yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шаһиев Ғәлиәхмәт Юллаҡан улы

Шаһиев Ғәлиәхмәт Юллаҡан улы, Шаһиев Ғәлиәхмәт Юлмөхәммәт улы (1914 — ?) — 112-се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы.

# Шаһиев Ғәлиәхмәт Юллаҡан улы
## Биографияһы

Шаһиев Ғәлиәхмәт Юллаҡан улы 1914 йылда хәҙерге Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районы Иҫке Аҡташ ауылында тыуған. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, 1941 йылда Ҡырмыҫҡалы военкоматынан хәрби хеҙмәткә саҡырылы. 16 Гвардия кавалерия дивизияһының 148-се Гвардия артиллерия-миномет полкының 1-се батареяһында ашнаҡсы, телефонист, ат ҡараусы булып хеҙмәт итә.
Оборона министрлығының Үҙәк архивында «16.02.1945 Браллентин районындағы алышта дошмандың контатакаһын кире ҡаҡҡанда шәхси ҡоралы ярҙамында һигеҙ дошман офицерын һәм һалдатын юҡ итте» тигән яҙма һаҡлана.

# Шаһиев Ғәлиәхмәт Юллаҡан улы
## Наградалары

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
# Сайта

Сайта — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Байгол йылғаһының һул ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Сайта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000700
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100070
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Хубилай

Хубилай (монголса Хубилай хан; ҡытайса 忽必烈，1215-1294) — Монгол империяһының ханы (1260—1271), Юань дәүләтенә нигеҙ һалыусы, Юань династияһынан Ҡытайҙың беренсе императоры.
Марко Поло китаптарында Кублай-хан исеме аҫтында телгә алына.
Хубилай — Сыңғыҙхандың ейәне, Толай һәм ҡараит батшаһы Сорхахтани-бикә улы, Мәңге, Хулагу, Арығ-Буғаның бер туғаны.

# Хубилай
## Тарихы

1251 йылда ағаһы Мәңге бөйөк хан тәхетенә ултырғандан һуң, Хубилайға Төньяҡ Ҡытайҙа баҫып алынған барлыҡ ерҙәрҙе бирә.
1253 йылда бөйөк хан Мәңге Хубилайға Көньяҡ Ҡытайҙағы Сун династияһына ҡаршы һуғыш ойошоторорға ҡуша.
1253 йылда Хубилай етәкләгән ғәскәр Хуанхэ йылғаһы аша сығып, Шәнси һәм Сичуан виләйәттәренә һөжүм итә, һуңыраҡ Юньнань вилайәтендәге Дали батшалығын яулап ала.
Хубилай Ҡытайҙа Каин — Шанду (Үрге баш ҡала) ҡалаһына нигеҙ һала.
1258 йылда Мәңге етәкләгән ғәскәр Сун империяһына ҡаршы яңы һөжүм башлай. Хубилай был һуғышта Янцзы буйына яу менән бара.
1259 йылда Хубилай Сичуан ҡалаһын ҡамап алғанда, бөйөк хан Мәгенең һәм вафаты Арығ-Буғаның тәхеткә ултырырға тырышыуы тураһында хәбәр ала. Һөҙөмтәлә, Хубилай Сун көстәре менән солох килешеүенә ҡул ҡуя һәм Ҡараҡоромға бара.

# Хубилай
## Тарихы
### Граждандар һуғышы

1260 йылда Кайпин ҡалаһында ашығыш рәүештә йыйылған ҡоролтайҙа Хубилай бөйөк хан итеп иғлан ителә, ә бер айҙан һуң Ҡараҡоромда Арығ-Буға бөйөк хан дәрәжәһенә күтәрелә.
Ары-Буға яғында Алтын Урҙа ханы Бәркә (Жуси нәҫеле), Алғы (Сағатай нәҫеле) һәм Мәңге нәҫеленән башҡа вәкилдәр, Хубилай яғында — Хулагу булған.
1260—1264 йылдарҙа ике бер туған араһында хакимлыҡ өсөн көрәш бара.
1260 йылда Хубилай Монгол империяһының башҡалаһын Ҡараҡоромдан Ханбалыҡ (һуңыраҡ Пекин исеме бирелә) ҡалаһына күсерә.
1260 йылда Хубилай Ҡараҡоромға яу аса, 1261 йылда Арығ-Буға ғәскәрен еңә һәм бөтә Монголияны үҙ хакимлығына ала.
Арығ-Буға әсирлеккә бирелә һәм 1266 йылда төрмәлә вафат була.

# Хубилай
## Тарихы
### Көньяҡ Ҡытайҙы яулау

1267—1273 йылдарҙа Хубилай Хубэй виләйәтендәге Санья замогын ҡамалышҡа алып, буйһондора.
1273 йылда Хубилай Баянды ғәскәр башлығы итеп билдәләй.
1275 йылда Баян етәкләгән ғәскәр Янцзы йылғаһы аша сығып, үҙәндәге Ханьяндан Нанкинға тиклем бар ҡалаларҙы яулап ала.
1276 йылда Сун империяһының баш ҡалаһы Ханчжоу ҡалаһы ҡолатыла, император мисәте Хубилайға тапшырыла.
1279 йылда Кантон шәһәрен баҫып алып, Хубилай бөтә Сун империяһын яулай. Һуңғы Сун императоры Чжао Бин Ямынь диңгеҙ бәрелешендә һәләк була.
Хубилай Ҡытайҙағы яңы династияға Юань исемен бирә.
Һуңыраҡ ул Бирма, Камбоджа, Корея илдәрен үҙ хакимлығына буйһондора, ләкин Японияға һәм Вьетнамға ҡаршы һөжүме уңышһыҙ тамамлана.
1291 йылда Хубилай бөтә империяны 12 виләйәткә бүлә.

# Хубилай
## Дини ҡараштары

Хубилай дин иреген таный, уның һарайында христиандар, мосолмандар, буддисттар хеҙмәт иткән. Бигерәк тә ул буддизмды яҡлаған.
Хубилай шиғырҙар яҙған. Ҡытай тарихына Ши-цзу (始祖 — династияға нигеҙ һалыусы) исеме менән ингән.

# Хубилай
## Хәтер

2006 йылда Монголияның баш ҡалаһы Улан-Батор ҡалаһында Хөкүмәт һарайы алдында Хубилайға һәйкәл асыла. Элегрәк унда Сыңғыҙхан, Үгәдәй һәйкәлдәре ҡуйылған була.
# Уечка

Уечка — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Печуга №3272 йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Уечка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Нерль башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300812110000032746
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003274
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Богомолова Любовь Григорьевна

Богомолова Любовь Григорьевна (1902—1983) — совет биологы, гематолог. РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970). Сталин премияһы лауреаты (1952 й.).

# Богомолова Любовь Григорьевна
## Биографияһы

Любовь Богомолова Санкт-Петербургта тыуған. Атаһы Александро-Невская Лавра хоры регенты (сиркәү хоры дирижёры) була, 30-сы йылдарҙа репрессиялана.
1925 йылда Ленинград медицина белемдәре институтын (ГИМЗ) тамамлай. 1931 йылдан ҡан ебәреү бүлегендә эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ленинград ҡан ебәреү институтының донорлыҡ бүлеген етәкләй. Уның хөкүмәткә мөрәжәғәтенән һуң донорҙарға өҫтәмә паек бүленә. Блокадалағы ҡалала 144 мең литр донор ҡаны әҙерләнә.
Ялан госпиталдәрендә дауалау практикаһында киң ҡулланыу тапҡан плазманы лиофиль киптереү ысулын уйлап тапҡан өсөн, институт хеҙмәткәрҙәре А. Н. Филатов һәм Л. Г. Богомолова 1952 йылда Сталин премияһына лайыҡ булалар.
Бөйөк Ватан һуғышы тамамланғандан һуң, Любовь Григорьевна Богомолова Ленинград гемотология һәм ҡан ебәреү фәнни-тикшеренеү институтының лаборатория мөдире булып эшләй.
Медицина фәндәре докторы. Профессор (1955).
1983 йылда Санкт-Петербургта вафат була.

# Богомолова Любовь Григорьевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

- РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970)
- Сталин премияһы лауреаты (1952)

# Богомолова Любовь Григорьевна
## Хеҙмәттәре

- Богомолова Л. Г. Донорство. — Л.: Медицина, Ленинградское отделение, 1984. — 197 с.
# Тимофеева Юлия Петровна

Тимофеева Юлия Петровна (бел. Юлія Пятроўна Цімафеева, 12 ғинуар 1982 йыл, Сперижье ауылы Гомель өлкәһе) — белорус шағиры һәм тәржемәсе.

# Тимофеева Юлия Петровна
## Биографияһы

Юлия Тимофеева Минск дәүләт лингвистика университетының инглиз теле факультетын, Белоруссия коллегиумын тамамлай, тәржемәсе оҫтаханаһына йөрөй. ПрайдзіСвет тәржемә әҙәбиәте интернет-журналына нигеҙ һала һәм уның мөхәррирҙәренең береһе була. Белоруссия Яҙыусылары союзы һәм Белоруссия Пен-үҙәгенең ағзаһы була. Беларусь Яҙыусылар союзы ҡарамағындағы Йәш яҙыусылар мәктәбен ойоштороусыларының һәм кураторҙарының береһе. «Белсат» телеканалында «Рэмарк»мәҙәниәте тураһында телешоу алып бара.
Минск ҡалаһында йәшәй. Яҙыусы Ольгерд Бахаревичтың ҡатыны.

# Тимофеева Юлия Петровна
## Ижады

Үҙ һәм тәржемә шиғри йыйынтыҡтары «Кніга памылак» авторы («Книга ошибок», 2014) авторы.
Инглиз теленән Чарльз Буковски, Мэтью Дикман, Стивен Крейн, Элизабет Лоуэлл, Сильвия Платт, Уолт Уитмен шиғриәтен, португал теленән Альберта Каэйра, испан теленән Октавио Пасты, Мохамед Эбну шиғырҙарын; инглиз теленән Э.Ч.Оснду, Макс Бирбом, Герман Чарльз Босман, Шарлотта Перкинс Гилман, Дэвид Герберт Лоуренс, Джойс Кэрол Оутс, Эдгар Аллан По, Кейт Шопен һ.б. прозаһын тәржемә итә. Норвег теленән Стиан Холеның балалар өсөн «Лето гармонии» китабын тәржемә итә.
Проза һәи шиғыр тәржемәләре «pARTisan», «Паміж», «ARCHE», «Дзеяслоў» журналдарында, «Әҙәби Беларусь» гәзитендә баҫылып сыға. Эдгар Поның «Золотой жук» һәм «Колодец и маятник» әҫәрҙәренә ҡараған тәржемәләре Белоруссия Яҙыусылары союзы һәм "ПрайдзіСвет" (белор) журналының уртаҡ серияһынан уның Һайланма әҫәрҙәре йыйынтығында баҫылып сыға.
Биржайҙа (Литва) Халыҡ-ара әҙәби фестивалдә, Минск ҡалаһында «Асфальттағы шиғыр» фестивалендә ҡатнаша, Гётеборгта (Швеция) халыҡ-ара китап йәрминкәһендә, Минск ҡалаһында халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар слэмында сығыш яһай (2012).
2016 йылда икенсе « Цирк»шиғырҙар китабы баҫылып сыға, ул Наталья Арсеньева Премияһының шорт-битенә инә.
Юлия Тимофееваның айырым шиғырҙары инглиз, немец, чех, словен һәм швед телдәренә тәржемә ителгән. 2018 йылда Люблин ҡалаһының «Warsztaty Kultury» нәшриәте Богдан Задура тәржемәһендәге Тимофееваның шиғри йыйынтыҡтарын поляк телендә «Cyrk i inne wiersze» баҫтырып сығара. 2019 йылда Берлин нәшриәте Юлия Тимофееваның «Zirkus» йыйынтығын Томас Вейлер һәм Тина Вуншманн тәжемәһендә баҫтырып сығара.
2020 йылда Минск ҡалаһының «Янушкевич» нәшриәтендә, «Весна» (Прага) нәшриәтендә өсөнсө шиғри китабы — «ROT» йыйнытығы баҫылып сыға.

# Тимофеева Юлия Петровна
## Танылыуы

* Минск ҡалаһындағы Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар турнирында 3-сө урын (2012)
* Йәш авторҙар өсөн Беларусь Яҙыусылар союзының «Экслибрис» (2012) конкурсында «Проза» номинацияларында еңеүсе.
* Богданович исемендәге «Дебют» Премияһының «Шиғырҙар» номинацияһының «Книга ошибок» шиғырҙар йыйынтығы менән шорт-бите (2014).
* «Книга ошибок» йыйынтығынан тәржемәләр шәлкеме өсөн «Шиғриәт» номинацияһында «ПрайдзіСвет» (2015) журналы премияһы лауреаты.
* Чарльз Буковскиҙың «Свет, и воздух, и место, и время» китабын нәфис тәржемәләү категорияһында «Дебют» премияһы ( Анна Комарй һәм Наталья Бинкевич менән берлектә).
# Буруны

Буруны — Рәсәйҙәге йылға. Ставрополь крайы/ Ҡарасай-Черкес Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Дарья йылғаһының уң ярына тамағынан 7,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Буруны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кума башынан Подкумок йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек, Дон һәм Волга йылғалары араһындағы тымыҡ райондар.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07010000312108200001570
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200157
* Бассейн коды — 07.01.00.003
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Фалалеев Фёдор Яковлевич

Фалалеев Фёдор Яковлевич (19 (31) май 1899 йыл — 12 август 1955 йыл, Мәскәү) — СССР-ҙың хәрби эшмәкәре, авиация маршалы (1944).

# Фалалеев Фёдор Яковлевич
## Йәшлеге

Фёдор Яковлевич Фалалеев 1899 йылдың 19 (31) майында Вятка губернаһы Прлянское ауылында күп балалы (18 бала, шуларҙың 12-һе сабый сағында йәки бәләкәй ваҡытта вафат була) крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Ғаиләнең фәҡирлеге сәбәпле, ауылында башланғыс һәм Вавож ауылында ике класлы (4-5 кластар) мәктәп кенә тамамлай. Ата-әсәһенең хужалығында эшләй. 14 йәштән Большая Уча һәм Вятские Поляны ауылдарыныда сауҙагәрҙәр кибеттәренд йомошсо һәм һатыусы булып эшләй. 1917 йылдың яҙында Ижевск ҡорал заводында обоймалар ҡырҡыусы һәм конторщик булып эшләй. 1918 йылда Ижевск-Воткинск ихтилалы осоронда большевиктар яғын һайлай, ихтилалсылар баҫып алған Ижевскиҙан Можгаға ҡаса, унда Можга улус революция комитетында социаль тәьминәт бүлегендә эшләй. Шулай уҡ был ревком төҙөгән ҡораллы отрядҡа инә. 1918 йылдан РКП(б.) ағзаһы.

# Фалалеев Фёдор Яковлевич
## Граждандар һуғышы

Ҡыҙыл армияла 1919 йылдың майынан, ирекмән. Граждандар һуғышында Ҡазанда, Малоархангельск һәм Калугалағы, пулемет командаһының һәм 7-се запас батальондың пулемет взводы командиры була, 1919 йылдан Калугалағы һәм Мценсктағы запас полоктың пулемет мәктәбе комиссары, 1919 йылдың апреленән — Изюм ҡалаһындағы 13-сҡ армияның пехота инспекцияһы сәйәси бүлеге секретары. РККА-ның Көнсығыш фронтында А. В. Колчак армияһына ҡаршы һуғыша, 1920 йылда Көньяҡ-Көнбайыш фронтҡа күсерелә һәм генерал П. Н. Врангель, Көньяҡ Украиналағы күп һанлы бандаларға, бигерәк тә махновсыларға ҡаршы һуғыша.
# Кәһфиҙәр

Кәһфиҙәр (ғәр. أصحاب الكهف‎ — әсхәб әл-Кәһфи‎) — Ҡөрьән персонаждары, үҙ динен һаҡлап ҡалыр өсөн мәмерйәгә йәшеренеп, унда 309 йыл йоҡлаған йәш егеттәр. Христианлыҡтағы Семь отроков Эфесских хикәйәте персонаждары менән тиңләштерелә. Быға бағышлаған эпизодтар Ҡөрьәндең 18-се Әл-Кәһф сүрәһендә («Мәмерйә»сүрәһе) бәйән ителә.

# Кәһфиҙәр
## Тарихы

Ҡөрьәнгә ярашлы, йәштәр "үҙ халҡының инаныстарын кире ҡағып, Аллаһҡа ышана, Уның ҡушҡандарын үтәй һәм насар ҡылыҡтарҙан тыйылып тора». Бының өсөн ырыуҙаштары уларҙы эҙәрлекләүгә дусар итә. Егеттәр ҡаланан ҡаса һәм мәмерйәлә йәшенә. Ҡөрьәнгә ярашлы, улар Аллаһтан үҙҙәренә мәрхәмәт күрһәтеүен һәм дөрөҫ юлға йүнәлтеүен һорап мөрәжәғәт итә. Аллаһ уларҙың үтенесен ишетә һәм мәмерйәлә күп йылдарға ҡолаҡтарын ҡаплай. Улар менән бергә мәмерйәгә ингән урында һуҙылып ятҡан эт та йоҡлап китә.
Һуңынан Аллаһ егеттәрҙе, кешеләргә фәһем итеп, терелтә. Уянғас, бер көнмө, әллә өлөшөмө үткәндер тип уйлап, аранан береһен аҙыҡ-түлек һатып алырға ебәрәләр. Ҡайһы бер риүәйәттәрҙә уның исеме Йәмлихә тиелә. Шулай итеп, улар кешегә күренәләр ҙә, һуңынан мәңгелек йоҡоға талалар. Мәмерйә өҫтөндә (әр-Рәҡим ярлауында) кешеләр һуңынан мәсет төҙөй. Ҡөрьәндә был йәштәрҙең теүәл һаны һәм йоҡоларының дауамлылығы аталмай, быны бер Аллаһ ҡына яҡшыраҡ белә, тип билдәләнә.
Ҡайһы бер риүәйәттәргә ярашлы, был йәштәрҙең исемдәре: Йәмлиха, Максалина, Маслина, Марнуш, Дабарнуш, Сазануш һәм Кафшататаййуш, ә эттәре — Ҡытмыр булған. Әсхәб әл-Кәһф тураһында хикәйә кешеләрҙең мәрхүм булғандан һуң Яуап көнөндә (ҡиәмәт)) яңынан терелеп, Аллаһ алдында баҫырын иҫкә төшөрөп тора, шулай уҡ тәҡүә диндарҙарҙы яҡлау өсөн Аллаһ мөғжизәләр тыуҙырыуы бәйән ителә.
Әсхәб әл-Кәһф тураһында хикәйәт мосолман донъяһында киң таралыу алған. Был тарихтың төрлө версияларында урта быуат авторҙары «мәмерйә кешеләре» ҡәберен Йәмәндәге Эфес һәм Амманда, Мәғрибтә, Испанияла, Тарста, Марашта, хатта Өрөмсөлә (Көнсығыш Төркөстан) урынлаштыра. Был урындарҙа һаман да әле, йәнәһе, Ҡөрьәндәге «мәмерйәлә йоҡлағандарҙың» мәмерйәләрен күрһәтәләр.
Әзербайжанда Нахичеван Автономиялы Республикаһы биләмәһендә Әсхәб әл-Кәһф мәмерйәһе бар - был мосолмандар бик хөрмәт иткән урын.
# Тунгусла (Нерда ҡушылдығы)

Тунгусла — Рәсәй йылғаһы. Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нерда йылғаһының һул ярына тамағынан 58 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Тунгусла (Нерда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тубыл йылғаһы, Есет йылғаһы ҡушылған урындан тамағына тиклем, Тура һәм Тавда йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502612111200008603
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200860
* Бассейн коды — 14.01.05.026
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ниски

Ниски (нем. Niesky) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 10051 кеше йәшәй. Майҙаны — 53,61 км². Диңгеҙ кимәленән 172 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 2906 һәм автомобиль коды NOL.
# Siemens

Siemens AG(нем. Siemens Aktiengesellschaft, «Си́менс») - электротехника, электроника, энергетика йыһаздары, транспорт, медицина йыһаздары һәм светотехника өлкәһендә эшләүсе Германия концерты, шулай уҡ сәнәғәт, транспорт һәм элемтәнең төрлө өлкәләрендә махсуслаштырылған хеҙмәттәр күрһәтә. Штаб-квартиралар һәм Берлинда, Мюнхенда урынлашҡан.
Акция түбәндәге фонд индекстары иҫәп-хисап базаһына индерелгән: DAX, S&P Global 100, Dow Jones EuroStoxx 50, Dow Jones Stoxx 50, Dow Jones Global Titans 50.
Siemens AG концерны донъяның 190 артыҡ илендә тәҡдим ителгән, был уны FIFA (208 милли ассоциация) һәм The Coca-Cola Company (200 дән артыҡ) ҡатнашыу менән бер рәттән географияһы буйынса компаниялар һәм ойошмалар араһында лидерҙарҙың береһе булып тора. 2009/2010 финанс йылы нәтижәләре буйынса (2008 йылдың 1 октябренән 2009 йылдың 30 сентябренә тиклем) компанияның әйләнеше 75,978 млрд евро тәшкил иткән. 2010 йылдың 30 сентябренә хеҙмәткәрҙәр һаны 405 000 кеше тәшкил итә.
# Черногория (мәғәнәләр)

Черногория:
* Черногория — Европаның көньяғында Балҡан ярымутрауының көнбайышында хәҙерге дәүләт.
* Черногория кенәзлеге — 1852—1910 йылдарҙа булған дәүләт.
* Черногория короллеге — 1910—1918 йылдарҙа булған дәүләт.
# Малаяли

Малая́лдар (മലയാളി, {{lang-en|Malayali, Malayalee) — Һиндостан халҡы , Керал штатының төп халҡы. Бәләкәй төркөмдәр менән күрше илдәрҙә лә йәшәйҙәр. Малаялам телендә һөйләшәләр, был тел Дравид теле ғаиләһенең көньяҡ төркөмөнә ҡарай. Грантха яҙмаһына нигеҙләнгән бер үк малаялам исемле яҙыу ҡулланыла . Тел XVI б. ойошҡан. Һаны — 35 миллиондан күберәк. Конфессиональ диндәр булып индустар, христиандар, мосолмандар һанала.
# Оленья (Минолга ҡушылдығы)

Оленья — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Минолга йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Оленья (Минолга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034565
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203456
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Унса-тлен

Унса-тлен — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Андийское Койсу йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Унса-тлен
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сулак йылғаһы , инешенән Чиркейск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000112109300000629
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300062
* Бассейн коды — 07.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Гросхартау

Гросхартау (нем. Gro?harthau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3224 кеше йәшәй. Майҙаны — 37,27 км². Диңгеҙ кимәленән 270 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1909 һәм автомобиль коды BZ.
# Мостовая (Чулым ҡушылдығы)

Мостовая — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының уң ярына тамағынан 1500 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Мостовая (Чулым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014975
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201497
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вершинин Владимир Ильич

Вершинин Владимир Ильич (1 ғинуар 1938 йыл) — «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең техник-технологы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған химигы (1979). Ленин (1974) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры.

# Вершинин Владимир Ильич
## Биографияһы

Владимир Ильич Вершинин 1938 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Өфө районы Черкассы ауылында тыуған.
1956 йылда Салауат ҡалаһының 1-се һөнәрселек училищеһын, 1968 йылда — Салауат индустриаль техникумын тамамлай.
Эш урыны: 1956 йылдан 1994 йылға тиклем нефть химияһы етештереү заводының өсөнсө производство 11-се цех операторы, 44-се цехта этилен окисы етештереү аппаратсыһы, 44-се цех инженеры, 27-се цех начальнигы, «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең 44-се цех мастеры булып эшләй.
Салауат комбинатында этилен етештереүҙе үҙләштереүгә ҙур өлөш индергән.

# Вершинин Владимир Ильич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ленин ордены (1974)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1971)
* БАССР-ҙың атҡаҙанған химигы.
# Оло Ашка

Оло Ашка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Межевая Утка йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Оло Ашка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусоваяйылғаһы, Ревда ҡалаһынан Кын ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100612111100010720
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101072
* Бассейн коды — 10.01.01.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1