yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Иваново өлкәһе

Ива́ново өлкәһе — Рәсәй Федерацияһы субъекты, Үҙәк федераль округы составына инә.
Административ үҙәк — Иваново ҡалаһы.

# Иваново өлкәһе
## География

Иваново өлкәһе төньяҡ-көнбайышта — Ярославль, төньяҡта — Кострома, көнсығышта — Түбәнге Новгород һәм көньяҡта — Владимир өлкәләре менән сиктәш.

# Иваново өлкәһе
## Халҡы

Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, өлкә халҡы 1 029 838 (2016) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 48.04 кеше/км² (2016). Ҡала халҡы — 81.8 % (2015).

# Иваново өлкәһе
## Халҡы
### Милли состав

Иваново өлкәһендә 1989 йылда — 732, 2002 йылда — 490 башҡорт йәшәгәне теркәлгән.

# Иваново өлкәһе
## Административ-территориаль бүленеш

Өлкә составына 21 район, 4 ҡала районы (Иваново ҡалаһында), 6 өлкә ҡарамағындағы ҡала, 11 район ҡарамағындағы ҡала һәм 31 эшселәр ҡасабаһы инә.
# Үрге Ҡара (Ҡара ҡушылдығы)

Үрге Ҡара — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Үрге Ҡара (Ҡара ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары/ Канин Нос морононан/ Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056121
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005612
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кугуборка

Кугуборка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шошма йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Кугуборка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100040180
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111104018
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вальпернхайн

Вальпернхайн (нем. Walpernhain) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 200 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,75 км². Диңгеҙ кимәленән 260 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7613 һәм автомобиль коды — SHK.
# Браун Михаил Петрович

Браун Михаил Петрович (26 февраль 1903 йыл — 27 август 1977 йыл) — СССР ғалимы, техник фәндәр докторы (1953), профессор (1954).
Ҡорос һәм иретмәләр, комплекслы ҡатыштырылған ҡоростарҙы булдырыу, фрактографик анализ ысулдарын төҙөү проблемаларына ҡағылышлы күп кенә хеҙмәттәр, шулай уҡ патенттарт һәм уйлап табыуҙар авторы

# Браун Михаил Петрович
## Биографияһы

Михаил Петрович Браун 1903 йылдың 13 февралендә (яңы стиль буйынса 26 февраль) Ставрополдә тыуған

# Браун Михаил Петрович
## Биографияһы
### Белеме

1929 йылда Дон политехник институтын (хәҙерге Көньяҡ-Рәсәй дәүләт политехник университеты) тамамлай.
1946 йылда «Цементирующим стали» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай, ул 1948 йылда шул уҡ исем менән баҫылған китаптың нигеҙендә ята. 1952 йылда «Природа излома перегретой стали» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай, унда СССР-ҙа тәүге тапҡыр углеродтың һәм легирлаусы элементтарҙың микробойҙайҙың төҙөлөшөнә йоғонтоһо, шулай уҡ боролма структураның ҡоростоң динамик һәм статистик йәбешкәклеге менән бәйләнеше тураһында тәғлимәттең төп ҡағиҙәләре әйтеп бирелә. 1954 йылда диссертация материалдары шул уҡ исемле монографияла баҫылып сыға.

# Браун Михаил Петрович
## Биографияһы
### Эшмәкәрлеге

Институтты тамамлағандан һуң Новочеркасск машиналар эшләү заводында инженер (1929—1931), «Ҡыҙыл Октябрь» заводында инженер-тикшеренеүсе (Сталинград; 1931—1935), Сталинград тракторҙар заводында лаборатория мөдире (1935—1942), «Уралмаш» заводының үҙәк лабораторияһында начальник (Свердловск; 1942—1951) булып эшләй. 1930—1931 йылдарҙа бер үк ваҡытта Төньяҡ-Кавказ тау-металлургия һәм Новочеркасск авиация институттарында, шулай уҡ 1934—1940 йылдарҙа Сталинград инженер-техник хеҙмәткәрҙәрҙең ( ИТХ) квалификацияһын күтәреү институтында уҡыта. 1944 йылдан ВКП(б)/КПСС ағзаһы.
Михаил Петрович 1951 йылдан алып Киевта йәшәй һәм эшләй. 1951—1955 йылдарҙа УССР Фәндәр академияһы Ҡара металлургия институты директоры урынбаҫары; в 1955—1971 йылдарҙа — директор урынбаҫары, 1971—1977 йылдарҙа — УССР Фәндәр академияһы Ҡойоу институтының легирлау һәм иретмәләрҙең структуралы әүерелеүе бүлегенең мөдире була. Бер үк ваҡытта Украина ауыл жухалығы академияһының металдар технологияһы кафедраһы менән етәкселек итә (1955—1971 йылдарҙа, хәҙер Биоресурстар һәм тәбиғәтте файҙаланыу милли университеты). Металдарҙы термик эшкәртеү һәм металдарҙы өйрәнеүсе фән буйынса Киев фәнни мәктәбенә нигеҙ һала. Киев бүлеге етәксеһе булған фәнни-техник йәмғиәте машиналар төҙөү сәнәғәте «Машпром» машиналар төҙөү сәнәғәте ғилми-техник йәмғиәтенең Киев бүлексәһе етәксеһе була. .
1977 йылдың 27 авгусында Киевта вафат була. Ҡаланың Байков зыяратында ерләнә (участка № 33). Улы — Олег Михайлович, Браун шулай уҡ ғалим-физик, Украинаның Милли фәндәр академияһы ағзаһы, Украина Дәүләт премияһы лауреаты.
Фәндә һәм педагогик эшмәкәрлегендә юғары ҡаҙаныштары өсөн М.П. Браунға УССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре тигән исем бирелә (1973). Шулай уҡ Е. О. Патон исемендәге премияға лайыҡ була (1974) һәм миҙалдар менән бүләкләнә.
# Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы

Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы (25 сентябрь 1961 йыл) — музыкант. 1987 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, Башҡортостандың Халыҡ музыка ҡоралдары милли оркестрын ойоштороусы, 2001 йылдан — уның художество етәксеһе, артабан директоры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2008) һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2003) артисы.

# Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы
## Биографияһы

Рәмил Ғәйзуллин 1961 йылдың 25 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Белорет районы Татлы ауылында тыуған.
1996 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын (Ришат Рәхимов курсы), 2002 йылда — Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дəүлəт хеҙмəте һəм идара итеү академияһын, 2010 йылда — Силәбе мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһын тамамлаған.
1987 йылдан бирле Башҡорт филармонияһында тәүҙә ҡурайсы булып, ә 2001 йылдан — художество етәксеһе булып эшләй. Уның тырышлығы менән Милли халыҡ уйын ҡоралдары оркестры ойошторола.
Рәмил Ғәйзуллин бер үк ваҡытта бер нисә музыка ҡоралдарында уйнау һәләтенә эйә: ҡумыҙ, хайран, дуплфуруй (венгр. ике ҡатлы флейта), чоор (ҡырғ. буй флейта), һыбыҙғы (тат. флейта).

# Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы
## Репертуары

Оҙон көй («Ғилмияза», «Ҡаһым түрә», «Урал» һәм башҡалар), бейеү көйҙәре: «Зарифа», «Ҡарабай», «Түңәрәк күл»; донъя халыҡтары көйҙәре.
Беренсе булып М. Х. Әхмәтовтың «Варган-синфонияһында» ҡурай партияһын башҡарҙы (1996).

# Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2008)
* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2003)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1994)
# Сәфәр ауыл Советы (Учалы районы)

Сәфәр ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Сәфәр ауылы.

# Сәфәр ауыл Советы (Учалы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Сәфәр ауыл Советы (Учалы районы)
## Ауыл советы составы

* Сәфәр ауылы,
* Беренсе Май ауылы,
* Шартым ауылы.
# Грубе-Иоль

Грубе-Иоль — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Кемпаж йылғаһының уң ярына тамағынан 139 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Грубе-Иоль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027346
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302734
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нянк-Еган

Нянк-Ёган — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Толька йылғаһының һул ярына тамағынан 313 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Нянк-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066328
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306632
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сотников Михаил Васильевич

Сотников Михаил Васильевич (15 ғинуар 1925 йыл — 17 май 1945 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Дан орденының тулы кавалеры.

# Сотников Михаил Васильевич
## Биографияһы

Михаил Васильевич Сотников 1925 йылдың 15 ғинуарында Башҡорт АССР‑ының Стәрлетамаҡ кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Федоровка районы) Прасковьино-Васильевка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте — урыҫ. 1940 йылда ете синыфты тамамлағандан һуң Чкалов өлкәһе (Ырымбур) Шарлыҡ районының «Родина» колхозында эшләй
1943 йылдың февралендә Ҡыҙыл Армияға саҡырыла. Тоцкий полигонында әҙерлек үтә. Бөйөк Ватан һуғышында 1943 йылдың 23 авгусынан ҡатнаша башлай. 8-се гвардия армияһы 82-се гвардия уҡсылар дивизияһының 91-се айырым гвардия сапёр батальонында сапёр булып хеҙмәт итә. Көньяҡ-Көнбайыш, 3-сө Украина һәм 1-се Белоруссия фронтарында һуғыша.
1943 йылдың 28 ноябрендә Днепропетровск һөжүм операцияһы ваҡытында мина яланында 15 минут буйына үтеү урыны башҡара, һуңынан быуаның емерелеүенә юл ҡуймай. 1945 йылдың 14 ғинуарында Польша ҡалаһы Нове-Място янында дошман оборонаһының алғы һыҙығына сыға һәм, ҡорал-артиллерия утына ҡарамаҫтан, дошмандың мина яландарын һәм сым кәртәләрен асыҡлай. 1945 йылдың 11-23 февралендә ефрейтор Сотников Познань ҡәлғәһен алыуҙа ҡатнаша. Фортҡа баҫып инеп, ҡарауыл бинаһына гранаталар ташлай һәм 10-ға яҡын гитлерсыны юҡ итә, төркөмдөң башҡа саперҙарына килергә мөмкинлек бирә. Ҡәлғә өсөн алышта дошмандың уты аҫтында Сотников яугирҙәр менән ҡәлғә соҡоро аша күпер урынлаштыра, был ғәскәрҙәрҙең алға барыуын тәьмин итә. 1945 йылдың 23—29 апрелендә Берлин өсөн һуғыштарҙа Сотников дошман уты аҫтында Шпрее йылғаһына һәм Тельтов каналына барыу урынын минанан таҙарта, совет ғәскәрҙәренең һуғышып аша сығыуын тәьмин итә. 29 апрелдә төркөм яугирҙәр менән тимер юлы күперен емерелеүҙән һаҡлап алып ҡала һәм унан аша техниканың һәм йөктәрҙең өҙлөкһөҙ хәрәкәтен тәьмин итә.
1945 йылдың 15 майында башына ауыр яра ала. 17 майҙа 2575-се һанлы госпиталдә вафат була. Польшаның Лодзь ҡалаһында Понятовский исемендәге паркта совет яугирҙәренең 2-се һанлы хәрби зыяратында туғандар ҡәберлегендә ерләнгән.

# Сотников Михаил Васильевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Сотников Михаил Васильевич түбәндәге наградаларға лайыҡ була:
* 1-се дәрәжә Дан ордены (1946 йыл 15 май);
* 2-се дәрәжә Дан ордены (1945 йыл 26 март);
* 3-сө дәрәжә Дан ордены (1945 йыл 30 ғинуар);
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1943 йыл 13 декабрь).
# Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы

Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) — төрки телле илдәрҙе берләштереүсе, «төрки халыҡтарҙың дөйөм матди һәм мәҙәни ҡомартҡыларын һаҡлау, үҫтереү һәм киләсәк быуынға тапшырыу өсөн төрки халыҡтар араһында хеҙмәттәшлек» итеүҙе төп маҡсаты итеп ҡуйған халыҡ-ара ойошма.
Штаб-фатиры Анкарала (Төркиә) урынлашҡан; ойошманың генераль директоры — Дюсен Касеин (Ҡаҙағстандың элекке мәҙәниәт министры).

# Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы
## Тарихы

Ойошма Баҡыла һәм Истанбулда 1992 йыл дауамында барған осрашыуҙарҙан баш ала, унда Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Төркиә, Төркмәнстандың мәҙәниәт министрҙары берлектәге мәҙәни проект сиктәрендә хеҙмәттәшлек итергә әҙер булыуҙары тураһында белдерәләр.
1993 йылдың 12 июлендә Алматыла килешеүгә ҡул ҡуйыу һөҙөмтәһендә, төрки мәҙәниәте һәм сәнғәтенең берлектәге үҫеше буйынса Ойошма булдырыла (төр. Türk Kültür ve Sanatları Ortak YönetimiVe Kültür Sanatları Yönetimi Ortak Türk, аббревиатура).
1996 йылда ТӨРКСОЙ һәм ЮНЕСКО, үҙ-ара вәкиллек һәм уртаҡ консультацияларҙы ла индереп, рәсми хеҙмәттәшлек итә башлай.
2009 йылда ойошма хәҙерге исемен ала.
Шул уҡ йылда Төрксой, 2009 йылдың 3 ноябрендә нигеҙ һалынған, төрки илдәрҙең геосәйәси ойошмаһы булған Төрки советы составына инә.

# Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы
## Ҡатнашыусылар

6 дәүләт ТӨРКСОЙ-ҙың ағзалары булып тора. Ағзалыҡтан тыш бер нисә төбәк (өсөнсө илдәрҙең федераль субъекттары йәки автономиялы төбәктәре) күҙәтеүсе статусына эйә.
2015 йылдың аҙағына Рәсәй мәҙәниәт министры Владимир Мединский Алтай, Башҡортостан, Саха (Яҡутия), Татарстан, Тыва, Хакасия республикалары башлыҡтарына Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (Төрксой) менән бәйләнеште кисекмәҫтән туҡтатырға кәрәклеге тураһында телеграмма ебәрә Был Башкортостан, Тыва, Алтай, Хакасия һәм Яҡутстандың. ойошманан сығыуына килтерә
| Ағзалары | Теле |
| Әзербайжан | Әзербайжан |
| Ҡаҙағстан | Ҡаҙаҡ |
| Ҡырғыҙстан | Ҡырғыҙ |
| Төркиә | Төрөк |
| Төркмәнстан | Төркмән |
| Үзбәкстан | Үзбәк |
| Күҙәтеүселәр | Теле |
| Башҡортостан | Башҡорт |
| Гагауз Ери | Гагауз |
| Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы | Төрөк |
| Татарстан | Татар |
# Яфет

Яфет (йәһ. יֶפֶת‎ Yép̄eṯ, pausa теле יָפֶת‎ Yā́p̄eṯ; грек. Ἰάφεθ Iápheth; лат. Iafeth, Iapheth, Iaphethus, Iapetus) — Башланмыш китабында Нухтың өс улының береһе, унда ул Нухтың иҫерек булыуы һәм Хамдың ҡарғауы тураһындағы хикәйәлә роль уйнай, ә һуңынан Халыҡтар таблицаһында Эгей диңгеҙе, Анатолия һәм башҡа урындарҙағы халыҡтарҙың ата-бабаһы булып тора. Урта быуат һәм иртә хәҙерге европа традицияларында ул европа халыҡтарының ата-бабаһы тип һаналған, шул уҡ ваҡытта ислам традициялары уның вариҫтары иҫәбенә ҡытай халҡын да индерә.

# Яфет
## Этимологияһы

Яфет (יפת‎ y-p-t) атамаһының мәғәнәһе бәхәсле. Атамаһының мәғәнәһенә ике мөмкин булған сығанаҡ бар::
- әрәмей теленән алынған тамыры פתה (p-т-һ), оҙонайтырға/киңәйтергә мәғәһендә
- йәһүди теленән алынған тамыры יפה (y-p-һ), матур мәғәнәлә, шулай исем "мутарлыҡ" аңлата алған.

# Яфет
## Тоҡомдары

Яфеттың 7 балаһы булған: Ғүмәр, Магог, Мадай, Яван, Тувал, Мешех һәм Тирас. Ғүмәрҙең улдары: Ашкеназ, Рифат һәм Тоғарма. Явандың ул-нәҫелдәре: Элиша (Елиса), Таршиш, Киттим (Кипр утрауында йәшәүселәр) һәм Доданим (Родос утрауында йәшәүселәр).
Яфет вариҫтары :
Яфет
 Ғүмәр Магог МадайЯван Тувал Мешех Тирас
Ашкеназ Рифат Тоғарма   Элиша Таршиш Киттим Доданим :
# Косвож (Мудз-Ю ҡушылдығы)

Косвож — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мудз-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Косвож (Мудз-Ю ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000044336
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004433
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Йәйәләр

Йәйәләр — тыныш билдәһе.
Йәйәләр һөйләмдең уртаһында түбәндәге осраҡта ҡулланыла:
* Был яҙмалар йә хәреф тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Молодань

Молодань — Рәсәйҙәге йылға. Владимир өлкәһе, Мәскәү өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Киржач йылғаһының һул ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Молодань
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Орехово-Зуево ҡалаһынан Владимир ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300712110000031672
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003167
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яланка

Яланка (укр. Яланка) — Украиналағы йылға. Винница өлкәһенең Томашпиль һәм Ямпиль райондары аша көньяҡҡа табан аға. Маркивканың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 34 километр. Бассейн майҙаны — 227 км².
# Лала (Луза ҡушылдығы)

Лала — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының уң ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 172 км.

# Лала (Луза ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000013034
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001303
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Самлат

Кесе Самлат — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Самлат йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кесе Самлат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032731
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203273
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хойм

Хойм (нем. Hoym) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 2611 кеше йәшәй. Майҙаны — 20,27 км². Диңгеҙ кимәленән 131 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6467 һәм автомобиль коды — SLK.
# Вебоси-Яха

Вебоси-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО/ Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Мессо-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 334 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Вебоси-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300072717
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307271
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Секша (Кострома ҡушылдығы)

Секша — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кострома йылғаһының уң ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Секша (Кострома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300112110000012663
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001266
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Берестовка (Новосергиевка районы)

Берестовка (рус. Берестовка) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Новосергиевка районындағы ауыл. Берестовка ауыл биләмәһе составына инә.

# Берестовка (Новосергиевка районы)
## Тарихы

Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан Башҡортостан АССР-ының) Туҡ-Соран кантоны составына инә. 1923 йылдан республиканың Бәләбәй кантоны ҡарамағында була. ВЦИК ҡарарына ярашлы 1924 йылдың 21 октябрендә Ҡаҙаҡ АССР-ы составына бирелә. 1934 йылдан — Ырымбур өлкәһе составында.

# Берестовка (Новосергиевка районы)
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (34 %) йәшәй.
# Иҫке Айман

Иҫке Айман (Аймаҡ) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Аҡтаныш районы ауылы. Иҫке Айман ауыл биләмәһе составына керә һәм уның үҙәге булып тора.

# Иҫке Айман
## География

Ауыл Бәзән йылғаһы буйында, Аҡтаныш ауылынан көньяҡ-көнбайыштараҡ 54 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Иҫке Айман
## Тарих

Иҫке Айман — Бүләр улусы Мышыға түбәһе башҡорттарының ауылы. Ауыл һуңыраҡ Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙенә ҡарай. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Поисево улусы составына керә.
ХХ быуат башында ауылда 2 мәсет, мәктәп, ел тирмәне, икмәк магазины, бакалея кибете теркәлгән.
1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Минзәлә кантоны составына керә. 1930 йылдан — Минзәлә районы, 1935 йылдан — Калинин районы, 1959 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составында була.

# Иҫке Айман
## Халҡы

1816 йылда ауылда 66 ихатала 354 башҡорт (улар араһында 2 ҡатынлы 8 йорт хужаһы, 3 ҡатынлы 1 йорт хужаһы); 1848 йылда 116 йортта 592 башҡорт (улар араһында 2 ҡатынлы 2 йорт хужаһы); 1870 йылда 125 йортта — 952 башҡорт; 1902 йылда 221 йортта ир затлы 535 йән башҡорт йәшәй.
| 1834 | 1859 | 1870 | 1884 | 1897 | 1906 | 1913 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 |
| 225 | 929 | 952 | 1322 | 983 | 801 | 1056 | 1161 | 870 | 823 | 611 | 604 | 640 | 536 | 400 | 366 |
* Н/Д

# Иҫке Айман
## Билдәле шәхестәре

* Ибраһим Айҙағолов (1790—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.
* Әхәтов Ғабделхәй Хурам улы — телсе-ғалим, филология фәндәре докторы (1965), профессор (1970).