H D L và L D L là gì? Phân biệt rõ ràng hai loại cho le s te ro l trong máu

Cho le s te ro l là một thành phần quan trọng trong máu, nhưng không phải loại nào cũng có lợi. H D L và L D L là hai dạng cho le s te ro l chính mà bạn thường nghe thấy trong các xét nghiệm máu. Vậy H D L và L D L là gì, chúng khác nhau ra sao và ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe tim mạch? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hai loại cho le s te ro l này và cách kiểm soát chúng hiệu quả. Tăng cho le s te ro l máu là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch - nguyên nhân gây tử vong số một trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (W HO), khoảng 39 % người trưởng thành có mức cho le s te ro l cao, và sự mất cân bằng giữa H D L và L D L góp phần gây ra khoảng 2, 6 triệu ca tử vong mỗi năm. H D L được xem là “ cho le s te ro l tốt ” vì bảo vệ mạch máu, trong khi L D L là “ cho le s te ro l xấu ” do khả năng gây. Hiểu rõ sự khác biệt giữa H D L và L D L không chỉ giúp bạn phòng ngừa bệnh tim mạch mà còn hỗ trợ kiểm soát sức khỏe hiệu quả hơn. H D L (Hi g h - Den si ty Li p o p ro te in), hay li p o p ro te in tỷ trọng cao, đóng vai trò như một “ người quét dọn ” trong máu. H D L vận chuyển cho le s te ro l dư thừa từ các mạch máu và mô về gan để xử lý và đào thải. Nhờ đó, H D L giúp làm sạch mạch máu, giảm nguy cơ hình thành mảng bám và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Nhờ đó, H D L giúp làm sạch mạch máu, giảm nguy cơ hình thành mảng bám và bảo vệ sức khỏe tim mạch. L D L (Lo w - Den si ty Li p o p ro te in), hay li p o p ro te in tỷ trọng thấp, có nhiệm vụ mang cho le s te ro l từ gan đến các tế bào trong cơ thể. Cho le s te ro l là cần thiết cho việc sản xuất ho r mo ne, vitamin D, và màng tế bào. Tuy nhiên, khi L D L dư thừa, nó có thể tích tụ trong thành mạch máu, hình thành các mảng bám gây xơ vữa động mạch, dẫn đến các bệnh nguy hiểm như H D L và L D L là hai loại li p o p ro te in vận chuyển cho le s te ro l trong máu Cả H D L và L D L đều cần thiết, nhưng sự mất cân bằng (L D L quá cao hoặc H D L quá thấp) là nguyên nhân chính gây ra các vấn đề tim mạch. Hiểu rõ H D L và L D L là gì là bước đầu tiên để kiểm soát cho le s te ro l máu một cách khoa học. Sự khác nhau giữa H D L cho le s te ro l và L D L cho le s te ro l Để nắm rõ hơn về H D L và L D L, hãy cùng tìm hiểu sự khác biệt giữa chúng qua các khía cạnh cụ thể dưới đây: H D L hoạt động như một “ người vận chuyển ngược ”, đưa cho le s te ro l từ máu và thành mạch về gan. Quá trình này giúp giảm lượng cho le s te ro l dư thừa, ngăn ngừa tắc nghẽn động mạch. H D L còn có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, bảo vệ mạch máu khỏi tổn thương. H D L còn có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, bảo vệ mạch máu khỏi tổn thương. L D L cung cấp cho le s te ro l cho các tế bào để duy trì chức năng cơ thể. Tuy nhiên, khi L D L quá cao, cho le s te ro l dư thừa sẽ lắng đọng trong thành mạch, tạo thành mảng bám gây hẹp hoặc tắc mạch máu. Tác động đến sức khỏe tim mạch H D L được coi là “ cho le s te ro l tốt ” vì nó giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Mức H D L cao giúp bảo vệ tim và mạch máu, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (A HA), mỗi 1 mg / d L tăng H D L có thể giảm 2 - 3 % nguy cơ bệnh tim. L D L là “ cho le s te ro l xấu ” vì nó là nguyên nhân chính gây xơ vữa động mạch. Mức L D L cao làm tăng nguy cơ hẹp mạch máu, dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng giảm 39 mg / d L L D L có thể giảm 25 % nguy cơ nhồi máu cơ tim. L D L là “ cho le s te ro l xấu ” vì nó là nguyên nhân chính gây xơ vữa động mạch Chuyển đổi đơn vị L D L cho le s te ro l và H D L cho le s te ro l Khi đọc kết quả xét nghiệm, việc hiểu cách chuyển đổi đơn vị là rất quan trọng. Trong các báo cáo xét nghiệm máu, cho le s te ro l thường được đo bằng mg / d L (mi li gam trên de c i li t) hoặc mmol / L (mi l li mo l trên lít). Trong các báo cáo xét nghiệm máu, cho le s te ro l thường được đo bằng mg / d L (mi li gam trên de c i li t) hoặc mmol / L (mi l li mo l trên lít). Để chuyển đổi đơn vị L D L cho le s te ro l và H D L cho le s te ro l, bạn có thể áp dụng công thức sau: 1 mmol / L = 38.67 mg / d L (đối với cho le s te ro l). Ví dụ: Nếu mức L D L là 2.6 mmol / L, thì tương đương 2.6 × 38.67 ≈ 100 mg / d L. Hiểu cách chuyển đổi đơn vị giúp bạn dễ dàng so sánh kết quả xét nghiệm với các tiêu chuẩn quốc tế hoặc hướng dẫn từ bác sĩ. Mức H D L cho le s te ro l và L D L cho le s te ro l bao nhiêu là bình thường? Để biết liệu mức cho le s te ro l của bạn có an toàn hay không, việc so sánh với các ngưỡng tiêu chuẩn là cần thiết. Dưới đây là các giá trị tham chiếu từ Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (N H L BI): Mức L D L cho le s te ro l bình thường < 100 mg / d L (2.6 mmol / L): Lý tưởng cho người khỏe mạnh. < 70 mg / d L (1.8 mmol / L): Mục tiêu cho những người đã có bệnh tim mạch hoặc nguy cơ cao (tiểu đường, tăng huyết áp). 130 - 159 mg / d L (3.4 - 4.1 mmol / L): Nguy cơ trung bình, cần điều chỉnh lối sống. ≥ 160 mg / d L (4.1 mmol / L): Nguy cơ cao, cần can thiệp y tế. Mức H D L cho le s te ro l bình thường ≥ 60 mg / d L (1.55 mmol / L): Lý tưởng, có tác dụng bảo vệ tim mạch. Mức H D L cho le s te ro l bình thường ≥ 60 mg / d L (1.55 mmol / L): Lý tưởng, có tác dụng bảo vệ tim mạch. 40 - 59 mg / d L (1.0 - 1.5 mmol / L): Bình thường, nhưng cần cải thiện nếu ở mức thấp. < 40 mg / d L (1.0 mmol / L) ở nam hoặc < 50 mg / d L (1.3 mmol / L) ở nữ: Nguy cơ cao, cần can thiệp để tăng H D L. Việc kiểm tra mức cho le s te ro l định kỳ (6 tháng đến 1 năm / lần) giúp bạn theo dõi và điều chỉnh kịp thời Một số yếu tố ảnh hưởng đến L D L cho le s te ro l và H D L cho le s te ro l Nhiều yếu tố trong lối sống và di truyền có thể ảnh hưởng đến mức H D L và L D L. Dưới đây là những yếu tố chính tác động đến từng loại cho le s te ro l: Yếu tố ảnh hưởng đến L D L cho le s te ro l Có một số thói quen và yếu tố khiến L D L tăng cao: (từ thịt đỏ, bơ, thực phẩm chiên rán) và chất béo tran s (từ đồ ăn nhanh, bánh quy) làm tăng L D L. Lối sống ít vận động: Thiếu tập thể dục làm giảm khả năng chuyển hóa cho le s te ro l, dẫn đến tích tụ L D L. Ni co ti ne trong thuốc lá làm tổn thương thành mạch, tăng sự tích tụ L D L và giảm H D L. Một số người có gen gây tăng L D L, ngay cả khi duy trì lối sống lành mạnh. Một số người có gen gây tăng L D L, ngay cả khi duy trì lối sống lành mạnh. Yếu tố ảnh hưởng đến H D L cho le s te ro l Ngược lại, một số yếu tố có thể giúp tăng hoặc giảm H D L, bao gồm: Các bài tập a e ro bi c (chạy bộ, bơi lội, đạp xe) có thể tăng H D L lên 5 - 10 % sau vài tháng. Chất béo không bão hòa (từ cá béo, dầu ô liu, quả bơ) và thực phẩm giàu o me ga - 3 giúp tăng H D L. Bỏ thuốc lá có thể tăng H D L lên 10 % trong vòng 1 năm. Thừa cân hoặc béo phì làm giảm H D L, trong khi giảm cân giúp cải thiện H D L. Chất béo không bão hòa (từ cá béo, dầu ô liu, quả bơ) và thực phẩm giàu o me ga - 3 giúp tăng H D L Cách để tăng / giảm mức L D L và H D L cho le s te ro l Việc kiểm soát H D L và L D L đòi hỏi thay đổi lối sống và đôi khi cần sự can thiệp y tế. Dưới đây là các biện pháp cụ thể để giảm L D L và tăng H D L: Để giảm L D L hiệu quả, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau: Hạn chế chất béo xấu: Giảm tiêu thụ chất béo bão hòa (dưới 7 % tổng ca lo hàng ngày) và loại bỏ chất béo tran s. Thay thế bằng chất béo không bão hòa từ dầu ô liu, dầu hạt cải. Tăng chất xơ hòa tan: Thực phẩm như cám yến mạch, đậu lăng, táo, và cà rốt giúp giảm hấp thụ cho le s te ro l trong ruột. Mỗi ngày nên tiêu thụ 5 - 10 g chất xơ hòa tan. Mỗi ngày nên tiêu thụ 5 - 10 g chất xơ hòa tan. 150 phút tập a e ro bi c cường độ trung bình mỗi tuần giúp giảm L D L và cải thiện sức khỏe tim mạch. Sử dụng thuốc theo chỉ định: Nếu lối sống không đủ để giảm L D L, bác sĩ có thể kê đơn thuốc s ta tin hoặc các loại thuốc khác để kiểm soát cho le s te ro l. Để tăng H D L và bảo vệ tim mạch, hãy thực hiện các biện pháp sau: Các bài tập như chạy bộ, bơi lội, hoặc y o ga giúp tăng H D L. Hãy tập ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày / tuần. Ăn thực phẩm tốt cho H D L: Bao gồm cá béo (cá hồi, cá thu), quả óc chó, hạt chia, và dầu ô liu. Các thực phẩm giàu o me ga - 3 đặc biệt hiệu quả. Ngừng hút thuốc không chỉ tăng H D L mà còn cải thiện sức khỏe tổng thể. Giảm 1 kg trọng lượng cơ thể có thể tăng H D L khoảng 0.35 mg / d L. Lưu ý khi kiểm soát cho le s te ro l Để đạt hiệu quả lâu dài, bạn cần lưu ý một số điểm sau: định kỳ giúp bạn theo dõi H D L, L D L, và tri g ly c e ri de. Kiên trì với lối sống lành mạnh: Thay đổi lối sống cần thời gian, nhưng hiệu quả lâu dài sẽ bảo vệ sức khỏe tim mạch của bạn.