# Виолетта Иванова

Виолетта Иванова туһунан:
* Сахалартан бастакынан уус-уран гимнастикаҕа Арассыыйа Олимпийскай эрэллэрин үөрэнээччитинэн буолбута. Бу оскуола алта-сэттэ кэнники Олимпиадаҕа планета үрдүнэн ханнык да сайдыылаах судаарыстыбаларга иннин биэрэ илик. Ол да иһин бу оскуолаҕа үөрэнэ киирии олус улахан уустуктардаах анал ирдэбиллэрдээх.
* Виолетта Иванова Саха сиригэр спорт Олимпийскай көрүҥэр саамай эдэр спорт маастара. 14 сааһыгар РФ спордун маастара буолбута.
* Виолетта Иванова сахалартан бастакынан Олимпиец Ленид Спиридоновтыын Олимпийскай кэмитиэт тэрийэр Азиатскай оонньууларыгар кыттан планета бу улахан чемпионатыгар саха спортсменнарыттан маҥнайгынан суолу тэлбиттэрэ. Бу күрэхтэһии программатын быһыытынан Виолетта Иванова Леонид Спиридоновтан үс күн иннинэ сахалартан көбүөргэ бастакынан тахсыбыта.
* Саха сиригэр бастакынан кулуубунай систиэмэни киллэрбит саамай эдэр тренер быһыытынан биллэр.
Сотору кэминэн бу Виолетта Иванова тэлбит кыһыл көмүс ыллыгынан саха кыргыттара Олимп чыпчаалыгар ыттыахтара, диэн ыралаан суруйбуппун бүгүн саныы биэрэн ол санаам олоххо киириитигэр бастакы хардыылар оҥоһуллубуттарын көрөн сүргэм көтөҕүлүннэ. Ол сүрүн бэлиэлэриттэн. Кырачаан кыргыттар биэс алта сыллааҕыта бэркэ эрэйдэнэн оҥорор уустук хамсаныыларын тохтоло суох үргүлдьү оҥорор буолбуттар. Аны бу уустук хамсаныыларын холбуулларыгар сүрдээх эластичнайдара, пластичнайдара хариографтар тренердэри кытары биир ситимнээх үлэлэрэ харахха чуолкай быраҕыллардыы эбиллибит. Визажистар мындыр үлэлэрэ бу спорду таптааччылары абылыыр.
Предметтээх үҥкүүлэртэн дьиҥ иһигэр улаханнык дьиксинэ санаабытым. Аҕыс, тоҕус саастаах кырачаан кырасаабыссалар хата кимтэн имигэстик, чуолкайдык уус-уран гимнастика бу уустук көрүҥнэрин баһылаан эрэллэрин көрөн чахчы астынан астынным. Виолетта Семеновна кэллэҕин бастакы сылларыгар республика чемпионаттарын көтүппэккэ сылдьыбытым. Тугу көрбүппүнэн санаабын баарынан суруйбутум. Онно Мирнэй, Нерюнгри гимнастара таҕыстахтарына биһиги оҕолорбутугар холуйдахха быдан ураты чаҕылхай этилэр. Билигин кинилэри киһи протоколга эрэ көрөн көрдөөн булан араарар буолбут. Өссө астыммыт санаабар эбитэ дуу Дьокуускай куорат спортивнай кулууптарын кырачаан кырассаабыссалара быдан баһыйар курдук буолбуттар. Онтон бу чемпионакка 20 комплект мэтээл оонньоммутуттан 11 кыһыл көмүс мэтээли, 5 үрүҥ көмүс, үс боруонса мэтээли алта хамаанда күрэхтэспититтэн ”Виолетта” уус-уран гимнастикаҕа спортивнай кулууп иитиллээччилэрэ ылбыттарын эттэххэ кини иитиллээччилэрэ чаҕылхайын ааҕааччы хос быһааран кэпсээбэтэхпинэ да итэҕэйэригэр бүк эрэнэбин.
Дьокуускай спортивнай кулууптарын сэргэхсийиитигэр Виолетта Иванова бииргэ үөрэммит Олимпийскай чемпионкаларын аҕалан бэйэтин кулуубугар үлэлэппитэ үтүө холобур быһыытынан атын кулууптарга эмиэ сыстыбыт. Дьэ, бу баҕас ураты улахан хайҕаллаах дьыала. Билигин Дьокуускай куоракка арыллыбыт атын кулууптар эмиэ киин куораттартан спорт маастардарын аҕалан үлэлэтэр, көмөлөһүннэрэр бэйэ-бэйэлэрин кытары сүбэлэһэр уоппут атастаһан ырытар буолбуттара олус кэрэхсэллээх.
Маны көрө олорон биһиги оҕо эрдэхпитинэ көҥүл тустууга республика бастыҥ тренердэрэ бастыҥ оҕолорун сүүмэрдээн Чурапчыга Д.П.Коркиҥҥа аҕалан туттаран Олимпийскай чыпчаалга тиийэр планетаҕа ыытыллар араас улахан күрэхтэһиилэригэр киһи ааҕан сиппэт элбэх ситиһиилэрин ситиспиттэрэ. Урут да, билигин да үлэ бастыҥ ньымата олоххо киирдэҕинэ улахан ситиһиилэр кэлэллэрэ спорт наукатыгар дакаастаммыта ыраатта. Манан тугу этээри гыммыппын төрөппүттэр да, специалистар да сыаналаан көрүөхтэрэ дии саныыбын. Уус-уран гимнастика төрөппүккэ үбүнэн-харчынан олус улахан ороскуоттаах көрүҥ. Ол иһин мээнэҕэ эппэттэр уус уран гимнастиканан улахан олигархтар кыргыттара эрэ дьарыктаналлар,—диэн. Аҥаардас помостка тахсар биир купальниктара 40-60 тыһыынча солкуобай. Итинник хас көрүҥ аайы булаваҕа, мээчиккэ, лиэнтэҕэ, обручка, көҥүл уонна групповой үҥкүүлэргэ тус-туһунан купальник ирдэнэр. Онтон күрэхтэһиилэргэ кэлэр-барар ороскуоттара аһыыллара, хонуктара, кыра оҕолор көрүллүүлэрэ олоччута харчынан ороскуоттаах. Ол иһин уһун кэмнэргэ иитиэхтии сылдьыбыт санаабын Саха республикатын уус-уран гимнастикаҕа федерациятын президенигэр туһаныаҕа,—диэн эрэнэн туран тус бэйэм көрүүбүнэн маннык этиилэрдээхпин:
* Уус уран гимнастика федерацията бу эдэр Олимпийскай спорт көрүҥүн үрдүкү спортка таһаарар инниттэн бастатан туран үп-харчы булан бу чааһынай кулууптары кими да матарбакка муҥ саатар сорох чааһын үбүлүүргэ хайаан да эбээһинэс оҥостон үлэни ыытыах тустаах. Күн бүгүн көрдөххө оннооҕор мэтээллэрин комплега толору оҥоһуллубатах. Бириистэрэ республика чемпионата ааттааха аһара мөлтөх. Итинник буолуо суохтаах. Билигин оҕолор аҥаардас кыахтаах төрөппүт эрэ ороскуотунан күрэхтэһиилэргэ сылдьаллар. Боростуойуттан эттэххэ кыаҕа суох төрөппүт оҕото бары хаарыан үчүгэй күрэхтэһиилэртэн көрө матар. Итиннэ олус талааннаах оҕо тарбах быыһынан түһэн хаалыан сөп. Түһэр даҕаны.
* Арассыыйа Олимпийскай эрэллэргэ оскуолатыгар уонна Ирина Винер академиятыгар үөрэххэ киирбит оҕолорго СР уус уран гимнастикаҕа федерацията хайаан да ороскуоттарын биир буоллунар биэс буоллунар үбүн булан уйунарга үбү-харчыны хантан да буоллун буларга эбээһинэстэнэн үлэлииллэрэ эрэйиллэр. Оччотугар өссө элбэх талааннаах саха кыргыттара бу оскуолаҕа үөрэнэ киириэ этилэр. Кинилэр бу оскуоланы бүтэрэн анал идэ ылан манна Дьокуускайбытыгар кэлэн оҕолорбутун, сиэннэрбитин даҕаны үрдүкү мастерство оскуолатын арыйан үлэлээтэхтэринэ элбэх кыыс оҕону үтүөҕэ, кэрэ эйгэтигэр иитиигэ үтүө дьыаланы оҥоруохтара. Бу оскуолаҕа үөрэнэ киирбит кыргыттар манна сөптөөх бэлэми баран Арассыыйа Олимпиецтары бэлэмниир оскуолаларыгар киирдэхтэринэ Олимпиец буолар эрэллэрэ букатын улаатар. Онтон Арассыыйаттан аан дойду эппиэттээх улахан түһүлгэлэригэр хайаан да бу оскуолаҕа үөрэммит кыргыттар тахсаллар. Уус уран гимнастика федерацията харах баайан үлэлээбэккэ, маны хайаан да бэлиэҕэ ылан үлэлиир программатыгар киллэрэн үбү-харчыны булууга күүскэ үлэни ыытара наада.
Урут үөрэх министрэ Ф. Габышева тэрийбит “Талантливые ребята” программатын чэрчитинэн уонна “Алмазы Анабара” М.Н.Евсеев үбүлээннэр Виолетта Иванованы Арассыыйа Олимпийскай эрэллэрин оскуолатыгар үөрэттэрбиттэрэ. Билигин көрөргүт курдук үтүө түмүктэри спортка үрдүкү ситиһиитинэн эрэ буолбакка республикаҕа спорт бу үтүөкэн көрүҥүн пропогандалааһыҥҥа уонна үрдүкү спортивнай ситиһиилэри ылыыга бэйэтин кылаатын киллэрэн эрэр.