yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шеделга

Шеделга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Казальцевская ҡылымығының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 93 км.

# Шеделга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033124
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203312
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Париж (мәғәнәләр)

Париж
* Париж — Францияның баш ҡалаһы.
* Париж — Башҡортостан Республикаһы Ҡыйғы районындағы ауыл.
# Аманаҡ

Аманаҡ — (устар. Амонак)Рәсәйҙәге йылға, Һамар өлкәһе буйлап аға Оло Киңел (Һамар ҡушылдығы) ҡушылдығы. Һамар өлкәһе биләмәләренән аға. Йылға тамағы Оло Киңел йылғаһының уң яры буйлап 203 километрҙа. Йылға оҙонлоғо 35 км. Һыу йыйыу бассейны майҙаны — 408 км². Йылғаның башы Яңы Мансур ауылы эргәһендә.
Аманаҡ буйында Иҫке Мансур, Яңы Аманаҡ, Иҫке Аманаҡ ауылдары урынлашҡан. Ҡушылдыҡтары — Түбәнге Аманаҡ, Мурава, Мораҡлы.

# Аманаҡ
## Этимологияһы

Сәйәхәтселәр өсөн мәғлүмәт биреүсе сайтта «ом» — үҙән, тарлауыҡ тигәнде аңлатыусы монгол термины, «аман» — бүрәт телендә йылға тамағы тигән һүҙ тип яҙып ҡуйғандар. Тарихи башҡорт ерҙәрендә, Оло Киңел һәм Көтөүлек менән бәйле йылғаның атамаһында башҡорт теленә яҡын һыҙаттар ҙа күҙгә ташлана. "Аҡ" ағым тигән мәғәнәгә яҡын тора.

# Аманаҡ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Киңел башынан тамағына тиклем, Көтөүлек йылғаһынан башҡа (инешенән Көтөүлек һыуһаҡлағысына тиклем). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000812112100008166
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100816
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Түбәнге Кама

Түбәнге Кама — Татарстан Республикаһындағы ҡала, Түбәнге Кама районының үҙәге.

# Түбәнге Кама
## Башҡорт милли-мәҙәни үҙәге

2021 йылда Татарстан Республикаһында Башҡорт милли-мәҙәни үҙәге составындағы «Урал» башҡорт автономияһы Түбәнге Кама ҡалаһында «Сөмбөлә» башҡорт фольклор-йола байрамын уҙғарҙы.
# Жабка (Гуменка ҡушылдығы)

Жабка — Рәсәйҙәге йылға. Пенза өлкәһе, Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гуменка йылғаһының һул ярына тамағынан 1,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Жабка (Гуменка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша йылғаһы башынан Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200112110000027612
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002761
* Бассейн коды — 09.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нәжибә Әминева

Нәжибә Әминева (9 декабрь 1945 йыл) — уҡытыусы, шағир. 1996 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1986).

# Нәжибә Әминева
## Биографияһы

Нәжибә Әминева (Нәжибә Зәкәриә ҡыҙы Әминева (Ғатауллина) 1945 йылдың 9 декабрендә Башҡорт АССР-ының Кушнаренко районының Әхмәт ауылында тыуған.
Кушнаренко урта мәктәбен тамамлағас, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында уҡый. Унда ижад менән актив шөғөлләнә башлай. Шиғырҙары республика гәзиттәрендә, журналдарҙа һәм төрлө альманахтарҙа баҫыла. 1981 йылда «Иртә», 1985 йылда «Бәҫле тәлгәштәр», 1997 йылда «Йөрәккә уйҙар уйыла» исемле шиғри йыйынтыктары баҫылып сыға. Нәжибә Әминеваның тәбиғилек, ихласлык менән һуғарылған үҙенсәлекле шиғырҙары әҙәбиәттә үҙ урынын алды.
1996 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
# Круглова Клавдия Егоровна

Клавдия Егоровна Круглова (1908 — 1986) — совет ауыл хужалығы алдынғыһы, Мәскәү өлкәһе Раменский районы Прохорыч исемендәге колхоздың һауынсыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1949).

# Круглова Клавдия Егоровна
## Биографияһы

Клавдия Егоровна Круглова 1908 йылда Бронницкий өйәҙенең Раменский улусы Клишево ауылында урыҫ ғаиләһендә тыуған.
Клавдия Егоровна Круглова башланғыс мәктәптә уҡый. 1927 йылда Раменскийҙағы «Ҡыҙыл йондоҙ» туҡыу фабрикаһында хеҙмәт юлын башлай. 1930 йылда тыуған ауылына ҡайта һәм урындағы колхозда эшләй башлай. 1936 йылдан алып Прохорыч исемендәге колхоздың фермаһында һауынсы булып эшләй.
1948 йыл һөҙөмтәләре буйынса Клавдия Егоровна Круглова үҙенә тапшырылған һыйырҙарҙың һәр береһенән йылына уртаса 5599 килограмм һөт һәм составында 201 килограмм май тотҡан һөт һауып алыуға өлгәшә,йөкмәткеһе.
1949 йылдың 7 апрелендә СССР Юғары Советы Президиумы Указына ярашлы ауыл хужалығында һәм малсылыҡта рекордлы күрһәткес менән юғары һөҙөмтә алыу өсөн Клавдия Егоровна Кругловаға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
Клавдия Егоровна Круглова ауыл хужалығында эшләүен артабан да дауам итә1956 йылдан алып сусҡасылыҡ фермаһында эшләй, аҙаҡ быҙауҙар ҡарай. 1959 йылдағы үҙгәртеп ҡороуҙарҙан һуң колхоздың баҫыусылыҡ бригадаһына эшкә күсә. Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә бер нисә тапҡыр ҡатнашып, миҙалдар яулай. 1964 йылда ул хаҡлы ялға сыға.
Клавдия Егоровна Круглова тыуған Клишево ауылында йәшәй. 1986 йылда вафат була.

# Круглова Клавдия Егоровна
## Наградалары

Хеҙмәт уңыштары өсөн лайыҡ булған:
* алтын йондоҙ «Ураҡ һәм Сүкеш» (07.04.1949)
* Ленин ордены (07.04.1949)
* башҡа миҙалдар.
# Ранис

Ранис (нем. Ranis) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 1812 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,55 км². Диңгеҙ кимәленән 380 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7389 һәм автомобиль коды — SOK.
# Тараҡандар

Тарака́ндар(лат. Blattoptera, =Blattodea) — бөжәктәр отрядындағы тараҡан һымаҡтар (Dictyoptera) аҫҡы отряды. Хәҙерге көндә 4600 төрө билдәле; отряд шулай уҡ 2900 төрҙән торған термиттар отрядын берләштерә.
Тараҡандар бөтә нәмәне ашыусан, үҫемлек аҙыҡ, шул иҫәптән ағасты, өй шарттарында ҡығыҙ китапты, күндән эшләнгән изделиеларҙы боҙалар. Ауыҙ аппараты кимереү өсөн яраҡлашҡан. Тиҙ йүгереүсән, секундына 70 см ара үтә. Тараҡандар, башлыса көндөҙ ышыҡ урындарҙа ял итеүсе бөжәктәр. Улар дым һәм йылы ярата. Климат ҡорораҡ һәм һылҡыныраҡ булған һайын, был бөжәктәр аҙыраҡ була. Ҙурлыҡтары төрлөсә — 2 мм-ҙан 12 см-ға тиклем етә.
Тараҡандар бик боронғо бөжәктәр, элек уларҙын барыһы ла оса алған. Климаттың һалҡынайыуы күп төрҙәрҙең юҡҡа сығыуына килтерә. Ҡайһы берҙәре, яңы урындарҙы, мәҫәлән кеше фатирын үҙләштереп, осоуға һәләтлекген юғалтҡан.
Үҫеш ярым әүрелеш рәүешендә бара. Личинкалары өлкән заттарға оҡшаған, төләү ваҡытында үҫәләр. Яҡынса 1 йыл — 1,5 йыл тирәһе йәшәйҙәр.
Кеше торлағында йәшәгән тараҡандар аҙыҡ-түлекте бысрата һәм боҙа, дизентерия, тиф, холера, туберкулез аурыуҙарын, шулай уҡ паразит селәүсендәрҙең йомортҡаларын, бәшмәк спораларын тараталар.
# Хвошня (Вязьма ҡушылдығы)

Хвошня — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вязьма йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Хвошня (Вязьма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Тверь ҡалаһынан Иваньков ГЭС-ына тиклем (Иваньков һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100712110000002572
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000257
* Бассейн коды — 08.01.01.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Жангызагашсай

Жангызагашсай (Джангыз-Агач-Сай) — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Яйыҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 1569 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Жангызагашсай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004324
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200432
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Шафиҡов Ивний Вәхит улы

Шафиҡов Ивний Вәхит улы (14 июль 1936 йыл) — ауыл хужалығы һәм фән ветераны, ғалим-умартасы. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1978), доцент (1981).

# Шафиҡов Ивний Вәхит улы
## Биографияһы

Ивний Вәхит улы Шафиҡов 1936 йылдың 14 июлендә БАССР-ҙың Мәсетле районының Әбдрәхим ауылында тыуған. Дыуан ауыл хужалығы техникумын тамамлағандан һуң, «Мәсәғүт» совхозында һәм Салауат Юлаев исемендәге колхозда зоотехник булып эшләгән. 1968 йылда К. А. Тимирязев исемендәге ауыл хужалығы академияһын тамамлай һәм ғалим Г. А. Аветисян етәкселегендә Бөрйән бал ҡортон өйрәнеүгә арналған кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1969—1971 йылдарҙа — Йылайыр районының «Һүрәм» совхозы директоры, 1971—1981 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт ҡурсаулығының һәм Ағиҙел буйы филиалының ғилми хеҙмәткәре һәм директоры. Бөрйән бал ҡортон һаҡлау һәм үрсетеү буйынса ҙур эш алып бара. Юғары класлы белгес булараҡ, 1981 йылда уны Башҡорт дәүләт аграр университетының умартасылыҡ кафедраһы доценты сифатында эшкә саҡыралар.Башҡорт дәүләт аграр университетында биология-технология факультетында Шафиҡов Ивний Вәхит улы 1981—2002 йылдарҙа «Умартасылыҡ», «Бал ҡорто ғаиләһе биологияһы» дисциплиналарын уҡыта. Кафедрала эшләгән осорҙа Ивней Вәхит улы урта рус тоҡомло бал ҡорттарының бөрйән популяцияһын һаҡлау һәм үрсетеү буйынса ҙур эш башҡара.
2003—2007 йылдарҙа — Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге хеҙмәткәре.

# Шафиҡов Ивний Вәхит улы
## Ғаиләһе

Ивний Вәхит улы Шафиҡовтың ҡыҙы Әминә Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры

# Шафиҡов Ивний Вәхит улы
## Ғилми эшмәкәрлеге

И. В. Шафиҡовтың фәнни эшмәкәрлеге Бөрйән солоҡ бал ҡорто биологияһы үҙенсәлектәрен өйрәнеүгә, бал ҡорттарын үрсетеү һәм селекциялау мәсьәләләренә арнала.

# Шафиҡов Ивний Вәхит улы
## Китаптары

* Умартасылыҡ сәнғәте
* Бал ҡортоноң наҙы бар
* Шафиков И. В. Пчелы Башкортостана / И. В. Шафиков // Пчеловодство. — 1999. — № 4. — С.15-17.
* Изучение и селекция Бурзянских бортевых пчел Башкирского государственного заповедника. Москва, 1978
* Календарь пчеловода Башкирии / В. Н. Власов, Л. Г. Хайретдинов, И. В. Шафиков. Уфа : Башк. кн. изд-во, 1989

# Шафиҡов Ивний Вәхит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Хеҙмәт батырлығы өсөн»
* «СССР ВДНХ-нда ҡатнашҡаны өсөн» миҙалы.
# Ёлкин Иван Сергеевич

Ёлкин Иван Сергеевич (22 март 1924 йыл — 3 апрель 1991 йыл), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, гвардия подполковнигы. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Ёлкин Иван Сергеевич
## Биографияһы

Иван Сергеевич Ёлкин 1924 йылдың 22 мартында БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы) Покровка ауылында тыуған.
1950-се йылдарҙа Мәскәү ҡалаһында М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияны тамамлаған. 1942 йылдан алып Ҡыҙыл Армияһында хеҙмәт итә. 1943 йылдан башлап Көньяҡ-Көнбайыш, 3‑сө Украина һәм 1‑се Белоруссия фронттарында була. Герой исеменә 8‑се гвардия армияһы 88‑се гвардия уҡсылар дивизияһының 266‑сы гвардия уҡсылар полкының взвод командиры гвардия лейтенанты 1945 йылдың 14 ғинуарынды Радом ҡалаһынан төньяҡ-көнсығыштараҡ дошман оборонаһын өҙгәндә, 25 ғинуар Познань ҡалаһынан (икеһе лә — Польша) төньяҡтараҡ Варта йылғаһын аша сыҡҡанда һәм һул яҡ ярҙағы плацдармды һаҡлап ҡалыуҙа күрһәткән батырлыҡтары өсөн лайыҡ була. 1963 йылдан алып запаста.
Иван Сергеевич Ёлкин 1991 йылдың 3 апрелендә Белоруссияның Гродно ҡалаһында вафат була.

# Ёлкин Иван Сергеевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1945).
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (24.03.1945)
* Ленин ордены (24.03.1945)
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (27.02.1945 )
* 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)
# Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы

Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы (24 июнь 1914 йыл — 2 декабрь 2001 йыл) — башҡорт актёры, эстрада артисы. Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1956). Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1955). Мәжит Ғафури исемендәге премия лауреаты (2006, үлгәндән һуң).

# Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы
## Биографияһы

1914 йылдың 24 июнендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Әлшәй районы) Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылында тыуған.
1932—1934 йылдарҙа Мәскәү консерваторияһының Башҡорт студияһында белем ала.
Ҡыҙыл Армия сафында хеҙмәт итә. 1938 йылғы Хәсән күле буйында совет-япон ҡораллы бәрелештәрендә ҡатнаша.
1940 йылда Башҡорт театр-художество училищеһын Булат Имашев һәм Ғәлләм Саттаров курсы буйынса тамамлай.
1940 йылдан Яңауыл колхоз-совхоз театрында актёр булып эшләй.
1941 йылдан — Башҡорт дәүләт филармонияһының һөйләү жанры артисы. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында йыш ҡына госпиталдәрҙә сығыш яһай.
1949—1983 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Бер үк ваҡытта Өфө ҡалаһының балалар йорттарының береһендә театр түңәрәген етәкләй. Башҡорт һөнәри эстрадаһы үҫешенә үҙ өлөшөн индерә.
2001 йылдың 2 декабрендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы
## Төп ролдәре

* Хәлил («Ғәлиәбаныу», Мирхәйҙәр Фәйзи),
* Ғәлимйән («Башмағым», Хәбибулла Ибраһимов),
* Ғиззәт («Еҙнәкәй», Хәбибулла Ибраһимов),
* Закир (Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» повесы буйынса Ғайнан Әмири һәм Вәлиәхмәт Ғәлимовтың «Ҡара йөҙҙәр» спектакле)
* Ғәҙел («Бажалар», Ибраһим Абдуллин),
* Зөфәр («Минең йырым», Ибраһим Абдуллин),
* Гәрәй («Яңғыҙ ҡайын», Мостай Кәрим),
* Мәжит Ғафури («Мәжит Ғафури», Сәйфи Ҡудаш).

# Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1956),
* Мәжит Ғафури исемендәге премия (2006, үлгәндән һуң).

# Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы
## Ғаиләһе

Ҡатыны — Арыҫланова Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1974).
# Оло Томанга

Оло Томанга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шенчуга йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Оло Томанга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028995
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002899
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мираҫ хоҡуғы

Мираҫ күсеү (рус. Насле́дование) — мәрхүм кешенең (мираҫ ҡалдырыусының) мөлкәте, хоҡуҡтары һәм улар менән бәйле бурыстарының башҡа кешеләргә (вариҫтарға) күсеүе.

# Мираҫ хоҡуғы
## Күсеү тәртибе

Мираҫ итеп алынған мөлкәт, хоҡуҡтар һәм бурыстар комплексы нәҫелдән килгән мөлкәт, мираҫ массаһы, мираҫы тип атала. Мәрхүмдең мираҫы универсаль хоҡуҡи күсәгилешлек тәртибендә вариҫтарға күсә, йәғни бер бөтөн һәм бер үк ваҡытта үҙгәрешһеҙ ҡала.
Дворян титулы (дворяндар) һәм тәхетте лә (Тәхет вариҫлығы) мираҫ итеп алырға мөмкин. Публицистикала һәм тарихнамәлә ҡайһы берҙә тарҡалған айырым дәүләттәрҙең, айырыуса ҙур империяларҙың «мираҫы» тураһында һөйләйҙәр. «Испан мираҫы өсөн һуғыш», «Австрия мираҫы өсөн һуғыш», «Бавария мираҫы өсөн һуғыш» һүҙбәйләнештәре популяр.
# Кесе Визеньга

Кесе Визеньга — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Визеньга йылғаһының уң ярына тамағынан ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Кесе Визеньга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000045746
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004574
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Молк-Еган

Молк-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Аган йылғаһының уң ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Молк-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200045144
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204514
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Даниловка (Ухтома ҡушылдығы)

Даниловка — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ухтома йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Даниловка (Ухтома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Нерль башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300812110000032432
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003243
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Табын ауыл Советы (Ғафури районы)

Табын ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Ғафури районындағы муниципаль берәмек. Табын ауыл Советы көнсығыштан Сәйетбаба, көньяҡтан Красноусол, төньяҡтан Бурлы, көнбайыштан Аҡкүл ауыл Советтары менән сиктәш.

# Табын ауыл Советы (Ғафури районы)
## Тарихы

Табын ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
2008 йылда Архангел ауыл Советы ауыл ҡасабаһы менән берләштерелә.
Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы, ст.1 п. 17) белдерә:
   Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы буйынса административ -территориаль ҡоролошта түбәндәге уҙгәрештәртәрҙе индерергә: Табын административ үҙәге менән «Табын» атамаһын һаҡлап, Табын һәм Архангел ауыл советтарын берләштерергә.
   Табын ауыл Советы составына Архангел ауыл Советының Архангел, Әхмәт, Героевка, Победа ауылдарын индерергә.
   Табын ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
# Ҡудашев Шамил Закир улы

Ҡудашев Шамил Закир улы (рус. Кудашев ШамильЗакирович; 26 май 1952) — сәйәсмән, уҡытыусы, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренеры. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы, Рәсәйҙең Почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре. Милләте — башҡорт.

# Ҡудашев Шамил Закир улы
## Биографияһы

Шамил Закир улы Ҡудашев 1952 йылдың 26 майында Ауырғазы районы Мораҙым ауылында тыуған.
Юғары белемле — 1974 йылда Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1974 йылдан Ауырғазы районы Семёнкино урта мәктәбендә уҡытыусы булып эшләүҙән башлай.
Ауырғазы районы, 161-се Түрһәгәҙе һайлау округы буйынса ХII саҡырылыш БАССР Юғары Советы халыҡ депутаты итеп һайлана. БАССР Юғары Советының халыҡ мәғарифы, фән, мәҙәниәт, милли һәм интернациональ традициялар, тарихи мираҫты һаҡлау мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы була. Тап ошо саҡырылыш депутаттары 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул итә.
Хаҡлы ялға сыҡҡас та йәш быуын менән эшләүен дауам итә — Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы физик культура хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булған, шахмат буйынса спорт мастерлығына кандидат, шахмат һәм спорт ориентиры буйынса республика һәм бөтә Рәсәй ярыштары еңеүсеһе һәм призеры.
Ауырғазы районының Михайловка ауыл биләмәһе башлығы булараҡ «Мәргән уҡсы» хәрәкәтен башлап йөрөүселәрҙең береһе. Хәрәкәт ағзалары өсөн үткәрелгән семинарҙа башҡорттарҙың традицион кейемдәре, хәрби тарихы, ғөрөф-ғәҙәттәре һәм «Мәргән уҡсы» хәрәкәте хаҡында һөйләй. Хәүефһеҙлек техникаһы буйынса инструктаж үткәрә, уҡтан атыу ҡағиҙәләре һәм техникаһы менән таныштыра. Ауырғазы районы клубы «Мең-Меркет» тип атала

# Ҡудашев Шамил Закир улы
## Ғаиләһе

Өйләнгән, ҡатыны менән бер ул тәрбиәләп үҫтергәндәр.

# Ҡудашев Шамил Закир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы
* Рәсәйҙең Почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре
# Юғары Табын

Юғары Табын (татар. Югары Табын, рус. Верхний Табын) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Мөслим районы ауылы.

# Юғары Табын
## География

Ауыл Табын йылғаһы буйында, Мөслим ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 18 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Юғары Табын
## Тарих

Ауылға ҫарайлы-мең ырыуы башҡорттары нигеҙ һала. Ауыл Ҫарайлы-Мең улусына ҡарай, һуңыраҡ был улус Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙенә ҡарай. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, башта ауыл Ирәкте, ә артабан Нөркәй административ-территориаль улусы составына керә.
XX быуат башында 2 хужалыҡ магазины, 3 бакалея кибет, 2 мәсет, мәктәп теркәлгән.
1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Минзәлә кантоны составына керә. 1930 йылдан Мөслим районы, 1963 йылдан — Сарман районы, 1965 йылдан — йәнә Мөслим районы составында була.

# Юғары Табын
## Халҡы

1795 йылда ауылда 135 башҡорт; 1859 йылда — 436 башҡорт, типтәр һәм дәүләт крәҫтиәне; 1912 йылда — 1022 башҡорт иҫәпләнгән.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1795 | 1859 | 1870 | 1897 | 1912 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2000 |
| 135 | 436 | 501 | 827 | 1022 | 1109 | 845 | 899 | 671 | 546 | 526 | 458 | 399 | 380 |