# Тохсунньу 8

Тохсунньу 2 диэн Григориан халандаарыгар сыл 8-с күнэ. Сыл бүтүө 357 күн (ордук хонуктаах сылга 358 күн) баар.

# Тохсунньу 8
## Бэлиэ күннэр

* Клавиатураҕа бэчээттээһин күнэ. Аан бастаан Малайзияҕа 2011 сыллаахха бэлиэтэммит, кэлин аан дойдуга тарҕаммыт
* Болгария Болгария — Бабин ден, саҥа төрөөбүт дьахталлар төрүүргэ көмөлөспүт дьахтардарын чиэстиир күннэрэ
* Греция Греция — Гинайкратия, дьахтар күнэ
* Хотугу Мариан Арыылара Хотугу Мариан Арыылара — Наассыйалар холбоһуктарын күнэ

# Тохсунньу 8
## Түбэлтэлэр

* 1547 — Кенигсберга литва тылынан бастакы кинигэ тахсыбыт — Мартинас Мажвидас катехизиһэ.
* 1806 — Африка соҕуруу тумулугар баар стратегическэй суолталаах Голландия Кап (Тумул) холуонньатын Улуу Британия былдьаан ылбыт.
* 1851 — Франция физигэ Жан Бернар Леон Фуко Сир бэйэтин киинин тула эргийэрин дакаастаабыт.
* 1892 — Саха сирин бастакы хаһыаттарыттан биирдэстэрэ, "Саха уобалаһын биэдэмэстэрэ", тахсан саҕалаабыт. 1919 сыл ахсынньы 14 күнүгэр диэри ыйга иккитэ тахсара, олохтоох типографияҕа бэчээттэнэрэ, нууччалыы тыллааҕа.
* 1936 — Ираан арҕааҥҥылыы санаалаах бэрэсидьиэнэ Реза Шах хиджабы аһаҕастык кэтиини бобор туһунан ыйаах таһаарбыт. Ол эрээри 1979 сыллааҕы Ислаам өрөбөлүүссүйэтин кэннэ Ирааҥҥа хиджаб кэтиитэ булгуччулаах буолбута.
* 1937 — Ленинграакка аан дойдуга бастакы Арктика Түмэлэ арыллыбыт.
* 1964 — АХШ бэрэсидьиэнэ Линдон Б. Джонсон дойдуга «дьадайыыны утары сэриини» биллэрбит. Уон сыл иһигэр дьадаҥы дьон ахсаана 17,3%-тан 11,1%-ҥа диэри намтаабыт.
* 1966 — Саха норуодунай суруйааччыта диэн ытык аат аан бастаан Амма Аччыгыйыгар иҥэриллибит (норуодунай бэйиэт диэн аат Эллэйгэ 1964 сыллаахха иҥэриллибитэ).
* 1994 — Арассыыйа космонава Валерий Поляков "Мир" станцияҕа көппүт. Кини космос станциятыгар 1995 сыл кулун тутар 22 күнүгэр диэри сылдьан рекорд олохтообут (космоска 437 күн буолбут).
* 2006 — Аммаҕа улуус саҥа балыыһата аһыллыбыт. Икки мэндиэмэннээх балыыһа 50 сытар миэстэлээх эбит.

# Тохсунньу 8
## Төрөөбүттэр

* 1899 — Василий Котенко (1899–1922), Саха сиригэр Гражданскай сэрии уонна сэбиэскэй былааһы олохсутуу кыттыылааҕа.
* 1921 — Николай Емельянов (04.03.2000 өлб.) — саха фольклорун биир тутаах чинчийээччитэ, филология билимин дуоктара.
* 1930 — Павел Дмитриев - Бачыым Байбал — рационализатор, Саха АССР үтүөлээх механизатора, тыыл уонна үлэ бэтэрээнэ.
* 1935 — Элвис Пресли — Америка биир биллэр ырыаһыта, музыка суруйааччыта уонна артыыһа. Рок-н-ролл музыкатыгар биир бастакы киэҥник биллэр ырыаһыт.
* 1942 — Стивен Хокинг — Англия физигэ уонна математига. Аан дойду биир бастыҥ түөрүйэ чинчийээччитэ. Анал үөрэҕэ суох дьоҥҥо физиканы быһаарар элбэх ыстатыйалары уонна кинигэлэри суруйбута.
* 1965 — Федор Дьячковскай — саха тылын чинчийээччи, филология билимин хандьыдаата.
* 1984 — Ким Чен Ын — Хотугу Кэриэйэ салайааччыта (2011 сылтан ыла).

# Тохсунньу 8
## Өлбүттэр

* 1642 — Галилео Галилей — аатырбыт Италия физигэ, математига, астронома уонна бөлүһүөгэ. Үөрэх өрөбөлүүссүйэтигэр сүрүн оруолу оонньообут киhи.
* 1961 — Яшар Догу — туурак тустууга, аан дойду, Европа уонна Олимпиада чөмпүйүөнэ. Омугунан убых.
* 1980 — Джон Мокли — АХШ физигэ уонна инженерэ, ENIAC электроннай көмпүүтэр оҥорооччулартан биирдэстэрэ.