Tô mộc và những tác dụng chữa bệnh cần biết

Theo Y Học Cổ Truyền, cây tô mộc có vị ngọt, tính bình, không độc, vào 3 kinh tâm, can và tỳ. Tô mộc có tác dụng trong các bệnh lý như hành huyết, thông lạc, giảm đau, bế kinh nguyệt bế, trĩ... 1. Tổng quan về cây tô mộc 1.1. Hình dạng bên ngoài Tô mộc hay còn được gọi là gỗ vang, tô phương, thuộc loại cây cao, thân có gai. Cây cao khoảng 7 – 10 m, thân có nhiều gai. Cành cây non có lông mịn, có gai ngắn và những lỗ hình chấm trắng. Lá tô mộc thuộc loại lá kép lông chim, gồm 12 đôi hay hơn 12 đôi lá chét, hơi hẹp ở phía dưới, tròn ở phía đầu, mặt trên nhẵn và mặt dưới có lông. Cụm hoa mọc ở đầu cành thành chùm dài 10 – 15 m, rộng 3 – 4 cm, tràng hoa có 5 cánh mỏng màu vàng. Quả cây tô mộ chình trứng ngược, có hình thuôn dài dẹt, rất cứng, dài chừng 5 – 6 cm và có hình dạng giống con dao bầu với sừng nhọn ở đầu. Bên trong quả cây tô mộc chứa 3 – 4 hạt màu nâu. Thông thường, mùa hoa vào khoảng tháng 4 – 6, mùa quả khoảng tháng 7 – 9. Cây tô mộc mọc hoang và được trồng ở nhiều nơi trong nước ta với khả năng chịu hạn tốt, ít sâu bệnh. Nó thường được dùng để nhuộm gỗ và làm thuốc. Dược liệu là phần gỗ của cây bỏ vỏ, chẻ mỏng và phơi khô. 1.2. Bộ phận dùng làm thuốc Tô mộc là lõi gỗ của cây thảo dược này. Dược liệu là phần gỗ của cây bỏ vỏ, chẻ mỏng và phơi khô. 1.2. Bộ phận dùng làm thuốc Tô mộc là lõi gỗ của cây thảo dược này. Người ta thường chặt những cây già, đẽo bỏ phần vỏ bên ngoài và lấy phần gỗ đỏ ở bên trong. Sau đó cưa các phần gỗ thành từng khúc, làm thành từng thanh nhỏ và đem đi phơi hay sấy khô. 1.3. Liều dùng thông thường Trung bình, liều dùng cây tô mộc khoảng 6 – 15 g, dạng thuốc sắc hoặc hoàn tán. Đây là loại thảo dược có khả năng dùng riêng biệt hay phối hợp cùng các vị thuốc khác. Đôi khi, các nhà dược liệu cũng chế thành cao lỏng và làm thuốc bôi ngoài. Ở một số vùng, nhân dân còn dùng cây tô mộc để nấu nước uống hàng ngày. 2. Cây tô mộc có tác dụng gì? Theo Y Học Cổ Truyền: Cây tô mộc có tác dụng điều hòa kinh nguyệt, hoạt huyết, giảm sưng và chỉ thống. Chủ trị chứng rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh, bế kinh, huyết trệ, tụ máu do sang chấn hay chấn thương,... Theo nghiên cứu của dược học hiện đại: Cây tô mộc có tác dụng kháng các loại vi khuẩn như: S ta p hy lo co c cu s, S hi ge l la dy sen te ria e S hi ga, S hi ga f le xn e ri, S hi ge l la Son ne i, Ba c i l lu s su b ti li s,... Điểm đặc biệt là tác dụng kháng sinh của loại dược liệu này không bị ảnh hưởng nguyên nhân do dịch vị của dạ dày. Hoạt chất b ro me la in trong cây tô mộc còn có tác dụng kháng hi s ta min và duy trì tác dụng kéo dài của ho r mon tuyến thượng thận ở thực nghiệm với thỏ. Nước sắc của cây tô mộc có khả năng khôi phục chức năng hệ tim mạch của ếch cô lập. Loại dược liệu này có tác dụng giảm độc tố của một số loại thuốc kháng sinh như Qui nin, Ch lo r p ro ma z i ne,... 3. Các bài thuốc từ cây tô mộc 3.1. Hoạt huyết thông kinh Dùng trong trường hợp phụ nữ huyết trệ bế kinh, đau bụng. Bài 1 - Hoàn thông kinh: Cây tô mộc 6 g, xích thược 12 g, ngưu tất 12 g, quy vĩ 12 g, đào nhân 12 g, hổ phách 2 g, xuyên khung 6 g, sinh địa 16 g, hương phụ 6 g, ngũ linh chi 8 g và hồng hoa 6 g. Đem tất cả nguyên liệu vừa chuẩn bị nghiền thành bột mịn, làm hoàn. Mỗi lần dùng khoảng 12 g, ngày chia làm 2 - 3 lần uống, chiêu với nước đun sôi. Bài 2: Tô mộc 12 g, rễ bưởi 12 g, rễ sim rừng 8 g, rễ bướm bạc 12 g và thiên niên kiện 8 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Bài 3: Tô mộc 10 g, uất kim 10 g, nga truật 10 g, nhục quế 10 g và hồng hoa 10 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Bài 4: Tô mộc 10 g, sơn tra 10 g, diên hồ sách 6 g, ngũ linh chi 8 g, quy thân 10 g và hồng hoa 4 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc có tác dụng tốt trong chữa kinh nguyệt không đều hoặc đau bụng từng cơn sau sinh. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc có tác dụng tốt trong chữa kinh nguyệt không đều hoặc đau bụng từng cơn sau sinh. Bài 5: Tô mộc 10 g, bạch đồng nữ 10 g, mộc thông 10 g và mai mực 12 g (bỏ vỏ cứng, tán bột để riêng). Sắc 3 dược liệu lấy nước và uống với bột mai mực. Thuốc có tác dụng chữa phụ nữ bạch đới và nam giới tiểu đục. 3.2. Trừ ứ, trị chấn thương Dùng cho các trường hợp chấn thương do đánh, ngã hay chảy máu cam. Bài 1 - Bột bát ly: Cây tô mộc 20 g, hồng hoa 8 g, một dược 12 g, xạ hương 0, 4 g, đinh hương 20 g, nhũ hương 12 g, đồng thiên nhiên 12 g, huyết kiệt 12 g và mã tiền chế 4 g. Các vị thuốc nghiền và tán thành bột. Mỗi lần uống 4 g, ngày chia làm 2 lần, uống với rượu trắng. Thuốc có tác dụng tốt đối với thương tích do ngã hay đòn đánh. Bài 2 - Thuốc sắc nhị vị sâm tô: Tô mộc 6 g và đảng sâm 12 g. Sắc uống trong ngày. Thuốc có tác dụng trong điều trị các chấn thương ở phổi, nôn ra máu nhiều, mặt đen tức ngực và thở hổn hển. Bài 3: Tô mộc sấy khô, tán thành bột, rắc vết thương. Trị các chấn thương gây chảy máu. Bài 4: Tô mộc 8 g, ké đầu ngựa 10 g, tang chi 20 g, tang ký sinh 15 g, cối xay 10 g, vòi voi 10 g, cam thảo đất 10 g và hoàng bá 10 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Bài 4: Tô mộc 8 g, ké đầu ngựa 10 g, tang chi 20 g, tang ký sinh 15 g, cối xay 10 g, vòi voi 10 g, cam thảo đất 10 g và hoàng bá 10 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc điều trị chứng phong thấp thể nhiệt tý gây đau nhức nhiều. Bài 5: Tô mộc 10 g, ngưu tất 12 g, đan sâm 12 g, xuyên khung 12 g, uất kim 8 g, trần bì 6 g, hương phụ 6 g và chỉ xác 6 g. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc có tác dụng trong điều trị liệt dây thần kinh V II ngoại biên nguyên nhân do sang chấn. 3.3. Hỗ trợ điều trị bệnh trĩ mới mắc Cây tô mộc có thể dùng để làm mềm, khô búi trĩ. Bài 1: Tô mộc 30 g, hoàng bá 20 g, sa sàng 20 g, ngũ bội tử 20 g và binh lang 10 g. Bài 2: Tô mộc 30 g, hoàng đằng 20 g, hoàng liên 10 g và ngũ bội 20 g. Ngày đun 1 thang thuốc. Cách làm: Cho tất cả các vị thuốc vào ấm, đổ 2 lít nước đun sôi 10 - 15 phút rồi đổ thuốc đã đun ra chậu nước sạch. Sau khi đi đại tiện xong, rửa sạch hậu môn rồi ngâm thuốc trong khoảng 10 - 15 phút. Sau khi đã ngâm xong nằm nghỉ khoảng 10 - 15 phút rồi mới đi lại. 4. Lưu ý khi sử dụng cây tô mộc trong điều trị bệnh Trước khi sử dụng cây tô mộc trong điều trị bệnh thì bạn nên tham khảo trước ý kiến từ các bác sĩ chuyên môn hay thầy thuốc đông y uy tín. Chống chỉ định sử dụng dược liệu tô mộc cho phụ nữ mang thai và người không mắc bệnh do ứ trệ. Dược liệu tô mộc có thể gây ra một số tác dụng phụ hoặc phản ứng dị ứng. Trong trường hợp phát sinh các biểu hiện bất thường, bạn nên thông báo kịp thời với bác sĩ để có hướng xử trí phù hợp. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HO T LI NE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trê nứng dụng My Vin me c để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.