# Сукачёв Владимир Николаевич

Сукачёв Владимир Николаевич (26 май (7 июнь) 1880, Харьков губернаһы — 9 февраль 1967, Мәскәү) — Рәсәй, СССР геоботанигы, урман фәне белгесе, эколог, палеонтологик һәм фән ойоштороусы, СССР Фәндәр академияһы академигы (1943), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1965). РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1960).
Фәнгә «биогеоценоз» төшөнсәһен индерә (1942), биогеоценология фәнни йүнәлешенә нигеҙ һалыусы.

# Сукачёв Владимир Николаевич
## Биографияһы

Владимир Николаевич Сукачёв 1880 йылдың 26 майында (7 июнь) Харьков губернаһы Змиевский өйәҙенең Александровка ауылында, поместьелар менән идара итеүсе ғаиләһендә тыуған, әсәһе — ярлыланған дворяндарҙан була.
1898 йылда Харьков реаль училищеһын тамамлаған.
1902 йылда Санкт-Петербург урман институтын тамамлағандан һуң беренсе разрядлы урман белгесе исемен ала, һәм шул уҡ институтта ассистент булып эшләй. Академик И. П. Бородин һәм Г. Ф. Морозов уҡыусыһы. 1905 йылда Германияға стажировкаға ебәрелә.
1911—1919 йылдарҙа Петербург Юғары ҡатын-ҡыҙҙар ауыл хужалығы курсында һәм Юғары география курсында уҡыта.
1912—1918 йылдарҙа Рәсәй Фәндәр академияһының Ботаника музейында эшләй.
1915 йылда Рус ботаника йәмғиәтен ойоштороуҙа һәм уның уставын эшләүҙә ҡатнаша.
1919—1941 йылдарҙа Урман институтында үҙе ойошторған үҫемлектәр дендрологияһы һәм систематикаһы кафедраһын етәкләй.
1924—1926 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Төп ботаника баҡсаһында акклиматизация бүлеге мөдире, ә 1931—1933 йылдарҙа — СССР Фәндәр академияһы институтының геоботаника ботаника бүлеге мөдире.
1941—1943 йылдарҙа Свердловск ҡалаһында Урал урман техник институтының биология фәндәре кафедраһы мөдире.
1944 — СССР ФА етешетереү көстәрен өйрәнеү буйынса Көньяҡ-Ҡырғыҙ Советы экспедицияһы начальнигы.
1943 йылдың 27 сентябрендә биология фәндәре (ботаника, фитоценология, биогеоценология, фитопатология) буйынса СССР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы.
1944 йылда Мәскәүгә күсә.
1944—1948 йылдарҙа — Мәскәү урман техник институты профессоры, дендрология һәм үҫемлектәр систематикаһы кафедраһы мөдире.
1946—1953 йылдарҙа — Мәскәү дәүләт университетының география факультетында геоботаника /ботаник география кафедраһы, (1951) / биогеография кафедраһы мөдире (1953).
СССР Фәндәр академияһында ойоштора:
* 1944 — Урман һәм ағас институты, уның менән 1958 йылға тиклем етәкселек итә (1992 йылдан — ул РФА Себер бүлегенең В.Н.Сукачёв исемендәге урман институты);
* 1959 — СССР Фәндәр академияһының урман фәне лабораторияһында эшләй (1958, хәҙер РФА Урман фәне институты) уны 1962 йылға тиклем етәкләй;
* 1964 — СССР ФА Ботаника институты эргәһендә биогеоценология лабораторияһында (1966 йылға тиклем етәксе).
1955 йылда «Өс йөҙҙөң хаты»на ҡул ҡуя.
Ғилми йәмғиәттәрҙә әүҙем эшләй: Мәскәү тәбиғәтте һынаусылар йәмғиәтенең президенты (1955—1967) Дүртенсел осорҙо өйрәнеү буйынса комиссия рәйесе (1956—1967).
1967 йылдың 9 февралендә Мәскәүҙә вафат була. Введенское зыяратында ерләнә (11-се участка).

# Сукачёв Владимир Николаевич
## Наградалары һәм премиялары

В. Н. Сукачёв бүләкләнгән:
* 1902 — Урман институтының алтын миҙалы
* 1912 — Рус география йәмғиәтенең кесе көмөш миҙалы — 1912
* 1914 — Н. М. Пржевальский исемендәге миҙал
* 1940 — Бөтә Союз география йәмғиәтенең ҙур көмөш миҙалы
* 1942 — «Почёт Билдәһе» ордены
* 1945 — Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* 1946 — «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы
* 1949 — П. П. Семенов-Тян-Шанский исемендәге миҙал
* 1950 — В. В. Докучаев исемендәге алтын миҙал, В.В.Докучаевтың фәнни идеяларын ижади үҫтереүе өсөн
* 1953 — Ленин ордены, 19 сентябрь 1953
* 1959 — Ленин ордены, 6 июнь 1959
* 1965 — Социалистик Хеҙмәт Геройы, 1965 8 июнь (№ 10458), Ленин ордены менән тапшырыла.

# Сукачёв Владимир Николаевич
## Ойошмаларҙа ағзалығы

* 1915 — Бөтә Рәсәй ботаника йәмғиәте, ағзалары-ойоштороусы, президент (1946 йылдан), почетлы президенты (1964 йылдан).
* 1916 — Рус палеонтология йәмғиәте, ағза-ойоштороусыһы
* 1927 — Чехословакия игенселек академияһы (Брно) ағза-корреспонденты.
* Мәскәү тәбиғәтте һынаусылар йәмғиәте президенты (1955).
* Дүртенсел осор өйрәнеү буйынса комиссия рәйесе (1956).
* 1930 — Швецияның король фитогеография йәмғиәте
* 1936 — Польшаның Ботаника йәмғиәте.
* 1937 — ВКП(б)
* 1956 — Финляндия урман хужалығының ғилми йәмғиәте.
* 1957 — Швед тәбиғәтте һаҡлау йәмғиәте.
* 1959 — Польша Фәндәр академияһыныңмөхбир ағзаһы
* 1961— немец ботаника йәмғиәтенең ағза-корреспонденты.

# Сукачёв Владимир Николаевич
## Хәтер

1979 йылда СССР Фәндәр академияһы В.Н Сукачёв исемендәге премия һәм алтын миҙал&nbsp;булдыра.
2001 йылда В. Н. Сукачёв исемендәге премия булдырыла — экология өлкәһендәге иң яҡшы эш өсөн
РФА Себер бүлегенең В. Н. Сукачёв исемендәге Урман институты
Сукачёвтың гербарий өлөшө — Курск губернаһы үҫемлектәре, 1000 япраҡ — Санкт-Петербург урман техник академияһының И. П. Бородин исемендәге Гербарийҙа һаҡлана.
В. Н. Сукачев хөрмәтенә үҫемлектәрҙең яңы төрҙәре аталған:
* Aira sukatschewii
* Deschampsia sukatschewii
* Saussurea sukaczevii
* Senecio sukaczevii
* Syncalathium sukaczevii
* Tephroseris sukaczevii
* Betula ×sukaczewii
* Climacoptera sukaczevii
* Salsola sukaczevii
* Sedum sukaczevii
* Carex sukaczovii
* Astragalus sukaczevii
* Aconitum sukaczevii
* Pulsatilla sukaczewii
* Alchemilla sukaczevii
* Ulmus sukaczevii
* Viola ×sukaczewii
* Rhamnus sukatschewii