yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы

Минһажев Ғималетдин Минһаж улы (21 май 1889 йыл — 19 сентябрь 1955 йыл) — совет актёры, драматург һәм театр теоретигы. РСФСР-ҙың (1949) һәм Башҡорт АССР-ының (1935) халыҡ артисы. Ленин (1949), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1944, 1955) ордены кавалеры.

# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы
## Биографияһы

Ғималетдин Минһаж улы Минһажев 1889 йылдың 21 майында Өфө губернаһы Златоуст өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы) Иҙрис ауылында тыуа.
1918 йылдан Златоуст ҡалаһы драма түңәрәктәрендә уйнай. Бер йылдан гастролдә йөрөүсе Петроградтың Яңы драма театры сәхнәһендә М. Горькийҙың «На дне» спектаклендә Татарин ролен башҡара.
1920 йылдан Ғималетдин Минһаж улы Златоуст ҡала Советы труппаһы менән етәкселек итә, 1921 йылда — Красноярск татар драма һәм комедия театрында, ә 1922—1924 йылдарҙа Өфө театр труппаларында эшләй.
1924 йылда — Башҡорт драма театрында эшләй. 1924—1925 йылдарҙа Мәжит Ғафури менән берлектә күсмә театрға нигеҙ һалыу эшендә ҡатнаша.
Ғималетдин Минһажев — «Дәүер» һәм «Ялҡын» пьесалары авторы. 1952 йылда Өфөлә ул үҙенең актерлыҡ сәнғәте теорияһына нигеҙләнеп яҙылған «Минең тормошом. Хәтирәләр» тигән автобиографик китабын баҫтырып сығара. Актерлыҡ сәнғәте теорияһында ул тормоштоң өс сығанағы һәм сәхнә сәнғәтен булдырыусы өс башланғыс тураһында тасуирлай.
1955 йылдың 19 сентябрендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы
## Хеҙмәттәре

Минһажев Ғ. М. «Утыҙ йыл сәхнәлә. Артист яҙмаларынан.» //Әҙәби Башҡортостан. 5-се сығарылыш. Өфө, 1955.

# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы
## Ролдәре

* Кәрим бай (Ибраһимов Хабибулла Калимулла улының «Башмағым» спектаклендә;
* Юлай Аҙналин (Я. Протаназовтың «Салауат Юлаев» фильмында, В. Мортазин-Иманский, Дауыт Юлтый һәм Абдулҡадир Инандың «Салауат һәм Пугачев», Баязит Бикбай һәм Ғ. Сәләмдең «Салауат Юлаев» спектаклендә);
* Ҡала башлығы (Н. В. Гоголдең «Ревизор»ында)
* Ғәҙелша («Ашҡаҙар»), Йәнгилде («Башҡорт туйы») , Буранғолов Мөхәммәтша Абдрахман улы
* Ҡарамырҙа («Ынйыҡай и Юлдыҡай», Ғәбитов Хәбибулла Ғәбделҡаһир улы)
* Ишмырҙа («Ҡарағол», Дауыт Юлтый
* Күсәрбай («Таңсулпан», Ҡадир Даян)
* Ғиззәтулла («Тальян гармун» Әхмәтшин Ғабдулла Ғабдрахман улы) Һ.Б.

# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы
## Наградалары һәм исемдәре

* РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың халыҡ артисы (1949) (1935), РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1944).
* Ленина ордены (1949), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1944, 1955).

# Минһажев Ғималетдин Минһаж улы
## Хәтер

* 1977 йылда Ғ. Минһажев исемендәге Ҡыйғы башҡорт халыҡ театрына уның исеме бирелә.
* Өфөлә Минһажев урамы артист исемен йөрөтә.
* Артистың тыуыуына 110 йыл тулыу айҡанлы, Башҡортостанда Ғ. Минһажевҡа бағышлынған экспозициялы тыуған яҡты өйрәнеү музейы асыла.
# Шия (Вятка ҡушылдығы)

Шия — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы, Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.

# Шия (Вятка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Вятские Поляны ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300612111100040653
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111104065
* Бассейн коды — 10.01.03.006
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Лиса (йылға)

Лиса — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Рязань өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/2231/350/121/3 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Лиса (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем, Цна йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200412110000028241
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002824
* Бассейн коды — 09.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бауска

Бауска (латвBauska , 1920 йылға тиклем рус. Бауск, нем.Marienland йәки Bauske) — Латвиялағы ҡала, Бауска крайының административ үҙәге. Халҡы 9348 кеше (2016 йылға). Майҙаны 6,1 км² тәшкил итә.
Риганан көньяҡҡа табан 66 км алыҫлыҡта, Лиелупены барлыҡҡа килтергән Муса һәм Мемеле йылғалары ҡушылған ерҙә урынлашҡан. Иң яҡын тимер юлы станцияһы — Иецава (26 км).
Ҡала тарихында үҙ эҙен Ливония һуғышы (1558—1583), Утыҙ йыллыҡ һуғыш (1618—1648), Төньяҡ һуғышы (1700—1721), 1711 йылдағы чума эпидемияһы, 1812 йылдағығы Наполеон яуы ҡалдыра.

# Бауска
## Тарихы

Баускаға Тевтон рыцарҙары тарафынан 1443 йылда нигеҙ һалына, 1511 йылда ҡала була. Тулы ҡала хоҡуғын 1609 йылда ала. Бауска һарайы 1456 йылда Ливониялағы немец ордены ландмейстеры Иоанн фон Менгеден тарафынан төҙөлә (Шулай уҡ Буш, Бушенборг Баушкенбург тип аталған). 1625 йылда замокты шведтар, Төньяҡ һуғышында 1705 йылда урыҫтар баҫып ала. 1705 йылдың замоктың нығытмалары емерелә, һәм шунан алып унда береһе лә йәшәмәй. Замоктың емереклектәре һаҡланып ҡалған, ә һуңғы йылдарҙа ул тергеҙелгән.
1855 йылда Баускала 6532 кеше иҫәпләнгән. Шул уҡ ваҡытта ҡалала православие сиркәүе, лютеран сиркәү, ике синагога булған. Шулай уҡ 1 күн, 2 кирбес һәм 1 һыра ҡайнатыу заводы булған. Йыл һайын үтә торған йәрминкәләр 12 октябрҙән 17 октябргә тиклем үткән.
Совет һәм совет осоронан һуңғы ваҡытта (2009 йылдың 1 июленә тиклем) ҡала Бауска районының административ үҙәге була.

# Бауска
## Иҡтисады, сәнәғәте

* Емеш-еләк консерваһы һәм «Сауле» туҡыу комбинаты филиалы.
* «Bauskas аlus»

# Бауска
## Иҫтәлекле урындары

* XV—XVI быуаттарҙағы Бауска замогы
* Бауска тыуған яҡты өйрәнеү һәм сәнғәт музейы
* Шағир Вилис Плудонистың мемориаль йорт-музейы
* Машина күргәҙмәләре музейы
* Ауыл хужалығы машиналары һәм крәҫтиән ярҙамсы хужалығы музейы
* Халыҡ театры
* Православие сиркәүе
Баусканан алыҫ түгел урында герцог Бирондың Рундаль һарайы урынлашҡан, улархитектор Растрелли тарафынан (1736—1740) төҙөлгән.

# Бауска
## Туғандаш ҡалалар

* Рыпин, Польша.
* Хедемура, Швеция.
# Хёгльвёрт монастыры

Хегльверт монастыры — элекке ирҙәр августин монастыры, Баварияның Ангер (Үрге Бавария) коммунаһы территорияһында урынлашҡан һәм Фрайзинг архиепархияһына ҡарай; каноник урын итеп 1125 йылда нигеҙ Зальцбург архиепископы Конрад I тарафынан һалынған.

# Хёгльвёрт монастыры
## Тасуирлау һәм тарихы

Хегльверт августин монастыры, апостолдар Петр һәм Павелға арналған, уға 1125 йылда нигеҙ Зальцбург архиепискобы Конрад I тарафынан һалынған; тулы исеме: «conventus in Hegelberd sanctorum Petri et Pauli apostolorum ordinis sancti Augustini Saltzeburgensis diocesis». Вольфганг Грисштеттер, 1522—1541 йылдарҙа монастырь руханийы вазифаһын биләп тора һәм ул германиялағы Крәҫтиәндәр һуғышы ваҡытында Хегльверттан алыҫ торған баш күтәргән Зальцбург крәҫтиәндәрен буйһондора һәм уларҙың иҡтисади хәлен яҡшырта.
Әммә тышҡы ҡыйынлыҡтарға тарыған монастырь Реформация осоронда эстән тарҡалыу кисерә. 1568 йылда монастырҙа бары тик бер генә каноник ҡала, ә монастырь биналары емерелә, бөлгөнлөктә тора. Артабан пробст Марквард фон Швенди 1609—1634 йылдарҙа Хегльверт торошона иғтибарҙы аҙ бүлә — Зальцбург- Аугсбург һәм Пассауҙа, монастырҙары араһында йөрөй һәм бындағы монастырға бик һирәк килә. 1614 йылда Швенди монастырҙы тарата һәм уның ике мәхәлләһен ауыл дин әһелдәренә тапшыра. Һөҙөмтәлә, монастырь менән идара итеү өсөн донъяуи инспектор тәғәйенләнә.
Швенди үлгәндән һуң, яйлап монастырҙы тергеҙеү башлана: яңы рухани Вольфганг Цехентнер 1609—1634 йылдарҙағы монастырҙың идарасыһыбула, ул монастырҙы барокко стилендә үҙгәртеп ҡора башлай. Цехентнер хатта монастырҙы яңы урынға күсереүҙе планлаштыра, әммә уның шундай амбициоз пландары финанс ресурстары аҙ булғанлыҡтан тормошҡа ашырылмай ҡала; шуға күрә ул иҫке урында яңы бина төҙөү менән генә сикләнә. Цехентнерҙың вариҫы булып монах-яҙыусы Адам Вебер Йохан ҡала. Артабан монастырҙың руханийы булып Патриций Пихлер тәғәйенләнә, ул иң беренсе булып ул яңы монастырь сиркәүен төҙөтә башлай, яңы сиркәү 1690 йылда изгеләндерелә.
Хегльверт Баварияның 1802—1803 йылдарҙа секулярлаштырылмай ҡалған берҙән-бер сиркәүе була. 1805 йылда монастырь австрия императорына тапшырыла, яңы монахтарҙы ҡабул итеү 1806 йылда тыйыла, тик монастырь үҙе һаҡланып ҡала. 1810 йылда Зальцбургтың ваҡытлыса француз хөкүмәте Хегльвертҡа үҙенең администраторын ҡуя. Һуңғы рухани — Гилберт Граб була, ул рухани вазифаһынан 1804 йылда биләй — 1813 йылда үҙе ғариза яҙып монастырҙы тарата; монастырь Наполеон һуғышы тамамланғас — 1817 йылдың 30 июлендә таратыла. Бавариялағы һуңғы секуляризациянан һуң, элекке монастырь бинаһы шәхси милеккә күсә.
# Пыктыган-Еган (Саим-Еган ҡушылдығы)

Пыктыган-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Саим-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Пыктыган-Еган (Саим-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038200
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203820
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы

Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы (1 август 1942 йыл) — Башҡортостан Республикаһы мәғариф алдынғыһы, хеҙмәт ветераны

# Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы
## Биографияһы

Хөснә Ниғмәт ҡыҙы Исламбаева 1942 йылдың 1 авгусында БАССР-ҙың Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында тыуған. Ғәлиәкбәр мәктәбенә 1949 йылда уҡырға бара. 1957 йылда 7-се класты тамамлағандан һуң, «Ҡыҙыл байраҡ» промартелендә, артель бөтөрөлгәс, Фрунзе исемендәге колхозда эшләй. 1962 йылда Ғәлиәкбәр мәктәбендә 8-се класты уҡыуын дауам итә.
1965 йылда Иҫке Собханғол урта мәктәбен тамамлай һәм тыуған ауылында мәктәпкә эшкә алына.
* Бер мәл мәктәп директоры Зәки Хаммат улы Сәғитов миңә: «Тырыш ҡына күренәһең, артабан уҡы», – тине.
* Ауылда VIII класс асылғайны был мәлдә. Ҡабат партаға ултырыу насип булды. IХ—ХI кластарҙа Иҫке Собханғолда уҡып йөрөгән саҡта Зәки Хаммат улы ауылда башланғыс синыфтарға уҡытыусы итеп саҡырҙы. Әсәйем, ағайым менән кәңәшләштем дә ризалаштым. Шулай 1965 йылдың 18 авгусында эш башланым. Ул ваҡытта балалар күп булды. Бер уҡытыусыға — ике класс. 30-ар бала булып китә торғайны. Комсомол, профсоюз ойошмаларында ла эш алып барҙым, ауыл ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзаһы ла булдым. Тырыш хеҙмәтем баһаланды — «Башҡортостандың халыҡ мәғарифы отличнигы» тигән маҡтаулы исем бирелде.
1968—1971-се йылдарҙа Белорет педагогия училищеһында ситтән тороп уҡый. 2000 йылда хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем башланғыс кластар уҡытыусыһы була.

# Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы
## Ғаиләһе

Хөснә Ниғмәт ҡыҙы Күлбаев Әмир менән өс бала тәрбиәләп үҫтерә. Рәйлә Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының башланғыс синыфтар факультетын һәм Башҡорт дәүләт университетын журналистика бүлеген тамамлап, Себерҙә йәшәй. Улдары Флүр һәм Әнүр Башҡортостан ауыл хужалығы институтында урмансылыҡ факультетын тамамлай. Ауылда йәшәйҙәр.

# Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Хөснә Ниғмәт ҡыҙы Исламбаева Ғәлиәкбәр ауылы «Ағинәйҙәр» ойошмаһының әүҙем ағзаһы. Йәш быуынға балаҫ һуғыу, сергетыш эшләү, ҡорама ҡороу, ҡашмау, түшлектәр эшләү серҙәренә, халыҡ йолаларына өйрәтә.

# Исламбаева Хөснә Ниғмәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһы мәғариф алдынғыһы (1997 йыл)
* Хеҙмәт ветераны (1998 йыл)
# Ләлә Шахин Паша

Ләлә Шахин Паша (Төрөк теле: Lala Şahin Paşa), 1330 – 1388 (?), ғосман хәрби етәксеһе һәм Румелияның беренсе бейлербейы була. Ул Солтан Морат I-нең уҡытыусыһы (лала) була, Һәм Морат тәхеткә ултырғас, Шахин Фракияла ғосман кампанияһын етәкләй. 1360 йылда Ул Дидимотичоны, ә 1362 йылда адрианополде ала, ул һуңынан Әдирнә булараҡ ғосман резиденцияһы булып хеҙмәт итә. 1364 йылда Болгарияла Боруй һәм Пловдивты яулап ала. Ул Марица алышы (1371) хәрби етәкселәрҙең береһе була. 1383 йылдан 1385 йылға тиклем Ул Софияла ғосман наместнигы сифатында идара итә. Ул Плочник алыши (1385-86) серб кенәзе Лазарҙан еңелә. 1388 йылдың 27 авгусында Ул Билеч алыши босния кенәздәре союзынан еңелә. Лала Шахин, Моғайын, 1389 йылда Ҡазанлыҡта вафат булғандыр, Болгарияла Тулбето паркында, билдәле Фракия Кәшәнәһе Ҡаҙанлыҡтан алыҫ түгел, иҫке мавзолей /тюрбе/ бар. Һуңыраҡ Лала Шахиндың мәйете Казанлык кәшәнәһенән Уның тыуған яғында, Төркиәнең Бурса провинцияһындағы Мостафакемальпаша районында, Икенсе Ҡәберлеккә күсерелә.
# Юлбирҙин Арыҫланбәк Харис улы

Арыҫланбәк Харис улы Юлбирҙин (тыу. 10.10.1925, Стәрлетамаҡ кантонының Тирмән-Йылға ауылы , Башҡорт АССР-ы, хәҙер Ишембай ҡалаһы һыҙатында — 03.03.1996, Өфө ҡалаһы) — совет дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, йәмәғәт эшмәкәре. СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1985). БАССР Юғары Советының 9 — 11 саҡырылыштары депутаты. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. БАССР‑ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1985).

# Юлбирҙин Арыҫланбәк Харис улы
## Биографияһы

1949 йылда Мәскәү химия машиналары эшләү институтын тамамлай. Йүнәлтмә буйынса Үзбәкстандың Чирчик ҡалаһындағы Урта Азия химия машиналары эшләү заводына инженер‑конструктор итеп эшкә ебәрелә. 1952 йылда ул тыуған яғына ҡайтып төпләнә һәм Башҡортостанда «Двигательмонтаж» тресының Салауат монтажлау идаралығында өлкән мастер булып эшләй башлай. 1954 йылда А. Х. Юлбирҙин цех начальнигы, 1956 ййылда бүлек начальнигы, 1957 йылда баш инженер вазифаларына тәғәйенләнә.
1968 йылда Өфөгә күсенә һәм «Востокнефтезаводмонтаж» тресының производство‑технологик комплектация идаралығында баш инженер вазифаһын башҡара, ә 1969 йылдан Башҡортостан производство‑ойоштороу идаралығында начальник урынбаҫары була.
Сәнәғәт тармағын яҡшы белгән белгес булараҡ, ул 1970 йылда КПСС‑тың Башҡортостан өлкә комитетына сәнәғәт бүлеге мөдире урынбаҫары итеп эшкә саҡырыла. 1975—87 йылдарҙа бүлек мөдире вазифаһын башҡара. Юлбирҙин етәкселегендә республикала нефть, химия, машиналар эшләү, оборона һ.б. сәнәғәт тармаҡтары объекттары файҙаланыуға индерелә, Белорет ­металлургия­ комбинатында 150‑се прокатлау цех‑станы төҙөлә.

# Юлбирҙин Арыҫланбәк Харис улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты(1985);
* Октябрь революцияһы ордены (1981);
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985);
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1973);
* «Почет билдәһе» ордендары (1963, 1971);
* БАССР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1985);
* Башҡортостан республикаһының Почет грамотаһы (1995);
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1987);
* Бер уйлап табыу авторы.
# Чесноковка (Чумыша ҡушылдығы)

Чесноковка (Пуртиха) — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чумыш йылғаһының һул ярына тамағынан 434 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чесноковка (Чумыша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002180
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200218
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Эпитет

Эпитет — поэтик аныҡлаусы, нәфис образ тыуҙырыуҙа һүрәтләү сараһын үтәй; берәй нәмәнең, шулай уҡ төшөнсәнең, күренештең үҙенсәлекле билдәләрен сағылдырған аныҡлаусы: хәтфә үлән, аҫыл ғүмер;поэтик аныҡлаусы, образдың иң характерлы билдәләрен күрһәтә. Берәй исемде нәфис һүрәтләү өсөн ҡушып әйтелгән аныҡлаусы: Эпитетҡа бай булыу. Эпитеттар ҡулланыу. Башҡорт халыҡ ижадына, әҙәбиәттә нәфис әҫәрҙәргә хас.
# Поскинка

Поскинка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вохма йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Поскинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100032232
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103223
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мута (Ануй ҡушылдығы)

Мута — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ануй йылғаһының һул ярына тамағынан 302 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Мута (Ануй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100008238
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100823
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Иҫке Мишәр

Иҫке Мишәр (рус. Старомещерово) — Башҡортостандың Мәсетле районындағы ауыл. Яңы Яуыш ауыл советына ҡарай. Почта индексы — 452567, ОКАТО коды — 80242842002.

# Иҫке Мишәр
## Халыҡ һаны

| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1939 | 169 | |
| 1959 | 293 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1970 | 258 | |
| 1979 | 266 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1989 | 311 | |
| 2002 | 330 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 2009 | 338 | |
| 2010 | 361 | |

# Иҫке Мишәр
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Оло Ыҡтамаҡ): 30 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Яуыш): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сулея): 102 км

# Иҫке Мишәр
## Урамдар

Урам исеме:
* башҡ. Әй (урамы) — рус. Айская ( улица )
* башҡ. Коммунистар (урамы) — рус. Коммунистическая ( улица )
* башҡ. Тау буйы (урамы) — рус. Нагорная ( улица )
# Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы

Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы (27 апрель 1930 йыл — 30 март 1999 йыл) — ғалим-агроном. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1965), профессор (1991). БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1987).

# Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы
## Биографияһы

Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы 1930 йылдың 27 апрелендә Башҡорт АССР-ының Бәләбәй кантоны Ташлы ауылында (хәҙер Әлшәй районы) тыуған. 1955 йылда Башҡорт ауыл хужалығы институтын тамамлағандан һуң Дүртөйлө районының Я. М. Свердлов исемендәге колхозында, 1958 йылдан алып Биология институтында эшләй. 1963—1994 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институты һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1978—1993 йылдарҙа агрохимия һәм үҫемлектәрҙе һаҡлау кафедраһы мөдире була.
Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улының фәнни эшмәкәрлеге минераль ашламалар ҡулланыу ысулдарын һәм дозаларын, сидераттарҙың ҡомло һәм ныҡ ҡомло тупраҡтарҙың агрохимик үҙенсәлектәренә тәьҫирен һәм Башҡортостандың урман-дала зонаһында ауыл хужалығы культураларының уңдырышлылығын өйрәнеүгә арналған. Ғиззәтуллин ҡатнашлығында тупраҡҡа минераль ашламалар һибеүҙең ауыш таҫма ысулы уйлап табыла. Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы 160 фәнни хеҙмәт һәм 7 уйлап табыу авторы
Ғиззәтуллин Сафуан Ғәлләметдин улы 1999 йылдың 30 мартында Өфөлә вафат була.
# Сунты-Лемын

Сунты-Лемын — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лямин 2-се йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 127 км.

# Сунты-Лемын
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200046232
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204623
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мерзляков Владимир Филиппович

Мерзляков Владимир Филиппович (23 март 1949 йыл) — нефть сәнәғәте ветераны, хужалыҡ эшмәкәре. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты, Экология, тәбиғи ресурстарҙы рациональ файҙаланыу буйынса комиссия ағзаһы.

# Мерзляков Владимир Филиппович
## Биографияһы

Владимир Филиппович Мерзляков 1949 йылдың 23 мартында Башҡорт АССР-ының Яңауыл районы Айбүләк ауылында тыуған. Милләте рус, юғары белемле — 1972 йылда Ҡазан дәүләт университетын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1966 йылда «Арланнефть» нефть промыслы идаралығында оператор булып башлай. Ҡазан дәүләт университетын тамамлағас Совет Армияһы сафтарында офицер булып хеҙмәт итә. 1974—1987 йылдарҙы «Арланнефть» нефть һәм газ табыу идаралығында өлкән инженер, өлкән геолог, фәнни-тикшереү һәм производство цехы начальнигы булып эшләй, артабан идаралыҡта партком секретары итеп һайланы. 1987 йылдан «Аксаковнефть» нефть һәм газ табыу идаралығында начальник вазифаһында эшләй.
Бәләбәй ҡалаһы 73-сө Приют һайлау округы буйынса Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының экология, тәбиғи ресурстарҙы рациональ файҙаланыу буйынса комиссия ағзаһы.