# Муус устар 21

Муус устар 21 диэн Григориан халандаарыгар сыл 111-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 112-c күнэ). Сыл бүтүө 254 күн баар.

# Муус устар 21
## Бэлиэ күннэр

* ХНТ ХНТ — Аан дойдутааҕы айыы-тутуу уонна инновация күнэ
* Арассыыйа Арассыыйа — Олохтоох салайыныы күнэ
* АХШ АХШ, Техас — Сан-Хасинто күнэ
* Бразилия Бразилия — Тирадентис күнэ. 1792 с. Рио-де-Жанейро куоракка португалецтар де Тирадентис диэн Бразилия тутулуга суох буолуутун иһин охсуһааччыны илиитин-атаҕын быһан өлөрбүттэр
* Улуу Британия Улуу Британия — Чэй күнэ
* Вьетнам Вьетнам — Кинигэ күнэ
* Ииндийэ Ииндийэ — Судаарыстыбаҕа сулууспа күнэ
* Индонезия Индонезия — Картини күнэ
* Италия Италия — Рим куорат олохтоммут күнэ
* Кения Кения — Мас олордуутун күнэ
* Миэксикэ Миэксикэ — Веракрус дьоруойдуу көмүскэниитин күнэ
* Пакистаан Пакистаан — Икбал күнэ (Пакистаан аҕатынан ааҕыллар 1938 с. өлбүт бэйиэт, Мусульмаан лиигэтин бэрэсидьиэнэ Мухаммад Икбалга аналлаах)
* Хотугу Кэриэйэ Хотугу Кэриэйэ — Кан Пан Сок төрөөбүт күнэ

# Муус устар 21
## Түбэлтэлэр

* Б.э.и. 753 сыллаахха Рим куорат тутуллуута саҕаламмыт (бу күнү-дьылы өссө I үйэҕэ устуоруктар ааҕан таһаарбыттара).
* 1519 — Миэксикэ кытылыгар Испания конкистадора Эрнан Кортес тиксибит.
* 1526 — Хотугу Ииндийэҕэ узбек бэйиэтэ, Улуу Моҕуоллар династияларын бастакы ыраахтааҕыта Бабуур Дели султаанын Ибрахим-шааҕы үлтүрүппүт.
* 1782 — Сиам хоруола Бангкок куораты олохтообут.
* 1816 — Дьобуруопа улуу бэйиэтэ Байрон матымаатык ойоҕуттан араҕан Ааҥылыйаттан көһөн барбыта уонна 8 сыл буолан баран Грецияҕа өлбүтэ. Соҕотох кыыстара Ада Лавлейс аан дойдуга бастакы барыгыраммыыс быһыытынан биллэр.
* 1917 — саха интэлигиэнсийэтин "Көҥүл" сойууһа тэриллибит. Сойуус бастыҥ кыттыылаахтарынан Василий Никифоров-Күлүмнүүр, Гавриил Ксенофонтов, Роман Оросин, Дмитрий Слепцов, Кузьма Гаврилов, Н.Д. Леонтьев, Михаил Артемьев буолбуттара. Бу Сойуус Саха сиригэр сиэмистибэни(земство) киллэрэр соруктааҕа. Оттон земство Саха сиригэр национальнай-территориальнай аптаныамыйаны бигэргэтиигэ бастакы үктэл быһыытынан көрүллэрэ.
* 1918 — Сэбиэскэй бырабыыталыстыба Ис Арассыыйа уонна Сибиир мусульмааннарын Милли меджлиһин суох гыммыт.
* 1925 — Чувааш аптаныамыйалаах уобалаһа өрөспүүбүлүкэ буолбут - Чувааш АССР.
* 1954
** ССРС ЮНЕСКО чилиэнэ буолбут.
** Чиэхийэҕэ «буржуазнай националистар» сууттара саҕаламмыт, сууттанааччылар ортолоругар кэлин Чиэхийэ хомуньуус баарытйатын салайааччыта буолбут Густав Гусак баара.
* 1960 — Бразилия саҥа киин куоратынан онно анаан тутуллубут Бразилиа буолбут. Куорат түөрт сыл иһигэр архытыактар Оскар Нимейра салалтатынан тутуллубута
* 1967
** ССРС Миниистирдэрин сэбиэтэ «Хотугу омуктар экэниэмикэлэрин уонна култуураларын салгыы сайыннарар миэрэлэр тустарынан» уураах таһаарбыт.
** Быыбар буолуо аҕыйах хонук хаалбытын кэннэ Грецияҕа былааһы полковник Джордж Пападопулос күүһүнэн ылбыт, бу кэнниттэн байыаннайдар былааска 7 сыл олорбуттара.
* 1989 — Кытай киин куоратыгар Тяньаньмэнь болуоссакка 100 000 устудьуон реформатор Ху Яобаны ахтар санаалаах мустубут.
* 1991 — Чурапчыттан төрүттээх уһун дьыстаансы устарга сүүрүүк Артур Феофанов чэпчэки атлетикаҕа сахалартан ССРС успуордун бастакы маастара буолбута.
* 2001 — Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ скульптор Эдуард Пахомовка анаммыт.
* 2019
** Шри-Ланкааҕа хас да теракт буолбут.
** Украина быыбарын иккис тууругар Владимир Зеленскай ордук элбэх куолаһы ылбыт.

# Муус устар 21
## Төрөөбүттэр

* 1471 — Албрехт Дүрер, ниэмэс уруhуйдьута
* 1926 — Елизавета II, 1952 сыллаахтан Улуу Британия ыраахтааҕыта

# Муус устар 21
## Өлбүттэр

* 1910 — "Том Сойеры" суруйбут АХШ суруйааччыта Марк Твен
* 1946 — Дьон Мейнард Кейнс, Британия экэнэмииһэ.
* ↑ Международные дни(нууч.). www.un.org (6 Тохсунньу 2015). Тургутулунна 13 Тохсунньу 2020.
* ↑ День местного самоуправления в России.