mạch: Có thể phải đâm kim trong nhiều lần (khi người bệnh khó lấy máu) Rút máu vào ống tiêm Gỡ bỏ băng thun ở cánh tay khi đã lấy đủ máu Đặt một miếng gạc hoặc bông co t ton lên chỗ đâm kim khi kim được rút ra Đè vào nơi tiêm và sau đó băng lại Quấn một băng thun xung quanh cánh tay để ngăn chặn dòng chảy của máu. Như vậy thì các tĩnh mạch phía dưới băng sẽ lớn hơn, điều dưỡng lấy mẫu có thể đâm kim vào tĩnh mạch dễ dàng hơn Sát trùng nơi tiêm với a l co ho l Đâm kim vào tĩnh mạch: Có thể phải đâm kim trong nhiều lần (khi người bệnh khó lấy máu) Rút máu vào ống tiêm Gỡ bỏ băng thun ở cánh tay khi đã lấy đủ máu Đặt một miếng gạc hoặc bông co t ton lên chỗ đâm kim khi kim được rút ra Đè vào nơi tiêm và sau đó băng lại Xét nghiệm a my la se nước tiểu: A my la se có thể được đo bằng hai cách, trong mẫu nước tiểu 24 giờ hoặc 2 giờ. Mẫu nước tiểu 24 giờ là tổng lượng nước tiểu trong khoảng thời gian 24 giờ, quy trình như sau: Bắt đầu lấy nước tiểu vào buổi sáng nhưng không nên lấy bãi nước tiểu đầu tiên ngay sau khi thức dậy. Nên ghi chú lại để đánh dấu thời gian bắt đầu lấy nước tiểu 24 giờ Lấy tất cả nước tiểu trong 24 giờ tiếp theo. Bác sĩ sẽ cung cấp một bình chứa lớn chứa khoảng 1 ga l (4 l) có một lượng nhỏ chất bảo quản tránh nước tiểu hư thối. Bác sĩ sẽ cung cấp một bình chứa lớn chứa khoảng 1 ga l (4 l) có một lượng nhỏ chất bảo quản tránh nước tiểu hư thối. Đi tiểu vào một lọ nhỏ, sạch, sau đó đổ nước tiểu vào bình chứa lớn, không chạm các ngón tay vào bên trong bình chứa Giữ bình chứa lớn trong tủ lạnh trong vòng 24 giờ Nên làm trống bàng quang lần cuối cùng lúc hoặc ngay trước khi kết thúc thời hạn 24 giờ, thêm nước tiểu này vào bình chứa lớn và ghi lại thời gian. Hãy nhớ rằng không nên để giấy vệ sinh, lông mu, phân, máu kinh nguyệt hoặc tạp chất khác vào trong mẫu nước tiểu. Bắt đầu lấy nước tiểu vào buổi sáng nhưng không nên lấy bãi nước tiểu đầu tiên ngay sau khi thức dậy. Nên ghi chú lại để đánh dấu thời gian bắt đầu lấy nước tiểu 24 giờ Lấy tất cả nước tiểu trong 24 giờ tiếp theo. Bác sĩ sẽ cung cấp một bình chứa lớn chứa khoảng 1 ga l (4 l) có một lượng nhỏ chất bảo quản tránh nước tiểu hư thối. Đi tiểu vào một lọ nhỏ, sạch, sau đó đổ nước tiểu vào bình chứa lớn, không chạm các ngón tay vào bên trong bình chứa Giữ bình chứa lớn trong tủ lạnh trong vòng 24 giờ Nên làm trống bàng quang lần cuối cùng lúc hoặc ngay trước khi kết thúc thời hạn 24 giờ, thêm nước tiểu này vào bình chứa lớn và ghi lại thời gian. Hãy nhớ rằng không nên để giấy vệ sinh, lông mu, phân, máu kinh nguyệt hoặc tạp chất khác vào trong mẫu nước tiểu. 8. Các lợi ích của xét nghiệm đo hoạt độ a my la se máu và nước tiểu Đây là xét nghiệm không thể thiếu đối với tất cả các trường hợp đau bụng bị nghi vấn do nguồn gốc tụy và các trường hợp vàng da không rõ nguồn gốc. Đo hoạt độ a my la se huyết thanh thường được thực hiện để chẩn đoán phân biệt tình trạng đau bụng do viêm tụy cấp với đau bụng cần điều trị ngoại khoa do các nguyên nhân khác. Hoạt độ a my la se huyết thanh bắt đầu tăng lên từ 3 – 6 h sau khi xảy ra tình trạng viêm tụy cấp và đạt giá trị đỉnh vào khoảng giờ thứ 24. Hoạt độ này trở lại giá trị bình thường sau đó 2 – 3 ngày. Hoạt độ a my la se niệu tăng cao trong vòng 7 – 10 ngày, vì vậy xét nghiệm hoạt độ a my la se niệu là một xét nghiệm hữu ích để chứng minh có tình trạng viêm tụy cấp sau khi hoạt độ a my la se huyết thanh đã trở về bình thường. Cũng có thể định lượng hoạt độ a my la se trong dịch cổ chướng hay dịch màng phổi. Tăng hoạt độ a my la se trong các dịch này (lớn hơn 1000 U / l) gợi ý tràn dịch có nguồn gốc từ tụy. Đánh giá cả hoạt độ a my la se huyết thanh đối với các trường hợp nghi ngờ viêm tụy cấp. Đánh giá cả hoạt độ a my la se huyết thanh đối với các trường hợp nghi ngờ viêm tụy cấp. Một số bệnh nhân bình thường có tình trạng tăn ga my la se máu được biết đến dưới tên “ ma cr oa my la se ”. Tình trạng này được xác định khi bệnh nhân có tăng hoạt độ a my la se máu so nga my la se niệu bình thường và không có tình trạng suy thận. Tăng cao bất thường hoạt độ a my la se máu ở các bệnh nhân này là do a my la se được gắn bất thường với một g lo bu lin huyết tương. Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ ho t li ne tại đây để được hỗ trợ. XEM THÊM: Tìm hiểu về xét nghiệm A my la se Xét nghiệm a my la se trong viêm tụy cấp En z y me Li pa z a: Những điều cần biết