# Хакасия

Хакасия Өрөспүүбүлүкэтэ :
| Хакасия Өрөспүүбүлүкэтин Хакасия Өрөспүүбүлүкэтин ||
| Киин куората | Абакаан |
| Иэнэ | 61 569 км² км² |
| Дьонун ахсаана | 533 025 (2013) |
| Федеральнай уокуруга | Сибиир |
| Экономическай оройуона | Илин Сибиир |
| Ил тыла | Нуучча тыла, хакаас тыла |
| Губернатор | Валентин Коновалов |
| Үрдүкү сэбиэтин бэрэсэдээтэлэ | Владимир Штыгашев |
| Кэм зоната | Халыып:MSK+4 |
Хакасия Өрөспүүбүлүкэтэ — Арассыыйа Сибиирдээҕи федеральнай уокуругун састаабыгар киирсэр дойду.
Ыаллыы регионнара — Кемерово уобалаһа, Красноярскай кыраай, Тыва уонна Алтаай Өрөспүүбүлүкэлэрэ. Киин куората — Абакаан (хакастыы — Аҕбан). Судаарыстыбаннай тыла — хакаастыы, нууччалыы.
Хакасия Баһылыга — Бырабыыталыстыба салайааччыта — Валентин Олегович Коновалов. Хакасияҕа бэрэсидьиэн дуоһунаһа суох. Хакасия Парламена — Үрдүкү Сэбиэт. Административнай арахсыыта — 5 куораттаах (Абаза, Абакан, Саяногорск, Сорск, Черногорск), 8 муниципальнай оройуоннаах (Алтай, Аскиз, Бейск, Боградс, Орджоникидзе, Таштып, Уус-Абакан, Шира оройуоннара).

# Хакасия
## Демографията

Киһитин ахсаана — 532 319 киһи (2010 с). Нууччалар — 80,3 %, хакаастар — 12 %, ниэмэстэр −1,7 %, украинецтар — 1,53 %, белорустар — 0,5 %, атын омуктар — 3,97 %.
Куорат олохтооҕо — 71 %, тыа сирин олохтооҕо — 29 %.

# Хакасия
## Географията

Сирин иэнэ — 61 900 кв. км. Илин Сибиир соҕуруулуу-арҕаа өттүгэр Ени-сей өрүс хаҥас кытылыгар сытар. Улахан өрүстэрэ — Енисей, Абакан, Томь, Белый Июс, Чёрный Июс.
Сирин баайа — чинчийиллибит саппааһа (РФ уопсай саппааһыттан %-нан): таас чох — 3 %, тимир рудата — 1 %, молибден — 11 %, барита — 27 %, бентонит — 6,5 %, облицовкалыыр таас — 13 %.

# Хакасия
## Экэниэмикэтэ

Экономиката — сүрүннээн гидроэлектроэнергияны уонна алюминийы оҥоруу. Хакасия энергетическэй тиһигэр Саяно-Шушенскай ГЭС, Майнскай ГЭС уонна өссө 3 кыра ТЭЦ киирэр. Алюминийы Саяногорскай уонна Хакаскай собуоттар оҥороллор. «Абаканвагонмаш» ПО Арассыыйа тимир суолун вагонун уонна контей-нерын 5%-н оҥорор.
Тыа хаһаайыстыбатыгар намчы түүлээх барааны, ынаҕы, сылгыны иитэллэр. Сэлиэһинэй, дьэһимиэн, эбиэс, просо, о.д.а. бурдук култууратын олордоллор. Регион сирин иэнин 20 бырыһыана — тыа хаһаайыстыбатын сирэ.

# Хакасия
## Устуоруйаттан

* 1994 сыл ыам ыйын 25 күнүгэр Хакасия бастакы конституциятын ылыммыт.
Республикалар: Адыгея | Алтай | Башкортостан | Бүрээтийэ | Дагестан | Ингушетия | Кабардино-Балкария | Калмыкия | Карачай-Черкесия | Карелия | Коми | Марий Эл | Мордовия | Саха Сирэ | Татарстан | Тыва | Удмуртия | Хакасия | Хотугу Осетия | Чечня | Чувашия |
Кыраайдар: Алтай | Забайкалье | Камчаатка | Краснодар | Красноярскай | Пермь | Приморье | Ставрополь | Хабаровскай
Уобаластар: Амур | Архангельскай | Астрахан | Белгород | Брянскай | Владимир | Волгоград | Вологда | Воронеж | Иваново | Иркутскай | Калининград | Калууга | Кемерово | Кировскай | Кострома | Курган | Курскай | Ленинград | Липецкай | Магадаан | Москва | Мурманскай | Нижнэй Новгород | Новгород | Новосибирскай | Омскай | Оренбург | Орел | Пенза | Псков | Ростов | Рязань | Самаара | Саратов | Сахалиин | Свердловскай | Смоленскай | Тамбов | Тверь | Томскай | Туула | Тюмень | Ульяновскай | Челябинскай | Ярославскай
Федеральнай суолталаах куораттар: Москва | Санкт-Петербург
Автономиялаах уобалас: Дьэбириэй
Автономиялаах уокуруктар: Ненецтэр | Ханты-Манси — Югра | Чукотка | Ямал-Ненец