yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Похлуй

Похлуй — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сем-Я йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Похлуй
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300026783
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302678
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Полугар

Полугар — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ягыл-Ях йылғаһының һул ярына тамағынан 351 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Полугар
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030355
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203035
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Потаушка

Потаушка — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға Кошлаушка йылғаһының һул ярына тамағынан 7,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Потаушка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400412112100000353
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100035
* Бассейн коды — 08.01.04.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кол-Еган

Кол-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Паня ҡылымығының һул ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Кол-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200035852
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203585
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әл-Манар (ислам үҙәге)

Әл-Манар ислам мәҙәни үҙәге (1994 йылдан алып) — мәсет һәм Харьков ҡалаһының мәҙәни ойошмаһы.

# Әл-Манар (ислам үҙәге)
## Мәсет мәхәлләһе ағзалары

Әл-Манар мәсетенә килеүселәр милләте буйынса бик ныҡ айырыла. Мәсеткә даими рәүештә ғәрәп илдәре вәкилдәре, чечендар, татарҙар, төркмәндәр, тажиктар, үзбәктәр, пакистанлылар, африкандар, урыҫтар, украиндар, шулай уҡ башҡа мосолман илдәре вәкилдәре килә. Уларҙың күпселеген студенттар тәшкил итә.
# Драцкий Николай Григорьевич

Драцкий Николай Григорьевич (1 июнь 1930 йыл — 19 май 1982 йыл) — нефть сәнәғәте алдынғыһы. 1950 йылдан (өҙөклөктәр менән) «Татнефть» берекмәһенең «Альметьевбурнефть» тресы 1-се быраулау контораһының быраулау мастеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Драцкий Николай Григорьевич
## Биографияһы

Николай Григорьевич Драцкий 1930 йылдың 1 июнендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Федоровка районының Гавриловка ауылында тыуа. Ишембай нефть техникумында уҡый1982 йыл.
1950 йылдан «Бавлынефть» тресының быраулаусылар бригадиры була, 1953 йылдан — «Татбурнефть» тресында, 1961 йылдан — Татар АССР-ының «Альметьевскбурнефть» тресының 1-се быраулау контораһы быраулау мастеры. 1972 йылдан — Төмән өлкәһе «Главтюменнефтегаз» производство берекмәһенең Мегион быраулау эштәре идаралығының быраулау мастеры, 1974 йылдан — Ҡаҙаҡ ССР-ы «Мангышлакнефть» производство берекмәһенең Мангышлаҡ быраулау эштәре идаралығы буровойы начальнигы.
1975 йылда Татарстанға ҡайтып, «Татнефть» производство берекмәһенең Әлмәт быраулау эштәре идаралығында быраулау мастеры булып эшләй. Николай Григорьевич Драцкий бригадаһының кесерәйтелгән диаметрлы торбалар менән быраулау алымын үҙләштереүе, секциялы турбобурҙар индереүе һөҙөмтәһендә 1965 йылда 40 мең метрҙан ашыу тау тоҡомон быраулап тишеү мөмкин була. Быраулау технологияларын камиллаштырғаны һәм эште дөрөҫ ойошторғаны, быраулау эшендә өлгәшкән ҡаҙаныштары, бригада менән оҫта етәкселек иткәне өсөн Николай Григорьевич Драцкийға СССР Юғары Советы Президиумының 1966 йылдың 6 ғинуарындағы указы менән Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә, Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
Әлмәт ҡалаһында йәшәй, 1982 йылда шунда вафат була.

# Драцкий Николай Григорьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966)
* Миҙалдар.
# Хоса-Я

Хоса-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нирын-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Хоса-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300028879
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302887
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Зимовная (Дон ҡушылдығы)

Зимовная — Рәсәйҙәге йылға. Воронеж өлкәһе, Ростов өлкәһе, Белгород өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дон йылғаһының һул ярына тамағынан 849 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Зимовная (Дон ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Павловск ҡалаһынан Хопёр йылғаһы ҡушылғанға тиклем, Подгорная йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010101212107000005123
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000512
* Бассейн коды — 05.01.01.012
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пежи-Ега

Пежи-Ега — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сынь-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Пежи-Ега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200051113
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205111
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вазисубаниҙағы Давитиани сиркәүе

Давитиани сиркәүе йәки Ҡырҡ ыҙа сигеүсе сиркәүе - Грузияла Кахетия төбәгенең Гурджаани муниципалитетындағы Вазисубани ауылынан алыҫ түгел милли әһәмиәттәге мәҙәни ҡомартҡы. VII быуатҡа ҡарай. Ҡорам ҙур түгел, көмбәҙ рәүешле. Бина һуйырташтан һәм эзбизташ иретмһенән төҙөлгән. 1984 йылда ҡорам реставрациялана. Сиркәүҙең ике инеү урыны бар- көньяҡтан һәм төньяҡтан. Алтарҙың иҙәне зал иҙәнендә бер аҙ ҡалҡыу. Көмбәҙ эстән дә тыштан да һигеҙ ҡырлы.
Сиркәүҙән төньяҡҡа ҡарай 50 метр алыҫлыҡта һуйырташтан төҙөлгән ҡоролмалар булған, ҡойманан көньяҡҡа ҡарай ун метр аралыҡта уларҙың эҙен күрергә мөмкин. Сиркәү тирәләй таш плиталар менән һалынған ҡәберлектәр урынлашҡан. Улар таланған. Сиркәүҙән төньяҡҡа ҡарай бер гектар майҙан бар. Ҡоролмаларҙың ҡалдыҡтары һаҡланған.
Сиркәү 2006 йылда Грузия президентының указына ярашлы дәүләт әһәмиәтендәге мәҙәни ҡомартҡы исемлегенә индерелә
# Охрид йәйе

Охрид йәйе (ингл. Ohrid Summer Ohrid Summer) — македон музыка фестивале, йыл һайын 12 июлдән 20 августҡа тиклем Македония ҡалаһы Охридта үтә. Фестивалгә финанстарҙы Македония Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы һәм бағыусылар бүлә. Фестивалде ҡурсалаусы — Македония Республикаһы Президенты. 1994 йылдан фестиваль Европа фестивалдәр ассоциацияһына инә.

# Охрид йәйе
## Фестиваль тарихы

Изге София кафедраль соборының беренсе фестивале 1961 йылдың 4 авгусында үтә, уны пианист Ладислав Пердлик аккомпанементы аҫтында сығыш яһаған опера йырсыһы Ана Липша Тофович аса. Фестивалдә Гендель, Моцарт, Бетховен һәм башҡа классик композиторҙар әҫәрҙәре башҡарыла. Фестиваль камера музыкаһын популярлаштырыу юлын аса: артабанғы фестивалдәрҙә Владимир Ружгак (баритон, Хорватия), Мартин Аройо (сопрано, АҠШ), Словениянан октет һәм Прага музыканттары, бөтә донъяға билдәле Juilliard String Quartet һәм Golden Fate Quartet квартеттары, македон башҡарыусылары Милка Ефтимова һәм Тодор Скаловский, урыҫ скрипкасыһы Леонид Коган һәм француз виолончелисы Андре Наварра, шулай уҡ Мстислав Ростропович, Гидон Кремер, Раггиро Риччи, Виктор Третьяков, Генрик Шеринг, Сальваторе Акардо, Елена Образцова, Катя Риччарелли, Виктория де лос Анелес, Максим Венгеров, Вадим Репин, Джулиан Рахлин, Иво Погорелич һәм баш ҡалар күренекле артистар сығыш яһай. Түбәндәге вокаль-инструменталь ансамблдәр ҙә сығыш яһай: Мюнхен камера оркестры, Virtuosi de Roma, Жорж Энескуның Камера оркестры, Литва камера оркестры, Австрия радиоһының симфоник оркестры, Бухарестың «Мадригал» хоры, Ленинградтың Глинка исемендәге хоры һәм Венаның балалар хоры.
Әлеге ваҡытта фестивалдә Рәсәй, Төркиә, Франция, АҠШ, Нидерланд, Италия, Греция һәм башҡа ерҙәрҙән килгән артистар сығыш яһай, шулай уҡ театр программаһы сиктәрендә Шекспир, Чехов, Мольер, Гоголь, Брехт, Нушик, шулай уҡ Софокл, Еврипид, Аристофан һәм баш ҡала авторҙарҙың әҫәрҙәре буйынса постановкалар ҡуйыла.

# Охрид йәйе
## Фестивалендең танылған ҡатнашыусылары
### Рәсәй һәм СССР

* Максим Венгеров
* Владимир Ермаков
* Леонид Коган
* Гидон Кремер
* Елена Образцова
* Михаил Плетнёв
* Юлиан Рахлин
* Вадим Репин
* Святослав Рихтер
* Мстислав Ростропович
* Григорий Соколов
* Виктор Третьяков
* Дмитрий Хворостовский
* Марина Шутова

# Охрид йәйе
## Фестивалендең танылған ҡатнашыусылары
### Сит илдәрҙән

* Сальваторе Аккардо
* Мартина Арройо
* Мичель Камило
* Хосе Каррерас
* Найджел Кеннеди
* Виктория де Лос Анхелес
* Поль Мейер
* Зубин Мета
* Эннио Морриконе
* Андре Наварра
* Джесси Норман
* Лео Нуччи
* Иво Погорелич
* Катя Риччарелли
* Руджеро Риччи
* Барбара Фриттоли
* Альдо Чикколини
* Генрик Шеринг
# Вараждин

Вараждин (хорв. Varaždin, нем. Warasdin, лат. Varasdinum, мадьярса Varasd) — Хорватияның көнбайышындағы ҡала. Загребтан төньяҡҡа табан 81 км алыҫлыҡта Драва йылғаһы буйында урынлашҡан. Вараждин жупанлығының административ үҙәге. 2011 йылдағы мәғлүмәттәр буйынса ҡала халҡы 47 055 кеше тәшкил итә; 2001 йылда унда 49 075 кеше иҫәпләнә.

# Вараждин
## Тарих

Археологик ҡаҙылмалар был ауыл римлеләр ваҡытында уҡ булған. 1181 йылда беренсе тапҡыр яҙма рәүештә телгә алына. 1209 йылда хорват-венгр короле Андрей II Вараждинға — Хорватиялағы беренсе ҡалаға — королдең ирекле ҡалаһы тигән грамота бирә.
1756—1776 йылдарҙа император ҡатын Мария Терезия батшалыҡ иткәндә Вараждин Хорватияның баш ҡалаһы булып хеҙмәт итә. Был ваҡытта ҡалала бик күп һарайҙар төҙөлә, һәм улар әлегә тиклем һаҡланып ҡалған. Был ҡалаға «асыҡ күк йөҙө аҫтындағы барокко музейы» тигән исем йөрөтөү хоҡуғын бирә. 1776 йылда ҡала янғындан ныҡ ҙур зыян күрә, шунлыҡтан баш ҡала Загребҡа күсерелә.

# Вараждин
## Иҡтисад

Әлеге ваҡытта Вараждин — Хорватияның мәҙәниәт һәм эре сәнәғәт үҙәге. Бында ҙур «Виндия» һөт заводы, билдәле «Вартекс» туҡыу фабрикаһы эшләй.

# Вараждин
## Мәҙәниәт

Ҡала үҙенең «барокко музыка кисәләре» менән билдәле, уға бик күп илдәрҙән музыка башҡарыусылар һәм тыңлаусылар килә. Концерттар боронғо замоктарҙа һәм сиркәүҙәрҙә үткәрелә. Шулай уҡ бында «Шпанцирфест» (Špancirfest) — урам артистары фестивале йыл һайын үткәрелә.
Вараждинда тыуған Имре Кальман Марицаның оперетталарының геройы булып барон Коломан Зупан тора, ә иң билдәле оперетта дуэты «Поедем в Вараждин» тип атала.

# Вараждин
## Иҫтәлекле урындары

* Вараждин замогы(XIV—XVI быуаттарҙа төҙөлгән), 1925 йылға тиклем Эрдеди магнаттары биләмәһендә торған
* Вараждин католик соборы XVII быуатта Драшкович аҡсаһына төҙөлгән
* Георгий Победоносец православие сиркәүе (1884)
* Ҡаланан 40 километр алыҫлыҡта Тракошчан неоготик сиркәүе урынлашҡан.
* Виндия мәмерйәһе
* Вокзал
* Херцер һарайы
* Иҫке ҡала замогы.
* Ҡала театры
* Изге Николай сиркәүе

# Вараждин
## Билдәле кешеләр

* Ватрослав Ягич — филолог-телсе, лингвист, археограф һәм палеограф
* Иван Кукулевич-Сакцинский — сәйәси эшмәкәр, тарихсы, шағир, драматург
* Иван Падовец — композитор һәм гитарасы
* Каролина Шпрем — теннисистка
* Давор Вугринец — футболсы
* Златко Далич — футболсы, Хорватия футбол буйынса йыйылма командаһының баш тренеры
* Ямбрешич, Андрей — иезуит, педагог, прозаик, тел белгесе

# Вараждин
## Туғанлашҡан ҡалалары

* Бад-Радкерсбург, Австрия
* Осер, Франция
* Равенсбург, Германия
* Кобленц, Германия
* Залаэгерсег, Венгрия
* Монтале, Италия
* Куманово, Македония Республикаһы
* Трнава, Словакия
* Птуй, Словения
# Каршинка

Каршинка — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ут йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Каршинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100021312
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102131
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мамыҡкүл

Мамыҡкүл - рус. Мамынкуль - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы һаҙланған һыу ятҡылығы.

# Мамыҡкүл
## Географияһы

Мамыҡкүл Ҡоншаҡ районының төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан.
Силәбегә тиклем аралығы – 120 км, Ҡоншаҡҡа – 29 км, Златоустҡа – 270 км, Екатеринбургҡа – 200 км.
Координаттары: 55°47′17″N 61°55′05″E
Күлгә яҡын бер нисә кеше йәшәгән урын бар: иң яҡыны - Ҡобағош ауылы, ул һыу ятҡылығының төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Көньяҡ-көнбайышта Мамыҡкүлгә яҡын ғына Борисовка һәм Бараково ҡасабалары.

# Мамыҡкүл
## Тасуирламаһы

Был һаҙлы күл күршеләш Әйҙекүл, Аҡтүбә, Алакүл һәм Ҡаракүлмәк күлдәр ҡушылған оло һыу ятҡылығының бер ҡушымта өлөшө. Уның майҙаны 100 квадрат километрға етә, ә Мамыҡкүл үҙе 1900 гектар урын биләй.
* Уртаса тәрәнлеге: 3м
* Максималь оҙонлоғо һәм киңлеге (км): 15*4,5 км
* Һыуының үтә күренеүсәнлеге, сафлығы: һыу болғансыҡ.
* Диңгеҙ кимәленән бейеклеге: 158м
* Майҙаны: 19км2
Мамыҡкүл — һай һыулы күл, тәрәнлеге 1 - 1,5 метр, ә көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә 3 метрға етә. Күл төбө ҡаты, урыны менән ләм ҡаплаған. Һыуы тоҙло, һелтеле.

# Мамыҡкүл
## Флораһы һәм фаунаһы

Мамыҡкүл һөҙәк ерҙә урынлашҡан, тирә яғын ҡуйы итеп ҡаплаған дала үләндәре үҫә. Шулай уҡ, яр буйы һыҙатын екән һәм ҡамыш баҫҡан.
Күлдә суртан, алабуға, сабаҡ, карп, алтын һәм көмөш табан балыҡ, алабалыҡ тереклек итә.
Мамыҡкүлдә ала сумғалаҡ, ҡарасабан (ҡара өйрәк), һоро ҡаҙ, һуна өйрәк, ҡылғойроҡ, ҡашҡалаҡ, сөрәгәй өйрәк, яҫыморон, ала өйрәк, ҡашҡабаш (таҙбаш), аҡ гагара, селән, торна, Һаралйын, бәләкәй аҡсарлаҡ, тәгәрлек (бибек), көйөлдө, гаршнеп кеүек һыу ҡоштары күпләп үрсей.

# Мамыҡкүл
## Этимологияһы

Күл атамаһының рус. Мамынкуль, Мамык-Куль тигән варианты барлыҡҡа килеүе тураһында Силәбе өлкәһе географы, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә былай тип яҙа: Мамык-Куль (Мамын-Куль), озеро, Кунашакский район.От распространенного у башкир и татар тюркского мужского имени Мамык — «пух», в значении «легкий», «невесомый», тип яҙа.
Ихтимал, борон башҡорттарҙа бындай исем дә булғандыр, әммә яҡын тарихтағы исемдәр араһында осрамай
Шул уҡ ваҡытта күлдең атамаһын "мамыҡ" тигән үҫемлектән йәки бында күпләп үрсегән ҡоштарҙың мамығына бәйле килеп сыҡҡан тигән фараз да бар: Зато там, где людям трудно – птицам привольно. Мамынкуль так и переводят: пуховое озеро, невесомое (мамык – пух)

# Мамыҡкүл
## Шулай уҡ ҡара

* Силәбе өлкәһе күлдәре исемлеге
# Пачь-Вож

Пачь-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Парнока-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Пачь-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000066848
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006684
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Диалект

Диале́кт (грек. διάλεκτος — «рәүеш» грек. διαλέγομαι — «һөйләү, аңлатыу») — дөйөм халыҡ телендә ниндәйҙер бер һыҙаттары менән айырылып торған ерле тел; дөйөм халыҡ теленең үҙенсәлекле бер тармағы.
Бөтә халыҡ теленең айырым бер төбәк, социаль төркөм, профессия кешеләренә хас төрө. Территориаль һәм социаль диалекттар була. Уртак сифаттары менән берләшкән диалекттар йыйылмаларын ҙур диалекттар , ә кескенә диалекттарҙы һөйләштәр тип атарға мөмкин. Территориаль диалекттар ауаҙҙар төҙөлөшө яғынан, грамматик, һүҙ яҫалыш, лексик үҙенсәлектәре менән айырылалар. Әлеге айырмалар әллә ни ҙур түгел, һәм билдәле бер телдең төрлө диалекттарында һөйләшеүселәр бер-береһен аңлайҙар (мәҫәлән, төрки телдәр диалекттары). Башҡа осраҡтарҙа айырмалар шул тиклем ҙур, төрлө диалекттарҙа һөйләшеүселәр үҙ-ара ауырлыҡ менән аңлашалар, йәки бөтөнләй аңлаша алмыйҙар (мәҫәлән, немец йә иһә кытай телдәре диалекттары).
Диалекттар күп быуаттар дауамында барлыҡҡа киләләр. Ваҡыт дауамында территориаль берәмлектәрҙең үҙгәреүе нәтижәһендә диалекттар бүленәләр, берләшәләр, яңы төркөмдәргә айырылалар. Хәҙерге диалекттарның ареалдары ҡәбиләләр, феодаль ерҙәр, дәүләттәр араһындағы үткән замандарҙағы сиктәрҙе сағылдырырға мөмкин. Ҡол биләүсе йә иһә феодаль дәүләттәр ҡәбиләләренең һәм ерҙәренең территориаль бүленеүҙәре уларҙың телдәрендә диалекталь айрмаларҙың үҫеүенә булыша.
Диалекттар феодализм осоронда айырыуса актив формалаша. Әлеге осорҙың әҙәби йәдкәрҙәре ерле диалекттарҙың үҙенсәлектәрен сағылдыралар. Әҙәби телдәр милләт формалашҡанда, ғәҙәттә, диалекттарҙың береһе — илдең сәйәси, мәҙәни, дини үҙәге халҡы диалекты нигеҙендә барлыҡҡа киләләр. Әлеге диалект, нигеҙҙә, бөтә халыҡ һөйләм телен сағылдыра. Башҡа диалекттар, әҙәби телде ҡайһы бер үҙенсәлектәре менән өлешсә байытып, мөстәҡиллектәрен, төп үҙенсәлектәрен юғалталар, ҡала халҡының күпселек өлөшө һәм ауыл йәштәре ҡуллана торған ярым диалекттарга әүереләләр.
Социаль диалект — бөтә халыҡ теленән фәҡәт лексикаһы менән генә айырылып торған билдәле бер социаль төркөмдәр һөйләше. Социаль диалекттарга аусылар, балыҡсылар һ.б. ҙың профессиональ һөйләше; уҡыусылар, студенттар һәм спортсыларның жаргон һүҙҙәре; синфи йөҙен юғалтҡан элементтарҙың арго һүҙҙәре; халыҡтың билдәле бер иҡтисади, каста, дини һ.б. төркөмдәренә хас бөтә халыҡ теле варианттары керә.
# Әхибйәнов Зәбир Шакир улы

Әхибйәнов Зәбир Шакир улы (9 май 1952 йыл — 13 декабрь 2017 йыл) — хәрби хеҙмәткәр, майор. 2003—2017 йылдарҙа ДОСААФ-тың Белорет өлгөлө автомобиль мәктәбе начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (2012).

# Әхибйәнов Зәбир Шакир улы
## Биографияһы

Зәбир Шакир улы Әхибйәнов 1952 йылдың 9 майында Башҡорт АССР-ының Әлшәй районы Түбәнге Әүрез ауылында колхозсы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 14 йәшендә тыуған ауылында почта ташыусы булып башлай.
1970 йылда Совет Армияһына алына. Йыл ярым хеҙмәт иткәс, 1972 йылда Бөйөк Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге Силәбе Юғары танк команда училищеһына уҡырға инә. Юғары хәрби белем алғандан һуң 1990 йылға тиклем СССР Ҡораллы Көстәрендә офицер вазифаларында хеҙмәт итә, шул иҫәптән 1984—1990 йылдарҙа Белорет ҡала хәрби комиссариатының бүлек начальнигы ярҙамсыһы була. Майор.
Хәрби хеҙмәттән запасҡа сығарылғандан һуң, 1991 йылдың ғинуарында ДОСААФ-тың Белорет автомәктәбенә эшкә урынлаша: спорт буйынса өлкән методист була, 1992 йылдан автомәктәп начальнигының уҡыу-тәрбиә һәм уҡыу-производства буйынса урынбаҫары була. 2003 йылдың октябрендә Зәбир Әхибйәнов Белорет автомәктәбе начальнигы итеп тәғәйенләнә һәм ғүмеренең һуңғы көнөнәсә ошо яуаплы вазифаны башҡара.
2012 йылда автомәктәп «Рәсәй ДОСААФ-ының өлгөлө автомобиль мәктәбе» почётлы исеменә лайыҡ була, ә мәктәп етәксеһенә «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелә.
Әхибйәнов Зәбир Шакир улы 2017 йылдың 13 декабрендә көтмәгәндә Белорет ҡалаһында вафат була, тыуған ауылында ерләнә.

# Әхибйәнов Зәбир Шакир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (2012)
# Коров-Яга

Коров-Яга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Коров-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056466
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005646
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0