Gây tê ngoài màng cứng giảm đau sau mổ

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS C K I Nguyễn Đức Thọ - Bác sĩ Gây mê giảm đau - Khoa Gây mê phẫu thuật - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k Và Bác sĩ chuyên khoa I Hồ Quốc Tuấn - Bác Sĩ Gây mê hồi sức - Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Nha Trang. Gây tê ngoài màng cứng là kỹ thuật dùng thuốc tê tại chỗ hoặc những thuốc họ mo r phin để bơm vào các khoang ngoài màng cứng. Mục đích là giúp giảm đau khi thuốc ngấm trực tiếp vào rễ thần kinh hoặc ổ nhận cảm đặc hiệu. 1. Phương pháp gây tê ngoài màng cứng 1.1. Ưu điểm Tạo điều kiện tốt cho phẫu thuật diễn ra thuận lợi; Cung cấp thêm thuốc tê khi phẫu thuật kéo dài; Giảm đau sau phẫu thuật; Phục hồi nhu động ruột nhanh hơ ngây mê; Bệnh nhân có thể tự thở nên ít biến chứng phổi, giảm biến chứng thuyên tắc tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi. 1.2. Nhược điểm Có nguy cơ thất bại; Thời gian bắt đầu tác dụng chậm; Có thể gặp biến chứng thần kinh; Không dùng được ca the te r ngoài màng cứng trong điều kiện không có đủ phương tiện theo dõi; Nguy cơ nhiễm trùng cao. 2. Khi nào cần gây tê ngoài màng cứng? Nhìn chung, kỹ thuật gây tê ngoài màng cứng được chỉ định để giảm đau sau mổ trong các phẫu thuật từ ngực trở xuống. Khi nào cần gây tê ngoài màng cứng? Nhìn chung, kỹ thuật gây tê ngoài màng cứng được chỉ định để giảm đau sau mổ trong các phẫu thuật từ ngực trở xuống. Hoặc là khi gây mê toàn thân cũng như các phương pháp khác không thích hợp, đôi khi cũng giúp giảm đau cho các bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. Tuyệt đối chống chỉ định nếu như: Người bệnh từ chối thực hiện; Nhiễm khuẩn tại vùng da cần chọc kim gây tê; Nhiễm khuẩn toàn thân, bao gồm máu hoặc vãng khuẩn máu; Rối loạn đông máu; Tăng áp lực nội sọ; Có dị ứng với thuốc gây tê; Bệnh lý tim mạch; Không đủ dụng cụ và phương tiện hồi sức. Ngoài ra còn có một số trường hợp chống chỉ định tương đối, chẳng hạn: Nhiễm khuẩn ở gần vùng định gây tê; Thiếu khối lượng tuần hoàn; Có các bệnh ở hệ thần kinh trung ương; Đau lưng mạn tính, hoặc gù vẹo cột sống. 3. Các bước chuẩn bị 3.1. Người thực hiện Cán bộ chuyên khoa gây mê hồi sức. Y bác sĩ làm thủ thuật cần rửa tay, mặc áo và đi găng như khi phẫu thuật. 3.2. Phương tiện Kim Tu o hy 18 G có đầu cong (giúp xác định khoang ngoài màng cứng dễ dàng mà không làm chọc thủng màng cứng); Bộ dụng cụ gây tê ngoài màng cứng tiêu chuẩn: Kim mồi 15 G, kim lấy thuốc 20 G, bơm tiêm, gạc, cốc đựng cồn, toan lỗ,... tất cả đều phải được vô khuẩn. 3.3. Người bệnh Tư thế ngồi: Lưng cúi, cằm tỳ vào trước ngực, 2 tay vòng chéo ra trước, chân duỗi thẳng trên bàn. Đây là tư thế dễ làm, nhưng không nên chọn khi huyết động không ổn định và thuốc tê tỷ trọng thấp; Nằm nghiêng cong lưng: Cột sống song song với mặt bàn, 2 vai và gai chậu thẳng góc với bàn mổ, co 2 chân, đùi gập trước bụng, đầu cổ cong về phía trước; Lắp đường truyền tĩnh mạch chắc chắn và truyền trước dịch tinh thể. 4. Quy trình tiến hành Sát khuẩn vùng lưng định chọc gây tê bằng cồn sau đó trải khăn mổ có vỏ lỗ đã được vô khuẩn; Xác định mốc chọc kim, thường ở các đốt sống L 2 - L 3 - L 4 (nơi sờ thấy rõ khe liên gai sau) và chọc vào đường giữa; Dùng kim 24 - 25 G gây tê từ lớp trong da, dưới da và liên gai; Dùng kim 15 G chọc một lỗ mồi qua da. Sau đó chọc kim Tu o hy qua lỗ mồi và luồn khoảng 2 cm thì bắt đầu te s t nhận biết vào khoang ngoài màng cứng bằng thử nghiệm “ giảm sức cản đột ngột ” hoặc “ giọt nước ”; Có thể luồn thêm 1 ống thông ca the te r vào khoang ngoài màng cứng để giảm đau sau mổ kéo dài; Bơm thử 2 ml xy lo ca in 2 % có trộn a d re na lin 1 / 200.000 để kiểm tra xem thuốc có vào tủy sống hay không; Giảm đau sau phẫu thuật bằng dung dịch bu pi va ca in (ở người lớn) hoặc bơm vào ngoài màng cứng mo r phin pha trong huyết thanh mặn. Lưu ý đối với người già và thai phụ thì phải giảm liều thuốc xuống khoảng 2 / 3.5. Theo dõi và xử trí tai biến Ngộ độc thuốc tê Do bơm một lượng lớn thuốc tê vào mạch máu, bệnh nhân sẽ có biểu hiện choáng váng, tức ngực, khó thở nôn mửa, nói nhảm, co giật... Xử trí thường dùng Thi o pen ta l 2 % 100 mg. Tổn thương thần kinh Thường gặp nếu gây tê ở trên L 1 do chọc nhầm vào tủy sống, ít trường hợp gặp tổn thương các rễ thần kinh. Tụt huyết áp Có thể kèm theo chậm nhịp tim do thuốc tê tại chỗ làm liệt các hạch giao cảm. Xử trí bằng cách bù dịch tĩnh mạch và tiêm tĩnh mạch e phe d rin mỗi lần 5 - 10 mg, lặp lại cho đến khi huyết áp về bình thường. Tình trạng này sẽ ít gặp hơn nếu dùng các thuốc thuộc dòng họ mo r phin. Tình trạng này sẽ ít gặp hơn nếu dùng các thuốc thuộc dòng họ mo r phin. Bơm thuốc vào tĩnh mạch máu Gây co giật, hôn mê, thậm chí ngừng thuốc ho ben z o di a z e pin, mi da z o lam hoặc thi o pen ta l. Gây tê tủy sống toàn bộ Do chọc nhầm hoặc đặt ca the te r nhầm vào tủy sống. Triệu chứng là tụt huyết áp, ngừng thở, ức chế dẫn truyền thần kinh tim, nhất là khi dùng bu pi va ca in. Trường hợp này cần phát hiện sớm, xử lý nhanh chóng như cấp cứu ngừng hô hấp - tuần hoàn. Đứt ca the te r trong khoang màng cứng Cần chú ý không rút ca the te r trên kim Tu o hy hoặc ấn ca the te r quá mức và đột ngột để phòng ngừa nguy cơ bị đứt ống thông, gãy kim. Nhiễm khuẩn khoang ngoài màng cứng Phải đảm bảo toàn bộ quy trình kỹ thuật được vô khuẩn tuyệt đối, đặc biệt khi đặt ca the te r giảm đau sau phẫu thuật kéo dài. Máu tụ trong khoang ngoài màng cứng Tổn thương mạch máu có thể gây đau vùng lưng nghiêm trọng. Trường hợp này cần chụp cộng hưởng từ MRI để chẩn đoán và đôi khi phải phẫu thuật lấy máu tụ. Nhức đầu Xảy ra khi kim Tu o hy chọc qua màng cứng hoặc nhiễm khuẩn khoang ngoài màng cứng. Nhức đầu Xảy ra khi kim Tu o hy chọc qua màng cứng hoặc nhiễm khuẩn khoang ngoài màng cứng. Điều trị bằng cách hạ thấp gối nằm, bù dịch tĩnh mạch, thêm liều an thần hoặc nếu nặng thì phải làm bịt lỗ thủng bằng bơm máu tự thân vào ngoài màng cứng. Suy hô hấp Cần theo dõi nhịp thở, khi dưới 12 lần / phút thì điều trị bằng na lo xon nếu dùng thuốc họ mo r phin hoặc hô hấp hỗ trợ. Các tai biến khác: Nôn, buồn nôn, ức chế hô hấp, ngừng tim, ngừng thở,... xử trí theo phác đồ của Bộ Y tế. Tóm lại, gây tê ngoài màng cứng phương pháp gây tê vùng, bằng cách đưa một lượng thuốc tê thích hợp vào khoang ngoài màng cứng. Sự phân bố của các dây thần kinh tại khoang ngoài màng cứng chia thành từng vùng nhất định trên bề mặt da. Vì vậy, kỹ thuật này sẽ làm mất cảm giác ở một số vùng do dây thần kinh bị thuốc tê ngấm chi phối, tạo điều kiện thuận lợi trong phẫu thuật và giảm đau sau mổ. Gây tê ngoài màng cứng là biện pháp giảm đau hiệu quả nhất hiện nay đang được áp dụng, tuy nhiên để hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm có thể gặp, sản phụ cần phải xem xét lựa chọn cơ sở y tế đảm bảo, uy tín để tiến hành phương pháp giảm đau này. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me c là một trong những bệnh viện áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn thực hành gây mê phẫu thuật an toàn theo các hướng dẫn quốc tế. Vinmec có đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng gây mê giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại như: máy dò thần kinh, máy siêu âm, hệ thống kiểm soát đường thở khó của Ka r l S to r z, hệ thống theo dõi gây mê toàn diện A oA (A de qua te o f A ne s the sia) của GE bao gồm theo dõi độ mê, độ đau và độ giãn cơ sẽ mang lại chất lượng cao và an toàn, giúp bệnh nhân gây mê vừa đủ, không thức tỉnh, không tồn dư thuốc giãn cơ sau mổ. Hệ thống Y tế Vinmec cũng tự hào là bệnh viện đầu tiên tại Việt Nam ký kết với Hiệp hội Gây mê Thế giới (W F SA) hướng đến mục tiêu trở thành bệnh viện an toàn nhất về gây mê phẫu thuật tại Đông Nam Á. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.