yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Музыкаль гимназия (Русе)

Музыкаль гимназия (болг. Музикална гимназия, пастор Вангемандың етемдәр приюты) — тарихи бина, Русе (Болгария) ҡалаһындағы Борисова урамында, 33-сө һанлы йорт, мәҙәниәт ҡомартҡы. Ташланған бинала шәхси мәҙәни-сәнғәт үҙәге төҙөү планлаштырыла.
Бина 1900-1901 йылдарҙа русе протестант общинаһы тарафынан немец протестант мәктәбе менән етемдәр йорто һәм балалар баҡсаһы өсөн төҙөлгән. Төҙөү өсөн сараны Русе һәм Бухарест евангелий общиналары бирә, русе пасторы Теодор Вангеман бер нисә тапҡыр Германияға бара һәм иғәнә йыя.Төҙөлөшкә 320 мең алтын марка китә. Архитектор Удо Рибау дүрт этажлы бинаны электик стилдә, неоклассицизм һәм неоготика менән берләштереп, бай орнамент һәм колонналар менән биҙәп, проектлай.Төҙөлөш менән инженер Тодор Тонев етәксек итә, тамамлау стадияһында немец инженеры Мербах эшләй.
1905 йылдың 5 октябрендә немец протестанттар мәктәбен асыу тантанаһы була, ә 1909 йылда ул урта бизнес-мәктәбенә үҙгәртелә. Мәктәпкә немец колонияһы кешеләренең һәм күренекле русе сауҙагәрҙәр ғаиләһе балалары йөрөй, етемдәр йортона, милләт һәм ҡатламдарына ҡарамыйынса, балалар ҡабул ителә, әммә тәрбиә протестанттар рухында бара. Беренсе донъя һуғышы аҙағында, 1918 йылдың көҙөндә, болғар власы тарафынан, мәктәп, немец милке һаналып, тартып алына. Румын бомбардировкаһында зыян күргән бина, һуғыштан һуң ремонтлана. Бында Изге Иосиф француз ирҙәр гимназияһы, Петр Бирон (1935) гимназияһы, Дәүләт технология университеты (1945), ауыл хужалығы машиналары заводының хеҙмәт резервтары мәктәбе һәм, ниһайәт, музыкаль гимназия. 1973 йылда бина мәҙәниәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителә.
Бина 1977 йылда Карпат ер тетрәүендә бик ҙур зыян күрә. 1980 йылда конструкция нығытыла, әммә бина, 2007 йылда аукционда аға-энеле Бобоковтар һатып алғанға тиклем,ташландыҡ хәлдә ҡала. Туғандар бинаны реконструкциялауға € 1,000,000 инвестицияларға һәм уны мәҙәни-сәнғәт үҙәгенә үҙгәртергә тейеш.
Музыкаль гимназия эргәһендә русе баптистар сиркәүе урынлашҡан.
# Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы

Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы (1902 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

# Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы
## Биографияһы

Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы 1902 йылда Башҡортостандың Әлшәй районында тыуа. 1942 йылдың 10 февралендә Әлшәй район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 60-сы гвардия кавалерия полкында ат дағалаусы, 82-мм миномет батареяһының мина ташыусыһы булып хеҙмәт итә. Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы Одер йылғаһынан Эльба йылғаһына тиклем бөтә хәрби юлында Берлинды ҡамап алыуҙы тамамлау буйынса батареяның аттар составын 100 процент сифатлы даға менән тәьмин итә. 1945 йылдың 23 апрелендә Ораниенбург ҡалаһы өсөн һуғышта карабин уты менән дошмандың өс һалдатын юҡ итә һәм береһен әсирлеккә эләктереп штабҡа алып килә. Һуғышта күрһәткән батырлығы өсөн Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945) менән бүләкләнгән.
Сәлимов Фәтих Хәйретдин улының артабанғы яҙмышы тураһында мәғлүмәттәр юҡ.

# Сәлимов Фәтих Хәйретдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1945)
# Запорная (Ларь-Еган ҡушылдығы)

Запорная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ларь-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 129 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Запорная (Ларь-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036606
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203660
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нерошка

Нерошка — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Изверь йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Нерошка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000021467
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002146
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ирәндек (боҙ һарайы)

«Ирәндек» боҙ һарайы — Башҡортостандың Сибай ҡалаһында тәүге яһалма боҙло һәм тамашасылар өсөн трибуналары булған боҙ һарайы. Һыйҙырышлығы — 500 урын, 2010 йылдың 30 декабрендә асыла. Төп функцияһы — шайбалы хоккей буйынса уйындар, фигуралы шыуыу, шорт-трек һәм башҡа спорт төрҙәре буйынса ярыштар үткәреү.

# Ирәндек (боҙ һарайы)
## Тарихы һәм характеристикалары

2010 йылдың 30 декабрендә тантаналы шарттарҙа «Ирәндек» боҙ һарайы үҙенең ишектәрен асып, тәүге тамашасыларҙы һәм спорт һөйөүселәрҙе ҡабул итте. Махсуслаштырылған спорт аренаһы сменаһына хоккей һәм фигуралы шыуыу менән шөғөлләнгән 50 кешене һыйҙыра ала. Шорт-трек спорт төрөн үҫтереү өҫтөндә лә эшләйҙәр бында. Махсус тренажер залдарында шейпинг, көс талап итә торған спорт төрҙәре менән шөғөлләнергә уңайлы шарттар тыуҙырылған. Спорт һарайының дөйөм майҙаны 4773,6 м², боҙ майҙанының ҙурлығы 60-ҡа 30 м тәшкил итә. Трибуналар 540 кешене һыйҙыра.
Бында шулай уҡ сисенеү бүлмәһе, душ, конькины үткерләү һәм ремонтлау бүлмәһе, медицина пункты, буфет та бар. Боҙҙоң сифатын кәрәкле кимәлдә тотоу өсөн һыуытыу станцияһы һәм махсус боҙ машинаһы ҡулланыла. «Ирәндек» боҙ һарайында үҙенең уйындарын Сибай ҡалаһының «Горняк» хоккей командаһы үткәрә.
# Албан халыҡ шиғриәте

Албан халыҡ шиғриәте албан йырҙары менән бергә традицион албан шиғриәтен тәшкил итә, ул үҙ сиратында албан әҙәбиәтенең бер өлөшө булып тора.

# Албан халыҡ шиғриәте
## Тарихы

1830 йылда Вук Караджич Джураковацта (хәҙерге Печ ҡалаһы янында) йәшәүсе Довица Обадовичтан албан халыҡ шиғриәтенең тәүге әҫәрҙәрен: 12 албан йыры һәм бер йомаҡ яҙып алған. Албания милли хәрәкәте осоронда албандарҙың һәм Албания албандарының милли үҙаңын формалаштырыуҙа ҡатнашҡан ауыҙ-тел ижадының таңы башлана. Албания әҙәбиәте әҫәрҙәренең тәүге коллекцияһын авторы Йон Хан булған «Albanische Studien» китабында туплау мөмкин була, ә иң билдәле эпик поэмаларҙың береһе булып "Горная лютня (инг.)баш., уның авторы католик монах Гьергь Фишта була. 1905—1908 йылдарҙа Николла Иванай «Shpnesa e Shqypnisë» исемле героик халыҡ йырҙары йыйынтығын баҫтырып сығара һәм был йыйынтыҡтарҙы баҫтыра башлаған тәүге авторҙарҙың береһе була.

# Албан халыҡ шиғриәте
## Йырҙары

Албан теленең гег диалекты өҫтөнлөк иткән Төньяҡ Албания йырҙарында бик күп серб һүҙҙәре осрай; Көньяҡ Албанияла йырҙар тоск диалектында башҡарыла, һәм славян һүҙҙәре албанлаштырылған форма ала. Иң билдәле халыҡ йырҙарына миҫалдар булып. Примерами самых известных народных песен являются:
* Алдынғы яугирҙәрҙең албан йырҙары, шул иҫәптән Цикл о Муджо и Халили, һәм шулай уҡ Гьергь Элезь Алия
* Ефрозина из Янины
* Константин и Дорунтина (Баллада о Константине и Джокине)
* Висит туман тяжёлый над Буной
* Ах, прекрасная моя Морея
* У дерева Машкуллора
* Чамские народные песни (например, Песня о Чело Мезани)
* Песни о битве на Косовом поле
# Белоколодец

Белоколодец — Рәсәйҙәге йылға. Воронеж өлкәһе, Липецк өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Воронеж йылғаһының уң ярына тамағынан 163 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Белоколодец
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Воронежот йылғаһы Липецк ҡалаһынан Воронеж һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100612107000003067
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000306
* Бассейн коды — 05.01.01.006
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Пихтовая

Кесе Пихтовая — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Пихтовая йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кесе Пихтовая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014460
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301446
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ой-Керь-Ю

Ой-Керь-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Керь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Ой-Керь-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000044305
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004430
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Рәхмәтов Мирзо Рәхмәт улы

Рәхмәтов Мирзо Рәхмәт улы (1 май 1914 йыл, Джафар ҡышлағында (Джафр) Бохара әмирлеге — 20 август 1998 йыл, Дүшәмбе, Тажикстан) — совет тажик партия һәм дәүләт эшмәкәре, дипломат. Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе. Тажик ССР-ы Юғары Советы Президиумы рәйесе (1956—1963).

# Рәхмәтов Мирзо Рәхмәт улы
## Биографияһы

Диһҡан ғаиләһендә тыуған.
1925 йылда крәҫтиән сифатында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. 1932 йылда «Зарбдор».колхозына инә.
1940 йылдан ВКП(б ағзаһы. 1948—1951 КПСС Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы .Юғары партия мәктәбен тамамлай.
* 1933—1934 йылдарҙа— совпартмәктәбендә уҡый.
* 1934—1940 йылдарҙа — комсомол эшендә Гарна, 1937 йылдан 1940 йылға тиклем— Сталинабад ҡала комитеты ЛКСМ секретары.
* 1941—1945 йылдарҙа—Гарм ҡала комитетында бүлек мөдире,КП(б) Тажикстан,
* 1946—1948 йылдарҙа Тажикстан ВК(б) Үҙәк комитетының кадрҙар бүлегенең беренсе урынбаҫары.
* 1951—1956 йыл — Тажик ССР-ы Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары.
* ғинуар-май, 1956 г. — Тажикстан Коммунистар партияһының секретары.
* 1956—1963 йылдарҙа— Тажик ССР- ы Юғары Советы Президиумы рәйесе.
* 1963—1965 йылдарҙа— Тажик ССР-ы мәҙәниәт министры.
* 1965—1966 йылдарҙа— КПСС-тың үҙәк ревизия комиссияһында эшләй.
* 1966—1972 йыл — Йемен Ғәрәп Республикаһында СССР-ҙың Тулы хоҡуҡлы һәм Ғәҙҙәттән тыш Илсеһе.
* 1972—1975 йыл —Мавританияла СССР-ҙың Тулы хоҡуҡлы һәм Ғәҙәттән тыш Илсеһе.
1961—1966 йылдарҙа КПСС-тың Үҙәк Ревизия Комиссия ағзаһы.
1975 йылдан союз әһәмиәтендәге пенсионер. Тажик ССР-ы мәҙәниәт һәйкәлдәрен һаҡлау йәмғиәтен етәкләй.

# Рәхмәтов Мирзо Рәхмәт улы
## Китаптары

* 1961 йыл--«Африка идет к свободе»
* 1988 йыл--"По страницам памяти" Тажикстанда совет власы урынлаштырыу тураһында.
* 1991 йыл-"На дипломатическом посту " из серии "История дипломатии СССР" Йемен Ғәрәп Республикаһында эшләгән осорҙағы хәтирәләр яҙмаһы ингәг.

# Рәхмәтов Мирзо Рәхмәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Ленин одены;
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (дүрт);
* Халыҡтар Дуҫлығы ордены;
* «Почёт Билдәһе» ордены;
* СССР ВДНХ-ның Кесе алтын миҙалы;
* СССР ВДНХ-ның Ҙур алтын миҙалы.
# Эйр (күл)

Эйр (ингл. Kati Thanda-Lake Eyre, элегерәк ингл. Lake Eyre) — Австралиялағы иң ҙур күл.

# Эйр (күл)
## География

Австралияның үҙәк өоөшөндәге сүлдә, Көньяҡ Австралия штатында урынлашҡан ҡороп барған күл. Майҙаны 9500 км².
Һирәк ваҡытта диңгеҙ кимәленән 9 м түбәнерәк кимәленә тулылана. Ҡороған осраҡта күл төбөнөң иң түбән өлөшө −16 м бейеклегендә була, был илдең иң түбән нөктәһе булып тора.
Күл инглиз тикшеренеүсеһе Эдвард Джон Эйр хөрмәтенә атала, ул тәүгеләрҙән булып 1840 йылда күлде таба.
Күлдең бассейны ябыҡ система булып тора. Күл ике өлөштән — ҙур төньяҡ (Эйр-Норт) һәм бәләкәй көньяҡ (Эйр-Саут) өлөштәренән тора, улар тар ғына Гойдер-Ченнел боғаҙы аша тоташа.
Ҡоро осорҙа ла Эйрҙа әҙерәк һыу ҡала, ул бер нисә бәләкәй күлдәргә йыйыла. Ямғырҙар осоронда Квинсленд штатының төньяҡ-көнсығышындағы йылғалар күлгә табан аға. Муссондар менән килтерелгән һыуҙың миҡдары күлгә йылғалар барып етеү-етмәүен билдәләй.
# Козлова Елизавета Владимировна

Елизавета Владимировна Козлова (ҡыҙ фамилияһы Пушкарёва; 1892—1975) — совет һәм рус орнитологы, рус ғалим-тикшеренеүсеһе П К. Козловтың ҡатыны.

# Козлова Елизавета Владимировна
## Биографияһы

1892 йылдың 19 авгусында Красное Село ауылындағы табип Владимир Иосифович Пушкарёв ғаиләһендә тыуған.
1910 йылда Елизавета гимназияны алтын миҙал менән тамамлай һәм ҡатын-ҡыҙҙар педагогия институтының тәбиғи-тарихи бүлексәһенә уҡырға инә.
Үҙ эшмәкәрлеген орнитолог булараҡ Тянь-Шань тауына 1913 йылда сәйәхәт ҡылғанда һәм Көньяҡ Украинаға 1918—1919 йылдарҙа барғанда башлай (Аскания-Нова) ҡурсаулығында эшләй).
1923—1926 йылдарҙа Рус география йәмғиәте ойошторған экспедицияла белгес- орнитолог сифатында ҡатнаша һәм ире менән бергә Монголияға барып эләгә.
Күпмелер ваҡыт Рәсәйҙә булғандан һуң, Монголияға кире ҡайта һәм 1929—1930 йылдарҙа урындағы ҡоштар тураһында мәғлүмәт йыя һәм уларҙың биологияһын, экологияһын һәм таралыуын өйрәнә. Уның Көньяҡ-Көнбайыш Байкал аръяғы, Төньяҡ Монголия һәм Үҙәк Гоби ҡоштарына бағышланған тикшеренеү һөҙөмтәләре 1930 йылда матбуғатта баҫылып сыға башлай. Ошо эштәре өсөн ул География йәмғиәтенең көмөш миҙалына лайыҡ була.
1932-1975 йылдарҙа Е. В. Козлова СССР Фәндәр академияһының Ленинградтағы Зоология институтында, орнитология бүлексәһендә, эшләй.
1934, 1935 һәм 1937 йылдарҙа Елизавета Владимировна Каспий диңгеҙе яр буйындағы Талышта һәм Әзербайжандың Киров исемендәге Ҡыҙыл ағас ҡултығында урынлашҡан ҡурсаулыҡ территорияһында эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ул эшләгән институт Дүшәмбегә (Тажикстан) эвакуациялана, бында профессор А. Я. Тугаринов менән бергә тау ҡоштары төрҙәрен өйрәнеүен дауам итә. 1945 йылда институт менән бергә Ленинградҡа кире ҡайта.
1950—1960 йылдарҙа Козлова фауна тураһындағы хеҙмәттәрҙе тикшеренеү менән шөғөлләнә.
Вафат булған датаһы — 10 февраль 1975 йыл. Е. В. Козлованың уҡыусыһы, Зоология институты хеҙмәткәре Р. Л. Потапова остазы тураһында ошоларҙы әйтә:
   «Именно она сумела собрать воедино и дать логическое завершение всем авифаунистическим исследованиям знаменитой плеяды российских исследователей Центральной Азии, причём с полным учётом вклада в эту работу и зарубежных натуралистов. И именно в этом непреходящая ценность научного наследия Елизаветы Владимировны».

# Козлова Елизавета Владимировна
## Хеҙмәттәре һәм ҡаҙаныштары

* Е. В. Козлова Тибет таулығының орнитофаунаһы тураһында (1952) һәм Үҙәк Азияның дала һәм сүл зонаһы ҡоштары тураһында монографиялар яҙа (1975). Шулай уҡ, ул таксономия һәм филогенетика өлкәһендә хеҙмәттәр баҫтырып сығара, шулай уҡ 1951—1953 йылдарҙа «СССР-ҙың фаунаһы» серияһында СССР ҡоштары тураһындағы бүлегендә үҙенең тикшеренеүҙәре һөҙөмтәләрен яҙа.
* 1961—1962 йылдарҙа донъя күргән ҡара-сәпсәүҙәр буйынса ике томлыҡ китабы өсөн Е. В. Козловаға 1962 йылда биология фәндәре докторы дәрәжәһе бирелә.
* Көнбайыш илдәренең эре орнитология ойошмалары (америка, германия һәм англия) Е. В. Козлованы үҙ ойошмаларының ағзаһы итеп һайлай (1963), (1969), (1971).

# Козлова Елизавета Владимировна
## Иҫкәрмә

* ↑ История Отделения орнитологии
# Кинйәбай (мәғәнәләр)

Кинйәбай — топоним.
* Кинйәбай — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл.
* Кинйәбай — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
# Волкова Любовь Григорьевна

Волкова Любовь Григорьевна (17 июль 1927 йыл — 31 октябрь 2014 йыл) — инженер-технолог. 1954 йылдан Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводының өлкән операторы, 1965—1994 йылдарҙа — ҡулайламалар начальнигы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).

# Волкова Любовь Григорьевна
## Биографияһы

Любовь Григорьевна Волкова 1927 йылдың 17 июлендә Ярославль өлкәһенең Тутаев ҡалаһында тыуған. 1962 йылда Өфө нефть институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1945 йылда Ярославль нефть эшкәртеү заводында оператор ярҙамсыһы булып башлай. Һөнәрселек училищеһын тамамлағандан һуң, ошо уҡ предприятиела оператор булып эшләй. 1954 йылдан — Яңы-Өфө нефть эшкәртеү заводында өлкән оператор.
1959 йылдың 21 декабрендә Яңы-Өфө нефть эшкәртеү заводы продукция сығарыу буйынса ете йыллыҡ дәүләт планының тәүге йылын үтәй (1959—1965). Эшселәрҙең һәм инженер-техник хеҙмәткәрҙәрҙең техник прогресс өсөн көрәштә ижади әүҙемлеге, предприятиены яңыртып ҡороу нефть эшкәртеү ҡорамалдарының ҡеүәтен ярты миллион тоннанан ашыуға арттырырға мөмкинлек бирә. Былар бөтәһе лә тауар һатыуҙан планға ҡарағанда 26 миллион һумға күберәк табыш алыуға булышлыҡ итә. 22, 23, 27-се цех хеҙмәткәрҙәре план күрһәткестәрен үтәүгә тос өлөш индерә. Л. Г. Волкова эшләгән контактлы май таҙартыу ҡоролмаларының 27-се цех коллективы пландан тыш 30 мең тоннаға яҡын продукция бирә.
Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнөң 50 йыллығы айҡанлы, айырыуса емешле хеҙмәте һәм ҡаҙаныштары, йәмәғәт эшмәкәрлеге өсөн 1960 йылдың 7 мартында СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән Л. Г. Волковаға «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
1965—1994 ййылдарҙа Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында ҡулайламалар начальнигы булып эшләй.
Ленин (1960) һәм «Почёт Билдәһе» (1959) ордендары, миҙалдар менән бүләкләнгән.

# Волкова Любовь Григорьевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960)
* Ленин ордены (1960)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1959)
# Куим

Куим — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының уң ярына тамағынан 202 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Куим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000019317
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001931
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Солёная (Мокрый Карамык ҡушылдығы)

Солёная — Рәсәйҙәге йылға. Ставрополь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Мокрый Карамык йылғаһының һул ярына тамағынан 123 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Солёная (Мокрый Карамык ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кума йылғаһы Отказненск һыуһаҡлағысынан Зеленокумс ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек, Дон һәм Волга йылғалары араһындағы тымыҡ райондар.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07010000712108200002047
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200204
* Бассейн коды — 07.01.00.007
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мәмәтәй ауыл Советы (Тәтешле районы)

Мәмәтәй ауыл Советы — Тәтешле районы составында ауыл биләмәһе, 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы) Почта индексы — 452839. ОКАТО коды — 80250847000. ИФНС коды — 0271. Башҡортостан республикаһы закондарына ярашлы «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» 2004 йылдың 16 декабрендәге Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
2008 йылда Бүл-Ҡайпан ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.

# Мәмәтәй ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Ауыл Советы составы

Мәмәтәй ауыл Советы: Мәмәтәй ауылы — административ үҙәге, Иҫке Ҡайпан, Иҫке Соҡор, Ҡарман ауылдары (ҡушымта 45к);
* Мәмәтәй
* Ҡарман
* Иҫке Ҡайпан
* Иҫке Соҡор

# Мәмәтәй ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы белдерә:
   41) Тәтешле районы буйынса:
   Бүл-Ҡайпан ауылында административ үҙәге менән «Бүл-Ҡайпан» атамаһын һаҡлап, Бүл-Ҡайпан һәм Мәмәтәй ауыл Советтарын берләштерергә.
   Мәмәтәй ауыл Советының Иҫке Ҡайпан, Иҫке Соҡор, Мәмәтәй, Ҡарман ауылдарын Бүл-Ҡайпан ауыл Советы составына индерергә.
   Бүл-Ҡайпан ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
   Иҫәп мәғлүмәттәренән Мәмәтәй ауыл Советын алып ташларға;

# Мәмәтәй ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Географик урыны

2008 йылда Пермь өлкәһе, Аҡсәйет ауыл Советы , Бәҙрәш ауыл Советы, Бүл-Ҡайпан ауыл Советы, Ҡоҙаш ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш («Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы").
# Ҡысытҡанлы

Ҡысытҡанлы — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Нурлат районындағы ауыл.

# Ҡысытҡанлы
## Тарих

1710 йылда нигеҙләнгән. Тарихи документтар буйынса, 1690 йылда ауыл булған. Беренсе мәсет 1705 йылда төҙөлгән.
# Чисва

Чисва — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вымь йылғаһының уң ярына тамағынан 227 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 81 км.

# Чисва
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000021234
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002123
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0