# Көнбайышҡа сәйәхәт

«Көнбайышҡа сәйәхәт» (ҡыт. трад. 西遊記, упр. 西游记, пиньинь: Xīyóujì, палл.: Си ю цзи пиньин Xīyóujì, палл. Си ю цзи) ҡытай телендәге дүрт классик романдарҙың береһе. 1590-сы йылдарҙа автор күрһәтмәйенсә баҫылып сыға. Боронғо заманда китапты У Чэнъэнь яҙған, тигән фекер нығына.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Сюжеты

100 бүлектә фантастик-сатирик роман монах Сюаньцзандың Һиндостанға Ебәк юлы буйлап будда сутралары артынан сәйәхәте хаҡында бәйән итә. ммә төп ҡатнашыусы булып сюаньцзан үҙе түгел, ә уның юлдашы — маймылдар батшаһы Сунь Укун була. Сюаньцзандың башҡа юлдаштары араһында — комик ярымкеше-ярымсусҡа Чжу Бацзе, монах Ша Сэн һәм элек принц булған аҡ аждаһа-ат.
Структура яғынан китап плут романы нигеҙенә үтә күренмәле будда аллегорияһы һалынған мауыҡтырғыс эпизодтар теҙмәһенән ғибәрәт. Роман стилистик яҡтан бик ҡатмарлы: тарихи нигеҙ — бында фантастик мажаралар, фольклор хикәйәләү башланғысы — автор, халыҡ телмәре юғары әҙәби тел менән берләшә, проза күп һанлы шиғри аңлатмалар менән аралаштырыла.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Тәржемәләр

* Романдың инглиз теленә ҡыҫҡартылған тәржемәһе (Monkey), Артур Уэйли башҡара, 1942 йылда донъя күргән.
* Романдың рус теленә тәүге тулы тәржемәһен А. Рогачев (1-2 том) һәм В. Колоколов (3-4 томда) башҡаралар, дүрт томда баҫылып сыға (М.: ГИХЛ, 1959). Ул 1954 йылда баҫылып сыҡҡан баҫма буйынса эшләнгән, Пекинда «Яҙыусы» нәшриәтендә баҫтырыла Һуңыраҡ был тәржемә өс тапҡыр яңынан нәшер ителә (Рига: Полярис, 1994; М. Эннеагон Пресс, 2008; СПб.: Фән, 2015).

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Әҙәбиәттә

* 1641 йылда Дун Юэ бәләкәй генә романын баҫтырып сығара «Көнбайышҡа сәйәхәт романына өҫтәмә». Ваҡиғалар У Чэнъэньдың романының 61-се һәм 62-се бүлектәре араһында бара. 1990 йылда уның рус теленә тәржемәһе баҫылып сыға, В. Малявин тарафынан башҡарыла.
* Шулай уҡ «Көнбайышҡа сәйәхәт» тарихы нигеҙендә 1984 йылда «Аждаһа Ынйыһы» исеме аҫтында Акира Торияманың мангаһы булдырыла.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Театрҙа

* «Көнбайышҡа сәйәхәт» романы сюжетын Цзанцзюй жанрында Ян Цзиньсянь пьесаһына һала, әлеге пьеса үҙенең феноменаль оҙайлығы менән билдәле (бер пьесаға алты пьеса берләштерелә).
* 2007 йылда роман нигеҙендә Деймон Албарн тарафынан опера ҡуйыла.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Кинола

* Гонконгта төшөрөлгән тулы метражлы фильмдар серияһы (Сунь Укун ролендә Чау Лунчён һәм Юэ Хуа)
** Маймыл Көнбайышҡа китә (1966)
** Тимер веер принцессаһы (1966)
** Үрмәкес мәмерйәһе (1967)
** Йәндәр ере (1968)
* Башҡа киноадаптациялар:
** Ҡытай Одиссеяһы (2005, Сунь Укун — Стивен Чоу)
** Ҡытай тарихы (2005, Сунь Укун — Чэнь Болинь)
** Тыйылған батшалыҡ (2008, Сунь Укун — Джет Ли)
** Көнбайышҡа сәйәхәт: демондарҙы еңеү (2013, Сунь Укун — Хуан Бо)
** Маймылдар батшаһы (2014, Сунь Укун — Донни Йен)
** Көнбайышҡа сәйәхәт: Демондар (2017)
** Царь обезьян: Царство женщин (2018)

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Телевидениела
#### Ҡытай, Гонконг йәки Тайвань етештергән сериалдар

* Көнбайышҡа сәйәхәт (сериал, 1986) (1986, 1999, в двух сезонах; төп ролдә — Чжан Цзиньлай)
* Көнбайышҡа сәйәхәт (сериал, 1996) (1996, 1998, ике сезон; төп ролдә — Дикки Чун, һуңғараҡ — Бенни Чань)
* Маймылдар батшаһы: Сутралар артынан поход (2002; төп ролдә — Дикки Чун)
* У Чэнъэнь һәм Көнбайышҡа сәйәхәт (2010; У Чэнъэнь һәм Сунь Укун ролендә — Чжан Цзиньлай)
* Көнбайышҡа сәйәхәт (сериал, 2010) (2010; Сунь Укун ролендә — Фэй Чжэньсян)
* Көнбайышҡа сәйәхәт (сериал, 2011) (2011; төп ролдә — У Юэ)

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Телевидениела
#### Япония һәм Корея сериалдары

* Көнбайышҡа сәйәхәт (1978—1980) ике сезонда 26-шар серия, шулай уҡ The Monkey йәки Monkey Magic булараҡ билдәле. Төп ролдә (япон әйтелешендә Сон Гоку) — Масааки Сакаи Трипитаки/Сюаньцзана/Сандзо Хоси ролендә — актриса Масако Нацумэ; был сериалда ҡатын-ҡыҙ ролен ҡатын-ҡыҙ башҡара.
* Көнбайышҡа сәйәхәт (2006), шулай уҡ Saiyuki булараҡ билдәле. Төп ролдә — Синго Катори, Трипитаки ролендә — актриса Эри Фукацу. Камео сифатында сериалда Масааки Сакаи ҙа күренә — Будда Шакьямуни ролендә.
* Хваюги/Корея одиссеяһы (Корея Республикаһы, 20 серия, 2017). Роман мотивтары буйынса фантазиянан ғибәрәт, ғәмәле хәҙерге Көньяҡ Кореяға күсерелгән; төп ролдә (Корея телендәге төш Огон) Ли Сынги, төп ҡатын-ҡыҙ ролендә Роман мотивтары буйынса фантазиянан ғибәрәт, ғәмәле хәҙерге Көньяҡ Кореяға күсерелгән; төп ролдә (Корея телендә Сон Огон) Лы Сынги, төп ҡатын-ҡыҙ ролендә О Ёнсо.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Телевидениела
#### Көнбайыш сериалдары

* Король обезьян (США һәм башҡалар, 2001, 4 серия).

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Мультипликацияла

* Ҡытай трилогияһы:
** Сунь Укун: Переполох в Небесных чертогах (1965)
** Сунь Укун: Женьшень ғүмере емештәре
** Сунь Укун: Маймылдар батшаһы демондарҙы еңә
* Аждаһа ынйыһы (1986) / Dragon Ball — Акира Торияма авторлығындағы аниме-экранизация, уның нигеҙендә «Көнбайышҡа сәйәхәт» романы.

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Видеоуйындарҙа

* Ganso Saiyūki: Super Monkey Daibōken — япон RPG — Vap компанияһынан .
* Sayuki: Journey West — япон RPG — Koei компанияһынан.
* Enslaved: Odyssey to the West — атамаһы, сюжеты һәм персонаждары «Көнбайышҡа сәйәхәт» әҫәренә тап килә.
* Unruly Heroes — уйын, төп геройҙары оригиналь әҫәрҙгә тап килә.
* Black Myth: Wukong — игра студии

# Көнбайышҡа сәйәхәт
## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу
### Башҡалар

* Lego Monkie Kid — LEGO конструкторының тематик серияһы, 2020 йылдан сығарыла.