ymoslem/Tatoeba-Translations huggingface dataset:
krl: Se on enzimäine kirju.
fin: Se on ensimmäinen kirja.
krl: Tämä naine ei ole šoma.
fin: Tämä nainen ei ole kaunis.
krl: Šie olet hoikkaine.
fin: Sinä olet hoikka.
krl: Hyviä yödy, Dan.
fin: Hyvää yötä, Dan.
krl: Tämä naine ei ole šoma.
fin: Tämä vaimo ei ole soma.
krl: Minul on žiäli?
nld: Mijn excuses?
krl: Valdivo rajoittuu valdumerenke.
fin: Valtameri toimii valtion rajana.
krl: Se on tutkijan kirju.
fin: Se on tutkijan kirja.
krl: Hyviä ildua, kuibo dielot?
fin: Hyvää iltaa, miten menee?
krl: Hyviä yödy, Dan.
nld: Goedenacht, Dan.
krl: Kanduarvivon mugah kezäl oli 32 ilvesty.
fin: Kanta-arvion mukaan kesällä oli 32 ilvestä.
krl: Minä suvaičen sinuu!
nob: Jeg elsker deg!
krl: Musta omat juuret.
fin: Muista omat juuresi.
krl: Hyviä syöndyhimuo.
nld: Eet smakelijk.
krl: Mie olen vanha.
fin: Minä olen vanha.
krl: Tänäpäi tuulou pohjazespäi.
fin: Tänään tuulee pohjoisesta päin.
krl: Hyviä ildua!
nld: Goedenavond!
krl: Terväh tulou kezä.
rus: Скоро наступит лето.
krl: Šie olet hoikkaine.
nld: Jij bent dun.
krl: Jiägiä tervehekse, Ian.
nld: Tot ziens, Ian.
krl: Vienpindu on korgiembal.
fin: Vedenpinta on korkeammalla.
krl: Myö emmä ole vanha.
fin: Me emme ole vanhoja.
krl: Kukka on ruskei.
nld: De bloem is rood.
krl: Tuo on šuuri koira.
fin: Tuo on suuri koira.
krl: Hyviä pyhänpäivän huondestu!
rus: Доброго воскресного утра!
krl: Hyviä Kalevalan päiviä!
rus: С Днем Калевалы!
krl: Tämä kukka on rouzovoi.
fin: Tämä kukka on ruusunpunainen.
krl: Ken kuoli 16. tuhukuudu?
fin: Kuka kuoli 16. helmikuuta?
krl: Minä en pagize karjalakse.
fin: Minä en puhu karjalaa.
krl: Salla on vägevin naine.
fin: Salla on vahvin nainen.
krl: Hyviä yödy, Tom.
nld: Goedenacht, Tom.
krl: Minul on žiäli!
nld: Mijn excuses!
krl: Tämä kukka on ruskei.
fin: Tämä kukka on punakka.
krl: Puasinkoi on pieni karielan külä Tverin mualla.
nld: Puasinkoi is een klein Karelisch dorp in de regio Tver.
krl: Se on suuri iloviesti.
fin: Se on todella hyvä uutinen.
krl: Muutto on alganuh.
fin: Muutto on alkanut.
krl: Hyö ei ole vanha.
fin: He eivät ole vanhoja.
krl: Tämä kukka on keldaine.
fin: Tämä kukka on keltainen.
krl: Minä kaimavuin!
nld: Ik ben de weg kwijt!
krl: Mie olen nuori.
fin: Minä olen nuori.
krl: Minä ylen suvaičen keziä.
fin: Minä pidän kesästä hyvin paljon.
krl: Tämä kukka on harmai.
fin: Tämä kukka on harmaa.
ksh: Et hät noch immer jot jejange.
deu: Es ist noch immer gut gegangen.
ksh: Wat määd dien Vadder?
nds: Wat deit diene Vader?
ksh: Mer spingkse wat kütt.
deu: Wir schauen mal, was da so kommt.
ksh: Dää Kölner Dom es dat, wat die Touriste en Kölle aanluure wulle.
deu: Der Kölner Dom ist dass, was die Touristen in Köln anschauen wollen.
ksh: Leever rich un jesund als ärm un krank.
fra: Riche et en bonne santé plutôt que pauvre et malade.
ksh: Jedem Jeck jefällt sing Mötz.
eng: Every maniac likes his hat.
ksh: Do bes zo schad för de Jeisterbahn.
spa: Eres demasiado bueno para el tren fantasma.
ksh: Die Pänz schreie noh der Mamm.
spa: Los niños llaman a la madre.
ksh: Wat för 'ne fiese Möpp!
deu: Was für ein gemeiner Typ!
ksh: Dä Tünnes hödd se nich all.
spa: Este tío es loco.
ksh: Watt fott es, es fott.
eng: What's gone is gone.
ksh: De Hauptsach es, et Hätz es jot, nur darop küt et an.
eng: The most important thing is that the heart is good, only that matters.
ksh: Et kütt wie et kütt.
tur: Ne olursa olsun, olacak.
ksh: Jeben Se Jas!
deu: Geben Sie Gas!
ksh: Et is ald widder esu wick.
epo: Jen denove.
ksh: D'r Zoch kütt!
lat: Venit agmen!
ksh: Bes do jeck?
nds: Hest du enen Knall?
ksh: Steht he un sät nix!
deu: Steht hier und sagt nichts!
ksh: Die Pänz schreie noh der Mamm.
deu: Die Kinder rufen nach der Mutter.
ksh: Do krisste en Aap.
deu: Da kriegst du einen Affen.
ksh: Wat määd dien Vadder?
ceb: Kumusta imong amahan?
ksh: Bes do jeck?
nds: Büst du bekloppt?
ksh: Wat för 'ne fiese Möpp!
epo: Kia fiulo!
ksh: Kenne mer nit, bruche mer nit, fott domet.
deu: Kennen wir nicht, brauchen wir nicht, fort damit.
ksh: Maach de Auge zo. Wat do dann sühs es dir.
deu: Mach die Augen zu. Was du dann siehst gehört dir.
ksh: Wat jitt dat, wenn et fädich es?
spa: ¿Qué será cuando esté hecho?
ksh: Do bes zo schad för de Jeisterbahn.
deu: Du bist sogar zu schade für die Geisterbahn.
ksh: Dem dun die Koche nit mieh wieh.
eng: His bones won't hurt him anymore.
ksh: Wat määd dien Vadder?
nds: Wat maakt diene Vader?
ksh: Leever rich un jesund als ärm un krank.
spa: Prefiero ser rico y saludable que pobre y enfermo.
ksh: Et kütt wie et kütt.
nds: Dat kümmt as dat kümmt.
ksh: Dat Thiaterstöck Romeo und Julia vum William Shakespeare jitt et och op kölsch.
epo: La teatraĵo Romeo kaj Julia de William Shakespeare ekzistas ankaŭ en la Kolonja dialekto.
ksh: Se dun metenander Fridde schleeße un dat dann öntlich met Kölsch bejeeße.
deu: Sie schließen Frieden miteinander und tun dass dann mit ordentlich Kölsch begießen.
ksh: Et kütt wie et kütt.
deu: Es kommt, wie es kommt.
ksh: Wie do arbeits, esu möch ich minge Urlaub verlevve.
deu: Wie du arbeitest, so möchte ich meinen Urlaub verbringen.
ksh: Man möht och jünne künne.
deu: Man muss auch gönnen können.
ksh: Dat is ming Fru.
ceb: Akong asawa kini.
ksh: Do sinn ich eene kleine Jung, direk nevve mir stonn.
eng: I see a little boy standing right next to me.
ksh: Bes do jeck?
nds: Hest du enen Vågel?
ksh: Et bliev nix, wie et wor.
spa: Nada se queda como antes.
ksh: Bes do jeck?
nds: Büst du schaakt?
ksh: Wä de Wohrheit nit verdrage kann, dat ess för mich ne ärme Mann.
eng: He who cannot bear the truth is a poor man to me.
ksh: D'r Zoch kütt!
nds: De Tog kümmt.
ksh: Et kütt wie et kütt.
epo: Ĝi okazas, kiel ĝi okazas.
ksh: Bes do jeck?
nds: Hest du enen Rappel?
ksh: Die Pänz schreie noh der Mamm.
eng: The kids are calling for their mother.
ksh: Ich han jet an de Jäng!
deu: Ich habe vielleicht viel zu tun!
ksh: Bes do jeck?
nds: Büst du verrückt?
ksh: Pack schlät sich, Pack verdräht sich.
deu: Gesindel schlägt sich, Gesindel verträgt sich.
ksh: Dää Kölner Dom es dat, wat die Touriste en Kölle aanluure wulle.
eng: Cologne Cathedral is what tourists want to see in Cologne.
ksh: Dat hann isch nit jesinn.
epo: Tion mi ne vidis.
ksh: Drinks de ene met?
deu: Trinkst du ein Glas mit?
ksh: Bes do jeck?
nds: Büst du frimmelig?
ksh: Jedem Jeck jefällt sing Mötz.
deu: Jedem Verrückten gefällt seine Mütze.
ksh: Dat is ävver dür!
epo: Sed tio multekostas!
ksh: Dää Kölner Dom es dat, wat die Touriste en Kölle aanluure wulle.
spa: La catedral de Colonia es lo que los turistas quieren ver en Colonia.
ksh: Wat för 'ne fiese Möpp!
epo: Kia aĉulo!
ksh: Wie do arbeits, esu möch ich minge Urlaub verlevve.
eng: The way you work, so I would like to spend my vacation.
ksh: Wä de Wohrheit nit verdrage kann, dat ess för mich ne ärme Mann.
deu: Wer die Wahrheit nicht vertragen kann, der ist für mich ein armer Mann.
ksh: Et Fröhjohr wor total en de Botz jejange.
deu: Das Frühjahr war total in die Hose gegangen.
ksh: Ding Jeseech un minge Aasch künnte Bröder sin.
deu: Dein Gesicht und mein Hintern könnten Brüder sein.
ksh: Dä Tünnes hödd se nich all.
deu: Anton hat se nich alle.
ksh: Dat Thiaterstöck Romeo und Julia vum William Shakespeare jitt et och op kölsch.
deu: Das Theaterstück Romeo und Julia von William Shakespeare gibt es auch auf Kölsch.
ksh: D'r Zoch kütt!
epo: La procesio venas!
ksh: Da laachs de dich kapott.
spa: Te vas a reír a carcajadas.
ksh: Bes do jeck?
gos: Bist doe gek?
ksh: Die Trone flosse heimlich.
deu: Die Tränen fließen heimlich.
ksh: Dat is ävver dür!
nds: Dat is aver düür!
ksh: Dem dun die Koche nit mieh wieh.
deu: Dem tun die Knochen nicht mehr weh.
ksh: Pass op, wenn ich dich en de Finger krije!
deu: Pass auf, wenn ich dich in die Finger kriege!
ksh: Wat jitt dat, wenn et fädich es?
eng: What could it be when it's done?
ksh: Jedem Jeck jefällt sing Mötz.
spa: A todo loco le gusta su sombrero.
ksh: Maach de Auge zo. Wat do dann sühs es dir.
spa: Cierra los ojos. Lo que ves entonces te pertenece.
ksh: Letzte Woch hät mich ming Fründin besook.
deu: Letzte Woche hat mich meine Freundin besucht.
ksh: Wat määd dien Vadder?
nld: Wat doet je vader?
ksh: Demm jeit de Fott op Grundeis.
deu: Dem geht der Hintern auf Grundeis.
ksh: Wat määd dien Vadder?
isl: Hvað gerir pabbi þinn?
ksh: Da laachs de dich kapott.
eng: You'll laugh your ass off.
ksh: Dat hann isch nit jesinn.
nds: Dat heff ick nich seen.
ksh: Mer spingkse wat kütt.
spa: Veamos lo que viene.
ksh: Wie do arbeits, esu möch ich minge Urlaub verlevve.
spa: Como tú trabajas, me gustaría pasar mis vacaciones.
ksh: Dä Faßteloovenß Sessjohn fängg em Novëmmbo aan, jenougenumme aam 11. 11. öm 11 Uur 11. Dö ströme em Rhingland de Jëcke zosamme un dunn schunngkelle un fiiere.
deu: Die Fastelovends Session fängt im November an, genaugenommen am 11. 11. um 11 Uhr 11. Da strömen im Rheinland die Jecken zusammen und tun schunkeln und feiern.
ksh: Et Sönnche schingk, de Luff es wärm, dä Papp hät die Gummidiere ungerm Ärm.
deu: Die Sonne scheint, die Luft ist warm, der Papa hat die Gummitiere unterm Arm.
ksh: Et bliev nix, wie et wor.
eng: Nothing stays the way it was.
ksh: Wat jitt dat, wenn et fädich es?
deu: Was wird das, wenn es fertig ist?
ksh: Maach de Auge zo. Wat do dann sühs es dir.
eng: Close your eyes. What you see then belongs to you.
ksh: Mer kann et garnit gläuve, dat gitt et doch nit.
deu: Man kann es gar nicht glauben, das gibt es doch gar nicht.
ksh: Et is ald widder esu wick.
deu: Es ist schon wieder so weit.
ksh: Da pack ich mir an de Kopp.
deu: Da fasse ich mir an den Kopf.
ksh: Watt fott es, es fott.
spa: Lo que se ha ido, se ha ido.
ksh: De Hauptsach es, et Hätz es jot, nur darop küt et an.
deu: Die Hauptsache ist, dass das Herz gut ist, nur darauf kommt es an.
ksh: Jeben Se Jas!
nds: Maakt ji to!
ksh: De Hauptsach es, et Hätz es jot, nur darop küt et an.
spa: Lo principal es que el corazón es bueno, sólo eso importa.
ksh: Mer spingkse wat kütt.
eng: Let's see what's coming.
ksh: Do sinn ich eene kleine Jung, direk nevve mir stonn.
deu: Da sehe ich einen kleinen Jungen, direkt neben mir stehen.
ksh: Do bes mer och ene Schöne.
deu: Du bist mir auch so eine Schöne.
ksh: Luur Dir ens die Minsche aan, se hetze durch de Zigg, Zigg die se nit üvrig han, kapiere dun se et nit.
deu: Schau dir nur die Menschen an, sie hetzen durch die Zeit - Zeit, die sie nicht übrig haben, kapieren tun sie es nicht.
ksh: Wie weed et Hätz su fruh un leich, wann et Fröhjohr sich jetz zeich.
deu: Wie wird das Herz so froh und leicht, wenn das Frühjahr sich jetzt zeigt.
ksh: Leever rich un jesund als ärm un krank.
eng: Rich and healthy rather than poor and sick.
ksh: Ruusemoondaach saare de Minnsche am Rhing för dä Moondaach füür emm Äschermeddvoch. Zick 1823 jilld hä alß Höhepunk vum Faßteloovend, un do jëĳht bëĳ dënne em Dörrəbb odder em Shtädtshe ne wunderschöne Faßteloovendszoch.
deu: Rosenmontag sagen die Menschen am Rhein zum Montag vor dem Aschermittwoch. Seit 1823 ist das der Höhepunkt vom Fastelovend und da gibt es bei denen im Dorf oder in der Stadt einen wunderschönen Fastelovendszug.
ksh: Et letz stund en der Zeidung, dat sich en ahl Frau en der Stroßebahn schwer verletz hatt.
deu: Letztens stand in der Zeitung, dass sich eine alte Frau in der Straßenbahn schwer verletzt hatte.
ksh: Wie soll dat nur wigger jon?
deu: Wie soll das nur wieder gehen?
ksh: Dää Kölner Dom es dat, wat die Touriste en Kölle aanluure wulle.
epo: La katedralo de Kolonjo estas tio, kion la turistoj volas vidi en Kolonjo.
ksh: Leever rich un jesund als ärm un krank.
deu: Lieber reich und gesund als arm und krank.
ksh: Wat määd dien Vadder?
dan: Hvad laver din far?
ksh: Dat hann isch nit jesinn.
lat: Non vidi illud.
ksh: Do steis de wie nen Ohß vörm Berch.
deu: Da stehst du wie ein Ochs vorm Berg.
ksh: Et is ald widder esu wick.
nds: Dat is al wedder so wiet.
ksh: Ich dät mich nie wage dir dat zo sage.
deu: Ich würde mich nie wagen dir das zu sagen.
ksh: Dem dun die Koche nit mieh wieh.
spa: Los huesos ya no le harán daño.
kum: Кёп сёзню азы яхшы, аз сёзню оьзю яхшы.
rus: Лучше меньше говорить, но лучше.
kum: Аягъынг гирмеген ерге башынг сугъулмасын.
rus: Не суй голову туда, куда твоя нога не заходила.
kum: Абай ургъан авуртмас.
tat: Әнкәй сукса, авырттырмас.
kum: Бавунг чечек ачмаса, гюн гюнагьли тюгюл.
tat: Бакчаң чәчәк атмаса, кояш гаепле түгел.
kum: Бавда юзюм бишгенде, салам-калам кёп болур.
tat: Бакчада йөзем пешкәндә, сәламләүче күп булыр.
kum: Багьанасыз эришген писиревсюз ярашар.
rus: Поссорившийся без причины помирится без просьб.
kum: Бажарывсуз гьакимни буйругъу гючлю болур.
tat: Булдыксыз хакимнең боерыгы көчле булыр.
kum: Абзар къынгыр деп, сыйыр савулмаймы?
tat: Йорт кыңгыр дип, сыер савылмасмы?
kum: Мени мишигим бар.
krc: Meni kiştigim bardı.
kum: Сизге не тарыкъ?
tat: Сезгә ни кирәк?
kum: Уланынга къарама, уьюрюне къара.
rus: На сына не смотри, смотри на его табун.
kum: Узун этек аякъгъа чырмалыр, узун тил — бойнунга.
rus: Длинный подол на ноги наматывается, длинный язык — на шею.
kum: Чакъсыз къычыргъан хоразны башы гесилир.
tat: Вакытсыз кычкырган әтәчнең башы киселер.
kum: Бавну узуну яхшы, сёзню къысгъасы яхшы.
rus: Верёвка хороша длинная, а слово — короткое.
kum: Авам англамас, гьайсыз тынгламас.
rus: Невежда не поймет, нахал не послушается.
kum: Ашы ёкъ уьйню ит де сюймес.
tat: Ашы булмаган өйне эт тә сөймәс.
kum: Аювдан къоркъма, айыпдан къоркъ.
rus: Не бойся медведя, бойся стыда.
kum: Кесев узун болса, къол гюймес.
tat: Кисәү озын булса, кулны пешермәс.
kum: Бажаргъанны бармакъларындан бал тамар.
rus: У способного с пальцев мёд стекает.
kum: Кечел башгъа тюк битсе, хашый-хашый къанатыр.
rus: Если у плешивого на голове вырастет волос, он его до крови поцарапает.
kum: Узун этек аякъгъа чырмалыр, узун тил — бойнунга.
tat: Озын итәк аякка чорнала, озын тел — муенга.
kum: Шамхаллагъа шагьалай айланыр гюн тувар.
tat: Шайтаннарның да елап сыктыйсы көннәре туар әле.
kum: Кагъызгъа язылмагъан зат унутулгъангъа гьисапдыр.
tat: Кәгазьгә язылмаган нәрсә онытылганга хисаплана.
kum: Узакъ хабардан гьинкал яхшы.
rus: Чем долгие разговоры, лучше хинкал.
kum: Аюв тюлкюню аякъ гьызына кюлей болгъан.
rus: Медведь смеялся над следами лисы.
kum: Авам англамас, гьайсыз тынгламас.
tat: Надан аңламас, оятсыз тыңламас.
kum: Кериван гетер, черив гелер.
rus: Караван уйдёт, войска придут.
kum: Байны яшы тузгъа, ярлыны яшы шекерге чаба.
tat: Бай баласы тозга, ярлы баласы шикәргә чаба.
kum: Авзундан гелген къолдан гелсе, гьар ким де пача болур эди.
rus: Если бы человек мог сделать руками всё сказанное им, то все стали бы царями.
kum: Шайтан булан сабангъа чыкъгъанда йимиксиз.
rus: Вы как будто вместе с шайтаном вышли на посев.
kum: Бавда юзюм бишгенде, салам-калам кёп болур.
rus: Поспеет виноград, появится много друзей.
kum: Байдан акъча алсанг, эки къабат тёлерсен.
tat: Байдан акча алсаң, ике кат түләрсең.
kum: Шайтанлар шыбышлагъанда йимик.
tat: Шайтаннар пышылдаганмыни.
kum: Байдан акъча алсанг, эки къабат тёлерсен.
rus: Возьмёшь деньги у богача, в двукратном размере вернёшь.
kum: Чакъсыз къычыргъан хоразны башы гесилир.
rus: Не вовремя закукарекавший петух лишится головы.
kum: Авзу булан къуш тутар.
tat: Авызы белән кош тотар.
kum: Ав бар уьйде аврув бар.
rus: В доме, где паутина, есть болезнь.
kum: Авзудан чыкъгъан сёз дюньяны къырыйына етер.
tat: Авыздан чыккан сүз җир читенә җитәр.
kum: Кёп сёзню азы яхшы, аз сёзню оьзю яхшы.
tat: Күп сүзнең азы яхшы, аз сүзнең үзе яхшы.
kum: Аювгъа намаз уьйретген − таякъ.
rus: Медведя молиться научила палка.
kum: Сизге не тарыкъ?
krc: Seňe ne kerekdi?
kum: Ашыкъ ойнагъан азар, топ ойнагъан тозар, къой багъып, къуйрукъ ашагъан барындан да озар.
tat: Ашык уйнаган ябыгыр, туп уйнаганның киеме тузар, куй багып, койрык мае ашаган барысын да узар.
kum: Сизге не тарыкъ?
krc: Sizge ne kerekdi?
kum: Бай оьлгенни тез билер, ярлы оьлгенни яз билер.
rus: О смерти богача узнают сразу, о смерти бедняка — весной.
kum: Аянгда буса, ашарсан, анангда буса, аларсан.
rus: Если на ладони – съешь, если у матери – возьмёшь.
kum: Шагьгъа гёре бола чавуш да.
rus: По тамаде и глашатай.
kum: Чабан оьгюз ёлдашын ёлдан чыгъарыр.
rus: Нерасторопный вол своего попутчика из колеи выбьет.
kum: Денгизде атавлар бар.
krc: Teňizde ayrımqanla bardıla.
kum: Уланын сюйген ана гелинин де сюер.
tat: Оланын сөйгән ана киленен дә сөяр.
kum: Узакъдан арба булан гелтиргенден эсе, ювукъдан торба булан гелтир.
tat: Ерактан арбага төяп китерткәнче, якыннан капчыкка салып алып кайт.
kum: Шагьбулут — шагьланы ашы.
krc: Kestane - şahlanı aşı.
kum: Байны къызы оьлмейли, ярлыны къызына гюн тувмас.
rus: Пока не умрёт дочь богача, дочь бедняка не увидит счастья.
kum: Аягъы къычытгъан Аштархан гезер.
tat: Аягы кычыткан Әстерханга барыр.
kum: Айланч буса да, ёл яхшы; айлы буса да, къыз яхшы.
rus: Хоть и по окольной, да по дороге, хоть и беременна, девушка лучше.
kum: Улангъа багьана ёкъ, борчу-харчы болмаса.
tat: Бурычы-мазары булмаса, оланга дәгъва юк.
kum: Бавунг чечек ачмаса, гюн гюнагьли тюгюл.
rus: Если сад твой не зацветёт, в этом солнце не виновато.
kum: Бакъа атыла турса да, батмакъдан ари гетмес.
tat: Бака, гел сикереп торса да, саздан ары китмәс.
kum: Чабакъ сувдан чыкъмас, бёдене сувгъа гирмес.
rus: Плотва из воды не выйдет, а перепел в воду не зайдёт.
kum: Бажарывсуз гьакимни буйругъу гючлю болур.
rus: У неумелого правителя приказы крутые.
kum: Шырт дегени де къырда.
rus: Шёпотом на весь мир.
kum: Улангъа багьана ёкъ, борчу-харчы болмаса.
rus: К парню никаких претензий, если у него нет долгов.
kum: Шамхаллагъа шагьалай айланыр гюн тувар.
rus: И для шамхалов настанет день, когда им придётся кружиться в плаче.
kum: Бажарывсуз кёлге гирсе, бетине бакъа ябушар.
rus: Если бестолковый полезет в озеро, на его лицо лягушка прилипнет.
kum: Абурлу болмагъа сюйсенг, ата-анангны абурла.
tat: Хөрмәтле буласың килсә, ата-анаңны хөрмәтлә.
kum: Аювдан къачаман деп, къуюгъа тюшген.
tat: Аюдан качам дип, коега төшкән.
kum: Кёпюр салгъан оьзю гечер, къую къазгъан оьзю тюшер.
rus: Построивший мост сам по нему перейдёт, вырывший колодец сам туда опустится.
kum: Аювгъа намаз уьйретген − таякъ.
tat: Аюны намаз укырга өйрәткән — таяк.
kum: Азатлыгъын сакъламагъан азаплыгъындан къутулмас.
tat: Азатлыгын сакламаган газабыннан котылмас.
kum: Геч яхшы болсун! Ишлер нечикдир?
tat: Хәерле кич! Эшләр ничегрәк?
kum: Авгъан къумманымны да тургъузмажакъ.
tat: Ауган комганын да торгызмаячак.
kum: Бакъа сийсе, кёлге сув.
tat: Бака сисә, күлгә су.
kum: Не этип турасан?
krc: Ne etib turasa?
kum: Бакъа сийсе, кёлге сув.
rus: Лягушка мочится – в озере больше воды.
kum: Байны макътама, ярлыны сёкме.
rus: Богача не хвали, бедняка не порицай.
kum: Бажаргъанны бармакъларындан бал тамар.
rus: У способного и пальцы, как мёд.
kum: Кериван гетсе де, кериван-сарай еринде.
rus: Хоть караван и ушёл, постоялый двор остался.
kum: Азатлыгъын сакъламагъан азаплыгъындан къутулмас.
rus: Кто не сберёг свою свободу, от гнёта не избавится.
kum: Уланы ёкъну къызы барыр черивге.
tat: Угланы булмаганның кызы чирүгә барыр.
kum: Аюв булан гертме ашама, ашасанг да, къусарсан.
tat: Аю белән армут ашамассың, ашасаң да, косып чыгарырсың.
kum: Бавну узуну яхшы, сёзню къысгъасы яхшы.
tat: Бауның озыны яхшы, сүзнең кыскасы яхшы.
kum: Абзар алгъынча, хоншу ал.
rus: Прежде чем купить дом, разузнай, кто соседи.
kum: Кериван гетер, черив гелер.
tat: Кәрван китәр, чирү килер.
kum: Авлети ёкъну оьктемлиги ёкъ, къатыны ёкъну бир заты да ёкъ.
rus: У кого нет наследника, нечем гордиться, у кого нет жены – ничего нет.
kum: Бай байгъа багъар, сув сувгъа агъар.
tat: Бай байга багар, су суга агар.
kum: Бавунг чечек ачмаса, гюн гюнагьли тюгюл.
tat: Бакчаң чәчәк атмаганга кояш гаепле түгел.
kum: Байны яшы тузгъа, ярлыны яшы шекерге чаба.
rus: Ребёнок богача бежит к соли, ребёнок бедняка – к сахару.
kum: Абзар алгъынча, хоншу ал.
tat: Йорт сатып алганчы ук, күршеләрнең кемлеген бел.
kum: Аювгъа намаз уьйретген − таякъ.
tat: Аюны намазга бастырган — таяк.
kum: Чагъырылмагъан ерге барма, чагъырылгъан ерден къалма.
tat: Чакырылмаган җиргә барма, чакырылганнан калма.
kum: Бажаргъанны бармакъларындан бал тамар.
tat: Булдырганның бармакларыннан бал тамар.
kum: Шашыгъан оьрдек къуйругъундан юзер.
tat: Шашкан үрдәк койрыгыннан йөзәр.
kum: Байгъа инанып, ярлы эки оьгюзюнден къуру къалгъан.
rus: Понадеявшись на богача, бедняк лишился двух своих быков.
kum: Авгъан къумманымны да тургъузмажакъ.
rus: Даже опрокинувшийся кумган не поднимет.
kum: Байгъа инанып, ярлы эки оьгюзюнден къуру къалгъан.
tat: Ярлы байга ышанган, ике үгезеннән коры калган.
kum: Шагьбулут — шагьланы ашы.
rus: Каштан — пища шахов.
kum: Байны макътама, ярлыны сёкме.
tat: Байны мактама, ярлыны сүкмә.
kum: Магъа кёмекъ тарыкъ.
krc: Meňe boluşluq kerekdi.
kum: Кёп яшагъан кёп билмес, кёпне гёрген кёп билер.
rus: Долго живущий много знать не будет, много повидавший будет знать много.
kum: Кесев узун болса, къол гюймес.
rus: Если головёшка длинна, руки не обожжёт.
kum: Поезд къайсы платформадан гете?
tat: Поезд кайсы платформадан китә?
kum: Аягъы къычытгъан Аштархан гезер.
rus: У кого ноги чешутся, тот до Астрахани дойдёт.
kum: Шайтан булан сабангъа чыкъгъанда йимиксиз.
tat: Шайтан белән сабанга чыккан кебексез.
kum: Спортну къайсы тюрлюсюн ушатасан?
fra: Quel genre de sport aimes-tu ?
kum: Уланы бар ожакъны оту сёнмес.
rus: В семье, где есть сын, – огонь не погаснет.
kum: Шашыгъан оьрдек къуйругъундан юзер.
rus: Шальная утка хвостом плавает.
kum: Базгъан къабан сыртгъа минип къарай.
rus: Самонадеянный кабан смотрит, взобравшись на холм.
kum: Бакъа атыла турса да, батмакъдан ари гетмес.
rus: Лягушка всю жизнь прыгает, а всё равно не покидает болота.
kum: Байлыкъ гетме де бола, гелме де, адамгъа адамлыкъ герек.
rus: Богатство может убывать и прибывать, но человек должен остаться человеком.
kum: Абурлу болмагъа сюйсенг, ата-анангны абурла.
rus: Если хочешь, чтобы тебя уважали, уважай родителей.
kum: Байны къызы оьлмейли, ярлыны къызына гюн тувмас.
tat: Бай кызы үлмичә, ярлы кызы көн күрмәс.
kum: Уланынга къарама, уьюрюне къара.
tat: Улына карама, өеренә кара.
kum: Узакъдан арба булан гелтиргенден эсе, ювукъдан торба булан гелтир.
rus: Чем издалека на арбе привозить, лучше приносить с близкого расстояния в мешке.
kum: Айланч буса да, ёл яхшы; айлы буса да, къыз яхшы.
tat: Әйләнеч булса да, юл яхшы, авырлы булса да, кыз яхшы.
kum: Кечел башгъа тюк битсе, хашый-хашый къанатыр.
tat: Пеләш башка төк үссә, кашый-кашый канатыр.
kum: Базгъан къабан сыртгъа минип къарай.
tat: Тәкәббер кабан тауга менеп карый.
kum: Байлыкъ тас болса, табулур, намус тас болса, табулмас.
tat: Байлык югалса — табылыр, намус югалса — табылмас.
kum: Авзунг толуп къан болса да, къанлыгъа билдирме.
rus: Если даже у тебя рот полон крови, не дай узнать кровнику.
kum: Ашыкъ ойнагъан азар, топ ойнагъан тозар, къой багъып, къуйрукъ ашагъан барындан да озар.
rus: Кто играет в альчики — худеет, кто играет в мяч — изнашивает свою одежду, тот, кто пасёт овец и ест курдюк, перещеголяет всех.
kum: Сизге не тарыкъ?
spa: ¿Qué necesitáis?
kum: Чагъарлар тербенишсе, бийлер тайып ер берер.
rus: Если крепостные восстанут, князья встанут и уступят место.
kum: Ашы ёкъ уьйню ит де сюймес.
rus: Дом, где нет пищи, не любит даже собака.
kum: Бай оьлгенни тез билер, ярлы оьлгенни яз билер.
tat: Бай үлгәнне тиз белерләр, ярлы үлгәнне яз белерләр.
kum: Байлыкъ тас болса, табулур, намус тас болса, табулмас.
rus: Богатство потеряется — найдётся, честь потеряется — не найдётся.
kum: Айда байрам бет гёрсетир, гьар гюн байрам гёт гёрсетир.
tat: Айга бер бәйрәм иткән битен күрсәтер, көн саен бәйрәм иткән күтен күрсәтер.
kum: Байны мишиги къоян тутар.
tat: Байның мәчесе куян тотар.
kum: Ав тюшмеген бёрю аякъларын чайнар.
tat: Аулый алмаган бүре үз аякларын чәйнәр.
kum: Аюв булан гертме ашама, ашасанг да, къусарсан.
rus: С медведем груши не съешь, если даже съешь, обратно срыгнёшь.
kum: Шагьгъа гёре бола чавуш да.
tat: Табынчыга күрә нидачысы.
kum: Базарда тююлген шагьат тапмас.
rus: Избитый на рынке свидетеля не найдёт.
kum: Базаргъа ювукъ бай болмас.
tat: Базарга якын бай булмас.
kum: Спортну къайсы тюрлюсюн ушатасан?
tat: Спортның кайсы төрен ошатасың?
kum: Аягъын арба этип, аркъасын дорба этип.
tat: Аягын арба итеп, аркасын төрбә итеп.
kum: Аягъын арба этип, аркъасын дорба этип.
rus: Сделав из ног своих арбу, из спины — мешок.
kum: Мен охувчуман.
aze: Mən tələbəyəm.
kum: Увакъ хабар уьй бузар.
rus: Мелкие разговоры разрушат большой дом.
kum: Сизге не тарыкъ?
spa: ¿Qué necesita usted?
kum: Чабар ат ялкъасындан белгили.
tat: Чаптар ат ялыннан билгеле.