yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лидус

Лидус — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вижас йылғаһының һул ярына тамағынан 183 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Лидус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053014
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005301
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Птинов

Птинов - Ладога күленең көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан утрау. Ленинград өлкәһе Волхов районына ҡарай. Балыҡ тоторға яратыусылар араһында популярлыҡ ҡаҙанған.

# Птинов
## Географияһы

Көнсығыш яҡтан Волхов тамағы, көнбайыштан Зеленец ҡултығы тарафынан йыуыла. Утрауҙың оҙонлоғо көньяҡтан төньяҡҡа табан 5 км, киңлеге - 3 км.
Птинов утрауы материктан Волхов тамағын, Сухово күлен, Иваново күлен һәм Зеленецкий ҡултығын тоташтырыусы Зеленец боғаҙы менән бүленгән. Утрау ҡамыш менән ҡапланған һәм үтеп булмай.
Төньяҡ сиге — ҡыуаҡ һәм юғары булмаған ағастар менән ҡапланған Воронов мороно. Утрауҙа төҙөлөштәр бар.

# Птинов
## Тарихы

1868 йылда утрауҙа балыҡсылар ерлеге һәм ағас часовня урынлашҡан булған.
1941 йылдың 17 сентябрендә Б-752 баржаһы дауыл менән емерелә, унда блокадалы Ленинградтан эвакуацияланып командирҙар, курсанттар, уҡытыусылар һәм хәрби училищеларҙың хеҙмәткәрҙәре, уларҙың ғаиләләре, хәрби медиктар, гидрографтар була. Птинов фажиғәгә иң оҙон ҡоро ер участкаһы булған. Баржаның ҡалдыҡтары нәҡ бына шунан килә. Бик аҙҙар ғына иҫән ҡала ала. «Орел» буксиры 159 кешене (башҡа сығанаҡтар буйынса — 216) бортҡа һыйҙыра алған, тағы ен «Селена» канонер көймәһе ҡотҡарып ҡала алған. Пассажирҙар һаны 1200 кешегә тиклем етә алған. Был Ленинград халҡын эвакуациялау буйынса беренсе операцияларҙың береһе булған. Өлкән йәштәге кешеләр һүҙҙәренә ҡарағанда, әлеге фажиғәнән һуң, урындағы халыҡ әле оҙаҡ ваҡыт Ладога ярында баржала һәләк булған кешеләрҙең мәйеттәрен тапҡан һәм уларҙы күмгән..
1942 йылда капитан-лейтенант Н. П. Клюев етәкселегендәге гидрографтар төркөмө «Птинов» утрауы пьесаһында тулҡындар менән утрау ярына яҡынлашҡан Б-752 номерлы баржаны штурм менән емергән. Баржаның трюмында һәләк булған кешеләрҙең кәүҙәләре, шулай уҡ штурман гидрографик һәм милек булған. Барлыҡ һәләк булған гидрографтар ерләнгән, ә Птинов утрауының төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә тәбиғи ташта һәйкәл текстын китеп яҙалар..
2006 йылда, Яңы Ладога тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы хеҙмәткәрҙәренең һәм "Пересвет" эҙтабарҙар отрядтәре һуғышсыларының уртаҡ экспедицияһы барышында баржа пассажирҙарының батыу урыны һәм иҫтәлекле таш табыла.
2016 йылдың яҙында "Остров Сухо" йәмәғәт ойошмаһы активистары утрауҙа йөҙләгән ҡорбандар күмелгән урында биш метрлы тәре урынлаштыра һәм шул уҡ йылдың 2 июлендә протоиерей Шпалер урамындағы «Всех скорбящих Радость» Изге Анна иконаһы храмы настоятеле Вячеслав Харинов панихида үткәрә һәм тәрене изгеләштерә.
# Ширма

Ширма ( нем. Schirm «һаҡлау», «ҡурсыу») — интерьер элементы,бүлмәнең бер өлөшөн пәрҙәләү өсөн ҡулланылған ҙур булмаған күсмә ҡаплауыс, ул бәләкәй, бер бүлмәле фатирҙарҙа кейенеп-сисенеү өсөн бик уңайлы яйланма. Тәүге ҡаплауыс-ширмалар Ҡытайҙа эшләнә башлаған .
Йоҡо гардероб, балалар бүлмәләрендә, квартира-студияларҙа ҡулланыла. Ширма бүлмәне ныҡлы сикләмәй икегә бүлеп төрлө маҡсатта ҡулланырға мөмкинлек бирә. Мәҫәлән, кухня менән аш бүлмәһен бүлеү, йоҡо бүлмәһендә гардероб булдырыу өсөн уңайлы.
Япония сәнғәтендә һәм Ҡытай сәнғәтендә ширма һүрәт төшөрөү өсөн файҙаланылған.
Ширмалар шулай уҡ ҡурсаҡ театрында актерҙар йәшенеү өсөн дә ҡулланыла.
Ғәҙәттә ширма йыйылма конструкциялы була, уның бейеклеге кеше оҙонлоғонан тәбәшәгерәк итеп эшләнә.
Утилитар ширмалар ҙа була, мәҫәлән, улар медицина учреждениеларында ла файҙаланыла. Медицина ширмалары секциялары бер нисә булыуы мөмкин. Уларҙың пәрҙәләре туҡыма йәки пластиктан яһала.
# Мулевка (Кама ҡушылдығы)

Мулевка — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Башҡортостан Республикаһы, Удмурт Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының уң ярына тамағынан 256 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Мулевка (Кама ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Воткин ГЭС-ынан Түбәнге Кама ГЭС-ына тиклем, Беүә (башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклемна тиклем), Иж, Ыҡ Ағиҙел йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101412111100015922
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101592
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Танышһаҙ һаҙлығы

Танышһаҙ һаҙлығы (рус. болото Таныч-саз) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Краснокама районы биләмәһендә урынлашҡан ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы (2009). Һаҡлау зонаһының майҙаны — 23,8 гектар.

# Танышһаҙ һаҙлығы
## Тасуирламаһы

Танышһаҙ һаҙлығы Башҡортостан Республикаһы Краснокама районы Ҡыҙғау ауылынан көнбайышҡа табан 1 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2009 йылдың 7 июлендәге «Республика әһәмиәтендәге тәбиғәт ҡомартҡылары тураһында» 259-сы ҡарарына ярашлы Танышһаҙ һаҙлығы ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы статусына эйә була.
Краснокама районының башҡа һаҙлыҡтарынан айырмалы рәүештә, Танышһаҙ һаҙлығында киптереү эштәре башҡарылмаған, шуға күрә ул ярайһы уҡ ҡиммәткә эйә. Хайуандарҙың һәм үҫемлектәрҙең ерлектәге һәм һирәк төрҙәренең йәшәү урыны (һаҙ мунсағы, һаҙ мүк еләге осрай), шулай уҡ үҫемлектәрҙең һаҙ төрҙәренең күп төрлөлөгө бар.
Һаҙлыҡ башлыса ауыл хужалығы биләмәләре менән уратып алынған. Һаҡ зонаһы сиктәрен һүрәтләү:
* төньяҡтан — 55°53'34,94 (төньяҡ киңлек), 54°2'22,19 (көнсығыш оҙонлоҡ);
* көньяҡтан — 55°53'23,91 (төньяҡ киңлек), 54°2'37,02 (көнсығыш оҙонлоҡ);
* көнбайыштан — 55°53'17,92 (төньяҡ киңлек), 54°2'24,43 (көнсығыш оҙонлоҡ);
* көнсығыштан — 55°53'23,77 (төньяҡ киңлек), 54°2'3,32 (көнсығыш оҙонлоҡ).
Ағиҙел йылғаһының уң ярындағы киң һаҙланған үҙәнендә күсмә типтағы мезотроф һаҙлыҡ. Ситтә ҡамыш, тал-күрән, эре күрән, үҙәк өлөшөндә күрән-гипна, сфагнум-күрән, сфагнум-күрән, сфагнум-күрән-ҡайын эталон һаҙлыҡ үҫемлектәренең төрлө варианттары осрай.
Һаҡлау режимы 1999 йылдың 26 февралендәге 48-се һанлы Башҡортостан Республикаһында тәбиғәт ҡомартҡылары тураһындағы положение менән билдәләнгән. Танышһаҙ һаҙлығында тыйылған эшмәкәрлек төрҙәре:
* һаҙлыҡ массивын киптереү;
* торф сығарыу;
* ағас һәм ҡыуаҡтарҙы ҡырҡыу;
* мал көтөү;
* бесән сабыу;
* мүк әҙерләү;
* үҫемлектәр йыйыу һәм әҙерләү;
* бысратыу, сүплектәр барлыҡҡа килтереү;
* Һаҙлыҡтың кибеүенә һәм үҫемлектәрҙең үҫеү шарттары насарайыуына килтереүе мөмкин булған һәр хужалыҡ эшмәкәрлеге.
# Муравлянка

Муравлянка — Рәсәйҙәге йылға. Липецк өлкәһе,Тула өлкәһе,Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дон йылғаһының уң ярына тамағынан 1825 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Муравлянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы башынан Задонск ҡалаһына тиклем, Красивая Меча һәм Сосна йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100312107000000243
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000024
* Бассейн коды — 05.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Балагачевка

Балагачевка — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының уң ярына тамағынан 247 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Балагачевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200021353
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202135
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Пензятка

Пензятка — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Инсар йылғаһының һул ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Пензятка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000038406
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003840
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Силиго

Силиго (итал. Siligo) — Италия коммунаһы. Был коммуна Италияның Сардиния төбәгендәге Сассари провинцияһында урынлашҡан.
Силиго коммунаһының халҡы 848 кеше тәшкил итә (2019 йыл мәғлүмәттәре буйынса). Фьюджи ҡалаһы 43,45 квадрат километр майҙанды биләй. ҠФьюджиҙың почта индексы — 07040. Телефон коды — 079.
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it
* ↑ Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 — ISTAT.
* ↑ (unspecified title)
* ↑ https://rischi.protezionecivile.gov.it/it/sismico/attivita/classificazione-sismica
# Ц

Цц [цы] — Башҡорт алфавитының утыҙ икенсе хәрефе.
* Был яҙмалар йә хәреф тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Арборка

Арборка — Рәсәйҙәге йылға. Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шошма йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Арборка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100040173
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111104017
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Комиха

Комиха — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сочур йылғаһының уң ярына тамағынан 278 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Комиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200025036
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202503
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кыдзьрасью

Кыдзьрасью — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сынь йылғаһының һул ярына тамағынан 141 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Кыдзьрасью
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000071491
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007149
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡаҫмарт буйы (йыр)

Ҡаҫмарт буйы — башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй.
Йыр ошо уҡ исемле Ҡаҫмарт йылғаһы исемен йөрөтә. Оҙонлоғо йөҙ саҡрым самаһы булған йылға Ағурҙа, Элмәле, Ҡалмаҡ, Байыш, Сәғит, Юнай, Үтәғол, Ҡыуат, Аҡбулат, Назар, Тушке, Әрсүн, Тирәкле, Этбай, Һултанбай, Һунарсы, Сәнкем ауылдары халҡына хеҙмәт итә.

# Ҡаҫмарт буйы (йыр)
## Тарихы

Данлыҡлы башҡорт йырсыһы Сөләймән Абдуллин был йырҙы үҙенең атаһы Әйүп Абдуллиндан бала саҡтан ишетеп үҫә. Атаһы — Ейәнсура районындағы «Комбайн» колхозының беренсе рәйесе. Бик тәүәккәл, ҡыйыу кеше ине. Кулактар һөжүм иткән саҡта яраланып, ҡулдары зәғиферәк ине, тип иҫләй йырсы. Ҡайҙа йөрөһә лә йырҙан айырылмай йәшәй. Ҡаҫмарт буйҙарында даны таралған йырсы була ул. Етәксе булараҡ, ул таңдан тороп ауылдың бер осонан икенсе осона йырлап үтер ине. Һуғыш башланғас, Әйүп ҡат-ҡат фронтҡа китергә теләген белдерә, ныҡыша торғас, теләгенә ирешә. Китер алдынан Бирҙеғол тауына менеп, «Ҡаҫмарт буйы» йырын йырлай. Шул китеүенән ҡайта алмай.
Сөләймән Абдуллиндың хәтирәләренән:
   1948 йылда атайымдың теләге тормошҡа ашты. Радио аша уның «Ҡаҫмарт буйы» тигән йырын башҡарҙым. Халҡымдың моңо, үткән аһ-зары йөрәгемә һеңгән. Йырлаған саҡта йырҙа барған ваҡиғаны, ундағы кешеләрҙе күҙ алдыма килтерәм. Беҙҙең йырҙар тотош тарих бит ул. Йырлап торам, йырҙа һөйләнгән ваҡиғалар берәм-берәм күҙ алдымдан үтә.

# Ҡаҫмарт буйы (йыр)
## Тарихы
### Йырҙың тексы

Иртәнсәккәй тороп, һай, ҡараһам,
Ҡаҫмарт буйы ята күгәреп. Шул яҡтарға ҡарап бер йырланым, Уйҙарымды алыҫ ебәреп.
Ҡаҫмарт ҡына буйы күк тирәк, Туғайында бешә ер еләк. Дан кәрәкмәй миңә, мал кәрәкмәй, Дуҫтар кәрәк миңә, ил кәрәк.
# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы

Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы (21 июнь 1963 йыл) — театр актёры, 1991 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006).

# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы
## Биографияһы

Светлана Фәрит ҡыҙы Хәкимова 1963 йылдың 21 июнендә Башҡорт АССР-ының Әлшәй районы Иҫке Сәпәш ауылында тыуған. 1991 йылда хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын (педагогы Рифҡәт Исрафилов) тамамлай һәм Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында эшләй башлай һәм бөгөн дә хеҙмәтен ошо ижади коллективта дауам итә. Амплуаһы — лирик-комик геройҙар.
Йырсы булараҡ концерттарҙа даими сығыш яһай. Светлана Хәкимова башҡорт халыҡ йырҙарын һәм тәү сиратта Салауат Низаметдинов, Сара Садыҡова, Рим Хәсәнов, шулай уҡ башҡа композиторҙар әҫәрҙәрен ҙур оҫталыҡ менән башҡара.

# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы
## Спектаклдәрҙәге ролдәре

* Ғәлиәбаныу («Ғәлиәбаныу»),
* Сәрби («Йәш йөрәктәр» — «Молодые сердца», Ф. Бурнаш),
* Ҡарлуғас («Ҡарлуғас» драмаһы, Баязит Бикбай),
* Ләлә («Аҫылйәр» — «Возлюбленная», М. Фәйзи),
* Әсә («Артур + Нэнси» — Ә. Дилмөхәмәтова),
* Аҡйондоҙ («Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» — М. Кәрим),
* Лючия («Илай белмәгән ҡатын» — Б. Э. де Филиппо),
* Баҙыян («МАҠТЫМҺЫЛЫУ, ӘБЛӘЙ ҺӘМ ҠАРА ЮРҒА»),
* Бикәй («АҠ ПАРОХОД» — С. Айытматов),
* Гөлфинә («МИН — ҠАТЫН — ҠЫҘ»),
* Альбина («БӘХЕТ ХАҠЫ»),
* Гөлшат (" ИКЕ ТӨШ "),
* 3-сө («ЙОСОФ ҺӘМ ЗӨЛӘЙХА»)

# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы
## Спектаклдәрҙәге ролдәре
### лирик-комик ролдәре

* Һандуғас («Тиле йәшлек» — «Озорная молодость», Ибраһим Абдуллин; дебют, 1991),
* Сәрүәр («Башмағым» — Х. Ибраһимов),
* Мәрйәм Иршатовна («МИН ҺИНЕҢ ҠӘЙНӘҢ БУЛАМ»),
* Марсела («Әкәмәтле һөйөү» — Лопе де Вега),
* Сәриә («Һөйәм, һағынам!..» — М. Ғиләжев)

# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы
## Спектаклдәрҙәге ролдәре
### тәрән драматик ролдәре

* Хәлимә («Һөйөү сәғәте һуҡҡанда» — «В ожидании часа любви», Флорид Бүләков),
* Алтынай («Өҙөлгән туй» — «Прерванная свадьба», Зинира Атнабаева),
* Негина — («Аҡ ҡанатлы хыялым» — «Белокрылая моя мечта», Александр Островскийҙың «Таланттар һәм табыныусылар» пьесаһы буйынса),
* Әлфиә («…Шайморатов-генерал» — «…Шаймуратов-генерал»),
* Сәлиха («ӘХМӘТЗӘКИ ВӘЛИДИ ТУҒАН»),
* Ғәйниса («Ғүмер алда әле» — В. Жеребцов).

# Хәкимова Светлана Фәрит ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1997)
# Ыҡра (Пижма ҡушылдығы)

Ыҡра — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пижма йылғаһының уң ярына тамағынан 282 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Ыҡра (Пижма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036382
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103638
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)

Йомағужа мәктәбе — Башҡортостан Республикаһы Күгәрсен районы Йомағужа ауылында Мәктәп урамы, 13 А адресы буйынса урынлашҡан уҡыу йорто

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Тарихы

ХХ быуат башында Йомағужа ауылында башҡорт балаларын уҡытыу өсөн мәктәп төҙөлә.
1915 йылда урыҫ мәктәбе асылғас, башҡорт һәм урыҫ балалары төрлө биналарҙа уҡый башлай.
1929 йылда крәҫтиән йәштәренә башланғыс белем биреүҙе дауам итеү тураһында указ сығарыла. Крәҫтиән йәштәре мәктәбе барлыҡҡа килә.
1937 йылда Йомағужа урта мәктәбе тип атала башлай.
1938 йылда Йомағужа мәктәбе үҙаллы 1-се Йомағужа урта (башҡорт мәктәбе), 2-се Йомағужа урта (урыҫ) мәктәптәренә бүленә

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Етәкселәре

* Е. С. Хәйретдинов (1937)
* Мәсәғүтов Ғүмәр Ибәт улы (1938—1942)
* Әлмөхәмәтов Рәшит Вәлиәхмәт улы (1959—1961)
* Ғабдуллина Айгөл Һаҙый ҡыҙы

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Уҡытыусылары

* Усманова Ғәфифә Исмәғил ҡыҙы (Ленин ордены)
* Якиева Нурһаят Әхмәҙи ҡыҙы (БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы)
* Ишбирҙин Рим Фәйзи улы («Почёт Билдәһе» ордены)
* Дәминова Венера Исхаҡ ҡыҙы (РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Бөтә Рәсәй уҡытыусылар съезы делегаты
* Мәсәғүтова Римма Ғүмәр ҡыҙы («Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы)
* Ҡәҙерғолова Манфуса Сабит ҡыҙы (БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы)

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Уҡытыусылары
### Халыҡ мәғарифы алдынғылары

* Мордовин М. Я.
* Лысенкова М. С.
* Яҡупов З. Х.
* Оснач А. Е.
* Красавин М. П.
* Кондрашкин П. К.
* Ҡәҙерғолов Х. С.
* Дәминова В. И.
* Айбасова Г. А.
* Айбасов А. А.
* Суфиянова Г. С. (БР атҡаҙанған уҡытыусыһы)
* Ибраһимова А. М. (Рәсәй Федерацияһының почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре (2006)
* Костина Л. В.
* Шәкирйәнова В. Б.
* Малышева Г. А.
* Якиева Х. А.
* Ҡаразбаева В. Н.
* Лоҡманова З. З.
* Мырҙабулатова З. М.
* Ғабдуллина Айгөл Һаҙый ҡыҙы — инглиз теле уҡытыусыһы
* Ғимранова Рәсимә Факил ҡыҙы — башҡорт теле, әҙәбиәте уҡытыусыһы, директор урынбаҫары
* Юлтаева Рәйлә Рәшит ҡыҙы — директоры урынбаҫары, башланғыс кластар уҡытыусыһы

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Мәктәпте тамамлаусы билдәле шәхестәр

* Абдуллина Фәрзәнә Фәйзи ҡыҙы
* Әхмәҙиев Әлим Әхәт улы
* Әхмәҙиев Әнүәр Әхәт улы
* Вәлитов Заһир Суфиян улы
* Вәлитова (Әхмәлетдинова) Әлфинур Зарип ҡыҙы
* Ишбирҙин Айрат Рим улы
* Рәхимов Мортаза Ғөбәйҙулла улы
* Филиппов Александр Павлович

# Йомағужа мәктәбе (Күгәрсен районы)
## Фотографиялар

Фотоларҙы һылтанма буйынса ҡарағыҙ Фотографии 2022 йыл 2 апрель архивланған.
# Үҙъйылға (Үрләҙе ҡушылдығы)

Үҙъйылға (рус. Узельга)— Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Үрләҙе йылғаһының уң ярына тамағынан 2,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Үҙъйылға (Үрләҙе ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, инештән Верхнеуральск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000112112200001580
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200158
* Бассейн коды — 12.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2

# Үҙъйылға (Үрләҙе ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Н. И. Шувалов - Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы гидронимдың килеп сығышын түбәндәгесә аңлата: Урляда, речка, левый приток Урала. Название башкирское. Образовано словом урле, урла — «верх», «подъем», «возвышенное место», «местность с подъемом», -ды — словообразовательный аффикс, т. е. «речка, текущая с возвышенного места». На карте 1735 г. значится как Большая Урседа, где ур — «верх», «подъем», «возвышение» и седа (сыуды) — «речка», т. е. «речка, текущая с возвышения», а Малая Урседа — теперь речка Узельга, правый приток Урляды..
Тимәк, 1735 йылда Үрһыуҙы тип аталған гидроним ваҡыт уҙыу менән үҙгәреш кисергән, бынан тыш, Кесе Үрһыуҙы йылғаһы Үҙъйылға булып киткән.
# Позь-Ю

Позь-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Кельтма йылғаһының һул ярына тамағынан 118 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Позь-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000015258
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001525
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0