yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шотчер

Шотчер — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сепыч йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Шотчер
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100009516
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100951
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Канэ-Игол

Канэ-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 217 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Канэ-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039566
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203956
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Юнкою (Черная ҡушылдығы)

Юнкою — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының һул ярына тамағынан 267 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Юнкою (Черная ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000085484
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008548
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Евлоева Рая Әхмәт ҡыҙы

Евлоева Клавдия (Рая) Әхмәт ҡыҙы (9 декабрь 1945, Целиноград, Ҡаҙаҡ ССР-ы — 30 ғинуар 2015, Назрань) — совет һәм Рәсәй ингуш гармунсыһы, йырсы, композитор һәм бейеүҙәр ҡуйыусы хореограф; Ингушетияның халыҡ артисы, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2003).

# Евлоева Рая Әхмәт ҡыҙы
## Биографияһы

Бала саҡтан гармунда уйнай. Гармунда уйнау буйынса тәүге күнекмәләрен уға әсәһе һеңдерә, музыкаға һөйөү тәрбиәләй. Беренсе асыҡ сығышы 1961 йылда Грозный телевидениеһында Яңы йыл программаһында була.
1970 йылдарҙа Владикавказ мәҙәни ағартыу училищеһында, Кавказ гармоникаһы метроһы Булат Газдановта уҡый. Һуңынан Краснодар мәҙәниәт институтының вокал бүлеген тамамлай. 1990 йылдан параллель рәүештә Ҡала яны районында (Төньяҡ Осетия АССР-ы), һәм Чечен-Ингуш АССР-ында: Грозныйҙа, Назрандә эшләй. 1970-се йылдар аҙағында гармоникала уйнап, музыкаль видеоларға төшә.
«Асса», «Эрзи» популяр хореография ансамблдәрен ойоштороуҙа ҡатнаша. «Вайнах» ансамбленең (Чечен-Ингуш Республикаһының төп бейеү коллективы) концертмейстеры булып эшләй. «Ингушетия» дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамблен, «Магас» дәүләт йыр һәм бейеү фольклор ансамблен (1998), «Сатта» гармунсылар ансамблен ойоштора, уларҙа концертмейстер була.
Бер ҡасан да никахта булмай, бөтә ғүмере буйы бер туған апаһы Люба менән йәшәй. 2000 йылдарҙан алып вафатына тиклем клиптарҙа төшә, унда ингуш халыҡ һәм автор көйҙәрен, йырҙарын башҡара, милли музыка тураһында төрлө тапшырыуҙарҙа ҡатнаша.
Назрань ырыу зыяратында ерләнгән.

# Евлоева Рая Әхмәт ҡыҙы
## Ижады

Ингуш йырҙарын башҡара, фольклор хореография номерҙары ҡуя.
Рус, ингуш, чечен һәм ғәрәп шағирҙары һүҙҙәренә 200-ҙән ашыу йыр авторы.

# Евлоева Рая Әхмәт ҡыҙы
## Бүләктәре һәм танылыуы

- Чечен-Ингуш АССР-ының халыҡ артисы (1988)
- Төньяҡ Осетия АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983)
- Ингушетия Республикаһының халыҡ артисы (1996)
- Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы
- Хореография номинацияһында Рәсәй халыҡтарының 6-сы Артиадаһы лауреаты. Оҫталар лигаһы. Профессионалдар гильдияһы"

# Евлоева Рая Әхмәт ҡыҙы
## Рая Евлоева тураһында иҫтәлек

* Рая Евлоева исемендәге балалар гармунсылар ансамбле «Сатта».
* Рая Евлоева исемендәге «Тау көйҙәре» фестивале
* Вафат булғандан һуң, музейҙа Раяның иҫтәлеген мәңгеләштереү идеяһы була.
# Ҡамыш турғайы

?Ҡамыш турғайы :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Класс: | Ҡоштар |
| Отряд: | Турғай һымаҡтар |
| Подотряд: | Йырсы турғайҙар |
| Ғаилә: | Һоло турғайҙары |
| Төр: | Ҡамыш турғайы |
Латинса исеме :
Acrocephalus melanopogon (Temminck, 1823) :
Синонимдар :
Lusciniola melanopogon Temminck, 1823 :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр |
Ҡамыш турғайы (рус. Камышовая овсянка, лат. Emberiza schoeniclus)— һоло турғайҙары ғаиләһенән ҙур булмаған ҡошсок. Шарлыктарҙа, һыу ярзарында тереклек итә.

# Ҡамыш турғайы
## Ҡылыҡһырлама

Турғай ҙурлыҡ. Ата ҡоштоң башы ҡара, арҡаһы ерәнһыу көрән, ҡара буй таптары бар. Ҡойроғо һәм ҡанаттары көрән, ҡойроғоноң ике яҡ ситенән аҡ һыҙыҡ үтә. Кәүҙәһенең аҫ яғы аҡ. Инә ҡоштоң башы ерәнһыу көрән, һоло турғайынан һәм һарытамаҡ турғайҙан һары төҫөбулмауы менән айырыла.

# Ҡамыш турғайы
## Тауышы

Тауышы нескә генә: «сиии-сииик». һайрауы яңғырауыҡлы: «три-три-тири-тири» йәки «тит-титирит».

# Ҡамыш турғайы
## Йәшәү рәүеше

һыу буйҙарындағы ҡамыштарҙа, бейек үлән араһында йәшәй.- Бөжәктәр, үлән орлоҡтары менәң туҡлана. Кусмә^ҡош. Киң генә таралған. Ҡыуаҡ эсенә йәки үлән' һабаҡтарына оялай. Ҡара таплы һәм сыйма-лаҡлы 4—6 бөртөк һарғылт аҡ йомортҡаһы була.
# Уровна

Уровна — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кыма йылғаһының һул ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Уровна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000045685
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004568
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Дедовск

Дедовск — Мәскәү өлкәһе Истра ҡала округындағы ҡала. Халыҡ һаны — 29 436 кеше (2016 йыл).
Ҡала көнө байрамы Дедовскиҙа сентябрҙә билдәләнә.

# Дедовск
## Географияһы

Мәскәүҙең (нуль километрынан) 38 км алыҫлыҡта, төньяҡ-көнбайышта, Истра район үҙәгенән 20 км-ҙа, Волоколамск шоссеһында урынлашҡан. Ҡала территорияһында Рига тимер юлының Мәскәү йүнәлешендәге өс туҡталышы : Малиновка платформаһы, Дедовск станцияһы һәм Миитовский платформаһы бар.

# Дедовск
## Географияһы
### Климат

Уртаса континенталь климат өҫтөнлөк итә. Йылы һәм ҡыҫҡа йәй. Ҡыш оҙайлы һәм һыуыҡ. Уртаса йыллыҡ яуым — төшөм күләме-713 мм.

# Дедовск
## Тарих

1573 йылда беренсе тапҡыр телгә алынған. Генераль межалау пландарында 1784 йылда Дедов ауылы булыуы билдәләнгән.
1911-13 йй. ауыл янында иләү-туҡыу фабрикаһы барлыҡҡа килә һәм Дедово ауыл булараҡ ғәмәлдә тора. Фабрика француз-рус акционерҙар йәмғиәте капиталына төҙөлә һәм Мәскәүҙең иң заманса фабрикаһы була — электр тогы менән хәрәкәткә килеүсе автоматик туҡыу станогы, үҙ электр станцияһы була. 1940-сы йылдарҙа фабрика корд сығарыу фабрикаһы тип үҙгәртелә.
1925 йылдың 21 майында эшселәр ҡасабаһы итеп үҙгәртелә. 1931 йылда Дедово ҡасабаһы составына Дедово ауылы инә.
1940 йыл. Дедовск эшселәр ҡасабаһыҡала итеп үҙгәртелә.

# Дедовск
## Иҡтисад

Ҡалала түбәндәге сәнәғәт предприятиелары урынлашҡанҡала: — Дедовск техник туҡыма етештереү берекмәһе — ДПОТТ (ҡаланың төп предприятиеһы, хәҙерге көндә уның биналары һәм территориялары келәт итеп ҡулланыла — косметика, минераль һыу, шыйыҡса, электрон тәмәке, аҙыҡ-түлектәге ароматизаторҙар һәм башҡалар) келәте, ҡалала «ДеФО» аяҡ кейеме фабрикаһы, керамик изделиелар заводы, ремонт-механик заводы бар. Ҡалала икмәк комбинаты, «Росспорт» (спорт формалары әҙерләү), шулай уҡ НПО «Вымпел» — газ тармағы өлкәһендәге интеллектуаль үлсәү системаһы етештерелә.

# Дедовск
## Мәҙәниәт

Мәҙәниәт йортонда эшләү менән дедовск 1956 йылдан алып ҡалала Мәҙәниәт йорто (2010 йыл — мәҙәниәт МУ « Дедовск мәҙәни-ял итеү комплексы») эшләй. Прядко Александр Васильевич исемендәге сәнғәт үҙгендә картиналар күргәҙмәһе бар.
Балалар художество мәктәбе, English colours балалар интерактив инглиз клубы эшләй.
2011 йыл, май башында, йәйге сәхнәлә джаз фестивале үткәрелә
Шәхси тарихи музей бар.

# Дедовск
## Белем

1998 йылда Рәсәй дәүләт социаль университеты (РГСУ) эшләй.
* Урта дөйөм белем биреү мәктәбе № 1;
* Урта дөйөм белем биреү мәктәбе № 3;
* Урта дөйөм белем биреү мәктәбе № 4;
* Киске (сменалы) дөйөм белем биреү мәктәбе;
* Гуманитар мәктәп.
* Лицей № 2

# Дедовск
## Спорт

* Кикбоксинг клубы «Профи-Спорт»

# Дедовск
## Иҫтәлекле урын

Дедово ҡалаһынан төньяҡҡа табан 5 км-ҙа Дедов-Талызино ауылында Коваленскийҙарҙың усадьбаһы урынлашҡан, унда публицист һәм тәржемәсе М. С. Соловьев йәшәгән, йыш ҡына уның ағаһы философ В. С. Соловьев ҡунаҡта булған, оҙаҡ йылдар йәш яҙыусы һәм шағир Андрей Белый йәшәгән , А. А. Блок, В. Я. Брюсов, К. Д. Бальмонт бында ҡунаҡта булған. Хәҙер элекке усадьбаның баҡса ҡалдыҡтары һәм үлән менән ҡапланған быуа һаҡланған.
# Диңгеҙ бөркөтө

?Диңгеҙ бөркөтө :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Класс: | Ҡоштар |
| Отряд: | Ыласындар |
| Ғаилә: | Ҡарсығалар |
| Ырыу: | Диңгеҙ бөркөттәре |
| Төр: | Диңгеҙ бөркөтө |
Латинса исеме :
Haliaeetus albicilla Linnaeus, 1758 :
Ареал :
оялау урындары
  Ҡышлау ерҙәре
  Йыл буйы булалар :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 175419 NCBI 8969 |
Диңгеҙ бөркөтө, балыҡ бөркөтө, аҡҡойроҡ бөркөт, аҡкүт (рус. Орлан-белохвост , лат. Haliaeetus albicilla)— ҡарсығалар ырыуынан булған йыртҡыс ҡош. Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл Китабына индерелгән.

# Диңгеҙ бөркөтө
## Ҡылыҡһырлама

Ҡаҙҙан ҙурыраҡ. Осҡанда ҡанат осондағы ҡауырһындары бармаҡ һымаҡ күренә. Дөйөм төҫө һорғолт көрән, башы һәм муйыны һарғылт аҡ, ҡойроғо ап-аҡ. Беҙҙәге башҡа ҙур йыртҡыс ҡоштарҙан аҡ төҫтәге ҡойроғо менән айырыла.

# Диңгеҙ бөркөтө
## Тауышы

Тауышы яңғырауыҡлы: «ҡыййй-ҡыййй-ҡыййй» йәки ҡалын һәм тоноҡ: «ҡроҡ-ҡроҡ».

# Диңгеҙ бөркөтө
## Йәшәү рәүеше

Ҙур күл һәм йылға буйҙарында йәшәй Төп аҙығы — балыҡ. Ваҡ йәнлек һәм ҡоштарҙы ла аулай. Күсмә ҡош. Һирәк осрай. Ояһы ағас баштарында була. Ерәнһыу таплы 1—3 (күберәк 2) бөртөк аҡ йомортҡа һала.
# Кобль-Чурель-Кы

Кобль-Чурель-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Читаль-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Кобль-Чурель-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069022
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306902
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ғатаулла Әбделмаликов

Ғатаулла Әбделмалик улы Әлибаев (Ғатаулла ишан; 1836—1914) — башҡорт дин әһеле, ишан. Нәҡшбәндиә тәриҡәте ағзаһы.

# Ғатаулла Әбделмаликов
## Биографияһы

Ғатаулла Әбделмалик улы 1836 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Түңгәүер улусының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Хәйбулла районының) Вәлит ауылында тыуған. Шәжәрәһе: Аҡкөйөктән — Түңгәүер — Ҡаратөлкө — Күстәнәй — Туҡһары — Дәүләтсура — Туйын — Һөйөндөк — Хәсән — Ҡыуат — Ирғәле — Әлибай (1783) — Әбделмалик (1805) — Ғатаулла (1836—1914).
Вәлит ауылы мәсете ҡарамағындағы мәктәптә башланғыс дини белем ала. Зәйнулла Рәсүлев менән бергә Истанбулда уҡыуын дауам итә.
Туған яғына ҡайтҡас мәҙрәсә аса, бында Нәҡшбәндиә суфый тәриҡәтенең тәғлимәтен уҡыта. Консерватив ҡарашлы дин әһелдәре тарафынан уҡыуҙа яңы ысулдар индереүҙә ғәйепләнә. 1873 йылда властар тарафынан Зәйнулла Рәсүлев менән бергә Вологда губернаһына һөргөнгә ебәрелә.
1881 йылда туған яғына ҡайта һәм үҙенең мәҙрәсәһендә эшләй. Мосолман мәғарифын реформалауҙа (йәдитселек) әүҙем ҡатнаша.
Хаж ҡыла. Дауалау эше менән шөғөлләнә, әүлиә булараҡ таныла.
Туған Вәлит ауылында 1914 йылда вафат була.

# Ғатаулла Әбделмаликов
## Хәтер

Вәлит ауылы урамдарының береһе Ғатаулла Әлибаев исемен йөрөтә.
# Франсуаза Барре-Синусси

Франсуаза Барре-Синусси (франц. Françoise Barré-Sinoussi (i); 30 июль 1947 йыл, Париж, Дүртенсе француз республикаһы) — Франция вирусологы, медицина һәм физиология өлкәһендә 2008 йылғы Нобель премияһы лауреаты (Харальд цур Хаузен һәм Люк Монтанье менән берлектә). Люк Монтанье етәкселегендә 1983 йылда кешелә барлыҡҡа килгән иммун дефициты синдромын тыуҙырыусы ВИЧ ретровирусын асыуҙа ҡатнаша.

# Франсуаза Барре-Синусси
## Мәҡәләләре

* 1987: СПИД, о котором идет речь, с Жан-Клодом Шерманом и Вилли Розенбаумом, Париж, Плон, колл. «Свидетели сегодня». (фр.): Le sida en question, avec Jean-Claude Chermann et Willy Rozenbaum, Paris, Plon, «Témoins d'aujourd'hui», 181 стр. ISBN 2-259-01450-X.
* 2012: Для мира без СПИДа: общий бой (интервью с Франсуа Бувье), Париж, Альбин Мишель, 169 р. (фр.): Pour un monde sans sida : un combat partagé (entretiens avec François Bouvier), Paris, Éditions Albin Michel, 169 ISBN 978-2-226-23069-0.
# Чебачья (Ларь-Еган ҡушылдығы)

Чебачья — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ларь-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 154 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Чебачья (Ларь-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036590
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203659
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тарка-Нядэй-Яха

Тарка-Нядэй-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нядэйседа-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Тарка-Нядэй-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300038914
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303891
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Минималь өҫлөк

Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ. Минималь өҫлөк — барлыҡ нөктәләрендә лә уртаса кәкрелеге нольға тигеҙ булған өҫлөк.
Минималь өҫлөктәр түбәндәге вариацон мәсьәләне сискәндә килеп сыға: арауыҡта бирелгән йомоҡ кәкре аша үткәрелгән барлыҡ өҫлөктәр араһында был кәкре менән сикләнгән иң кескенә майҙанлы өҫлөктө табырға кәрәк. Кәкренең яҫы осрағында эҙләнгән өҙлөк был кәкре аша үткәрелгән яҫылыҡтың киҫәге була. Кәкре яҫы булмағанда минималь өҙлөк булһын өсөн, өҙлөктөң кәкре менән сикләнгән өлөшөнөң һәр нөктәһендә кәкрелек нольға тигеҙ булырға тейеш. Был шарт етерлек булмаһа, уны ҡәнәғәтләндереүсе өҫлөктәктәрҙе минималь өҫлөк тип йөрөтәләр.
# Эрбиль Деврим

Деврим Эрбиль (16 сентябрь 1937 йыл, Ушак) — Төркиә рәссам-абстракционисы.

# Эрбиль Деврим
## Биографияһы

1937 йылдың 16 сентябрендә Ушакта Надиде һәм Эрбиль Решат ғаиләһендә тыуа. 1940 йылда улар Ил Балыкесирға күсә. Шунда Деврим мәктәбендә белем ала. 1954—1959 йылдарҙа Истанбулдағы сәнғәт университетында уҡый.
Шунан һуң Эюбоглу Бедри Рахми, Толлу Джемаль һәм Джеват Дерели менән эшләй. Бер нисә коллектив күргәҙмәлә ҡатнашып, үҙ эштәре менән иғтибарға лайыҡ була. Шуның арҡаһында Испания хөкүмәте стипендияһына лайыҡ була, был аҡсаға Испания, Франция һәм Италиялаға бара.
1979—1982 йылдарҙа Истанбул һынлы сәнғәт һәм скульптура музейы директоры була.
Нәфис сәнғәт университетында уҡыта.
Бер нисә премия лауреаты. 2004 йылда Ил Балыкесирҙа Деврим Эрбиль музейы асыла.

# Эрбиль Деврим
## Художестволы стиле

Деврим Эрбилдең эштәрен абстракт стилдә төшөрә. Уларҙа, ҡағиҙә булараҡ, һәр төрлө ландшафт бейеклектән ҡараған кеүек һүрәтләнә. Уның эштәренең төп үҙенсәлектәре — деталдәрҙең бик күп булыуы һәм һыҙыҡлы перспективаны боҙоп күрһәтеү.
# Дальний Кардаил

Дальний Кардаил — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кардаил йылғаһының һул ярына тамағынан 128 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Дальний Кардаил
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бузулук. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200412107000007705
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000770
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мелиссанти

Мелиссанти (грек. Μελισσάνθη, псевдоним Єва Кугія-Скандалакі / грек. Ήβη Κούγια - Σκανδαλάκη; 8 апрель 1910(19100408), Афина — 9 ноябрь 1991) — грек педагогы, журналисы һәм яҙыусыһы. Ҡайһы бел сығанаҡтар буйынса 1990 йылда үлгән. Уның исеме Ivi йәки Hebe ; уның фамиляһы ла Koúyia йәки Koughia булып яҙылғаны осрай.

# Мелиссанти
## Биографияһы

Ева Кугия-Скандалаки 1910 йылда Афинала тыуған, бала саҡтан музыка, рәсем төшөрөү, бал һәм классик бейеү сәнғәтен өйрәнгән. 1923 йылдан 1924 йылға тиклем Швейцария санаторийына урынлаша һәм унда туберкулёздан дауалана.
Афина институттарында француз, немец һәм инглиз телдәрен өйрәнә. Һуңынан Афина мәктәптәрендә француз телен уҡыта башлай. Шул уҡ ваҡытта гәзит һәм әҙәби журналдар өсөн тәнҡит мәҡәләләрен яҙа. 1932 йылда грек Яннис Скандалакисҡа (грек. Ιωάννη Σκανδαλάκη) кейәүгә сыға.
Мелиссанти псевдонимы менән билдәле булған Ева Кугия-Скандалаки 1991 йылда вафат була, ҡайһы бер сығанаҡтар 1990 йылда вафат булған тип тә бирә.

# Мелиссанти
## Ижады

Мелиссантиның «Phōnes entomou» («Бөжәктәр тауыша») тигән беренсе шиғырҙар йыйынтығы 1930 йылда нәшер ителә. Дөйөм алғанда ул ун йыйынтыҡ нәшер итә. «Ta poiimata tis Melissanthis 1930-1974» («Стихи Мелиссанти шиғырҙары») тигән китап 1976 йылда ғына баҫыла. « O mikros adhelfos» («Бәләкәй ҡустым») тигән балалар пьессаһы өсөн Сикиаридио премияһына лайыҡ була. Сит ил шағирҙары Роберт Фрост , Эмили Дикинсон и Райнер Мария Рильке шиғырҙарын грек теленә тәржемә итә.
Уның иртә поэзияһы дини темаларҙан илһам ала, һуңыраҡ яҙылған шиғырҙары экзистенциаль концепциялар йоғонтоһонда яҙыла.

# Мелиссанти
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Афина академияһы премияһы (1936) «O gyrismos tou asotou» өсөн
* Паламас почётлы наградаһы (1945) «Exomologisi»
* Поэзия өсөн дәүләт наградаһы (1965)
* «Хеҙмәт өсөн» Алтын тәре ордены (1965)

# Мелиссанти
## Һайланған библиография

* Phōnes entomou («Бөжәктәр тауышы») (1930)
* Profiteies («Пәйғәмбәрлек») (1931, 1940)
* O gyrismos tou asotou («Юлдан яҙғандың әйләнеп ҡайтыуы») (1935)
* Lyriki Exomologisi («Лирик тәүбә ҡылыу») (1945)
* Anthropino Schima («Кешегә ишара») (1961)
* To fragma tis Siopis («Барьер тишины») (1965)
* Ta poiimata tis Melissanthis 1930-1974 («Стихи Мелиссанти») (1976)
# Хизбуллин Ғифат Әдиәт улы

Хизбуллин Ғифат Әдиәт улы (2 сентябрь 1929 йыл — 15 ноябрь 1993 йыл) — уҡытыусы. 1964—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Мәсетле районының Оло Ҡыҙылбай мәктәбе директоры. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1976).

# Хизбуллин Ғифат Әдиәт улы
## Биографияһы

Ғифат Әдиәт улы Хизбуллин 1929 йылдың 2 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Мәсәғүт кантоны Оло Ҡыҙылбай ауылында тыуған.
1948 йылда Оло Аҡа урта мәктәбен, 1952 йылда Мәсәғүт уҡытыусылар институтын тамамлай.
1969 йылда ситтән тороп Бөрө дәүләт педагогия институтын тамамлай.
1952 йылдан Оло Ҡыҙылбай мәктәбендә уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса мөдир, 1964—1986 йылдарҙа шул уҡ мәктәптең директоры булып эшләй.
1993 йылдың 15 ноябрендә Оло Ҡыҙылбай ауылында вафат булған.

# Хизбуллин Ғифат Әдиәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Почёт Билдәһе» ордены (1976)