yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Польский Буерак

Польский Буерак — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Демьянка йылғаһының һул ярына тамағынан 591 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Польский Буерак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014446
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301444
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Дмитриевка (Вьюница ҡушылдығы)

Дмитриевка — Рәсәйҙәге йылға. Владимир өлкәһе, Мәскәү өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вьюница йылғаһының һул ярына тамағынан 2,7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 6,6 км.

# Дмитриевка (Вьюница ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Орехово-Зуево ҡалаһынан Владимир ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300712110000031993
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003199
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Кеслома

Оло Кеслома — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының уң ярына тамағынан 151 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Оло Кеслома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000048852
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004885
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хархалуп Анна Максимовна

Анна Максимовна Хархалуп (Малюта) совет ауыл хужалығы алдынғыһы, Молдавия ССР-ының Каменский районы «Новая заря» колхозы звеноһы башлығы. Социалистик Хеҙмәт Геройы

# Хархалуп Анна Максимовна
## Биографияһы

Анна Максимовна Хархалуп 1928 йылдың 7 авгусында Молдавия АССР-ының Каменский районы Валя-Адынкэ ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған
1948 йылда Хархалуп Анна Макисмовна етәкләгән звено 3 гектар майҙанда һәр гектарынан «Трапезонд» сортлы 23, 2 центнер тәмәке уңышы йыйып ала.
Төп эшенән тыш Анна Хархалуп йәмәғәт эшмәкәрлеге менән дә шөғөлләнә — IV саҡырылыш Молдавия ССР-ы Юғары Советының депутаты итеп һайлана.
1993 йылдың 17 февралендә тыуған ерендә вафат була.

# Хархалуп Анна Максимовна
## Наградалары

* 1949 йылдың 24 июнендә СССР Юғары Советы Президиумы указы менән А. М. Хархалупҡа Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы тапшырылып, Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.
# Абакумов Алексей Алексеевич

Абакумов Алексей Алексеевич (20 сентябрь 1946 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, инженер-радиоэлектроник. 1972 йылдан Өфө нефть институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1986 йылдан электротехника кафедраһы мөдире; 1987 йылдан хәҙерге МИФИ Ядро милли тикшеренеү университеты филиалы — Обнинск атом энергетикаһы институтының электротехника һәм электроника кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1999 йылдан Интроско үткәргес торбаларҙы диагностикалау үҙәгенең (Обнинск) генераль директоры. Рәсәй Федерацияһы Электротехник фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2000) һәм ағза-корреспонденты (1995), техник фәндәр докторы (1985), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһыының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2013).
Донъя һәм Рәсәй практикаһында тәүге тапҡыр газ-нефть үткәргестәрҙе һәм башҡа эре габаритлы ҡорамалдарҙы магнитлы интроскоп ҡулланыуға нигеҙләнгән диагностикалау ысулдарын тәҡдим итә. 1982 йылда матрицалы феррозондлы үҙгәрткес менән магнитлы интроскоптың тәүге тәжрибә өлгөһөн эшләгән. Магнитлы интроскопты шурфтарҙа, газ-нефть үткәргестәрҙең изоляция ҡатламын боҙмайынса өҙлөкһөҙлөк етешһеҙлектәрен диагностикалауҙа һәм торба эсе тикшереү ҡорамалдарының эҙләү системаларында файҙаланыу мөмкинлеген нигеҙләй.

# Абакумов Алексей Алексеевич
## Биографияһы

Алексей Алексееевич Абакумов 1946 йылдың 20 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Ишембай ҡалаһында тыуған.
* Ишембайҙың 1-се мәктәбен тамамлай (1963);
* Томск радиоэлектроника һәм электрон техника институтын тамамлай (1969);
* Мәскәү автомеханик институт аспирантураһы (1975).
1967 йылда Салауат нефть химияһы комбинатында эшләй башлай. 1968 йылда «Башнефть» производство берекмәһенең «Ишембайнефть» нефть-газ табыу идаралығына, тәрәндәге насослы штангаларҙы магнитлы диагностикалау буйынса инженер вазифаһына эшкә алына. 1969 йылдан алып Ишембай нефть техникумында уҡыта, 1971—1987 йылдарҙа Өфө нефть институтының электротехника кафедраһында уҡытыусы булып эшләй, 1986 йылдан ошо кафедра мөдире, бер үк ваҡытта 1972 йылдан Өфө нефть институтының Салауат филиалында электротехника кафедраһы мөдире.
1987 йылдан алып «МИФИ» ядро милли тикшеренеү университеты филиалы — Обнинск атом энергетикаһы институтының электротехника һәм электроника кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1999 йылдан башлап «Интроско» (Обнинск ҡалаһы) Үткәргес торбаларҙы диагностикалау үҙәгенең генераль директоры.

# Абакумов Алексей Алексеевич
## Фәнни эшмәкәрлеге

СССР-ҙа беренсе булып эре габаритлы газ-нефть ҡорамалдарын, шул иҫәптән газ-нефть үткәргесәрҙе лә (1970 йыл), магнитлы интроскоптар ярҙамында диагностикалау ысулдарын тәҡдим итә. Өҙлөкһөҙлөк дефектынан таралған магнит ҡырын визуалләштереү өсөн матрицалы үҙгәрткес, дефекттар һүрәтен эшкәртеү, уларҙың геометрик үлсәмдәрен: оҙонлоғон, киңлеген һәм тәрәнлеген үлсәү өсөн телевизион-иҫәпләү ысулдары һәм саралары уйлап тапҡан.
170 ғилми хеҙмәт авторы, шул иҫәптән 7 китап һәм магнит диагностикаһы өлкәһендә 94 уйлап табыуға авторлыҡ таныҡлығы һәм патенты.
Ҡайһы бер хеҙмәттәре
* Газ-нефть үткәргестәрҙе магнит диагностикалау М., 2001 (авторҙаш).
* Ер аҫты үткәргес торбалар магнитоскопияһы барлыҡҡа килеүе: иҫтәлектәр. М., 2005.
# Бровина Флора

Бровина Флора (алб. Flora Brovina; 1949 йыл) — Косово-албан журналисы, шағир һәм йәмәғәт эшмәкәре.

# Бровина Флора
## Биографияһы

Бровина Флора 1949 йылдың 30 сентябрендә Косовола тыуа. Илир (ингл. Ilir Brovina) исемле ағаһы бар.
Приштинала медицина институтын тамамлағандан һуң, уҡыуын Загребта дауам итә, педиатрия буйынса махсуслаша. Косовоға ҡайтып, Флора Rilindja көндәлек гәзитендә журналист булып эшләй башлай. Һуңынан Приштин дауаханаһына табип-педиатр булып урынлаша. 1990 йылдарҙа сәйәси хәл-ваҡиғалар киҫкенләшкәс, ваҡиғаларҙан ситтә ҡалмай һәм көс ҡулланыу акттары тураһында мәғлүмәт туплай, гуманитар эшмәкәрлек менән шөғөлләнә, етем-балаларға психологик реабилитация үҙәген етәкләп, балаларға ярҙам ойоштора башлай.
Косово һуғышы ваҡытында, 1999 йылдың 20 апрелендә, Бровинаны битлек кейгән ир-аттар урлап билдәһеҙ йүнәлештә алып китә. Һуңыраҡ асыҡланыуынса, ул серб әсирлегендә була, халыҡ-ара ойошмалар ҡыҫылғанға тиклем, йыл ярым Сербия төрмәдәрендә үткәрә.
Флора Бровина сәйәси эшмәкәрлек менән шөғөлләнә. 2001 йылда Косово демократик партияһы исемлеге буйынса Косово президенты вазифаһын дәғүә итә. 2004 йылдан шул уҡ партия ағзаһы булараҡ Косово парламентына һайлана. Шулай уҡ Косово албандарының ҡатын-ҡыҙҙар лигаһына етәкселек итә.
Бер нисә шиғри йыйынтыҡ авторы булып тора:
* «Vërma emrin tim» (1973),
* «Bimë e zë» (1979),
* «Luleborë» (1988),
* «Mat e çmat» (1995),
* «Thirrje e Kosovë» (1999).
2001 йылда уның шиғырҙары Роберт Элси тәржемәһендә Нью-Йоркта баҫылып сыға.

# Бровина Флора
## Наградалары

1999 йылда Флора Бровина швед ПЕН-клубы наградадаһын ала һәм PEN Center American үҙәгенең Barbara Goldsmith Freedom to WriteAward премияһына лайыҡ була. Шулай уҡ кеше хоҡуҡтары буйынса Генрих Белль фонды премияһы лауреаты.
# Кучебешь

{{Река
Кучебешь — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға [[Неро күле|]Неро] күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кучебешь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011214
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001121
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бельведер (Вена)

Бельведер (итал. Belvedere) — Венала барокко стилендәге һарайҙар комплексы. Лукас фон Гильдерман үҙ заманында иң бөйөк полководецтарҙың береһе булған принц Евгений Савойскийҙың йәйге резиденцияһын XVIII быуат башында төҙөгән. Принц вафат булғандан һуң резиденцияны Мария Терезия һатып ала.
Ҡаланың өсөнсө районы Ландштрассела үҙәктән көньяҡ — көнсығышҡа табан урынлашҡан.
Үрге һәм Түбәнге Бельведерҙар тирә-яғындағы баҡса менән бергә иҫ китмәле барокко стилендә ансамблде тәшкил итә. Хәҙерге ваҡытта ике һарайҙа ла Австрия галереяһы урынлашҡан.
1941 йылдың 25 мартында Бельведерҙың төп залында Югославияның 1940 йылдағы Берлин пактына Югославияның ҡушылыуы тураһында Вена протоколына ҡул ҡуйыла.
1955 йылдың 15 майында Үрге Белведерҙа Австрияның уҙаллылығы тураһында Декларацияға имза ҡуйылды.

# Бельведер (Вена)
## Түбәнге Бельведер

1714 йылда принц Евгений Савицкий архитектор Иоганн Лукас фон Гильдерман менән Түбәнге Бельведерҙы төҙөү тураһында заказ бирә. Һарай ике йылдан, 1716 йылда, төҙөлөп бөтә. Бында принцтың йәшәй торған торлаҡтары урынлашҡан.
Түбәнге Белведерҙә Француз революцияһынан ҡасҡан король ғаиләһе вәкилдәре йәшәй.
Иҫтәлекле урындар булып Альтомонте Мартино тарафынан фрескалар менән биҙәлгән Мәрмәр залы, йоҡо бүлмәһе, гротеск залы һәм мәрмәр галереяһы һанала. Түбәнге Бельведер үҙ эсенә шулай уҡ оранжерея һәм принц аттары өсөн ҡуллынылған ат һарайҙары ала.
1903 йылда шул Түбәнге Бельведер оранжереяһында «Заманса галерея» исеме аҫтында Австрия Бельведер галереяһы асылды.

# Бельведер (Вена)
## Баҡса

Беренсе Европа Альпа баҡсаһы Бельведер замогының киң паркында 1803 йылда эрцгерцог Иоганн тәҡдиме буйынса ойошторола. Баҡса Бавария архитекторы Доменико Жирар тарафынан төҙөлә. Баҡса Түбәнге Белведерҙа һалына башлай, уның урынлаштырылыуы ҡәтғи симметрияла үҙәк күсәре буйлап Урге Бельведерҙың престижын аныҡлар өсөн йәйелдерелә. Француз стереометрия моделе концепцияһына ярашлы Жирар ағастарҙы һәм тере ҡоймаларҙы, скульптураларҙы, фонтандарҙы һәм каскадтарҙы булдырған. Хәҙерге көндә лә йәшәгән Оранжерея янында вольер һәм зверинец булған.
Бөгөн 4000 дән артыҡ үҫемлек Альпы экосистемалары флораһының төрлөлөгөн күрһәтә. Яҙ һәм йәй башы — паркка барыр өсөн иң яҡшы ваҡыт, сөнки күп кенә үҫемлектәр газондарҙа үҙенсәлекле һүрәт булдырып сәскә ата башлай.

# Бельведер (Вена)
## Үрге Бельведер

1722 йылда төҙөлөп бөткән Гильдерман шедевры Үрге Бельведер принцҡа ҡунаҡ ҡабул итә торған резиденция булараҡ хеҙмәт иткән.
1776 йылда Мария Терезия һәм уның улы, император Иосиф II, Үрге Бельведерға рәсем сәнғәтенең император коллекцияһын күсерәләр һәм 1781 йылда унда донъяла беренселәрҙән булып халыҡ өсөн асыҡ музей асыла. 1891 йылда коллекция яңыраҡ төҙөлгән Әҙәби-тарихи музейға күсерелә.
Һарайҙың ҡыҙыл мәрмәр менән биҙәлгән иң күркәм залдарының береһендә 1955 йылдың 15 майында Австрияның 10 йыллыҡ оккупацияһына нөктә ҡуйылған Дәүләт килешеүенә ҡул ҡуйыла. Бөгөн Үрге Бельведер залдарында XIX—XX быуаттарҙағы Австрия галерея коллекциялары урынлашҡан. Бында ҙур билдәлелек яулаған Шиле, Кокошка, «бидермайер» периоды рәссамдарын һәм замана оҫталарын күрергә була. Һарайҙың бер өлөшөндә 1896 йылда композитор Антон Брунер вафат була.
# Трошин Алексей Васильевич

Трошин Алексей Васильевич (9 апрель 1925 йыл — 3 апрель 2008 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр. Полковник. Советтар Союзы Геройы (1943).

# Трошин Алексей Васильевич
## Биографияһы

1925 йылдың 9 апрелендә Башҡорт АССР‑ының Стәрлетамаҡ кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы) Яңы Ивановка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Урыҫ.
8 синыфты тамамлаған. Стәрлетамаҡ районы «Маяк» колхозында эшләгән.
1943 йылда Башҡорт АССР-ы Стәрлетамаҡ район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышы фронтарында 1943 йылдың февраленән.
Мотоуҡсылар батальоны уҡсыһы ҡыҙылармеец Трошин Алексей 1943 йылдың 22 сентябренә ҡарай төндә Украинаның Черкассы өлкәһе Канев районының Зарубинцы ауылы эргәһендә Днепр йылғаһын беренселәрҙән булып аша сыға, плацдарм өсөн һуғыштарҙа ҡатнаша, дошман контратакаһын кире ҡаҡҡанда күп гитлерсыны юҡ итә.
Бер аҙҙан, Киев ҡалаһын азат иткәндән һуң, А. В. Трошин яралана һәм госпиталдә ята. Һуңынан Һарытау танк училищеһы курсанты була, уны 1945 йылда тамамлай. Гитлер Германияһының баш ҡалаһы Берлинды штурмлағанда взвод менән командалыҡ итә.
Һуғыштан һуң СССР Ҡораллы көстәрендә хеҙмәтен дауам итә. 1952 йылдан КПСС ағзаһы. 1947 йылда офицерҙарҙың юғары техник бронетанк мәктәбен, 1954 йылда офицерҙар составын камиллаштырыу курстарын тамамлай, 1968 йылда В. И. Ленин исемендәге Хәрби-сәйәси академияны тамамлай. 1970 йылда 11-се гвардия армияһы 1-се танк дивизияһының 117-се танк полкында сәйәси бүлек буйынса командир урынбаҫары вазифаһында хеҙмәт итә.
1976 йылдан полковник А. В. Трошин — запаста, ә һуңынан отставкаға китә. Тбилиси ҡалаһы Киров районының граждандар оборонаһы штабы начальнигы булып эшләй. Артабан Воронеж ҡалаһынды йәшәй, 1995 йылдан Воронеж өлкәһе Поворино ҡалаһында, ә һуңынан Киевтағы ҡыҙында йәшәй.
2008 йылдың 3 апрелендә оҙайлы ауырыуҙан һуң вафат була. Киев ҡалаһында «Берковцы» зыяратында хәрби хөрмәт менән ерләгән.

# Трошин Алексей Васильевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 17 ноябрҙәге указы менән командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн ҡыҙылармеец Трошин Алексей Васильевичҡа Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 3273) тапшырылып, Советтар Союзы Геройы исеме бирелә;
* Ленин ордены (17.11.1943);
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (11.03.1985);
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (14.05.1945);
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (05.10.1943);
* миҙалдар.

# Трошин Алексей Васильевич
## Хәтер

* Һарытау
* 69мсп 2019 йыл 3 март архивланған.
* Ҡәберендә һәйкәл
# Медянка (Тылая ҡушылдығы)

Медянка — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тылай йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Медянка (Тылая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000011795
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001179
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Голубница

Голубница — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Голубница
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000052864
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005286
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Метлей (Сура ҡушылдығы)

Метлей — Рәсәй йылғаһы. Пенза өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының уң ярына тамағынан 798 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Метлей (Сура ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура йылғаһы, инештән Сура гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500112110000035109
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003510
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Архангельск

Арха́нгельск (рус. Архангельск, коми Кардор) — Рәсәй Федерацияһының төньяҡ—көнбайышында урынлашҡан ҡала. Архангельск өлкәһе үҙәге. Ҡалала — 355,8 мең кеше йәшәй.
Ҡалала урынлашҡан Петр I һәйкәле һәм Диңгеҙ вокзалы бинаһы Рәсәйҙен 500 һумлы аҡсаһында һүрәтләнғән.

# Архангельск
## Билдәле шәхестәре

* Красовский Владимир Олегович (11.121949), ғалим-санитар табип, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1984 йылдан Өфө хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, 2012 йылдан — бүлек мөдире, бер үк ваҡытта 1996 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2002). Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2007).
# Колпяна

Колпяна — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лама йылғаһының һул ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Колпяна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Тверь ҡалаһынан Иваньков ГЭС-ына тиклем (Иваньков һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100712110000002749
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000274
* Бассейн коды — 08.01.01.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хомка

Хомка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Карымкарская йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Хомка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300018538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301853
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡостанай

Ҡостанай (ҡаҙ. Қостанай, рус. Костанай, Кустанай) — Ҡаҙағстандың төньяғында урынлашҡан ҡала. Ҡостанай өлкәһенең үҙәге.
# Рюкерсдорф (Тюрингия)

Рюкерсдорф (Тюрингия) (нем. Ruckersdorf (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 809 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,47 км². Диңгеҙ кимәленән 270–373 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7580 һәм автомобиль коды — GRZ.
# Актинидия

?Актинидия :
Актинидия острая :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Үҫемлектәр |
| Бүлексә: | Сәскәлеләр |
| Класс: | Ике өлөшлөләр |
| Тәртип: | Арса сәскәлеләр |
| Ғаилә: | Актинидалар |
| Ырыу: | Актинидия |
Латинса исеме :
Actinidia Lindl. :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 500824 NCBI 3624 |
Актини́дия (лат. Actinidia грек. ακτινιδιον — нур) —ағас һамаҡ лиана. Япраҡтары тулы, сиратлашып үҫкән. Сәскәләре аҡ төҫтә, берәм-берәм йә иһә бер бәйләмгә йыйылған. Емештәре - күп орлоҡло йәшел еләкләр. Тамыры яҡшы үҫкән, суҡлы, тирәнгә китмәй. Актинидияның 27 төрө билдәле. Лиануның ҡайыры ҡоңғорт төҫтә була. Япраҡтары ике яҡлап теш һамаҡ киртләсләнгән, йәй көнө сыбарлана. Май аҙағында сәскә ата.
Ике өйлө үҫемлек. Ҡышҡы һыуаҡтарға бик сыҙам. Емештәре оҙонса түңәрәк, йәшкелт-һары төҫтә, 3-4 г ауырлыҡта; һыуһыл, хуш эҫле, С витаминына бай (500-800 мг%). Составында 5-10% шәкәр, 0,8-2,5% органик кислоталар, 0,7-0,8% пектин бар. Емештәре яңы өлгөргән килеш тә, эшкәртелеп тә (ҡайнатма, һут, компот) файҙаланыла. Бер лиананан 2-3 кг, ә бер ҡыуаҡтан 10-15 кг уңыш алына. Актинидия тупраҡ һәм һауа дымлы булғанда яҡшы үҫә, ләкин аҡмай торған тымыҙыҡ һыуҙы яратмай. Актинидия өсөн көпшәк, уңдырышлы, серемәгә бай тупраҡ кәрәк, орлоҡ һәм һабаҡсаларҙан үрсетәләр.
Ҡыуаҡты бина-ҡоролмаларҙың көньяғына ултыртыу һәйбәт. Ике йыллыҡ үҫенте. Үҫәнтеләрҙе яҙ көнө, бөрөләре асылғансы күсереп ултырталар, 8-10 ике енесле үҫемлеккә бер ата сәскәле үҫемлек, бер-береһенән 1,5-2 м ара ҡалдырып ултвртыла. Актинидия 3-4 йылдан һуң, ә орлоҡ өсөн 5-6 йылдан һуң емеш бирә башлай.