Tìm hiểu liệu pháp tái tạo my e lin trong hệ thần kinh

Lớp my e lin bao bọc quanh các sợi trục thần kinh ngoài việc giúp bảo vệ các tế bào thần kinh mà còn tạo thành lớp cách điện giúp gia tăng tốc độ dẫn truyền thần kinh và các xung điện hoá. Hệ thống thần kinh là trung tâm chỉ huy của toàn bộ cơ thể, khi có bất kỳ tổn thương nào thì hoạt động của cơ thể cũng sẽ bị ảnh hưởng. Liệu pháp tái tạo my e lin thần kinh là một liệu pháp tiềm năng giúp tái tạo và hồi phục chức năng thần kinh. My e lin là một chất giàu lipid và protein, bao bọc quanh sợi trục của dây thần kinh, được tạo ra bởi các dây thần kinh đệm. Chất này không chỉ giúp bảo vệ hệ thống thần kinh mà còn đảm bảo tốc độ dẫn truyền tín hiệu của các dây thần kinh. Khi các bao my e lin này bị tổn thương hoặc phá huỷ có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khoẻ. Hiện nay có nhiều nghiên cứu về liệu pháp tái tạo my e lin trong thần kinh nhằm mang lại những bước tiến mới trong y học nói chung và điều trị bệnh thần kinh nói riêng. My e lin là gì? Chức năng của bao my e lin là cấu tạo gồm chất béo và protein bao bọc xung quanh mỗi sợi trục của các tế bào thần kinh. Đây là cấu trúc đặc biệt, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và đảm bảo xung thần kinh được dẫn truyền liên tục và nguyên vẹn. Đây là cấu trúc đặc biệt, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và đảm bảo xung thần kinh được dẫn truyền liên tục và nguyên vẹn. Đa số các sợi dây thần kinh vận động đều có bao my e lin bao quanh. My e lin được tạo ra từ các tế bào o li go den d ro cy te s trong não, tủy sống của hệ thần kinh trung ương và từ các tế bào S ch w an n trong hệ thần kinh ngoại vi. Quá trình sản xuất bao my e lin được gọi là my e lin hoá. Quá trình này thường bắt đầu từ tháng thứ 4 của thai kỳ, kéo dài và phát triển hoàn chỉnh khi trẻ 8 tuổi. My e lin hoá mạnh nhất bắt đầu từ giai đoạn sơ sinh cho đến khi trẻ được 2 tuổi bởi lúc này trọng lượng của não tăng nhanh nhất. Do có vai trò quan trọng nên tổn thương my e lin liên quan đến nhiều bệnh lý như đa xơ cứng, loạn dưỡng chất trắng, đột quỵ, chấn thương não, lão hoá và một số dạng sa sút trí tuệ như Liệu pháp tái tạo my e lin thần kinh được xem làm liệu pháp tiềm năng trong điều trị các bệnh lý thần kinh Các tế bào thần kinh sẽ không hoạt động được nếu không được my e lin hóa hoàn toàn. Ngoài ra, chậm my e lin hóa chất trắng có thể làm trẻ chậm phát triển về tinh thần, vận động, chậm nói, chậm đi hoặc giảm khả năng nhận thức. Ngoài ra, chậm my e lin hóa chất trắng có thể làm trẻ chậm phát triển về tinh thần, vận động, chậm nói, chậm đi hoặc giảm khả năng nhận thức. Một số chức năng quan trọng của bao my e lin: Cấu tạo từ protein và chất béo nên tạo thành lớp bao phủ cách nhiệt giúp bảo vệ các tế bào thần kinh. Cho phép xung điện di chuyển nhanh chóng và hiệu quả giữa tế bào thần kinh này với những tế bào thần kinh tiếp theo. Đảm bảo duy trì sức mạnh của xung điện khi được truyền trên sợi trục. Điều gì sẽ xảy ra nếu bao my e lin bị tổn thương? Khi bao my e lin bị tổn thương, sẽ ảnh hưởng đến dây thần kinh gây ra những tổn thương, thoái hoá, đứt đoạn và khiến cho dây thần kinh bị mất chức năng, ảnh hưởng đến nhiều hoạt động của cơ thể. Có hơn 100 tỷ tế bào thần kinh hoạt động liên tục để dẫn truyền và kiểm soát mọi hoạt động của cơ thể. Khi lớp my e lin của bất kỳ tế bào thần kinh nào bị tổn thương thì tín hiệu dẫn truyền sẽ bị chậm hoặc thậm chí là dừng lại. Hệ thống miễn dịch của cơ thể có thể lầm tưởng my e lin là một chất lạ, dẫn đến kích hoạt các phản ứng viêm làm phá hỏng my e lin và thậm chí là giết chết các tế bào tạo ra my e lin. Sự phá huỷ my e lin còn được gọi là quá trình khử my e lin. Sự phá huỷ my e lin còn được gọi là quá trình khử my e lin. Tuỳ vào vị trí my e lin bị tổn thương mà nó sẽ gây ra các triệu chứng khác nhau. Những bệnh lý gây tổn thương bao my e lin Tổn thương bao my e lin có thể từ những tổn thương trên hệ thống thần kinh trung ương hay hệ thần kinh ngoại biên hay từ những thương tổn khác. Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương đến my e lin của hệ thống thần kinh trung ương đó là. Một số bệnh lý khác trên hệ thần kinh trung ương cũng có thể gây ra những ảnh hưởng đến bao my e lin như: Viêm não tuỷ rải rác cấp tính: Đây là bệnh lý miễn dịch với cường độ cao và nghiêm trọng trên thần kinh trung ương. Bệnh lý này khá hiếm gặp. Xơ cứng lan toả: Hay còn gọi là bệnh S chi l de r ’ s xơ cứng, một bệnh thoái hóa thần kinh điển hình gặp ở trẻ em. Viêm tuỷ ngang: Đây là bệnh lý rối loạn miễn dịch gây ra bệnh viêm tủy sống. Viêm dây thần kinh o p ti ca: Hệ thống miễn dịch qua trung gian kháng thể sẽ tấn công vào dây thần kinh thị giác và tuỷ sống của người bệnh. Viêm dây thần kinh thị giác: Một tình trạng viêm ở các dây thần kinh thị giác. Tổn thương hủy my e lin “ giống u ”: Là tổn thương my e lin duy nhất lớn hơn 2 cm. Tổn thương hủy my e lin “ giống u ”: Là tổn thương my e lin duy nhất lớn hơn 2 cm. Các bệnh lý trên hệ thống thần kinh ngoại biên có thể tấn công đến bao my e lin, chẳng hạn như: Hội chứng G ui l la in Ba r re: Đây là bệnh miễn dịch do nhiễm my co p la s ma p ne u mo nia e, cy to me ga lo vi ru s, e p s te in - ba r r virus hay nhiễm virus cúm, … Viêm đa dây thần kinh huỷ my e lin mạn tính: Bệnh lý tự miễn tiến triển chậm và tấn công vào bao my e lin Bệnh thần kinh giảm protein pa ra p ro te i ne mi c: Đây là loại bệnh lý thần kinh ác tính liên quan đến sự hiện diện của một kháng thể. Cha r co t Ma ri e To o t h loại 1 và X: Bệnh lý thần kinh di truyền. Thiếu đồng: Đồng giúp bảo vệ bao my e lin. Nếu thiếu đồng có thể làm cho bao my e lin dễ hư hỏng, phá huỷ. Thiếu đồng: Đồng giúp bảo vệ bao my e lin. Nếu thiếu đồng có thể làm cho bao my e lin dễ hư hỏng, phá huỷ. Đa xơ cứng là bệnh lý hàng đầu gây ra tổn thương trên bao my e lin Ngoài ra, một số tình trạng khác cũng có thể làm tổn thương hoặc phá hủy bao my e lin ở người lớn như, nhiễm độc, nhiễm trùng, rối loạn miễn dịch và chuyển hoá,, nghiện rượu hoặc do một số thuốc như e tham bu to l, … Một số bệnh lý di truyền hiếm gặp làm ảnh hưởng đến việc hình thành bao my e lin như Tay - Sa ch s, Gau che r, hội chứng Hu r le r hay bệnh Ni e man n - Pi c k, … Liệu pháp tái tạo my e lin trong thần kinh Liệu pháp tái tạo my e lin được xem là một trong những liệu pháp chữa trị, phục hồi chức năng bao my e lin tiềm năng hiện nay. Việc tái tạo my e lin phụ thuộc nhiều vào khả năng hoạt động của các tế bào o li go den d ro cy te s tiền thần (o li go den d ro cy te p ro gen i to r c e l l s - O P C). O P C là tế bào gốc của hệ thần kinh trung ương, phát triển thành tế bào o li go den d ro cy te s trưởng thành để tạo nên my e lin. Ở một số bệnh lý, O P C xuất hiện nhiều tại các vùng bị tổn thương nhưng lại không có khả năng biệt hoá để trở thành tế bào trưởng thành. Chính vì thế, đây là mục tiêu quan trọng được chú ý để can thiệp dược học. Chính vì thế, đây là mục tiêu quan trọng được chú ý để can thiệp dược học. Đã có hai nghiên cứu được đăng trên tạp chí Na tu re về việc phát hiện các hợp chất trị liệu giúp tăng cường khả năng my e lin hoá của các tế bào O P C trong não và thúc đẩy quá trình biệt hoá để trở thành tế bào o li go den d ro cy te s trưởng thành. Thông qua việc sàng lọc các phân tử nhỏ có hoạt tính sinh học trên O P C biệt hoá từ tế bào gốc mô ngoại phôi bì, các nhà khoa học đã phát hiện ra hai loại thuốc đó là mi co na z o le - một chất kháng nấm và clo be ta so l - chất béo s te roi d có khả năng thúc đẩy việc tạo my e lin và biệt hoá tế bào O P C trên mô hình chuột mô phỏng bệnh xơ cứng rải rác. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chứng minh được tác động liên quan đến đáp ứng miễn dịch của các hợp chất này. Các tế bào o li go den d ro cy te s tiền thần - O P C là mục tiêu được hướng đến trong liệu pháp tái tạo my e lin Mặc dù hiện nay có một số nghiên cứu đầy hứa hẹn đang được tiến hành thử nghiệm trên lâm sàng để kiểm tra kết quả đã thử nghiệm trong phòng thí nghiệm được công bố trước đó, nhưng vẫn chưa có loại thuốc điều trị tình trạng my e lin nào được phê duyệt sử dụng trên thị trường. Nếu các thử nghiệm thành công thì liệu pháp tái tạo my e lin trong hệ thần kinh trung ương dựa trên việc kết hợp các tế bào gốc và dược học sẽ tạo nên một đột phá mới trong việc chữa trị nhiều bệnh nan y về thần kinh. Bao my e lin là một chất thiết yếu đảm bảo cho hệ thống thần kinh hoạt động một cách nhịp nhàng và liên tục, đảm bảo thông tin liên lạc từ tất cả các bộ phận. Các nhà nghiên cứu vẫn đang trong quá trình nỗ lực để tìm kiếm những cách bảo vệ, sửa chữa và tái tạo my e lin.