yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аба-Сирма

Аба-Сирма — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/1939/130 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Аба-Сирма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400412112100000117
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100011
* Бассейн коды — 08.01.04.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Лисица

Кесе Лисица — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лисица йылғаһының һул ярына тамағынан 392 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кесе Лисица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200026750
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202675
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әгерже

Әгерже (татар. Әгерҗе, рус. Агрыз) — Татарстан Республикаһындағы ҡала, Әгерже районы үҙәге.
# Революция хәрәкәтендә ҡатнашыусылар һәйкәле (Рига)

Матис зыяратында революцион хәрәкәттә ҡатнашыусылар һәйкәле —1959 йылдың ноябрендә Риганың Матис зыяратында асылған мемориаль ансамбль. Латвия ССР-ы Министрҙар Советының 1954 йылдың 23 декабрендә ҡабул ителгән 1016 -сы «1905 йылғы революцияның 50-йыллығы менән бәйле һәйкәл төҙөү тураһында» ҡарарына ярашлы ҡуйыла. Совет ососронда республика әһәмиәтендәге сәнғәт ҡомартҡыһы статусына эйә була.
1921 йылдың 10 июненән 11 июненә ҡарай төндә хәрби-ялан суды менән Риганың Үҙәк төрмәһендә атып үлтерелгән Латвия Коммунистар партияһының түғыҙ ағзаһы: Үҙәк Комитет секретары Я. Шилфа-Яунзем, Үҙәк Комитет ағзаһы Берце-Арайс, партияның хәрби ойошмаһы етәкселәре П. Алкснис һәм Ф. Бергманис, Тукумс өйәҙе ойошмалары лидерҙары Ж. Легздыньш, коммунистар О. Эглитис, Э. Куммерманис, Г Миеркалнс һәм В. Лидумс иҫтәлегенә төҙөлә.
Һоро төҫтәге эре гранит блоктарҙан торған бейек оҙон стенанан ғибәрәт, уның уртаһында үлемгә хөкөм ителгән туғыҙ кешенең фигураһы тора.
Һәйкәлдең авторҙары — скульптор Лев Буковский һәм архитекторҙар Олег Закаменный һәм Бирзениексу Александр 1960 йылда Латвия ССР-ы дәүләт премияһына лайыҡ була.
# Төньяҡ кавказ телдәре

Төньяҡ кавказ ғаиләһе — 1980 йылдарҙа С. А. Старостин тарафынан күҙалланған гипотетик ғаилә. Был атама аҫтында ике — абхаз-адығ һәм нахск-дағстан тел ғаиләләре берләшә. Берләшмәне күп ғалимдар инҡар итә. Беренсе төр менән С. А. Старостин — хатт, икенсе төркөм менән хуррито-урарт телен яҡынлаштыра.
Гипотетик ғаилә телдәре Төньяҡ Кавказда, шулай уҡ Яҡын Көнсығыштағы күп һанлы диаспораға таралған. Уға 40 тере, 1 күптән түгел бөткән тел һәм 1 яҙма тел инә.

# Төньяҡ кавказ телдәре
## Старостин гипотезаһы

Лексика кимәлендәге ҡайһы бер оҡшашлыҡтар күптән билдәләнһә лә, быны фәнни нигеҙләү ынтылышы яңы ғына, атап әйткәндә, С. А. Старостин тарафынан барлыҡҡа килә. Әммә уның оппонентары күп, бигерәк тә сит ил лингвистикаһында$^{[кем?}$$^]$.
Старостин нигеҙ һалған хәҙерге макроскомпаративистикала төньяҡ кавказ ғаиләһе син-кавказ макроғаиләһенә инә.
Элегерәк төньяҡ кавказ ғаиләһе картвель телдәре менән бергә «иберий-кавказ» берлеген барлыҡҡа килтерһә, хәҙер был ҡараш барлыҡ лингвистар тарафынан тиерлек инҡар ителгән. Атап үтелгән телдәр ғаиләләре араһында уртаҡ һыҙаттар булыуын оҙаҡ ваҡыт тығыҙ бәйлнештә йәшәү менән аңлатырға була. Был Кавказ тел берлеге тураһында һөйләү мөмкинлеген бирә.
Старостин С. А. етәкселегендәге лингвистар төркөмө түбәндәге һығымталар яһай:
* сино-кавказ макроғаиләһе беҙҙең эраға тиклем 8-се мең йыллыҡта тарҡала
* төньяҡ кавказ ғаиләһенең нахск-дағстан һәм абхаз-адығ телдәрнә тарҡалыуы яҡынса беҙҙең эраға тиклем 6-сы мең йыллыҡ уртаһына йәки 5-се мең йыллыҡ башына тура килә.
Лингвистарҙың һәм археологтарҙың (Сафронов, Чайльд, Монгайт, Брей-Трамп һ. б.) бер өлөшөнөң фекеренсә, төньяҡ кавказ тел ғаиләһе: Страчево-Криш, Кереш, Ҡаран, линия-лента керамикаһы, тимер (Көнсығыш Австрия), Альфельд (Марошанан алып Тиса буйлап Көнсығыш Словакияға тиклем), Бюкка (буковогорск, Үрге Тисы буйлапТөньяҡ Венгрияның Бюкка тауҙарында һәм Көнсығыш Словакияла), Тиса (Тиса бассейны), наколка-лента керамикаһы, трипольск, Боян, Буг-Денстр мәҙәниәттәренә йоғонто яһай.
# Марокко

Марокко (ғәр. المغرب‎ Әл-Мәғриб, бербер. ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ), рәсми исеме — Марокко Короллеге (ғәр. المملكة المغربية‎‎ Әл-Мәмләкәт әл-Мәғрибиә, бербер. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ Такулдет н лмгриб) — Төньяҡ Африканың алыҫ көнбайышындағы дәүләт . Баш ҡалаһы — Рабат.

# Марокко
## Географияһы

Төньяҡтан — Урта диңгеҙ, көнбайыштан — Атлантик океан, көнсығышта — Алжир һәм көньяҡтан Мавритания менән сиктәш. Марокко һәм Испанияны бүлеп торған тар диңгеҙ һыҙатында ике ил араһында бәхәсле анклавтар бар, атап әйткәндә, Сеута, Мелилья һәм йәнә бер нисә утрау.

# Марокко
## Этимологияһы

Ил рәсми рәүештә ғәр. المملكة المغربية‎ Әл-Мәмләҡәт әл-Мәғрибиәт, һүҙмә — һүҙ — «Мәғрибия короллеге» тип атала, бынан тыш, илдә үҙатамалары бар ғәр. المغرب الأقصى‎, Әл-Мәғриб-әл-Аҡса — «алыҫ Көнбайыш», һәм ғәр. مراكش‎ — Марракиш, урта быуаттарҙағы баш ҡалаларының береһенән алынған ойконим. Европала XIX быуат ахырында илдең атамаһы французса Maroc формаһында таралыу алған, был яҙыуҙың төрлө варианттары ҡулланылған: Morocco, Marok, Marokko һ. б. Испания ғына үҙенә башҡа — испанса ил исеме исп. Marruecos.

# Марокко
## Тарихы

Мароккола кеше иртә палеолиттан алып йәшәгән. Тан-Тандан Венера — 19 99 йылда Германия экспедицияһы тарафынан Марокконың Тан-Тан ҡалаһынан көньяҡтараҡ Дра йылғаһы үҙәнендә табылған 58 мм оҙонлоҡтағы антропоморф кварцит фигура — 300 мең йылдан ашыу элек йәшәгән тип иҫәпләнә.
2010 йылда Темарала табылған 8 йәшлек баланың һөлдәһенә 108 мең йыл тип һанайҙар..
1956 йылдан бирле Марокко Берләшкән Милләттәр ағзаһы, 1958 йылдан — Ғәрәп Дәүләттәре Лигаһы һәм 1959 йылдан — Халыҡ-ара Олимпик Комитет һәм 1969 йылдан — Ислам Хеҙмәттәшлек Ойошмаһы, 1981 йылдан Франкофония ағзаһы булып тора. Марокко Африка Берлегендә булмаған берҙән-бер африка иле.
Марокко парламентлы конституцион монархия, парламент дәүләт тарафынан һайлана.

# Марокко
## Халҡы

Халҡы 36,91 млн кеше тәшкил итә (2020 йылдың июненә ҡарата). Был халыҡ һаны буйынса Африкала Мысыр, Судан һәм Алжирҙанҡала дүртенсе урында торған ғәрәп телле ил . Халыҡтың 60 % тирәһе — ғәрәптәр, 40 % — берберҙар. Европалылар 60 000 кеше тәшкил итә (башлыса француздар, испандар һәм португалдар), йәһүдтәр 3000 тирәһе.
Йыллыҡ халыҡ үҫеше 1,5 % тәшкил итә (2009).
Тыуым кимәле: 20,96 яңы тыуған бала / 1000 кеше (2009).
Үлем кимәле: 5,45 үлем / 1000 кеше (2009).
Уртаса ғүмер оҙонлоғо — ир-егеттәрҙә 69 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙа 74 йәш(2009).
Грамоталылыҡ — 60 % ир-ат, 40 % ҡатын-ҡыҙ (2004 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса).
Ҡала халҡының һаны даими арта, хәҙер ҡалаларҙа мароккандарҙың 49 % йәшәй. Иң эре Марокко ҡалалары — Касабланка, Рабат һәм Фес.

# Марокко
## Дин

Мароккола ислам (ғәр. الإسلام في المغرب‎ — дәүләт дине. Ил халҡының (37,1 млн кеше, 2020 йылға) 99 % — ы-мосолмандар (күпселеге Мәлики мәҙһәбе сөнниҙәре, ҡалған 1 % — ы — шиғыйҙар, ҡөрьәнселәр, ғибәҙиҙәр һ. б.. Мароккола исламдың Заһирия (инг.)баш.) ағымы ла күҙәтелә. Мароккола күп һанлы сәләфи) хәрәкәте вәкилдәре бар. Сәләфилек йоғонтоһонда илдең мәсеттәрендә һәм башланғыс мәктәптәрендә мотлаҡ рәүештә әшәрилек (инг.)баш.) өйрәнелә. Король Мөхәммәд VI (инг.)баш.) администрацияһы дәүләт программаһы ярҙамында илдә сәләфилеккә ҡаршы көрәшә
# Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһы бинаһы (Минск)

Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһы бинаһы — Минск ҡалаһында XIX быуат аҙағындағы тарихи бина, тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы (713Г000128 номеры). Карл Маркс урамы, 29-сы йорт адресы буйынса урынлашҡан.

# Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһы бинаһы (Минск)
## Тарихы

Бина Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһын урынлаштырыу өсөн 1879 йылда төҙөлә. Беренсе донъя һуғышы башланыу менән Пропойск ҡалаһына сығарыла, 1917 йылда ябыла. Октябрь революцияһынан һуң гимназия бинаһында сәйәси техникум, 1925—1933 йылдарҙа — Белоруссияның В.И. Ленин исемендәге Коммунистик университет урынлаша, 1933 йылда бина БССР картиналар галереяһына тапшырыла, ә 1960 йылда ҡала-ара телефон станцияһы итеп реконструкциялана. Бинала хәҙер почта хеҙмәте һәм элемтә музейы урынлашҡан.

# Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһы бинаһы (Минск)
## Архитектураһы

Бина эклетика стилендә төҙөлгән. Башта цоколдә ике ҡатлы булған (1930 йылдарҙа өсөнсө ҡаты өҫтәлеп төҙөлә). Фасад үҙәгендә ҙур булмаған ризалит бинаға инеү урынын бүлә. Фасады кирбестән башҡарылған. Беренсе ҡатта сығыу урыны ҡаршыһында түр баҫҡысы менән вестибюль, икенсе ҡатта - йыйылыштар залы, ә бинаның ике ҡатының ҡабырға өлөштәренә уҡыу кластары урынлашҡан.
# Мцхета төрбәһе

Мцхета төрбәһе — Мцхетаның һуңғы антиклыҡ дәүерендәге архитектура һәм археология ҡомартҡыһы. Мцхета тимер юл вокзалынан алыҫ түгел, Картлиҙан төньяҡҡа ҡарай урынлашҡан. 1951 йылда табылған.
Мцхета төрбәһе тура мөйөшлө формала, ярым түңәрәк көмбәҙе һәм ике яҡлы түбәлеге эзбизташ иретмәһе менән нығытылған эре черепицалар менән ябылған. Мцхета төрбәһенең антик дәүерҙәге Көнсығыш Урта диңгеҙ һәм Төньяҡ Ҡара диңгеҙ буйындағы монументаль ҡурған төрбәләре менән берләштергән оҡшаш һыҙаттары бар.
Әммә артабанғы дәүерҙәге грузин архитектураһы өсөн хас булған бер рәт һыҙаттары баҙыҡ, саркофагтың ағас һәм металл деталдәре, ҡасандыр бай йыһаз ҡалдыҡтары: таштар менән алтын ҡаптырма, унлаған алтын мунсаҡ, төймәләр, төрлө төҫтәге быяла һауыттар, күп һанлы көмөш, алтын тәңкәләр табылған. Төрбә б.э. 1 быуат аҙағына йәки 2 быуат башына ҡарауы ихтимал, сөнки быға тиклем Мцхетала ҡаҙылған бай кәшәнәләр 2-3 быуаттарға ҡарай.
Мцхета кәшәнәһенә 2014 йылда Грузия хөкүмәте ҡарары менән милли әһәмиәттәге мәҙәни ҡомартҡы статусы бирелә.
# Дойна (ҡасаба)

Дойна (ҡасаба) (нем. Deuna) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 960 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,1 км². Диңгеҙ кимәленән 340 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37355 һәм автомобиль коды — EIC.
# Шуранкүл (ауыл)

Шуранкүл — Рәсәйҙең Силәбе өлкәһе Ҡыҙыл Армия районындағы ауыл. Рус Тинесе ауыл биләмәһе составына инә.

# Шуранкүл (ауыл)
## Географияһы

Шуранкүл Силәбе өлкәһенең төньяҡ-көнсығышында, урман-дала зонаһында, Шуранкүл күле буйында урынлашҡан ауыл. Райондың административ үҙәге Мейәс ауылынан яҡынса 59 километр йыраҡлыҡта (тураға) төньяҡ-көнсығышта. Абсолют бейеклеге — диңгеҙ кимәленән 162 метр.

# Шуранкүл (ауыл)
## Тарихы
### Этимологияһы

Силәбе өлкәһе топонимисы һәм географы Н. И. Шувалов былай тип яҙа:
* Шуранкүл, Ҡыҙыл Армия районындағы күл, ауыл. Бында көн күреүсе башҡорт табын ҡәбиләһенең шуран ғаилә-ҡәрҙәшлек төркөмө исеме буйынса аталған. Нигеҙендә — боронғо башҡорт ирҙәр исеме Шуран
Шулай итеп, гидроним шуран+ күл (куль — төрки теленән тәржемәһе — күл) һүҙҙәренән килеп сыға.

# Шуранкүл (ауыл)
## Климаты

Климаты уртаса континенталь. Бында һауа торошо бик үҙгәреүсән, бының төп сәбәбе булып Урал тауҙары тора. Бында улар бейек булмаһа ла, Рәсәйҙең Европа өлөшөнән килгән һауа массаларын керетмәй, шуға ла бында һалҡын Арктика һауаһы ла, кыҙыу Урта Азия һауа массалары ла еңел үтә. Быларҙың һөҙөмтәһе булып, бында һауа торошоноң кинәт үҙгәреше йыш күҙәтелә.

# Шуранкүл (ауыл)
## Климаты
### Енсиәт составы

2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, халыҡтың енсиәт структураһында ир-егеттәр 46,6 %, ҡатын-ҡыҙҙар — ярашлы рәүештә 53,4 % тәшкил итә.

# Шуранкүл (ауыл)
## Климаты
### Милли составы

2002 йылғы халыҡ иҫәбе алыу һөҙөмтәләренә ярашлы, халыҡтың милли структураһында урыҫтар 96 % тәшкил итә.

# Шуранкүл (ауыл)
## Урамдары

Ауылдың урамдар селтәре дүрт урамдан тора.
# Оло Коленсал

Оло Коленсал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының уң ярына тамағынан 148 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Коленсал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200031864
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203186
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Серб Республикаһы гимны

«Минең Республикам» (сербсә, хорватса һәм босанса Moja Republika, сербсә (вуковица әлифбаһында) Моја Република) — Босния һәм Һерцеговина составындағы Серб Республикаһының милли гимны. 2006 йылдын 16 Майай/июленән, 2006 йылда Босния һәм Һерцеговина Конституцион суды тарафынан ғәмәлдән сыҡҡан тип иғлан ителгән, Боже Правде гимнының инструменталь версияһын алыштыра.
Авторы Младен Матович.

# Серб Республикаһы гимны
## Гимн тексы

| Сербсә, Хорватса һәм Босанса Tamo gdje najljepša se zora budi Časni i ponosni žive dobri ljudi Tamo gdje se rađa našeg sunca sjaj Stamen, prkosan je moj zavičaj Za njega svi se sad pomolimo Drugu zemlju mi nemamo U srcu mom samo je jedan dom U srcu je velika moja republika U srcu mom najljepša zvijezda sja Moja republika, Republika Srpska Tamo gdje su naši preci davni Ime upisali u svaki korak slavni Tamo gdje se rađa našeg sunca sjaj Stamen, prkosan je moj zavičaj Za njega svi se sad pomolimo Drugu zemlju mi nemamo U srcu mom samo je jedan dom U srcu je velika moja republika U srcu mom najljepša zvijezda sja Moja republika, Republika Srpska | Сербсә (Вуковица әлифбаһында) Тамо гдје најљепша се зора буди Часни и поносни живе добри људи Тамо гдје се рађа нашег сунца сјај Стамен, пркосан је мој завичај За њега сви се сад помолимо Другу земљу ми немамо У срцу мом само је један дом У срцу је велика моја република У срцу мом најљепша звијезда сја Моја република, Република Српска Тамо гдје су наши преци давни Име уписали у сваки корак славни Тамо гдје се рађа нашег сунца сјај Стамен, пркосан је мој завичај За њега сви се сад помолимо Другу земљу ми немамо У срцу мом само је један дом У срцу је велика моја република У срцу мом најљепша звијезда сја Моја република, Република Српска |
# Әрмет ауыл советы

Әрмет ауыл советы — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы муниципаль берәмек.

# Әрмет ауыл советы
## Тарихы

XVIII быуат уртаһынан алып, Әрмет түбәһе Юрматы волосы составында була.
Әрмет ауыл советы 1919 йылда булдырыла.
Бөйөк Ватан һуғышында бынан 493 кеше ҡатнашҡан, 147 кеше тыуған яҡҡа әйләнеп ҡайтҡан.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында» законы буйынса ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Әрмет ауыл советы
## Ауыл советы составы

Совет осоронда хәҙер юҡҡа сыҡҡан Сәфәртуй, Божорйорт (божор — ҡор), Күкбүре һәм Әрметбаш утарҙары уның составында булған.

# Әрмет ауыл советы
## Инфраструктураһы

Административ үҙәге — Түбәнге Әрмет ауылы.Адресы: Ибраһим Ғиззәтуллин урамы, 84б , Ишембай районы Әрмет ауыл советының ауыл биләмәһе хакимиәте:
* Хакимиәт башлығы: Исхаҡова Зәйтүнә Һибәтулла ҡыҙы
* Хакимиәттең эштәр башҡарыусыһы: Шәһиева Тәнзилә Тажи ҡыҙы
Уҡыу йорттары: мәктәпкәсә (Түбәнге Әрмет мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы), мәктәптәр — Түбәнге Әрмет ауылы урта мәктәбе (МОБУ СОШ) һәм Үрге Әрмет тулы булмаған мәктәбе (Түбәнге Әрмет урта мәктәбе филиалы).
Әрмет ауыл советында Үрге Әрмет һәм Түбәнге Әрмет фельдшер — акушер пункттары, Түбәнге һәм Үрге Әрмет ауыл мәҙәниәт йорттары, Түбәнге һәм Үрге Әрмет ауыл китапханалары, Түбәнге Әрмет ауылында янғын һүндереү һағы, АТС,элемтә бүлеге, 6 крәҫтиән-фермер хужалығы эшләй.
2009 йылда «Ихлас» мәсете асылған.
Ауыл советы биләмәһендә йәшәүсе халыҡ һанының һуңғы йылдарҙа кәмеүе күҙәтелә.
2009 йылғы ауыл советы бюджеты: килем — 2 622 227 һум, сығымдар — 2 605 585 һум.

# Әрмет ауыл советы
## Билдәле кешеләр

* Ғиззәтуллин Ибраһим Ғәзизулла улы (1918—1992) — күренекле яҙыусы, Бөйөк Ватан һуғышы инвалиды. III дәрәжә Дан (1943), I дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1985) ордендары, хәрби миҙалдар менән наградланған, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988), Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1968).Түбәнге Әрмет.
* Ноғоманов Дәйләғи Сирай улы (1922—1944) — офицер, танкист, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Советтар Союзы Геройы.
* Булатова Фәниә Дәриғәт ҡыҙы (1928—1997) — медицина фәндәре докторы (1984), профессор, Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы (1966 йылдан).
* Гәрәев Әмир Сәлимгәрәй улы - ( 1928й.)1953-1970 йылдарҙа "Совет Башҡортостаны"гәзитенең баш редакторы, Башҡортостан китап нәшриәте директоры, "Ағиҙел" журналының яуаплы секретары,«Почёт Билдәһе» ордены менән бүләкләнгән. Түбәнге Әрмет ауылынан.
* Зөбәйҙуллин Хисбулла Ғүмәр улы - (1929 й.) Башҡорт АССР-ы дәүләт бейеү ансамбленең данлыҡлы бейеүсеһе, БАССР-ҙың халыҡ артисы
# Оло Тосемья

Оло Тосемья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ушма йылғаһының уң ярына тамағынан 9,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Оло Тосемья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200008734
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200873
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нюра (Пинега ҡушылдығы)

Нюра — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының уң ярына тамағынан 647 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Нюра (Пинега ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035022
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003502
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мейәс (Арғаяш районы)

Мейәс — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Арғаяш районындағы ауыл. Байрамғол ауыл биләмәһе составына инә.
Арғужа һыуһаҡлағысы ярында урынлашҡан. Иң яҡын тораҡ пункттар — Байрамғол ауылы һәм Арғужа ҡасабаһы.

# Мейәс (Арғаяш районы)
## Халҡы

Мәғлүмәттәр буйынса Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 2010 йылда ҡасабала барыһы 39 кеше йәшәгән, шул иәптән, 15 ир-ат һәм 24ҡатын-ҡыҙ.

# Мейәс (Арғаяш районы)
## Урамдары

Ҡасабала барыһы өс урам бар.
# Шохвиц

Шохвиц (нем. Schochwitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1251 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,81 км². Диңгеҙ кимәленән 123 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6179 һәм автомобиль коды — SK.
# Няда-Яха (Мессо-Яха ҡушылдығы)

Няда-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Мессо-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 290 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 288 км.

# Няда-Яха (Мессо-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300072854
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307285
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Гончаренко Евдокия Борисовна

Гончаренко Евдокия Борисовна (27 сентябрь 1926 йыл — 9 апрель 2020 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы хеҙмәткәре, ауыл хужалығы производствоһы новаторы, звено башлығы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1949). Украина ССР-ының 3-сө саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

# Гончаренко Евдокия Борисовна
## Биографияһы

Евдокия Борисовна Гончаренко (ҡыҙ фамилияһы — Татаренко) 1926 йылдың 27 сентябрендә Днепропетровск округының Новопокровка ауылында ат ҡараусы Борис Татаренко ғаиләһендә тыуған. Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1945 йыл башында Днепропетровск өлкәһенең Покровский районы Буденный исемендәге 65 -се ат заводы бүлегенең баҫыусылыҡ бригадаһында башлай. Буденный исемендәге ат заводы бүлегенең йәштәр звеноһында звено башлығы була.
1948 йылда 40 гектар майҙандың һәр гектарынан 34,4 центнер бойҙай уңышы алғаны өсөн 1949 йылдың 12 сентябрендә «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
1949 йылдан — Буденный исемендәге 65-се ат заводы 1-се бүлегенең ер эшкәртеүсеһе. Днепропетровск өлкәһе Солонянский районының Башмачка ауылында Петровский исемендәге колхозда эшләй.
Хаҡлы ялға киткәндән һуң да Днепропетровск өлкәһе Солонянский районының Башмачка ауылында йәшәй.
Украина ССР-ының 3-сө саҡырылыш Юғары Советы депутаты, хеҙмәтсәндәре депутаттарының Днепропетровск өлкә Советы депутаты итеп һайлана.
2020 йылдың 9 апрелендә вафат була.
Ғаиләһе: өс улы, биш ейәне, бүләсәләре бар.

# Гончаренко Евдокия Борисовна
## Наградалары

* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы (12.09.1949);
* Ленин ордены (12.09.1949);
* миҙалдар.
# Гурвич

Гурвич — йәһүд ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. Горовиц фамилияһының үҙгәргән төрө.
Горвиц, Горвич, Гурвиц, Гуревич, Хорвиц, Горовец (en:Horovitz, en:Horvitz, en:Horwitz, en:Hurwitz) фамилияларының килеп сығыуы ошондай уҡ. Фамилияның төрлөсә яҙылышы теркәлгән илдәге тел үҙенсәлектәренә бәйле.

# Гурвич
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Гурвич Николай Александрович (1828—1914) — табип, иҡтисадсы, тарихсы, этнограф, географ.
* Гурвич Иосиф Наумович (1952 йыл—2014) — Рәсәй психологы һәм психиатры.
* Гурвич Илья Самуилович (1919—1992) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, тарих фәндәре докторы, төньяҡты өйрәнеүсе.
* Гуревич Моисей Григорьевич (1891—1937) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, гигиенист.
# Йома мәсете (Мәҙинә)

Йома мәсете (ғәр. مسجد الجمعة‎) — Мәҙинә ҡалаһы мәсете, Сәғүд Ғәрәбстаны. Мосолмандар һуңынан мәсет төҙөлгән урында тәүге тапҡыр Йома намаҙы уҡылған тип иҫәпләй. Шулай уҡ Бәни Сәлим Мәсете, Әл-Вади Мәсете, Әл-Ғүбүибә Мәсете йәки Әтик Мәсете булараҡ билдәле.

# Йома мәсете (Мәҙинә)
## Тарихы

Мәккәнән Мәҙинәгә һижрәт ваҡытында Мөхәммәт Пәйғәмбәр һәм мөһәжирҙәр дүрт көн әл-Ҡүбәлә тотҡарлана. Йома көндө улар Мәҙинәгә барып етә һәм Вади-Ранун тирәһендә туҡтап, беренсе тапҡыр Йома намаҙын уҡый. Ошо урында Йома мәсете төҙөлгән.
Бөгөн был төбәк Джумаһ (Йома) тип атала.
Беренсе мәсет таштан төҙөлгән булған. Һуңынан бер нисә тапҡыр үҙгәртеп ҡоролған. Һуңғы реконструкция 1988 йылда Сәғүд Ғәрәбстаны Ваҡыф министрлығы тарафынан башҡарыла. Элекке мәсет һүтелә һәм яңы мәсет төҙөлә.
Мәсет комплексына имам һәм мәзин бүлмәләре, китапхана, Тәхфид әл-Ҡөрьән мәҙрәсәһе һәм тәһәрәтхана инә. 1991 йылда мәсет дин тотоусылар өсөн яңынан асыла һәм 650 хажиҙы һыйҙыра ала.

# Йома мәсете (Мәҙинә)
## Тасуирламаһы

Йома мәсете Мәҙинәнән көньяҡ-көнбайышта, Вади-Ранунанан алыҫ түгел, Әл-Ҡүбә мәсетенән төньяҡҡа табан 900 метр алыҫлыҡта, Ән-Нәбәүи мәсетенән 6 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Мәсеттең бер манараһы, бер төп көмбәҙе, йәнә ҙур булмаған дүрт көмбәҙе бар.