Viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan được hình thành như thế nào?

Viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan là tình trạng viêm tại dạ dày, ruột non, đại tràng và trực tràng, đặc trưng bởi sự thâm nhiễm của bạch cầu ái toan vào các mô niêm mạc của các cơ quan này. Việc hiểu rõ cơ chế bệnh sinh và nhận diện các dấu hiệu lâm sàng của bệnh là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả trong việc chẩn đoán và điều trị. Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k 1. Tổng quan về bệnh viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan Viêm đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan là một tình trạng hiếm gặp và đặc biệt, đặc trưng bởi sự thâm nhiễm bạch cầu ái toan vào các mô của đường tiêu hóa, có thể theo kiểu thâm nhiễm từng mảng (pa t c hy) hoặc lan tỏa rộng rãi. Bệnh được mô tả lần đầu tiên bởi tác giả K ai j se r vào năm 1937. Mỗi trường hợp bệnh có các tổn thương riêng biệt, tùy thuộc vào vị trí, mức độ nông sâu của tổn thương và diện tích bị ảnh hưởng của ruột, bệnh thường có xu hướng tái phát mạn tính. Bệnh có thể được phân loại thành ba thể dựa vào độ sâu của tổn thương: thể niêm mạc (mu co sa l), thể cơ (mu s cu la r) và thể thanh mạc (se ro sa l). Bệnh có thể được phân loại thành ba thể dựa vào độ sâu của tổn thương: thể niêm mạc (mu co sa l), thể cơ (mu s cu la r) và thể thanh mạc (se ro sa l). Các báo cáo đều ghi nhận bệnh có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong hệ tiêu hóa, từ thực quản đến đại tràng, trong đó dạ dày là cơ quan bị ảnh hưởng nhiều nhất, tiếp theo là ruột non và đại tràng. Viêm dạ dày ruột tăng bạch cầu ái toan (hay còn gọi là Eo si no phi li c Ga s tro en te ri ti s - E G) là một dạng bệnh thuộc nhóm các các rối loạn dạ dày ruột có eo sin (Eo si no phi li c Ga s tro in te s ti na l Di so r de r s - E GI Ds), bao gồm các bệnh lý như viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (eo si no phi li c e so pha gi ti s), viêm dạ dày, viêm ruột, viêm đại tràng tăng bạch cầu ái toan (eo si no phi li c ga s tri ti s, en te ri ti s và co li ti s). 2. Viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan được tìm ra như thế nào? Khái niệm về viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan lần đầu tiên được mô tả vào năm 1937 bởi tác giả K ai j se r. Tuy nhiên, phải đến năm 1961, U re le s và cộng sự mới phân loại bệnh này thành hai thể: thể lan tỏa và thể khu trú, trong đó thể khu trú tạo thành các u hạt. Đến năm 1970, K le in và cộng sự đã chia bệnh lý này thành ba thể, dựa vào mức độ thâm nhiễm của bạch cầu ái toan, bao gồm thể niêm mạc, thể cơ và thể thanh mạc. Vào năm 1985, O y ai z u và cộng sự đã phát hiện bằng chứng khẳng định vai trò của I gE và cơ chế thông qua các tế bào ma s t trong quá trình bệnh sinh của viêm dạ dày ruột do tăng bạch cầu ái toan. Sau đó, các nghiên cứu hàng loạt ca bệnh và nghiên cứu theo dõi dọc đã cung cấp thêm nhiều kiến thức quan trọng về triệu chứng lâm sàng, mô bệnh học, điều trị và diễn biến của căn bệnh hiếm gặp này. 3. Viêm dạ dày ruột do tăng bạch cầu ái toan được hình thành như thế nào? Bạch cầu ái toan đóng vai trò chủ yếu trong cơ chế bệnh sinh của viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan. Các tế bào này có đặc điểm bắt màu với eo sin và tham gia vào phản ứng viêm. Quá trình hình thành bạch cầu ái toan bắt đầu từ tủy xương, nơi các tế bào này trưởng thành và biệt hóa dưới sự tác động của các yếu tố dịch mã như GA TA - 1, GA TA - 2 và C / E B P. Những yếu tố này tác động đến các yếu tố tăng trưởng bạch cầu ái toan như I L - 3, I L - 5 và G M - CS F. Bạch cầu ái toan trong tủy xương sẽ tồn tại khoảng 8 ngày trước khi vào tuần hoàn ngoại vi, chiếm tỷ lệ từ 1 - 3 % trong máu. Bạch cầu ái toan trong tủy xương sẽ tồn tại khoảng 8 ngày trước khi vào tuần hoàn ngoại vi, chiếm tỷ lệ từ 1 - 3 % trong máu. Sau khoảng 8 đến 12 giờ, các tế bào này sẽ tập trung tại thành ống tiêu hóa. I L - 5 là yếu tố trung gian hóa học chủ yếu kích hoạt bạch cầu ái toan. Các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật cho thấy khi I L - 5 tăng sinh sẽ dẫn đến tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi. Ngược lại, khi gen mã hóa I L - 5 bị bất hoạt, số lượng bạch cầu ái toan trong đường tiêu hóa và đường hô hấp sẽ giảm sau khi tiếp xúc với dị nguyên. Quá trình di chuyển của bạch cầu ái toan từ máu vào các mô bị thâm nhiễm được điều hòa bởi các che mo kin g, bao gồm eo ta xin - 1, eo ta xin - 2 và eo ta xin - 3. Eo ta xin - 1 có vai trò quan trọng trong việc thu hút và kích thích bạch cầu ái toan di chuyển đến các khu vực viêm. Các thí nghiệm trên chuột cho thấy, khi thiếu hụt eo ta xin - 1, khả năng tập trung bạch cầu ái toan tại đường tiêu hóa bị giảm rõ rệt. Bạch cầu ái toan (B CA T) được thu hút và tập trung tại các khu vực tổn thương không đặc hiệu, khi có sự tiếp xúc với kháng nguyên hoặc trong trường hợp nhiễm trùng. Khi bạch cầu ái toan được kích hoạt, chúng sẽ giải phóng các hạt chứa bên trong tế bào và sản xuất một số loại cy to ki ne như p e ro xi da se B CA T (eo si no phi l p e ro xi da se), chất độc thần kinh nguồn gốc từ B CA T (eo si no phi l - de ri ve d ne u ro to xin - E D N), protein E C P và protein cơ bản (ma j o r ba si c protein - M B P). Các chất này có tác dụng gây độc đối với tế bào biểu mô, kích thích tế bào ma s t và bạch cầu ưa ba z ơ giải phóng các hạt bên trong tế bào, đồng thời kích hoạt các thụ thể mu s ca ri ni c M 2 tại ruột. Ngoài ra, một số chất trung gian hóa học khác do bạch cầu ái toan sản xuất, chẳng hạn như leu k o tri e ne, có tác dụng co cơ trơn, tăng tính thẩm thấu của mạch máu và kích thích bài tiết chất nhầy. Các cy to ki ne như I L - 1, I L - 3, I L - 4, I L - 5, I L - 6, I L - 8, G M - CS F, T G F - β 3 / 8, T N F và eo ta xin cũng tham gia vào quá trình khởi phát viêm. Đặc biệt, T G F - β đã được chứng minh là có liên quan đến quá trình phát triển tế bào biểu mô, tái cấu trúc mô và hình thành xơ hóa. Eo si no phi l p e ro xi da se (E P O) có khả năng tạo ra một lượng lớn hy d ro gen p e ro xi de và a c i d ha li de, góp phần gây tổn thương mô. Eo si no phi l p e ro xi da se (E P O) có khả năng tạo ra một lượng lớn hy d ro gen p e ro xi de và a c i d ha li de, góp phần gây tổn thương mô. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra sự lắng đọng của các cy to ki ne như M B P và E C P tại vùng ngoại bào niêm mạc ruột non trong viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan. Các mẫu sinh thiết từ tá tràng của bệnh nhân cũng cho thấy sự biến đổi cấu trúc của bạch cầu ái toan, bao gồm việc tăng giải phóng hạt trong tế bào và các chất trung gian hóa học. 4. Phân loại viêm dạ dày ruột do tăng bạch cầu ái toan Bệnh có thể được phân loại theo vị trí tổn thương, tức là nơi bạch cầu ái toan xâm nhập vào các mô tiêu hóa. Các thể bệnh gồm: Viêm dạ dày do bạch cầu ái toan Viêm ruột non do bạch cầu ái toan Viêm dạ dày - ruột non do bạch cầu ái toan Viêm đại tràng do bạch cầu ái toan Viêm trực tràng do bạch cầu ái toan Đối với viêm đại tràng do bạch cầu ái toan, nếu tổn thương chỉ ở lớp niêm mạc, bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng như kém hấp thu, tiêu chảy và mất protein. Các thể bệnh xuyên thành sẽ dẫn đến dày thành đại tràng và có thể gây ra triệu chứng tắc ruột. Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể gặp các vấn đề quanh ống hậu môn, rối loạn thần kinh tạng hoặc bán tắc ruột mạn tính. Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể gặp các vấn đề quanh ống hậu môn, rối loạn thần kinh tạng hoặc bán tắc ruột mạn tính. Viêm đại trực tràng do bạch cầu ái toan thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ còn trong giai đoạn bú sữa mẹ, uống sữa bò hoặc các loại sữa công thức có nguồn gốc từ đậu nành. Các triệu chứng bệnh thường xuất hiện vào khoảng 2 tháng tuổi, bao gồm tiêu chảy mạn tính với phân nhầy có máu. Nội soi có thể phát hiện tổn thương từng vùng, dạng phù nề, xung huyết hoặc có các nang ly m pho. Mô bệnh học cho thấy có sự thâm nhiễm bạch cầu ái toan và tế bào p la s ma ở lớp màng đệm của biểu mô. Triệu chứng lâm sàng và hình ảnh mô bệnh học có thể cải thiện khi áp dụng chế độ ăn loại trừ sữa hoặc chuyển sang chế độ ăn công thức. Viêm dạ dày ruột do tăng bạch cầu ái toan, mặc dù trước đây được coi là bệnh hiếm gặp, nhưng hiện nay ngày càng phổ biến hơn. Đây là tình trạng xâm nhập bất thường của bạch cầu ái toan vào niêm mạc dạ dày, ruột non và đại trực tràng, gây ảnh hưởng đến chức năng và cấu trúc của các cơ quan này. Triệu chứng lâm sàng của bệnh thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý viêm dạ dày ruột khác. Triệu chứng lâm sàng của bệnh thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý viêm dạ dày ruột khác. Do đó, bệnh nhân có triệu chứng về đường tiêu hóa nên đến khám tại các cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị bệnh, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị viêm dạ dày ruột do bạch cầu ái toan tại Bệnh viện. Tài liệu tham khảo 1. K ai j se r R (1937). A l le r gi c di se a se s o f the gu t f rom the p oi nt o f vi e w o f the su r ge on. A r ch K lin Chi r, 188, 36 - 64.2. U re le s A. L., A l s chi ba j a T., Lo di co D. và cộng sự (1961). I di o pa thi c eo si no phi li c in f i l tra t ion o f the ga s tro in te s ti na l tra ct, di f f u se an d c i r cum s c ri be d; a p ro p o se d c la s si f i ca t ion an d re vi e w o f the li te ra tu re, w i t h tw o a d di ti o na l ca se s. Am J Me d, 30, 899 - 909.3. K le in N. C., Ha r g ro ve R. L., S lei sen ge r M. H. và cộng sự (1970). Eo si no phi li c ga s tro en te ri ti s. Me di c i ne (Ba l ti mo re), 49 (4), 299 - 319.4. O y ai z u N., U e mu ra Y., I z u mi H, và cộng sự (1985). Eo si no phi li c ga s tro en te ri ti s. Im mu no hi s to che mi ca l e vi den c e f o r I gE ma s t c e l l - me di a te d a l le r g y. O y ai z u N., U e mu ra Y., I z u mi H, và cộng sự (1985). Eo si no phi li c ga s tro en te ri ti s. Im mu no hi s to che mi ca l e vi den c e f o r I gE ma s t c e l l - me di a te d a l le r g y. A ct a Pa tho l J p n, 35 (3), 759 - 766.5. Ta l le y N, J., S ho r te r R. G., Phi l li p s S. F. và cộng sự (1990). Eo si no phi li c ga s tro en te ri ti s: a c li ni co pa tho lo gi ca l s tu dy o f pa ti en ts w i t h di se a se o f the mu co sa, mu s c le lay e r, an d su bs e ro sa l ti s su e s. Gu t, 31 (1), 54 - 58. XEM THÊM Bạch cầu đơn nhân: Những điều cần biết Các rối loạn chức năng thường gặp ở thực quản và dạ dày Bạch cầu ái toan: Những điều cần biết