yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы

Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы (23 июль 1932 йыл) — Өфөләге 21-се төҙөлөш тресы бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978). РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1967).

# Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы
## Биографияһы

Миҙхәт Әбделнасир улы Ғәлимов 1932 йылдың 23 июлендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районы Иҫке Юрмаш ауылында тыуған. Урта белемле.
Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улының хеҙмәт эшмәкәрлеге, фабрика-завод уҡытыу мәктәбен тамамлағандан һуң, 1950 йылдың сентябрендә «Башнефтезаводстрой» тресында башлана. 1954—1957 йылдарҙа Миҙхәт Әбделнасир улы Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. 1957 йылдың декабрендә 7-се махсуслаштырылған идара составында үҙенең бригадаһы менән бергә 21-се Өфө төҙөлөш тресына күсерелә. 1962 йылдың ноябрь айында плитасыларҙың бригадиры итеп тәғәйенләнә.
Миҙхәт Ғәлимов 21-се треста һәм Главбашстройҙа һөнәре буйынса иң яҡшыларҙың береһе булып таныла. Ул етәкләгән бригада Өфө химия заводында үҫемлектәрҙе химик һаҡлау сараларын етештереү буйынса комплекс, Яңы-Өфө нефть эшкәртеү заводында һыу таҙартыу ҡоролмаларын, Өфө моторҙар эшләү заводында «Москвич-412» двигателдәрен етештереү буйынса комплекс төҙөүҙә ҡатнаша.
Туғыҙынсы биш йыллыҡ заданиеһын (1971—1975) уның бригадаһы ваҡытынан алда, дүрт йыл һәм дүрт ай эсендә башҡара. Унынсы биш йыллыҡтың ике йылы планын (1976—1980) Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы бригадаһы Октябрь социалистик революцияһының 60-йыллығына тапшыра. Хеҙмәт етештереүсәнлеге буйынса план үтәлеше 140 процент тәшкил итә, сменаһына бер кеше иҫәбенә етештереү күләме 16,8 квадрат метр көпләү йөҙөнә етә.
Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы бригадаһы Өфө синтетик спирт заводында фенол һәм ацетон етештереү буйынса комплекс объекттарын төҙөүҙә әүҙем ҡатнаша. Ә. М. Ғәлимов комплекс объекттарын төҙөү срогын ҡыҫҡартыуға шәхси өлөшөн индерә. № 605, 606, 607, 608, 609 һәм 619 цехтар ваҡытынан алда, яҡшы һәм бик яҡшы сифат менән тапшырыла. Был эшләтеп ебәреү-көйләү эштәрен ваҡытынан иртәрәк башларға, фенол һәм ацетон етештереүҙе алдан ғәмәлгә индерергә мөмкинлек бирҙе. Хеҙмәт етештереүсәнлеге буйынса план үтәлеше 142 процент тәшкил итә, етештереү күләме сменаһына бер кешегә 16,8 квадрат метрға етә.
Бригада коллективы фенол һәм ацетон етештереү буйынса комплекс төҙөүҙе уңышлы тамамлау менән бәйле, унынсы биш йыллыҡтың өс йыллыҡ заданиеһын 1978 йылдың 7 октябренә, СССР конституцияһын ҡабул итеү йыллығына үтәргә юғары социалистик йөкләмә ҡабул итә.
1977 йылда, фенол һәм ацетон комплексында эшләп йөрөгәндә, Миҙхәт Әбделнасир улы 6 700 һумлыҡ иҡтисади һөҙөмтә биреүсе 11 рационализаторлыҡ тәҡдиме индерә.
Өфө синтетик спирт заводында фенол һәм ацетон комплексын төҙөгәндә һәм ғәмәлгә индереүҙә өлгәшкән юғары производство уңыштары өсөн, 1978 йылдың 20 декабрендә СССР-ҙың Юғары Советы Президиумы указы менән М. Ә. Ғәлимовҡа Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.
Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы 1992 йылдың июль айында пенсияға сыға.
РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1967). Хәҙерге ваҡытта Өфө ҡалаһында йәшәй .

# Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы
## Наградалары

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978);
* Ике Ленин (1971, 1978), «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары, миҙалдар менән бүләкләнгән.
# Аҡылов Фәрит Яныбай улы

Аҡылов Фәрит Яныбай улы (рус. Акилов Фарит Яныбаевич; 9 июнь 1947 йыл) — хеҙмәт ветераны, технолог-тау байыҡтырыусы. 2011—2012 йылдарҙа Гай тау-байыҡтырыу комбинатының байыҡтырыу фабрикаһы начальнигы. СССР‐ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1988), Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры (1984).

# Аҡылов Фәрит Яныбай улы
## Биографияһы

Фәрит Яныбай улы Аҡылов 1947 йылдың 9 июнендә Башҡорт АССР-ының Хәйбулла районы Ғәлиәхмәт ауылында тыуған. Ауыл 1927 йылда аҫаба башҡорттар ерендә Аҡъюл ауылынан күсенгән кешеләр тарафынан нигеҙләнгән. Ошо ауылда тыуып үҫеп, республикала танылыу яулаған күп шәхестәрҙең береһе ул Фәрит Яныбай улы.
Тыуған ауылында мәктәп тамамлағандан һуң Баймаҡ тау-механика техникумында уҡып, 1966 йылда ҡулына диплом алған.
1974 йылдан алып 2010 йылға тиклем (сит илдә эшләү арҡаһында өҙөклөк менән) Учалы тау-байыҡтырыу комбинатында эшләй: смена мастеры, өлкән мастер була, ә 1982 йылдан алып комплекслы бригада бригадиры вазифаһында.
Беренсе булып камераларының күләме 16 кубометр булған флотомашинаны үҙләштерә, технологик процестар менән идара итеүҙең автоматик системаһын индереүҙә ҡатнаша, технологияны камиллаштырыу йәһәтенән уйлап табыуҙарына патенттар ала.
1990 йылда Фәрит Яныбай улын Монголияға эшкә йүнәлтәләр, унда берлектәге Рәсәй-Монголия «Эрдэнэт» тау-байыҡтырыу комбинатында байыҡтырыу фабрикаһының бүлек начальнигы урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнә.
2002 йылдан тәжрибәле белгесте Учалы байыҡтырыу фабрикаһы начальнигы урынбаҫары итеп тәғәйенләйҙәр, ә 2006 йылда фабриканың төп корпусы етәксеһе дәрәжәһенә эйә була.
2010—2011 йылдарҙа «ИВС» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтендә (Санкт-Петербург ҡалаһы) берлектәге Урал вәкиллегенең (Учалы ҡалаһы) проект-конструкторлыҡ төркөмө төп инженер-технологы вазифаһын биләй.
2011 йылдың апреленән алып 2012 йылға тиклем Гай тау-байыҡтырыу комбинатының байыҡтырыу фабрикаһы начальнигы булып эшләй.

# Аҡылов Фәрит Яныбай улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* СССР‐ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1988)
* Халыҡтар Дуҫлығы ордены (1984)
* миҙалдар
# Варкнив-Яга

Варкнив-Яга (Варкнев-Яга) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Пярцор-Яга йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Варкнив-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000086252
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008625
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бергидат

Бергидат — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Мендель йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Бергидат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200024862
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202486
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әбү Бәкер Әр-Рази

Әр-Рази, Әбү Бәкер Мөхәммәт ибн Зәкәриә әр-Рази (ғәр. ابوبكر محمّد زکرياى رازى‎, 865, Рей, Иран — 925, шунда уҡ) — күренекле фарсы энциклопедиясы–ғалимы, табиб, алхимик, фәйләсуф. Европала латинлаштырылған Разес (Rhazes) исеме менән билдәле. Әр-Разиҙың күп кенә хеҙмәттәре X-XIII быуаттарҙа латин теленә тәржемә ителгән. Улар Көнбайыш Европа табибтары һәм алхимиктар тарафынан танылған. Әр-Разиҙы «табибтарҙың атаһы» тип йөрөткәндәр.

# Әбү Бәкер Әр-Рази
## Биографияһы

Әбү Бәкер Мөхәммәт ибн Зәкәриә әр-Рази Бөйөк Фарсы иленең Тәһран янындағы Рей ҡалаһында тыуған. Персияның үҙендә, хәҙерге Үзбәкстан һәм Тажикстан ерҙәрендә урынлашҡан боронғо ҡалаларҙа уҡып, төплө ғилем алған, метафизика, философия, шиғриәт, алхимияны үҙләштергән. Йәштән үк металдарҙы ҡиммәтләндереүсе «эликсир» табыу тәжрибәләре үткәргән. Утыҙ йәшендә Бағдадҡа тыйб фәнен (медицина) өйрәнергә киткән. Оҫта ҡуллы табиб булараҡ танылыу алған. Рей ҡалаһында, Бағдадта клиника менән етәкселек иткән.
Әр-Разиҙың философия, этика, теология, логика, медицина, астрономия, физика һәм алхимия фәндәре буйынса яҙған 184 әҫәре билдәле, 61-е хәҙерге заманға тиклем һаҡланып килгән.

# Әбү Бәкер Әр-Рази
## Биографияһы
### Табиблыҡ эшмәкәрлеге

Беренселәрҙән булып, сәсәк ауырыуы (рус. оспа) менән ҡыҙамыҡтың (рус. корь) танырға, күп кенә химик матдәләрҙе , шул иҫәптән алкоголь менән ккәрәсинде айырырға өйрәнгән. Эдвард Гранвидь Браун уны «беренсе һөнәри табиб булған», тип һанай. Медицина өлкәһендә ғәрәп телендә яҙылған төп китаптары — «Әл-Хәви» (Тыйб фәне буйынса китап) һәм 10 томлыҡ «Мансурға арналған медицина энциклопедияһы». Латин теленә тәржемә ителгәс, улар бер нисә йөҙ йыл буйына табибтар өсөн өҫтәл китабы булып торған. Әр-Рази шулай уҡ хастаханалар төҙөү, бының өсөн урын һайлау тураһында тәҡдимдәрен яҙып ҡалдырған. Табибтарҙың берәй йүнәлеш буйынса махсуслашыуын яҡлап, бер нисә китап яҙған («Бер табиб бар ауырыуҙы ла дауалай алмай»). Медицина ярҙамы күрһәтеү һәм ярлыларҙың бер-береһенә ярҙам итеүе кәрәклеге тураһында ла хеҙмәттәр ҡалған («Медицина табибы булмаған кешеләр өсөн»).

# Әбү Бәкер Әр-Рази
## Хеҙмәттәре

Инглизсәгә тәржемә ителгән әҫәрҙәре:
* Mofid al Khavas, The Book for the Elite.
* The Book of Experiences
* The Cause of the Death of Most Animals because of Poisonous Winds
* The Physicians' Experiments
* The Person Who Has No Access to Physicians
* The Big Pharmacology
* The Small Pharmacology
* Gout
* Al Shakook ala Jalinoos, The Doubt on Galen
* Kidney and Bladder Stones
* Ketab tibb ar-Ruhani, The Spiritual Physik of Rhazes.
# Божья Матерь Дон иконаһы ғибәҙәтханаһы (Новочеркасск)

Божья Матерь Дон иконаһы ғибәҙәтханаһы — Новочеркасск ҡалаһында православие ҡорамы

# Божья Матерь Дон иконаһы ғибәҙәтханаһы (Новочеркасск)
## Тарихы

1891 йылда Японияла бөтә казак ғәскәрҙәренең атаманы булып иҫәпләнгән рәсәй тәхете вариҫы — Николай Александровичтың ғүмеренә ҡул һуҙырға маташыуҙарҙан һуң Новочеркасск халҡы 1893 йылдың апрелендә (тәхет вариҫының ҡотолоуының ике йыллығына) Дон һәм Новочеркасск архиепискобы Макарийға Пресвятая Богородицаға бағышланған ҡорам төҙөүҙе һорап мөрәжәғәт итә. Макарий Божья Матерь Дон иконаһы хөрмәтенә ҡорам төҙөүгә фатихаһын бирә.
Император Александр III Новочеркасскта яңы сиркәү төҙөргә рөхсәт бирә. Дон Богородицаһы сиркәүе янында священник Петр Знаменский етәкселегендә сиркәү-мәхәллә попечителдәр советы һайлана. Совет составына генерал-лейтенант В.М. Лютенсков, ғәмәли статский советник М.Е. Ушаков, прокурор ярҙамсыһы П.А.. Шишов, казак С.С. Цыкунов, губерна секретары С.С. Рыковская һәм башҡалар инә. Сиркәү төҙөү тураһында документтар һаҡланмаған. Һаҡланып ҡалған фотоһүрәттәр буйынса сиркәү бер ҡатлы, биш көмбәҙле булған, архитекторы С.И. Болдырев. Ҡорамдың иконостасын рәссам Е.Г. Черепахин биҙәгән, ул шулай уҡ Новочеркасскта Вознесенский кафедраль соборҙы ла биҙәүҙә ҡатнашҡан. 1903 йылда ғибәҙәтхана төҙөлөп бөтә һәм изгеләндерелә, Дон Богородицаһы сиркәүе тип аталған. Сиркәү 1930 йылдарҙа ла булған, уның емерелеүе ваҡыты тураһында аныҡ мәғлүмәттәр юҡ

# Божья Матерь Дон иконаһы ғибәҙәтханаһы (Новочеркасск)
## Тарихы
### Хәҙерге ваҡытта

Хәҙерге ҡорам 1992 йылда төҙөлгән, ләкин фундаменты һалынғандан һуң эштәр туғыҙ йылға туҡтап ҡала. 1995 йылда архитекторҙар Е.В. Пантелеймонов һәм А.А. Тумасов элекке йәйге кинотеатр урынына Божья Матерь Дон иконаһы ҡорамының проектын эшләйҙәр. Әммә сиркәү тик 2013 йылда ғына эшләй башлай һәм рус ҡорамы архитектураһы традицияһында була Төп инеү урыны өҫтөндә ике ҡатлы манара урынлашҡан. Ҡорамдың һигеҙ ҡырлы үҙәк өлөшө сатырлы алтын ялатылған көмбәҙ менән ослана Семәрле иконостасын урындағы оҫталар башҡарған.
Ҡорамдың адресы: 346414, Ростов өлкәһе, Новочеркасск, Гагарин урамы, 108Б.
# Ява диңгеҙе

Ява диңгеҙе — Калимантан, Сулавеси, Суматра һәм Ява утрауҙары араһында урынлашҡан Тымыҡ океан диңгеҙе. Майҙаны — 552 мең км², уртаса тәрәнлеге — 111 м, һыу күләме — 61 мең км³.

# Ява диңгеҙе
## География

Төп боғаҙҙары — Зонд һәм Макасар.
Майҙаны — 552 мең км², күләме — 61 мең км³. Уртаса тәрәнлеге — 111 м, максималь тәрәнлеге — 1272 м. Тоҙлолоғо — 30—34 ‰.
Бында хайуандар донъяһының 3 меңдән ашыу диңгеҙ төрҙәре тереклек итә. Балыҡсылыҡ тармағы үҫешкән.
Төп порттары: Банджармасин, Джакарта, Семаранг, Сурабая.
# Рудомино Маргарита Ивановна

Рудомино Маргарита Ивановна (20 июнь [3 июль] 1900 йыл, Белосток — 9 апрель 1990 йыл, Мәскәү) — СССР китапханасыһы һәм китапхана эше белгесе, сит ил әҙәбиәте китапханаһын нигеҙләүсе һәм 1922—1973 йылдарҙа уның директоры. Китапхана (1991 йылдан уның исемен йөрөтә.

# Рудомино Маргарита Ивановна
## Биографияһы

1901 йылдан Рудоминоның ғаиләһе Һарытау ҡалаһында йәшәй, унда 1918 йылда, Маргарита гимназияны тамамлай. Мәктәп китапханаһында эшләй. 1921 йылда Мәскәү ҡалаһына күсеп килә. 1921—1926 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университетының ижтимағи фәндәр факультетында роман-герман бүлегендә уҡый.
1921 йылдың июлендә, уның инәһе Е. Я. Кестер нигеҙ һалған Неофилология институты янындағы яңы ойошторолған китапхананың мөдире итеп тәғәйенләнә. 1921 йылдың август айында институт бөтөрөлә, ә китапханаһы Рудомино инициативаһы һәм Халыҡ мәғариф комиссариаты рөхсәте менән үҙ аллы учреждениеға, неофилология китапханаһына үҙгәртелә (1924 йылдан — Дәүләт сит ил әҙәбиәте китапханаһы).
Шулай уҡ Рудомино совет сит телдәрҙе уҡытыу системаһының башында тора: 1926 йылда уның китапханаһы янында булдырылған Юғары сит ил телдәре курстары базаһында 1930 йылда Мәскәү яңы телдәр институты ойошторола.
Бөйөк Ватан һуғышы тамамлағандан һуң китапхана фонды ла тулылана, 1945 йылдың ярты йылы дауамында Германияла репарация иҫәбенән әҙәбиәт һайлау менән шөғөлләнә (был сәйәхәте өсөн уға подполковник хәрби дәрәжәһе бирелә).Күп йылдар дауамында сифатлы эшләргә мөмкинлек биргән китапхана бинаһы өсөн көрәшә, һәм ул 1967 йылда төҙөлә.
1964 йылдан китапханалар ассоциацияһының Халыҡ-ара федерацияһы (ИФЛА) ағзаһы, 1967—1973 йылдарҙа ИФЛА-ның беренсе вице-президенты, 1973 йылдан — ИФЛА-ның ғүмерлек хөрмәтле вице-президенты. «СССР—Дания» йәмғиәте рәйесе.
1973 йылда уның директоры вазифаһын Людмила Алексеевна Гвишиани алмаштыра.
Китапхана эше өлкәһендә 100-ҙән ашыу хеҙмәт авторы. Хәтирәләр китабы өҫтөндә эшләй.
Дон зыяратында ерләнгән.

# Рудомино Маргарита Ивановна
## Ғаиләһе

* Атаһы — Рудомино Иван Михайлович (1860—1916), агроном.
* Әсәһе — Рудомино Элеонора Яковлевна (ҡыҙ фамилияһы Кноте, 1877—1915), немец теле уҡытыусыһы.
* Инәһе — Кестер Екатерина Яковлевна (ҡыҙ фамилияһы Екатерина Эмма Яковлевна Кноте, 1883—1957), Сорбонна профессоры, Гийом Гюставтың ҡатыны.
* Ире — Москаленко Василий Николаевич (1981 йылда вафат була), уҡытыусы, мөхәррир, Сергей Королевтың бабайы.
* Улы — Рудомино Адриан Васильевич (1924—2017).
* Ейәне — Рудомино Василий Адрианович (1969), юрист.
* Ҡыҙы — Рудомино Марианна Васильевна (1936), химик.
* Ейәне — Макарочкин Алексей Андреевич (1965), япон теле белгесе.

# Рудомино Маргарита Ивановна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (06.10.1970)
* «Почёт Билдәһе» ордены (04.05.1962)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (09.04.1968)

# Рудомино Маргарита Ивановна
## Хәтер

- М. И. Рудомино исемендәге Бөтә Рәсәй сит ил әҙәбиәте дәүләт китапханаһы (Мәскәү)
- Рудомино китап үҙәге (нәшриәт, Мәскәү)

# Рудомино Маргарита Ивановна
## Библиография

* М. И. Рудомино. Моя библиотека. — М.: «Рудомино», 2000. — 303 с.
# Арбуга (йылға)

Арбуга — Рәсәйҙәге йылға. Ульяновск өлкәһе,Һамар өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куйбышев (Затон Криуши) һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 0,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Арбуга (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Куйбышев һыуһаҡлағысы Камское Устье ҡала тибындағы ҡасабаһынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем, Оло Черемшан йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000512112100004673
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100467
* Бассейн коды — 11.01.00.005
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бочанка

Бочанка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Золотуха йылғаһының һул ярына тамағынан 58 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Бочанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алей йылғаһы Гилёв һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200212115200000379
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200037
* Бассейн коды — 13.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Приттиц

Приттиц (нем. Prittitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1028 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,33 км². Диңгеҙ кимәленән 196 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6667 һәм автомобиль коды — BLK.
# Яръяга

Яръяга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Яръяга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000057012
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005701
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лиль-Еган

Лиль-Ёган — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ай-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Лиль-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300065581
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306558
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Әбделмәмбәт (Бөрйән районы)

* «Айыҡ ауыл» конкурсы еңеүсеһе
Әбделмәмбәт (рус. Абдулмамбетово) — Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районындағы ауыл.

# Әбделмәмбәт (Бөрйән районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иҫке Собханғол): 46 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорет): 120 км
Почта индексы — 453583, ОКАТО коды — 80201840002.

# Әбделмәмбәт (Бөрйән районы)
## Тарихы

Үҙән йылғаһы буйында 1795—1811 йылдар араһында яңы 2-се Әбделмәмбәт ауылы барлыҡҡа килә. Тәүге күскенселәрҙең береһенең улдарының исемдәре билдәле — Асылбай һәм Ҡуяш Әбделмәмбәтовтар. Ауыл шулай уҡ Үҙән тип тә аталған. Шулай уҡ өсөнсө исеме лә була — Игелек, Игелек Ибраһимовтың (1755—1812) исеме буйынса. Уның балалары Миңлегөл һәм Байрамғол. Нигеҙ һалынған мәлдә ауыл ошо исемде йөрөткән, тип иҫәпләнә. 1816 йылда ауыл 27, 1859 йылда — 59, 1920 йылда — 107 йорттан тора. XVIII быуат уртаһында — 300, 1920 йылда —935 кеше йәшәгән. Уҙған быуаттың 40-сы йылдарында 55 йортҡа ат — 310, һыйыр — 205, һарыҡ — 169, кәзә — 60 баш тура килә. Икмәк сәселмәгән тиерлек. Ужым ашлыҡ 16 бот, яҙғы ашлыҡ — 240 бот сәселгән.
Әбделмәмбәт ауылы халыҡ телендә Ҡыпсаҡ тип йөрөтөлә. Сөнки был ерҙәрҙә борон Ҡыпсаҡ ырыуы башҡорттары йәшәгән.
Игелектең улы Килдеғол һуңғараҡ ауылдан 10 км көнсығышта урынлашҡан Килдеғол ауылына нигеҙ һала. Яуымбай ҙа Әбделмәмбәт ауылы кешеләре тарафынан башланған.

# Әбделмәмбәт (Бөрйән районы)
## Ауыл бөгөн

Ауыл ҙурая, төҙөкләнә, яңы йорттар төҙөлә. Урамдарға асфальт түшәлгән. Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, китапхана, мәсет, 5 магазин, почта бүлексәһе, Көньяҡ Үҙән урман хужалығы контораһы бар. 1996 йылда кирбестән яңы типовой мәктәп төҙөлгән. «Урал» АХК-һы, «Урал» колхозы, Ҡыпсаҡ СПК-һы эшләй, 15 шәхси пилорама бар. Ауылдан Иҫке Собханғол-Белорет автомобиль юлына ҡырсынташ юл.
# Беренсе Мрәүешле

Беренсе Мрәүешле — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иртюбяк йылғаһының уң ярына тамағынан 8,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Беренсе Мрәүешле
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Йомағужа һыуһаҡлағысынан Салауатҡа тиклем, Нөгөш йылғаһын (башынан Нөгөш һыуһаҡлағысына тиклем) индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200412111100017674
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101767
* Бассейн коды — 10.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Эльвира (исем)

Эльвира — рус һәм төрки халыҡтарҙа киң таралған ҡатын-ҡыҙ исеме.

# Эльвира (исем)
## Этимологияһы

Эльвира исеме башҡорт теленә латин һәм рус телдәренән үҙләштерелгән, һары сәсле, алһыу йөҙлө мәғәнәләренә эйә. Һаҡлаусы, ҡурсалаусы тип тә аңлатыла.

# Эльвира (исем)
## Билдәле кешеләр

Айытҡолова Эльвира Ринат ҡыҙы (19 август 1973 йыл) — ғалим-филолог, журналист, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресс) — йәмәғәт ойошмаларының Халыҡ-ара берлеге Президиумы рәйесе (2019).
Юнысова Эльвира Әхтәм ҡыҙы (4 ғинуар 1960 йыл) — театр һәм кино актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре. 1983 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артисы, бер үк ваҡытта 1987—1995 йылдарҙа Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы. 1983 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 2008—2013 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитет рәйесе урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ (1992) артисы.
Нәбиуллина Эльвира Сәхипзада ҡыҙы (29 октябрь 1963 йыл) — Рәсәй иҡтисадсыһы һәм дәүләт эшмәкәре, 2013 йылдың 24 июненән Рәсәй Үҙәк Банкы Рәйесе. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы.
# Юильск

Юильск — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Белоярский районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 150 кеше йәшәй.
Почта индексы — 628175, ОКАТО коды — 71111910003.

# Юильск
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | 150 |

# Юильск
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.