# Голубкина Анна Семёновна

Голубкина Анна Семёновна (16 [28] ғинуар 1864 йыл — 7 сентябрь 1927 йыл) — Рәсәй империяһы һәм СССР скульпторы.

# Голубкина Анна Семёновна
## Биографияһы

Анна Семёновна Голубкина Рязань губернаһының Зарайск ҡалаһында (хәҙер Мәскәү өлкәһе) мещандар ғаиләһендә тыуған. Егерме биш йәшендә Мәскәүгә уҡырға китә, архитектор А. О. Гунсттың нәфис сәнғәт класына уҡырға инә (1889—1890 йй.), унда педагог билдәле скульптор һәм педагог С. М. Волнухин уның һәләтен күрә. Бер нисә йыл Мәскәү һынлы сәнғәт, архитектура һәм һәйкәл ҡойоу училищеһында С. И. Ивановтың оҫтаханаһында уҡый. 1894 йылда Санкт-Петербургта Император Художество Академияһы янындағы училищела уҡый (В. А. Беклемишев класы).
1895 йыл башынан, Анна Голубкина, үҙенең уҡыуын дауам итеп, өс тапҡыр оҙаҡ ҡына Парижда йәшәй. Коларосси академияһының дәрестәренә йөрөй. Үҙ оҫтаханаһында эшләй. Мәрмәр эшкәртеү технологияларын өйрәнә. Лондон музейҙарын барып ҡарай. 1897 йылдан француз скульпторы Огюст Родендың консультациялары менән файҙалана. Был йылдарҙа ул «Старость», «Портрет Э.-Ж. Бальбиани», «Женская маска в блоке» әҫәрҙәрен ижад итә. 1899 йылда Парижда Яҙғы салонда «Старость» скульптураһы өсөн бронза миҙалға лайыҡ була.
1899 йылда Мәскәүгә ҡайта. 1902—1903 йылдарҙа Мәскәү Художество театры ишектәренән өҫтәрәк урынлаштырылған «Пловец» рельефын эшләй. 1910 йылдан Оло Левшинский тыҡрығындағы 12-се йортта үҙ оҫтаханаһында йәшәй һәм эшләй (хәҙер был адрес буйынса — А. С. Голубкина Музей-оҫтаханаһы, Дәүләт Третьяков галереяһы бүлеге). Мәскәү коммерция училищеһында (1904—1906 йыл), Пречистенский эшселәр курсында (1913—1916 йылдарҙа) һәм Юғары художество-техник оҫтаханаларҙа (1918—1922 йылдарҙа) уҡыта. 1914—1915 йылдарҙа күптән түге асылған Александр III исемендәге Һынлы сәнғәт музейында (хәҙер А. С. Пушкин исемендәге ГМИИ) Голубкина Аннаның шәхси күргәҙмәһе үтә. «Несколько слов о ремесле скульптора» (1923 йыл) китабының авторы).
Анна Семёновна Голубкинаның скульптура әҫәрҙәре эре музей тупланмаларында (Третьяков галереяһында, Рус Музейында, Орск музейында һ.б.) һаҡлана. С. Т. Коненков, А. Т. Матвеева, С. Д. Эрьзя, В. И. Мухина ижады менән бер рәттән — Голубкинаның ижады ХХ быуаттың тәүге яртыһында Ватан скульптураһы әһәмиәтен билдәләй.
Скульптор тарафынан төрлө йылдарҙа иҗад ителгән танылған әҫәрҙәр исемлегенә Л. Н. Толстой, А. М. Ремизов, Вяч. Иванов, Андрей Белый, В. Ф. Эрн, А. Н. Толстой һ.б. портреттары инә.
Зарайскиҙа вафат була, ҡала зыяратында ерләнә (ҡәбере һаҡланған).

# Голубкина Анна Семёновна
## Хәтер

Хәҙер Зарайскиҙа Голубкина музейы урынлашҡан, ул уның тыуған йортонда асылған. 1999 йылда музей ихатаһына Ю. Ф. Иванов эшләгән Голубкина һәйкәле ҡуйылған.
Венералағы кратер Анна Голубкина исеме менән аталған һәм «Скульптор Голубкина» проекты-481 (ПХР) ролкеры бар, ул Ҡара диңгеҙ пароходсылығы флоты составына инә.

# Голубкина Анна Семёновна
## Әҫәрҙәре

* Йөҙөүсе (горельеф)
* "Йөҙөү". 1903 йыл. Тонировкаланған гипс. Камергер тыҡрығында МХАТ-ҡа инеү урынында
* Ҡартлыҡ, 1898
* "Томан" вазаһы, 1899
* Төлкө, 1902
* А.Н. Толстй портреты, 1911
* Кариатидтар, 1911
* Е. Носова, 1912
* Ҡайынҡай, 1927 (оҫтаның һуңғы эше)

# Голубкина Анна Семёновна
## Музейҙары

* Мәскәүҙә А. С. Голубкинаның музей-оҫтаханаһы, адресы: Оло Левшинский тыҡрығы, 12-се йорт.
* Зарайскта Голубкинаның йорт-музейы

# Голубкина Анна Семёновна
## Цитаталар

Юрий Нагибин, «Вдали музыка и огни» хикәйәһе: «Ә үҙемдең Голубкина тураһындағы хикәйәмде мин скульптор Ефимов һүҙҙәре менән тамамлар инем: „Әгәр минән һораһалар, һеҙ даһиҙарҙы беләһегеҙме?“ — мин әйтер инем: „Голубкина“ тип».