yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кулакова Анна Ильинична

Кулакова Анна Ильинична (22 март 1929 йыл — 17 август 1992 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы машиналары эшләү алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974).

# Кулакова Анна Ильинична
## Биографияһы

Анна Ильинична Кулакова 1929 йылдың 22 мартында Алтай крайында эшселәр ғаиләһендә тыуған.
Урта мәктәптең ете класын, артабан фабрика-завод уҡыу мәктәбен тамамлай, шунан һуң Алтай крайы заводында эшләй.
1957 йылдан ауыл хужалығы техникаһын сығарыусы Новосибирск «Сибсельмаш» заводының ҡойоу цехында үҙәксе булып эшләй. Һөнәрен тулыһынса үҙләштереп, норманы планда билдәләнгәндән күпкә арттырып үтәй.
1971 йылда юғары хеҙмәт етештереүсәнлегенә ирешеү ярышының инициаторы булып сығыш яһай. Алынған йөкләмәләрен уңышлы үтәп, биш йыллыҡ заданиены 2 йыл да 9 ай эсендә башҡарып сыға һәм биш йыллыҡ аҙағына тиклем тағы өс йыллыҡ нормаға тиң продукция етештерә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 26 апрелендәге Указы менән Анна Ильинична Кулакова «хеҙмәт батырлығы өсөн» Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.
1974 йылдың 16 ғинуарында СССР Юғары Советы Президиумының Указы менән «1973 йыл пландарын һәм ҡабул ителгән социалистик йөкләмәләрҙе үтәүҙә һәм арттырып үтәүҙә уңыштары өсөн» хеҙмәт алдынғыһына Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырылып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» тигән маҡтаулы исем бирелә.
Анна Кулакова халыҡ депутаттарының Новосибирск ҡалаһы Ленин район Советы депутаты итеп һайлана.
1988 йылда хаҡлы ялға китә.

# Кулакова Анна Ильинична
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974)
* Ленин ордены (16.01.1974)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (26.04.1971)
* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы (16.01.1974)

# Кулакова Анна Ильинична
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
### Хәтер

* А. И. Кулакованың исеме «Сибсельмаш» производство берекмәһенең Хәрби һәм Хеҙмәт даны монументына индерелгән.
# Фриденсдорф

Фриденсдорф (нем. Friedensdorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 325 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,29 км². Диңгеҙ кимәленән 165 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6254 һәм автомобиль коды — SK (элек MQ, MER).
# Старик- Камень

Старик-Камень (рус. Старик-Камень) — Рәсәйҙәге Свердловск өлкәһенең Урта Уралдағы тау, Весёлые горы һыртының иң бейек түбәләренең береһе. Тауҙың бейеклеге — 755 — Горноурал ҡала округының иң бейек тауы. Түбәнге Тагил әйләнә-тирәһендәге иң бейек тау түбәһе. Геоморфологик, геологик һәм ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы. Туризм, альпинизм һәм популяр ял итеү урыны.

# Старик- Камень
## Географияһы

Старик-Камень «Түбәнге Тагил ҡала округы» муниципаль берәмегендә һәм Кировград ҡала округы муниципаль берәмегендә урынлашҡан. Күңелле тауҙар һыртының урта өлөшөндәге түбә.Карпушиха ҡасабаһынан көнбайышҡа табан 11 саҡрым алыҫлыҡта. Тау 755,4 метр бейеклектә һәм майҙаны 16 саҡрым.

# Старик- Камень
## Этимологияһы

Халыҡ риүәйәте буйынса был таш урман төпкөлөндә бик оҙаҡ ятҡан.Уның барлығын бер кеше лә белмәгән.Таштың тирә-яғындағы урманды киҫеп бөткәс,мүкләнеп бөткән ташты күргәндәр.Кешеләр уны «ҡарт» тип йөрөтә башлағандар. Урал лингвисты А.К.Матвеев таштың атамаһын урыҫ теленән алынған булыу мөмкинлеген дә фаразлай. Тау, таш, ҡаяларҙы йәнләндереү - «әбей»-«бабайҙарҙың» таш булып ҡатып ҡалыуҙы һүрәтләү бөтә халыҡ риүәйәттәрендә лә осрауын аңлата.Ләкин «Старик-Камень»,бәлки,мансы теленән алыныуы ла мөмкин икәнлеген фараз итә.Мансыларҙың мифологияһында боронғо кешеләрҙең,хайуандарҙың,аллаларҙың таш булып ҡатып ҡалыу темаһы йыш осрай

# Старик- Камень
## Тасуирламаһы

Тау, ҙур булмаған ҡаянан башҡа, тотош урман менән ҡаплаған. Габбро- диорит тоҡомдарҙан тора,ҡая ҡырласы 300 метрға һуҙылыуҙан ғибәрәтле. Көнсығыш яҡлап 50 метрлы текә яр бар, көнбайыштан таштар өйөмө ята..
Тау түбәһенән әйләнә — тирәгә күп саҡрымдарға урман киңлектәре, Белембай, Просечный, Ҡаялы, Миләшле, Ике Ағай тауҙары араһынан урманлы киң үҙәндәр күренеше асыла. Аяҙ көндәрҙә Түбәнге Тагил, Невьянск, Үрге Тагил ҡалалары, Черноисточинск, Эленеп һәм Лёвиха ҡасабалары яҡшы күренә. Эргәһендәге тау йылғаһы- Шайтан. Тау түбәһенә һуҡмаҡ бара, үның буйлап махсус автомобилдә (внедорожник) менән үтергә мөмкин. Тау түбәһендә усаҡ менән ялан бар, утын күп. Ҡарт-Таш тауҙың түбәһе шартлы рәүештә Европа һәм Азия сиктәрендә тора. Тау түбәһе аша Пригородный һәм Кировград. ҡала округы сиктәре үтә. Черноисточинск биҫтәһенән Ҡарт -Таш тауына тиклем грунтлы юл алып бара, артабан ул элекке урман диләнкәләренә китә.

# Старик- Камень
## Тәбиғәт ҡомартҡыһы

1983 йылдан Старик-Камень тауы 1657 гектар майҙанда Түбәнге Тагил урмансылыҡ идараһы территорияһына ҡарай. Свердловск өлкәһенең айырыуса һаҡланған территорияһы, дәүләт ландшафт заказнигы булып тора..
# Лёдла

Лёдла (нем. Lodla) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 715 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,3 км². Диңгеҙ кимәленән 200 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 4617 һәм автомобиль коды — ABG.
# Һарыш (Сәрмәсән ҡушылдығы)

Һарыш (рус. Сарыш) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сәрмәсән йылғаһының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Һарыш (Сәрмәсән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Өфөнән Бөрө ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201512111100025378
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102537
* Бассейн коды — 10.01.02.015
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Уразаева Роза Зәйнулла ҡыҙы

Уразаева Роза Зәйнулла ҡыҙы (20 ноябрь 1944 йыл — 11 август 2005 йыл) — табип, гинеколог, һаулыҡ һаҡлау өлкәһе алдынғыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1981). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).

# Уразаева Роза Зәйнулла ҡыҙы
## Биографияһы

Роза Зәйнулла ҡыҙы Уразаева 1944 йылдың 20 ноябрендә Башҡорт АССР-ының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы) Ҡыйғы районы Йыланлы ауылында тыуған.
1969 йылда Башҡорт медицина институтын (хәҙерге Башҡорт дәүләт медицина университеты), 1996 йылда Рәсәй дипломдан һуң белем биреү медицина академияһын тамамлаған.
1969—1996 йылдарҙа Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ үҙәк район дауаханаһында акушер-гинеколог булып эшләй.
1996 йылда Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ үҙәк район дауаханаһы янында компьютер диогностикалы квант терапияһы кабинетын ойоштора.
Роза Зәйнулла ҡыҙы Уразаева 2005 йылдың 11 авгусында Оло Ыҡтамаҡ ауылында вафат була.

# Уразаева Роза Зәйнулла ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1981)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1981)
# Айгөл ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)

Айгөл ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы муниципаль районының административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Айгөл ауылы.

# Айгөл ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә
# Торженьга

Торженьга — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уфтюга йылғаһының уң ярына тамағынан 90 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 6 км.

# Торженьга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — йылғаның башынан алып Төньяҡ Двина Вычерга йылғаһына ҡойғанға тиклем, Юг һәм Сухона йылғаларын индермәйенсә (инештән Кубен гидроузлына тиклем). Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100312103000009067
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000906
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Куурсан

Куурсан — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Уймень йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Куурсан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000298
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100029
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Воча

Воча — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Векса йылғаһының уң ярына тамағынан 8,9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.

# Воча
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300112110000011796
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001179
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Эсс

Эсс — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1162/86/908 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 233 км.

# Эсс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300015767
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301576
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Надеждин ауыл Советы (Иглин районы)

Надеждин ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Иглин районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге.

# Надеждин ауыл Советы (Иглин районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярышлы ауыл биләмәһе статусына эйә[.
# Варседа-Яха

Варседа-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вар-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Варседа-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043716
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304371
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пыр-Ель

Пыр-Ёль — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының һул ярына тамағынан 429 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Пыр-Ель
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012068
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001206
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Озёрка

Озёрка — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/2182/27 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 74 км.

# Озёрка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034301
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003430
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әбделвәхит Рафиҡов

Әбделвәхит Рафиҡов (1774—?) — хәрби эшмәкәр, йорт старшинаһы. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

# Әбделвәхит Рафиҡов
## Биографияһы

Әбделвәхит Рафиҡов Ырымбур губернаһы Ҡыпсаҡ улусы (хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Әсекәй районы) Әсекәй ауылында йәшәгән. Йорт старшинаһы вазифаһын башҡарған.
1812 йылғы Ватан һуғышы башланғас, 1814 йылдың аҙағына тиклем 5-се Башҡорт атлы полкы составында француздарға ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша. 5-се Башҡорт атлы полкы Бөгөлмә өйәҙе Ҡарабан ауылында 12-се, 11-се һәм 10-сы кантон башҡорттарынан ойошторола һәм 1812 йылдың 29 авгусында Ҡазан менән Чебоксар аша Түбәнге Новгородҡа бара. 15 октябрҙән кенәз П. М. Волконский отряды составына керә, Сураж һәм Велиж ҡалаларында урынлаша. 1 ноябрҙән генерал-майор М. М. Свечин отряды составына инә. 1812 йылдың 14-16 ноябрендә Березина буйындағы алыштарҙа ҡатнаша. Артабан Витебскиҙа һәм Борисовта була. 1813 йылдың ғинуарында Данциг (Гданьск) ҡәлғәһен ҡамауҙа ҡатнаша. 1813 йылдың октябренән 1814 йылдың апреленә ҡәҙәр Минск губернаһында хеҙмәт итә, шул уҡ ваҡытта полктың бер өлөшө Лейпциг янындағы алышта ҡатнаша һәм һуғышты Парижда тамамлай.

# Әбделвәхит Рафиҡов
## Бүләктәре

* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
# Рухут-ляр

Рухут-ляр — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Андийское Койсу йылғаһының уң ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Рухут-ляр
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сулак йылғаһы , инешенән Чиркейск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000112109300000643
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300064
* Бассейн коды — 07.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Алға (Стәрлетамаҡ районы)

Алға (рус. Алга) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 220 кеше. Почта индексы — 453148, ОКАТО коды — 80249824002.

# Алға (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 58 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Максимовка): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 58 км
# Бежина Вера Фёдоровна

Бежина Вера Фёдоровна (21 сентябрь 1916 йыл — 12 февраль 1993 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы алдынғыһы, Белгород өлкәһе Губкинский районындағы Ленин исемендәге колхоздың сусҡа ҡараусыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Бежина Вера Фёдоровна
## Биографияһы

Вера Фёдоровна Бежина 1916 йылда Белгород өлкәһе Губкинский районының Скородный ауылында, крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1932 йылда Ленин исемендәге колхозға эшкә урынлаша. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Иҫке Оскол - Ржев тимер юлын төҙөүгә ебәрелә. 1950 йылда сусҡасылыҡ фермаһында сусҡа ҡараусы булып хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. Алдынғы хеҙмәте өсөн бик тиҙ танылыу яулай. 1958 йылда Ленин ордены менән бүләкләнә һәм уға «Белгород өлкәһенең малсылыҡ оҫтаһы» тигән маҡтаулы исем бирелә. 1960-сы йылдарҙа һәр инә сусҡанан уртаса рекордлы 32 сусҡа бәрәсе ала.
1966 йылдың 22 мартында малсылыҡты үҫтереүҙәге уңыштары һәм ит етештереүҙе һәм әҙерләүҙе арттырғаны өсөн уға «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә һәм уға икенсе Ленин ордены менән «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
1971 йылда хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем ауыл хужалығында эшләүен дауам итә. Белгород өлкә советы депутаты итеп, шулай уҡ Губкинский район һәм Скородненский ауыл Советтары депутаты итеп һайлана.
1993 йылдың 12 февралендә вафат була.

# Бежина Вера Фёдоровна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966)
* ике Ленин ордены (1958, 22.03.1966)
* Октябрь Революцияһы ордены
* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы
* башҡа миҙалдар.
# Кәкүк (йыр)

Кәкүк («Саҡырмасы, күкәк») — башҡорт халыҡ йыры.
Тормош-көнкүреш йырҙары төркөмөнә ҡарай. Бындай йырҙарҙы халыҡ йолаларын, төрлө ырым-ышаныуҙарын, легендаларын белгәндә генә аңлап була. Башҡа ҡоштарҙан айырылып торған кәкүк элек-электән кешеләрҙең иғтибарын үҙенә йәлеп иткән, уға бәйле төрлө легендалар, йырҙар, юрауҙар барлыҡҡа килгән. Легендаларҙан күренеүенсә, кәкүк — кеше, ҡатын-ҡыҙ затынан яралған йән эйәһе. Халыҡ аңында кәкүк моңло, әммә бәхетһеҙ ҡош булып иҫәпләнә һәм уның саҡырыуын кешеләр үтә шомло ҡабул иткән. Ырым-юрауҙар буйынса, ҡоштоң йорт тирәһендә ҡысҡырыуы — яҡшыға түгел, ул хатта үлемде иҫкәртеү билдәһе. Ошо инаныу йырҙа ла сағылдырыла. .

# Кәкүк (йыр)
## Риүәйәте

Бер ваҡыт ҡыҙҙар менән әбейҙәр күл йыуаһын йыйырға Төйәләҫ (Баймаҡ районында Ирәндек тауҙарынан баш алған йылға) буйына сыҡҡан. Егеттәр алдан барып, уларҙы көтөп торған. Әбейҙәргә бүләк биреп, юхалап,ҡыҙҙар менән әҙерәк аралашып алырға рөхсәт алғандар. Егеттәр үҙҙәренең яратҡан ҡыҙҙары менән берәм-берәм таралышып һөйләшә башлаған. Бер егет менән ҡыҙ тирәк төбөнә барып ултырғандар. Был тирәккә кәкүк ҡунып саҡыра башлаған да туҡтап ҡалған. Егет, ҡыҙы риза булмаһа ла, кәкүктән нисә йыл йәшәүен һорарға булған. Кәкүк 12 тапҡыр ғына саҡырған да туҡтаған. Ҡыҙ күңелһеҙләнгән, егет уны башҡалар янына алып киткән. Ул ваҡыттарҙа йәштәр «Аҡ тирәк, күк тирәк» уйынын яратып уйнар булған. Байтаҡ ҡына уйнап-көлгәндән һуң, әбейҙәр ҡыҙҙарҙы алып ҡайтып киткән. Егеттәр һыу инергә ҡалған. Шул ваҡыт әлеге егет һыуға батып үлгән. Уны ауылға күтәреп алып ҡайтып күмгәндәр. Егеттең яратҡан ҡыҙы уның иҫтәлеге итеп йыр сығарған.
    Саҡырмасы, кәкүк, эй, эргәмдә
    Саҡырһаңсы кәкре ҡайын янында.
    Егет кенә кеше сер белгертмәҫ,
    Ҡайғылары артҡан һайын да.
    Саҡырмасы, кәкүк, ай, һаташып,
    Хәсрәт арттырырға маташып.
    Сит илдәрҙә йөрөй яңғыҙ башым,
    Яңғыҙ кәкүк кеүек аҙашып.
    Саҡырма ла, кәкүк, ай, ҡаршымда,
    Саҡырһана ағас башында.
    Уңлы ла ғына һуллы ҡашым тарта -
    Ни булыр ҙа ғәзиз башыма?
    Минең башҡайыма ник ултырҙың,
    Бер-бер нәмә булыр микән ни?
    Юраусылар юрап әйткәненсә,
    Ғүмерем зая үтер микән?
# Киук

Киук — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Елтырева йылғаһының уң ярына тамағынан 174 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Киук
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027610
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202761
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Соколов Михаил Анисимович

Соколов Михаил Анисимович (12 ғинуар 1925 йыл — 14 ғинуар 2003 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, уҡсылар взводы командиры, лейтенант. Советтар Союзы Геройы (1945). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған агрономы.

# Соколов Михаил Анисимович
## Биография

Соколов Михаил Анисимович Яңы Останков ауылында, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районында, крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Урыҫ. 1951 йылдан ВКП(б)/ КПСС ағзаһы.
Башҡорт АССР-ы Шаран районының Васильевка ауылы мәктәбендә 6-сы класты тамамлай. Баҡалы районының «Ҡыҙыл яугир» колхозында эшләй.
1943 йылдың 8 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Баҡалы районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға саҡырыла. 1943 йылдың февраленән хәрәкәт итеүсе армияла.
Кесе лейтенанттар курсын тамамлай. Лейтенант Соколов Михаил 1945 йылдың 27 ғинуарында Домбзенда батырлыҡ күрһәтә (хәҙерге Domaszków, Волув гмина, Волувский повенок, Нижнесилезский воеводалығы, Польша). Лейтенант Соколов Михаил Анисимовичҡа 1945 йылдың 10 апрелендә «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.
Һуғыштан һуң өлкән лейтенант М. А. Соколов — запаста. Башҡортостандың Баҡалы районына ҡайта. Яңы Гусев башланғыс мәктәбендә физкультура уҡытыусыһы булып, «Ҡыҙыл яугир» колхозында эшләй.
1957 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлай. Баҡалы һәм Өфө райондарында агроном булып эшләй. 1980 йылға тиклем — Өфө ҡалаһында Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының дәүләт инспекцияһы өлкән агроном-инспекторы.
2003 йылдың 14 ғинуарында вафат була. Өфөнөң Төньяҡ зыяратында ерләнгән. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған агрономы.

# Соколов Михаил Анисимович
## Батырлығы

«416-сы уҡсылар батальоны 2-се уҡсылар полкының (112-се уҡсылар дивизияһы, 13-сө армия, 1-се Украина фронты) взвод командиры, лейтенант, комсомол ағзаһы Михаил Соколов, сигенеүсе дошмандарҙы эҙәрлекләп, 1945 йылдың 27 ғинуарында үҙенең взводы менән Польшаның Сьцинава ҡалаһынан көньяҡтараҡ урынлашҡан Домбзен эргәһендә Одер йылғаһы аша сыға. Дошмандың күп һанлы атакаһын кире ҡағып, өҫтәмә көс килгәнсе рубежды һаҡлап ҡала».
1945 йылдың 10 апрелендә СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән, командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгән һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн, лейтенант Соколов Михаил Анисимовичҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 6668) тапшырыла.

# Соколов Михаил Анисимович
## Наградалары

* «Алтын Йондоҙ» миҙалы , Советтар Союзы Геройы (10.04.1945);
* Ленин ордены (10.04.1945);
* Октябрь Революцияһы ордены;
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены;
* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены;
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (06.11.1947);
* миҙалдар.

# Соколов Михаил Анисимович
## Хәтер

Баҡалы ауылында урам Герой исемен йөрөтә.
# Вальдек (Тюрингия)

Вальдек (Тюрингия) (нем. Waldeck (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 239 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,97 км². Диңгеҙ кимәленән 340 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7646 һәм автомобиль коды — SHK.