yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Йәмилә (исем)

Йәмилә — башҡорт һәм башҡа төрки телле халыҡтарҙа ҡулланылған ҡатын-ҡыҙ исеме.

# Йәмилә (исем)
## Этимологияһы

Йәмилә — «матур», «сибәр», «һөйкөмлө» мәғәнәләрен аңлатҡан башҡорттар араһында һәм башҡа төрки телле халыҡтарҙа ғәрәптәрҙән таралған ҡатын-ҡыҙ исеме.

# Йәмилә (исем)
## Билдәле шәхестәр

Йәмилә Абитаева — (23 ғинуар 1916 йыл — 12 июнь 1994 йыл) — театр актёры. 1954 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1936—1974 йылдарҙа Баймаҡ колхоз-совхоз башҡорт театры (1968 йылдан — Сибай башҡорт драма театры) актёры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1969). Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле репертуарында тиҙҙән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн яңы башҡорт бейеүе була. Ансамбль солисы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Йәмилә Бикбаева үҙенең коллегалары өсөн тәүге тапҡыр бейеү һала. Уның исеме — «Быуындар сылбыры».
Йәмилә Бикбаева Руслан ҡыҙы (?) — Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы. Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн яңы башҡорт бейеүен «Быуындар сылбыры» һала. Башҡортостан Республикаһы Ейәнсура районың Байдәүләт ауыдында тыуған.

# Йәмилә (исем)
## Топонимикала

Йәмилә йылғаһы— Ишембай районының Скворчиха ауыл советы (Ишембай районы) биләмәһендәге йылға. Юлдаш ауылынан 1 км көнсығыштараҡ аға. Йылғаның оҙонлоғо — ? км, Ағиҙел йылғаһы башланған урындан 796 км тирәһе алыҫлыҡта Ергәнтауҙан төньяҡтараҡ Ҡурғашлы йылғаһына барып ҡушыла.

# Йәмилә (исем)
## Әҙәбиәттә

Сыңғыҙ Айытматов «Йәмилә» повесы, Өфө,1963 йыл
Мәжит Ғафури Ярлылар, йәки өйҙәш ҡатын (повесть) Йәмилә образы, өйҙәш ҡатын
# Кринка (Керженец ҡушылдығы)

Кринка — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Керженец йылғаһының уң ярына тамағынан 189 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кринка (Керженец ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034691
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003469
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Берге замогы

Берге замогы ( нем. Schloss Berge) — Гельзенкирхен ҡалаһының (Германия) Бюр районындағы замок, Эрль ауылын һаҡлау өсөн вассербург булараҡ төҙөлгән. 1433 йылға тиклем Берге замогы фон Берге ғаиләһенең нәҫелдән килгән замогы булған. XVIII быуаттың һуңғы сирегендә реконструкцияланған бина һуңғы барокко һәм классицизм һыҙаттарына эйә.

# Берге замогы
## Тарихы

Замоктың барлыҡҡа килеү ваҡыты аныҡ билдәле түгел. Замоктың беренсе хужаһы булып рыцарь Дитрих фон Берге (1272 й.) торған. Унан һуң замок алты быуын дауамында атанан улына тапшырылған, 1433 йылда тоҡомдоң һуңғы вәкиле Герлах фон Бергеның балалары булмаған. Уның тол ҡатыны имениены рыцарь Генрих фон Бакемға һатҡан. Фон Бакемдарҙың ир-ат яғы Йорген фон Бакемдың вафатынан һуң 1521 йылда өҙөлә һәм замок Георг фон Боененға — Гартлиб Бакемдың иренә (Йоргендың ҡыҙы) күсә. 1530 йылда Берге замогын оборона ҡәлғәһенән йәшәү өсөн уңайлы барокко бинаһы итеп яңынан ҡороу башлана. Артабан 250 йыл дауамында фон Боенендар ғаиләһенең байлығы арта, был Берге замогының үҫешенә йоғонто яһамай ҡалмай. Ул Эмшерҙан төньяҡҡа ҡарай иң абруйлы һарайҙарҙың береһе була. XVIII быуат башында замоктың көньяҡ яғында француз стилендә парк булдырыла.
1790 йылда фрайхерр Лудольф Фридрих Адольф фон Боенен барон булып үрләтелә. Графиня фон Вестерхольт-Гюсенберг Франциска Вильгельмина менән никахлашыуынан һуң замок хужалары граф фон Вестерхольт тип аталыу хоҡуғын ала. Граф дәрәжәһе замокты тейешле үҙгәртеп ҡороу талап итә. 1785—1788 йылда замок Верден аббатлығының архитекторы Энгельберт Клайнхансц .проекты буйынса ҡорола. Замок иртә классицизм һыҙаттарын ала. Парк көнбайышҡа ҡарай киңәйтелә, унда инглиз стилендә баҡса булдырыла. Замокҡа Наполеон Бонапарт һәм маршал Блюхер кеүек күренекле шәхестәр ҡунаҡҡа килә. Замоктың һуңғы хужаһы графиня Дженни фон Вестерхольт вафатынан һуң бинаны Бюр ҡалаһының хужалыҡ предприятиеһы ҡуртымға ала. 1924 йылда ҡала 1,4 миллион алтын маркаға һарайҙы һәм дөйөм майҙаны 102 гектар булған паркты унда ҡала пракы ойоштороу өсөн коммуналь милеккә һатып ала. 1926 йылдан 1933 йылға тиклем реставрациялау һәм төҙөкләндереү буйынса эштәр үткәрелә: һарай реконструкциялана һәм XVIII быуаттағы ҡиәфәтенә килтерелә, парк 73 гектарға арта, паркта үҙенсәлекле скульптуралар күсермәһе ҡуйыла, 1930 йылда бина алдында быуа төҙөлә. Национал-социализм ваҡытында бина немец национал-социализм эшселәр партияһының уҡыу үҙәге итеп файҙаланыла. Был ваҡытта бөтә хужалыҡ ҡаралтылары һүтеп алына (ат аҙбарынан тыш, ул 1983 йылда һүтелә)Икенсе донъя һуғышынан һуң 1952—1953 йылда замок яңынан тергеҙелә. Ресторан менән ҡунаҡхана итеп төҙөү өсөн бинаның интерьерҙарын тергеҙеү һәм яңынан ҡороу буйынса күләмле эштәр башҡарыла. Артабан реставрациялау эштәре 1977—1978, 2003—2004 йылдарҙа үткәрелә.

# Берге замогы
## Берге замогы бөгөн

Бөгөнгө көндә замоктың ҡиәфәте үҙгәртеп ҡороу арҡаһында 1788 йылда төҙөлгән ҡиәфәтенә тап килә. Көнбайыш фасадында һуңғы хужалары граф фон Вестерхольт-Гюсенбергтарҙың гербы матур булып күренә. Бина көнбайыш яҡҡа асыҡ формала «П» хәрефен эйә. Ҡабырға фасадтарының оҙонлоғо — 40 м. 1988 йылдың июлендә парк һәм бина дәүләт һағы аҫтына алына.
# Челна

Чёлна — Рәсәй йылғаһы. Татарстан, Һамар өлкәһе, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шешма йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Челна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шешма йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000212112100003884
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100388
* Бассейн коды — 11.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Палова (Нименьга ҡушылдығы)

Палова — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нименьга йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Палова (Нименьга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000002387
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000238
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ог-Ёль

Ог-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вочь йылғаһының уң ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Ог-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000015524
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001552
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яхъя Кемал Бейатлы

Яхъя Кемал Бейатлы (төр. Yahya Kemal Beyatlı; тыуғанда исеме Әхмәт Агях; 2 декабрь 1884 йыл — 1 ноябрь 1958 йыл) — төрөк шағиры һәм яҙыусыһы, сәйәсмән һәм дипломат.

# Яхъя Кемал Бейатлы
## Биографияһы

Яхъя Кемал Әхмәт Агях булараҡ 1884 йылдың 2 декабрендә Ғосман империяһы Косово виләйәте (хәҙерге Македонияның) Скопье ҡалаһында тыуған. Агях Кемал, Есрар, Мәхмәт Агях һәм Сөләймән Сади псевдонимдары аҫтында яҙған. 1934 йылда Төркиәлә фамилиялар тураһында закон үҙ көсөнә ингәс, «Бейатлы» фамилияһын ала. Төрлө шәхси мәктәптәрҙә уҡыған.
Ғосман солтаны Ғабдулхәмит II хакимлығына ҡаршы булған төрлө хәрәкәттәрҙә ҡатнаша. Арестан ҡотолор өсөн, 1903 йылда Парижға күсеп китә. Юғары ижтимағи фәндәр мәктәбендә һәм Сорбоннала уҡыған. Сит илдә булған осорҙа башҡа төрөк интеллигенцияһы, сәйәсмәндәре һәм яҙыусылары менән осрашҡан.
Француз әҙәбиәте менән ҡыҙыҡһынған. Һуңыраҡ шағир булып китә, Башлыса ғәзәл жанрында ижад иткән. Тигеҙ һәм таҙа шиғри юлдар яҙырға тырышып, диван шиғриәтен йәнләндереү ысулдарын эҙләгән. Яхъя Кемалдың шиғриәте төрөк музыкаһы йоғонтоһо аҫтында була. Шиғри телдең эске ритмын аңлатып, ул Tınnet һымаҡ музыкаль төшөнсәләрҙе файҙаланған, улар тауыш йәғни һүҙҙәрҙең музыкаль мәғәнәһен, шиғыр ритмын билдәләй.
1912 йылда Истанбулға ҡайтҡанда, Яхъя Кемал шағир булараҡ билдәле булған. 1913—1923 йылдарҙа Истанбул университетында уҡыта.
Төркиәнең Республика халыҡ партияһы ағзаһы булараҡ Шанлыурфа (1923—1926), Йозгат (1934), Текирдаг провинцияларынан һәм Истанбул ҡалаһынан (1943) Төркиәнең Бөйөк милләт мәжлесенең 2 һәм 3-7 саҡырылыш ағзаһы була.
1926—1929 йылдарҙа Польшала Төркиә илсеһе була. 1930—1932 йылдарҙа Португалияла Төркиә илсеһе була. 1947 йылда Пакистанда Төркиәнең беренсе илсеһе итеп тәғәйенләнә, һаулығы ҡаҡшағас, 1949 йылда туған яғына әйләнеп ҡайта.
1958 йылдың 1 ноябрендә Истанбулда вафат булған, Ашиян зыяратында ерләнгән.

# Яхъя Кемал Бейатлы
## Әҫәрҙәре

* Kendi Gök Kubbemiz (1961)
* Eski Şiirin Rüzgârıyla (1962)
* Rubailer ve Hayyam’ın Rubailerini Türkçe Söyleyiş (1963)
* Edebiyata Dair
* Aziz İstanbul (1964)
* Eğil Dağlar
* Tarih Musahabeleri
* Siyasi Hikayeler
* Siyasi ve Edebi Portreler
* Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım
* Mektuplar-Makaleler
* Bitmemiş Şiirler
* Pek Sevgili Beybabacığım Yahya Kemal’den Babasına Kartpostallar, YKY, İstanbul, 1998.
* Gemi Elli Yıldır Sessiz: Özel Mektupları ve Yazışmalarıyla Ölümünün 50. Yılında Yahya Kemal
# Кряжевка

Кряжевка — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лез йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кряжевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000018617
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001861
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Невра

Невра — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ландех йылғаһының уң ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Невра
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Ковров ҡалаһынан тамағына тиклем, Уводь йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010301112110000033839
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003383
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Теләнсетамаҡ

Теләнсетамаҡ (Ҫарайлы-Мең) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Туҡай районындағы ауыл. Теләнсетамаҡ ауыл биләмәһенең административ үҙәге.

# Теләнсетамаҡ
## Географик урыны

Ауыл Теләнсе йылғаһы буйында урынлашҡан.

# Теләнсетамаҡ
## Тарихы

Теләнсетамаҡ — ҫарайлы-мең ырыуы башҡорттарының ауылы. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙенең Ҫарайлы-Мең улусына ҡарай. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Нөркәй улусы составына керә.
ХХ быуат башында 3 тирмән, 2 тимерлек, икмәк магазины, 8 бакалея һәм мануфактура кибеттәре, 2 мәсет, мәктәп теркәлгән.
1920 йылда ауыл Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1921 йылдан — Саллы кантоны, 1930 йылдан — Сарман районы, 1935 йылдан — Ворошилов районы, 1957 йылдан — Яңы Юл районы, 1959 йылдан — Сарман районы, 1984 йылдан — Туҡай районы составына керә.

# Теләнсетамаҡ
## Халҡы

1795 йылда ир енесле 79 йән башҡорт, 87 йән татар, 123 йән типтәр; 1912 йылда — 513 башҡорт, 1309 типтәр, 457 татар йәшәй.

# Теләнсетамаҡ
## Билдәле шәхестәре

* Хәмит Зөбәйер Ҡушай (1897—1984) — шәрҡиәт белгесе, төркиәтсе, этнограф, археолог, тарихсы, яҙыусы, философия докторы (1923). Анкаралағы Этнография музейының тәүге директоры.
# Ун-Огот-Ех

Ун-Огот-Ех — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лыхма йылғаһының һул ярына тамағынан 254 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Ун-Огот-Ех
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021842
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302184
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Наҙы (Ҡариҙел ҡушылдығы)

Наҙы (рус. Нязя, Наза, Назя, Наза-Илга) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 791 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Наҙы (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Гидроним

«Наҙы» төрки телдәрҙә, шул иҫәптән башҡорт теле диалектарында, «шыршы» тип аңлатыла.

# Наҙы (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020377
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102037
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Северный районы (Ырымбур өлкәһе)

Се́верный райо́ны — Ырымбур өлкәһе төньяҡ-көнбайышта районы.

# Северный районы (Ырымбур өлкәһе)
## Ҡоролош

* Аксенкинский ауыл Советы
* Бакаевский ауыл Советы
* Каменногорский ауыл Советы
* Красноярский ауыл Советы
* Кряжлинский ауыл Советы
* Курско-Васильевский ауыл Советы
* Михеевский ауыл Советы
* Мордово-Добринский ауыл Советы
* Нижнечеляевский ауыл Советы
* Новодомосейкинский ауыл Советы
* Русскокандызский ауыл Советы
* Рычковский ауыл Советы
* Северного ауыл Советы
* Секретарский ауыл Советы
* Староборискинский ауыл Советы
* Стародомосейкинский ауыл Советы
* Яковлевский ауыл Советы

# Северный районы (Ырымбур өлкәһе)
## Иҫтәлекле урындар

* Районда Петр Иванович Рычков усадьбаһы урынлашҡан. 2012 йылда уның йорто төҙөкләндерелде.
# Кесе Калья

Кесе Калья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Калья йылғаһының уң ярына тамағынан 2,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кесе Калья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200012106
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201210
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Азелебен

Азелебен (нем. Aseleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 523 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,82 км². Диңгеҙ кимәленән 76 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6317 һәм автомобиль коды — MSH.
# Ҡомлоҡ (ауыл)

Ҡомлоҡ (рус. Кумляк) — Силәбе өлкәһенең Уй районы составына ингән ауыл.

# Ҡомлоҡ (ауыл)
## Климаты

Климаты уртаса континенталь. Бында һауа торошо бик үҙгәреүсән, бының төп сәбәбе булып Урал тауҙары тора. Ул Рәсәйҙең Европапа өлешөнән килгән һауа массаларын индермәй, әммә һалкын Арктика һауаһы һәм ҡыҙыу Урта Азия һауа массалары еңел үтә. Шуға ла һава торошоноң кинәт үзҙгәреше йыш күҙәтелә.

# Ҡомлоҡ (ауыл)
## Халҡы

2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса [ауылда 799 кеше йәшәгән (375 ир-ат, 424 ҡатын-ҡыҙ).
# Новикова Людмила Алексеевна

Новикова Людмила Алексеевна (1901 — 1977) — совет ғалим-онколог-гинекологы, медицина фәндәре докторы (1955), профессор (1956), СССР МФА-һының ағза-корреспонденты (1961). СССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Баш акушер-гинекологы (1960—1970).

# Новикова Людмила Алексеевна
## Биографияһы

1901 йылдың 3 июнендә Мәскәүҙә тыуған.
1924 йылда Икенсе Мәскәү дәүләт медицина университетын тамамлай.
1936 −1960 йылдарҙа П. А. Герцен исемендәге Мәскәү ғилми-тикшеренеү онкология институтында эшләй, унда ғилми хеҙмәткәрҙән алып 1956 йылда профессор дәрәжәһе алғанға тиклем юл үтә. Бер үк ваҡытта 1945 −1952 йылдарҙа Үҙәк врачтарҙың белемен камиллаштырыу институтының онкология кафедраһында гинекология һәм онкология буйынса курстар уҡый.
1955 йылда аналыҡ рагын ҡатнаш дауалау темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай. 1961—1977 йылдарҙа СССР МФА-ның Онкология ғилми үҙәгендә гинекология бүлеген етәкләй һәм бер үк ваҡытта 1960—1970 йылдарҙа СССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш акушер-гинекологы була.
Л. А. Новикова тарафынан түллек яман шешен (хризомаллин һәм циклофос-фан менән химиотерапия һәм операция бергә) һәм балаятҡы яман шешен (прогестиндар менән гормональ терапия ҡулланып) дауалау ысулдары тәҡдим ителә. «Хорион-эпителиома матки» монографияһында һәм артабанғы хеҙмәттәрендә ошо мәсьәлә буйынса, Л. А. Новикова ауырыуҙарҙың һауығыу ғына түгел, ә репродуктив функцияһын тергеҙеү мөмкинлеген дәлилләй.
Л. А. Новикова төп эшмәкәрлегенән тыш СССР Медицина фәндәре академияһы Медицина бүлегенең бюро ағзаһы, Бөтә Союз, Бөтә Рәсәй һәм Мәскәү акушерҙар һәм гинекологтар фәнни йәмғиәттәренең идара ағзаһы, Ҡаҙаҡ ССР-ы һәм Латвия ССР-ы онкологтар йәмғиәтенең почетлы ағзаһы, Ҙур медицина энциклопедияһының «Онкология» бүлеге мөхәрририәт мөхәррире булып тора.
1977 йылда Мәскәүҙә вафат була

# Новикова Людмила Алексеевна
## Бүләктәре

- Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
# Шубрюг Полуденный

Шубрюг Полуденный — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шубрюг йылғаһының һул ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Шубрюг Полуденный
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035683
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103568
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ерик (Цимлянское ҡушылдығы)

Ерик — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Ростов өлкәһе, Ҡалмыҡ Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Цимлянское, зал. Донской Царицы һыуһаҡлағысының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Ерик (Цимлянское ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Калач-на-Дону ҡалаһынан Цимлян һыуһаҡлағысына тиклем, Чир йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300912107000009596
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000959
* Бассейн коды — 05.01.03.009
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0