# Гречиха

?Боростуой гречихаt :
Билим классификацията :
| Саарыстыба: | Үүнэйилэр |
| Отдел: | Сибэккилэрдээх |
| Кылаас: | Magnoliopsida |
| Аймах: | Caryophyllalesф |
| Кэргэн: | Polygonaceae |
| Уус: | Fagopyrum |
| Көрүҥ: | F. esculentum |
Латыынныы аата :
Аан дойдуга биллэр аата ыйыллыбатах Вы можете помочь проекту, поставив latin=название внутри шаблона taxobox в тексте статьи :
| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=ru}} Викивид систематиката] | [{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=ru}} Ойуулары көрдөөһүн Биики ыскылаакка] | Халыып:Taxobox ITIS |
Гречиха (лат. Fagopyrum esculentum) диэн үүнээйи. Курууппа быһыытынан туттуллар.

# Гречиха
## Араастара уонна сорттара

Гречиха икки тутаах араастардаах — судургу уонна татарскай. Татарскай гречиха быдан кыра уонна хаата халыҥ. Судургу гречиха крылатай уонна бескрылайга арахсар.

# Гречиха
## Араастара уонна сорттара
### Судургу гречиха

Судургу гречиха, гре́ча, гре́чка, гречуха, гре́ческай сэлиэһинэй (Fagopyrum esculentum Moench) — килиэп уонна мүөт тахсар үүнээйитэ, тураҕын киһи аска туттуллар уонна кыыллары аһатарга туһанар.

# Гречиха
## Араастара уонна сорттара
### Татарскай гречиха

Татарскай гречиха, татарскай дикуша, кырлык (Fagopyrum tataricum (L.) Gaertn.) — Сибииргэ тыаҕа үүнэр уонна икки араастаах буолар - боростуой уонна ржаной. Хаһыҥҥа тутулумтуо уонна кырыска ирдэбилэ кыра. Киһи кырыһы удобрение курдук туттар.

# Гречиха
## Араастара уонна сорттара
### Урожайноһа

Россияҕа хомуйуута гектартан быһа холоон 8—10 центнер буолар, ол аата сэлиэһинэйи кытта тэҥнээтэххэ икки төгүл кыра курдук буолар.:
Тахсыыта (Гектаарга)
| | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| Гречиха | 5424 | 5419 | 8188 | 7490 | 7265 | 8072 | 8417 | 9167 |
| Сэлиэһинэй | 20576 | 20675 | 17047 | 19813 | 19324 | 19491 | 21007 | 24458 |
* Үүнээйи көстүүтэ
* Сибэккилэрэ
* Гречиханан ыһыллыбыт хонуу

# Гречиха
## Араастара уонна сорттара
### Аһы туттуу

Гречиха отонноро-астыыр- таҥастыыр бородуукта. Куруппа хас да көрүҥэ биллэр: ядрица-цельнэй бурдук, бөдөҥ уонна бытархай ас-үөл — көмүлүөк бурдуга, Смоленскай куруппа — бытарытыллыбыт ядрица. Гидро-уонна термоабработкалыыр куруппа (хара өҥнөөх сырдыгар тиийэ) гречневай хааһы, пудинг, котлет, суоппары, ону тэҥэ Илин өттүгэр гречневай чэй буһарар. Гречка бурдуга бурдукка мелтуен эрээри, килиэп суоҕуттан көннөрү бурдук бурдуга эбиллибэт. Ону блинов, алаадьы, лэппиэскэ, галочкаҕа туһаналлар.
Гречка уонна сэлиэһинэй булкааһыттан (эбэтэр атын) бурдугу лапшаны, макарон оҥоһуктары, Япония (собону) уонна альпал итальянскай (пицкери) атыылыыллар. Францияҕа традиционные бретонские блинчики делаются из гречиха бурдук. Ол иьин курэхтэьэр еврейдэр вернмишели кытта булкуллубут гречневай хааһы «варнавшес» буолар. Греция урукку ССРС дойдуларыгар (каши курдук) гарнир быһыытынан киэҥник туһаныллар уонна үөһэ ахтыллыбыт холобурдартан ураты арҕаа Европа дойдуларыгар олус аҕыйах. Кэнники сылларга гечка куруппатыттан бородуукта кээмэйэ диетическэй сыалга туһаныллыбытын кытары сибээстээх.
«Зеленая гречка» курдук биллэр, «зеленая гречка» диэн аатырар диетическэй уонна "доруобай" бородууктанан ааҕыллар, ону таһынан көннөрү гречкалааҕар икки төгүл ыарахан. Ол иһиттэн хааһы уонна да атын ас- үөл оҥороллор. Кытайга гречка куруппа бурдуга чэйи бэлэмнээһиҥҥэ, ааҕарга курдук, урукку өттүгэр үчүгэйи- куһаҕаны намтатарга туһаныллар.
Гречка куруппата, бурдук олус өр хараллан, армейскай ыскылааттарга харайарга табыгастаах.