yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Урал расаһы

Урал расаһы — монголоид һәм европеоид расалар араһындағы раса. Сәстәре ҡара йәки ҡуңыр, тура йәки тулҡынланып тора, тиреләрендәге өсөнсөл төклөлөк уртаса, тире пигментацияһы — уртаса, күҙҙәре башлыса ҡуңыр, һирәкләп яҫы йөҙлөләр осрай, өҫкө күҙ ҡабағы шешмәк, танауҙары нәҙек, көмөрөрәк йәки тура, уртаса ҙурлыҡта. Көнбайыш Себерҙә таралған (ханттар, мансиҙар, төньяҡ алтайҙар һәм бер аҙ себер татарҙары менән хакастар араһында)). Волга буйында — көнсығыш башҡорттар.

# Урал расаһы
## Килеп сығышы

Төрлө ваҡытта антропологтарҙың фекере үҙгәреп торған: урал расаһы — европеоид һәм монголоид расаһы ҡушылыуҙан барлыҡҡа килгән фекер ҙә, ҡатнаш раса (метис) түгел тигән фекер ҙә әйтелгән. Хәҙерге антропологтарҙың күбеһе компромисс ҡарарға килгән, европеоид һәм монголоид расаһы гендары ҡушылыуҙы ла, дифференциацияға бирелмәгән тип та осрауын кире ҡаҡмайҙар.
Һамар өлкәһенең төньяғындағы Маяҡ тауында (Сиделькино) палеолит ҡатламында баш һөйәге табылған, уға 11,55 мең йыл (калибрланған дата) тип һанайҙар. Совет антропологы һәм анатомы В. В. Бунак уның төҙөлөшөндә урал расаһының боронғо тамырҙары күренә тип тапҡан.

# Урал расаһы
## Раса тармаҡтары

Урал расаһы бер нисә антропологик типҡа : лапоноид, сублапоноид, субурал, урал (көнбайыш себер) типтарына бүленә. Субурал расаһы башҡорттар араһында ла осрай

# Урал расаһы
## Көнбайыш себер расаһы

Һуңғы ваҡытта урал аръяғы раса варианттарында «урал расаһы» тигән төшөнсә урынына «көнбайыш себер расаһы» тигән төшөнсә ҡулланырға тәҡдим итәләр. Был осраҡта урал расаһының төньяҡ варианттары европеоид расаға инә. Көнбайыш себер расаһы ике антропологик типтан тора — урал (уғыр һәм суб­уғыр варианты) һәм обь-иртыш. Урал тармағына обь уғырҙары, обь-иртыш — көньяҡ самодийҙары инә.
# Түбәнге Нюдер

Түбәнге Нюдер — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Месна йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Түбәнге Нюдер
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Воронов морононан Канин нос моронона тиклем (Мезень йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000312103000051653
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005165
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грос-Швехтен

Грос-Швехтен (нем. Groß Schwechten) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 647 кеше йәшәй. Майҙаны — 24,54 км². Диңгеҙ кимәленән 34 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39579 һәм автомобиль коды — SDL.
# Ненз-Яха (Нерута-Яха ҡушылдығы)

Ненз-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нерута-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Ненз-Яха (Нерута-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300039140
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303914
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Оникиенко Лидия Семёновна

Оникиенко Лидия Семёновна (14 ғинуар 1921 йыл — 21 сентябрь 1998 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

# Оникиенко Лидия Семёновна
## Биографияһы

Лидия Семёновна Оникиенко 1921 йылдың 14 ғинуарында Кубань-Ҡара диңгеҙ өлкәһенең Анастасиевская станицаһында, хәҙер Краснодар крайы Славян районында, крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1937 йылда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай, кейәүгә сыға һәм Краснодар крайының Ҡырым районы Гвардейский утарына даими йәшәү урынына күсеп килә. Урындағы колхоздың йәшелсә бригадаһына йәшелсәсе булып эшкә урынлаша, колхоз һуғыштан һуң «Батырҙар сусағы» тип атала. 1962 йылда колхоздың 4-се йәшелсә бригадаһында звеноны етәкләй. Лидия Семеновнаның звеноһында 21 йәшелсәсе була, 87 гектар ер беркетелә, унда помидор, һуған, йәшел борсаҡ үҫтерәләр. Эшенең тәүге йылдарында уҡ, иртә ултыртыуҙың яңы алымдарын ҡулланып, орлоҡтарҙы парниктарҙа шыттырып һәм бөрөлө үҫентеләрҙе асыҡ ергә ултыртып, Оникиенко звеноһы пландан тыш томаттың ҙур уңышын йыйып ала.
Артабанғы йылдарҙа уның звеноһы хеҙмәткәрҙәре, йәшелсә үҫтереү буйынса алдынғы технологиялар ҡулланып, үҙҙәренә беркетелгән һәр гектарҙан 50 центнерҙан ашыу йәшелсә йыйып ала һәм Ҡырым районында йәшелсәсе коллективтар араһында алдынғы урында килә. Һөҙөмтәлә һигеҙенсе биш йыллыҡта «Батырҙар сусағы» колхозы дәүләткә 35 мең тонна, шул иҫәптән пландан тыш 6 меңдән ашыу тонна помидор һата. СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 8 апрелендәге Указы менән, ауыл хужалығы производствоһын үҫтереүҙә һәм дәүләткә игенселек һәм малсылыҡ аҙыҡ-түлектәрен һатыу буйынса биш йыллыҡ планды үтәүҙә өлгәшкән ҙур ҡаҙаныштары өсөн Оникиенко Лидия Семеновнаға Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы тапшырылып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
Хаҡлы ялға сыҡҡандан һуң Ҡырым районының Гвардейское ауылында йәшәй
1998 йылда 21 сентябрендә вафат була һәм утар зыяратында ерләнә.
Шулай уҡ Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, (1968) һәм миҙалдар, шул иҫәптән СССР ВДНХ-ның ике бронза миҙалы (1968, 1975) менән бүләкләнә.
# Рәшиҙә (исем)

Рәшиҙә — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме

# Рәшиҙә (исем)
## Этимология

Рәшиҙә ғәрәп телендә дөрөҫ, тура юлдан барыусы, тура юлға әйҙәүсе; батыр, ҡыйыу, ҡаһарман.

# Рәшиҙә (исем)
## Билдәле кешеләр

Рәшиҙә Бик (Бикмәтова Рәшиҙә Шаһиморат ҡыҙы, 21 октябрь 1952 йыл) — Башҡортостанда йәшәп, рус телендә ижад итеүсе балалар яҙыусыһы, шағир. 2002 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы, «Рәсәйҙең алтын ҡәләме» Милли әҙәби (2013) һәм төрлө кимәлдәге башҡа, шул иҫәптән халыҡ-ара әҙәби премиялар лауреаты.
Солтанова Рәшиҙә Искәндәр ҡыҙы (19 июль 1947 йыл) — дәүләт, партия һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1999—2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Кабинетының һәм Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы ЗАГС идаралығы начальнигы. Башҡортостан Республикаһының өсөнсө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. 1998 йылдан Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2000). «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2021) һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры (2017). Учалы районының Муса Мортазин исемендәге премияһы лауреаты.
Туйсина Рәшиҙә Ғилметдин ҡыҙы (10 май 1942 йыл) — башҡорт бейеүсеһе, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1978) һәм БАССР-ҙың халыҡ артисы (1974), Башҡортостандың Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленең элекке солисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1974), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2012).
Мәһәҙиева Рәшиҙә Рәфҡәт ҡыҙы (8 февраль 1965 йыл) — башҡорт журналисы, ғалим. 1995 йылдан Рәсәйҙең һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (1999). Башҡортостан Республикаһының матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары атҡаҙанған хеҙмәткәре (2004).
Шәмсетдинова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы (24 октябрь 1961 йыл) — башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһының Яҙыусылар союздары һәм Халыҡ-ара Әҙәбиәт фонды ағзаһы. Башҡортостан Республикаһы халыҡ мәғарифы отличнигы.
Әхмәҙиева Рәшиҙә Сәмиғулла ҡыҙы (24 октябрь 1925 йыл — 13 декабрь 1998 йыл) — театр актёры, йырсы (меццо-сопрано). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1972).
# Оло Тотыдэотта-Яха

Оло Тотыдэотта-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тытыль-Кы ҡушылдығының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 239 км.

# Оло Тотыдэотта-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300070929
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307092
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Вэдмей-Яха

Вэдмей-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лядхэй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Вэдмей-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300045499
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304549
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Богдановка (Әлшәй районы)

Богдановка — Башҡорт АССР-ының Әлшәй районы Әбдрәшит ауыл Советы составындағы 1986 йылда бөтөрөлгән ауыл.

# Богдановка (Әлшәй районы)
## Тарихы

1952 йылда Әбдрәшит ауыл Советы составына ингән, урындағы ике юл сатында урынлашҡан ауыл була.
Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1986 йылдың 12 декабрендәге «Ҡайһы бер тораҡ пункттарҙы иҫәп мәғлүмәттәренән сығарыу тураһында» Н 6-2/396 номерлы указы менән иҫәп мәғлүмәттәренән төшөрөлә.

# Богдановка (Әлшәй районы)
## Халҡы

Халыҡ һаны: 1969 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 166 кеше; 1981 йылдың 1 сентябренә ҡарата 28 кеше иҫәпләнә.

# Богдановка (Әлшәй районы)
## Халҡы
### Милли составы

1969, 1972 йылдарҙа украиндар күпселек тәшкил иткән. 1981 йылда урыҫ милләте кешеләре күпселек була.

# Богдановка (Әлшәй районы)
## Географияһы

Богдановка ҡасабаһы урман-дала зонаһында урынлашҡан. Климаты уртаса континенталь. Һауа торошо тотороҡло. Бөтә йыл дауамында ҡояшлы көндәр күберәк. Уртаса йыллыҡ һауа температураһы +3,3С° тәшкил итә. Иң һыуыҡ ай ғинуар, уртаса айлыҡ температура -14,2С°. Иң эҫе ай - июль, уртаса айлыҡ температура +20,0С°. Абсолют минималь һауа температураһы -45 С°, абсолютная максималь һауа температураһы +40 С°. Карбонатлы һәм һелтеһеҙләнгән ҡара тупраҡлы ер. Ландшафт даланыҡына тартым.

# Богдановка (Әлшәй районы)
## Географик урыны

Алыҫлығы:
* район үҙәгенә (Раевка) тиклем: 32 км (1952 й.), 28 км (1972, 1981 йылдарҙа)
* ауыл Советы үҙәгенә (Әбдрәшит) тиклем: 7 км (1952 й.), 5 км (1972, 1981 йылдарҙа)
* яҡындағы тимер юл станцияһына (Раевка) тиклем: 32 км(1952 й.), 28 км (1972, 1981 йылдарҙа)
Богдановкаға яҡын тораҡ пункттар: Әбдрәшит, Ҡырым, Линда, Әбделкәрим, Игенсе, Красная Звезда, Бәләкәй Әбдрәшит, Балҡан, Михайловка, Николаевка, Һартбаш ауылдары.
# Раквиц

Раквиц (нем. Rackwitz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 5018 кеше йәшәй. Майҙаны — 39,92 км². Диңгеҙ кимәленән 129 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4519 һәм автомобиль коды DZ (элек L).
# Сага (Куяры ҡушылдығы)

Сага — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Куяры йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сага (Куяры ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300007154
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300715
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Яңы Мөслим ауыл Советы (Мәсетле районы)

Яңы Мөслим ауыл Советы — Мәсетле районындағы ауыл биләмәһе, 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һым ауыл биләмәһе. Почта индексы — 452560. ОКАТО коды— 80242840000.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында »Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 16 декабрендәге Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә була. 2008 йылда Әжекәй ауыл Советы һәм Яңы Мөслим ауыл Советы Оло Ыҡтамаҡ ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.

# Яңы Мөслим ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Ауыл Советы составы

Яңы Мөслим ауылы — административ үҙәк (ҡушымта 38л )

# Яңы Мөслим ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы белдерә:
   34) Мәсетле районы буйынса:
   а) Оло Ыҡтамаҡ, Яңы Мөслим, Әжекәй ауыл Советтарын, «Оло Ыҡтамаҡ» атамаһын һаҡлап, берләштерергә, административ үҙәкте Оло Ыҡтамаҡта урынлаштырырға. Әжекәй ауыл Советының Әжекәй ауылын, Яңы Мөслим ауыл Советының Яңы Мөслим ауылын Оло Ыҡтамаҡ ауыл Советы составына индерергә.
   Оло Ыҡтамаҡ ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
   Иҫәп мәғлүмәттәренән Әжекәй ауыл Советын һәм Яңы Мөслим ауыл Советын алып ташларға.

# Яңы Мөслим ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Географик урыны

2008 йылда Балаҡатай районы, Әләгәҙ ауыл Советы, Оло Аҡа ауыл Советы, Оло Ыҡтамаҡ ауыл Советы, Кесе Ыҡтамаҡ ауыл Советы, Ростов ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш. («Ауыл биләмәһе статусы һәм сиктәре Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).

# Яңы Мөслим ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Йылғалары

Һуя, Ыҡ.
# Зигзаг мәмерйәһе

Зигзаг — Башҡортостандың Мәләүез районында билдәле Ҡотоҡ төбәгендә урынлашҡан мәмерйә. Девон даламитының франс ярусында һәм эзбишташтан барлыҡҡа килә. Зигзаг мәмерйәһенә грунтлы юл, Һирәт платоһына кутәрелеүҙән башлана, был юлдан тик квадроциклда йәки приводлы автомобилдәрҙә ғына үтергә мөмкин.

# Зигзаг мәмерйәһе
## Тасуирлама

Был мәмерйә исеме үҙе өсөн үҙе әйтә. Провальной варонканың бортында, диаметры 1 метр һәм 3 метр булған ике инеу урыны урынлашҡан. Мәмерйә инеү урынынан ҡәтғи рәүештә аҫҡа китә. Коридорҙары бейек, бөгөлмәйенсә йөрөргә лә мөмкин, әммә коридорҙар бик бормалы, боролоштар һәр бер-нисә метрҙан тиерлек аша урынлашҡан. Стеналары һәм тубәһе аҡ юлаҡлы ҡара мәрмәрҙан тора. Мәмерйәлә тармаҡтар бар. Тар үтеүҙәрҙә сталактиттарҙы һәм сталагмиттарҙы күрергә мөмкин. Бигерәк тә төрлө төҫлө сталактитарҙан торған шарлауыҡ хайран ҡалдыра.
Коридор аҫҡа ҡарай тәрән төшә бара, перпендикуляр коридорҙа көслө ер аҫты йылғаһына барып етә. Был Ҡотоҡ йылғаһының һыу аҫты өлөшө. Ҡотоҡ йылғаһының ер өҫтөндәге өлөшө ер аҫтына төшә һәм ер аҫты галереяһында ағыуын дауам итә.
Йәйен температураһы 9°С, ҡышын 6°С, февраль-март айҙарында мәмерйәнең ауыҙы туңа. Мәмерйәлә ярғанаттар йәшәй, йылғала балыҡ бар.
# Ротенбург (Заале)

Ротенбург (Заале) (нем. Rothenburg (Saale)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 867 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,4 км². Диңгеҙ кимәленән 130 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6420 һәм автомобиль коды — SK.
# Батыр ауыл Советы (Ауырғазы районы)

Батыр ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ауырғазы районы муниципаль районының административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге.

# Батыр ауыл Советы (Ауырғазы районы)
## Тарихы

Ауыл биләмәһенең статусы һәм сиктәре Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы билдәләнелә.
# Кесе Хэ-Яха

Кесе Хэ-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Таз йылғаһының һул ярына тамағынан 79 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 76 км.

# Кесе Хэ-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300071698
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307169
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Галагановка (Ростов өлкәһе)

Галагановка — Азов районы, Ростов өлкәһе утары.
Задонское ауыл биләмәһе составына инә.

# Галагановка (Ростов өлкәһе)
## Географияһы

Район үҙәге — Азов ҡалаһынан 45 км (юлдар буйынса иҫәпләгәндә) көньяҡтараҡ урынлашҡан.

# Галагановка (Ростов өлкәһе)
## Географияһы
### Урам

* Баҡса урамы.

# Галагановка (Ростов өлкәһе)
## Иҫтәлекле урын

Утарҙан 3,5 саҡрым көньяҡтараҡ археология ҡомартҡылары — ҡурғанһыҙ ҡәберлектәр «Кугейская падь-3» («Малеванные курганы») (3 өйөм) урынлашҡан. Ул беҙҙең эраға тиклемге ике мең йыллыҡтың — беҙҙең эралағы XIV быуат археологик ҡомартҡылары. Ростов Өлкә Советының Кесе Совет 301 Ҡарарына (18 ноябрь, 1992 йыл) ярашлы рәүештә Галагановка янындағы ҡурғанһыҙ ҡәберлек урындағы әһәмиәткә эйә мәҙәни мираҫ объекттары исемлегенә 6100314000 коды аҫтында индерелгән.
# Ғәреш

Ғәреш (ғәр. العرش‎- әл-ғәрш;рус. аль-‘Арш) — исламда — иң юғары урын, ул бөтә нәмәне аймай һәм уның өҫтөндә тора. Был мәғәнәлә һүҙ батша ултырған тәхет төшөнсәһенә оҡшаш.

# Ғәреш
## Ҡөрьәндә ғәреш

Был термин Ҡөрьәндең бер нисә аятында телгә алына. Ҡөрьәндә әл-ғәрш һүҙе бөтә тереклектең ахырғы сиге мәғәнәһендә ҡулланыла, ул бөтә донъяны аймай. Ғәрештең ысын асылы тик Аллаһҡа ғына билдәле. Ғәреш аҫтында ете күк, ожмах, сидрәт-үл мүнтаһа бар.
Мосолман мөфәссирҙәре «ғәреш» төшөнсәһен һүҙмә-һүҙ ҡулланмайҙар. Ғәрештең ни икәнлеге тик Аллаһҡа ғына билдәле.
# Гольмсдорф

Гольмсдорф (нем. Golmsdorf) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 662 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,61 км². Диңгеҙ кимәленән 240 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7751 һәм автомобиль коды — SHK.
# Мечка (йылға)

Мечка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кама һыуһаҡлағысы (Чусов, Сылвин ҡултығы) уң ярына 122 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Мечка (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100013766
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101376
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Күсей (йылға)

Күсей (рус. Кусейка) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 688 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Күсей (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем, Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020605
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102060
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мин-Ях

Мин-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ларь-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 192 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Мин-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203653
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Вострокса

Кесе Вострокса — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Монза йылғаһының һул ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Кесе Вострокса
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300112110000012045
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001204
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0