# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ

Дьобуруопа эбэтэр Өбрүөпэ — алтаттан биир сир-уот чааһа, Азияны кытта Эуразия сир-уот чаастара буолаллар.
Дьобуруопа дойдулара үксүн түөрт региоҥҥа араалаллар: Арҕаа, Илин, Хоту уонна Соҕуруу. Өссө атын географтар бэһис региону таһарааччылар — Орто. Барытын холбоотоххо, Дьобуруопаҕа 55 дойду баар: 50 барыларынан билиниллибит дойдулар уонна 5 билиниллибэтэх дойдулар.
Азербайдьан, Арассыыйа, Грузия, Казахстаан, Түүркүйэ — Азияҕа эмиэ сирдээхтэр. Кипр уонна Эрмээнийэ Дьобуруопаны кытта элбэх историческай сибээстээхтэрин салтаан эмиэ Дьобуруопа дойдулара курдук ааҕыллаллар.

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Регионнарынан
### Арҕаа Дьобуруопа

    Сүрүн ыстатыйа: Арҕаа Дьобуруопа
Арҕаа Дьобуруопа — геополитическэй регион. Латыын тыллары туттар дойдулар уонна Кельт, Германия норуоттарын сибээстиир регион. Бу регион Рим Империятын сууллубутун кэннэ, илин уонна арҕаа диэн арахсар буолбут кэмнэригэр үөскээбитэ.
| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара |
| Австрия (Австрия Республиката) | Вена | 83 879 | 8 935 112 |
| Бельгия (Бельгия Хоруоллуга) | Брүссель | 32 545 | 11 203 992 |
| Быраансыйа (Быраансыйа Республика) | Париж | 547 030 | 63 928 608 |
| Германия (Бэдэрэтиибинэй Республика Германия) | Берлин | 357 022 | 80 780 000 |
| Ирландия (Ирландия Республиката) | Дублин | 70 273 | 4 604 029 |
| Лихтенштайн (Лихтенштайн Кинээһилигэ) | Вадуц | 160,4 | 37 129 |
| Лүксембург (Лүксембург Улуу Херцогтума) | Лүксембург | 2586,4 | 549 680 |
| Монако (Монако Кинээһилигэ) | Монако | 1,95 | 38 066 |
| Нидерланд (Нидерландалар Хоруоллуга) | Амстердам | 41 526 | 16 887 700 |
| Улуу Британия (Улуу Британия уонна Хотугу Ирландия Холбоһуммут Хоруоллуга) | Лондон | 244 820 | 64 308 261 |
| Швейцария (Швейцария Конфедерацията) | Де-юре: Суох Де-факто: Берн | 41 290 | 8 136 689 |

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Регионнарынан
### Илин Дьобуруопа

    Сүрүн ыстатыйа: Илин Дьобуруопа
Илин Дьобуруопа — геополитическэй регион. Византия империятын сайдыытын кэннэ үөскээбитэ.
| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара |
| Арассыыйа (Арассыыйа Бэдэрээссийэтэ) | Москва | 17 125 200 | 146 838 993 |
| Беларусь (Республика Беларусь) | Минскай | 207 600 | 9 349 645 |
| Биэнгирийэ (Биэнгирийэ) | Будапешт | 93 030 | 9 879 000 |
| Болгария (Республика Болгария) | София | 110 910 | 7 245 677 |
| Молдова (Республика Молдова) | Кишинев | 33 843 | 3 555 200 |
| Польша (Республика Польша) | Варшава | 312 685 | 38 495 659 |
| Румыния (Румыния) | Бухарест | 237 500 | 19 942 642 |
| Словакия (Словакия Республиката) | Братислава | 48 845 | 5 412 008 |
| Украйиина (Украйиина) | Киев | 603 628 | 42 590 900 |
| Чиэхийэ (Чиэхийэ Республиката) | Прага | 78 866 | 10 512 419 |

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Регионнарынан
### Хоту Дьобуруопа

    Сүрүн ыстатыйа: Хоту Дьобуруопа
Хоту Дьобуруопа — геополитическэй регион. Скандинавия уонна Балтия дойдуларын холбуур регион.
| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара |
| Дания (Дания Хоруоллуга) | Копенһаген | 43 094 | 5 627 235 |
| Исландия (Исландия) | Рейкьявик | 103 125 | 325 671 |
| Норвегия (Норвегия Хоруоллуга) | Осло | 385 199 | 5 146 800 |
| Латвия (Республика Латвия) | Рига | 64 589 | 1 985 600 |
| Литва (Республика Литва) | Вильнюс | 65 200 | 2 916 443 |
| Сибиэссийэ (Сибиэссийэ Хоруоллуга) | Стокһольм | 449 964 | 9 644 864 |
| Финляндия (Финляндия Республиката) | Хельсинки | 338 145 | 5 465 000 |
| Эстония (Республика Эстония) | Таллинн | 46 227 | 1 312 252 |

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Регионнарынан
### Соҕуруу Дьобуруопа

    Сүрүн ыстатыйа: Соҕуруу Дьобуруопа
Соҕуруу Дьобуруопа — геополитическэй регион. Рим Империята саамай сайдыбыт кэмигэр үөскэбитэ, Дьобуруопа саамай эргэ региона.
| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара |
| Албания (Республика Албания) | Тирана | 28 748 | 2 831 741 |
| Андорра (Андорра Кинээһигэ) | Андорра ла Велья | 468 | 76 246 |
| Босния уонна Герцеговина (Босния уонна Герцоговина) | Сараево | 51 197 | 3 836 377 |
| Ватикаан (Ватикаан Ил-куорат) | Ватикаан | 0.44 | 821 |
| Греция (Греция Республиката) | Атина | 131 990 | 10 992 589 |
| Испания (Испания Хоруоллуга) | Мадрид | 504 030 | 46 507 760 |
| Италия (Италия Республиката) | Рим | 301 318 | 60 782 668 |
| Мальта (Республика Мальта) | Валлетта | 316 | 425 384 |
| Португалия (Португалия Республиката) | Лиссабон | 92 391 | 10 427 301 |
| Сан Марино (Сан-Марино Ордук Чаҕылҕай Республиката) | Сан-Марино | 61 | 31 637 |
| Хотугу Македония (Республика Хотугу Македония) | Скопье | 25 713 | 2 065 769 |
| Сербия (Республика Сербия) | Белград | 88 361 | 9 468 378 |
| Словения (Республика Словения) | Любляна | 20 273 | 2 072 870 |
| Хара Хайа (Хара Хайа) | Подгорица | 13 812 | 624 335 |
| Хорватия (Республика Хорватия) | Загреб | 56 542 | 4 246 700 |

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Атын регионнар
### Территория уонна население үксүн Азияҕа бааллар

| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара | Быһаарыы |
| Казахстаан (Республика Казахстаан) | Астана | 2 724 900 | 18 833 100 | Азия уонна Дьобуруопа кыраныыссата Урал диэн өрүһүнэн барар, ол иһин 148 тыһ. км² Дьобуруопаҕа баар. |
| Түүркүйэ (Түүркүйэ Республиката) | Анкара | 780 580 | 76 667 864 | Азия уонна Дьобуруопа кыраныыссата Босфор уонна Дарданеллы диэн муора силбэһиитилэрин икки ардыгар барар, ол иһин 23 900 км² Дьобуруопаҕа баар. |
| Азербайдьан (Азербайдьан Республиката) | Баку | 86 600 | 9 477 100 | Арассыыйа географтара Дон уонна Волга диэн өрүскэ кыраныысса барыахтаах диэн саныыллар, ол эрээри омук географтар Кавказ Хайаларынан барар дииллэр. |
| Грузия (Грузия) | Тбилиси | 69 700 | 4 490 500 | Арассыыйа географтара Дон уонна Волга диэн өрүскэ кыраныысса барыахтаах диэн саныыллар, ол эрээри омук географтар Кавказ Хайаларынан барар дииллэр. |
| Эрмээнийэ (Республика Эрмээнийэ) | Ереван | 29 743 | 3 017 100 | Дьобуруопаны кытта күүстэх култуура уонна остуоруйа өттүнэн сибээстээхтэр |
| Кипр (Республика Кипр) | Никосия | 9250 | 1 142 575 | Дьобуруопаны кытта күүстэх култуура уонна остуоруйа өттүнэн сибээстээхтэр |

# Дьобуруопа дойдуларын тиһигэ
## Атын регионнар
### Билиммэтэх дойдулар

| Дойду (сүрүн аата) | Киин куората | Иэнэ (км²) | Олохтоохтор ахсааннара | Билиммит дойдулар |
| Косово (Республика Косово) | Приштина | 10 887 | 1 733 872 | 100 ХНТ чилиэнэ |
| Приднестровье (Приднестровье) | Тирасполь | 4163 | 475 665 | 0 ХНТ чилиэнэ |
| Абхазия (Республика Абхазия) | Сухуми | 8665 | 245 424 | 5 ХНТ чилиэнэ |
| Хотугу Кипр (Хотугу Кипр Туурак Республиката) | Никосия | 3355 | 294 906 | 1 ХНТ чилиэнэ |
| Соҕуруу Осетия (Алания Илэ) | Цхинвали | 3900 | 56 405 | 5 ХНТ чилиэнэ |