# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич

Дмитриев Иннокентий Аксентьевич (Сиэн Чолбодук) (12.04.1931—16.05.2013) — суруйааччы, драматург, тылбаасчыт, СӨ ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ, Ньурба улууһун ытык олохтооҕо.

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Олоҕун олуктара

* 1931 сыллаахха муус устар 12 күнүгэр Ньурба оройуонугар Хордоҕойго (билигин Ньурбачаан) төрөөбүтэ. Оҕо сааһа сэрии ыар сылларыгар ааспыта, сэрии тулаайаҕа, аҕата Аҕа дойду көмүскэлин иһин олоҕун толук уурбут.
* 1950 сыллаахха Дьокуускайдааҕы пединститут иһинэн педрабфагы бүтэрэн баран Уус Маайа улууһугар Нуотара, Майда оскуолаларыгар учууталлаабыт.
* 1953—1957 сс. — Ньурбаҕа Араҥастаахтааҕы оҕо дьиэтигэр иитээччинэн, Куочай сэттэ кылаастаах оскуолатыгар дириэктэринэн үлэлээбит. Саха тылыгар уонна литэрэтиирэтигэр, физкультуураҕа, биологиҕа үөрэппитэ.
* 1962 с. — Саха государственнай университет саха салаатын бүтэрбит.
* 1962 с. — Саха драматическай театрын литератураҕа салаатын сэбиэдиссэйинэн анаммыт.
* Ол кэннэ 7 сыл культура министерствотыгар искусство инспекторынан үлэлээбит.
* 1969 сылтан өлүөр диэри — П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын литератураҕа салаатын сэбиэдиссэйэ.
* 2001 с. — Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ.
* 2013 сыл ыам ыйын 16 күнүгэр өлбүтэ.

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Айар үлэтэ
#### Тылбаасчыт

30-н тахса араас омук драматын тылбаастаабыта. Ол иһигэр, пьесалар «Обжалованию не подлежит» Т. Абдумомунов, «Нэркэс» И. Юмагулов, «Белое платье матери» Ш. Хусаинов, «Черт в сундуке» Ц. Шагжин, «Проделки Долумы» Ч. Ойдов, «В ночь лунного затмения» М. Карим, «Хаарыан хампа күөх кытылым (Желанный голубой берег мой)» Ч. Айтматов пьесалара о. д. а.

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Айар үлэтэ
#### Пьесалара

Пьесалара Саха театр, Ньурба норуодунай театрын о. д. а. театрдар сценаларыгар туруоруллаллар. 80 сааһын туоларыгар Манчаары Ньурбаҕа олорбутун туһунан дырааманы суруйбута «Манчаары тиһэх дьоло» диэн ааттанан көрөөччүлэр биһирэбиллэрин ылбыта.

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Айар үлэтэ
#### Пьесалара
##### Пьесаларын хомуурунньуктара

* «Хара сурук (Черное письмо)» (1999)
* «Земная суть моя» (2000)
* «Изба с привидениями» (2001)

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Айар үлэтэ
#### Кэпсээннэрин хомуурунньуктара

* «Кэҕэ кулгааҕа (Подснежник)» (2002)
* «Хордоҕой» (2003)
* «В сторону дневного стояния солнца» (2004)
* «Девять рассказов» (2004)
* «Богиня Мичийэ» (2006)

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Айар үлэтэ
#### «Ньургуһуннар» ырыа

Саха норуотун уоһуттан түспэккэ ылланар өлбөт үйэлээх «Ньургуһуннар» ырыа ааптара. Бу ырыа хоһоонун устудьуоннуу сылдьан суруйбута..
* Хара сир устун саас маҥнай
* Хааман иһэр кэрэтиэн!
* Сэрэммиттии аргыый аҕай
* Сири көрөн иһэбин.

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Наҕараадалара уонна ытык ааттара

* Саха Өрөспүүбүлүкэтин искусствотын үтүөлээх деятелэ (1994)
* «Гражданскай килбиэн» ураты Бэлиэ (2005)
* Ньурба улууһун Ытык Киһитэ

# Дмитриев Иннокентий Аксентьевич
## Аатын үйэтитии

И. А. Дмитриев — Сиэн Чолбодук кэриэһигэр Дьөгүөр Бөтүрүөп анаабыт «Сүтүк» хоһооно.
* Сүтүк, ыарахан сүтүк,
* Иһийдэ Тыйаатыр саалата.
* Этэргэ ыарахан, истэргэ ыарахан
* Нөрүйдэ дуу, хара сиргэ, ньургуһун?
* Чолбоннуу сыдьаайбыт олоҕуҥ
* Оҥкулун булбута бу манна,
* Лыҥкыныыр Эн дууһаҥ кылларын
* Барытын арыйта — Тыйаатыр!
* Ол онтон тыллаҥҥын сахалыы саҥартыҥ
* Дойдугун аатырпыт «…хампа күөх кытылы…»
* Умустуҥ муораҕа — далайга Эн көттүҥ
* Кирискин бу Сиргэ алҕааҥҥын хааллардыҥ!