# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Партийнай тэрилтэ

Улахан партийнай тэрилтэ Степан Васильев аатынан холкуос тэриллибитин кэннэ тэриллибит быһыылаах. Холкуоска босхоломмут партком сэкиритээрэ көрүллүбүт быһыылаах. Онно сэкиритээрдэринэн үлэлээбиттэр. 1960-1962 с.с.Данилов Эдуард Федорович (1933 с.) 1962-1965 с.с. Габышев Яков Степанович (1929-1970) 1965-1967 с.с.Степанов Прокопий Николавич 1967-1968 с.с. Кириллин Петр Дмитриевич 1 (1930-2013) 1968-1970 с.с. Федоров Афанасий Григорьевич (1935 ) 1970-1979 с.с. Иванов Семен Нилович (1936-1999) 1979-1984 с.с. Гуляев Георгий Алексеевич (1937-2006) 1984-1987 с.с. Соловьева Вера Григорьевна (1942)
1987-1989 с.с. Иванов Семен Нилович (1936-1999) 1989-1990 с.с. Дмитриев Роман Гаврильевич (1954) 1990-1991 с.с. Егоров Михаил Прокопьевич (1954 с)

# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Комсомольскай тэрилтэ

Комсомольскай ячейка 1927 с. тэриллибит. Габышев Николай Степанович тэрийбит. Бастакы кмсомолецтарынан буолбуттар: Василий Гуляев, Павел Данилов, Николай Иванов, Семен Иванов, Николай Долбосов, Люба Иванова, Афанасий Мопполов, Прокопий Иванов. “Бордоҥ” кинигэ 97 стр. Сопхуос 1967 с тэриллибитин кэннэ 5 нэһилиэк комсомолецтарын салайарга сопхуоска босхоломмут комсомол кэмитиэтин сэкиритээрэ баар буолбут. Босхоломмут сэкиритээрдэринэн үлэлээбиттэр: 1959-1962 с.с.Иванова-Золотарева Ирина Николаевна (1941 с) 1962-1963 с.с.Прокопьева Анастасия Семеновна 1936 1963-1965 с.с.Ксенофонтов Василий Кириллович (1931 с.) 1965-1966 с.с.Софронова Елена Гаврильевна (1940 с.) 1966-1971с.с. Осипов Никита Григорьевич 1971-1973 с.с. Саввинов Прокопий Константинович (1941 с.) 1973-1974 с.с. Иванов Петр Тимофеевич (1947 с.)
1974-1976 с.с. Можукова –Степанова Антонина Прокопьевна (1950 с.) 1976-1977 с.с. Кириллина-Евсеева Мария Петровна (1956 с.) 1977-1979 с.с. Данилова-Усова Христина Прокопьевна (1952 с.) 1979-1982 с.с. Николаева Люция Анатольевна (1956 с.) 1982 с. Данилова Светлана Егоровна ( 1956 с.) 1982-1983 с.с.Данилова Наталия Иванована (1957 с.) 1983-1984 с.с. Ксенофонтов Анатолий Васильевич (1959-2013) 1985-1986 с.с. Петрова Наталия Семеновна (1965 с.) 1986-1988 с.с. Аммосова Алевтина Ивановна (1966 с.) 1988-1989 с.с Евсеев Василий Иванович (1963 с.)

# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Идэлээх сойуус

Сопхуос буолбутун кэннэ улахан идэлээх сойуус тэриллибит ол аата 1967 с. Онно раючком онтон профком бэрэссэдээтэллэринэн үлээбиттэр: 1967 с. Окоемов Николай Николаевич Кириллин Егор Васильевич (1921-1977) 1974-1978 с.с.Аммосов Иван Егорович (1932-1993) 1978-1979 с.с.Саввинов Василий Павлович (1938-2006) 1979-1981 с.с.Ефремов Илья Гаврильевич (1923) 1981-1983 с.с. Тимофеев Николай Сергеевич (1941) 1983-1984 с.с.Соловьева Вера Григорьевна (1942) 1985-1986 с.с.Ким Владимир Романович (1940-2011) 1986-1989 с.с.Тихонов Василий Гаврильевич (1952) 1989-1998 с.с. Иванов Николай Иванович (1951-2009)

# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Маалыкай бөһүөлэктээҕи милиция салаата

1974 с Егоров Александр Иванович участковайынан анаммыт. 1976-1988 с.с. кытайдары сыылкаҕа аҕала сылдьыбыттара. Ол онно милиция салаата 1976-1988 с аһылла сылдьыбыта. Милиция салаатын салйааччыларынан үлэлээн сылдьыбыттара. Новиков –участковай Федоров Валентин Иванович Егоров Валерий Александрович Бөһүөлэктээҕи милиция салаата аһыллыбытыгар начальниктарынан үлэлээбиттэр: Алексеев Юрий Афанасьевич Афанасьев Николай Николаевич . Билигин участковайынан 1998 сылтан Саввинов Василий Васильевич (1963) үлэлии сылдьар.

# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Уопсастыба туһатыгар үлэлиир тэрилтэлэр
#### 1. “Иэйиэхсит” эбээлэр түмсүүлэрэ.

1995 с тэриллибит. Бастакы салайааччы Кузнецова Вера Николаевна (1942 с.) Кини 2002 с дылы үлэлээбит. 2002-2009 с.с. Семенова Анастасия Николаевна 2009 с билиҥҥэ дылы Егорова Елизавета Петровна (1953 с.) Эбээлэргэ кэлин 4 эһээ кыттыспыт. Түмсүү билигин 35 чилиэннээх. Түмсүү нэһилиэккэ буолар араас дьаһалларга барытыгар кыттар. Кулууп , дьаһалта ыытар үлэлэригэр кыттан иһэр. Эбээлэр, эһээлэр ырыаҕа, үҥкүүгэ эрэр кыттыбакка субуотунньуктарга үлэлииллэр, кыһалҕалаах дьоҥҥо үбүнэн көмөлөһөллөр, ыччаттары иискэ, сиэлинэн, оҕуруонан, түүлээҕинэн иистэнэргэ көмөлөһөллөр, ооскуола оҕолоругар араас тиэмэҕэ кылаас чаастарын ыыталлар. Бэйэлэрин эт-хаан өттүнэн эрчийэллэр.

# Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгин урут үлэлээн ааспыт тэрилтэлэрэ
### Уопсастыба туһатыгар үлэлиир тэрилтэлэр
#### 2. “Ситим” эдэр ыччат түмсүүтэ.

1993 сыллаахха тэриллибитэ лидердарынан улэлээбиттэрэ: 1993-1999с Махатыров Афанасий Спиридонович (1972с.) 1999-2003 Кириллина Марианна Петровна (1978с.) 2006-2007 Моисеев Владимир Геннадиевич (1982с.) 2007-2008 Иванов Денис Сергеевич. (1987с.) 2008-2009 Семянов Леонид Валентинович. (1973с.) 2009-2012 Степанов Прокопий Юрьевич. (1983с.) 2012-2013 Торохов Анатолий Васильевич. (1978с.) 2013-2014 Махатырова Мария Владимировна. (1992с.) 2014-2015 Аржакова Галина Ивановна. (1985с.) 2015-2016 Николаев Василий Степанович. (1984с.) 2016 сылтан Ушканов Артем Афанасьевич. (1994с.)
« Ситим» эдэр ыччат тумсуутун хайысхата, сыала, былаана. 1. Ыччат сынньалаҥын тэрийии. 2. Ыччаты спортка, чэгиэн-чэбдик олоххо тардыы. 3. Кэрэ эйгэтигэр уһуйуу.
1. 2014 с. Уопсастыба сүбэтэ. 9 киһилээх. Торохов Трофим Васильевич 2. 2015 с. Сокуоннай регистрациялаах «Маалыкай» социальнай эйгэни сайыннарыыга олохтоох уопсастыбаннай тэрилтэ 6 киһилээх, салайааччы Степанов Юрий Прокопьевич. 3. Дьахтар кэмитиэтэ 11 киһилээх Кириллина Розалия Афанасьевна. 4. 2004 с. Бэтэрээннэр сэбиэттэрэ Ефремов Тимофей Елисеевич. 5. 2016 с. Иһитиннэрэр киин 16 киһилээх Соловьева Вера Григорьевна. 6. 2015 с. Кэскиллээх ыал 8 киһилээх Максимова Мирослава Николаевна