# Үрге Муйнаҡ

Үрге Муйнаҡ (рус. Верхний Муйнак) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Почта индексы — 453390, ОКАТО коды — 80226822001.

# Үрге Муйнаҡ
## Тарихы

Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Хәсән улы Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Сураштың нәҫеле Абҙан, Юлдаш, дүрт Муйнаҡ ауылына, ә Сураштың Ейәнсура тигән улы Яңыбай, Юнай, Юлдыбай, Әлебай, Ғәббәс ауылдарына нигеҙ һалған.
1761 йылдан алып (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1707 йылдан алып) билдәле. Тәүге төпләнеүсе сотник Муйнаҡ Сөләймәнов исеме менән аталған. ΧΥΙΙΙ быуаттың 2‑се яртыһында Түбәнге, Урта, Кесе Муйнаҡ ауылдары барлыҡҡа килгәндән һуң, Оло Муйнаҡ булараҡ теркәлгән. Шулай уҡ Туп Муйнаҡ, Ҡужалған исемдәре менән билдәле булған. 1795 йылда 10 йортта 172 кеше йәшәгән, 1866 йылда 79 йортта — 365 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда тирмән теркәлгән. 20 быуат башынан хәҙерге исемен йөрөтә.

# Үрге Муйнаҡ
## Хәҙерге осор

Үрге Муйнаҡ — административ үҙәк. Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет, магазиндар бар.

# Үрге Муйнаҡ
## Халыҡ һаны

Халҡы: 1900 йылда — 262 кеше, 1920 йылда 341 кеше йәшәгән. 2009 йылда 620 кеше иҫәпләнгән.
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1939 | 368 | |
| 1959 | 419 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1970 | 554 | |
| 1979 | 593 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1989 | 566 | |
| 2002 | 549 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 2009 | 620 | |
| 2010 | 490 | |

# Үрге Муйнаҡ
## Халыҡ һаны
### Милли составы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (99 %).

# Үрге Муйнаҡ
## Географик урыны

Үрге Муйнаҡ ауылы Өҫкәлек йылғаһы (Һаҡмар йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 28 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 64 км

# Үрге Муйнаҡ
## Урамдары

* Ғәйнизаров урамы (рус. улица Гайнизарова)
* Урман урамы (рус. Лесная улица)
* Йәштәр урамы (рус. Молодежная улица)
* Күпер урамы (рус. Мостовая улица)
* Белгестәр урамы (рус. улица Специалистов)
* Сүсән урамы (рус. улица Сусян)
* Үҙәк урам (рус. Центральная улица)
* Мәктәп урамы (рус. Школьная улица)

# Үрге Муйнаҡ
## Тирә-яҡ мөхит
### Ер-һыу атамалары

* Ҡушалатау тауы
* Үтә тишек тауы
* Өҫкәлек йылғаһы үҙәне
* Таҡырташ тауы
* Ҡарағайтау тауы
* Аҙағуй үҙәне

# Үрге Муйнаҡ
## Ваҡытлы матбуғатта

* Зианчуринский лекарь

# Үрге Муйнаҡ
## Башҡорт халыҡ ижады информаторҙары

* Муйнаҡ — был исем шул уҡ Ейәнсура районында Ф. Хәмитова тарафынан яҙып алынған «Муйнаҡ ҡарт» исемле риүәйәттә (№ 229) урын ала.
Бында ул аҡыллы, абруйлы шәхес итеп һүрәтләнә. Ф. Хәмитова яҙып алған вариантта ваҡиғаларҙың шулай уҡ ҡаҙаҡ-ҡалмаҡ яуҙары менән бәйле булыуын иҫкә алһаҡ, ике риүәйәттә лә бер ук шәхес хаҡында һүҙ барғанлығын төшөнөргә мөмкин. Башҡорт халыҡ ижады. ΙΙ том.
* Алпамыша" варианты 1960 йылда Башҡортостандың Ейәнсура районы Үрге Муйнаҡ ауылы 80 йәшлек Мөслимә Ваһапованан яҙып алынған. «Башҡорт халыҡ ижады» китабының 5-се томына индерелгән.

# Үрге Муйнаҡ
## Видеояҙмаларҙа

Видео от Аюпа Юланова