yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# А. С. Пушкин һәйкәле (Санкт-Петербург, Пушкин урамы)

Александр Сергеевич Пушкин һәйкәле— Рәсәйҙең Санкт-Петербург ҡалаһындағы скульптуралы монумент, 1884 йылда Пушкин урамының скверында ҡуйылған. Һәйкәл скульптор А. М. Опекушин, архитекторҙар Н. Л. Бенуа һәм А. С. Лыткин проекты буйынса эшләнгән. Был Санкт-Петербург ҡалаһында шағирғә ҡуйылған федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекттары булып тора.

# А. С. Пушкин һәйкәле (Санкт-Петербург, Пушкин урамы)
## Тарих

1881 йылдың 22 авгусында император Александр III Компанейский урамы исемен А. С. Пушкин иҫтәлегенә Пушкин урамы итеп үҙгәртергә тигән бойороҡҡа ҡул ҡуя. Шул ваҡытта был урамда шағирҙың бюсы ҡуйыла, был эште гипстан И. П. Виталь башҡарған була. Киләһе йылда Санкт-Петербург ҡала думаһы Пушкинға ҙур һәйкәл урынлаштырыу тураһында ҡарар ҡабул итә. Скульптор А. М. Опекушиндың конкурсҡа тәҡдим иткән скульптура моделдәренең береһе һәйкәл өсөн һайлап алына.
А. Моран заводында шағирҙың бронза скульптураһы ҡойола. Һәйкәлдең постаменты В. Е. Ефимов оҫтаханаһында әҙерләнә. 1884 йылдың 7 авгусы нда һәйкәлде тантаналы асалар. Был тантанала шағирҙың улы А. А. Пушкин, Санкт-Петербург университетының ректоры А. Н. Бекетов, шағир А. Н. Майков, журналист А. А. Краевский, Санкт-Петербург ҡала башлығы П. П. Грессер һәм башҡалар ҡатнаша.

# А. С. Пушкин һәйкәле (Санкт-Петербург, Пушкин урамы)
## Тасуирлама

А. С. Пушкин һәйкәлдә бөтә буйы менән баҫып тора. Уның ҡулдары күкрәгенә ҡаушарылған, бер ҡулына китап тотҡан. Тура мөйөшлө постамент шымартылған ҡара граниттан эшләнгән. Унда Пушкин шиғырҙарының өҙөктәре яҙып ҡуйылған. Скульптураның бейеклеге 2,05 м тәшкил итә, постаменттың бейеклеге — 2,9 м.
Сәнғәт тарихы белгесе В. Г. Исаченко фекере буйынса, скульптура менән пьедесталдың бәйләнеше насар. Бынан тыш, бәләкәй генә һәйкәл үҙенең масштабы менән тирә-йүнендәге килем йорттары менән уратып алынған сквер менән яраҡлаштырылмаған. Яҙыусы А. И. Куприн ҡомартҡыны «самым мещанским, пошлым, жалким, худосочным» тип атай, дөрөҫ, ул скульптураның үлсәмен түгел, ә уның идеяһының «ничтожество идея» насар булыуын күҙ алдында тотоп әйткән. Шул уҡ фекерҙә Ф. И. Шаляпин һәм күп кенә рәссамдар торған.

# А. С. Пушкин һәйкәле (Санкт-Петербург, Пушкин урамы)
## Иҫкәрмә

* ↑ Постановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001
* 1 2 Андрей Гусаров Путеводитель по Петербургу
* 1 2 Энциклопедия Санкт-Петербурга. Пушкину А. С., памятник (Пушкинская ул.) 2021 йыл 28 февраль архивланған.
* ↑ Монументальные памятники Российской империи. 2006. — С. 359
* 1 2 Исаченко В. Г. Памятники Санкт-Петербурга. Справочник. 2004. — С. 106.
# Коо

Коо — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чулышман йылғаһының һул ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Коо
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100002323
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100232
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Корта

Кесе Корта — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Корта йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 59 км.

# Кесе Корта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200022700
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202270
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Рябка

Рябка — Рәсәйҙәге йылға. Пенза өлкәһе, Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Мокша йылғаһының уң ярына тамағынан 360 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Рябка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша йылғаһы башынан Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200112110000027599
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002759
* Бассейн коды — 09.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Пинежка

Кесе Пинежка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вага йылғаһының уң ярына тамағынан 115 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кесе Пинежка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000032220
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003222
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кирәбе (йылға)

Кирәбе (рус. Киряба) — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Бирсә йылғаһының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кирәбе (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, инештән Верхнеурал һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000112112200001405
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200140
* Бассейн коды — 12.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кутоп-Юган (Обь ҡушылдығы)

Кутоп-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь (Надымская Обь) йылғаһының уң ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.

# Кутоп-Юган (Обь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300035439
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303543
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бетьки

Бетьки — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы/ Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының һул ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Бетьки
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Түбәнге Кама һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем, Вятка йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101512111100029102
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102910
* Бассейн коды — 10.01.01.015
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ғәзетдинов Мирсәлих Ғәзетдин улы

Ғәзетдинов Мирсәлих Ғәзетдин улы (1902 йыл — 10 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы.

# Ғәзетдинов Мирсәлих Ғәзетдин улы
## Биографияһы

Ғәзетдинов Мирсәлих Ғәзетдин улы 1902 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районы Иҫке Ҡорос ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армияға Баҡалы район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 275‑се кавалерия полкында кавалерист булып хеҙмәт итә.
1942 йылдың 10 июлендә Курск өлкәһендә һуғыштарҙа хәбәрһеҙ юғала.
# 1752 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1752 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1752 MDCCLII |
| Юлиан стилендә | 1751—1752 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2504—2505 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7260—7261 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5512—5513 ה'תקי"ב — ה'תקי"ג |
| Мосолман календары | 1165—1166 |
| Боронғо әрмән календары | 1201 ԹՎ ՌՄԱ |
| Ҡытай календары | 4448—4449 辛未—壬申 белая овца — чёрная обезьяна |
| Эфиопа календары | 1744—1745 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1808—1809 |
| - Шака самват | 1674—1675 |
| - Кали-юга | 4853—4854 |
| Иран календары | 1130—1131 |
1752 йыл — шәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә.
# Нойц-Леттевиц

Нойц-Леттевиц (нем. Neutz-Lettewitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 913 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,22 км². Диңгеҙ кимәленән 144 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6198 һәм автомобиль коды — SK.
# Шутов Александр Павлович

Шутов Александр Павлович (13 июль 1925 йыл — 27 март 2008 йыл) — совет скульпторы. 1968 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1975), СССР Художество академияһының көмөш миҙалы эйәһе (1971).

# Шутов Александр Павлович
## Биографияһы

Александр Павлович Шутов 1925 йылдың 13 июлендә Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Илеш районы) Андреевка ауылында тыуған. Белеме дөйөм урта.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. 1946—1950 йылдарҙа Сталинградта скульптор В. М. Цветковтың оҫтаханаһында уҡый.
I960 йылға тиклем БАССР-ҙың Салауат ҡалаһында йәшәгән. 1960 йылдан Өфөлә йәшәй һәм эшләй.
1968 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Скульптор. БАССР-ҙың атҡаҙанған рәссамы, 1975. 2008 йылдың 27 мартында Өфөлә вафат була.
Рәссамдың эштәре М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы коллекцияһында, шулай уҡ шәхси йыйылмаларҙа һаҡлана.

# Шутов Александр Павлович
## Төп эштәре

«Колхозница», гипс. тон., 1957. «Башкирская невеста», яһалма таш, 1969. Рельеф «Агидель», чеканка, 1966. «Проводы», яһалма таш, 1969. «Пробуждение», яһалма таш, 1969. «Портрет нефтяника», медь, сварка, 1973. «Возвращение», гипс тон., 1974. Рельеф «Портрет В. И. Ленина», алюминий тон., чеканка, 1975. «Нефтяник», гипс тон., 1972. «Бурильщик», керамика, гипс тон., 1973. «Иван Якутов», гипс, 1967—1969. «Дочь хлебороба», гипс тон., 1957. «Лето», керамика, 1974. «Памяти погибших воинов», гипс тон., 1975.

# Шутов Александр Павлович
## Ҡатнашҡан күргәҙмәләре

* Республика күргәҙмәләре, Өфө, 1956 йылдан алып, йәштәр күргәҙмәләренән башҡа бөтәһендә лә.
* «Социалистик Урал» зона күргәҙмәләре: Пермь, 1967; Силәбе, 1969; Өфө, 1974.
* БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәләре ун көнлөгө, Мәскәү, Ленинград, 1969 йыл.
* В. И. Ленин тыуыуының 100-йыллығына арналған БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Ульяновск, 1970.
* 3 зона рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Мәскәү, 1971.
* РСФСР-ҙың автономиялы республикалары рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Мәскәү, 1971.
* Бөтә Рәсәй художество күргәҙмәһе, Мәскәү, 1957.
* СССР художество академияһы дипломлы совет рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Мәскәү, Берлин, Дрезден, 1972.
* БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, ГДР-ҙың Галле ҡалаһында, 1975.

# Шутов Александр Павлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* СССР Художество академияһының көмөш миҙалы эйәһе (1971).
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1975).
# Иванова Татьяна Сергеевна

Иванова Татьяна Сергеевна (12 октябрь 1977 йыл — ултырып волейбол уйнаусы, «ЦСП-Крылатское» уйынсыһы һәм Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы капитаны. Рәсәй йыйылма командаһы составында — 2018 йылда донъя чемпионы, 2017 йылда Европа чемпионы. Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2018) һәм Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорты мастеры.

# Иванова Татьяна Сергеевна
## Биографияһы

Татьяна Сергеевна Иванова Мәскәү «ЦСП-Крылатское» командаһы өсөн сығыш яһай. 2017 йылда һәм 2019 йылда Европа чемпионатында рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы составында еңеү яулай, шулай уҡ 2018 йылда донъя чемпионатында еңеүсе була; 2014 йылда донъя чемпионатының бронза призеры. 2018 йылда донъя чемпионатында еңеүе өсөн Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры исеменә лайыҡ була.
2019 йылдың 26 февраленән — инвалидтар волейболы буйынса Бөтә донъя федерацияһы спортсылары комиссияһы ағзаһы, ултырып волейбол уйнау вәкиле.
# Юлдашев

Юлдашев — башҡорт фамилияһы.
* Юлдашев Ҡанбулат — башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе.
* Юлдашев Марс Тимербулат улы (1937 й.) — табип һәм медицина ғалиме, әүҙем йәмәғәт эшмәкәре, медицина фәндәре докторы, профессор.
* Юлдашев Роберт Нәжип улы (1971 й.) — ҡурайсы, Шәйехзада Бабич исемендәге республика йәштәр премияһы лауреаты.
* Юлдашев Хисмәт Хәсән улы (1957 й.) — башҡорт шағиры.
* Юлдашев Әхнәф Әхмәт улы (1920—1980) — башҡорт теле белгесе, төркиәтсе.
# Йәмилов Марат Арыҫлан улы

Йәмилов Марат Арыҫлан улы (23 ноябрь 1938 йыл — 2 ноябрь 1996 йыл) — башҡорт театр актёры. 1967 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1972) һәм халыҡ (1989) артисы.

# Йәмилов Марат Арыҫлан улы
## Биографияһы

Марат Арыҫлан улы Йәмилов 1938 йылдың 23 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Миәкә районы Әнәс ауылында тыуған. 1965 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлай (педагогы Шамил Рәхмәтуллин).
Хеҙмәт эшмәкәрлеген Сибай драма театрында башлай. Бында ул йөҙҙән артыҡ роль башҡара.
Ғаиләһе: ҡатыны Дилә Әхмәтфәиз ҡыҙы Билалова; улы, ҡыҙы һәм 6 ейәне. 1996 йылдың 2 ноябрендә Сибай ҡалаһында вафат була.

# Йәмилов Марат Арыҫлан улы
## Театрҙағы ролдәре

Лояль («Тартюф» Мольер; дебют, 1965), Аҡмулла («Өҙөлгән моң», Кирәй Мәргән), Фәрит («Тал бөгөлә» , Ғабдулла Байбурин), Дауыт («Аҡҡош йыры», Баязит Бикбай), Гәзиз («Ҡыҙыл йондоҙ» ,Мәжит Ғафури). Салауат («Салауат. Өн аралаш ете төш» — Мостай Кәрим).

# Йәмилов Марат Арыҫлан улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1972)
* Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989)
# Бережа

Бережа — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Молога йылғаһының уң ярына тамағынан 410 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Бережа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000005286
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000528
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грязнуха (Каналейка ҡушылдығы)

Грязнуха (Суходол йырыны) — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Каналейка йылғаһының уң ярына тамағынан 5,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Грязнуха (Каналейка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терешка, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001912112100010752
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101075
* Бассейн коды — 11.01.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Карин Лангебо

Карин Лангебо (швед. Karin Langebo, тулы исеме Hillevi Karin Langebo; 1927—2019) — швед опера йырсыһы (сопрано) һәм арфасы.

# Карин Лангебо
## Биографияһы

Карин Лангебо 1927 йылдың 5 октябрендә Шеллефтеола музыкаль ғаиләлә тыуа — атаһы органсыһы һәм хор етәксеһе була, ә әсәһе — сиркәү йырсыһы. Карин апаһы һәм әсәһе менән сиркәү хорында иртә йырлай башлай.
1946 йылда Стокгольмдың Король юғары музыка мәктәбендә уҡый башлай: 1946—1951 йылдарҙа — йырға, 1951—1953 йылдарҙа — опера йырына, 1947—1953 йылдарҙа — арфала уйнарға өйрәнә. Карин Лангебо 1951 йылда музыка уҡытыусыһы, ә 1974 йылда уҡытыусы дипломы ала. Уның уҡытыусылары араһында — Йозеф Хислоп, Арне Суннегард һәм Хьордис Шимберг. Бынан тыш, ул Париж, Вена һәм Зальцбургта уҡый.
1955 йылда Лангебо Кристина Нильсон стипендияһын ала, һәм киләһе йылда Дроттнингхольм һарай театры сәхнәһендә Моцарттың «Притворная простушка» операһында Нинетта роле менән дебют сығышы була. һуңынан Швеция, шулай уҡ сит ил сәхнәләрендә күп һанлы опера ролдәрен башҡара, шулай уҡ музыка концерттарында романстар менән сығыш яһай. Карин Лангебо арфасы булараҡ Швеция радиоһының симфоник оркестрында, Стокгольм филармонияһы оркестрында һәм Король һарай оркестрында ҡатнаша
1962 йылдан 1966 йылға тиклем осорҙа Лангебо Осло ҡалаһының Норвегия операһында; Исландияның Милли театрында Рейкьявикта эшләй башлай, унда «Свадьба Фигаро» операһында Сюзанна ролен башҡара
Карин Лангебо шулай уҡ радио һәм телевидениела сығыш яһай. 1950—1960 йылдарҙа ул радио хоры ҡатнашыусыһы була, бер нисә яҙмала ҡатнаша. Ике сериалда (Ett resande teatersällskap һәм Dårfinkar & dönickar) ҡатнаша, 1996 йылда ул Скансен этнографик комплексында үткән швед Allsång på Skansen телевизион программаһында ҡатнаша.
1960 йылда йырсы Drottningholmsteaterns vänners förtjänstmedalj миҙалына лайыҡ була; 1964 йылда —Statens konstnärsstipendium стипендияһын, ә 1973 йылда Stockholms stads kulturstipendium стипендияһын ала. 1985 йылда емешле эшмәкәрлеге өсөн артист килемдәренең Дәүләт гарантияһына эйә була (ғүмерлеккә дәүләт матди ярҙамы)
2019 йылдың 27 ноябрендә Стокгольмда вафат була. Юрсхольм Danderyds kyrkogård зыяратында ерләнә
1953 йылда Карин Лангебо Ларс Лиллибьёрнға (Lars Lilliebjörn) кейәүгә сыға, 1954 йылда улдары Питер тыуа.
# Лапинский (йылға)

Лапинский — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға №1447 исемһеҙ йылғаның уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Лапинский (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014487
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201448
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Стефан Цвейг

Стефан Цвейг (нем. Stefan Zweig — Штефан Цвайг ; 28 ноябрь 1881 йыл — 22 февраль 1942 йыл) — Австрия яҙыусыһы, драматург һәм журналист. Күп романдар, пьеса, шиғырҙар һәм беллетристик биографиялар авторы.

# Стефан Цвейг
## Биографияһы

СтефанВенала бай йәһүд ғаиләһендә тыуған. Атаһы, Мориц Цвейг (1845—1926), туҡыу фабрикаһы тота. Әсәһе, Ида Бреттауэр (1854—1938), йәһүд банкиры ғаиләһенән. Буласаҡ яҙыусының балалыҡ, үҫмерлек йылдары тураһында аҙ билдәле: ул үҙе был хаҡта ярайһы аҙ һөйләгән, башҡа европа зыялыларының тормошонан айырылмай ине, тигән. 1900 йылда гимназия тамамлап , Цвейг Вена университетына уҡырға инә һәм унда фәлсәфә өйрәнеп, 1904 йылда докторлыҡ дәрәжәһе ала.
Уҡыған сағында уҡ беренсе шиғри йыйынтығын үҙ аҡсаһына нәшер итә («Көмөш ҡылдар» (Silberne Saiten), 1901). Шиғырҙары Гофмансталь, шулай уҡ Рильке йоғонтоһонда яҙылған була, Цвейг һуңғыһына үҙе йыйынтығын ебәрә.Рилькеяуап итеп үҙенең китабын ебәрәе. Улар шулай дуҫлашып китә һәм был дуҫлыҡ Рилькеның , вафатына тиклем, 1926 йылғаса дауам итә.
Вена университетын тамамлаған Цвейг Лондонға һәм Парижға сығып китә (1905), Испания һәм Италия буйлап сәйәхәт итә (1906), килгән Һиндостанда, Һинд-Ҡытайҙа, АҠШ-та, Кубала, Панамала (1912) була. Беренсе донъя һуғышының һуңғы йылдарында Швейцарияла йәшәй (1917—1918), ә һуғыштан һуң йәшәгән Зальцбургянында урынлаша.
Беренсе донъя һуғышы йылдарында Цвейг Ромен Роллан тураһында очерк баҫтырып сығара һәм уны «Европа намыҫы» тип атай. Шулай уҡ ул Максим Горькийға, Томас Маннға, Марсель Прустҡа һәм Йозеф Ротҡа бағышлаған эссе ижад итә .
1934 йылда, Гитлер власҡа килгәндән һуң, Цвейг Германияны ташлап китә һәм Лондонға барып урынлаша.
1940 йылда Цвейг ҡатыны менән Нью-Йоркҡа, ә 1940 йылдың 22 авгусынан— Рио-де-Жанейро ситендәге Петрополисҡа күсенә. Ҡаты депрессия кисереп, Цвейг һәм ҡатыны 1942 йылдың 22 февралендә үлемесле доза веронал ҡабул итеп, донъя менән хушлаша.

# Стефан Цвейг
## Хәтер

* Цвейгтың Бразилиялағы йорто музейға әйләндерелә һәм хәҙер Casa Stefan Zweig тип танылған.
* 1981 йылда яҙыусының тыуына 100 йыл тулыу уңайынан Австрияла почта маркаһы сығарылған.

# Стефан Цвейг
## Рус телендәге баҫмалары

* Собрание сочинений в 10 томах. М.: Терра, 1992—1993. Переиздание — 1996.
* Собрание сочинений в 9 томах. М.: Библиосфера, 1996—1997.
* Собрание сочинений в 6 томах. Тула: АО Гриф., Левша. 1994.
* Собрание сочинений в 4 томах. М.: Художественная литература, 1982—1984.
* Собрание сочинений в 7 томах. М.: Правда, 1963
* Собрание сочинений. Т. 1-12. Л.: Время, 1927—1932
* Избранные произведения в 2-х томах. М.: Гослитиздат, 1956, 1957
* Избранные сочинения в 3-х томах. М.; Вече, 2001
# Нгарка-Тора-Яха

Нгарка-Тора-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нгынянсе-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 69 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 75 км.

# Нгарка-Тора-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300078702
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307870
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Еркеев Нур Төхвәтша улы

Нур Төхвәтша улы Еркеев (1925—2007) — педагог, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы. 23 йыл дауамында Баймырҙа урта мәктәбен етәкләгән.

# Еркеев Нур Төхвәтша улы
## Биографияһы

Нур Төхвәтша улы Еркеев 1925 йылдың 25 майында тыуған.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.
1969—1992 йылдарҙа Бәләбәй районының Баймырҙа урта мәктәбе директоры.

# Еркеев Нур Төхвәтша улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены
* III дәрәжә Дан ордены
* Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы
* Бәләбәй районының почётлы гражданы (2001).

# Еркеев Нур Төхвәтша улы
## Хәтер

Ике тиҫтә йылдан ашыу Баймырҙа урта мәктәбенең директоры (1969—1992) булып эшләп, халыҡ мәғарифы өлкәһендә күп йылдар дауамында һөҙөмтәле хеҙмәте, райондың социаль, мәҙәни үҫешендәге ҡаҙаныштары һәм район тормошонда әүҙем ҡатнашҡаны өсөн, Еркеев Нур Төхвәтша улы Бәләбәй ҡала Советының 2001 йылдың 6 июнендә ҡабул ителгән 5-се һанлы Ҡарары менән Бәләбәй районының почётлы гражданы исеме бирелә.