yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вертуба

Вертуба — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волгоградское һыуһаҡлағысының һул ярына тамағынан 1084 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Вертуба
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Саратов һыуһаҡлағысынан Волгоград һыуһаҡлағысына тиклем, Оло Ырғыҙ, Оло Караман, Терёшка, Еруслан, Торгун йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010002212112100010169
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101016
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кёнигсварта

Кёнигсварта (нем. Konigswartha<br />Rakecy) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3780 кеше йәшәй. Майҙаны — 41,39 км². Диңгеҙ кимәленән 141 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2699 һәм автомобиль коды BZ.
# Коряковка (Андерма ҡушылдығы)

Коряковка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Андарма йылғаһының уң ярына тамағынан 200 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Коряковка (Андерма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023394
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202339
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡужбаҡты ауыл Советы (Илеш районы)

Ҡужбаҡты ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Илеш районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Тәжәй ауылы.

# Ҡужбаҡты ауыл Советы (Илеш районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Августусбург

Августусбург (нем. Augustusburg) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса 4902 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,42 км². UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Хәҙерге ваҡытта ҡала менән Бургомистр Эфелин Югельт идара итә.
# Гөлдәр (бейеү ансамбле)

«Гөлдәр» — Сибай ҡалаһында балалар сәнғәт мәктәбенең бейеү ансамбле 2020 йыл 13 август архивланған..

# Гөлдәр (бейеү ансамбле)
## Тарихы

«Гөлдәр» бейеү ансамбле 1982 йылда Сибай ҡалаһында Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге мәҙәниәт һарайы эргәһендә ойошторола. Уның тәүге ойоштороусыһы һәм етәксеһе, бейеүҙәрҙе сәхнәгә ҡуйыусы БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Римма Фитрат ҡыҙы Өмөтбаева була.
1987 йылда ансамблгә «өлгөлө» исеме бирелә, 1996 йылдан ул хәҙерге статусын ала.
Ансамбль составында 3—18 йәштәге 60-тан ашыу кеше ҡатнаша.
«Гөлдәр» ансамбле башҡарған бейеүҙәргә сағыулыҡ, үҙенсәлеклелелек хас. Уның репертуарында башҡорт бейеү фольклоры нигеҙен тәшкил иткән хореографик композициялар 2020 йыл 13 август архивланған.: «Бала ҡарға», «Ҡарға бутҡаһы» жанр картиналары; «Йырлайбыҙ ҙа бейейбеҙ», «Ҡабырсаҡтар» уйын бейеүҙәре; «Бергә татыу ғаиләлә», «Ирәндек», «Һунарсылар», «Шаяндар» бейеү сюиталары; «Заһиҙә», «Минең кәкүгем», «Перовский», «Торнаҡай» яңғыҙ бейеүҙәре; «Белорус полькаһы», «Кантри», «Мари йәштәре бейеүе», «Татар ҡыҙҙары бейеүе» кеүек донъя халыҡтарының бейеүҙәре бар.
Ансамбль күп һанлы фестивалдәрҙә, конкурстарҙа ҡатнаша, маҡтаулы урындар яулай. Ул — Бөтә Союз үҙешмәкәр художестволы ижад смотры (Мәскәү ҡалаһы, 1985), халыҡ ижады фестивале (Өфө ҡалаһы, 1987), Бөтә Рәсәй халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре конкурсы (Йошкар-Ола ҡалаһы, 1989), Балалар ижады байрамы (Ижевск ҡалаһы, 1990), «Оло Уралдың ваҡыт ритмдары» («Ритмы времени Большого Урала») төбәк-ара балалар бейеү фестивале (Нефтекама ҡалаһы, 2006), «Алтын ҡулса» («Золотое кольцо») халыҡ-ара талантлы балалар һәм йәштәр фестиваль‑конкурсы (Владимир ҡалаһы, 2007), «Уңыш талисманы» балалар һәм үҫмерҙәр ижады (Аланья ҡалаһы, Төркиә, 2009; Гран-при), «Алтын Майҙан — Эльбрус» этник сәнғәте (Эльбрус ауылы, Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы, 2010), «Берҙәмлек — Содружество» милли мәҙәниәттәр фестивалдәре (2011), «Афарин» сәнғәт мәктәптәрендә уҡыусы балалар араһында хореографик сәнғәт буйынса республика конкурсы (2008; икеһе лә — Өфө ҡалаһында) лауреаты.
1998 йылдан алып ансамблгә Башҡортостан Республмикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Луиза Раил ҡыҙы Яхина етәкселек итә. Концертмейстеры — Морат Байраҡ улы Өмөтбаев.
   Бейеү сәнғәте – кескәй кешене тәрбиәләү һәм үҫтереүҙең бына тигән сараһы. Ул рухи донъяны байыта, балаға шәхес булараҡ асылырға ярҙам итә. Хәрәкәттең, музыканың, уйындың органик берләшеүе ыңғай эмоциялар атмосфераһын тыуҙыра, әул үҙ сиратында баланың асылыуына булышлыҡ итә, уның тәртибен тәбиғи итә. Сәхнәнән матурлыҡ һәм изгелек сәскән кеше әхлаҡһыҙ була алмай. Луиза Яхина
# Ай-Гуль-Яун

Ай-Гуль-Яун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Аган йылғаһының һул ярына тамағынан 397 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Ай-Гуль-Яун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043676
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204367
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вахау (Саксония)

Вахау (Саксония) (нем. Wachau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 4385 кеше йәшәй. Майҙаны — 38,07 км². Диңгеҙ кимәленән 223 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1454 һәм автомобиль коды BZ.
# Ауыл газетаһы (гәзит)

«Ауыл газетаһы» — ижтимағи-сәйәси гәзит, Өфө губернаһы халыҡ мәғарифы бүлеге органы. 1921 йылдан Өфөлә аҙнаһына 1 тапҡыр төрки телендә сыға. Гәзит биттәрендә илдәге сәйәси, иҡтисади һәм хәрби хәл, ауылда наҙанлыҡты бөтөрөү проблемалары яҡтыртыла.
# Глубокий Исток

Глубокий Исток — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Парабель йылғаһының һул ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Глубокий Исток
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010700112115200029581
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202958
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы

Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы (3 сентябрь 1922 йыл — 25 март 2003 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәм совет-япон һуғышында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, сержант. 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары кавалеры.

# Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы
## Биографияһы

Хәлидар Мөҡсин (Максим) улы Хәсәнов 1922 йылдың 3 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Ҡырмыҫҡалы районы Түбәнге Төкөн ауылында тыуған. 1941 йылдың октябрендә Ҡырмыҫҡалы районы хәрби комиссариаты тарафынан фронтҡа саҡырыла

# Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы
## Хәрби юлы

Хәрби юлын Воронеж эргәһендәге яуҙа 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкында рядовой булып башлай. Унан һуң уларҙы Сталинград янына күсерәләр. Бында яраланып госпиталгә эләгә. Тағын фронт һыҙығына ҡайта. 203-сө уҡсылар дивизияһы 1037-се артиллерия полкының ҡоралдар командиры итеп тәғәйенләнә. Сержант званиеһына лайыҡ була. Еңеү көнөн Чехословакияла ҡаршы ала. 1945 йылда Монголия һәм Ҡытай биләмәләрендә япон ғәскәрҙәрен тар-мар итеүҙә ҡатнаша. 1946 йылдың 16 декабрендә демобилизациялана. Ҡыҫҡаса хәрби юлы
* 10.1941г. — 12.1942г. — 3-сө эскадрон, 313-сө кавалерия полкы, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы
* 12.1942 й. — 03.1943 й. -Яраланғандан һуң госпиталдә була
* 03.1943 й. — 05.1943 й. — 3-сө запас уҡсылар полкы
* 05.1943 й. — 12.1943 й. — 325-се разведка ротаһы, 244-се уҡсы Запорожье дивизияһы
* 01.1944 й. — 12.1946 й. — 7-се батарея, 3-сө дивизия, 1037-се артиллерия полкы, 203-сө уҡсы Запорожье- Хинган дивизияһы
Ул һуғышҡан фронттар:
* 1942 йыл-Брянск фронты.
* 1943 йыл — Көньяҡ-Көнбайыш фронты.
* 1943—1944 йылдар- 3-сө Украина фронты.
* 1944—1945 йылдар — 2-се Украина фронты.
* 1945 йыл — Байкал аръяғы фронты.

# Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы
## Һуғыштан һуңғы тормошо

Һуғыштан һуң Хәлидар Хәсәнов өйләнә. Тормош иптәше Мәрхәбә Абдрахман ҡыҙы менән 5 ул һәм 5 ҡыҙ тәрбиәләп үҫтерәләр. Фронттан ҡайтҡас ул һуғыш хәтирәләре һәм унан һуңғы ваҡиғалар тураһында үҙенең көндәлеген башлай. Һаҡланған яҙыуҙарҙы уның ейәндәре «В контакте» социаль селтәрендә төркөм булдырып теркәп бара. 2003 йылдың 25 мартында вафат була.

# Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены1945 й.
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены, 1985 й.
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944, 1945)
# Парус-Щелья-Шор

Парус-Щелья-Шор — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға белгісіз һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Парус-Щелья-Шор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112103000090400
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009040
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хартес

Хартес — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Щекурь-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Хартес
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300026660
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302666
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Акюрейри

Акюрейри (исп. Akureyri) — Исландияның төньяҡ өлөшөндәге ҡала һәм община; ҡала ҙурлығы буйынса илдә дүртенсе. (Рейкьявик, Копавогур һәм Хабнарфьордюр). 2009 йылда халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡала халҡы 18 041 кеше тәшкил итә. Уны шулай уҡ Исландияның «төньяҡ баш ҡалаһы» (исп. Höfuðstaður Norðurlands) тип тә атайҙар.

# Акюрейри
## Тарихы

Беренсе викингтар Акюрейри районында беҙҙең эраның IX быуатында уҡ йәшәгәндәр. Акюрейри исеме 1562 йылда, бер ҡатын хыянаты өсөн бында һөргөнгә ҡыуылған саҡта телгә алына. Даими йәшәү урыны булараҡ 1778 йылдан билдәле. 1786 йылдан Акюрейри Дания короленән ҡала статусын ала.

# Акюрейри
## Географияһы

Акюрейриның географик координаталары — 65°41′ төньяҡ киңлектә, 18°06′ ҡышҡы оҙонлоҡта. Ҡала Эйя-фьорд фьордының көнбайыш ярында урынлашҡан, тауҙар менән уратып алынған, иң бейек тауы Сулур (Súlur) 1213 метр бейеклектә. Диңгеҙ яры буйы бейек булмаған текә уба алдында тигеҙ тар һыҙаттан ғибәрәт. Ҡала буйлап Глерау йылғаһы (Glerá) аға. Ҡаланың тауҙар уратып алған оҙон фьорд аҙағында урынлашыуы арҡаһында, климаты яр буйы климатына ҡарағанда утрау эсе климатлы: Исландияның башҡа күп өлөштәренә ҡарағанда бында температура ныҡ үҙәреүсән (йылы йәй, һалҡын ҡыш). Акюрейрины тауҙар елдән һаҡлай.
Акюрейри янында билдәле Годафосс шарлауығы бар, унда Исландия халҡын суҡындырғанда мәжүси боттарын ташлағандар.

# Акюрейри
## Географияһы
### Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 14 | 13 | 12 | 18 | 23 | 27 | 28 | 23 | 21 | 18 | 14 | 14 | 28 |
| Уртаса максимум, °C | 0,9 | 1,7 | 2,1 | 5,4 | 9,5 | 13,2 | 14,5 | 13,9 | 9,9 | 5,9 | 2,6 | 1,3 | 6,7 |
| Уртаса температура, °C | −2,2 | −1,5 | −1,3 | 1,6 | 5,5 | 9,1 | 10,5 | 10,0 | 6,3 | 3,0 | −0,4 | −1,9 | 3,2 |
| Уртаса минимум, °C | −5,5 | −4,7 | −4,2 | −1,5 | 2,3 | 6,0 | 7,5 | 7,1 | 3,5 | −0,4 | −3 | −5,1 | 0,4 |
| Абсолют минимум, °C | −19 | −20 | −17 | −15 | −9 | −2 | 2 | −2 | −7 | −10 | −15 | −19 | −20 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 55 | 43 | 43 | 29 | 19 | 28 | 33 | 34 | 39 | 58 | 54 | 53 | 489 |
| Сығанаҡ: World Climate weatherbase.com ||||||||||||||

# Акюрейри
## Спорты һәм мәҙәниәте

Ҡалала үҙенең университеты һәм ике ботаник баҡсаһы бар. Төп иҫтәлекле урындарҙың береһе — лютеран сиркәүе Акюрейраркиркья тора.
Акюрейри илдең ҡышҡы спорт төрө үҙәге һанала. Бында сноумобиль, скутерҙарҙа сәйәхәт итергә, саңғыла йөрөргә була, хоккей буйынса чемпионаттар үткәрелә.
* 2017 йылда боҙ аренаһында шайба менән хоккей буйынса ҡатын-ҡыҙҙар араһында донъя чемпионаты турниры үтә.

# Акюрейри
## Билдәле кешеләре

* Акюрейри ҡалаһында Евровидение-2009 конкурсы ҡатнашыусыһы йырсы Йоханна йәшәгән.
* Акюрейрила Евровидение-2008 конкурсында Eurobandið дуэты составында ҡатнашыусы Омар Фридрик тыуған.

# Акюрейри
## Иҫтәлекле урындары

* Акюрейри сиркәүе
* Глерауркиркья

# Акюрейри
## Туғандаш ҡалалар

* ләр Мурманск, Рәсәй (1994)
* Олесунн, Норвегия
* Раннерс, Дания
* Вестерос, Швеция
* Лахти, Финляндия
# Кесе Ҡушым

Кесе Ҡушым (рус. Малый Кушум) — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Ырғыҙ йылғаһының һул ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 76 км.

# Кесе Ҡушым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Ырғыҙ йылғаһы Сулак һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001712112100010143
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101014
* Бассейн коды — 11.01.00.017
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кербаш

Кербаш — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Утрас йылғаһының һул ярына тамағынан 6,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Кербаш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041868
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004186
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Осипов Коргон

Осипов Коргон — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Антонов Коргон йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Осипов Коргон
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009167
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100916
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы

Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы (19 апрель 1992 йыл) — башҡорт шашкасыһы, Рәсәйҙең спорт мастеры.һәм илдең төп йыйылма командаһы ағзаһы. 2016 йылда Рәсәй чемпионы, 2012 йылда бронза призеры (блиц). Ҡыҙҙар араһында Европа (2002, 2007) һәм Рәсәй (2002—2010) чемпионы. Ҡыҙҙар араһында Европа беренселегенең көмөш призеры (2005, 2011, 2014), күп тапҡыр Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара турнирҙар еңеүсеһе. «Башнефть» клубы өсөн сығыш яһай. Тренеры Ю. В. Черток.

# Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы
## Биографияһы

Ишембай олимпия резервындағы шашкалар буйынса балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе (тренеры В. И. Мильшин, Е. А. Мильшина). Өфөгә ҡаланың 23-сө балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенә (Өфө) күскәндән һуң тренерҙары А. П. Мельников, Ю. В. Черток.
Башҡорт дәүләт университетының хоҡуҡ институтын тамамлаған.
«Башҡортостан Республикаһы» гәзитендә 2008 йылдың 15 ғинуарында баҫтырылған интервьюһында, Рәсәй һәм Башҡортостан йыйылма командаһы баш тренеры Юрий Владимирович Черток Башҡортостан шашкаһының киләсәген билдәләп үтә:
«10 йәшлек өфөлө Азалия Сәғитова, уның яҡташы 16 йәшлек Вәлиева Юлиә, Ишембай ҡыҙҙары 12 йәшлек Айгөл Иҙрисова һәм 15 йәшлек Әлиә Әминева — бына беҙҙең киләсәгебеҙ нигеҙе. Егеттәр араһында үҙенең яҡты талантын Айнур Шайбаков раҫлай».
2008 йылда Рәсәй спорт мастеры була.
Әлиә Әминева 2008—2009 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Президенты указы менән айырыуса һәләтле уҡыусылар өсөн Башҡортостан Республикаһы Президенты стипендияһы менән бүләкләнә. Башҡортостан Республикаһы физик культура, спорт һәм туризм министрлығында стипендиаттар дипломдарын тапшырыу тантанаһында Әминеваны 13 тапҡыр паралимпия чемпионы Рима Баталова һәм министр урынбаҫары Владимир Иванушкин бүләкләй,. Фотола 2010 йыл 19 декабрь архивланған. һулдан Әминева, уңда Баталова.
# Лаппеэнранта

Лаппеэнранта (фин. Lappeenranta), йәки Вильманстранд (швед. Villmanstrand) — Финляндиялағы ҡала һәм муниципалитет. Көнсығыш Финляндия губернаһында (фин. lääni) урынлашҡан, Көньяҡ Карелия провинцияһының иҡтисади, сәйәси (административ) һәм мәҙәни үҙәге. Карелия тигән тарихи өлкәнең хәҙерге Финляндиялағы яғында, Сайма күле көньяҡ ярында, Рәсәй һәм Финляндияның дәүләт сиге янында урынлашҡан. Муниципалитетта 72 000 кеше йәшәй. Ҡала халыҡ һаны буйынса Финляндияла 13-сө урында тора.

# Лаппеэнранта
## Исем

Фин һәм швед телендә (илдең ике дәүләт телендә) ҡаланың исемдәре айырыла. Фин исеме ике тамырҙан тора: lappee (сик, аръяҡ, ситтәрәк урынлашҡан ер) һәм ranta (яр). Швед исеме шулай уҡ ике тамырлы: vildman (ҡырағай), strand (яр).. Ҡалала швед теле киң ҡулланылмауына ҡарамаҫтан, уның гербындағы һүрәт (ҡырағай кеше) тап швед исеме менән бәйле.

# Лаппеэнранта
## Климат

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 7,0 | 7,5 | 14,8 | 24,0 | 29,2 | 32,0 | 34,6 | 33,6 | 26,6 | 17,3 | 9,5 | 9,0 | 34,6 |
| Уртаса максимум, °C | −4,8 | −4,7 | 0,5 | 7,6 | 15,2 | 19,3 | 22,3 | 19,8 | 13,7 | 7,2 | 0,8 | −2,8 | 7,8 |
| Уртаса температура, °C | −7,5 | −7,8 | −3 | 3,2 | 10,1 | 14,6 | 17,6 | 15,4 | 10,0 | 4,5 | −1,2 | −5,3 | 4,2 |
| Уртаса минимум, °C | −10,4 | −11 | −6,5 | −0,9 | 4,9 | 9,9 | 13,0 | 11,5 | 6,7 | 2,0 | −3,4 | −8 | 0,7 |
| Абсолют минимум, °C | −36,8 | −31,6 | −23,6 | −15,9 | −6,2 | −1,2 | 5,0 | 1,7 | −5 | −12,1 | −21 | −28,6 | −36,8 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 51 | 38 | 41 | 28 | 38 | 59 | 70 | 76 | 62 | 67 | 64 | 59 | 653 |
| Сығанаҡ: Финляндия метеорология институты ||||||||||||||

# Лаппеэнранта
## Климат
### Эске бүленеше

Муниципалитет 46 районға бүленә, составына шулай уҡ 11 ауыл биләмәһе инә.

# Лаппеэнранта
## Климат
### Эске бүленеше
#### Муниципалитет ҡарамағындағы ауылдар

* Вайниккала
* Кансола
* Конту
* Лоуко (Финляндия ҡарамағында ҡалған өлөшө)
* Мойсио
* Нуйямаа
* Рауха
* Руокола
* Симола
* Ханхиярви
* Хииваниеми

# Лаппеэнранта
## Климат
### Транспорт

Ҡала Санкт-Петербургтан 220 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Лаппеэнранта
## Мәғариф

1961 йылдан ҡалала технология университеты эшләп килә.

# Лаппеэнранта
## Ҡәрҙәш ҡалалар

* Раквере, Эстония
* Стиккисхоульмюр, Исландия
* Драммен, Норвегия
* Эребру, Швеция
* Швебиш-Халль, Германия
* Сомбатхей, Венгрия
* Кольдинг, Дания
* Клин, Рәсәй
* Выборг, Рәсәй
* Лейк-Ворт, АҠШ
# Котыг-Еган (Оккын-Еган ҡушылдығы)

Котыг-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оккын-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Котыг-Еган (Оккын-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038361
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203836
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2