Xét nghiệm định lượng me tha no l trong máu

Bài viết được thực hiện bởi Bác sĩ Lê Duy Cường - Đơn nguyên sinh hóa - Khoa Xét nghiệm - Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Ti me s C i ty Chuyển hóa gây độc của me tha no l có trong rượu có thể xuất hiện chậm. Khi bệnh nhân có biểu hiện ngộ độc rượu, bệnh nhân cần được chỉ định xét nghiệm đồng thời cả e tha no l và me tha no l. 1. Me tha no l là gì? Rượu từ lâu đã là một thức uống quen thuộc, gắn liền với đời sống văn hóa người Việt Nam nhưng có một điều không thể phủ nhận rằng tác hại của rượu vô cùng ghê gớm. Đặc biệt trong thời gian qua, tình trạng lạm dụng rượu và ngộ độc rượu có xu hướng tăng nhanh và phức tạp. Mỗi năm vẫn còn nhiều ca phải nhập viện, thậm chí tử vong vì ngộ độc rượu. Trong rượu không chỉ có e tha no l mà còn có thể chứa một lượng nhất định me tha no l, a l de hy de, và các chất độc hại khác, gây độc mạnh hơn e tha no l, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến bộ máy tuần hoàn, hô hấp và thần kinh của con người. Một nghiên cứu trong nước đã chỉ ra rượu trắng chưng cất thủ công không có mẫu rượu nào vượt chỉ tiêu hàm lượng me tha no l quy định. Nhưng tất cả các mẫu rượu trắng pha chế đều vượt chỉ tiêu hàm lượng quy định. Nhưng tất cả các mẫu rượu trắng pha chế đều vượt chỉ tiêu hàm lượng quy định. Tuy nhiên các ca ngộ độc me tha no l gần đây được ghi nhận thì đa phần bệnh nhân sử dụng rượu được pha chế từ cồn công nghiệp hoặc rượu giả không có nguồn gốc xuất xứ có lẫn me tha no l với hàm lượng cao, cá biệt có bệnh nhân nghiện rượu tự ý mua cồn sát trùng về pha để uống dẫn đến ngộ độc me tha no l. Me tha no l - thường được gọi là cồn công nghiệp - là a l co ho l đơn giản nhất có công thức CH 3 O H. Trong rượu chưng cất, me tha no l có nguồn gốc từ sự phân giải các đại phân tử trong quá trình lên men như he mi c e l lu lo se, p e ct in, li g nin và xy lan. Chủ yếu là sự phân giải p e ct in bởi p e ct in me t hy le s te ra se. Me tha no l là một chất được sinh ra trong quá trình lên men, bản thân me tha no l ít độc nhưng các chất chuyển hóa của nó lại rất độc. Khi vào cơ thể, me tha no l được chuyển hóa bởi A l co ho l de hy d ro gen a se - một en z y me chuyển hóa rượu tại gan, tạo ra f o r ma l de hy de (độc gấp 33 lần me tha no l) gây ra các triệu chứng lâm sàng. F o r ma l de hy de sau đó nhanh chóng chuyển hóa thành f o r mi c a c i d (độc gấp 6 lần me tha no l) bởi f o r ma l de hy de de hy d ro gen a se, ức chế cy to ch ro me o xi da se trong thần kinh thị giác làm xáo trộn dẫn truyền sợi trục. Ngoài ra, f o r mi c a c i d còn liên quan đến mức độ toan máu và mức độ gia tăng khoảng trống an ion. Cuối cùng, f o r mi c a c i d được chuyển hóa thành CO 2 và nước. Me tha no lảnh hưởng chủ yếu lên hệ thần kinh trung ương với các triệu chứng say rượu, ngủ gà, sững sờ, co giật hay hôn mê. Hàm lượng me tha no l vượt quá chỉ tiêu cho phép có thể dẫn đến ngộ độc cho người sử dụng. Tiêu chuẩn Việt nam (T C V N 7043: 2013) quy định hàm lượng me tha no l có trong 1 L e tha no l 100 độ không lớn hơn 2000 mg. 2. Những đối tượng nào có nguy cơ ngộ độc me tha no l? Từ đầu năm 2017 đến nay số vụ ngộ độc me tha no l đã tăng đột biến. Nhiều trường do sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, chất lượng kém, các nạn nhân phần lớn lại là người nghèo, sinh viên, người trẻ tuổi chưa đủ nhận thức. Bên cạnh đó, khách du lịch cũng là nhóm đối tượng có nguy cơ cao, đặc biệt là trong các kỳ nghỉ khi lượng lớn rượu bia được tiêu thụ cùng với thói quen uống rượu nhiều, không kiểm soát. Khả năng chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu tác hại của ngộ độc me tha no l. 3. Khả năng chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu tác hại của ngộ độc me tha no l. 3. Biểu hiện khi ngộ độc Me tha no l? Các triệu chứng nhiễm độc thường xuất hiện trong vòng 30 phút sau uống nhưng có thể muộn hơn, tùy thuộc vào số lượng và bệnh nhân có uống e tha no l hay không (nếu có triệu chứng xuất hiện chậm hơn). Thường có hai giai đoạn, giai đoạn kín đáo (vài giờ đến 30 giờ đầu) và giai đoạn ngộ độc rõ tiếp theo sau. Vì triệu chứng lúc đầu thường kín đáo và nhẹ (ức chế nhẹ thần kinh, an thần, vô cảm) nên thường bị bỏ qua hoặc trẻ nhỏ không được phát hiện. Biểu hiện thường gặp là: Thần kinh: me tha no l là chất ức chế thần kinh trung ương, tương tự ngộ độc e tha no l nhưng ở mức độ nhẹ hơn, gây an thần và vô cảm. Bệnh nhân khi đến viện thường còn tỉnh táo nhưng rất đau đầu, chóng mặt, sau đó có thể gặp các triệu chứng: quên, bồn chồn, hưng cảm, ngủ lịm, lẫn lộn, hôn mê, co giật. Khi ngộ độc nặng có thể có xuất huyết hoặc nhồi máu nhân bèo, tụt não. Khi ngộ độc nặng có thể có xuất huyết hoặc nhồi máu nhân bèo, tụt não. Mắt: Lúc đầu nhìn bình thường, sau đó 12 - 24 giờ nhìn mờ, nhìn đôi, cảm giác như có mây che trước mắt, sợ ánh sáng, ám điểm, đau mắt, song thị, ám điểm trung tâm, thu hẹp thị trường, giảm hoặc mất thị lực, ảo thị (ánh sáng chói, các chấm nhảy múa, nhìn thấy đường hầm...). Đồng tử phản ứng kém với ánh sáng hoặc giãn cố định là dấu hiệu của ngộ độc nặng và tiên lượng xấu. Soi đáy mắt thấy gai thị xung huyết, sau đó phù võng mạc lan rộng dọc theo các mạch máu đến trung tâm đáy mắt, các mạch máu cương tụ, phù gai thị, xuất huyết võng mạc. Dấu hiệu thấy khi soi đáy mắt không tương quan với dấu hiệu nhìn của bệnh nhân nhưng thực sự tương quan với mức độ nặng của ngộ độc. Các di chứng thần kinh: rối loạn ý thức, hôn mê, hội chứng pa r kin son, thiết hụt nhận thức, viêm tủy cắt ngang, bệnh lý đa dây thần kinh, teo đĩa thị giác, giả liệt vận nhãn. Tim mạch: giãn mạch, tụt huyết áp và suy tim. Hô hấp: thở yếu, ngừng thở; thở nhanh, sâu nếu có nhiễm toan chuyển hóa. Tiêu hóa: viêm dạ dày xuất huyết, viêm tụy cấp biểu hiện đau thượng vị, nôn, ỉa chảy. Ngộ độc trung bình hoặc nặng có thể thay đổi chức năng gan. Tiêu hóa: viêm dạ dày xuất huyết, viêm tụy cấp biểu hiện đau thượng vị, nôn, ỉa chảy. Ngộ độc trung bình hoặc nặng có thể thay đổi chức năng gan. Thận: suy thận cấp, biểu hiện đái ít, vô niệu, nước tiểu đỏ hoặc sẫm màu nếu có tiêu cơ vân. Có thể đau lưng, thân mình, cứng gáy (giống xuất huyết màng não), cứng cơ, da có thể lạnh, vã mồ hôi. 4. Xét nghiệm định lượng me tha no l trong máu Một lượng nhỏ dạng vết của me tha no l có trong dịch hoa quả tự nhiên, đây là nguồn me tha no l không gây độc vì có hàm lượng thấp. Me tha no l cũng là sản phẩm của quá trình lên men rượu, hàm lượng me tha no l trong quá trình lên men rượu cũng không gây độc. Khi trong rượu uống có cả e tha no l và me tha no l thì chuyển hóa gây độc của me tha no l xuất hiện chậm hơn và biểu hiện nhiễm độc muộn, bệnh nhân và bác sĩ có thể chỉ chú ý đến ngộ độc kiểu e tha no l lúc đầu và dễ bỏ sót giai đoạn ngộ độc thực sự về sau của me tha no l. Do đó, đối với tất cả các trường hợp có nghi ngờ ngộ độc rượu nói chung, cần phải chỉ định xét nghiệm đồng thời cả e tha no l và me tha no l. Ngưỡng nồng độ độc của me tha no l máu > 20 mg / d L, làm ít nhất 2 lần / ngày, xét nghiệm lúc vào viện, trước và sau lọc máu, khi kết thúc điều trị. Ngưỡng nồng độ độc của me tha no l máu > 20 mg / d L, làm ít nhất 2 lần / ngày, xét nghiệm lúc vào viện, trước và sau lọc máu, khi kết thúc điều trị. Ngưỡng ngộ độc trầm trọng là > 50 mg / d L nồng độ > 150 - 200 mg / d L sẽ dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Để được tư vấn và đặt lịch khám, Quý khách có thể liên hệ Hệ thống phòng khám của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vin me ct rên toàn quốc TẠI ĐÂY.