Thuốc mới cho bệnh ung thư vú giai đoạn đầu: Tiến bộ đầu tiên sau 20 năm

Thuốc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu với tên a be ma c i c li b - tên thương hiệu Ve r z e ni o, đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (F DA) chấp thuận vào ngày 13 tháng 10 năm 2021. Đây được đánh giá là bước tiến đáng kể đầu tiên của lĩnh vực điều trị ung thư vú trong vòng 20 năm qua. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về loại thuốc này trong bài viết dưới đây. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Ung Bướu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Ung thư vú là bệnh gì? Ung thư vú là một loại bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào trong vú, là một trong những bệnh gây tử vong cao nhất ở phụ nữ. Phần lớn các ca ung thư vú bắt nguồn từ các ống dẫn sữa trong vú, trong khi một số ít khác phát triển từ túi sữa hoặc các tiểu thùy. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, ung thư vú có thể di căn đến xương và các bộ phận khác của cơ thể, gây ra đau đớn và các biến chứng nghiêm trọng. 2. Thuốc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu 2.1 Ung thư vú giai đoạn đầu Ung thư vú giai đoạn đầu được đặc trưng bởi sự xuất hiện của các tế bào bất thường mới hình thành trong ống tuyến của vú, nhưng chưa có khả năng xâm lấn và lây lan ra các mô xung quanh. Phát hiện sớm ung thư vú ở giai đoạn đầu thường khá khó khăn vì bệnh nhân chưa có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào, bệnh chỉ có thể được phát hiện thông qua các xét nghiệm sàng lọc hoặc chẩn đoán ngẫu nhiên khi khám sức khỏe. Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể cảm nhận một số dấu hiệu như đau ngực âm ỉ bất thường nhưng không theo quy luật, thay đổi màu sắc hoặc tính chất vùng da quanh ngực, nổi hạch dưới da hoặc sưng đau kéo dài tại một vùng trên ngực, đau lưng hoặc vai và gáy. Với sự phát hiện và điều trị kịp thời, tiên lượng sống cũng như khả năng điều trị của ung thư vú giai đoạn đầu rất khả quan. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm phẫu thuật loại bỏ các tế bào ung thư, xạ trị và các liệu pháp hỗ trợ khác nhằm giảm thiểu nguy cơ bệnh phát triển. Tỷ lệ chữa khỏi cho các trường hợp ung thư vú giai đoạn đầu có thể lên tới 90 - 100 %. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp bệnh tái phát hoặc tiến triển tới các giai đoạn nặng hơn nếu không được điều trị triệt để. Trong khi đó, ung thư vú giai đoạn cuối xảy ra khi ung thư tái phát hoặc lan rộng từ vú đến thành ngực bên dưới. Trong khi đó, ung thư vú giai đoạn cuối xảy ra khi ung thư tái phát hoặc lan rộng từ vú đến thành ngực bên dưới. Ung thư vú di căn là khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn cuối và lây lan sang các cơ quan xa hơn, như xương hoặc gan. 2.2 Thuốc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu: Ve r z e ni o là thuốc gì? Thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o với tên hóa học là a be ma c i c li b, là một loại thuốc kê đơn được sử dụng trong điều trị ung thư vú. Loại thuốc này ban đầu được phê duyệt làm thuốc điều trị ung thư vú cho bệnh nhân ung thư vú giai đoạn muộn hoặc di căn, đặc biệt là những trường hợp ung thư vú giai đoạn cuối có H R +, HE R 2, chiếm tới 70 % tổng số ca ung thư vú. Gần đây, Ve r z e ni o cũng đã được chấp thuận cho việc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu. Thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o thuộc nhóm thuốc ức chế CD K 4 / 6, một phương pháp điều trị nhắm mục tiêu hiện đại. Thuốc có khả năng tác động vào tế bào ung thư bằng cách ngăn chặn hoạt động của các protein CD K 4 / 6, làm chậm hoặc dừng sự phát triển của tế bào ung thư, qua đó kiểm soát và giảm tiến trình của bệnh. 3.3. Tác dụng của Ve r z e ni o Thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o được sử dụng kết hợp cùng nhiều phương pháp khác nhau, phù hợp cho từng giai đoạn và tình trạng bệnh cụ thể: Đối với ung thư vú giai đoạn đầu có nguy cơ tái phát cao, thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o được dùng chung với liệu pháp nội tiết, như ta mo xi f en hoặc các chất ức chế a ro ma ta se. Điều trị này áp dụng cho bệnh nhân có thụ thể ho r mo ne (H R) dương tính và thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì 2 (HE R 2) âm tính, theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa ung thư. Đối với phụ nữ mãn kinh và nam giới mắc ung thư vú, có thụ thể ho r mo ne (H R) dương tính, HE R 2 âm tính và đã di căn sang các bộ phận khác của cơ thể: Ve r z e ni o được dùng kết hợp với các chất ức chế a ro ma ta se như liệu pháp nội tiết đầu tiên. Kết hợp với F a s lo de x (có tên hoá học là f u l ve s tra nt): Phương pháp này dùng cho người lớn bị ung thư vú âm tính với H R và dương tính với HE R 2, bệnh đã trở nên trầm trọng hơn hoặc tình trạng ung thư vú đã di căn đến các bộ phận khác và bệnh đã tiến triển sau khi điều trị bằng liệu pháp nội tiết. Sử dụng đơn độc (đơn trị liệu): Được chỉ định cho cả phụ nữ và nam giới bị ung thư vú di căn giai đoạn cuối hoặc di căn HE R 2 âm tính hoặc dương tính với ho r mo ne, trong trường hợp ung thư tiếp tục phát triển sau khi đã điều trị bằng liệu pháp nội tiết và hóa trị. Thuốc điều trị nội tiết tố được sử dụng để điều trị bệnh ung thư vú dương tính với thụ thể ho r mo ne hoạt động theo hai cách chính: Giảm lượng ho r mo ne e s tro gen trong cơ thể Ngăn chặn tác động của e s tro gen lên các tế bào ung thư vú, nhằm kiểm soát sự phát triển và lây lan của bệnh. Các phương pháp điều trị nội tiết tố cho ung thư vú bao gồm nhiều loại thuốc khác nhau, như thuốc ức chế en z y me a ro ma ta se, thuốc điều hòa thụ thể e s tro gen chọn lọc và thuốc điều hòa thụ thể e s tro gen. Để xác định xem ung thư vú có dương tính với thụ thể ho r mo ne hay không, các phòng xét nghiệm thường áp dụng một quy trình nhuộm đặc biệt để các thụ thể ho r mo ne hiển thị trong một mẫu mô, từ đó hỗ trợ các bác sĩ trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất cho từng trường hợp cụ thể. 4.4. Cách sử dụng Ve r z e ni o Trong việc sử dụng thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o cho điều trị ung thư vú giai đoạn đầu, liều lượng dành cho người lớn thường như sau: Khi kết hợp với f u l ve s tra nt, ta mo xi f en hoặc các chất ức chế en z y me a ro ma ta se: Bệnh nhân được chỉ định uống Ve r z e ni o 150 mg hai lần một ngày. Đối với việc sử dụng kết hợp, liều lượng khuyến cáo cho f u l ve s tra nt là 500 mg vào các ngày thứ 1, 15 và 29, sau đó tiếp tục mỗi tháng một lần. Khi sử dụng đơn trị liệu: Liều lượng cho Ve r z e ni o là 200 mg, uống hai lần một ngày. Thời gian điều trị kéo dài cho đến khi bệnh có dấu hiệu tiến triển hoặc khi người bệnh không thể dung nạp được do độc tính của thuốc. Việc tuân thủ liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ điều trị là rất quan trọng để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất và giảm thiểu các tác dụng phụ. 5. Chống chỉ định khi sử dụng thuốc Ve r z e ni o, thuốc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu Khi sử dụng thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o để điều trị, mọi người cần lưu ý một số trường hợp chống chỉ định sử dụng thuốc: Dị ứng với thành phần của thuốc: Bệnh nhân có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào của Ve r z e ni o không nên sử dụng thuốc này để tránh các phản ứng dị ứng có thể xảy ra. Phụ nữ mang thai hoặc có kế hoạch mang thai: Ve r z e ni o không được khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai do nguy cơ ảnh hưởng xấu đến thai nhi. 6. Lưu ý khi sử dụng Ve r z e ni o Trong quá trình sử dụng thuốc điều trị ung thư vú, bệnh nhân cần lưu ý các loại chất bổ sung, thuốc và thực phẩm sau để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, gây ra các tác dụng phụ không mong muốn: Tránh sử dụng chung với thuốc thuộc nhóm chất ức chế CY P 3 A mạnh: Những loại thuốc này có thể làm chậm quá trình loại bỏ Ve r z e ni o khỏi cơ thể, từ đó có thể làm tăng các tác dụng phụ của thuốc. Ví dụ, ke to co na z o le (thuốc chống nấm như Ni z o ra l) và c la ri t h ro my c in (thuốc kháng sinh Bia xin) là những chất ức chế CY P 3 A mạnh. Tránh sử dụng chung với thuốc thuộc nhóm chất cảm ứng CY P 3 A mạnh: Những chất này có thể tăng tốc độ loại bỏ Ve r z e ni o khỏi cơ thể, làm giảm hiệu quả của thuốc. Những thuốc thuộc nhóm chất cảm ứng CY P 3 A bao gồm Ri f a ma te (có tên hoá học là ri f am pin - một loại thuốc kháng sinh được dùng điều trị lao), e f a vi ren z (thuốc điều trị HIV - Su s ti va) và mo da f i ni l (thuốc điều trị chứng ngủ rũ). Không nên ăn bưởi hoặc uống nước ép bưởi: Bưởi có thể tăng cường tác dụng của Ve r z e ni o trong cơ thể, dẫn đến nguy cơ cao hơn về tác dụng phụ. Lưu ý đối với phụ nữ mang thai hoặc có kế hoạch mang thai: Phụ nữ mang thai hoặc dự định mang thai không nên sử dụng Ve r z e ni o do nguy cơ gây hại cho thai nhi. Nếu đang trong độ tuổi sinh đẻ, bệnh nhân hãy sử dụng các biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt thời gian điều trị với Ve r z e ni o và ít nhất là 3 tuần sau liều cuối cùng để đảm bảo không mang thai trong thời gian này. Vấn đề gan và thận: Nếu người bệnh có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến gan hoặc thận, bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều lượng Ve r z e ni o hoặc trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể không được sử dụng thuốc này. Trước và trong quá trình điều trị, người bệnh sẽ cần thực hiện các xét nghiệm máu để kiểm tra chức năng gan và thận, nhằm đảm bảo rằng thuốc không gây hại cho các cơ quan này. Nhiễm trùng: Nếu bệnh nhân đang bị nhiễm trùng, việc bắt đầu điều trị với thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o có thể được hoãn lại cho đến khi tình trạng nhiễm trùng của người bệnh được cải thiện. Điều này giúp ngăn ngừa rủi ro phát triển các biến chứng do nhiễm trùng. Điều này giúp ngăn ngừa rủi ro phát triển các biến chứng do nhiễm trùng. Rối loạn máu: Ve r z e ni o có thể ảnh hưởng đến mức độ các tế bào máu trong cơ thể người bệnh, Ve r z e ni o có tác dụng phụ làm ảnh hưởng đến khả năng đông máu và chỉ số bạch cầu trung tính. Nếu mức độ các tế bào của người bệnh đã thấp, bác sĩ có thể sẽ chờ cho đến khi các chỉ số này ổn định trước khi bắt đầu điều trị. Các vấn đề về hệ thống miễn dịch: Do Ve r z e ni o có thể làm suy giảm hệ thống miễn dịch, người bệnh có nguy cơ bị nhiễm trùng cao hơn. Bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân làm các xét nghiệm để kiểm tra tình trạng hoạt động của hệ thống miễn dịch trước khi bắt đầu và trong suốt quá trình điều trị bằng Ve r z e ni o. Việc tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của bác sĩ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo yêu cầu sẽ giúp tối đa hóa hiệu quả điều trị và giảm thiểu các rủi ro liên quan. 7. Tác dụng phụ khi sử dụng thuốc điều trị ung thư vú Khi sử dụng thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o để điều trị ung thư vú, bệnh nhân có thể gặp một số tác dụng phụ, trong đó tiêu chảy là tình trạng phổ biến nhất. Tiêu chảy thường xuất hiện trong tuần đầu tiên của điều trị và ảnh hưởng đến 80 đến 90 % bệnh nhân sử dụng thuốc này trong các thử nghiệm lâm sàng. Để phòng ngừa tình trạng này, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống tiêu chảy, ví dụ như I mo di um (lo p e ra mi de). Ngoài ra, thuốc điều trị ung thư vú Ve r z e ni o còn có thể gây ra các tác dụng phụ khác bao gồm: Giảm số lượng bạch cầu, dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch. Buồn nôn và nôn mửa. Đau bụng. Nhiễm trùng. Mệt mỏi. Giảm số lượng tế bào hồng cầu. Giảm cảm giác thèm ăn. Đau đầu. Rụng tóc. Số lượng tiểu cầu thấp (giảm tiểu cầu). Các tác dụng phụ ít phổ biến hơn nhưng có thể nghiêm trọng, bao gồm: Vàng da hoặc vàng mắt. Nước tiểu sẫm màu hoặc nâu. Cảm giác mệt mỏi nghiêm trọng. Ăn uống kém. Đau ở phía trên bên phải của bụng. Chảy máu hoặc bầm tím dễ dàng hơn bình thường. Giảm nghiêm trọng số lượng bạch cầu trung tính (số lượng bạch cầu rất thấp). Hình thành cục máu đông. Bệnh phổi kẽ. Nếu người bệnh cảm thấy khó thở, khó chịu khi thở hoặc thở gấp khi nghỉ ngơi hoặc khi hoạt động nhẹ, hãy thông báo ngay lập tức cho bác sĩ của mình để được xử lý kịp thời. Nguồn tham khảo: b re a s t can c e r. o r g, d ru gs. com, w e b m d. com