Lọc gan nhân tạo (MA R S) trong điều trị suy gan cấp

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Tấn Phúc - Bác sĩ Nội tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc Hệ thống tái hấp phụ tuần hoàn phân tử (Mo le cu la r A ds o r ben ts Re c i r cu la ting S y s tem - MA R S) có thể loại bỏ các chất độc sản sinh trong suy gan, từ đó nâng đỡ gan, giúp bệnh nhân bị bệnh gan sống, chờ đợi gan hồi phục (với bệnh nhân suy gan cấp) hoặc chờ đợi ghép gan (với bệnh nhân suy gan mạn). Ngoài ra, kỹ thuật này còn giúp cân bằng nước điện giải, thăng bằng kiềm toan. 1. Chỉ định lọc gan nhân tạo Lọc gan nhân tạo (MA R S) được chỉ định cho các đối tượng sau: Suy gan cấp: Do viêm gan virus (A, B, C), viêm gan trong thai kỳ (Hội chứng HE L L P, A F L), nhiễm độc, viêm gan do tự miễn, nguyên nhân mạch máu (hội chứng Bu d d chia ri),... gây ra. Bệnh nhân có các biểu hiện triệu chứng sau: Có Bi li ru bin > 8 mg / d l (100 μ mo l / l). Bệnh não gan trên độ II. Viêm phúc mạc do vi khuẩn, nhiễm khuẩn huyết, SI R S. Tăng áp lực nội sọ. Tắc mật trong gan tiến triển. Hội chứng gan thận. Đợt cấp của suy gan mạn: Bệnh nhân bị suy gan mạn tính có các biểu hiện sau: Bi li ru bin huyết thanh > 15 mg / d l (255 μ mo l / l). Bệnh não gan trên độ II. Hội chứng gan thận. 2. Bệnh não gan trên độ II. Hội chứng gan thận. 2. Chống chỉ định lọc gan nhân tạo Kỹ thuật này không được áp dụng với các đối tượng sau: Không thể nâng được huyết áp trung bình đạt mức > 55 mmHg bằng biện pháp truyền dịch và thuốc vận mạch. Rối loạn đông máu nặng DI C. Chảy máu tiến triển. 3. Chuẩn bị trước khi tiến hành lọc gan nhân tạo Nhân viên y tế: Hai bác sĩ, bắt buộc phải có một bác sĩ chính của khoa hồi sức tích cực đã qua đào tạo về lọc gan nhân tạo. 3 điều dưỡng bắt buộc đã qua đào tạo về lọc gan nhân tạo MA R S. Mũ, áo, khẩu trang vô khuẩn. Dụng cụ: Máy lọc máu: Máy MA R S P ri s ma của hãng Gam b ro và máy CR R T hoặc I H D tương thích. 01 bộ ki t MA R S bao gồm: 04 quả lọc, hệ thống dây. 5000 ml dung dịch na tri clo rua 0, 9 % để đuổi dịch hệ thống dây quả lọc. 01 bộ kít lọc lọc máu liên tục. A l bu mi ne hu man: 600 ml 20 % hoặc 500 ml 25 %. 01 mo ni to r theo dõi hô hấp, huyết động. 01 bộ ca the te r 02 nòng cỡ 12 F. 02 ống Li do ca in 2 %. Săng, gạc vô khuẩn, cồn sát khuẩn, mũ, khẩu trang. 01 lọ he pa ri ne 25000 đơn vị. Máy lọc gan nhân tạo được lắp dây, quả lọc, mồi dịch và nạp dung dịch a l bu min vào hệ thống máy gan nhân tạo. Te s t hệ thống trước khi tiến hành lọc. Máy lọc gan nhân tạo được lắp dây, quả lọc, mồi dịch và nạp dung dịch a l bu min vào hệ thống máy gan nhân tạo. Te s t hệ thống trước khi tiến hành lọc. Bệnh nhân: Cần hướng dẫn, giải thích cho bệnh nhân nếu bệnh nhân tỉnh. Hướng dẫn, giải thích cho gia đình nếu bệnh nhân hôn mê. Tư thế nằm của bệnh nhân đầu cao 30 độ. Khám lâm sàng, làm toàn bộ các xét nghiệm công thức máu, đông máu, N H 3, chức năng gan thận, độc chất nếu nghi ngờ bệnh nhân bị viêm gan do ngộ độc. Đảm bảo hô hấp với mục tiêu duy trì S p O 2 ≥ 92 % hoặc PaO 2 ≥ 60 mmHg (với A R DS duy trì S p O 2 ≥ 88 %, PaO 2 ≥ 58 mmHg) bằng các biện pháp, liệu pháp oxy và các biện pháp thở máy và điều trị nguyên nhân. Các biện pháp đảm bảo tuần hoàn với mục tiêu duy trì huyết áp trung bình > 55 mmHg bằng các biện pháp bù dịch và sử dụng thuốc vận mạch. Cố định bệnh nhân trong trường hợp bệnh nhân hôn mê. Đặt ca the te r tĩnh mạch trung tâm 2 nòng theo phương pháp se l din ge r, thường đặt tĩnh mạch đùi (xem thêm quy trình đặt ca the te r 2 nòng). 4. Quy trình tiến hành lọc gan nhân tạo Quy trình lọc gan nhân tạo diễn ra như sau: Bước 1: Chuẩn bị Quả lọc MA R S và bộ ki t MA R S được lắp vào máy MA R S. Quả lọc Di a ly si s được lắp vào máy lọc CR R T hoặc I D H tương thích. Quả lọc Di a ly si s được lắp vào máy lọc CR R T hoặc I D H tương thích. P ri min g bằng dịch Na tri clo rua 0, 9 % được chống đông bằng He pa rin 2000 UI. Nạp A l bu mi ne 20 % 600 ml vào vòng tuần hoàn ngoài cơ thể vòng tuần hoàn MA R S. Thiết lập vòng tuần hoàn ngoài cơ thể kết nối máy MA R S với máy CR R T hoặc I D H. Bước 2: Kết nối tuần hoàn ngoài cơ thể với ca the te r và cài đặt các thông số Kết nối vòng tuần hoàn của máy gan nhân tạo với bệnh nhân thông qua ca the te r tĩnh mạch 02 nòng. Cài đặt thông số máy: Tốc độ dòng máu 120 – 200 ml / phút. Tốc độ dòng a l bu mi ne 120 – 200 ml / phút. Lưu lượng dịch thẩm tách: 300 - 500 ml / giờ (nếu không suy thận c re a tin < 120), nếu suy thận (c re a ti ne > 120) tốc độ dịch thẩm tách 1000 – 2000 ml / giờ. Bấm nút “ S ta r t ” bơm máu cho máy chạy. Cài đặt bơm chống đông he pa rin: A T TP > 60 hoặc tiểu cầu < 60.000 / ml không dùng He pa ri ne. A T TP từ 40 – 60 và tiểu cầu > 60.000 / ml dùng He pa ri ne 5 UI / kg / giờ. A TP P < 40 và tiểu cầu > 120.000 / ml He pa rin 10 UI / kg / giờ. Đánh giá lại A T TP mỗi 8 h điều chỉnh He pa rin duy trì A T TP 60 – 80 giây. Tốc độ dòng máu 120 – 200 ml / phút. Tốc độ dòng a l bu mi ne 120 – 200 ml / phút. Tốc độ dòng máu 120 – 200 ml / phút. Tốc độ dòng a l bu mi ne 120 – 200 ml / phút. Lưu lượng dịch thẩm tách: 300 - 500 ml / giờ (nếu không suy thận c re a tin < 120), nếu suy thận (c re a ti ne > 120) tốc độ dịch thẩm tách 1000 – 2000 ml / giờ. Bấm nút “ S ta r t ” bơm máu cho máy chạy. Cài đặt bơm chống đông he pa rin: A T TP > 60 hoặc tiểu cầu < 60.000 / ml không dùng He pa ri ne. A T TP từ 40 – 60 và tiểu cầu > 60.000 / ml dùng He pa ri ne 5 UI / kg / giờ. A TP P < 40 và tiểu cầu > 120.000 / ml He pa rin 10 UI / kg / giờ. Đánh giá lại A T TP mỗi 8 h điều chỉnh He pa rin duy trì A T TP 60 – 80 giây. A T TP > 60 hoặc tiểu cầu < 60.000 / ml không dùng He pa ri ne. A T TP từ 40 – 60 và tiểu cầu > 60.000 / ml dùng He pa ri ne 5 UI / kg / giờ. A TP P < 40 và tiểu cầu > 120.000 / ml He pa rin 10 UI / kg / giờ. Đánh giá lại A T TP mỗi 8 h điều chỉnh He pa rin duy trì A T TP 60 – 80 giây. Bước 3: Kết thúc lọc Giảm tốc độ dòng máu. Bấm S to p bơm máu chuyển đầu ra của ca the te r sang dịch và kẹp lại. Dồn máu từ tuần hoàn ngoài cơ thể về bệnh nhân. Khi máu trở về hết ngừng bơm và kẹp nốt đầu ca the te r còn lại. Bơm chống đông vào ca the te r và bọc ca the te r nếu lưu ca the te r. Thời gian lọc máu: Thời gian điều trị từ 8 giờ - 24 giờ. Ba lần đầu trong 3 ngày liên tiếp. Thời gian lọc máu: Thời gian điều trị từ 8 giờ - 24 giờ. Ba lần đầu trong 3 ngày liên tiếp. Từ ngày thứ tư chỉ tiến hành lọc MA R S khi mức Bi li ru bin gia tăng vượt quá 1, 5 mg / d l / 24 giờ hoặc vượt quá ngưỡng 15 mg / d l trở lại. Nếu mức Bi li ru bin gia tăng trở lại quá 3 mg / d l trong 48 giờ thì phải làm lại MA R S. 5. Biến chứng và cách xử lý khi lọc máu nhân tạo Trong quá trình lọc gan, thường xảy ra các biến chứng sau: Biến chứng tắc màng: Nguyên nhân thường là do dùng chống đông không đủ liều, cần phải theo dõi và điều chỉnh liều he pa rin theo A T TP và tiểu cầu. Biểu hiện sớm là áp lực tắc mạch phổi (T M P) lớn khi T M P > 60 mmHg. Xử trí: Ngừng lọc và thay quả lọc MA R S P ri s ma khác. Biến chứng vỡ màng: Có thể do quả lọc bị sang chấn hỏng, hoặc cũng có thể do tăng áp lực xuyên màng cao mà không được xử trí. Biểu hiện T M P rất thấp, có máu chảy vào khoang dịch, máy báo động T M P thấp. Xử trí: ngừng lọc máu, thay màng lọc khác. Biến chứng tụt huyết áp: Cần khẩn trương bù dịch, dùng thuốc vận mạch trong trường hợp bù đủ dịch mà huyết áp vẫn thấp. Có thể phối hợp thuốc vận mạch để duy trì huyết áp trong trường hợp cần. Có thể phối hợp thuốc vận mạch để duy trì huyết áp trong trường hợp cần. Buộc phải ngừng cuộc lọc nếu không thể nâng huyết áp (HA trung bình < 40 mmHg trong 10 phút sau khi dùng thuốc vận mạch). Biến chứng chảy máu: Chảy máu tại chỗ đặt ca the te r: Băng ép đồng thời xét nghiệm lại số lượng tiểu cầu, A T TP, IN R, liều lượng he pa ri ne đang dùng. Chảy máu ở các vị trí khác: Thường là do rối loạn đông máu. Lúc này cần phải xét nghiệm lại các yếu tố đông máu và tiểu cầu. Tiến hành bù các yếu tố đông máu hoặc tiểu cầu tuỳ tình trạng cụ thể. Bắt buộc ngừng kỹ thuật MA R S đối với trường hợp rối loạn đông máu nặng không kiểm soát được. Biến chứng nhiễm trùng: Biểu hiện là sưng nề tại chỗ hoặc gây nhiễm khuẩn huyết qua ca the te r. Xử trí: Ngừng cuộc lọc, rút ca the te r cấy đầu ca the te r, chuyển vị trí lọc sang chỗ khác. Cho kháng sinh điều trị như nhiễm khuẩn bệnh viện do đường vào ca the te r. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.