yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Калинин ауыл Советы (Бишбүләк районы)

Калинин ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Бишбүләк районындағы ауыл биләмәһе.
Административ үҙәге — Уҫаҡкисеү ауылы.

# Калинин ауыл Советы (Бишбүләк районы)
## Тарихы

Ауыл биләмәһенең статусы һәм сиктәре Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы билдәләнелгән.
2005 йылда бөтөрөлгән Томашйылға ауылы ерлегендә Томаш ауылы барлыҡҡа килә

# Калинин ауыл Советы (Бишбүләк районы)
## Халҡы

* Халыҡ иҫәбе20022009201020122013201420151713↘1687↘1525↘1499↘1485↘1469↘1448

# Калинин ауыл Советы (Бишбүләк районы)
## Ауыл биләмәһенең составы
### Яңы тораҡ пункттары

2015 йылда Томаш ауылы барлыҡҡа килә.
# Урта Шишменга

Урта Шишменга — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Шишменга йылғаһының уң ярына тамағынан 4,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Урта Шишменга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000014443
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001444
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яҡупов Нух Мәхмүт улы

Нух Мәхмүт улы Яҡупов (Нух Мәхмүт улы Якупов) — Татарстан ғалимы, техник фәндәре докторы, профессор, Рәсәй инженер академияһы ағзаһы, Татарстан Республикаһының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре.
Нух Мәхмүт улы 7 монография, уйлап табыуға 26 патент, 99 баҫма эш һәм 2 уҡыу әсбабы авторы.
# Дюбен

Дюбен (нем. Düben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 271 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,25 км². Диңгеҙ кимәленән 95 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6869 һәм автомобиль коды — WB.
# Халак-Яха

Халак-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сиивмтота-Юн йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Халак-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300080163
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115308016
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Латдорф

Латдорф (нем. Latdorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 760 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,16 км². Диңгеҙ кимәленән 77 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6408 һәм автомобиль коды — SLK.
# Речапова Мансура Абдрахман ҡыҙы

Речапова Мансура Абдрахман ҡыҙы (1923 — 2014) — совет ауыл хужалығы продукцияһын етештереү алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

# Речапова Мансура Абдрахман ҡыҙы
## Биографияһы

Мансура Абдрахман ҡыҙы Речапова 1923 йылдың 21 авгусында Омск өлкәһенең Седельниковский районындағы Юрто-Уйск ауылында крәҫтиән бохар татарҙары ғаиләһендә тыуған.
Ауыл мәктәбендә дүрт класты тамамлағас, Мансура Абдрахман ҡыҙы Речапова колхозда эшләй башлай. 1940 йылда Седельниковский районының Богдановка ауылына тракторсылар курсына уҡырға ебәрелә.
1941 йылдан алып 1945 йылға тиклемге осорҙа, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында, Мансура Абдрахман ҡыҙы Речапова Избышев исемендәге колхозға ҡараған Седельниково ауылында трактористка булып эшләй.
1945 йылдан алып 1977 йылға тиклем шул уҡ Избышев исемендәге колхозда тракторсы булып эшләүен дауам итә, ауыл хужалығында юғары хеҙмәт күрһәткестәренә өлгәшә.
1971 йылдың 8 апрелендә сыҡҡан СССР Юғары Советы Президиумының Указына ярашлы рәүештә «Ауыл хужалығы продукттарын етештереү һәм уларҙы дәүләткә һатыу планын үтәүҙә күрһәткән бөйөк ҡаҙаныштары өсөн» Мансура Абдрахман ҡыҙы Речаповоға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә һәм уға Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
1977 йылдан алып данлыҡлы трактористка хаҡлы ялда. 2014 йылдың 29 майында Мансура Абдрахман ҡыҙы Речапова Омск өлкәһе Седельниково ауылында вафат була

# Речапова Мансура Абдрахман ҡыҙы
## Наградалары

* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы (8.04.1971)
* Ленин ордены (8.04.1971)
* Седельниковский районының почетлы гражданы (4.07.2008)
# Шабаниха (Колтырак ҡушылдығы)

Шабаниха — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Колтырак йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Шабаниха (Колтырак ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200006018
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200601
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сапорити Каэтано

Каэтано Сапорити (исп. Cayetano Saporiti; 17 февраль 1887 йыл, Монтевидео — 1954 йыл, шунда уҡ) — Уругвай футболсыһы, ҡапҡасы. Уругвай йыйылма командаһы составында ике тапҡыр Көньяҡ Америка чемпионы.

# Сапорити Каэтано
## Биографияһы

Клуб кимәлендә «Монтевидео Уондерерс» өсөн сығыш яһай, әлегәсә яулаған трофейҙар һаны буйынса клуб рекордсмены булып тора.
1905 йылдың 15 авгусында тәүге уйынын уйнап, 14 йыл дауамында Уругвай йыйылма командаһының алыштырғыһыҙ ҡапҡа һаҡсыһы була, 1919 йылдың 29 майында команда составында һуңғы матчын үткәрә. Ошо ваҡыт эсендә 53 матчта уйнай, барлығы 70 туп үткәрә (рәсми рәүештә 50 матч, үткәрелгән 64 туп). Өс Көньяҡ Америка чемпионаты һәм күп тапҡыр Липтон Кубогы матчтары ҡатнашыусыһы.
1917 йылда Көньяҡ Америка чемпионатында ауыр йәрәхәт алып уйынды ташлап сығыуы һәм уның урынына йыйылма команданың һаҡсыһы Мануэль Варела торған билдәле эпизодтың ҡатнашыусыһы.

# Сапорити Каэтано
## Титулдары

* Уругвай чемпионы (2): 1906, 1909
* Көньяҡ Америка чемпионы (2): 1916, 1917
# Гутмань мәмерйәһе

Гутмань мәмерйәһе (латыш. Gūtmaņa ala) — Латвияла һәм бөтә Балтика буйының иң ҙур мәмерйәһе. Гауя йылғаның уң яҡ ярында Сигалда ҡалаһы эргәһендәге. Гауя милли паркында урынлашҡан.
Мәмерйә диуары девон осоронда барлыҡҡа килгән (яҡынса 410 миллион йыл элек) ҡыҙыл ҡомташтан һалынған. Мәмерйәнән ағып сыҡҡан шишмәләр Гауя йылғаһына ҡоя.
Мәмерйәнең тәрәнлеге 18,8 метр тәшкил итә, максималь киңлеге 12 метр, бейеклеге 10 метр. Мәмерйә майҙаны — 170 квадрат метр, күләме 500 куб метр.
# Лум (Ярань ҡушылдығы)

Лум — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ярань йылғаһының уң ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Лум (Ярань ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036948
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103694
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Косово Милли галереяһы

Косово Милли галереяһы (алб. Galeria Kombëtare e Arteve e Kosovës, сер. Косово Национална галерија) — Приштинаның университет ҡаласығында, Косово Милли китапханаһы артында ғына, художесво галереяһы урынлашҡан. Ул 1979 йылдың февралендә асыла. Иң билдәле мосолман рәссамдарының береһе Мөслим Муллики хөрмәтенә уның исеме менән атала.
Косово республикаһында һынлы сәнғәт өлкәһендә иң эре учреждение ул. Урындағы һәм сит ил рәссамдары өсөн галерея һәр саҡ күргәҙмә майҙанын бирергә әҙер. Китаптар, каталогтар һәм брошюралар баҫтырып сығара.

# Косово Милли галереяһы
## Тарихы
### Галереяның бинаһы

Косово Милли хужлжество галереяһының бинаһы 1935 йылда Югославия армияһының хәрби казармаһы булараҡ төҙөлә. 1955—1981 йылдарҙа унда китапхана урынлаша. 1982—1983 йылдарҙа бинаны архитектор Агуш Бекири Революция музейының күргәҙмә залы итеп йыһазландыра. 1995 йылда хәҙерге художество галереяһы урынлаша.

# Косово Милли галереяһы
## Тарихы
### Тарихы

1979 йылда Косово Милли художество галереяһына нигеҙ һалына, ул һынлы сәнғәт әҫәрҙәпен халыҡҡа күрһәтеү, шулай уҡ ҡиммәтле сәнғәт әҫәрҙәрен йыйыу һәм һаҡлау өсөн мәҙәни учреждение булараҡ асыла. Уға иң күренекле рәссамдарҙың береһе булған Мөслим Муллики исем бирелә.
Һуғыштан һуңғы ун йыл эсендә Косово Милли художество галереяһы 200-ҙән ашыу милли, шулай уҡ сит ил рәссамдарының коллектив һәм шәхси күргәҙмәләрен ойоштора. 2013 йылдан Арта Агани галерея директоры булып эшләй.

# Косово Милли галереяһы
## Хеҙмәттәшлек

Косово Милли худодество галереяһы түбәндәге ойошмалар менән хеҙмәттәшлекте яйға һалған:
* Албания Милли һынлы сәнғәт галереяһы
* Европа Мәҙәниәт парламенты
* Халыҡ-ара музейҙар советы
* Венеция биенналеһы павильоны
* Косово Республикаһының Вашингтондағы илселеге.
* Kodra, Seeking new idols, 1968 oil on canvas, 80 × 100 cm
* Kodra, The sea, 1968 oil on canvas, 80x100 cm
* Kodra, Music lesson, 1997 oil on canvas, 80x100 cm
* Kodra, The date, 1987 oil on canvas, 80x100 cm
* Kodra, The birth of the idol, 1971 oil on canvas, 80x100 cm
* Kodra, The war for peace, 1977 oil on canvas, 80x100 cm
# Бочков Валентин Алексеевич

Бочков Валентин Алексеевич (13 ғинуар 1946 йыл) — хеҙмәт ветераны. 1969—1987 йылдарҙа Күмертау авиация производство предприятиеһының партком секретары, директор һәм генераль директор урынбаҫары; 1987—1988 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Күмертау ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе; 1988—1991 йылдарҙа КПСС-тың Күмертау ҡала комитетының беренсе секретары. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы халыҡ депутаты. Милләте — урыҫ

# Бочков Валентин Алексеевич
## Биографияһы

Валентин Алексеевич Бочков 1946 йылдың 13 ғинуарында Воронеж өлкәһе Хреновое ауылында тыуған.
1977 йылда Свердловскиҙағы Юғары партия мәктәбен, 1984 йылда Өфө авиация институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1964 йылда урман техникумын тамамлағандан һуң техник-урмансы булып башлай.
1965—1968 йылдарҙа Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. Унан ҡайтҡас, урман тәрбиәләү экспедицияһы технигы, мотоклуб инструктор-методисы, КПСС-тың Күмертау ҡала комитеты инструкторы була.
1969—1987 йылдарҙа Күмертау авиация производство предприятиеһында эшләй: партком секретары, директорҙың кадрҙар буйынса урынбаҫары, генераль директорҙың матди-финанс мәсьәләләр буйынса урынбаҫары.
1987—1988 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Күмертау ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе.
1988—1991 йылдарҙа — КПСС-тың Күмертау ҡала комитетының беренсе секретары.
1991—2003 йылдарҙа — Күмертау ҡалаһы «Баштекс» ЯСЙ-һының генераль директоры.
Күмертау ҡалаһы 93-сө Матросов һайлау округы буйынса Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты итеп һайланған

# Бочков Валентин Алексеевич
## Ғаиләһе

Өйләнгән, ҡатыны менән ул һәм ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергәндәр.
# Кыпа-Ютурмаль-Кы

Кыпа-Ютурмаль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ютурмаль-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 114 км.

# Кыпа-Ютурмаль-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300068285
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306828
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Иҫәндәүләтова Вилүрә Әҙеһәм ҡыҙы

Иҫәндәүләтова Вилүрә Әҙеһәм ҡыҙы (1 ғинуар 1968 йыл) — Режиссёр-документалист. Бөтә Рәсәй кинематографистар союзы ағзаһы, «Башҡортостан» киностудияһы режиссёры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.

# Иҫәндәүләтова Вилүрә Әҙеһәм ҡыҙы
## Биографияһы

Вилүрә Әҙеһәм Ҡыҙы Иҫәндәүләтова 1968 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Ғүмәр ауылында тыуған. Балаға өс йәш булғанда ғаилә Аҡтау ауылына күсеп килә. Бәләкәй сағынан уҡ ҡыҙҙың артислыҡ һәләттәре асылған: йырлаған, бейегән, хисләнеп шиғырҙар һөйләгән. Урта мәктәпте Аҡморон ауылында тамамлағандан һуң Стәрлетамаҡ мәҙәниәт-ағартыу техникумына уҡырға инә.
Студент йылдарында уҡ ул һәүәҫкәр спектаклдәрҙә төп ролдәрҙе уйнаған, шул ваҡытта билдәле режиссёр Гөлдәр Ильясова менән таныша, һәм ул Вилүрәне Салауат башҡорт драма театрына эшкә саҡыра. Йәш актриса театрҙың бөтә спектаклдәрендә лә уйнай.
2009 йылдан Рәсәй кинематографистар союзы ағзаһы, Халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй кинофестивалдәре һәм «ТЭФИ-Регион 2007» телевизион конкурсы дипломанты. Салауат драма театрында бер аҙ эшләп алғас, тыуған яҡтарына ҡайта һәм Баймаҡ район мәҙәниәт йортонда художество етәксеһе булып эшләй. Тап ошо йылдарҙа ул режиссёрлыҡ менән шөғөлләнә башлай. Режиссерҙар әҙерләү бүлегендә белем ала.
Профессиональ режиссёр булыуы теләге уны Мәскәүгә, С. Герасимов исемендәге Бөтә Рәсәй кинематография институтына алып килә. Баш ҡала юғары уҡыу йортон тамамлағандан һуң Вилүрә Иҫәндәүләтова Өфөгә ҡайта һәм «Башҡортостан дәүләт телерадиокомпания»һында кинорежиссёр булып эшләй башлай.
2008 йылда Мәскәү янындағы «Холидей инн Виноградово» отелендә Рәсәйҙең иң абруйлы «ТЭФИ — төбәк Бөтә Рәсәй милли телевизион бәйгеһенең» еңеүселәре иғлан ителә. Улар араһында Башҡортостан ҡыҙы, ҡуйыусы режиссёр Вилүрә Иҫәндәүләтова ла була, ул Башҡортостандың Рәсәйгә ҡушылыуына 450 йыл тулыуға арналған проект авторы булараҡ еңеүсе тип табыла һәм уға «ТЭФИ — төбәк Бөтә Рәсәй милли телевизион бәйгеһенең» Орфей статуэткаһы тапшырыла.
Вилүрә Иҫәндәүләтова республика халҡына шулай уҡ киң билдәле «Байыҡ» конкурсының жюри ағзаһы булараҡ таныш.
Фильмографияһы
* Золотое дно (2007) — 17 min — документаль фильм;
* Война нас не считала за детей (2010) 52 min — документаль фильм;
* Рожденный дважды (2011) — 26 min — документаль фильм;
* Живой родник (2013) — 33 min — документаль фильм;
* Еще вьется над крышей дымок… (2014) — 26 min — документаль фильм;
* Покаяние (2015) — 32 min — документаль фильм.
# Ярғайыш

Ярғайыш рус. Дергаиш — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гөбөрлө йылғаһының уң ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Ярғайыш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004041
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200404
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Правый (Хей-Яга ҡушылдығы)

Правый — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хей-Яга йылғаһының уң ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Правый (Хей-Яга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000087761
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008776
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Румянцев Василий Егорович

Румянцев Василий Егорович (1822—1897) — рәсәй археологы, библиограф.

# Румянцев Василий Егорович
## Биографияһы

Румянцев Василий Егорович 1822 йылда тыуған. Мәскәү дини семинарияһы курстарын тамамлаған. 1842 йылда Мәскәү рухи академияһына уҡырға инә һәм уны тамамлағанда дини тәғлимәт кандидаты дәрәжәһен алып 1846 йылда дин кандидаты дәрәжәһендә тамамлай.
Румянцев Василий Егорович Мәскәү синод типографияһының инспекторы булып эшләй. Ул Мәғлүмәт палатаһын ғәмәлдә ҡалдырыуҙы яҡлай һәм үҙенең бөтә көсөн был палатаны реставрациялауҙы үҙ өҫтөнә ала, боронғо китаптарҙы тәртипкә килтерә, уларҙы иҫәпкә ҡуя һәм типография архивын да ойоштора. Румянцев Василий Егорович Мәскәү археология йәмғиәтенең секретары, һуңынан йәмғиәт рәйесе ярҙамсыһы һәм йәмғиәттең ун томлыҡ «Хеҙмәт» китабының мөхәррире булып тора. Ул И. Е. Забелин менән бергә Мәскәү археология йәмғиәтен етәкләй. Был йәмғиәт элек протоиерей А. И. Виноградов тапҡан фресканы 1882 йылдың 6 июнендә XII быуаттағы грек эшенең ҡалдыҡтары тип таный.
Румянцев Василий Егоровичтың иғтибарға лайыҡ иң билдәле хеҙмәттәре һәм баҫмалары: «Боронғо матбуғат баҫмалары һарайында Мәскәү» (М., 1869), бик күп һүрәттәр менән; «Граверҙар һәм Мәскәү матбуғат ихатаһы тураһында» (1870); « Рәсәйҙә китап баҫҡанға тиклемге осорға ҡараған ҡомартҡылар йыйынтығы» (М., 1872 йылда, Уваров премияһына лайыҡ була); «Мәскәү археология йәмғиәтенең Берсеневка урамындағы йорто» (М., 1875); «аҡ Бөйөк Ростовтың Аҡ палатаһы» («Мәскәү археология йәмғиәтенең хеҙмәттәре», т. X), «Мәскәүҙең Успенский соборында яңы асылған фрескалар тураһында» (ib., т. IX), «XVII быуат башында Мәскәү Кремленең күренеше» (ib., т. XI) һәм башҡалар.

# Румянцев Василий Егорович
## Хеҙмәттәре исемлеге

* Мәскәү баҫмалары боронғо бина ихатаһында / Мәскәү В. Румянцов : Синодальная төрө., 1869 - 38 с., [5] ил л., цв. ил. ; Ҡара: 27 - Һынала. иң журн.:. Борон. 2. т. - 1869.
* Мәскәү баҫмалары боронғо бина ихатаһында / / [Соч.] Мәскәүҙә В. Румянцев : Синод. тибы., 1869 - [2], 38 б, 6 ил л., цв. ил. ; 28.
* Xvi һәм XVII быуаттар ваҡытында мәскәү баҫмаһында гравирование гравер һәм ихата тураһында мәғлүмәт / / Собр. Мәскәүҙә В. Румянцовый : Синод. тибы., 1870 - [2], с. 24, 1 ил л. ; 26.
* Һәйкәл йыйынтығы, китап тиклем рәсәйҙә урынлашҡан / / Үҙгәртергә е. в. Румянцов. В. 1-Мәскәү: Моск. синод. тибы., 1872
* Xvii быуат башында Мәскәү Кремль көйө / [сочи] Мәскәүҙә е. в. Румянцов : Моск. археол. о.-во, 1886 - [2], 26 б., л. 1 иле. ; 20 см. - Библиогр. примеч була.. - Электрон күсермәһе бар.
* Хәйерсе һүрәтенә менән монастыры һәм христос икона алдында уның образы / / [Соч.] Мәскәүҙә Е. В. Румянцов : Синод. тибы., 1887 — с. 5, л. 1 цв. ил. ; 31.

# Румянцев Василий Егорович
## Бүләктәре

* Уваровский премияһы 1872 йыл
# Асҡын (йылға)

Асҡын — рус. Аскинка - Рәсәй йылғаһы.

# Асҡын (йылға)
## Географияһы

Башҡортостан биләмәләрендә аға. Йылға Бурминка йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Асҡын (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск гидроузелынан Павловск гидроузелына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100022883
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102288
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Асҡын (йылға)
## Этимологияһы

"Башҡорт АССР-ы топонимдары һүҙлеге"ндә гидронимдың килеп сығышы былай аңлатыла: Асҡын — речка Асҡын/ Аҡсын, левый приток Бурминки (Аҡсын - от аҡ (белая), сын/һын (изваяние, фигура)
# Моҡай Сапҡынов

Моҡай Сапҡынов (1784—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

# Моҡай Сапҡынов
## Биографияһы

Моҡай Сапҡынов Ырымбур губернаһы Яйыҡ-Ҫыбы-Мең улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы) Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылында йәшәгән. Зауряд-сотник булып хеҙмәт итә.
1811 йылда башлыса 12-се һәм 7-се кантон башҡорттарынан 2-се Башҡорт атлы полкы ойошторола, уның составында Моҡай Сапҡынов хеҙмәт итә. Майҙа полк майор И. Курбатов командалығында Рыльск ҡалаһына ебәрелә. Курск губернаһында ҡышлағандан һуң полк Луцк ҡалаһына килә һәм 2-се Көнбайыш армия составына керә. 1812 йылдың майында полк кавалериянан генерал А. П. Тормасовтың 3-се Обсервация армияһы составына индерелә һәм Варшава герцоглығы менән сик буйында кордон хеҙмәтен үтәй. 1812 йылғы Ватан һуғышы башланғас, 15 июлдә полк яугирҙары Кобрин янындағы Саксония ғәскәрҙәре менән алышта батырлыҡ күрһәтә. 28 октябрҙә 2-се Башҡорт полкы Урал казак полкы менән берлектә Свислочи торамаһын биләй. 2-се Башҡорт полкы кергән генерал Чаплицтың отряды 1812 йылдың 8 октябрҙә Слонимға килә һәм бында поляк генералы Конопканың полкын тар-мар итә. 1 ноябрҙә 2-се Башҡорт полкы Горностаевцы ауылы янындағы алышта ҡатнаша. Ҡаты алыштарҙа полкта башта булған 530 кешенән 1812 йылдың октябренән ҡарата 408 яугир иҫән ҡалған.
2-се Башҡорт полкы Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ла әүҙем ҡатнаша. 1813 йылдың 27 ғинуарында генерал-лейтенант Волконский корпусы составында полк Варшаваға инә. Майҙа генерал-майор Ланской отрядында (генерал-лейтенант Остен-Сакен корпусы составында) Бреславль тирәһендә һуғыша, ә июль аҙағында Силезия армияһы составына керә. Артабан полк Германиялағы алыштарҙа, шул иҫәптән Дрезденды ҡамауҙа һәм алыуҙа ҡатнаша. 1813 йылдың ноябрь аҙағында Төп армияға һәм әсирҙәрҙе оҙатып йөрөүсе хәрби юлдарҙа юл-комендант хеҙмәтен үтәү өсөн ебәрелә. 1814 йылдың 19 мартында 2-се Башҡорт атлы полкы составының бер өлөшө Парижға инә.

# Моҡай Сапҡынов
## Бүләктәре

* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
# Сөләймәнов Килдебай Сөләймән улы

Сөләймәнов Килдебай Сөләймән улы (27 ғинуар 1943 йыл — 23 март 2021 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы. РСФСР-ҙың 9-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты, КПСС-тың XXVII съезы делегаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973).

# Сөләймәнов Килдебай Сөләймән улы
## Биографияһы

Килдебай Сөләймән улы Сөләймәнов 1943 йылдың 27 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Хәйбулла районы Йомағужа ауылында тыуған.
1958—2003 йылдарҙа Хәйбулла районының «Таналыҡ» хужалығында эшләй: 1959—1966 йылдарҙа һауынсы, 1967 йылдан малсы, 1984 һәм 2001 йылдан бригадир, 1989 йылдан бүлексә идарасыһы, 2002 йылдан бухгалтер. Малсылыҡта юғары күрһәткестәргә өлгәшә: быҙауҙарҙың тәүлек артымы 1140 грамм тәшкил итә (1972). РСФСР Юғары Советының 9-сы саҡырылыш депутаты. Ленин (1966, 1973), Халыҡтар Дуҫлығы (1981) ордендары менән бүләкләнгән.
Хеҙмәт алдынғыһы 2003 йылда хаҡлы ялға сыға. 2021 йылдың 23 мартында вафат булды.