yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Петрушиха (йылға)

Петрушиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға юғала ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Петрушиха (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100010569
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115101056
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Акилов Терентий Семёнович

Акилов Терентий Семёнович (1901 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты. 20-се һауа һөжүменә ҡаршы оборона (ПВО) айырым дивизионының ДШК (Дегтярёв—Шпагин эре калибрлы пулемёт) менән ҡоралланған 3-сө эскадроны химинструкторы. Гвардия сержанты. III дәрәжә Дан ордены (1945), «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944) менән бүләкләнгән.

# Акилов Терентий Семёнович
## Биографияһы

Терентий Семёнович Акилов 1901 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер — Йылайыр районы) Ҡананикольский ауылында тыуған.
1942 йылдың 5 ғинуарында Йылайыр хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.
Гвардия сержанты Акилов Терентий Семёнович 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. 20-се һауа һөжүменә ҡаршы оборона (ПВО) айырым дивизионының ДШК (Дегтярёв—Шпагин эре калибрлы пулемёт) менән ҡоралланған 3-сө эскадроны химинструкторы.
* Зандхаузен тораҡ пункты өсөн алышта Терентий Акилов яраланды, әммә эвакуацияға ризалашманы.
* Герлиндерф өсөн барған һуғыштарҙа донесение менән китеп барған иптәш Акилов 15 дошмандан торған төркөмдө күрә һәм ҡылыссылар эскадроны командирына хәбәр итә. Немец һалдаттары әсирлеккә төшә.
* Бранденбург өсөн яуҙа иптәш Акилов, үҙенең автоматынан атып, ике немец автоматчигын юҡ итте.

# Акилов Терентий Семёнович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
* III дәрәжә Дан ордены (1945)

# Акилов Терентий Семёнович
## Хәтер

Акилов Терентий Семёновичтың исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Йылайыр районы Ҡананикольский ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Угзеньга

Угзеньга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Угзеньга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000039051
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003905
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Йомаҡай ҡаласығы

Йомаҡай ҡаласығы(рус. Юмакаевское городище) — Башҡортостан Республикаһының Борай районы Йомаҡай ауылы эргәһендә урынлашҡан IV—VII быуаттарға ҡараған археологик ҡомартҡыһы

# Йомаҡай ҡаласығы
## Тасуирламаһы
### Урынлашыуы

Йомаҡай ҡаласығы Башҡортостан Республикаһының Борай районы Йомаҡай ауылы көнбайышҡа табан 0,2 км алыҫлыҡта Тере Танып йылғаһының уң ярында ҡалҡыулыҡта урынлашҡан. Ауылдан район үҙәгенә тиклем (Борай) — 21 км, ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Оло Шуҡшан) — 6 км.

# Йомаҡай ҡаласығы
## Тасуирламаһы
### Табылдыҡтар

Йомаҡай ҡаласығы майҙанының 592 м² ере археологик тикшеренеүҙәр маҡсатында ҡаҙылған.
Ҡаласыҡ һөҙәк морон өлөшө яғынан 6 ур һәм соҡор менән һаҡланған. Урҙарҙың оҙонлоғо 10—17 м, киңлеге 4—5 м, бейеклеге 0,5 м, соҡорҙоң киңлеге 3 м, тәрәнлеге 0,5 м тәшкил итә.
Көнсығыш битләүенән ике рәт соҡор менән нығытылған. Уларҙың оҙонлоғо 80 м, киңлеге 1,5 м, тәрәнлеге 0,3—0,4 м булған.
Оҙонса түңәрәк рәүешле 2 торлаҡ, 59 хужалыҡ соҡоро табылған.
Ҡаҙыныу эштәре ваҡытында табылған балсыҡ әйберҙәр типологик яҡтан Бахмут мәҙәниәте һауыттарынан ғибәрәт.
Ҡаласыҡта балсыҡ орсоҡбаштар, таш иген онтағыстар, тимер бысаҡтар, ураҡтар, тимер һәм һөйәк уҡ башаҡтары табылған.
Йомаҡай ҡаласығы материалдарыБашҡортостан Республикаһының Археология һәм этнография музейында һаҡлана. Музей архитектура ҡомартҡыһы булып иҫәпләнгән Е. А. Поносова-Молло йортонда урынлашҡан..

# Йомаҡай ҡаласығы
## Тасуирламаһы
### Асыш тарихы

Йомаҡай ҡаласығы 1956 йылда тарихсы-ғалим, археолог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы, тарих фәндәре докторы, профессор Н. А.Мәжитов тарафынан асыла һәм тикшерелә һәм 1957, 1959 йылдарҙа өйрәнелә.
1969—70 йылдарҙа СССР һәм Рәсәй археологы, педагог, профессор Г. И. Матвеева тикшерә.
# Хоэнлепте

Хоэнлепте (нем. Hohenlepte) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 243 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,11 км². Диңгеҙ кимәленән 64 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39264 һәм автомобиль коды — ABI.
# Үрге Туғыҙаҡ

Үрге Туғыҙаҡ — Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туғыҙаҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 131 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 98 км.

# Үрге Туғыҙаҡ
## Тасуирламаһы

Үрге Туғыҙаҡ йылғаһы — далаларға хас йылға. Уның үҙәне бормаланып ята, ҡайһы берҙә ҡамыштар араһынан күренмәй ҙә ята.
Ярҙары ишелеүсән тоҡомдарҙан тора: балсыҡ, балсыҡлы-ҡомло тупраҡ. Урмандар юҡ, һирәк кенә талдар осрай. Йылғала быуалар һәм ятыуҙар күп.
Төбө ләмле. Йәй тәлмәрйен тәңкәһе баҫа, сөнки Үрге Туғыҙаҡ — яй, ағым тиҙлеге секундына 0,2–0,3 м.
Йылға киңлеге 3,5–4 метрға етә.
Варна районы биләмәһендә Үрге Туғыҙаҡ ҡеүәтләнә, киңәйә, сөнки ваҡ йылғалар һәм шишмәләр күпләп ҡоя..

# Үрге Туғыҙаҡ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тубыл йылғаһы, Уй йылғаһы инешенән тамағына тиклем, Уйылға йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500212111200001246
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200124
* Бассейн коды — 14.01.05.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2

# Үрге Туғыҙаҡ
## Этимологияһы

Күлдең атамаһы килеп сығышын Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә былай тип аңлата:
   По именованию кочевавшей по этим рекам родовой группы тогузак, или тугызак, известной как у башкир, так и казахов в составе табынцев. Тугызак — тюркское мужское имя (тугыз — «десять», -ак — именной аффикс) давалось родившемуся в семье девятым.

# Үрге Туғыҙаҡ
## Фаунаһы

Үрге Туғыҙаҡ йылғаһы балыҡҡа бай: шамбы, суртан, сабаҡ, карп, ташбаш, ҡорман тереклек итә. Бигерәк тә утыпшы (батҡан ағас), соҡор, плотиналар булған урындарҙа балыҡ мул.
Һыу ҡоштарынан: өйрәктәр, ҡаҙҙар, торналар, селәндәр йәшәй.
Яр буйындағы әрәмәлектәрҙә ондатра, үрғуян, ҡарһаҡ төлкө, янут кеүек эт көн итә.
# Тереклашка

Тереклашка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 820 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Тереклашка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Йомағужа һыуһаҡлағысынан Салауатҡа тиклем, Нөгөш йылғаһын (башынан Нөгөш һыуһаҡлағысына тиклем) индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200412111100018114
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101811
* Бассейн коды — 10.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Пандат-Яха

Пандат-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ясавэй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 76 км.

# Пандат-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300038372
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303837
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пышега (Вы ҡушылдығы)

Пышега — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Выя йылғаһының һул ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 60 км.

# Пышега (Вы ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035541
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003554
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Диңгеҙ күҙе (күл)

Диңгеҙ күҙе (пол. Morskie Oko) — Польшалағы күл. Тәрәнлеге буйынса Татрыла (Карпат тауҙарының иң бейек нөктәһе) дүртенсе урында тора. Күл бейек Татры һырты һәм Менгушовец түбәһенең итәге янында, Тартрының милли паркында урынлашҡан.

# Диңгеҙ күҙе (күл)
## Тасуирлама

Күлде уратып алған тауҙар яҡынса 1000 м етә; уларҙың береһе — Рыса (2499 м), Татрҙың иң бейек түбәһе. Менгушовецкий түбәһе менән бергә алыҫтараҡ Мних тауҙары күтәрелә (2068 м). Күл тирәләй башлыса европа ҡарағайы һәм кедры үҫә.
Диңгеҙҙең элекке атамаһы «Балыҡлы күл»- уның балыҡтары күп булыуы менән бәйле, ә ул ваҡытта күл һәм быуаларҙа балыҡ булыуы Татра өсөн һирәк күренеш булған. Үтә күренеп торған һыуҙа бағыр балығын күрергә була. "Диңгеҙ күҙе" һүҙе боронғо риүәйәттәренә ярашлы, күл ер аҫты каналы буйлап диңгеҙгә тоташҡан була..
Был күл Татрыла иҫтәлекле урындарының береһе булып тора. Транспорт йөрөй торған юлдан алып күлгә тиклем 2 сәғәт эсендә йейәү барып етеп була. Күп кенә туристар атта ла барып етәләр. Был күлдә балыҡты ашатыу һәм һыу инеү тыйыла. Туристарға килгәндә отпуск миҙгеле ваҡытында 50 000дән дә ашыу булып китәләр.

# Диңгеҙ күҙе (күл)
## История

Иң тәүге документтар тураһында бәйән иткәндә , 1575 йылға ҡарай. 19 быуат аҙағында Галицией һәм Венгрией араһында бәхәс килеп сыға, был күл ҡайһы территорияға инә икәнен оҙаҡ ҡына уйлайҙар.Грай ҡалаһы судында Польша яғы еңеп сыға. Был Освальду Бальцеру ярҙамында килеп сыға (ул Галицией яҡлы була).
Был күл 19 быуаттың уртаһында Титус Халубинский менән туристар өсөн "яңынан асыла". 1836 йылда хижина төҙөлә, ләкин 1865 йылда ул яна. Икенсе тапҡыр 1874 йылда төҙөлеп, 1898 йылда яна. 1902 йылда Закопане яғынан юл һалына, ул юлды " Освальд Бальцер юлы" тип атала. 1933 йылда суверенитеттан һуң, күл Польша дәүләтенең ҡарамағында.
Күп сәнғәт эшмәкәрҙәре өсөн илһам сығанағы булып тора , шул иҫәптән рәссамы (Валери Элиаш-Радзиковский, Леон Вычулковский, Станислав Галек), шағир (Винцент Яланында, Алама Аснык, казимеж пшервы-тетмайерҙың, Урыҫ Францишек, ян каспровичтың), композиторҙар ( Зигмунт Носковский).
# Изге София соборы (Житомир)

Изге София соборы — Житомир ҡалаһында рим-католик сиркәүе, Киев диоцезының кафедраль соборы. 1751 йылда төҙөлгән, 1789—1801 йылдарҙа үҙгәртеп ҡоролған.

# Изге София соборы (Житомир)
## Тарихы

Собор төҙөлөшө 1737—1751 йылда Киев епискобы Ян Самуил Ожиги инициативаһы менән 1725 йылда төҙөлгән, әммә төҙөлөшө ваҡытында конструктив хаталар арҡаһында нигеҙенә тиклем һүтеп алынған элекке собор урынында төҙөлә. 1751 йылда собор Пресвятая Дева Мария хаҡына изгеләндерелә.
1768 йылда соборҙы Бар конфедерацияһын баҫтырыуҙа ҡатнашҡан батша ғәскәрҙәре яндыра, бер йылдан һуң тергеҙелә. 1789—1801 йылдарҙа ғибәҙәтхананы яңынан төҙөйҙәр: ике ҡабырға часовня өҫтәлә, фасады үҙгәртеп ҡорола, ҡыйығын алмаштыралар, хорҙары төҙөлә, унда яңы орган урынлаштыралар. Үҙгәртеп ҡорғандан һуң баштағы барокко ҡоролма классицизм стилендәге сиркәү ҡиәфәтен ала. 1805 йылда соборға Изге София исеме бирелә

# Изге София соборы (Житомир)
## Архитектураһы

Изге София соборы — фасадында ике башня менән өс нефлы базилика. Төп нефы ярым түңәрәк көмбәҙҙәр менән, ҡабырғалары тәре рәүешле көмбәҙҙәр менән ҡаплана. Сиркәүҙең интерьерында стена һүрәттәре һәм әүәләүҙәр һаҡланған. Айырым торған өс ҡатлы квадрат манара ғибәҙәтхананан төньяҡ-көнсығыштараҡ урынлашҡан.
# Елховка (Солоница ҡушылдығы)

Елховка — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Солоница йылғаһының уң ярына тамағынан 96 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Елховка (Солоница ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011337
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001133
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Рагоза (Пенома ҡушылдығы)

Рагоза — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пенома йылғаһының уң ярына тамағынан 9,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Рагоза (Пенома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041066
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004106
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кусьмень

Кусьмень — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иня йылғаһының уң ярына тамағынан 225 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кусьмень
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200006193
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200619
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Межозерка

Межозерка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чернево - р. Черневка ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Межозерка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001496
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000149
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Дауытов Әнүәр Хәлил улы

Дауытов Әнүәр Хәлил улы (17 сентябрь 1928 йыл) — хәрби хеҙмәткәр, Корей һуғышы ветераны. 1957 йылдан КПСС ағзаһы.

# Дауытов Әнүәр Хәлил улы
## Биографияһы

Әнүәр Хәлил улы Дауытов 1928 йылдың 17 сентябрендә Башҡортостан АССР-ы Арғаяш кантоны Иҙәш (Аҡҡошоя) ауылында (хәҙер бөткән) тыуған. Атаһы башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре Дауытов Хәлил Дауыт улы (1891 йылғы), ике тапҡыр репрессияға тарттырыла.
Дүрт класс уҡый.
1950-1953 йылдарҙа Корея һуғышында Ҡытай Халыҡ Республикаһы ғәскәрҙәре составында һуғыша. ҠХР Коммунистар партияһы Үҙәк комитеты рәйесе Мао Цзэдун 1952 йылдың ғинуарында Әнүәр Дауытовты миҙал менән бүләкләй.
1957 йылда партияға инә. 1964 йылда хәрби хеҙмәттән китә.

# Дауытов Әнүәр Хәлил улы
## Ғаиләһе

Ҡатыны — Мәүжидә (1935 йылғы).

# Дауытов Әнүәр Хәлил улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡытай Халыҡ Республикаһы миҙалы (1952)
# Шишегова

Шишегова — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Залесская Лала йылғаһының һул ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Шишегова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000013164
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001316
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Златоуст янындағы алыш (1708)

Златоуст янындағы алыш – башҡорт һәм татар баш күтәреүселәре Һәм Рус батшалығының хөкүмәт ғәскәрҙәре араһындағы алыш. Был 1704-1711 йылдарҙағы Башҡорт ихтилалы ваҡиғаларының береһе.

# Златоуст янындағы алыш (1708)
## Тарих башы

1708 йылдың 26 декабрендә башҡорт баш күтәреүселәре Сарапул өйәҙенә бәреп инә һәм Березовка, Буй, Тарасов, Таскинов, Касев, Китаев, Глухов, Шадрин, Отросов, Мостовая ауылдарын ҡамай. Был ваҡиғалар ваҡытында бер нисә ауыл яндырыла һәм күп кенә крәҫтиәндәр әсирлеккә алына.Баш күтәреүселәр ғәскәрҙәре Уҫы юлына янаған.

# Златоуст янындағы алыш (1708)
## Ваҡиғалар барышы

7 ғинуарҙа баш күтәреүселәр Көңгөр өйәҙенә бәреп инә һәм татар баш күтәреүселәре ярҙамында Златоуст, Преображенское, Введенское, Никольское, Медянское, покровское ауылдарын һәм өйәҙҙең көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан башҡа пункттарҙы баҫып ала.

# Златоуст янындағы алыш (1708)
## Эҙемтәләре

Көңгөрҙә ҡамауға ашығыс әҙерләнә башлайҙар. Урыҫтар Көңгөр диуарҙарын нығытырға теләй. Һалдаттарға ҡорал бирә башлайҙар, пистолеттар ҡуялар, һаҡсылар бүлеп бирәләр.Баш күтәреүселәр үҙҙәренең көсө массаларға ярҙам итеүҙә икәнен яҡшы аңлай. Ғәҙәттә, уларға тиклем кешеләрҙе сафҡа инергә саҡырыусы йүгереүселәр булған. Был бигерәк тә ихтилал көсәйгәндә сағыла.

# Златоуст янындағы алыш (1708)
## Шулай уҡ ҡарарға

* Введенское алыу (1708)
# Оло Пузаниха

Оло Пузаниха — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ревда йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Оло Пузаниха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусоваяйылғаһы, инештән Ревда ҡалаһына тиклем, Ревда йылғаһын һәм Ново-Мариинск һыуһаҡлағысынан сыҡҡан йылғаны индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100512111100010240
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101024
* Бассейн коды — 10.01.01.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тоталым

Тоталым — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 761 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 74 км.

# Тоталым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200047352
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204735
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Дубник (Башҡортостан)

Дубник (Дубники) — элекке ауыл, хәҙер Башҡортостан Республикаһы Краснокама районы дача ҡасабаһы.

# Дубник (Башҡортостан)
## Географик урыны

Дубник дача ҡасабаһы Башҡортостан Республикаһының Краснокама районында, Кама йылғаһының һул ярында, Масляный Мыс ауылынан 2 км көньяҡ-көнбайышта, Николо-Березовка ауылынан төньяҡҡа табан 5,5 км алыҫлыҡта, Нефтекама ҡалаһынан 9 км төньяҡ-көнсығышта һәм көньяҡҡа табан Камбарканан 10 км алыҫлыҡта, урынлашҡан. Был урында йылға буйлап Удмурт Республикаһы менән Башҡортостан Республикаһының сиге үтә.

# Дубник (Башҡортостан)
## Тарих

Беренсе тапҡыр Дубник «1647-1656 йылдарҙағы Ҡазан өйәҙенең яҙма китабында» Ҡазан өйәҙе Әри даруғаһы Сарапул һарай улусының ауылы булараҡ беренсе тапҡыр телгә алына: «Дубник ауылы яны, Үрге Буй ауылы, Оло Буй ауылдарының өс баҫыуында уларға ҡараған һөрөнтө һәм ҡалдау ерҙәр буйына ҡырҡ биш, арҡырыһына алтмыш дисәтинә булып, йәмғеһе өс баҫыуҙа ике мең дә ете йөҙ дисәтинә иҫәпләнә. Ә бер баҫыуҙың майҙаны туғыҙ йөҙ десәтинә, шул уҡ ҡалған ике баҫыуҙың да майҙаны туғыҙ йөҙөшәр дисәтинәнән тора. Был ерҙәрҙе өс ауыл кешеләре ҡатнашып, аралашып һөрәләр».
Ауыл халҡы балыҡсылыҡ һәм урман кәсептәре менән шөғөлләнғәндәр.
Дубник ауылында 1735 йылда 25 ир-ат һарай крәҫтиәндәренән торған, 1795 йылда — 35 ир-ат иҫәптә торған. 1870 йылда — 22 ихата булып, унда 135 кеше йәшәгән. 1895 йылда — 28 ихатала 195 кеше булған. 1795 йылда был ауыл биләмәһе — Өфө наместниклығының Бөрө өйәҙендә (1796 йылдан алып — Ырымбур губернаһы, 1865 йылдан алып — Өфө губернаһы) иҫәптә торған.
1926 йылда Дубник ауылы — Бөрө кантонының Калегин улусына ҡараған.

# Дубник (Башҡортостан)
## Топографик карталар

* Лист карты O-40-133. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1982 год. Издание 1983 г.

# Дубник (Башҡортостан)
## Иҫкәрмә

* ↑ О посёлке (билдәһеҙ).
# Кесе Хуху

Кесе Хуху — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Надым йылғаһының уң ярына тамағынан 196 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Кесе Хуху
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300048955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304895
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3