# Кузьмин Ариан Ильич

Кузьмин Ариан Ильич (27.12.1922—06.06.1996) — космос сардаҥаларын үөрэппит физик-учуонай, физико-математическай билим доктора.

# Кузьмин Ариан Ильич
## Олоҕун олуктара

* Ариан Ильич Кузьмин Өлүөхүмэ Ииннээҕэр 1922 сыллаахха ахсынньы 27 күнүгэр төрөөбүт.
* 1938—1942 сс. — Дьокуускай пединститутун студена.
* 1942 с. — Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллыбыта. Забайкальскай байыаннай уокурукка сулууспалаабыт. Политрук солбуйааччыта (1942—1943 сс.), курсант (1943—1944 сс.).
* 1944—1945 сс. — Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыта (Ленинградскай фронт, 43 арт. зенит. отд., ПВО бригадата, взвод командира).
* 1946 с. — Дьокуускай пединститутун «физика» идэтин бүтэрбитэ.
* 1960 с. — физико-математическай билим кандидата.
* 1969 с. — физико-математическай билим докторыгар «Космические лучи и солнечный ветер» тиэмэҕэ диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит.
* 1971 с. — «Физика атомного ядра и космических лучей» идэ профессора.
* 1996 сыллаахха бэс ыйын 6 күнүгэр өлбүтэ.

# Кузьмин Ариан Ильич
## Олоҕун олуктара
##### Үлэлээбит сирдэрэ:

    1947—1960 сс. — Космос сардаҥаларын 1 №-дээх станцията, младшай научнай үлэһит.
    1961 с. — старшай научнай үлэһит.
    1961—1963 сс. — космофизика чинчийиилэрин уонна аэрономия Институтун старшай научнай үлэһитэ.
    1963—1973 сс. — космическай сардаҥалар вариацияларын лабораториятын сэбиэдиссэйэ.
    1966—1970 сс. — космофизика чинчийиилэрин уонна аэрономия Институтун директорын солбуйааччыта.
    1969 с. — Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин VII ыҥырыытын депутатынан талыллыбыт (895 №-дээх удостоверение).
    1970—1973 сс. — ССРС НА Сибиирдээҕи салаатын Дьокуускайдааҕы филиал Президиумун бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта.
    1971 с. — Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин VIII ыҥырыытын депутатынан талыллыбыт (168 №-дээх удостоверение).
    1972—1985 сс. — «Геомагнетизм и аэрономия» сурунаал редколлегиятын чилиэнэ.
    1973—1986 сс. — Саха государственнай университет ректора.
    1975 с. — Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин IX ыҥырыытын депутатынан талыллыбыт (178 №-дээх удостоверение).
    1976 с. — Дьокуускай партиятын горкомун чилиэнэ.
    1978 с., 1981 с. — Саха Сирин партиятын обкомун чилиэнэ.

# Кузьмин Ариан Ильич
## Наҕараадалара уонна ытык ааттара

* «За победу над Германией» мэтээл (1945)
* «Бочуот Знага» уордьан, № 492319 (1967)
* «50 лет Вооруженных Сил СССР» мэтээл (1967)
* «20 лет Победы в войне 1941—1945 гг.» мэтээл (1968)
* «25 лет Победы в войне 1941—1945» мэтээл (1970)
* «За доблестный труд в ознаменование 100-летия со дня рождения В. И. Ленина» мэтээл (1970)
* Саха АССР билимин үтүөлээх деятелэ (1971)
* «25 лет Победы в войне 1941—1945 гг.» мэтээл (1973)
* ВДНХ үрүҥ көмүс мэтээлэ (1974)
* Үлэ Кыһыл Знамята уордьан, № 988331 (1975)
* «30 лет Победы в Великой Отечественной войне» мэтээл (1975)
* «Милитарист Япония ЯПЕНЫ 30 лет» мэтээл (1976)
* «60 лет Вооруженных сил СССР» мэтээл (1978)
* «Халкин-Гол» мэтээл, № 361 (1979)
* Саха АССР билимин үтүөлээх деятелэ
* Саха Өрөспүүбүлүкэтин билимҥэ уонна техникаҕа Государственнай бириэмийэтин лауреата (1993)

# Кузьмин Ариан Ильич
## Аатын үйэтитии

* М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет кини аатынан, ФТИ бастыҥ студеннарыгар, стипендия олохтообут