Tổng quan về p y ro p to si s và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NA F L D) được mô tả là loại bệnh gan mãn tính phổ biến nhất trên toàn thế giới. bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu được coi là nguyên nhân ngày càng tăng của các rối loạn gan giai đoạn cuối trên toàn thế giới và nổi lên như một bệnh lý học của ung thư biểu mô tế bào gan (H CC) ngay cả khi xơ gan tiềm ẩn không có. Bài viết được viết bởi ThS. BS Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec C en tra l Pa r k. Trên thực tế, sự tích tụ quá mức lipid trong tế bào gan (dưới dạng tri g ly c e ri de, hàm lượng chất béo > 5 % trong gan; được gọi là mỡ to si s) của những người uống rượu ở mức độ nguy cơ thấp là đặc điểm chính của bệnh nhân bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. P y ro p to si s, f e r ro p to si s và ne c ro p to si s là các phân nhóm chính của các trường hợp chết tế bào không do a p o p to si s (R CD), mỗi loại đều biểu hiện các đặc điểm riêng. Tổng quan về p y ro p to si s Z y ch lin s ky và cộng sự ban đầu đã báo cáo về p y ro p to si s vào những năm 1990 và mô tả một dạng chết tế bào ly giải ở các đại thực bào bị nhiễm S hi ge l la f le xn e ri. Tuy nhiên, thuật ngữ ' p y ro p to si s ' xuất hiện vào năm 2001 khi các nhà khoa học tiết lộ rằng cái chết của các đại thực bào do Sa l mo ne l la gây ra phụ thuộc vào ca s pa se (CA S P) - 1. Sau đó, số lượng CA S P liên quan đến p y ro p to si s đối lập với CA S P liên quan đến a p o p to si s đã tăng lên đáng kể và bao gồm CA S P - 1, CA S P - 11 và các CA S P - 4 và CA S P - 5 tương ứng ở người. Đáng ngạc nhiên là tác nhân gây a p o p to si s nổi tiếng CA S P - 3 được coi là CA S P p y ro p to si s trong các điều kiện cụ thể. Về cơ bản, loại Chết tế bào theo chương trình này xảy ra sau khi các tác nhân gây bệnh nội bào gây nhiễm trùng dẫn đến hình thành các lỗ màng tế bào phụ thuộc vào hoạt động của CA S P, sưng tấy, vỡ tế bào và giải phóng các in te r leu kin gây viêm như in te r leu kin (I L) - 1 β và I L - 18. Ga s de r min D tạo lỗ (GS D M D) được mô tả vào năm 2015 đóng vai trò là tác nhân gây ra p y ro p to si s. Mảnh GS D M D NT đầu N 31 - K Da được tạo ra khi GS D M D bị cắt bởi tác động của CA S P - 1 và CA S P - 11. GS D M D NT thể hiện hoạt động tạo lỗ nội tại. Hơn nữa, quá trình cắt GS D M D tạo ra mảnh GS D M D CT đầu C 22 - k Da. Mảnh này gắn vào GS D M D NT để ức chế protein. GS D M D NT thể hiện hoạt động tạo lỗ nội tại. Hơn nữa, quá trình cắt GS D M D tạo ra mảnh GS D M D CT đầu C 22 - k Da. Mảnh này gắn vào GS D M D NT để ức chế protein. Việc điều hòa tăng GS D M D NT một mình được theo sau bởi sự cảm ứng của p y ro p to si s, tuy nhiên, GS D M D CT ngăn chặn p y ro p to si s do GS D M D NT gây ra. Điều quan trọng là, có tài liệu chứng minh rằng GS D M D thuộc về một họ protein lớn hơn bao gồm GS D MA đến GS D ME (còn được gọi là D F NA 5) và D F N B 59. Các cuộc điều tra gần đây cho thấy GS D ME hoạt động như một kẻ hành quyết p y ro p to si s khác, có khả năng chuyển đổi a p o p to si s do CA S P - 3 trung gian thành p y ro p to si s. Phần lớn GS D M có liên quan đến tỷ lệ mắc và phát triển của nhiều loại bệnh, tuy nhiên, cơ chế kích hoạt phân tử và chức năng chính xác vẫn chủ yếu chưa được biết đến. Hai con đường truyền tín hiệu bao gồm tín hiệu chuẩn và không chuẩn kích hoạt p y ro p to si s Hai tín hiệu này khác nhau ở ứng dụng của phức hợp đa protein trong tế bào chất được gọi là in f lam ma so me. In f lam ma so me kích hoạt con đường chuẩn của p y ro p to si s. Về mặt này, in f lam ma so me có thể nhận ra các tín hiệu nguy hiểm nội sinh và ngoại sinh khác nhau như các mẫu phân tử liên quan đến mầm bệnh (P AM P) và DAM P. In f lam ma so me chuẩn bao gồm một protein cảm biến thuộc miền liên kết nu c leo ti de (N B D), protein giống như s p e c k liên quan đến a p o p to si s chứa CA R D (A S C), thụ thể giống A IM 2 hoặc họ N L R (chứa lặp lại giàu leu c i ne) hoặc p y rin và p ro - CA S P - 1 là một z y mo gen không hoạt động. Khi in f lam ma so me chính thống được hình thành, sự hoạt hóa của CA S P - 1 dẫn đến sự phân cắt p ro - I L - 1 β và p ro - I L - 18 thành các dạng hoạt động của chúng. Tiếp theo, hai I L này được giải phóng ra ngoài tế bào sau tác động của GS D M D NT gây ra sự hình thành bào tử trong màng tế bào. Trong khi đó, con đường không chính thống phụ thuộc vào CA S P - 11 mà không có sự mồi in f lam ma so me sẽ phân cắt GS D M D. Trong loại p y ro p to si s này, GS D M D NT truyền tín hiệu trở lại in f lam ma so me N L R P 3 chính thống dẫn đến sự hoạt hóa của con đường phụ thuộc CA S P - 1. P y ro p to si s có thể góp phần vào sự tiến triển của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và chuyển sang NA S H Nhiều yếu tố như độc tính mỡ, rối loạn chức năng ty thể, căng thẳng lưới nội chất, con đường chết tế bào gan và phản ứng miễn dịch bẩm sinh có thể khởi phát các quá trình viêm mãn tính ở gan, có thể cung cấp nhiên liệu cho quá trình chuyển đổi từ NA F L sang NA S H. Sự thâm nhiễm của đại thực bào và hoạt hóa các tế bào Ku p f f e r tại chỗ được coi là đặc điểm chính của bệnh sinh học. Yếu tố hoại tử khối u (T N F) - α được giải phóng bởi các tế bào Ku p f f e r nuôi dưỡng một vòng luẩn quẩn của các phản ứng viêm và khởi phát xơ hóa sau khi kích hoạt a p o p to si s. Tuy nhiên, gần đây đã xuất hiện rằng các CA S P gây viêm như CA S P - 4 / 5 ở người, CA S P - 1 và CA S P - 11 ở chuột đóng vai trò quan trọng như các chất trung gian gây viêm. Do đó, người ta cho rằng p y ro p to si s có liên quan rất lớn đến sự phát triển của NA F L và tiến triển thành NA S H. Có tài liệu chứng minh rằng sự hoạt hóa của in f lam ma so me bởi các yếu tố điển hình như a xi t u ri c, DAM P và a xi t béo, làm tăng biểu hiện của các thành phần N L R P 3, có thể kích hoạt hoạt động của CA S P, thúc đẩy tình trạng viêm và gây xơ gan. Chức năng quá mức của CA S P liên quan đến tình trạng viêm có liên quan trực tiếp đến bệnh nguyên bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, trong đó các phân tử hiệu ứng chính được coi là các cy to ki ne tiền viêm được giải phóng trong khi đó. Hơn nữa, chất nền chung cho CA S P gây viêm, GS D M D, hoạt động như một chất trung gian hạ lưu của quá trình hoạt hóa in f lam ma so me không điển hình bằng cách góp phần vào quá trình p y ro p to si s do CA S P gây viêm. Điều quan trọng là, miền GS D M D NT đại diện cho hoạt động gây p y ro p to si s nội tại ở những bệnh nhân mắc NA S H có liên quan tích cực với điểm hoạt động bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và xơ gan. Trên thực tế, gen sinh mỡ S re b p 1 c điều hòa giảm và điều hòa tăng P pa r α, một gen phân giải mỡ, và các mục tiêu hạ lưu của nó, đã tạo ra sự bảo vệ động vật Gs d m d - / - khỏi chứng nhiễm mỡ. DAM P s và P AM P s có thể gây ra cái chết của tế bào gan liên quan đến p y ro p to si s trực tiếp hoặc gián tiếp gây tổn thương gan Như đã đề cập trước đó, DAM P s và P AM P s có thể gây ra cái chết của tế bào gan liên quan đến p y ro p to si s trực tiếp hoặc gián tiếp gây tổn thương gan. Người ta báo cáo rằng những động vật có đột biến ở N l r p 3 đặc hiệu của dòng tủy không biểu hiện cái chết của tế bào gan qua trung gian p y ro p to si s có thể phát hiện được và biểu hiện hoạt hóa tế bào gốc tạo máu ít nghiêm trọng hơn. Do đó, người ta có thể kết luận rằng ngoài các tế bào miễn dịch, p y ro p to si s ở tế bào gan do hoạt hóa in f lam ma so me nội tại có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và xơ hóa ở gan, xác định rằng cả hoạt hóa in f lam ma so me N L R P 3 đặc hiệu của tế bào miễn dịch và gan đều là những tác nhân thiết yếu gây tổn thương gan. Tuy nhiên, cần phải nghiên cứu những động vật đột biến N L R P 3 đặc hiệu của tế bào gan để cung cấp bằng chứng thuyết phục về mối tương quan giữa tế bào gan và p y ro p to si s trong quá trình khởi phát và tiến triển của tổn thương gan ở bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Tài liệu tham khảo 1. Y o u no s si Z M, Go la bi P, Pai k J M, Hen r y A, Van Don gen C, Hen r y L. The g lo ba l e pi de mi o lo g y o f no na l co ho li c f a t ty li ve r di se a se (bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu) an d no na l co ho li c s te a to he pa ti ti s (NA S H): a s y s te ma ti c re vi e w. He pa to lo g y. 2023; 77: 1335 - 13472. E s te s C, Ra z a vi H, Lo om ba R, Y o u no s si Z, San ya l A J. Mo de lin g the e pi de mi c o f no na l co ho li c f a t ty li ve r di se a se de mon s tra te s an e x p o nen tia l in c re a se in bu r den o f di se a se. He pa to lo g y. 2018; 67: 123 - 133.3. Sun H J, J i ao B, W ang Y, Z hang Y H, Chen G, W ang Z X, Z hao H, Xi e Q, Song X H. He pa to lo g y. 2018; 67: 123 - 133.3. Sun H J, J i ao B, W ang Y, Z hang Y H, Chen G, W ang Z X, Z hao H, Xi e Q, Song X H. Ne c ro p to si s con tri bu te s to non - a l co ho li c f a t ty li ve r di se a se pa t hoe ti o lo g y w i t h p ro mi sin g di a g no s ti c an d the ra p e u ti c f un ct ion s. W o r l d J Ga s tro en te ro l 2024; 30 (14): 1968 - 1981