yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы

Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы (11 июль 1956 йыл) — ғалим-селекционер
. Биология фәндәре кандидаты (1997). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урман белгесе (2003), Рәсәй Федерацияһының почётлы урман хеҙмәткәре (2007). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған урман белгесе (2022)

# Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы
## Биографияһы

Фәриҙә Вәли ҡыҙы Садиҡова 1956 йылдың 11 июлендә Башҡорт АССР-ының Ейәнсура районы Байыш ауылында тыуған.
1978 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Диплом алғас, Өфө урман хужалығы производство берекмәһенең комплекслы производство лабораторияһынла урман тупрағы ғилеме бүлеге инженеры булып эш башлай.
1985 йылдан алып Ағиҙел урман хужалығы производство берекмәһенең агроном‑агрохимигы.
1986 йылдан — Өфө ярҙамсы ауыл хужалығы агроном‑агрохимигы. 1987 йылдан башлап Ағиҙел урман продукттары комбинатының агрохимигы.
1990 йылдан — агроучастка начальнигы.
1991 йылдан — Өфө урман хужалығы начальнигы. 1992 йылдан — Өфө урман хужалығы техникумы директоры, бер үк ваҡытта 2008 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университетында уҡыта.
Өфө урман хужалығы техникумы ҡарамағындағы Лимонарий — Башҡортостан тарихында тәүге тәжрибә хужалығы. 2009 йылдан унда «Салауат», «Урман», «Ләйсән», «Зилә», «Уралтау» сорттары исемлеккә индерелгән. Бөгөн был хужалыҡ йылына 22—24 тонна лимон бирә. Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәй һәм Халыҡ-ара конкурстарҙа ҡатнашып приздар яулай.

# Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эшмәкәрлеге урман питомниктары тупрағының үҙенсәлектәрен өйрәнеүгә, цитрус, экзотик үҫемлек (банан, гранат, ҡәһүә һәм башҡалар) сорттарын сығарыуға һәм уларҙы ябыҡ грунт шарттарында үҫтереү технологияһын эшләүгә арналған. Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы тарафынан лимон (Ләйсән, Салауат, Урман) һәм цитрон (Зилә, Уралтау) сорттары сығарыла, лимондарҙы бүлмә шарттарында үҫтереү буйынса тәҡдим эшләнә. 40‑тан ашыу фәнни хеҙмәт һәм 5 уйлап табыу авторы.

# Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы
## Хеҙмәттәре

* Уфимский лимонарий //Цветоводство. 2000. № 1
* Экологические аспекты выращивания лимонов в Уфимском лимонарии //Лесной вестник. 2000. № 3.

# Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урман белгесе (2003)
* Рәсәй Федерацияһының почётлы урман хеҙмәткәре (2007)
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған урман белгесе (2022).
# Үрге Берёзовка

Үрге Берёзовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Паозер йылғаһының уң ярына тамағынан 9,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Үрге Берёзовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000040762
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004076
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡәҙер торамаһы

Ҡәҙер торамаһы (рус. Кадыровское поселение) — Башҡортостан Республикаһының Дыуан районы Ҡәҙер ауылынан йыраҡ түгел урынлашҡан б.э.т. IV мең йыллыҡ — б.э. III быуатына ҡараған иртә тимер быуат археологик ҡомартҡыһы.

# Ҡәҙер торамаһы
## Тасуирламаһы

Ҡәҙер торамаһы Башҡортостан Республикаһының Дыуан районы Ҡәҙер ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Әй йылғаһының уң ярында урынлашҡан. Ауылдан район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт) — 16 км, ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Рухтин) — 8 км.

# Ҡәҙер торамаһы
## Табылдыҡтар

Күп ҡатламлы торама. Майҙаны 2500 м², 140 м² ере археологик тикшеренеүҙәр маҡсатында ҡаҙып тикшерелгән.
Түбәнге ҡатламдарҙа хайуан һөйәктәре, неолит осорона ҡараған таш әйберҙәр — бысаҡ һымаҡ пластиналар, нуклеустар, ярсыҡтар, ҡырғыстар һәм ҡом, тальк һәм шамот ҡушып яһалған, тешле мөһөр баҫылған балсыҡ һауыттар табылған. Торлаҡ нигеҙҙәре һаҡланған.
Тораманың юғары ҡатламдарында тальк, ҡабырсаҡ ҡатыштырып әүәләнгән һәм шыма мөһөр эҙҙәре менән биҙәлгән б.э.т. IV быуат — б.э. III быуатына ҡараған балсыҡ һауыттар табылған. Ҡомартҡы таш быуат — тимер быуат осоронда халыҡтың Урал аръяғына килеп ултырыу этаптарын сағылдыра.
Ҡәҙер торамаһы материалдары Өфөләге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты һәм Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәге фондында һаҡлана.

# Ҡәҙер торамаһы
## Асыш тарихы

Торама 1968 йылда археолог, тарих фәндәре кандидаты Ю. А. Морозов тарафынан асыла һәм өйрәнелә.
1987 йылда тарих фәндәре кандидаты Лебедев Александр Иванович, 1990 йылда Рәсәй һәм Башҡортостандың тарихсы-археологы, Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты археология бүлегенең өлкән ғилми хеҙмәткәре, тарих фәндәре кандидаты Г. Н. Гарустович тикшерә.
# Дырды-Гыз

Дырды-Гыз — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Зай №2933 йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Дырды-Гыз
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Түбәнге Кама һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем, Вятка йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101512111100029362
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102936
* Бассейн коды — 10.01.01.015
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡыйҙыш (йылға)

Ҡыйҙыш (рус. ) — Силәбе өлкәһенең көнбайыш өлөшөндәге һәм Башҡортостан Республикаһының көнсығышығындағы ҙур булмаған йылға. Уй (Тубыл бассейны) йылғаһының һул ҡушылдығы. Оҙонлоғо — 62 км. Бассейны майҙаны — 1010 км2.
Йылға башы Верхнеурал районы Ҡарағай ҡасабаһында Ҡыйҙыш Уй йылғаһының уң яғынан тамағынан 353 км алыҫлыҡта, Уй районы территорияһында Ҡыйҙыш ҡасабаһы эргәһендә ҡушыла. Башы бейеклеге — диңгеҙ кимәленән 483 м.. Тамағы бейеклеге — диңгеҙ кимәленән 275 м.

# Ҡыйҙыш (йылға)
## Ҡушылдыҡтары

— 28 км: Һыулыүҙән
— 42 км: Ямйылға
— 42 км: Буйҙы
— 44 км: Ерекле
— Танысай
— Арҡырыйылға

# Ҡыйҙыш (йылға)
## Тораҡ пункттар

Йылға буйында Ғатаулла, Ҡыйҙыш (Башкортостан), Петропавловка, Кидышевка, Кидыш (Силәбе өлкәһе) ауылдары урынлашҡандар.

# Ҡыйҙыш (йылға)
## Ҡулланыу

Йылға һыуы менән яҡын-тирә ауылдары тәьмин ителә.
Һыу системаһы объекттары: Уй → Тубыл → Иртыш → Обь → Кара диңгеҙенән.

# Ҡыйҙыш (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тубыл йылғаһы, Уй йылғаһының инешенән тамағына тиклем, Уйылға йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
# Станьял Виталий Петрович

Станьял Виталий Петрович (ысын исеме Виталий Петрович Никитин; 01.01.1940, Сыуаш АССРның Чебоксар районы Бәләкәй Сөндөр ауылы) — әҙәбиәт белгесе, шағир, публицист, йәмәғәт итальян композиторы, тыуған яҡты өйрәнеүсе, филология фәндәре кандидаты (1984), СССР Журналисттар союзы ағзаһы (1968). Тыуған яҡты өйрәнеүселәр берлеген (1991), Сыуаш милли конгресын ойошторусыларҙың береһе (1992).

# Станьял Виталий Петрович
## Биография

Виталий Петрович 1940 йылдың 1 ғинуарында Сыуаш АССРның Чебоксары районы Бәләкәй Сөндөр ауылында тыуа.
1962 йылда Сыуаш дәүләт педагогика институтын тамамлай. Уҡыу ваҡытында «Йәш коммунист», «Советская Чувашия», «Коммунизм ялауы» газеталарында мәҡәләләр яҙа, уҡытыусы-методист булып эшләй.
1969 йылдан Сыуаш дәүләт университетында уҡыта, Сыуаш әҙәбиәте кафедраһы мөдире.
1993-2010 йылдарҙа Сыуаш дәүләт гуманитар фәндәр институтында өлкән фәнни хеҙмәткәр, әҙәбиәт белеме һәм фольклористика бүлеге мөдире булып эшләй.
1991 йылда уның инициативаһы менән 1921 йылда «Тыуған яҡты өйрәнеү йәмғиәте» тип аталған сыуаш тыуған яҡты өйрәнеүселәр союзы торғоҙола. 1991-2008 йылдарҙа Виталий Станьял Сыуашстан тыуған яҡты өйрәнеүселәр союзы рәйесе булып эшләй. Уның етәкселегендә республикала тыуған яҡты өйрәнеү буйынса әүҙем эш алып барыла, район тарихы буйынса китаптар нәшер итә башлай, райондар энциклопедияларын төзи. 1991 йылдан Сыуаш Милли Академияһы вице-президенты. 1992 йылдан-чуваш милли конгрессының вице-президент. Сыуаш халыҡ академияһы һәм Сыуаш тыуған яҡты өйрәнеүселәр союзының почетлы президенты.
Т.Иванов, А. Андреев, В. Рҙай, Г. Тал-Мрза, Д. Петров-Юман, П. Хузангай, М. Сеспель, Г. Тимофеев мираҫын, бәләкәй жанр, этнология һәм җирле культуралар тарихын, Сабака районы халҡының тарихын, мәҙәниәте һәм көнкүрешен өйрәнә. 80нән артыҡ ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән монографиялар, дәреслектәр һәм уҡыу әсбаптары, шулай уҡ ижади йыйынтыҡтар авторы.
# Ҡыпсаҡ-Асҡар ауыл Советы (Әлшәй районы)

Ҡыпсаҡ-Асҡар ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы муниципаль районындағы муниципаль берәмек. «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статустары һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законға» ярашлы сауыл биләмәһе статусына эйә.
# Хата-Арка-Вож

Хата-Арка-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хата-Арка-Яга йылғаһының һул ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Хата-Арка-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000073129
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007312
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вәхитов Шакир Ҡазыхан улы

Вәхитов Шакир Ҡазыхан улы (23 февраль 1925 йыл — 31 июль 2004 йыл) — юрист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған юрисы.

# Вәхитов Шакир Ҡазыхан улы
## Биографияһы

Шакир Ҡазыхан улы Вәхитов Башҡорт АССР-ының Мәсәғүт кантоны Иҫке Ҡаратаулы (хәҙерге Малаяҙ) ауылында 1925 йылдың 23 февралендә ябай крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Иҫке Ҡаратаулы урта мәктәбен тамамлаған йылда Бөйөк Ватан һуғышы башлана.
1943 йылда Ҡыҙыл Армия сафына алына. 1945 йылда, һуғыш тамамланғандан һуң, тыныс тормошҡа әйләнеп ҡайта.
1946 йылдан — Салауат районы прокуроры ярҙамсыһы.
1948 й. — Салауат районы (1952 й. — Өфө өлкәһе) прокуроры.
1953 й. — Бөтә Союз ситтән тороп уҡыу юридик институтының Куйбышев филиалын тамамлай.
1953 й. — БАССР Прокуратурһының тәфтиш бүлеге начальнигы.
1961 йй. — БАССР Юғары суды рәйесе урынбаҫары.
1962—1988 йй. — БАССР Юғары суды рәйесе.
Бер үк ваҡытта 1964—1988 йй. — Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетында уҡытыусы булып эшләй.
1970 й. — «юридик фәндәр кандидаты» ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлай.
1982 й. — «РСФСР-ҙың атҡаҙанған юрисы» маҡтаулы исеменә лайыҡ була.
1987 й. — профессор.
50-гә яҡын фәнни хеҙмәт авторы.
БАССР Юғары Советының 6—11-се саҡырылышы депутаты.

# Вәхитов Шакир Ҡазыхан улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған юрисы (1982)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1967)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)

Федоровка (Өфө районы) менән бутамаҫҡа.
Федоровка — Өфө ҡалаһы ҡала округы составындағы ауыл. Өфө ҡалаһы ҡала округының Калинин районына буйһонған Федоровка ауыл советына ҡарай.

# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)
## Тарихы

1992 йылға тиклем Өфө районы составында була.
1992 йылдан алып Өфө ҡалаһының Калинин районы Федоровка ауыл советы составында.

# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)
## Халҡы

* Н/Д

# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)
## Халҡы
### Милли составы

2002 йыл мәғлүмәте буйынса 75%-ы урыҫтар.

# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)
## Инфраструктураһы

2007 йылдан башлап Калинин районында ҡала ер участкаларының яҡынса 2650 гектар майҙанында Йылҡыбай-Федоровка-Самохваловка торлаҡ районы төҙөү планлаштырылған. Өфөлөләргә яңы биҫтәлә урамдарға исем уйларға тәҡдим ителгән.

# Фёдоровка (Өфө ҡалаһы ҡала округы)
## Транспорт

Автобус № 130. Маршрут таксиҙәре № 300,131,299.
# Замолодчикова Елена Михайловна

Замолодчикова Елена Михайловна (19 сентябрь 1982 йыл) — Рәсәй гимнасы, 2000 йылда Сиднейҙа үткән Йәйге олимпия уйындарының ике тапҡыр чемпионы, ике тапҡыр донъя (1999, 2002), ике тапҡыр Европа чемпионы (2000, 2002).

# Замолодчикова Елена Михайловна
## Биографияһы

Елена Михайловна Замолодчикова Мәскәү ҡалаһында 1982 йылдың 19 сентябрендә тыуған. П. Ф. Лесгафт исемендәге Санкт-Петербург дәүләт физик культура академияһын тамамлаған. Атҡаҙанған спорт мастеры (спорт гимнастикаһы, 2000).
Таяныслы һикереү (1999) һәм ирекле күнегеүҙәр буйынса (1998) Рәсәй чемпионы, брус күнегеүҙәре буйынса көмөш призер (1998), күпбәйгелә (1999) һәм бүрәнә күнегеүҙәрендә — бронза призеры(1999).
Команда беренселегендә Европа чемпионатының көмөш призеры (1998); таяныслы һикереү буйынса донъя чемпионы (1999), команда беренселегендә көмөш призер (1999), күпбәйгелә — бронза призеры (1999). Ирекле күнегеүҙәрҙә һәм таяныслы һикереүҙә — ике тапҡыр еңеүсе, команда ярыштарында көмөш призер, XXVII Олимпиада Уйындары күпбәйгеһендә — VII урын (2000).
Күпбәйгелә һәм бүрәнәлә күнегеүҙәр буйынса Америка кубогы эйәһе (2001).
Тренерҙары — Рәсәйҙең атҡаҙанған тренерҙары Н. В. Масленникова һәм С. Пивоваров.
Йыйылма командала — 1996 йылдан.
«Динамо» Бөтә Рәсәй физкультура-спорт йәмғиәте һәм Мәскәү ҡала физкультура-спорт берләшмәһе өсөн сығыш яһай.
Беренсе булып Цукахар таяныслы һикереүен башҡарҙы — артҡа ҡарай бөгөлөп 720 боролошо менән сальто һәм бүрәнәгә һикереү: күпергә рондат башҡарыу — 360 боролошо менән стойкаға тороу флягы — стойканан терәккә тиклем төшөү һәм терәктән артҡа ҡарай боролоу.
2010 йылда «Жестокие игры» телепроектында һыуға һикереүсе Юрий Кунаков менән берлектә еңеү яуланы.
Замолодчикова 2015 йылдың 12 июнендә үҙенең тағы ла ете илдән коллегалары-олимпийсылары менән бергә I Европа уйындарында Баҡыла Европа Олимпия комитеты флагын алып сыҡты.

# Замолодчикова Елена Михайловна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры
* Почёт ордены (19 апрель 2001) — физик культура һәм спорт үҫешенә ҙур өлөш индергәне, Сиднейҙа 2000 йылғы XXVII Олимпиада Уйындарында юғары спорт ҡаҙаныштары өсөн
* II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (18 февраль 2006) — физик культура һәм спорт үҫешенә ҙур өлөш индергәне, юғары спорт ҡаҙаныштары өсөн
# Рендсбург-Эккернфёрде (район)

Рендсбург-Эккернферде (нем. Rendsburg-Eckernförde) — Германияның районы. Район үҙәге — Рендсбург ҡалаһы. Район Шлезвиг-Гольштейн федераль еренә инә. Район 2185,48 км² майҙанды биләй. Халҡының һаны 272 981 кеше тәшкил итә. Бер квадрат километрға халыҡ тығыҙлығы 125 кешегә тиң. Райондың рәсми коды 01 0 58.
Район 166 общинаға бүленгән.

# Рендсбург-Эккернфёрде (район)
## Ҡалалары һәм общиналары

* Альтенхольц (9 714)
* Бордесхольм (7 623)
* Бюдельсдорф (10 199)
* Эккернферд (23 162)
* Гетторф (6 522)
* Хоэнвештедт (4 978)
* Кронсхаген (11 852)
* Рендсбург (28 469)
# Оло Тыросова

Оло Тыросова — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лим йылғаһының һул ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Оло Тыросова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000002271
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000227
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гуэль һарайы

Гуэль һарайы (кат.Palau Güell) — Барселонала Каррер-ноу-ла-Рамбла урамындағы ҡала торлаҡ йорто (кат. Carrer Nou de la Rambla), каталон сәнәғәтсеһе Эусеби Гуэль заказы буйынса Антони Гауди төҙөгән.
1885—1890 йылдарҙа төҙөлгән һарай данлыҡлы архитекторҙың иң иртә эштәренең береһе булып тора. Һарай проектында тәүге тапҡыр декоратив һәм структура элементтарының берләшеүе сағылыш тапҡан, ул аҙаҡ уның ижадының үҙенсәлекле һыҙаты булып тора. Гауди декоратив биҙәлештә ҡорос конструкцияларҙы төрлөсә ҡуллана. Һарайҙа ул яҫы византия көмбәҙҙәрен проектлай. Бинаның фасадында ике пар ҙур ҡапҡалар айырылып тора, улар аша ат экипаждары,арбалар туранан тура аҫтағы ат аҙбарҙарына һәм мөгәрәптәргә үтеп инә алған, шул уҡ ваҡытта ҡунаҡтар баҫҡыстар буйлап өҫкө ҡаттарға күтәрелгәндәр.
Гаудиның был ижад емешендә архитекторҙың эклетик стилдән баш тартып башҡа формаларҙы эҙләүгә ынтылышы күҙәтелә. Әгәр фасады күпмелер кимәлдә венеция палаццоһын хәтерләтһә, һарайҙың эске интерьерҙары биҙәү-ҡулланма сәнғәтенең әҫәрҙәрен, һарай өсөн махсус эшләнгән йыһаздарҙы берләштергән бай йыһазды асып бирә. Һарайҙың стеналары һәм көмбәҙҙәренең биҙәлеше үҙенсәлекле. Һарай ҡыйығындағы төнлөктәре төрлө фигуралар формаһында башҡарылған һәм Гауди паркын хәтерләтә.
1984 йылда Гуэль һарайы Гаудиның башҡа архитектура шедеврҙары менән бергә ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелә.
# Рамаллаһ

Рама́ллаһ (ғәр. رام الله‎ (رام الله (мәғл.)), йәһ. רמאללה‎) — Иордан йылғаһының көнбайыш яры территорияһының үҙәк өлөшөндә, Иерусалим (әл-Ҡудс) ҡалаһынан төньяҡтараҡ 13 км алыҫлыҡта урынлашҡан.
1993 йылдан алып Фәләстин Дәүләтенең административ баш ҡалаһы булып тора.
Халҡы 27 460 кеше (2007).

# Рамаллаһ
## Тарих

Ҡалаға XVI быуат уртаһында нигеҙ һалына.
1948 йылда Ғәрәп-израиль конфликты барышында Трансиордания биләмәләренә инә.
1967 йылда Алты көнлөк һуғыш осоронда Израиль ғәскәрҙәре менән баҫып алына.
1993 йылда «Ослолағы килешеүҙәр» менән ҡала Фәләстин автономияһы составында ҡала.
2002 йылдың майында Израиль ғәскәрҙәре Рамаллаһ ҡалаһынан сығалар.
2004 йылда Рамаллаһ ҡалаһында Ясир Арафат ерләнгән.
# Атанғол (Бөрйән районы)

Атанғол ауылы — Ырымбур өйәҙе Бөрйән улусына ҡараған (Бөрйән районы Кейекбай ауылы эргәһендә урынлашҡан булған ) һәм XIX быуатҡа тиклем юҡҡа сыҡҡан ауылдарҙың береһе.

# Атанғол (Бөрйән районы)
## Тарихы

Ауылдың урыны 1755 йылғы картала Ҡана йылғаһынан аҫтараҡ Ағиҙел йылғаһының уң яҡ яры буйында күрһәтелгән
1816 йылда ауылда 129 кешенән торған 24 йорт хужалығы булған.
1834 йылда 270 кешеһе булған 55 хужалыҡтан торған.
1850 йылда 61 хужалыҡта —92 кеше, 1859 йылда 17 хужалыҡта 108 кеше йәшәгән. 1835 йылда назарҙар эргәлә генә Абызгилде ауылын булдыралар.

# Атанғол (Бөрйән районы)
## Тарихы
### Профессор Әнүәр Әсфәндияров әйтеүенсә

Назар (Атанғол) ауылына нигеҙҙе Мостай ауылынан күсеп килгән 25 ғаилә һала.Улар 1811 йылда йөҙ башы Назар Мостаев етәкселегендә (1761-1830) күсеп киләләр. ауылынан. Назарҙың улдары — Рахматулла, Кагарман, Ниғмәтулла.
Бында шулай уҡ 70 йәшлек Ишембәт Ташбулатов (Йәнтүрә улы) һәм уның улы — яңы Абыҙгилде ауылына, һуңыраҡ Абҙаҡ ауылына нигеҙ һалған маршсы есаул Әбызгилде Исембәтов та күсеп килә.
Наҙарҙың тағы бер атамаһы бар — Атанғол. Атанғол Тойғонов 1751 йылдағы документта Тойғын ауылы кешеһе итеп күрһәтелә, тимәк, уға атаһы нигеҙ һалған. Әммә ул 12-13 йыл элегерәк Атанғол ауылында йәшәгән була. Тимәк, XVIII быуаттың 30-50-се йылдарында тораҡ пункттың ике исеме булған — Тойғон һәм Атанғол. Тойғон атамаһы элегерәк барлыҡҡа килгән.
1740 йылда Ҡараһакал ихтилалы ваҡытында Атанғол ауылында Атанғол Тойғонов йортонда билдәле батыр һәм тархан Алдар Исәкәев була.
1755 йылдағы ихтилалда Атангул әүҙем ҡатнаша. Ихтилал баҫтырылғас Яйыҡ йылғаһы аръяғына ҡаҙаҡтарға ҡаса, әммә ҡулға алына һәм язалана. Ауылды карателдәр яндыра. Уның урынында 1811 йылда Назар исемле яңы ауыл барлыҡҡа килә.
Ошо ауыл кешеһе рядовой Абдрахман Мораптанов 1814 йылдың 19 мартында Парижды алыуҙа ҡатнашҡан 15-се Башҡорт полкы составында Рәсәйҙең тышҡы дошмандары менән һуғышта ҡатнаша.
1816 йылда Назар 129 кеше йәшәй. X ревизияла 100 кешеһе булған 17 хужалыҡ күрһәтелгән. 1920 йылда 52 хужалыҡта 270 башҡорт йәшәгән..
1839 йылда 190 кеше йәшәгән 30 хужалыҡта 252 ат, 52 һыйыр, 80 һарыҡ, 15 кәзә булған. 21 десятина ергә 130 бот яҙғы бойҙай сәселгән.
# Зырян-Пех

Зырян-Пех — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 464 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Зырян-Пех
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030898
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203089
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе

«Лапиш — бәләкәй башмаҡ тегеүсе» (хорв. Čudnovate zgode šegrta Hlapića) — 1997 йылда төшөрөлгән хорват йәнһүрәте. Рәсәйҙә «Итексе сысҡан» исеме аҫтында билдәле (Sapozhnik Myshonok). Инглизсә атамаһы «the Little Shoemaker Аписы», немец телендә «Lapitch der Kleine Schuhmacher».

# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе
## Төҙөлөү тарихы

Үҙенсәлекле йәнһүрәт 1997 йылда Хорватияла Ивана Брлич — Мажуранич «Өйрәнсек Хлапичтың мөғжизәле мажаралары һәм бәхетһеҙлектәре» тигән романы мотивтары буйынса төшөрөлә (хорв. Čudnovate zgode i nezgode šegrta Hlapіća). Йәнһүрәт шунда уҡ бик популяр була, тик Хорватияла ғына уны 350 меңдән ашыу кеше ҡарай. Ошо уҡ йылда йәнһүрәт «Оскар» премияһының «Иң яҡшы сит ил фильмы» категорияһына номинациялана.
1990 йылдар аҙағында телеверсия йыл йәнһүрәттәр төшөрөлә, 26 серия тора. 1991 йылда ғәмәлгә була.

# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе
## Персонаждар

* Акробаттар — Брунгильда, Отис һәм Элмер — ике ағалы, бер һеңлеле циркачтар, ҡәбәхәт Ҡомаҡтың ярҙамсылары
* Брюстерҙың — эт, Лапиштың дуҫы.
* Лапиш — Башмаҡсының уҡыусыһы, Мельхиор йортонда йәшәй. Уның тылсымлы башмағы бар.
* Лиза — Лапиштың ярҙамсыһы, Янаның уҡыусыһы.
* Мелвин — бурһыҡ, йыш ҡына төрлө ҡыйын хәлдәргә эләгә, һәм Лапишҡа уны ҡотҡарырға тура килә.
* Мельхиор — бөйөк башмаҡсы, Лапиштың уҡытыусыһы.
* Ҡәбәхәт Ҡомаҡ — яуыз, ҡара эслеләрҙәң башлығы булырға теләй. Лапиштың тылсымлы башмағына эйә булырға маташа. Уҡый белмәй.
* Пико — һөйләшеүсе тутыйғош.
* Яна — Лизаның уҡытыусыһы, тылсымға эйә.

# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе
## Сериялар исеме

* * Болтливая золотая рыбка (хорв. Brbljava ribica)
* * Война из-за трав (хорв. Rat korova)* Волшебная туфелька соскользнула (хорв. Veliko spoticanje, male cipelе)* Волшебные башмаки (хорв. Najčarobnije čarobne čizmice)* Вредитель Персифаль (хорв. Krešimir napast)* Всё то золото (хорв. Sve što sja)* День рождения Брюстера (хорв. Bundašev rođendan)* Замок привидений (хорв. Dvorac duhova)* Звучание тишины (хорв. Zvuk tišine)* Интерлюдия (хорв. Glazbeni interludij)* Книжный переполох (хорв. Knjige vrednije od zlata)* Конфетный король (хорв. Šećerko)* Мельхиор пропал (хорв. Melkior je nestao)* Небеса падают (хорв. Nebo se ruši)* Ограбление кареты (хорв. Velika pljačka kočije)* Одна ласточка не приносит весны (хорв. Jedna lasta ne čini proljeće)* Поднимаемся (хорв. Što sve leti?)* Почта (хорв. Poštanski ured)* Тайный город (хорв. Tajno selo)* Тишина и покой (хорв. Mir i tišina)* Фея башмаков (хорв. Kraljica cipela)* Яна и умница из умниц (хорв. Jana i mudra žena)

# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе
## Нигеҙ һалыусылары

* Режиссер — Блажекович Милан (хорв. Milan Blažeković)
* Сценарий авторы — Канижать Пайо (хорв. Pajo Kanižaj)
* Композитор — Мандич Душко (хорв. Duško Mandić)

# Лапиш—бәләкәй башмаҡ тегеүсе
## Наградалары

* 1997— Оскар премияһы номинацияһының «Иң яҡшы сит ил фильмы» категорияһында