yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шолекша

Шолекша — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Порозовица йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Шолекша
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005139
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000513
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Писарев ауыл Советы (Шаран районы)

Писарев ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Шаран районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Писарев ауылы.

# Писарев ауыл Советы (Шаран районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Писарев ауыл Советы (Шаран районы)
## Составы

Писарев ауыл Советы составына 11 тораҡ пункт инә:
* Анисимова Поляна ауылы,
* Васильевка ауылы,
* Владимировка ауылы,
* Имсәк ауылы,
* Яңы Александровка ауылы,
* Яңы Князев ауылы,
* Писарев ауылы,
* Роща ауылы,
* Саҡты ауылы,
* Иҫке Драж ауылы,
* Соңғор ауылы.
# Уммендорф (Бёрде)

Уммендорф (Бёрде) (нем. Ummendorf (Börde)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1010 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,68 км². Диңгеҙ кимәленән 134 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39365 һәм автомобиль коды — BK.
# Хардны-Яха

Хардны-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Хардны-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300041716
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304171
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Иҫке Әсән

Иҫке Әсән (Әсән; рус. Асанова, Большая Асанова, Старо-Асаново, Старое Асаново) — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында юҡҡа сыҡҡан ауыл. Әсән ауыл советының үҙәге булған. 1957 йылғы Ҡыштым һәләкәтенән һуң, 1959—1962 йылдарҙа ауыл халҡы күсерелгән.

# Иҫке Әсән
## Географияһы

Тинес йылғаһының уң яҡ яры буйында урынлашҡан булған.

# Иҫке Әсән
## Тарихы

Әсән — ҡатай башҡорттарының ауылы. Бала ҡатай ырыуы башҡорттары тарафынан нигеҙләнгән. «1793 йылғы Балаҡатай улусы планы»нда русса Аисянова тип билдәләнгән, унан төньяҡтараҡ Башагүл күле буйында Иҫке Әсән һәм 2-се Әсән ауылдары күрһәтелгән.
Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 5-се башҡорт кантонының 6-сы йортона керә. 1811 йылғы ревизияға ярашлы бында 51 йортта 152 ир-егет иҫәпкә алынған. Шул иҫәптән 80 йәшлек Ҡунафия Әсәнов тураһында мәғлүмәт бар, ул ауылға нигеҙ һалыусының улы булыуы ихтимал.
1904 йылда Һары улусы составында Иҫке Әсән һәм Яңы Әсән ауылдары теркәлгән. Иҫке Әсәндә 71 йортта 379 кеше йәшәгән. Был осорҙа Иҫке Әсән йәмғиәте составына Һары, Булат, Этбай, Шәрипҡол, Сөләймән, Оло Тәгеш, Кесе Тәгеш, Яңы Әсән, Назар ауылдары инә.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан һуң Башҡортостан АССР-ының) Арғаяш кантоны составына керә. 1930 йылдан — Башҡортостан АССР-ы Арғаяш районы, 1934 йылда Урал өлкәһе Арғаяш милли округы составына бирелә, шул уҡ йылдың көҙөнән — Силәбе өлкәһе Арғаяш районы составында.
1925 йылғы мәғлүмәттәр буйынса ауыл Башҡорт АССР-ының Арғаяш кантоны Арғаяш улусы составында була һәм 93 хужалыҡтан торған.
1956 йылда 500-ҙән ашыу кеше йәшәгән Иҫке Әсәндә ауыл советы хакимиәте, мәктәп, почта бүлексәһе, мәктәп, амбулатория, ветеринария пункты, район МТС-ы булған.
1957 йылғы Ҡыштым һәләкәтенән һуң («Маяҡ» химкомбинатында радиацион авариянан һуң), 1959—1962 йылдарҙа ауыл халҡы күсерелгән.

# Иҫке Әсән
## Халҡы

1920 йылда ауылда 87 йортта 492 кеше (250 ир-егет һәм 242 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән, төп халҡы — башҡорттар.

# Иҫке Әсән
## Билдәле шәхестәре

* Ғәликәй Ишмөхәмәтов — урядник. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813-1814 йылдарҙа Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.
# Йәнекәев Булат Һиҙиәт улы

Йәнекәев Булат Һиҙиәт улы (21 ғинуар 1942 йыл) — тома һуҡыр музыкант, йырсы һәм композитор. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993).

# Йәнекәев Булат Һиҙиәт улы
## Биографияһы

Булат Һиҙиәт улы Йәнекәев 1942 йылдың 21 ғинуарында БАССР-ҙың Баймаҡ районы 1-се Моҡас ауылында тыуған. Дүрт-биш йәш тирәһендә бәхетһеҙлеккә тарып, ике күҙенә тома һуҡыр булып ҡала. Бик бәләкәй сағынан музыкаль һәләттәре асыла, гармунда, скрипкала, мандолинал, ҡурайҙа уйнарға өйрәнә. Белорет районының Үрге Әүжән ауылындағы махсус интернат-мәктәптә уҡый. 1957 йылда Мәскәүҙә Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивалендә ҡатнаша.
1959 йылдан алып Бөтә Рәсәй Һуҡырҙар йәмғиәтенең Белорет уҡыу-производство предприятиеһында эшләй, 1964 йылдан «Металлург» мәҙәниәт һарайының башҡорт халыҡ театрының музыкаль биҙәүсеһе. 1979 йылда Бәләбәйгә күсерелә, 1979—2003 йылдарҙа Һуҡырҙар йәмғиәтенең Бәләбәй уҡыу-производство предприятиеһында эшләй. Ҡурайсылар һәм башҡорт фольклор ансамблдәре ойоштора, бер үк ваҡытта 1992 йылдан Бәләбәй ҡалаһының 1-се балалар сәнғәт мәктәбендә, 2003—2009 йылдарҙа башҡорт гимназияһында музыканан уҡыта. Булат Һиҙиәт улы етәкселегендәге башҡорт фольклор ансамбле I һәм III Бөтә Союз халыҡ ижады фестивалдеренең лауреаты була.
Йәнекәев Булат халыҡ традицияларына таянып, йырлауҙы ҡурай һәм баянда уйнау менән тәбиғи берләштерә. Репертуарында башҡор халыҡ йырҙары: «Кәкүк», «Сибай», «Һыр», «Урал», «Әллүки»; М.Ғ.Имашев, З.Ғ.Исмәғилев, М.Ә.Мозафаров, Р. М.Хәсәнов, Х. Ф.Әхмәтов һәм башҡалар әҫәрҙәре. «Мостай маршы» инструменталь пьесаһы (2004) һәм башҡорт, татар шағирҙары һәм үҙ һүҙҙәренә яҙылған 300-ҙән ашыу йыр, шул иҫәптән Р.Хәкимйәндең «Красноусол вальсы», үҙ һүҙҙәренә «Бәләбәй уттары», «Тыуған ауылым», «Һағындым» йырҙары авторы.
Йәнекәев Булат Һиҙиәт улының исеме республикала бик тиҙ таныла, йыр-моң һөйөүселәрҙең ихтирамын һәм һөйөүен яулай, уның йырҙары радио һәм телевидение тапшырыуҙарында йыш яңғырай.

# Йәнекәев Булат Һиҙиәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993).
* Бөтә Рәсәй һуҡырҙар үҙешмәкәр сәнғәте смотры лауреаты (1970),
* Бөтә Союз хеҙмәтсәндәр үҙешмәкәр художестволы ижады фестивале лауреаты (1977; икеһе лә — Мәскәү),
* Бөтә Рәсәй Һуҡырҙар йәмғиәтенең Башҡҡортостан идаралығы республика үҙешмәкәр сәнғәт смотрҙары (Өфө, 1974, 1989; Бәләбәй, 1987),
* «Башҡорт халыҡ йыры — 91» республика конкурсы лауреаты (1991),
* «Еңеү яҙы» һәүәҫкәрҙәр ижады фестивале (Өфө, 1995),
* Халыҡ-ара ҡурайсылар һәм йырсылар конкурсы (Ҡазан, 1998) лауреаты.
# Габленц (Үрге Лужица)

Габленц (Үрге Лужица) (нем. Gablenz ) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1754 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,65 км². Диңгеҙ кимәленән 138 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2953 һәм автомобиль коды NOL.
# Кыпа-Кыталь-Кы

Кыпа-Кыталь-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Таз йылғаһының һул ярына тамағынан 755 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 107 км.

# Кыпа-Кыталь-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066069
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306606
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кармишин Дмитрий Дмитриевич

Кармишин Дмитрий Дмитриевич (4 ноябрь 1926 йыл — 7 ноябрь 1956 йыл) — Совет ғәскәрҙәренең көньяҡ төркөмөндәге 880-се гвардия бомбардировка авиацияһы полкының эскадрилья штурманы, гвардия капитаны, Советтар Союзы Геройы (1956).

# Кармишин Дмитрий Дмитриевич
## Биографияһы

Кармишин Дмитрий Дмитриевич 1926 йылдың 4 ноябрендә Башҡорт АССР-ының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы) Шаран районы Залесовка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Шаран районының Преображенка ауылында олатаһында тәрбиәләнә.
рус. 1955 йылдан — КПСС ағзаһы. 9 класс һәм Өфө тимер юл техникумының 1 курсын тамамлай. Район МТС-да тракторсы булып эшләй.
1943 йылда БАССР-ҙың Шаран райвоенкоматы тарафынан Ҡыҙыл армияға саҡырыла. 1948 йылда Ырымбур хәрби авиация штурмандар училищеһын тамамлай һәм истребителдәр авиацияһының звеноһы штурманы итеп тәғәйенләнә.
1952 йылда Совет ғәскәрҙәренең көньяҡ төркөмөнөң (Венгр Халыҡ Республикаһы) бомбардировка авиацияһы полкына ебәрелә . 880-се эскадрилья штурманы гвардия капитаны Д. Д. Кармишин 1956 йылдың көҙөндә совет ғәскәрҙәре составында 1956 йылғы мадьяр ихтилалы ваҡиғаларынан һуң тәртип урынлаштырыу һәм ижади хеҙмәт өсөн шарттар булдырыу өсөн Венгрия ғәскәрҙәренә ярҙам күрһәтеүҙә ҡатнаша.
1956 йылдың 7 ноябрендә Дмитрий Дмитриевич Ил-28 бомбардировщигы экипажы составында (командиры — гвардия капитаны Александр Андреевич Бобровский, радисты — гвардия өлкән лейтенант Ярцев Владимир Егорович) Будапешт хәрби заводтарын аэрофотоға төшөрә.
Ҡуйылған бурысты үтәгәндән һәм разведка мәғлүмәттәрен штабҡа тапшырғандан һуң аэродромдарына ҡайтҡан саҡта летчиктар Чепель утрауы районында утҡа тотола. Һөҙөмтәлә самолёт бәреп төшөрөлә, уның экипажы һәләк була.
Офицер-гвардейсыларҙың мәйеттәре Советтар Союзына сығарыла һәм Львов ҡалаһындағы Лычаков зыяратында ерләнә.
СССР-ҙың Юғары Советы Президиумы 1956 йылдың 18 декабрендәге Указы менән хәрби бурысын үтәгән саҡта күрһәткән ҡаһарманлығы һәм батырлығы өсөн гвардия капитаны Кармишин Дмитрий Дмитриевичҡа үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

# Кармишин Дмитрий Дмитриевич
## Наградалары

* Советтар Союзы Геройы «Алтын Йондоҙ» миҙалы.
* Ленин ордены.

# Кармишин Дмитрий Дмитриевич
## Хәтер

Шаран ауылындағы балалар йортона Кармишин Д. Д. исеме бирелгән.
Советтар Союзы Геройы Д. Д. Кармишиндың документтары һәм шәхси әйберҙәре Туймазы ҡалаһының (Башҡортостан) 8-се һанлы мәктәбенең музейында тупланған.
# Цетлинген

Цетлинген (нем. Zethlingen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 325 кеше йәшәй. Майҙаны — 16,72 км². Диңгеҙ кимәленән 36 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39624 һәм автомобиль коды — SAW.
# Щитылькы

Щитылькы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Панча йылғаһының һул ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Щитылькы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300070189
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307018
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Варенберг

Варенберг (нем. Wahrenberg) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 348 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,23 км². Диңгеҙ кимәленән 18 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39615 һәм автомобиль коды — SDL.
# Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы

Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы (26 июнь 1929 йыл–31 август 2000 йыл) — инженер-механик, ғалим педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр кандидаты (1964), профессор (1989).

# Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы
## Биографияһы

Фауат Ғиниәт улы Ғәлимйәнов 1929 йылдың 26 июнендә Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны Ҡубыяҙ ауылында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Асҡын районы) тыуа.
1952 йылда Өфө авиация институтын (хәҙерге Өфө дәүләт авиация техник университеты, ӨДАТУ) тамамлай.. 1952 йылда Өфө авиация институтын тамамлағандан һуң Свердловск өлкәһенең Артёмовка машиналар эшләү заводында эшләй. 1957—1967 йылдарҙа — Артемовка машиналар эшләү заводының техник контроль бүлеге начальнигы урынбаҫары, махсуслаштырылған конструкторҙар бюроһы лабораторияһы начальнигы, баш инженер урынбаҫары. 1967 йылдан алып ӨДАТУ‑ла: уҡытыусы, «Авиация двигателдәре теорияһы» кафедраһы мөдире урынбаҫары, мөдире, профессор, бер үк ваҡытта 1970 йылдан башлап Өфө дәүләт авиация техник университетының ғилми-тикшеренеү секторында өлкән ғилми хеҙмәткәр.
2000 йылдың 31 авгусында Өфөлә вафат була.

# Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Бер нисә изделиеның баш конструкторы булған, вентиляторҙарҙы тикшереү өсөн ғилми-тикшеренеү лабораторияһын ойошторған. Фәнни эшмәкәрлеге гидродинамикаға һәм газ динамикаһына, турбиналы машиналарҙы проектлауға арналған. Ғ. тарафынан юғары экономиялы вентиляторҙарҙың аэродинамик схемалары уйлап табыла; шыйыҡлыҡтарҙың стена буйлап уртасалаштырылған турбулентлы хәрәкәтенең теорияһы нигеҙләнә, ул йылылыҡ һәм масса алмашыныуҙы иҫәпләгәндә, үткәргес торба системаларында шыйыҡлыҡтарҙың гидродинамикаһын тасуирлағанда ҡулланыла. Ғәлимйәнов асыштары машиналар эшләү предприятиеларында, үткәргес торба транспортында индерелгән.
Уйлап табыуҙарға 2 авторлыҡ таныҡлығы бар. 140-тан ашыу баҫма хеҙмәт, шул иҫәптән 26 монография, авторы.

# Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы
## Бүләктәре

Миҙалдар, шул иҫәптән Рәсәй Космонавтика федерацияһының академик А.Д.Надирадзе исемендәге миҙалы менән бүләкләнгән.

# Ғәлимйәнов Фауат Ғиниәт улы
## Төп хеҙмәттәре

* Вентиляторы: атлас конструкций. 2-е изд., М., 1968;
* Теория турбулентного движения в элементах летательных аппаратов. Уфа, 1989;
* Теория внутреннего турбулентного движения. Уфа, 1999 (авторҙашта).
# Кесе Семрас

Кесе Сёмрас — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Семрас йылғаһының уң ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кесе Семрас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036937
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003693
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шәфиев Гәрәй Гәрәй улы

Шәфиев Гәрәй Гәрәй улы (10 июнь 1920 йыл — 1996 йыл) — мәғариф хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, 2-се дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Күгәрсен районының халыҡ мәғарифы бүлеге мөдире (1972—1978).

# Шәфиев Гәрәй Гәрәй улы
## Биографияһы

Гәрәй Гәрәй улы Шәфиев 1920 йылдың 10 июнендә Башҡортостан АССР-ы Ҡыпсаҡ-Ете ырыу кантоны Иманғол ауылында (хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Октябрьский районы Беренсе Иманғол ауылы) урта хәлле крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Туғыҙ йәштән хеҙмәт юлын башлай, йәйен ауыл халҡының быҙауҙарын көтә, ҡышын башланғыс мәктәптә уҡый. Уны тамамлағас, Гәрәй Шәфиев Башҡортостандың Ейәнсура районы Абзан мәктәбендә уҡытыусы булып эшләгән апаһына күсеп килә.
1936 йылда Абзан колхоз йәштәре мәктәбен тамамлағандан һуң, Ырымбур педагогия рабфагына уҡырға инә.
1939 йылда Аҡтүбә ҡалаһының тулы булмаған урта мәктәбенә математика уҡытыусыһы итеп ебәрелә, бер үк ваҡытта Аҡтүбә уҡытыусылар институтында уҡый.
1940 йылда Армия сафына алына. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1945 йылда демоблизацияланғандан һуң, Күгәрсен районының Юлдыбай башланғыс мәктәбенә директор итеп ебәрелә. Район халыҡ мәғарифы бүлеге инспекторы, педагогия кабинеты мөдире итеп тәғәйенләнә. Шул уҡ ваҡытта Абзан урта мәктәбендә математика һәм физика уҡыта.
1947- 1951 йылдарҙа Ырымбур педагогия институтының (хәҙер Ырымбур дәүләт педагогия университеты) физика-математика факультетында ситтән тороп уҡыЙ.
1953 йылда Күгәрсен районы Мораҡ педагогия училищеһына математика уҡытыусыһы итеп күсерелә.
1957 йылда Мораҡ урта мәктәбе директоры итеп тәғәйенләнә.
1972—1978 йылдарҙа Күгәрсен район халыҡ мәғарифы бүлеге мөдире вазифаһын башҡара.
Ул мәктәптәр селтәрен яҡшыртыу, уларҙың матди базаһын нығытыу, уҡытыусылар әҙерләү, методик эште юғары кимәлдә ойоштороу буйынса һөҙөмтәле хеҙмәт күрһәтә.

# Шәфиев Гәрәй Гәрәй улы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Гәрәй Гәрәй улы Шәфиев йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаша, айырыуса тыуған яҡты өйрәнеүгә ныҡлы иғтибар бирә. Ул башҡорт революционеры Бәхтегәрәй Әғзәм улы Шәфиевтың (Гәрәй Гәрәй улы — уның ике туған ҡустыһы, уларҙың аталары Әғзәм менән Гәрәй — бер туғандар) тормошон, революцион эшмәкәрлеген өйрәнеү буйынса ҙур эш алып бара. Шуның һөҙөмтәһендә Башҡортостанда һәм Ырымбур өлкәһендә яңы тормош өсөн көрәштә Бәхтегәрәй Әғзәм улы Шәфиевтең тотҡан урыны асыҡлана.

# Шәфиев Гәрәй Гәрәй улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы
# Оло Нюню

Оло Нюню — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Тол йылғаһының уң ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Оҙонлоғо — 20 км.

# Оло Нюню
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014714
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101471
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Пэ-Хэхэ-Яга

Пэ-Хэхэ-Яга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының уң ярына тамағынан 96 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Пэ-Хэхэ-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000085866
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008586
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Юнда

Юнда — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының һул ярына тамағынан 334 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Юнда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100033056
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103305
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Лимбах (Фогтланд)

Лимбах (Фогтланд) (нем. Limbach ) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1555 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,16 км². Диңгеҙ кимәленән 350 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8491 һәм автомобиль коды V.
# Демьянка (йылға)

Демьянка — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1162/318 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 1.159,000 км.

# Демьянка (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013982
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301398
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Оньта

Оньта — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Волчанка йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Оньта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сосьва йылғаһы , инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502412111200010158
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201015
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Киҫтәнле

Киҫтәнле (рус. Кистенли) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мәнәүез йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Киҫтәнле
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дим йылғаһы башынан Бочкарёвка ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201312111100024663
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102466
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Юрмыс (Вогулка ҡушылдығы)

Юрмыс — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вогулка йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Юрмыс (Вогулка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100012517
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101251
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1