yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кумали-Ягун

Кумали-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ингу-Ягун йылғаһының һул ярына тамағынан 120 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Кумали-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043034
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204303
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# 1806 йыл

II мең йыллыҡ :
XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат :
Хронологик таблица :
1806 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1806 MDCCCVI |
| Юлиан стилендә | 1805—1806 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2558—2559 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7314—7315 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5566—5567 ה'תקס"ו — ה'תקס"ז |
| Мосолман календары | 1221—1222 |
| Боронғо әрмән календары | 1255 ԹՎ ՌՄԾԵ |
| Ҡытай календары | 4502—4503 乙丑—丙寅 синяя корова — красный тигр |
| Эфиопа календары | 1798—1799 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1862—1863 |
| - Шака самват | 1728—1729 |
| - Кали-юга | 4907—4908 |
| Иран календары | 1184—1185 |
1806 йыл — шаршамбы көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Туарма

Туарма (Белый Ключ) — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Барыш йылғаһының һул ярына тамағынан 166 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Туарма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037149
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003714
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хоэнмёльзен

Хоэнмёльзен (нем. Hohenmölsen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 10567 кеше йәшәй. Майҙаны — 63,52 км². Диңгеҙ кимәленән 149 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6679 һәм автомобиль коды — BLK (30.06.2007 тиклем WSF).
# Риман йөҙө

Ри́ман йөҙө — математик объект, комплекслы анализда бер үлсәмле комплекслы дифференциалланыусы төрлөлөктөң традицион исеме. Комплекслы яҫылыҡ һәм Риман сфераһы Риман йөҙҙәренең миҫалдары булып торалар. Риман йөҙө комплекслы үҙгәреүсәнле күп ҡиммәтле функцияларҙы, уның һәр нөктәһенә күп ҡиммәтле функцияның бер ҡиммәте ярашлы булырлыҡ итеп, геометрик күрһәтергә мөмкинлек бирә, шуның менән бергә, йөҙ буйлап өҙлөкһөҙ күскәндә функция ла өҙлөкһөҙ үҙгәрә. Риман йөҙөнөң каноник күренеше бер нисә тишекле ялпаҡ көлсә рәүешендә күҙаллана.
Төр Риман йөҙөнөң топологик характеристикаһы булып тора; төрө $g=0$ булған йөҙ — ул сфера, төрө $g=1$ булған йөҙ — тор.

# Риман йөҙө
## Тарихы

Бернхард Риман (1826—1866) бындай төрҙәге йөҙҙәрҙе даими өйрәнә башлай. Феликс Клейндың фекере буйынса, Риман йөҙө идеяһы Галуаныҡы: вафат булыр алдынан яҙған хатында ул үҙенең ҡаҙаныштары араһында «функцияларҙың ике мәғәнәлелеге» буйынса ниндәйҙер тикшеренеүҙәрен телгә ала (франц. ambiguïté des functions).
# Ҡашҡадаръя

Ҡашҡадаръя, (үзб. Qashqadaryo, таж. Қашқадарё) — Тажикстандың Суғд өлкәһе һәм Үзбәкстандың Ҡашҡадаръя өлкәһендәге йылға.

# Ҡашҡадаръя
## Атамалары

Ҡашҡадаръя үзбәксәнән "Үтәҙек (үтә күренмәле) йылға" тип тәржемә ителә тип һанала
Йылға баш алған ерҙә уны Обихунда тип атайҙар, түбәнгәрәк — Шиначаса́й,тамағына етәрәк — Мәймәнәкдаръя́.
Ҡашҡадаръя йылғаһы өлкәгә исем биргән. Өлкәнең баш ҡалаһы - Ҡаршы (был ҡалала 16.07.1914 Әхмәтзәки Вәлидов иң боронғо төрки телдә яҙылған «Ҡөрьән»де тапҡан) .

# Ҡашҡадаръя
## Гидрография

Йылға оҙонлоғо — 378 км, бассейны майҙаны, «Ҙур совет энциклопедияһы» мәғлүм иткәнсә, - 8780 км², Үзбәкстандың милли энциклопедияһы — 12 000 км² самаһы тип яҙа.
Көнбайышта Зарафшан һәм Гиссар һыртынан баш ала. Дуаб ҡышлағынан алып түбәнгә табан Ҡашҡадаръя үҙәне тип атала. Ҡашҡадаръя (Обихунда) 2960 метр бейеклектә баш ала, Гиссарҙан көнбайышта Тауташ арҡаһынан 1,5 километр көнсығышҡараҡ аға. Төп ҡушылдыҡтары: Аҡдарья (Аҡһыу), Тәнхизәдаръя һәм Гузардаръя.
Яуым-төшөмдән тулылана.

# Ҡашҡадаръя
## Хужалыҡта ҡулланыу

Ҡашҡадаръя һыуы баҫыуҙарҙы һуғарыу өсөн ҡулланыла, Ҡаршы оазисы янында йырҙаһы яйлап юҡҡа сыға. Йылғаның түбән яғы Эскианхор каналы аша Зарафшан йылғаһы һыуы менән туйындырыла. Ҡашҡадаръяла Чимкурган һыуһаҡлағысы төҙөлгән. XIII быуат башынаса Зарафшанға ҡойғолап торған.

# Ҡашҡадаръя
## "Ҡашҡадаръя" атамалы объекттар

Йылғаның исеме өлкәгә генә түгел, башҡа объекттарға ла ҡушыла. Мәҫәлән, Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә "Ҡашҡадаръя" тип аталған Башҡорт-Үзбәк сауҙа-сәнәғәт корпорацияһы ябыҡ акционер йәмғиәте бар. Ул 2003 йылдың 22 декабрендә теркәлгән. Биналар һәм ҡоролмалар төҙөү, дөйөм төҙөлөш эштәре менән шөғөлләнә; йәшелсә-емеш эшкәртеү, кафе-ресторан хеҙмәте, фармацевтик тауарҙар менән сауҙа итеү һәм башҡа тармаҡтар ҙа уның даирәһенә инә.
# Хохлов Константин Павлович

Хохлов Константин Павлович (укр. Костянтин Павлович Хохлов;1 ноябрь 1885 йыл — 1 ғинуар 1956 йыл) — СССР һәм Украина актеры, театр режиссеры, педагог. СССР-ҙың халыҡ артисы (1944). Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында Башҡорт академия драма һәм Урыҫ драма театрҙарында эшләй (1941—1942).

# Хохлов Константин Павлович
## Биографияһы

Константин Хохлов 1885 йылдың 1 ноябрендә Мәскәүҙә тыуған. 1895—1905 йылдарҙа Мәскәүҙә Александров коммерция училищеһында уҡый. 1908 йылда Мәскәү театр училищеһын (хәҙер М. С. Щепкин исемендәге Юғары театр училищеһы) (уҡытыусыһы А. П. Ленский тамамлай.
1917—1920 һәм 1908—1915 йылдарҙа — Мәскәү Художество театры актеры, уның сәхнәһендә « ере мәйет» спектаклендә — Каренин , "Гамлет"та — Горацио ролдәрен уйнай. 1916 йылда беренсе тапҡыр кинематографҡа саҡырыу ала: «Ураган» фильмында Козачевский ролен башҡара.
1921 йылда — Петроградта Ҙур театры актеры, 1922 йылда шул уҡ театрҙа режиссер булараҡ Шекспирҙың «Юлий Цезарь» пьесаһы буйынса спектакль ҡуя. Шул уҡ йылда Ҙур драма театрына баш режиссер итеп тәғәйенләнә, бер нисә спектакль ҡуйып өлгөрәref name="academic">Горбунов М. А. Хохлов, Константин Павлович // Театральная энциклопедия (под ред. П. А. Маркова). — М.: Советская энциклопедия, 1961—1965. — Т. 4.</ref>. Андрей Лаврентьев театрға кире ҡайтҡандан һуң режиссер булараҡ эшләүен дауам итә .
1925—1930 йылдарҙа — А. С. Пушкин исемендәге Ленинград драма театры режиссеры, 1926—1930 йылдарҙа — «Студия» дәүләт күсмә театры етәксеһе, 1931—1938 йыл дарҙа— Кесе театр режиссеры.
1938 йылда Леся Украинка исемендәге Киев урыҫ драма театры баш режиссеры һәм художество етәксеһе итеп тәғәйенләнә, 1954 йылға тиклем театрҙы етәкләй, СССР-ҙа иң яҡшы театрҙар иҫәбенә ингән театр үҫеше уның исеме менән бәйле.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡорт драма театры (хәҙер — Мәжит Ғафури исемендә) спектаклдәр ҡуя. 1941—1942 йылдарҙа театрҙың художество етәксеһе була, һәм Урыҫ драма театрында ла ике спектакль ҡуя.
1954 йылда Ленинградҡа ҡайта һәм Ҙур драма театрын етәкләй, әммә был юлы ла оҙаҡҡа түгел, 1955 йылда көрсөккә эләккән театрҙан китергә мәжбүр була.
1922 йылдан алып педагогик эшмәкәрлек менән шөғөлләнә: А, С. Пушкин исемендәге Ленинград драма театры эргәһендәге студияла. (1924—1930), Кесе театр эргәһендәге Мәскәү театр училищеһын (1931—1933, уҡытыусы һәм уҡытыу бүлеге мөдире актерлыҡ оҫталығы буйынса дәрестәр бирә, шулай уҡ Л. Украинка исемендәге Киев урыҫ драма театры. Л. Украинка (1938—1941, уҡытыусы һәм студияның художество етәксеһе), И. Карпенко-Карый исемендәге Киев театр институты (1939—1941), А. Н. островский исемендәге Ленинград театр институты. (хәҙер Санкт-Петербург дәүләт театр сәнғәте академияһы) (1954—1955).
1956 йылдың 1 ғинуарында Ленинградта вафат була. Волков зыяратында ерләнгән.

# Хохлов Константин Павлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (23 сентябрь 1937)
* Украина ССР-ының халыҡ артисы (1939)
* СССР-ҙың халыҡ артисы (1944)
* Ленин ордены (1948)
* Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (30.12.1945, 1951)
* «Почет Билдәһе» ордены (1937)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы (1946)
# Таболжанка

Таболжанка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Челва йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Таболжанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008984
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100898
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Арья (Уста ҡушылдығы)

Арья — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уста йылғаһының уң ярына тамағынан 125 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Арья (Уста ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы Ветлуга ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400212110000043281
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004328
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лоймина

Лоймина — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Горький (зал. р. Лоймины) һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 2330 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Лоймина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000017016
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001701
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грязнуха (Иртека ҡушылдығы)

Грязнуха — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иртек йылғаһының уң ярына тамағынан 110 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Грязнуха (Иртека ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы бассейны (Рәсәй булеге) Һаҡмар йылғаһынан түбәнерәк, Илек йылғаһын керетмәй. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010001012112200009928
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200992
* Бассейн коды — 12.01.00.010
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# А. С. Грибоедов һәйкәле (Санкт-Петербург)

А. С. Грибоедов һәйкәле — Рәсәйҙең Санкт-Петербург ҡалаһындағы скульптуралы монумент. Һәйкәл рус яҙыусыһы һәм дипломат Александр Сергеевич Грибоедовҡа 1959 йылда Санкт-Петербургтың Пионерҙар майҙанында, А. А. Брянцев исемендәге Йәш тамашасылар театры алдында, ҡуйылған. Һәйкәл проектының авторҙары — скульптор В. В. Лишев һәм архитектор В. И. Яковлев. Был һәйкәл федераль әһәмиәткә эйә мәҙәни мираҫ объекты.

# А. С. Грибоедов һәйкәле (Санкт-Петербург)
## Тарих

Советтар Союзының Ленинград ҡалаһында билдәле «Горе от ума» комедияһы авторы — рус яҙыусыһы һәм дипломат А. С. Грибоедовҡа һәйкәл ҡуйыу тураһында ҡарар Ленинград ҡалаһы властары тарафынан Бөйөк Ватан һуғышына тиклем үк ҡабул ителгән була. Кавказда бер үҙе бер рус армияһын алмаштырып торған күренекле рус дипломатына һәйкәл ҡуйыу өсөн конкурс асыла һәм уның һөҙөмтәһендә 1949 йылда скульптор В. В. Лишев һәм архитектор В. И. Яковлев проекты һайлап алына. 1950 йылдың көҙөндә «Монументскульптура» заводында яҙыусының бронза скульптураһы ҡойолған булған. Бары тик ҡала властары һәйкәл өсөн урынды билдәләй алмағанлыҡтан, скульптура заводта бер нисә йыл буйына ятҡан. Ниһайәт, Ленинград ҡалаһының ҡала башҡарма комитеты властары 1956 йылда Йәш тамашасы театры бинаһы алдындағы майҙанда һәйкәлде ҡуйырға ҡарар ҡабул иткән. Һәйкәлде баҫтырып ҡуйыу һәм постаментын әҙерләү менән «Красная Заря» заводы шөғөлләнгән. 1959 йылдың 23 ноябрендә Ленинград ҡалаһында һәйкәл асыу тантанаһы уҙа.

# А. С. Грибоедов һәйкәле (Санкт-Петербург)
## Тасуирлама

А. С. Грибоедов һәйкәлдә ирекле рәүештә ултырған һынлы итеп һүрәтләнгән. Яҙыусы ултырған креслоның өҫтөнә плащ һалып ҡуйылған. Яҙыусы ҡарашын алға, киләсәккә төбәп ултыра. Ул тубығында ятҡан китабына уң ҡулы менән баҫып ултыра.
Һигеҙ мөйөшлө шымартылған көңгөр гранит постаментҡа алтын ялатылған хәрефтәр менән яҙып ҡуйылған: «Александр Сергеевич / Грибоедов». Скульптураның бейеклеге 3 метр тәшкил итә, постаментының бейеклеге — 3,9 метрға тиң.
1963 йылда сыҡҡан «Скульптура Ленинграда» китабы авторҙары Грибоедов һәйкәлен тәнҡитләйҙәр, улар Грибоедов һәйкәлен шул уҡ авторҙар башҡарған Чернышевский һәйкәле менән сағыштыралар, уларҙың оҡшаш булыуын билдәләйҙәр һәм һәйкәлдәге Грибоедовтың һынында яҙыусының эске донъяһы, эске тойғолары һүрәтләнмәгән, тип яҙалар.

# А. С. Грибоедов һәйкәле (Санкт-Петербург)
## Иҫкәрмә

* ↑ Постановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001
* 1 2 Энциклопедия Санкт-Петербурга. Грибоедову А. С., памятник 2019 йыл 27 декабрь архивланған.
* ↑ Искусство. Выпуск 1. 1960. — С. 60
* ↑ Лисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятники деятелям науки и культуры // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963.
# Оло Мегипугольская

Оло Мегипугольская — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Мегипугольская ҡылымығының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.

# Оло Мегипугольская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036019
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203601
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Воркур-Юган

Воркур-Юган — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харута йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Воркур-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000066022
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006602
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пученак

Пученак — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Шеделга йылғаһының уң ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Пученак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033131
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203313
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Уҡ (Силәбе өлкәһе)

Уҡ (рус. Ук) — Рәсәй Федерацияһының Силәбе өлкәһе Әшә районындағы ҡасаба. Уҡ ауыл биләмәһенең үҙәге. Был ауыл биләмәһенең статусы һәм сиктәре, шулай уҡ үҙәге Силәбе өлкәһенең 2004 йылдың 9 июлендә ҡабул ителгән 239-ЗО һанлы «Әшә муниципаль районының, уның составындағы ҡала һәм ауыл биләмәләренең статусы һәм сиктәре тураһында» Законында билдәләнгән

# Уҡ (Силәбе өлкәһе)
## Тасуирламаһы

Уҡ ҡасабаһы тарихи Башҡортостан ерҙәрендә, Башҡортостан сиге буйында урынлашҡан, Әшә ҡалаһының көнбайыш сигендә төйәкләнгән.
Ҡасаба аша Эҫем ҡушылдығы Уҡ йылғаһы аға.
Ул Көрәк, Миңйәр, Әшә, Ләмәҙе, Инйәр йылғалары менән бер рәттән Эҫемдең иң ҙур ҡушылдыҡтары иҫәбенә инә. Ярһыу тау йылғалары ҡушылып Эҫем яҙғыһын ныҡ таша һәм ҡайһы бер йылдарҙа ауыр эҙемтәләр ҙә ҡалдыра. 2002 йылда июнь айындағы көслө ямғырҙар һөҙөмтәһендә Эҫем, Минйәр, Әшә һәм башҡа тораҡ пункттарҙың тәпәш яр буйҙары, автомобиль юлдары, шулай уҡ тимер юл участкаһы ташҡындан зыян күрә, йорт хайуандары һәләк була.

# Уҡ (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, 2010 йылда ҡасабала халыҡ һаны 1094 кеше тәшкил иткән (569 ҡатын-ҡыҙ һәм 525 ир-ат).

# Уҡ (Силәбе өлкәһе)
## Инфраструктураһы

Ҡасабала урта дөйөм белем биреү мәктәбе бар.

# Уҡ (Силәбе өлкәһе)
## Этимологияһы

Уҡ ҡасабаһы исемде үҙе ярында урынлашҡан йылғанан исем алған. "Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге"ндә йылғаның атамаһы үҙ сиратында «уҡ» тигән атыу ҡоралынан килеп сыҡҡан. Әлеге сығанаҡта бәйән ителеүенсә, ошо уҡ Әшә районында Уҡ тарлауығы ла бар, һәм легендалар унда башҡорт халҡының милли ҡаһарманы Салауат Юлаевтың яугирҙары менән батша ғәскәре араһында алыш булғанын бәйән итә

# Уҡ (Силәбе өлкәһе)
## Урамдары

Ҡасаба урамдары селтәре 20 урамдан тора.
# Украина тарихы

Украина тарихы — хәҙерге Украина биләмәләрендәге кешеләр килеп ултырыуҙан башлап бөгөнгө көнгәсә барған ваҡиғалар.
Тура баҫып йөрөүсе кеше (Человек прямоходящий-Homo erectus) йәшәгән урындар был тарафтарҙа яҡынса беҙҙең эраға тиклем 900—800 мең йыл элек, Таш быуаттың иң боронғо осоронда, Палеолиттың «Ашел мәҙәниәте» тигән исем алған дәүерендә барлыҡҡа килгән.
X—XIII быуаттарға йәмғиәттә иртә феодаль структураһы формалаша: ерҙәр башында аҡһаҡалдар (старейшины) һәм хәрби дружина башлыҡтары тора.
1648 йылда Запорожье казактары баш күтәрә, был ихтилалға Богдан Хмельницкий етәкселек итә. 1654 йылда Переяславль ҡалаһында (хәҙер Переяслав) Запорожье казактары вәкилдәренең йыйылышы (Переяславская Рада) саҡырыла, унда баш күтәреүселәр ҡарамағында булған биләмәләрҙең Рәсәй империяһы протектораты аҫтына күсеүе хаҡында белдерелә.
Польша бүлгеләнгәндән һуң Уң яҡ яр Украина, Волынь һәм Подолье 1772—1795 йылдарҙа Рәсәй империяһы составына инә.
Рәсәй империяһы тарҡалғас, 1917 йылдың 20 ноябрендә автономиялы Украина Халыҡ Республикаһы, ә 1917 йылдың декабрендә Харьковта — Советтарҙың Украина Халыҡ Республикаһы иғлан ителә. 1918 йылдың 9 (22) ғинуарында Украина Халыҡ Республикаһы бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә. Әммә Украиналағы граждандар һуғышы илдә совет власы урышлашыу һәм хәҙерге Украинаның күпселек территорияһын биләгән Украина ССР-ы — Украина Совет Социалистик Республикаһы төҙөлөү менән тамамлана. 1922 йылда Украина ССР-ы Совет Социалистик Республикалар Союзы — СССР-ҙы ойошторған дүрт дәүләттең береһе була.
1939 йылдың көҙөндә Икенсе донъя һуғышы башланыу менән СССР-ҙың Германия менән килешеүе буйынса Көнбайыш Украинаға Ҡыҙыл Армия индерелә һәм был биләмәләр Украина ССР-ына ҡушыла.
1940 йылда Румыния короллегы менән килешеү нигеҙендә Бессарабияның бер өлөшө, Төньяҡ Буковина һәм Герц өлкәһе УССР составына инә.
Мәскәүҙәге Август фетнәһенән һуң 1991 йылдың 24 авгусында Украина ССР-ы Юғары Советы Украинаның милли бойондороҡһоҙлоғын иғлан итә. 1991 йылдың 1 декабрендә Бөтә Украина референдумы үткәрелә, бюллетенгә бер һорау индерелә: «Һеҙ Украинаның бойондороҡһоҙлоғын иғлан иткән актты хуплайһығыҙмы?». Референдумда республика халҡының 84,18 проценты, йәғни 31 891 742 кеше ҡатнаша, уларҙың 90,32 проценты ҡуйылған һорауға «эйе, хуплайым», ә 7,58 проценты «юҡ, хупламайым» тип яуап бирә.

# Украина тарихы
## Тарихҡа тиклемге һәм боронғо дәүерҙәр

Халыҡ йәшәгән тәүге ауылдар (поселения) Украина биләмәләрендә палеолиттың тәүге осорынды барлыҡҡа килә.
Бынан 10 мең йыл элегерәк палеолит мезолитҡа күсә.
# Малые Кураты

Малые Кураты — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Ҡарасай-Черкес Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Малка йылғаһының уң ярына тамағынан 138 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Малые Кураты
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Малка йылғаһы башынан Куро-Марьин каналына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000512108200004200
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200420
* Бассейн коды — 07.02.00.005
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2