# Рәсәй Федерацияһы субъекттары

Рәсәй Федерацияһы — илдең 1993 йылда ҡабул ителгән Конституцияһының 5-се статьяһына ярашлы, Рәсәй, федератив дәүләт булараҡ, тиң хоҡуҡлы субъекттарҙан тора. Улар федераль органдар менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә шулай уҡ тиң хоҡуҡлы.
2015 йылға бындай субъекттар 85.

# Рәсәй Федерацияһы субъекттары
## Рәсәйҙең хәҙерге федератив ҡоролошо
### Федерация субъекттарының айырмаһы

Рәсәй Федерацияһы республикаларҙан, крайҙарҙан, өлкәләрҙән, федераль әһәмиәттәге ҡалаларҙан, автономиялы өлкәләр һәм автономиялы округтарҙан тора.
| Республикалар | Рәсәй Конституцияһында «дәүләт» тигән билдәләмә бирелә (5-се статьяның 2 өлөшө); үҙ конституцияһы бар ( 5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъеттары составына керә алмай(66-се статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙенең дәүләт телен булдыра ала (68-сы статьяның 2 өлөшө). |
| Крайҙар һәм өлкәләр | Үҙ уставы бар (5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай (статьи 66ның 4 өлөшө); эсендә автономиялы округ булыуы мөмкин (66-ы стсатьяның 4 өлөшө). |
| Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Үҙ уставы бар (5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай (66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (стать 4 өлөшө). |
| Автономиялы өлкә | Рәсәй Федерацияһы составында (1 өлөш 5-се статья); автономиялы өлкә тураһында федераль закон ҡабул итә ала (3 өлөшө66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙ уставы бар (5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай (66 статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (66 статьяның 4 өлөшө). |
| Автономиялы округтар | Автономиялы өлкә тураһында федераль закон ҡабул итә ала (66 статьяның 3 өлөшө); үҙ уставы бар ( 5 статьяның 2 өлөшө); башҡа край, өлкә составында булыуы мөмкин (66-сы статья); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (66-сы стсатьяның 4 өлөшө). |

# Рәсәй Федерацияһы субъекттары
## Рәсәйҙең хәҙерге федератив ҡоролошо
### Федерация субъектары төрҙәре

Түбәндә Рәсәй Федерацияһы субъекттары иҫәбе һәм территориаль урынлашыуы тураһында мәғлүмәт.
* 22 республика
* 9 край
* 46 өлкә
* 3 федераль әһәмиәттәге ҡала
* 1 автономиялы өлкә
* 4 автономиялы округ

# Рәсәй Федерацияһы субъекттары
## Рәсәйҙең хәҙерге федератив ҡоролошо
### Федерация субъекттары исемлеге

Таблицала Рәсәй Федерацияһы субъекттары Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 65-се статьяһына ярашлы 2015 йылдың 1 декабренә торошло бирелә.
| № | Федерация субъекты | Флаг | Герб | Терри- тория (км²) | Халҡы ( 2002 йылдың 9 октябрендәге Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре) | Админист- ратив үҙәк | Административ-территориаль бүленеш (согласно ОКАТО) | ОКАТО коды | Муниципаль берәмек | Административ-территориаль бүленеш (тулыраҡ) |
| | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар | Республикалар |
| 01 | Адыгея Республикаһы | | | 7600 | 447 000 | Майкоп | 7 район һәм 2 ҡала | 79 | 7 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 02 | Алтай Республикаһы | | | 92 600 | 203 000 | Таулы-Алтай | 10 район һәм 1 ҡала | 84 | 10 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 03 | Башҡортостан Республикаһы | | | 143 600 | 4 103 000 | Өфө | 54 район и 21 ҡала | 80 | 54 муниципаль район, 9 ҡала округы | тулыраҡ |
| 04 | Бүрәт Республикаһы | | | 351 300 | 981 000 | Улан-Удэ | 21 район и 2 ҡала | 81 | 21 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 05 | Дағстан Республикаһы | | | 50 300 | 2 584 000 | Махачҡала | 41 район и 10 ҡала округы | 82 | 41 муниципаль район, 10 ҡала округы | тулыраҡ |
| 06 | Ингуш Республикаһы | | | 4000 | 469 000 | Мағас | 4 район и 4 ҡала | 26 | 4 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 07 | Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы | | | 12 500 | 901 000 | Нальчик | 10 район һәм 3 ҡала | 83 | 10 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 08 | Ҡалмыҡ Республикаһы | | | 76 100 | 292 000 | Элиста | 13 район һәм 1 ҡала | 85 | 13 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 09 | Ҡарасай-Черкес Республикаһы | | | 14 100 | 440 000 | Черкесск | 8 район һәм 2 ҡала | 91 | 8 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 10 | Карел Республикаһы | | | 172 400 | 717 000 | Петрозаводск | 16 район һәм 13 ҡала округы | 86 | 16 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 11 | Коми Республикаһы | | | 415 900 | 1 019 000 | Сыктывкар | 12 район һәм 8 ҡала округы | 87 | 15 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 12 | Ҡырым Республикаһы | | | 26 081 | 1 895 915 | Симферополь | 18 район һәм 16 ҡала | 35 | 14 муниципаль район, 11 ҡала округы | тулыраҡ |
| 13 | Марий Эл Республикаһы | | | 23 200 | 728 000 | Йошкар-Ола | 14 район һәм 4 ҡала | 88 | 14 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 14 | Мордва Республикаһы | | | 26 200 | 889 000 | Саранск | 22 район и 7 ҡала округы | 89 | 22 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 15 | Саха Республикаһы | | | 3 103 000 | 948 000 | Яҡутск | 33 район и 5 ҡала округы | 98 | 34 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 16 | Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы | | | 8000 | 710 000 | Владикавказ | 8 район һәм 1 ҡала | 90 | 8 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 17 | Татарстан Республикаһы | | | 68 000 | 3 780 000 | Ҡазан | 43 район и 14 ҡала округы | 92 | 43 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 18 | Тыва Республикаһы | | | 170 500 | 306 000 | Ҡыҙыл | 17 район һәм 2 ҡала | 93 | 17 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 19 | Удмурт Республикаһы | | | 42 100 | 1 571 000 | Ижевск | 25 район һәм 5 ҡала округы | 94 | | тулыраҡ |
| 20 | Хакас Республикаһы | | Файл:Coat of arms of Khakassia .svg | 61 900 | 546 000 | Абаҡан | 8 район һәм 5 ҡала округы | 95 | 8 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 21 | Чечен Республикаһы | | | 15 300 | 1 100 000 | Грозный | 16 район һәм 5 ҡала округы | 96 | муниципаль берәмек сиктәре билдәләнмәгән | тулыраҡ |
| 22 | Сыуаш Республикаһы | | | 18 300 | 1 314 000 | Чебоксар | 21 район и 9 ҡала округы | 97 | 21 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар | Крайҙар |
| 23 | Алтай крайы | | | 169 100 | 2 607 000 | Барнаул | 60 район һәм 11 ҡала округы | 01 | 60 муниципаль район, 12 ҡала округы | тулыраҡ |
| 24 | Байкал аръяғы крайы | | | 431 500 | 1 156 000 | Чита | 31 район и 5 ҡала округы | 76 | 28 муниципаль район, 4 ҡала округы ( Ага Бурят АО) | тулыраҡ |
| 25 | Камчатка крайы | | | 472 300 | 359 000 | Петропавловск-Камчатский | | 30 | 11 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 26 | Краснодар крайы | | | 76 000 | 5 124 000 | Краснодар | 38 район һәм 15 ҡала округы | 03 | 37 муниципаль район, 11 ҡала округы | тулыраҡ |
| 27 | Красноярск крайы | | | 2 339 700 | 2 966 000 | Красноярск | 54 район и 19 ҡала округы | 04 | | тулыраҡ |
| 28 | Пермь крайы | | | 160 600 | 2 824 000 | Пермь | 33 район и 14 ҡала округы | 57 | | тулыраҡ |
| 29 | Приморье крайы | | | 165 900 | 2 068 000 | Владивосток | 22 район и 12 ҡала округы | 05 | 22 муниципаль район, 12 ҡала округы | тулыраҡ |
| 30 | Ставрополь крайы | | | 66 500 | 2 731 000 | Ставрополь | 26 район һәм 10 ҡала округы | 07 | 26 муниципаль район, 9 ҡала округы | тулыраҡ |
| 31 | Хабаровск крайы | | | 788 600 | 1 435 000 | Хабаровск | 17 район һәм 6 ҡала округы | 08 | | тулыраҡ |
| | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр | Өлкәләр |
| 32 | Амур өлкәһе | | | 363 700 | 903 000 | Благовещенск | 20 район һәм 7 ҡала округы | 10 | | тулыраҡ |
| 33 | Архангельск өлкәһе | | | 587 400 | 1 336 000 | Архангельск | 20 район һәм 8 ҡала округы | 11 | 19 муниципаль район, 7 ҡала округы | тулыраҡ |
| 34 | Әстерхан өлкәһе | | | 44 100 | 1 007 000 | Әстерхан | 11 район һәм 3 ҡала | 12 | 11 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 35 | Белгород өлкәһе | | | 27 100 | 1 512 000 | Белгород | 21 район и 6 ҡала округы | 14 | 19 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 36 | Брянск өлкәһе | | | 34 900 | 1 379 000 | Брянск | 27 район һәм 5 ҡала округы | 15 | 27 муниципаль район, 7 ҡала округы | тулыраҡ |
| 37 | Владимир өлкәһе | | | 29 000 | 1 525 000 | Владимир | 16 район һәм 10 ҡала округы | 17 | 16 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 38 | Волгоград өлкәһе | | | 113 900 | 2 703 000 | Волгоград | 33 район и 6 ҡала округы | 18 | 33 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| 39 | Вологда өлкәһе | | | 145 700 | 1 270 000 | Вологда | 26 район һәм 4 ҡала | 19 | 26 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 40 | Воронеж өлкәһе | | | 52 400 | 2 379 000 | Воронеж | 32 район и 7 ҡала округы | 20 | 31 муниципальный район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 41 | Иваново өлкәһе | | | 21 800 | 1 149 000 | Иваново | 21 район и 6 ҡала округы | 24 | 21 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| 42 | Иркутск өлкәһе | | | 767 900 | 2 582 000 | Иркутск | 33 район и 14 ҡала округы | 25 | 27 муниципаль район, 9 ҡала округы | тулыраҡ |
| 43 | Калининград өлкәһе | | | 15 100 | 943 000 | Калининград | 13 район һәм 6 ҡала округы | 27 | 15 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| 44 | Калуга өлкәһе | | | 29 900 | 1 041 000 | Калуга | 24 район и 4 ҡала | 29 | 24 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 45 | Кемерово өлкәһе | | | 95 500 | 2 900 000 | Кемерово | 19 район һәм 18 ҡала округы | 32 | 28 муниципаль район, 16 ҡала округы | тулыраҡ |
| 46 | Киров өлкәһе | | | 120 800 | 1 504 000 | Киров | 39 район һәм 5 ҡала округы | 33 | 39 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| 47 | Кострома өлкәһе | | | 60 100 | 738 000 | Кострома | 24 район и 8 ҡала округы | 34 | 24 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| 48 | Ҡурған өлкәһе | | | 71 000 | 1 020 000 | Ҡурған | 24 район и 9 ҡала округы | 37 | 24 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 49 | Курск өлкәһе | | | 29 800 | 1 236 000 | Курск | 28 район һәм 5 ҡала округы | 38 | 28 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 50 | Ленинград өлкәһе | | | 84 000 | 1 671 000 | Санкт-Петербург | 17 район һәм 20 ҡала округы | 41 | 17 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 51 | Липецк өлкәһе | | | 24 100 | 1 213 000 | Липецк | 18 район һәм 2 ҡала | 42 | 18 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 52 | Магадан өлкәһе | | | 461 400 | 183 000 | Магадан | 8 район һәм 2 ҡала | 44 | 8 муниципаль район, 1 ҡалаской округ | тулыраҡ |
| 53 | Мәскәү өлкәһе | | | 46 000 | 6 627 000 | Мәскәү | 38 район һәм 56 ҡала округы | 46 | 36 муниципаль район, 36 ҡала округы | тулыраҡ |
| 54 | Мурманск өлкәһе | | | 144 900 | 893 000 | Мурманск | 5 район һәм 13 ҡала округы | 47 | 5 муниципаль район, 14 ҡала округы | тулыраҡ |
| 55 | Түбәнге Новгород өлкәһе | | | 76 900 | 3 524 000 | Түбәнге Новгород | 48 район һәм 12 ҡала округы | 22 | 48 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 56 | Новгород өлкәһе | | | 55 300 | 695 000 | Бөйөк Новгород | 21 район и 3 ҡала | 49 | 21 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 57 | Новосибирск өлкәһе | | | 178 200 | 2 692 000 | Новосибирск | 30 район һәм 7 ҡала округы | 50 | 30 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 58 | Омск өлкәһе | | | 139 700 | 2 079 000 | Омск | 32 район и 6 ҡала округы | 52 | 32 муниципаль район, 1 ҡалаской округ | тулыраҡ |
| 59 | Ырымбур өлкәһе | | | 124 000 | 2 178 000 | Ырымбур | 35 район һәм 12 ҡала округы | 53 | 35 муниципаль район, 13 ҡала округы | тулыраҡ |
| 60 | Орёл өлкәһе | | | 24 700 | 861 000 | Орёл | 24 район и 3 ҡала | 54 | 24 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 61 | Пенза өлкәһе | | | 43 200 | 1 453 000 | Пенза | 28 район һәм 5 ҡала округы | 56 | 28 муниципаль район, 5 ҡала округы | тулыраҡ |
| 62 | Псков өлкәһе | | | 55 300 | 761 000 | Псков | 24 район и 2 ҡала | 58 | 24 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 63 | Ростов өлкәһе | | | 100 800 | 4 407 000 | Дондағы Ростов | 43 район и 16 ҡала округы | 60 | 43 муниципаль район, 12 ҡала округы | тулыраҡ |
| 64 | Рязань өлкәһе | | | 39 600 | 1 228 000 | Рязань | 25 район һәм 4 ҡала | 61 | 25 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 65 | Һамар өлкәһе | | | 53 600 | 3 240 000 | Һамар | 27 район һәм 10 ҡала округы | 36 | 27 муниципаль район, 10 ҡала округы | тулыраҡ |
| 66 | Һарытау өлкәһе | | | 100 200 | 2 669 000 | Һарытау | 38 район һәм 13 ҡала округы | 63 | 38 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 67 | Сахалин өлкәһе | | | 87 100 | 547 000 | Южно-Сахалинск | 17 район һәм 9 ҡала округы | 64 | 2 муниципаль район, 17 ҡала округы | тулыраҡ |
| 68 | Свердловск өлкәһе | | | 194 800 | 4 490 000 | Екатеринбург | 30 район һәм 34 ҡала | 65 | 5 муниципаль район, 67 ҡала округы | тулыраҡ |
| 69 | Смоленск өлкәһе | | | 49 800 | 1 051 000 | Смоленск | 25 район һәм 2 ҡала | 66 | 25 муниципаль район, 2 ҡала округы | тулыраҡ |
| 70 | Тамбов өлкәһе | | | 34 300 | 1 180 000 | Тамбов | 23 район и 7 ҡала округы | 68 | 23 муниципаль район, 7 ҡала округы | тулыраҡ |
| 71 | Тверь өлкәһе | | | 84 100 | 1 473 000 | Тверь | 36 район һәм 12 ҡала округы | 28 | 36 муниципаль район, 7 ҡала округы | тулыраҡ |
| 72 | Томск өлкәһе | | | 316 900 | 1 046 000 | Томск | 16 район һәм 6 ҡала округы | 69 | 16 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 73 | Тула өлкәһе | | | 25 700 | 1 676 000 | Тула | 23 район и 9 ҡала округы | 70 | 23 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| 74 | Төмән өлкәһе | | | 1 435 200 | 3 266 000 | Төмән | 38 район һәм 26 ҡала округы (с ХМАО һәм ЯНАО) | 71 | 21 муниципаль район, 5 ҡала округы (ХМАО һәм ЯНАО-нан башҡа) | тулыраҡ |
| 75 | Ульяновск өлкәһе | | | 37 300 | 1 382 000 | Ульяновск | 21 район и 6 ҡала округы | 73 | 21 муниципаль район, 4 ҡала округы | тулыраҡ |
| 76 | Силәбе өлкәһе | | | 87 900 | 3 606 000 | Силәбе | 24 район и 23 ҡала | 75 | 27 муниципаль район, 16 ҡала округы | тулыраҡ |
| 77 | Ярославль өлкәһе | | | 36 400 | 1 368 000 | Ярославль | 17 район һәм 6 ҡала округы | 78 | 17 муниципаль район, 3 ҡала округы | тулыраҡ |
| | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар | Федераль әһәмиәттәге ҡалалар |
| 78 | Мәскәү | | | 1064 | 10 358 000 | Мәскәү | 10 административ округта 125 район | 45 | 125 ҡала эсендә муниципаль берәмек | тулыраҡ |
| 79 | Санкт-Петербург | | | 1433 | 4 669 000 | Санкт-Петербург | 18 районов | 40 | Ҡала эсендә 111 муниципаль берәмек (81 муниципаль округ, 9 ҡала округы һәм 21 ҡасаба) | тулыраҡ |
| 80 | Севастополь | | | 1080 | 418 987 | Севастополь | 4 район | 67 | | тулыраҡ |
| | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр | Автономиялы өлкәләр |
| 81 | Йәһүд автономиялы өлкәһе | | | 36 000 | 191 000 | Биробиджан | 5 район һәм 1 ҡала | 99 | 5 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар | Автономиялы округтар |
| 82 | Ненец автономиялы округы | | | 176 700 | 41 000 | Нарьян-Мар | 1 район и 1 ҡала | 11 | 1 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 83 | Ханты-Манси автономиялы округы | | | 534 800 | 1 538 463 | Ханты-Мансийск | 9 район һәм 14 ҡала округы | 71 | 9 муниципаль район, 13 ҡала округы | тулыраҡ |
| 84 | Чукот автономиялы округы | | | 737 700 | 54 000 | Анадырь | 8 район һәм 1 ҡала | 77 | 8 муниципаль район, 1 ҡала округы | тулыраҡ |
| 85 | Ямал-Ненец автономиялы округы | | | 750 300 | 507 000 | Салехард | 7 район һәм 7 ҡала округы | 71 | 7 муниципаль район, 6 ҡала округы | тулыраҡ |
| — | Бөтә Рәсәй | | | 17 075 400 | 145 182 000 | Мәскәү | | | | |