yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Хәлидиә

Нәҡшбәндиә Хәлидиә, Хәлидилек йәки Хәлидиә — Исламда шәйех Хәлит әл-Бағдади заманынан (1779—1827) башланған сөнниҙәрҙең Нәҡшбәндиә суфыйҙар тәриҡәтенең бер тармағы. Йәғни үҙ исемен тәриҡәттең был тармағы шәйех әл-Бағдади исеменән алған.

# Хәлидиә
## Нәҡшбәндиә тәриҡәтенең хәлиди тармағы

Шәйех Хәлит әл-Бағдади тырышлығы менән нәҡшбәндиә тәриҡәте Ираҡта, Сүриәлә һәм Курдистанда тарала, ислам донъяһында иң киң таралған тәриҡәткә әйләнә. Хәлит Бағдади Ғосман империяһында үҙенең тармағын (нәҡшбәндиә-хәлидиә) ойоштора. XIX быуаттың бер нисә тиҫтә йыл дауамында нәҡшбәндиә-хәлидиә тәриҡәте Ғосман солтандарының ярҙамы менән файҙалана, янычарҙар корпусы бөтөрөлгәндән һуң уларҙы Бекташи тәриҡәте шәйехтәре алмаштыра. Хәлидиә курдтарҙың милли бойондороҡһоҙлоғо өсөн ҡораллы ихтилалдар (1879 йыл) башында тора, шулай уҡ Төркиәлә буржуаз реформаларға ҡаршы көрәшә. Хижәз аша был тармаҡ Индонезияға (1840 й.), Малайзия, Цейлон, Калимантан һәм Сулу утрауҙарына, Мозамбикҡа һ. б. үтеп инә .
Башҡортостанда был тармаҡтың иң атаҡлы вәкиле — башҡорт шәйехе, ишан Рәсүлев Зәйнулла Хәбибулла улы (1833—1917).

# Хәлидиә
## Нәҡшбәндиә тәриҡәте хәлидиә тармағының алтын силсиләһе

* Имам Әмбиә Сәйединә Мөхәммәт
* Әбү Бәкер
* Сәлмән әл-Фарси
* Ҡасим бин Мәхәммәт
* Жәғәфәр әс-Садиҡ
* Баязид-и Бистами
* Хужа Әбүл Хәсән Һараҡани
* Әбү әл-Фәрмәҙи
* Йософ Хәмәдәни
* Абдул-Хәлиҡ Жүжүвәни
* Хужа Ғариф Рифгири
* Мәхмүт Инжир Фәғнәүи
* Хужа Ғәзизән Али Рамитәни
* Мөхәммәт Баба Семаси
* Сәйет Әмир Күлал
* Баһауетдин Нәҡшбәнд
* Ходжа Ғәләүетдин Ғаттар
* Яҡуп Черхи
* Ходжа Ғөбәйҙулла Әхрар
* Ходжа Мөхәммәт Заһид
* Дәрүиш Мәхмәт
* Мөхәммәт Хаджиги Әмкәнди
* Ходжа Мөхәммәт Баҡыйбиллаһ
* Имам Раббани Әхмәт-и Фарук Серхенди
* Ходжа Мөхәммәт Мәғсүм
* Шәйех Сәйфетдин Ғариф
* Мөхәммәт Нур әл-Бәдүәни
* Шәмсетдин Хәбибулла ибн Мирзайән
* Ходжа Абдуллаһ Деһлеүи
* Мәүләнә Хәлит Зыяуддин Бағдади (1779—1826 йй.)
# Ҙаһири мәҙһәб

Ҙаһири мәҙһәб (ғәр. الظاهرية‎‎ — әҙ-Ҙа́һирийя; Захири́тский ма́зхаб) — Дауыт Ибн Али әҙ-Ҙаһири IX быуатта нигеҙләгән мосолман хоҡуҡи мәктәбе — мәҙһәб.

# Ҙаһири мәҙһәб
## Тарихы

Ибн ән-Нәдимгә ярашлы, Дауыт ибн Али хоҡуҡи практикала Ҡөрьән һәм сөннәтте һүҙмә-һүҙ аңлатып, йәшерен мәғәнә (батин) күреү һәм уларҙы аллегорик йәки рациональ аңлатыу мөмкинлеген инҡар итеп, тик «тышҡы»ға (ҙаһир) таянған беренсе фаҡиһ була
Хоҡуҡ методологияһы мәсьәләләрендә (ысул әл-фиҡһ) ҙаһири фаҡиһтар логик-рационалистик алымдарҙы (әр-раий, истихсан, истисхаб һ.б.) ҡулланыуға ҡаршы була. Һуңғараҡ бик сикләнгән сиктәрендә ҡыяс һәм ижмә ҡулланыуға юл ҡуйыла.
Был мәҙһәб X—XIII быуаттарҙа мосолман донъяһында киң таралған була. Уның вәкилдәре Хәлифәттең көнсығышында ла (бигерәк тә, Хөрәсәндә), көнбайышында ла (Әл-Әндәлүстә ҙаһири дин белгесе ибн Хазм йәшәгән) булған. XII быуатта Әлмөхәдтәр осоронда ҙаһири мәҙһәб рәсми хоҡуҡи мәктәп тип танылған. XV быуаттан һуң ҙаһириҙар яйлап юҡҡа сыҡҡан.
# Ворга-Шор (Нерка-Ю ҡушылдығы)

Ворга-Шор — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нерка-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ворга-Шор (Нерка-Ю ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300025960
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302596
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нёб-Ю

Нёб-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының уң ярына тамағынан 334 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 80 км.

# Нёб-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017320
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001732
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мария Чеботарь

Мария Чеботарь, русса яҙылышы Чеботари (рум. Maria Cebotari; 10 февраль 1910 йыл — 9 июнь 1949 йыл — молдован сығышлы Австрия йырсыһы (сопрано).

# Мария Чеботарь
## Биографияһы

Мария Чеботарь Бессарабия губернаһының Кишинёв ҡалаһында 1910 йылда тыуған. Бала сағында М. Березовский етәкләгән Кишинев соборы хорында йырлай. Кишинев консерваторияһында уҡый. Уны тамамлағандан һуң, 1929 йылда ҡалала гастролдә йөрөгән Мәскәү художество театры труппаһына ҡушыла. Күп тә үтмәй, үҙенән утыҙ йәшкә өлкән булған труппа артисы граф Александр Вырубовҡа кейәүгә сыға, һәм уның менән бергә сәхнәлә сығыш яһауҙы туҡтаталар.
1929 йылдан Берлинда уҡый. 1931 йылда Дрезденда ("Богема"ла Мими партияһы) һәм Зальцбург фестивалендә Глюктың «Орфей һәм Эвридика»һында беренсе тапҡыр сығыш яһай.
1943 йылға тиклем Берлинда һәм Дрезденда сығыш яһай, үҙенең ваҡытһыҙ вафатына тиклем Вена опера ансамблендә уйнай. 1948 йылда һуғыштан һуңғы Ковент-Гарденда (Лондон) үткән Вена операһының тәүге гастролендә ҡатнаша. Йырсы Лиза делла Каза карьераһына булышлыҡ итә.
Йырсының һуңғы роле 1949 йылдың 31 мартындағы «Ярлы студент» опереттаһындағы Лаура була. Шул уҡ йылдың 9 июнендә үлеп ҡала (бауырға күскән ашҡаҙан аҫты биҙе яман шеше).
Чеботарь Марияның икенсе ире — Австрия тауышһыҙ киноһы һәм театры актеры Густав Диссль (1899—1948) — ҡатынының вафатына тиклем бер йыл элек мәрхүм була, уларҙың улдары Франц менән Петерҙы британия пианисы Клиффорд Керзон һәм уның ҡатыны, клавесинистка Люсиль Уоллес уллыҡҡа алалар.
Венала Деблинг зыяратында ерләнгән.

# Мария Чеботарь
## Ижады

Чеботарь Мария ҙур репертуарға эйә була, Вольфганг Амадей Моцарт (Графиня һәм Сюзанна "Фигаро туйы"нда, "Дон Жуан"да Церлина һәм Донна Анна, «Сералдә урлау»ҙа Костанца) һәм Рихард Штраустың (Дафна исемле операһында Дафна, Софи — "Кавалере роза"ла), шулай уҡ Джузеппе Верди (Виолетта -«Травиата») һәм Джакомо Пуччини (Чио-Чио-Сан — «Мадам Баттерфляй»ҙа) айырым бер уңышҡа өлгәшә. Үлер алдынан драматик партияларға ла («Турандот», «Саломея») мөрәжәғәт итә башлай. Гостролдәргә йыш сыға. Заман операларының премьераларында ҡатнаша (шул иҫәптән, Р. Штраустың "Өндәшмәҫ ҡатын"ында Аминта ролен беренсе башҡарыусы була). Бруно Вальтер, Карл Бем, Клеменс Краус ише күренекле дирижерҙар менән хеҙмәттәшлек итә. Шулай уҡ бер нисә фильмда, шул иҫәптән, 1941 йылда Одессаның румын ғәскәрҙәре тарафынан «азат ителеүе» тураһында «Одесса ут ҡоршауында» тигән румын-итальян пропаганда таҫмаһында төшә.

# Мария Чеботарь
## Хәтер

* Йырсының ижади биографияһының иң әһәмиәтле мәлдәре менән бәйле Вена һәм Дрезден урамдары уның исемен йөрөтә.
* Шулай уҡ Мария Чеботарь исеме менән Кишенев урамы аталған.
* Йырсыға арнап, Молдова почта маркаһы, шулай уҡ, 2010 йылда көмөш тәңкәләр сығарыла.
# Седа-Халето-Се

Седа-Халето-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Анти-Паюта-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 191 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.

# Седа-Халето-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074223
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307422
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Оло Урашная

Оло Урашная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кеть йылғаһының уң ярына тамағынан 883 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Оло Урашная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200025357
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202535
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Воложка (Вятка ҡушылдығы)

Воложка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 208 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Воложка (Вятка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100039955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103995
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Лаута

Лаута (нем. Lauta<br />Luty) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 9341 кеше йәшәй. Майҙаны — 41,87 км². Диңгеҙ кимәленән 123 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 2991 һәм автомобиль коды BZ.
# Сеньяга

Сеньяга (Сенг, Сенг-Яга, Каменка) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 71 км.

# Сеньяга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056213
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005621
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Ҡуһа

Оло Ҡуҫа (Оло Ҡуһа, Оло Күсә) (рус. Большой Куса) — Рәсәйҙәге йылға, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Ялан Йылайыры йылғаһының һул ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км

# Оло Ҡуһа
## Этимологияһы

1990-сы йылдарҙағы эҙләнеүҙәр һөҙөмтәһендә урыҫса Куса тип аталған гидронимдың сығышы асыҡланған: Ҡуһа — башҡорттарҙың диалект һөйләшендә «ҡамыш» тигәнде аңлата. Тимәк, Ҡуһа — ҡамышлы йылға тигән мәғәнә бирә, тип яҙған тел белгесе М.Ғ. Усманова.

# Оло Ҡуһа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Һаҡмар йылғаһы инешенән Оло Эйек йылғаһына ҡойғанға тиклем, Бәләкәй йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000512112200005096
* Кодтар буйынса гидрологик өйрәнеү (гө) — 112200509
* Бассейн коды — 12.01.00.005
* Гө буйынса һаны — 12
* Гө буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Калманка

Кесе Калманка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Калманка йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Кесе Калманка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115200000989
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200098
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Калитвенец

Кесе Калитвенец (Кесе Калитвинец) — Рәсәй йылғаһы. Ростав өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Калитвенец йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Кесе Калитвенец
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Донец (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — Северский Донец (һыу бассейнының Рәсәй бүлеге), йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400512107000014010
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001401
* Бассейн коды — 05.01.04.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Каванарка

Каванарка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Толмань йылғаһының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Каванарка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100037358
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103735
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы

Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы (13 июнь 1975 йыл) — журналист. 2015 йылдан Баймаҡ мәғлүмәт үҙәге директоры, «Һаҡмар» гәзитенең баш мөхәррире. 2003 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы. Ҡаланың Юлай Мәҡсүтов исемендәге йәштәр (2010), Сәғит Мифтахов исемендәге журналистар (2017) премиялары лауреаты.

# Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы
## Биографияһы

Гүзәл Салауат ҡыҙы Салихова (ижади псевдонимы Гүзәл Иҫәнгилдина) 1975 йылдың 13 июнендә Башҡорт АССР-ының Баймаҡ ҡалаһында тыуған. Урындағы 1-се мәктәптә белем ала һәм уны 1992 йылда тамамлай. Ошо уҡ йылда Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетына уҡырға инә.
Студент йылдарында «Йәшлек» һәм «Октябрь байрағы» гәзиттәре менән хеҙмәттәшлек итә, Башҡорт йәштәре иттифағының иң әүҙем ағзаларының береһе була. Баймаҡ районында «Һаҡмар» тип аталған башҡорт баҫмаһы асыласағын ишетеп, тыуған районына ҡайта. 2000 йылдың 1 ғинуарынан «Һаҡмар» гәзитенең хәбәрсеһе булып эшләй. Ошо уҡ йылды хаттар һәм социаль тормош бүлеге мөдире итеп тәғәйенләнә.
2003 йылда РФ һәм БР Журналистар Союзына алына. 2010 йылда Юлай Мәҡсүтов исемендәге йәштәр премияһы бирелә.
2012 йылда «Һаҡмар» гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары итеп тәғәйенләнә. 2015 йылдан Баймаҡ мәғлүмәт үҙәге директоры, «Һаҡмар» гәзитенең баш мөхәррире булып эшләй.
2017 йылда Сәғит Мифтахов исемендәге журналистар премияһы лауреаты исеме бирелә.
2000 йылдан «Суд залынан» рубрикаһы аҫтында алып барған мәҡәләләре менән танылыу алған. Был йүнәлештәге әүҙем эшмәкәрлеге Башҡортостан Республикаһы Юғары Судының Почет грамоталары һәм Дипломдары (2010—2022) менән билдәләнгән.
Матбуғат өлкәһендә оҙайлы, намыҫлы хеҙмәте һәм һөнәри оҫталығы өсөн Башҡортостан Республикаһы Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнә (2021). Юғары һөнәри оҫталығы һәм оҙайлы йылдар фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн Республика Башлығының Рәхмәтенә лайыҡ була (2021). Хеҙмәт дәүерендә бик күп Рәсәй һәм республика ижади конкурстарында еңеү яулай. «Журналист яҙмалары. Фәрештә йылмайған көн» тип аталған китабы баҫмаға әҙер.

# Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы
## Ваҡытлы матбуғаттағы мәҡәләләре, рубрикалары

* https://hakmar.ru
* https://hakmar.ru/articles/sud-zalynan
* https://hakmar.ru/articles/y-r-k-yanyr-ser-r-bar
* https://hakmar.ru/articles/serle-donya
* https://hakmar.ru/articles/auly-ur-bayly/2020-06-21/izge-k-elle-tabip-187537
* https://hakmar.ru/articles/sud-zalynan/2023-05-16/bala-ikeg-b-lenm-y-3257671?utm_source=vk&utm_medium=social&utm_campaign=60402485
* https://hakmar.ru/articles/sud-zalynan/2023-05-16/atayymdy-ndergese-ay-a-ik-n-3257680
* https://hakmar.ru/articles/ail/2023-05-16/bush-s-geld-k-3257702?utm_source=vk&utm_medium=social&utm_campaign=60402485

# Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Юлай Мәҡсүтов исемендәге йәштәр премияһы лауреаты (2010 йыл)
* Сәғит Мифтахов исемендәге журналистар премияһы лауреаты (2017 йыл)
* Башҡортостан Республикаһы Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының Почет грамотаһы (2021)
* Республика Башлығының Рәхмәтенә ((Благодарность) лайыҡ була (2021)
# Ерщук

Ерщук — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Юза йылғаһының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Ерщук
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000014849
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001484
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Ханмей

Кесе Ханмей — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ханмей йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 66 км.

# Кесе Ханмей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300031685
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303168
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нгарка-Хасуй-Яха

Нгарка-Хасуй-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пухуча-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 118 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Нгарка-Хасуй-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040870
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304087
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡара Яҡуп ауыл Советы (Шишмә районы)

Ҡара Яҡуп ауыл Советы (2004 йылға тиклем Ҡара Якуп ауыл Советы) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Шишмә районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге. Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Ҡара Яҡуп ауыл Советы (Шишмә районы)
## Ауыл Советы составында

* Ҡара Яҡуп ауылы,
* Бабик ауылы,
* Горный ауылы,
* Яңы Абдулла ауылы.

# Ҡара Яҡуп ауыл Советы (Шишмә районы)
## Тарихы
### 2004 йыл

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәренең үҙгәреүе һәм уларҙы үҙгәртеп ҡороуҙар тураһындағы» Законы, ст. 1, ч.189 (Йөҙ ҙә һикһән туғыҙынсы часы Башҡортостан Республикаһының 2006 йылдың 21 июнендәге 329-з һанлы Законы менән индерелә), унда түбәндәге юлдар бар:
ст. 2 «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәренең үҙгәреүе һәм уларҙы үҙгәртеп ҡороу», п.2, ч.31
   2. түбәндәге муниципаль берәмектәрҙең исемдәрен алмаштырырға:
   31) Шишмә районы буйынса:
   а) «Лесной ҡасаба Советын» - «Лесной ауыл Советына»;
   б) «Ҡараяҡуп ауыл Советын» - «Ҡара Якуп ауыл Советына»;
   в) «Шөңгәккүл ауыл Советын» - «Шөңгәк-Күл ауыл Советына»;
# Комсомолдар һәйкәле (Гомель)

Комсомолдар һәйкәле — Белоруссияла Гомель өлкәһенең Гомель ҡалаһындағы һәйкәл.

# Комсомолдар һәйкәле (Гомель)
## Тарихы һәм тасуирламаһы

Комсомолдар һәйкәленең бер нисә исеме бар: һәләк булған комсомолдарға һәйкәл, комсомол-подпольщиктар һәйкәле, герой-комсомолдар монументы (һәйкәле).
Комсомолдар һәйкәле 1964 йылда Карпович һәм Жарковский урамдары киҫелешендәге скверҙа комсомолдарҙың аҡсаһына ҡуйыла. Һәйкәл Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында немец илбаҫарҙары менән көрәштә һәләк булған герой-комсомолдарға, яугирҙәргә һәм партизандарға арналған. Иң тәүҙә 25 метр бейеклектәге һигеҙ ҡырлы һоро обелиск ҡуйыла. Ул ҡыҙыл граниттан тура мөйөшлө һикәлтәле цоколдә тора, уға барыу юлы декоратив газон менән биҙәлгән була.. Был һәйкәлдә (цоколдә) текст алтын менән уйып яҙылған: «Һеҙҙең бөйөк батырлығығыҙ үлемһеҙ. 1941-1945 йылдарҙа Тыуған илебеҙ азатлығы һәм бойондороҡһоҙлоғо өсөн көрәштә һәләк булған геройҙарға». Проект авторы: архитектор — Ю. Лысов, скульпторы — В. Летун.
1975 йылда һәйкәлдең фасад ҡыры эргәһендә ҡыҙ-комсомолка скульптураһы ҡуйыла с вымпелом в раскинутых над головой руках. Скульптура бронзанан ҡойолған, бейеклеге 2 метр. Леонид Васильевич Баранов — Гомель өлкәһе профсоюздар берекмәһе рәйесе журналистар менән брифинг ваҡытында былай тип әйтә:
2015 йылдың мартында һәйкәл реставрациялана, монумент һәм уның тирә-яҡ территорияһы төҙөкләндерелә. Һәйкәлдә заманса яҡтыртыу барлыҡҡа килә.
Яңыртылған комсомолдар һәйкәле 2015 йылдың 8 майында, Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына асыла