yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Золанд-на-Шпре

Золанд-на-Шпре (нем. Sohland an der Spree) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 7208 кеше йәшәй. Майҙаны — 37,27 км². Диңгеҙ кимәленән 302 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 02686-02689 һәм автомобиль коды BZ.
# Ундаут-Юган

Ундаут-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Чебур-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Ундаут-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019740
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301974
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Моленьга

Моленьга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кулой йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Моленьга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028759
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002875
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Үрге Нюдер

Үрге Нюдер — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО/ Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Месна йылғаһының уң ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Үрге Нюдер
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Воронов морононан Канин нос моронона тиклем (Мезень йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000312103000051646
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005164
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Буташ (күл)

Буташ — рус. Бута́ш - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Эткүл районындағы күл.

# Буташ (күл)
## Этимологияһы

Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә күлдең исемен башҡортса бута - дөйә балаһы тигән һүҙҙән килеп сыҡҡан тип иҫбатлай. "Бута" тигән һүҙҙән яһалған ирҙәр исеменән булыуы ла ихтимал тигән фаразын да әйтә

# Буташ (күл)
## Тасуирламаһы

Буташ күле боронғо диңгеҙ сигенгәндән һуң барлыҡҡа килә һәм рәүеше менән сынаяҡ аҫтын хәтерләтә.
Һыу биләгән дөйөм майҙан 37,7 кв. км тәшкил итә. Төньяҡтан көньяҡҡа 8,2 километрға, ә көнбайыштан көнсығышҡа ҡарай — 4,6 километрға һуҙылған. Буташ аҡмай, шуға күрә һыу алмашыныу көсһөҙ генә. Дөйөм һыуйыйғыс майҙаны 178 кв. км. тәшкил итә.
Буташ күле тәрәнлектә айырылып тормай: көҙгөһөнән өҫтөндә төбөнә тиклем максималь билдәһе саҡ-саҡ 2,5 метрға етә. Күлдең ике ҡултығы бар: һыу ятҡылығында була алаһығыҙ: беренсеһе — 2 000 метр оҙонлоғондағыһы күлдең төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан ; икенсеһе — ике тапҡырға ҡыҫҡараҡ. Ул Буташтың көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан.

# Буташ (күл)
## Географияһы

Күл Эткүл районының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә, Уйылға һәм Октябрь районы сигендә биләмәһендә урынлашҡан, был урындан йыраҡ түгел Кораблево, Писклово, Большеникольское ауылдары. Буташ менән йәнәш урынлашҡан ваҡ күлдәр күп: Оло һәм Кесе Күнкүл, Оло һәм Кесе Селиткүл һәм башҡалар.
# Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы

Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы (29 октябрь 1877 йыл — 20 июнь 1916 йыл) — Рәсәй империяһының хәрби эшмәкәре, 2016 йылдың башынан Ровно пехота полкы командиры. 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышында ҡатнашҡан һәм Беренсе донъя һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир. Генерал‑майор (1916). Рәсәй империяһының 4‑се дәрәжә Изге Георгий (1917), 3‑сө (1913) һәм 4‑се (1905) дәрәжә Изге Анна, 3‑сө дәрәжә Изге Станислав (1912) ордендары кавалеры.

# Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы
## Биографияһы

Рауил Шаһихәйҙәр улы Сыртланов 1877 йылдың 29 октябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Шланлыкүл ауылында башҡорт дворян ғаиләһендә тыуған. Башҡорт дворяндары Сыртлановтар нәҫеленән, Шаһихәйҙәр Шаһгардан Сыртлановтың улы, Ғәлиасҡар Шәхәйҙәр улы Сыртлановтың ҡустыһы.
2-се Ырымбур кадет корпусын, 1898 йылда Михаиловск артиллерия училищеһын, 1905 йылда Генераль штабтың Николай академияһын (икеһе лә — Санкт-Петербург) тамамлаған.
1895—1916 йылдарҙа рус армияһында. 1898 йылдаң алып лейб-гвардия 3‑сө артиллерия бригадаһында, 1905 йылда декаберендә — 1‑се Ташкент резерв батальонында, 1907 йылда — 1-се Төркөстан армия корпусы штабында, 1912 йылда майынан — Төркөстан хәрби округы штабында хеҙмәт итә, сентябрендә — Алексеевск хәрби училищеһында (Мәскәү) уҡыта.
1915 йылда октябрендә башлап 22‑се пехота дивизия штаб начальнигы вазифаһын башҡарыусы, 1916 йылда башынан — 166-сы Ровно пехота полкы командиры. 20 июндә Скробово ауылы янында Сыртлановтың полкы менән дошмандың нығытылған позицияһына һөжүмгә барғанда һәләк була.

# Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы
## Ғаилә

* Атаһы: Шаһихәйҙәр Шаһгардан улы Сыртланов
* Ағаһы: Ғәлиасҡар
* Ҡустыһы: Йософ

# Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы
## Бүләктәр

* 4‑се дәрәжә Изге Георгий ордены (1917)
* 3‑сө дәрәжә Изге Анна ордены (1913)
* 4‑се дәрәжә Изге Анна ордены (1905)
* 3‑сө дәрәжә Изге Станислав ордены (1912)
# Мадейра (йылға)

Мадейра — Көньяҡ Америкағы йылға, Амазонканың иң ҙур уң ҡушылдығы.

# Мадейра (йылға)
## Гидрография

Боливия һәм Бразилия сигендә Маморе һәм Бени ҡушылған урында башлана. Йылғаның яҡынса 100 км был илдәрҙең дәүләт сиге булып тора. Артабан йылға төньяҡ-көнсығышҡа табан Бразилияның Рондония һәм Амазонас штаттарының территорияһы буйлап аға һәм һул яҡтан Амазонкаға ике тармаҡ яһап ҡоя. Оҙонлоғо — 3230 км, бассейн майҙаны — 1158 мең км².
Һыу кимәленең миҙгел буйынса тирбәлеүе 12 метрға барып етә, юғары кимәл октябрҙән май айына тиклем була. Түбәнге ағымында һыу сығымы 4200 м³/сек алып 39 000 м³/сек барып етә.
Йылға атамаһы португал теленән madeira — үҙағас (ағас) тип аңлатыла, Мадейра үҙенең барлыҡ оҙонлоғонда Амазония джунглиҙары аша аға.
Йылғала Порту-Велью ҡалаһынан алып суднолар йөрөй ала. Мадейрла Порту-Велью, Умайта һәм Маникоре ҡалалары урынлашҡан.
Мадейрала амазония дельфины тереклек итә.
2012—2015 йылдарҙа йылғала «Санту-Антониу» һәм «Жирау» гидроэлектранциялары төҙөлә.
# Афридонов Миҙхәт Вафа улы

Афридонов Миҙхәт Вафа улы (15 сентябрь 1924 йыл — 20 июль 2000 йыл) — партия, дәүләт һәм комсомол органдары хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1958 йылдан КПСС-тың Октябрьский ҡала комитет секретары, беренсе секретары, 1970—1980 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының сауҙа министры. Башҡорт АССР-ының 6—9-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. БАССР-ҙың атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре (1980). Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966, 1971) һәм ике 1-се дәрәжә Ватан һуғышы (1966, 1985) ордендары кавалеры.

# Афридонов Миҙхәт Вафа улы
## Биографияһы

Миҙхәт Вафа улы Афридонов Төркөстан АССР‑ы Кина‑Аральск ауылында тыуған. Мәскәүҙә 1958 йылда КПСС Үҙәк комитетының Юғары партия мәктәбен тамамлаған. 1943 йылдан алып ВЛКСМ‑дың Бөрө район комитетында, 1945 йылдан алып Башҡортостан өлкә комитетында эшләй; 1954 йылдан башлап БАССР‑ҙың мәҙәниәт министры урынбаҫары. 1958 йылда КПСС Октябрьский ҡала комитеты секретары, артабан 1‑се секретары итеп һайлана һәм ошо ваифаны 1970 йылға тиклем биләй. 1970 йылда Өфөгә БАССР-ҙың сауҙа министры итеп үрләтелә, 1980 йылға тиклем ошо урында эшләй.
Афридонов М. Ф. ҡайҙа эшләһә лә, намыҫлы хеҙмәте менән халыҡ араһында абруйлы була. Сауҙа министры вазифаһы осоронда уның башланғысы. сауҙаның прогрессив формалары индерелә; Өфөлә «Росторгодежда», «Роскультторг», «Росбакалея» күмәртә базалары. Айырыуса Октябрьский ҡалаһына иғтибарын бүлә, был ҡалала Спорт һарайы, керамик плитка һәм фаянс изделиелар, күн, «Нефтемашремонт» заводтары төҙөлә; Октябрьский коммуналь-төҙөлөш техникумы асыла.
2000 йылдың 20 июлендә өфө ҡалаһында вафат була.

# Афридонов Миҙхәт Вафа улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ике 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1966, 1985)
* Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1966, 1971)
* БАССР-ҙың атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре (1980).
# Сейә баҡсаһы (фильм, 1999)

«Сейә баҡсаһы» (ингл. The Cherry Orchard) — драматик фильм. 1999 йылда режиссёр Михалис Какоянис төшөргән. Фильмдың сюжеты урыҫ яҙыусыһы Антон Павлович Чеховтың шул исемдәге пьесаһына нигеҙләнгән. Фильм Болгарияла төшөрөлә. Премьераһы 1999 йылдың 13 ноябрендә Салоникиҙағы Халыҡ-ара кинофестивалдә үтә.

# Сейә баҡсаһы (фильм, 1999)
## Сюжет

Любовь Андреевна Раневская — олоғайған актриса ханым, ул ҡыҙы Аня менән Париждан үҙенең Сейә баҡсаһы имениеһын бурыстары өсөн тартып алдырмаҫ өсөн Рәсәйгә ҡайта. Финанс мәсьәләләре уның алдында бик етди тороуға ҡарамаҫтан, Раневская һаман да элекке ғәҙәтенсә бик мул йәшәй бирә. Күренеп торған ҡурҡыныс янауға ҡарамаҫтан, ғаиләһен һәм үҙен дә иллюзиялары менән алдай.

# Сейә баҡсаһы (фильм, 1999)
## Ролдәрҙә

* Шарлотта Рэмплинг — Любовь Андреевна Раневская
* Алан Бейтс — Леонид Андреевич Гаев
* Оуэн Тил — Ермолай Алексеевич Лопахин
* Катрин Картлидж — Варя
* Ташка Берген — Аня
* Ксандер Беркли — Семён Пантелеевич Епиходов
* Джерард Батлер — Яша
* Эндрю Ховард — Пётр Сергеевич Трофимов
* Мелани Лински — Дуняша
* Иэн Макнис — Борис Борисович Симеонов-Пищик
* Фрэнсис де ла Тур — Шарлотта Ивановна
* Майкл Гоф — Фирс

# Сейә баҡсаһы (фильм, 1999)
## Бүләктәре һәм номинациялары

| Йыл | Награда | Категория | Номинанты | Результат |
| {0}[13]{/0}} (1936) | Салоникиҙағы Халыҡ-ара кинофестиваль | Иң яҡшы оператор эше | Арис Ставру | Еңеү |
| {0}[13]{/0}} (1936) | Салоникиҙағы Халыҡ-ара кинофестиваль | Иң яҡшы декорациялар | Дионисис Фотопулос | Еңеү |
| {0}[13]{/0}} (1936) | Салоникиҙағы Халыҡ-ара кинофестиваль | Иң яҡшы костюм дизайны | Дионисис Фотопулос | Еңеү |
| {0}[13]{/0}} (1936) | Салоникиҙағы Халыҡ-ара кинофестиваль | Greek Union of Film and Television Technicians Award | Михалис Какоянис | Еңеү |

# Сейә баҡсаһы (фильм, 1999)
## Баһаламалар

Фильмға баһаламалар төрлөсә була. Картинаға ҡуйылғанRotten Tomatoes сайтындағы 26 баһаның 54 % ыңғай рецензиялы, {1}Metacritic{/1} сайтындағы 16 рецензияның — 100 балының 56 балы ыңғай була. Роджер Эберт Шарлоттf Рэмплинг уйнаған ролде: «Рэмплинг Раневская ролендә фильмды ҡарарға мәжбүр итә. Өҫтәлмә материалдар ҡулланып, ул Раневскаяның ҡылығын дөп-дөрөҫ билдәләй, ул үҙенең проблемаларын һәм насар яҡтарын бик яҡшы белһә лә уларҙы бөтөрөү өсөн бер ни ҙә эшләй алмаған, үҙенең тәртибен һәм яҙмышын үҙгәртә лә, үҙгәртергә лә теләмәгән кеше образын бик оҫта һүрәтләй, тип билдәләй».
# Урикид

Урикид — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тым йылғаһының һул ярына тамағынан 735 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.

# Урикид
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033445
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203344
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Евсеева Чесноковка

Евсеева Чесноковка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Томь йылғаһының уң ярына тамағынан 262 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Евсеева Чесноковка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200012094
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201209
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кильдек

Кильдек — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туендат йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кильдек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200019412
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201941
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Туйтүбә

Туйтүбә — Көньяҡ Уралдағы тау һырты. Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Туғыҙлы ауылы эргәһенән башланған һәм Рәсәй Федерацияһының Силәбе өлкәһе Һатҡы районы территорияларында урынлашҡан тау һырттары.

# Туйтүбә
## Географияһы

Туйтүбә һырты Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының Туғыҙлы ауылы меридианы буйлап БР-ҙың Ҡыйғы районы биләмәһендәге Әй йылғаһының киңлек ағымына тиклем һуҙылған.
Оҙонлоғо — 21 км, киңлеге — 9 км. Максималь бейеклеге — 497 метр.
Һырт турней һәм башҡорт ярустары эзбизташы һәм доломиттарҙан төҙөлгән. Йүрүҙән-Әй йылғалары буйында башҡорт ярусының тәбиғи билдәләре Йүрүҙән йылғаһының меридиональ һыҙығы буйынса һыҙат булып ята, көньяҡта Яхъя ауылынан төньяҡта Ҡыҙырбаҡҡа тиклем, шулай уҡ Әй йылғаһы буйынса ла күҙәтелә. Уралдың көнбайыш битләүҙәрендә башҡорт ярусының түбәнге сиге ҡеүәте 4 метрға еткән стриатифер ҡабырсаҡтарҙан тора.
Әй йылғаһы ҡушылдыҡтары ошо һырттан башлана.
Ландшафты — һоро урман һәм кәҫ-көлһыу тупрағында үҫкән ҡарағай, ҡайын, ҡарағас урмандары
Бейек булмаған Туйтүбә һырттары, унан һуң Ямантул, Ҡаҙанһалған, Башукты, Йүкәтау тау һырттары көньяҡтан Әй йылғаһына килеп терәләләр.
Лаҡлыға саҡлы Әй буйлап йөҙһәң, Әй һәм уның ҡушылдыҡтары ярҙарында 38 мәмерйә осрай, улар араһында билдәлелек ҡаҙанған Лаҡлы һәм Ҡорғаҙаҡ мәмерйәләрен атарға мөмкин.

# Туйтүбә
## Топонимикаһы

Силәбе топонимисы Шувалов:
   Туй-Тюбе, гора, Саткинский район. В переводе с башкирского — «праздничная или свадебная гора» (туй — «праздник», «свадьба», тюбе — «гора», «холм»)
Боронғо заманаларҙан башлап башҡорт ауылдарында уҙғарыла торған Ҡарғатуй, Кәкүк сәйе һымаҡ миҙгел-йола байрамдары, һабантуйҙар йәмле Туйтүбә итәгендә ойошторолғанлығы көн кеүек асыҡ.
# Панфёров Виктор Михайлович

Виктор Михайлович Панферов (27 ғинуар 1916, Ярославль, Рәсәй империяһы — 16 октябрь 1997, Мәскәү, Рәсәй) — механика өлкәһендә совет ғалимы.

# Панфёров Виктор Михайлович
## Биографияһы

1941 йылда М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетын ҡыҙыл диплом менән тамамлай.
1941-1944 йылдарҙа тәжрибә-конструкторлыҡ бюроһында инженер булып эшләй. Физика-математика фәндәр кандидаты (1946). Физика-математика фәндәр докторы (1949), диссертацияһының темаһы «Һығылмалылыҡ мәсьәләләрен хәл итеүҙең дөйөм ысулдары». М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетында һығылмалылыҡ теорияһы кафедраһы профессоры (1950).
1947 йылдың 24 майында НИИ-88-ҙең (Машиналар эшләү үҙәк ғилми-тикшеренеү институты) ныҡлыҡ ғилми-тикшеренеү бүлеген етәкләй (ул саҡта физика-математика фәндәре кандидаты, доцент). Бүлектең ғилми етәксеһе итеп СССР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, профессор А.А. Ильюшин тәғәйенләнә.
1959 йылдан Мәскәү дәүләт университетының Механика институтында эшләй, ныҡлыҡ бүлеге мөдире (1960), юғары температурала ныҡлыҡ һәм шыуыусанлыҡ лабораторияһы мөдире (1963), һуңғы йылдарҙа - баш ғилми хеҙмәткәр.
Мәскәүҙә Перлов зыяратында ерләнгән.

# Панфёров Виктор Михайлович
## Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары

Материалдарҙың деформацияланыу һәм емерелеү механикаһы өлкәһендә тикшеренеүҙәр алып бара. Ракета техникаһын булдырыу эштәрендә ҡатнаша. Мартен мейесе өсөн ҡулайлы-көсөргәнешле көмбәҙ тәҡдим итә, ул эшләү ваҡытын 1,5-2 тапҡырға арттыра. Уның ҡатнашлығында эшләнгән һауа йылытҡыс көмбәҙе Кривой Рогтағы домна мейесендә тормошҡа ашырылған.
Теоретик һәм ғәмәли механика буйынса СССР милли комитетының тәүге составына инә (1956).
25 фән кандидаты һәм 3 фән докторы әҙерләгән.

# Панфёров Виктор Михайлович
## Библиография

Ҡаты есемдәрҙе һыҙыҡлы булмаған деформациялауҙың ҡайһы бер мәсьәләләре. М. 1971.

# Панфёров Виктор Михайлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* СССР төҙөүселәренең академик Б. Галёркин исемендәге Бөтә Союз фәнни инженер-техник йәмғиәте президиумының төҙөлөш механикаһы буйынса иң яҡшы эше өсөн премия (1950)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1956,1957)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1976)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы
* «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы
# Паета-Яха (Хут-Яха ҡушылдығы)

Паёта-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Хуты-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Паета-Яха (Хут-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300037801
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303780
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Фрейбург (Унструт)

Фрейбург (Унструт) (нем. Freyburg (Unstrut)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 4940 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,92 км². Диңгеҙ кимәленән 110 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6632 һәм автомобиль коды — BLK.
# Уң Шумишка

Уң Шумишка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иня йылғаһының һул ярына тамағынан 92 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Уң Шумишка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009440
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100944
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мань-Холуп-Я

Мань-Холуп-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тапсуй йылғаһының һул ярына тамағынан км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Мань-Холуп-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300024192
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302419
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы

Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы (15 март 1957 йыл — мәғәриф өлкәһе ветераны, йәмәғәтсе. Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (1994). Бөрйән ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе. Бөрйән «Кәрәҙ» биҙәү-ҡулланма сәнғәте халыҡ клубы етәксеһе. 2016 йылдан Башҡорт Википедияһы ирекмәне.

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Биографияһы

Рәшиҙә Хәй ҡыҙы Ғизәтуллина 1957 йылдың 15 мартында Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Аҫҡар ауылында тыуған.
1972 йылда Иҫке Собханғол урта мәктәбендә һигеҙ класс тамамлай.
1972—1976 йылдарҙа Белорет педагогия училищеһында уҡый һәм махсус урта һөнәри белем ала.
1977—1981 йылдарҙа Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының башланғыс класс уҡытыусылары әҙерләү бүлегендә уҡый.
Диплом буйынса махсус һөнәре: башланғыс кластар уҡытыусыһы. Өҫтәмә квалификацияһы: Башҡортостан мәҙәниәте һәм тарихы уҡытыусыһы.
Хеҙмәт эшмәкәрлеге Стәрлетамаҡ ҡалаһының мәғариф системаһында үтә.
1994 йылда «Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы» исеме бирелә.

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

* 2009 йылда Бөрйәндә «Кәрәҙ» биҙәү-ҡулланма сәнғәте клубын ойоштора. 2015 йылдан ойошма «Кәрәҙ» биҙәү-ҡулланма сәнғәте халыҡ клубы исемен йөрөтә.
* 2014 йылдан алып коммерцияға ҡарамаған «Ағинәй» төбәк-ара мәҙәни, социаль, рухи үҫеш йәмәғәт ойошмаһының Бөрйән районындағы филиалы етәксеһе итеп һайлана.

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Конкурстарҙа, фестивалдәрҙә, байрамдарҙа ҡатнашыуы

* «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республика марафоны (2014);
* «Башҡорт балы — Бөрйән даны» халыҡ-ара этнофестивале (2014, 2016, 2017);
* Инвалидтар араһында Спартакиада (2016);

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Уның тураһында матбуғат

* Дөрөҫ юлдан барған тәрән зиһенле ҡатын
* «Ҡораматуй» Бөрйән ерендә
* «Кәрәҙ» биҙәү-ҡулланма сәнғәте халыҡ клубы
* Вики-өләсәйҙәр ҡурсаланыу ваҡытын нисек үткәрә
* Бөрйән районында сергетыш эшләү технологияһы
* ДОНЪЯБЫҘҒА ИНҺЕН ҠОТ 2022 йыл 30 июнь архивланған.
* Күҙ яуын алырлыҡ күргәҙмә!
* Ҡорамалар ҡорай инәйҙәр
* Клуб народного творчества по лоскутному шитью «Кәрәҙ»
* Башҡортостан халыҡтарының матди булмаған мәҙәни мираҫ объекттары исемлеге тулылана

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Мәҡәләләре һәм сығыштары

* Милли педагогик форум. «Башҡорт һәм сит телдәрҙә ор /өр тамырлы һүҙҙәрҙең уртаҡлығы»
* Ҡурайы юҡтың өнө юҡ, өнө юҡтың көнө юҡ.
* «Урал батыр» эпосында йога тәғлимәте.(недоступная ссылка)
* СЕРГЕТЫШТЫҢ СЕРЕ
* КЕШЕЛЕКТЕҢ ИҢ БОРОНҒО ЮЛДАШЫ УЛ ТАШТАР
* Тағы ла ут-ялҡын тураһында
* Выступления Вики-бабушек БашВики на Вики-конференции в Москве. 2017

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Китаптары

* Р. Х. Ғизәтуллина. Йәншишмә ҡайҙан башлана?. — Өфө: Китап, 2013. — 184 с. — ISBN 978-5-295-05880-6.

# Ғизәтуллина Рәшиҙә Хәй ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (1994)
* Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының «Ал да нур сәс халҡыңа!» миҙалы (2020)
# Эленд (Гарц)

Эленд (Гарц) (нем. Elend (Harz)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 514 кеше йәшәй. Майҙаны — 27,39 км². Диңгеҙ кимәленән 490 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38875 һәм автомобиль коды — HZ.