# Билефельд

Билефельд — Германияның Төньяҡ Рейн-Вестфалия ере ҡалаһы. Ҡала халҡы 320 000 ашыу кеше. Оствестфален-Липе төбәгенең иң эре ҡалаһы һәм иҡтисади үҙәге.

# Билефельд
## Географияһы

Ганноверҡалаһынан (100 км төньяҡ-көнсығышта), Оснабрюктан (60 км төньяҡ-көнбайышта), Мюнстерҙан (70 км көнбайышта), Дортмундтан (100 км көньяҡ-көнбайышта) һәм Падерборндан (50 км көньяҡ-көнсығыш), Тевтобург урманы янында урынлашҡан ҡала. Ҡала халҡы һаны буйынса Германияла 19-сы урында тора.
Иң юғары нөктәһе — 320 метр, ә иң түбәне — 73 м.
Ҡалала 330 мең самаһы кеше, ҡала 10 округҡа бүленә.

# Билефельд
## Тарих

* Ҡалаға 1214 йылда граф Герман фон Равенсберг(нем. Hermann von Ravensberg) нигеҙ һалған. Графтың резиденцияһы һәм Шпаренбург ҡәлғәһе (нем. Sparrenburg, xvi быуатта, тергеҙеү 1879 йыл), Тевтобург урманы менән уратып алынған — ҡала символы:
* XV быуатта ҡала Ганзей союзына инә. Етен туҡымалар әҙерләүе менән билдәле.

# Билефельд
## Инфраструктураһы

* Ауыр психик тайпылыш формаһына менән ауырыусыларҙы реабилитациялау буйынса медицина үҙәге урынлашҡан ҡала..
* Билефельд — сәнәғәт үҙәге булып үҫешә, был тармаҡты донъя билдәле һөймәйһеңме Билефельд сәнәғәте, аҙыҡ-түлек (етештереүсе иң билдәле нем. Dr.Oetker), машиналар эшләү, еңел сәнәғәт һәм информацион технологиялар.
* 1969 йылда Билефельд университеты төҙөлә, бөгөн ул — ҙур фәнни-тикшеренеү үҙәге.
* Билефельд университетынан тыш ҙурлығы буйынса икенсе юғары уҡыу йорто — ғәмәли фәндәр университеты (Bielefeld Fachhochschule), 1971 йылда уға нигеҙ һалынған.

# Билефельд
## Дин
### Христианлыҡ

Яҡынса 45 процент халҡы евангель сиркәүенә ҡарай. Тағы ла 16 % католик сиркәүенә. ҡалған 39 % динһеҙ йәки башҡа дингә ҡарай.
* Урыҫ Православие спас-преображенск храмы Зеннештад.
* Сербия православие ҡорамы
* Нойштедтер Мариенкирха (лютеран ғибәҙәтханаһы), xiii быуатта төҙөлгән, xvi быуатҡа тиклем католиктар ғибәҙәтханаһы булған.
* Изге рух сиркәүе (рим-католик), 1990 йылдар башында төҙөлгән.
* Украин грек-католик сиркәүе Хиллегоссен.
* Яңы апостол сиркәүе
* Синагога Өмөт йорто, элекке лютеран сиркәүе, синагога 2007-2008 йылдарҙа яңынан төҙөлә.
* Мосолман мәсете Бракведа.

# Билефельд
## 1780 йылдан алып Билефельд бургомистрҙары

* 1780—1812: Флоренс Консбрух
* 1812—1817: Конрад Вильгельм Делиус
* 1817—1831: Эрнст Фридрих Делиус
* 1831—1834: Юнкерман Адам
* 1835—1853: Фридрих Вильгельм Эдуард Кернер
* 1853—1857: Фридрих Крона Кларен
* 1857—1881: Людвиг Хубер
* 1881—1910: Герхард Буннеман
* 1910—1932: Рудолф Штапенхорст
* 1932—1934: Прис Паулу
* 1934—1945: Будда Фридрих (НСДАП)
* 1945—1946: Йозеф Нистра
* 1946—1952: Ладебек Артур (СДПГ)
* 1952—1954: Кольхаза Герман (СвДП)
* 1954—1961: Ладебек Артур (СДПГ)
* 1961—1962: Рудолф Нирхоф (ХДС)
* 1963—1975: Герберт Гиннендаль (СДПГ)
* 1975—1989: Швикерт Клаус (СДПГ)
* 1989—1994: Эберхард Давид (ХДС)
* 1994—1999: Ангелика Допхайде (СДПГ)
* 1999—2009: Эберхард Давид (ХДС)
* 2009 — : Пит Клаусен (СДПГ)

# Билефельд
## Туғанлашҡан ҡалалары

* Рочдэль (ингл. Rochdale), Ланкашир, Бөйөк Британия, (1953)
* Эннискиллен (ингл. Enniskillen), Төньяҡ Ирландия, Бөйөк Британия (1958)
* Конкарно, (франц. Concarneau), Франция (1973)
* Нагария, Израиль (1980)
* Бөйөк Новгород, Рәсәй, (сентябрь 1987 йыл)
* Жешув, Польша (1991)
* исп. Estelí, Никарагуа (1995)