yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Соснова (Пизя ҡушылдығы)

Соснова — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Пизя йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Соснова (Пизя ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014578
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101457
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Керженец ҡурсаулығы

Керженец ҡурсаулығы (рус. Ке́рженский запове́дник) (Федеральное Государственное Бюджетное Учреждение "Государственный Природный Биосферный Заповедник «Керженский») — Рәсәйҙең Түбәнге Новгород өлкәһенең Волга аръяғы төбәгенең һул яҡ ярындағы ҡурсаулыҡ. Түбәнге Новгород-Волга аръяғы биосфера ҡурсаулығы составына инә.
1993 йылдың 23 апрелендә нигеҙ һалына. Майҙаны 46856,2 гектар тәшкил итә, шуларҙың 42210 гектары — урмандар, яҡынса 4000 гектары — һаҙлыҡтар. Ҡурсаулыҡ Керженец йылғаһының (Волганың ҡушылдығы) урта ағымы бассейнында, Бор ҡала округында һәм Түбәнге Новгород өлкәһенең Семёновский ҡала округында урынлашҡан.

# Керженец ҡурсаулығы
## Флора һәм фаунаһы

Ҡурсаулыҡ биләмәһендә көньяҡ тайганың тәбиғәт комплекстары бар. Үҫемлектәр донъяһы башлыса ҡарағай (ҡурсаулыҡ майҙанының 60 % -ы) һәм ваҡ япраҡлы урмандарҙан (урман майҙанының яҡынса 35 % -ы) тора. Һаҙлыҡтары күп. Шыршы урмандары ҙур булмаған биләмәләрҙе биләй, улар башлыса Керженец йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан. Шыршы урманында тайга һәм япраҡлы урмандарға хас үҫемлектәр үҫә.
Ҡурсаулыҡ территорияһында 30-ға яҡын торф һаҙлығы һаҡланып ҡалған.
Бәшмәктәрҙең 385, лишайниктарҙың 207, ылымыҡтарҙың 841, мүк һымаҡтарҙың 218, көпшәле үҫемлектәрҙең 651 төрө теркәлгән. Бында Рәсәйҙең һәм Түбәнге Новгород өлкәһенең Ҡыҙыл китаптарына индерелгән 68 төр үҫемлек һәм бәшмәк осрай.
Керженск ҡурсаулығы биләмәһендә 15 отрядтың 45 ғаиләһенә ҡараған 170 ҡош төрө бар. 110 төрө оя ҡора, шуларҙың 30-ы ултыраҡ ҡоштар.
Хайуандар һәм ҡоштар (атап әйткәндә, элек ҡурсаулыҡ территорияһында йәшәгән рус йофары, аҡ ағуна, төньяҡ боландары) популяцияһын тергеҙеү буйынса тәжрибәләр үткәрелә.
2002 йылда ҡурсаулыҡ «Түбәнге Новгород-Волга аръяғы өлкәһе» исеме аҫтында ЮНЕСКО-ның халыҡ-ара биосфера резерваттары селтәренә индерелә. Биосфера резерватына Краснобаковский, Воскресенский, Варнавинский, Воротинский һәм Лысковский муниципаль райондары, Түбәнге Новгород өлкәһенең Семеновский һәм Борский ҡала округтары территориялары инә.
Уның биләмәһендә, ҡурсаулыҡтан тыш, төбәк әһәмиәтендәге һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре: Воскресенское Поветлужье тәбиғәт паркы, Килемар һәм Варнавинск дәүләт заказниктары, 20 тәбиғәт ҡомартҡыһы урынлашҡан. Биосфера резерватын үҫтереү буйынса партнерҙарҙың уртаҡ эшмәкәрлеген координациялауҙы Керженец ҡурсаулығы тормошҡа ашыра.
# Виска Безмошная

Виска Безмошная — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Пешица йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 58 км.

# Виска Безмошная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары/ Канин Нос морононан/ Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000054721
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005472
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Школьная

Школьная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лисица йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Школьная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027054
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202705
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Когит

Когит — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туй йылғаһының уң ярына тамағынан 422 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Когит
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300007291
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300729
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Мошница (Кисьма ҡушылдығы)

Мошница — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кисьма йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Мошница (Кисьма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Иваньков ГЭС-ынан Угличь ГЭС-ына тиклем (Угличь һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100812110000004179
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000417
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нар

Нар — Рәсәйҙәге йылға. Төньяҡ Осетия — Алания биләмәләрендә аға. Йылға Ардон йылғаһының уң ярына тамағынан 79 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 4 км.

# Нар
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ардон йылғаһы . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000112108200003115
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200311
* Бассейн коды — 07.02.00.001
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аня Лундквист

Карин Аня Элисабет Лундквист (швед. Karin Anja Elisabet Lundqvist; 7 июнь 1971 йыл, Упсада, Швеция) — швед театр һәм кино актрисаһы.1995 йылдан алып 1999 йылға тиклем Стокгольм театр институтында уҡый. Һуңыраҡ Аня Плаза театры, Король драма театры һәм Стокгольм ҡала театрында эшләй. Аня Лундквист кино карьераһын 2000 йылда «Бергә» фильмында башлай. Шулай уҡ «Бөтә тоташтырылған: Грециялағы каникулдар» фильмында Карин роле буйынса билдәле.

# Аня Лундквист
## Фильмографияһы

| Йыл | Исеме | Персонаж |
| 2000 | Бергә | Лена |
| 2000 | I Soldater månsken (сериал) |
| 2002 | Gåvan (метражлы) | Анника |
| 2002 | Туғанлыҡ (сериал) | Аннели, Хофф ҡатыны |
| 2002 | Ҙур театр (мини-сериал) | гардеробсы |
| 2005 | Валландер (сериал) | Гунилла Хольм (2013) |
| 2005 | Июндә дүрт аҙна. | Уҙаҡ |
| 2006 | Varannan vecka | Мария |
| 2006 | Offside | Аса |
| 2006 | Ҡараңғылыҡ ҡуйырғанда | Сюзанна |
| 2006 | Мария Верн (сериал) | Розмари Гааг |
| 2008 | Oskyldigt dömd (сериал) | Каролина Густавссон |
| 2009 | Ярым йәшерендәр (мини-сериал) | Ева |
| 2009 | Stenhuggaren | Шарлотта Флорин |
| 2009 | Дауыл (пьеса буйынса, сериал) |
| 2009 | Flickor tre Guds (сериал) | ректор |
| 2010 | Liv Våra vänners | Лотта |
| 2012 | Liv, Lust & Längtan (ҡыҫҡа метражлы) | Кристин әсә |
| 2012 | Бөтә тоташтырылған: Грециялағы каникул. | Карин |
| 2013 | Döden Leva för (ҡыҫҡа метражлы) | Фрида |
| 2013 | Бөтә тоташтырылған −2: Европа буйынса саптырып | Карин |
| 2014 | Бөтә тоташтырылған-3: Суне тауҙарҙа. | Карин |
# Ирмиза

Ирмиза — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/240/156 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Ирмиза
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101112111100016113
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101611
* Бассейн коды — 10.01.01.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Забужко Оксана Стефановна

Забужко Оксана Стефановна (19 сентябрь 1960 йыл, Луцк) — Украина яҙыусыһы, шағир. 1987 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

# Забужко Оксана Стефановна
## Биографияһы

Оксана Стефановна Забужко 1960 йылдың 19 сентябрендә Украина ССР-ының Волынск өлкәһе Луцк ҡалаһында тыуған.
Фәлсәфә факультетын (1982) һәм Киев университеты аспирантураһын (1985) тамамлай. Ул «Шиғриәттең эстетик тәбиғәте сәнғәт йүнәлеше булараҡ» темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1987 йылда Советтар Союзы Коммунистар партияһына инә. 1992 йылда Оксана Забужко Пенн Стейт университетында саҡырылған яҙыусыһы сифатында украинистика уҡыта. 1994 йылда ул Фулбрайт Фондының стипендияһын ала һәм Гарвард һәм Питтсбург университеттарында уҡыта. 1989 йылдан алып Забужко Украина ФМА фәлсәфә институтының өлкән ғилми сотруднигы.
1987 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
2014 йылда «Украин һайлауы» йәмәғәт ойошмаһы хәрәкәте лидеры Виктор Медведчук Оксана Забужконы судта еңеп сыҡты. Медведчук Забужконы яла яғыуҙа, атап әйткәндә, 2013 йылдың 30 ноябрҙән 1 декабренә тиклем Медведчуктың Евромайҙанды ҡыуыуҙа ҡыҫылышы барлығы тураһында мәғлүмәт таратыуында ғәйепләне.

# Забужко Оксана Стефановна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* III дәрәжә Княгиня Ольга ордены (16 ғинуар 2009 йыл) — украин йәмғиәтен берләштереү эшенә, демократик, социаль һәм хоҡуҡи дәүләт төҙөүҙә ҙур шәхси өлөшө өсөн һәм Украинаның дәүләт байрамы уңайынан (укр. День соборності України)
* Global Commitment Foundation шиғри премияһы (1997)
* Гелен Щербань-Лапик Фонды премияһы(1996)
* Ковалевтар Фундацияһы премияһы (1997)
* Рокфеллер Фонды премияһы(1998)
* Мюнхен ҡалаһы мәҙәниәт Департаменты премияһы (1999)
* Ледиг — Ровольт Фундацияһы премияһы (2001)
* Грац ҡалаһы мәҙәниәт департаменты премияһы (2002)
* Оксана Забужконың «„Музей покинутих секретів“» романын "Корреспондент"журналы иң яҡшы украин китабы −2010 тип атаны. 2013 йылда ул «Angelus» Үҙәк Европа Әҙәби премияһы менән билдәләнде.

# Забужко Оксана Стефановна
## Тәржемәләр

Оксана Забужко әҫәрҙәре ундан артыҡ телгә тәржемә ителгән.
* О. С. Забужко, Украин сексының ялан тикшеренеүҙәре (роман), Сит планетанан килеүсе (повесть), Ҡыҙҙар, Густав өсөн альбом (хикәйәләр) — М: АСТ, Елена Мариничеваның украин теленән рус теленә тәржемәләре һәм иҫкәрмәләре. — 2007;
# Ломбуха

Ломбуха — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Подюга йылғаһының уң ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ломбуха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029121
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002912
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хорениа сиркәүе

Хорениа сиркәүе — Грузияла Ахалкалаки муниципалитетының Хоспио общинаһы Хорениа ауылындағы грузин архитектура ҡомартҡыһы. Сиркәү X быуатта төҙөлгән, әммә һуңыраҡ реставрациялана һәм тергеҙелә. Биналағы алты яҙыуҙың береһе лә әлеге мәлдә аныҡ уҡылмай, әммә уларға ҡарата төрлө авторҙарҙың һылтанмалары бар. Ҡорамда рельефтағы һүрәт бигерәк тә иғтибарға лайыҡ, ике һүрәт бер -береһенән ныҡ айырыла. Сиркәүҙең фасадтары ҡыҙғылт базальт таштар, һуңыраҡ һоро төҫтәге таштар менән биҙәлгән. Барельефтар менән бай биҙәлгән. Семәрле үремтәгә тәре ҡуйылған. ағастар мкнән уратып алынған ике ирҙең һүрәте урынлашҡан. Панелдең өҫкө өлөшөндә ике яҡтан геометрик фигуралар бар. Көньяҡ фасад төрлө фигуралар менән биҙәлгән. Һуңыраҡ сиркәүгә ҡапҡа төҙөйҙәр. Уларҙы һуңғы йылдарҙа ике тапҡыр ҡоралар; Зыяратында күп һанлы боронғо ҡәбер таштары ята.
Хорениа сиркәүенә 2006 йылда Грузия президенты указына ярашлы Грузияның дәүләт әһәмиәтендәге күсемһеҙ мәҙәни ҡомартҡы категорияһы бирелә
# Кесе Жигалова

Кесе Жигалова — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Елтырева (Жигалова) йылғаһының уң ярына тамағынан 299 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кесе Жигалова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027511
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202751
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ó (латин хәрефе)

Ó, ó — латин хәрефе. Был хәреф фарер, венгер, исланд, кашуб, поляк, чех, словак һәм лужи әлифбаларында ҡулланыла.
Был хәреф шулай уҡ каталан, ирлан, окситан, португаль, испан һәм вьетнам телдәрендә о хәрефенең варианты итеп һәм инглиз телендә ҡулланыла.
Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.
# Әбдүшев Хәбибулла Бәхтигәрәй улы

Әбдүшев Хәбибулла Бәхтигәрәй улы (1 март 1920 йыл — 23 декабрь 1988 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы, трактор бригадаһы бригадиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Әбдүшев Хәбибулла Бәхтигәрәй улы
## Биографияһы

Хәбибулла Бәхтигәрәй улы Әбдүшев 1920 йылдың 1 мартында Денис ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Фёдоровка районы). 1934 йылда Фёдоровка районы «Сулпан» колхозында мал ҡараусы булып эш башлай. 1935 йылдан БАССР-ҙың Фёдоровка районы Октябрь МТС-ында тракторсылар курсында уҡый.
Эш урыны: 1936 йылдан — Октябрьский МТС-ы тракторсыһы. 1941 йылдың апрелендә Ҡыҙыл Армия сафына хеҙмәткә саҡырыла. 583-се айырым гвардия миномёт дивизияһы составында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1944 йылда һаулыҡ торошо буйынса демобилизациялана.
Һуғыштан һуң Әбдүшев Хәбибулла Бәхтигәрәй улы тракторсы булып эшләй, 1951—1959 йылдарҙа — трактор бригадаһы бригадиры, 1959 йылдан — Фёдоровка районы Фрунзе исемендәге колхоздың комплекслы бригадаһы бригадиры.
1963 йылда Х. Б. Әбдүшев бригадаһы беркетелгән 750 гектар майҙандан гектарынан 18,7 центнер уңыш иген йыйып ала. 1964 йылда 775 гектар майҙандан иген уңышын гектарынан уртаса 20,5 центнер, 110 гектар майҙандан борсаҡтан — 26 центнер, 112 гектар майҙандан бойҙай уңышын — 22 центнер, шәкәр сөгөлдөрөн 120 гектар майҙандан — гектарынан 164 центнер йыйҙы. 1965 йылда 805 гектар майҙандан гектарынан алып 18,6 центнер иген уңышы алды.
Бойҙай, арыш, ҡарабойҙай һәм башҡа иген һәм мал аҙығы культураларын етештереүҙә һәм әҙерләүҙе арттырыуҙа һәм техниканы юғары етештереүсәнлекле ҡулланыуҙа өлгәшкән уңыштары өсөн СССР Юғары Советы Президиумының 1966 йылдың 23 июне Указы менән Xәбибулла Әбдүшевҡа «Социалистик Хеҙмәт Геройы» маҡтаулы исеме бирелә.
1966 йылдың июненән 1980 йылда хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем, Фёдоровка районы Фрунзе исемендәге колхозда агроном, машина-трактор оҫтаханаһы мөдире булып эшләй.
Тыуған ауылы Дениста йәшәй. 1998 йылдың 23 декабрендә вафат була.

# Әбдүшев Хәбибулла Бәхтигәрәй улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966)
* Ленин ордены
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* миҙалдар
# Гурс-Эйх

Гурс-Эйх (чеч. Гурс-Эхк) — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мичик йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Гурс-Эйх
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы , Аргун йылғаһы ҡойған урындан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001312108200006289
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200628
* Бассейн коды — 07.02.00.013
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Авдеева Наталья Германовна

Авдеева Наталья Германовна (6 сентябрь 1988 йыл) — Рәсәй спортсыһы, йәйәнән уҡ атыу буйынса 2019 йылда донъя чемпионы, 2019 йылда Европа уйындары чемпионы, Рәсәй чемпионаттары чемпионы һәм призеры. Илдең йыйылма командаһы ағзаһы.

# Авдеева Наталья Германовна
## Биографияһы

Наталья Германовна Авдеева 1988 йылдың 6 сентябрендә Калининград ҡалаһында тыуған. Наташаның ата-әсәһе ҡыҙҙарын йәйәнән атыу секцияһына бирергә ҡарар ҡабул итә. Ҡыҙҙың классик йәйәнән атыу эше килеп сыҡмай, шуға күрә ул блоклы йәйәнән атыуға күсә һәм уның был спорт төрө менән мөнәсәбәттәре яйға һалына. Спортсы ҡыҙ Рәсәй Федерацияһының спорт мастеры мдәрәжәһенә тиклем күтәрелә.

# Авдеева Наталья Германовна
## Спорт карьераһы

Наталья Германовна Авдеева егерме йәшендә Рәсәй йыйылма командаһы составына ныҡлап инә. 2012 йылдағы Универсиадала тәүге тапҡыр, команда ярыштарында сығыш яһап, көмөш миҙал яулай. Иммануил Кант исемендәге Балтик федераль университетында аспирантурала уҡый. Халыҡ-ара класлы спорт мастеры.
Кванджула үткән XXVII Бөтә донъя йәйге универсиадаһында 2015 йылдың июлендә ҡушма йәйәнән атыу буйынса ярыштарҙа ҡатын-ҡыҙҙар араһында алтын миҙал яулай.
2018 йылда спортсы Донъя Кубогына лайыҡ була.
2018 йылдың 19 февралендә Американың Янктон ҡалаһында блоклы йәйәнән атыу буйынса ябык залдағы донъя чемпионатында алтын миҙал яулай. Һөҙөмтәлә төрөк спортсыһы Есим Бостанды финалда еңә.
2019 йылдың 15 июнендә донъя чемпионатының блоклы йәйәнән атыу буйынса донъя чемпионы була. Был турнир Хертогенбоста үтә. Авдеева финалда 142 :141 иҫәбе менән америка спортсыһы Пейдж Пирсты еңә.
Европаның 2019 йылдың июнендә Минскиҙа үткән Европа уйындарында микста көмөш миҙал яулай, ә шәхси беренселектә II Европа уйындарының еңеүсеһе була.
# Кузьминиха

Кузьминиха — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Талица йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кузьминиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200003316
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200331
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Саха (Кусь ҡушылдығы)

Саха — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кусь йылғаһының һул ярына тамағынан 66 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Саха (Кусь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000014060
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001406
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Бадья-Ю

Кесе Бадья-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Кожим йылғаһының уң ярына тамағынан 145 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Бадья-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000069245
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006924
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Булдак

Булдак — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының уң ярына тамағынан 306 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Булдак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037590
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003759
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Важенка (Мурзинка ҡушылдығы)

Важенка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы/ Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мурзинка йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Важенка (Мурзинка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009914
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100991
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1