yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Көньяҡ Мылва

Көньяҡ Мылва — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 814 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 132 км.

# Көньяҡ Мылва
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000014367
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001436
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Калий

Ar◄
Калий / Kalium (K)►Ca :
| Атом номеры | 19 |
| Матдәнең тышҡы күренеше | Көмөш-аҡ төҫлө йомшаҡ металл |
| Атом үҙенсәлеге ||
| Атом массаһы (моляр масса) | 39,0983 а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | 235 пм |
| Ионизация энергияһы (беренсе электрон) | 418,5 (4,34) кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурацияһы | [Ar] 4s¹ |
| Химик үҙенсәлеге ||
| Ковалент радиусы | 203 пм |
| Ион радиусы | 133 пм |
| Электр тиҫкәрелеге (Полинг буйынса) | 0,82 |
| Электрод потенциалы | −2,92 В |
| Оксидлашыу дәрәжәһе | 1 |
| Матдәнең термодинамик үҙенсәлеге ||
| Тығыҙлыҡ | 0,856 г/см³ |
| Моляр йылы һыйҙырыусанлығы | 29,6 Дж/(K•моль) |
| Йылы үткәреүсәнлек | 79,0 Вт/(м•K) |
| Эреү температураһы | 336,8 K |
| Эреү йылылығы | 102,5 кДж/моль |
| Ҡайнау температураһы | 1047 K |
| Парға әйләнеү йылылығы | 2,33 кДж/моль |
| Моляр күләм | 45,3 см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәһе ||
| Рәшәткә төҙөлөшө | үҙәкләшкән күләмле кубик |
| Рәшәткә параметрҙары | 5,332 Å |
| Дебай температураһы | 100 K |
| 19 | Калий |
| K39,098 ||
| [Ar]4s¹ ||
Калий — химик элементтарҙың периодик таблицаһында атом һаны буйынса 19-сы элемент, беренсе төп төркөмөндә урынлашҡан.
* Был химия буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Демокрит

Демокри́т Абдералы (грек. Δημόκριτος; Абдера, яҡынса б. э. т. 460 йыл — яҡынса б. э. т. 370 йыл) — боронғо грек фәлсәфәсеһе, Левкипптың уҡыусыһы. Атомистикаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Фракиялағы Абдера ҡалаһында тыуған.
# Пула амфитеатры

Пула амфитеатры — Боронғо Рим тарихы һәм архитектураһы һәйкәле. Хорватияның Пула ҡалаһында урынлашҡан. Был берҙән-бер һаҡланып ҡалған арена дүрт манара һәм өс рим архитектура ордерынан тора. Шул уҡ ваҡытта үҙенең ҙурлығы буйынса амфитеатр донъяла ошондай ҡоролмалар араһында 6-сы урынды биләй.

# Пула амфитеатры
## Ҡоролма үҙенсәлектәре

Аренаны тышҡы диураҙары эзбизташтан төҙөлгән һәм 29,4 м бейеклектә. Тәүге ике ҡатында 72 арка менән рәттәр урынлашҡан, ә өҫкө ҡатында тура мөйөшлө 64 тишек урынлашҡан. Амфитеатр эллипсы күсәренең ҙурлығы 132,45 һәм 105,1 м. тиң
Ҡоролманың һыйҙырышлығы, уны әүҙем файҙаланған осоронда 23 мең кеше тәшкил итә. Трибуналар аренаға ҡарата ауышлыҡ аҫтында урынлашҡан, уның ҙурлығы 67,95 м × 41,65 м. Тамашасынан был территория тимер рәшәткәләр менән кәртәләп алынған. Тамашасыларҙың төп күңел асыуы гладиаторҙар һуғышы һәм ҡырағай хайуандарҙы һөсләү булған. Арена аҫтында бер нисә ер аҫты булған, улар ситлектәрҙе һәм ваҡиғалар урынын тоташтырған. Ҡайһы берҙә ҡоролма өҫтөнән кешеләрҙе ҡояштан һәм ямғырҙан һаҡлаусы velarium (ҙур елкән) урынлашҡан

# Пула амфитеатры
## Тарихы

Арена б.э. I быуатында төҙөлгән, шул ваҡытта Пула Рим империяһының ярайһы уҡ ҙур ҡалаһы булған. Тәүҙә ул Флавия юлы буйында ҡала диуарҙары артында булған. 2-14 йылда император Август ваҡытында амфитеатр ағастан була, тик Клавдий хакимлығы ваҡытында яңынан үҙгәртеп төҙөлә һәм таштан була. 79 йылда аренаны гладиаторҙар алышын үткәреү өсөн киңәйтәләр.
V быуатта император Гонорий гладиатор һуғыштарын тыя, һәм ошо ваҡыттан ҡоролмаға ҡыҙыҡһыныу кәмей башлай. амфитеатрҙы урындағы халыҡ талай һәм емерә башлай, ул тик XIII быуатта патриарх Аквилея указы менән генә ул туҡтатыла. Урта быуат дәүерендә арена биләмәләре йорт малы көтөүе, рыцарҙар турниры һәм йәрминкәләр өсөн ҡулланыла. 1583 йылда Венеция сенаты ҡоролманы һүтергә һәм уны ҡалаға күсерергә тәҡдим итә, әммә был идея кире ҡағыла.1697 йылда Пулаға килеүсе П. А. Толстой көндәлегендә былай тип яҙа:
XIX быуат башынан архитектор Пьетро Нобиле етәкселегенә һәм Австрия императоры Франц I ярҙамы менән аренаны реконструциялау үтә. 1932 йылда амфитеатр театр постановкалары, хәрби тантаналар, парад һәм төрлө киң саралар өсөн үҙгәртеп ҡорола. Урындар һаны тамашасылар өсөн 5 мең тәшкил итә.
Пула амфитеатры 1993, 1995, 2001 һәм 2004 йылдар өлгөһөнөң 10 кун номиналында банкнотаның арт яғында һүрәтләнгән.
# Эй-Ай-Ягун

Эй-Ай-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Энтль-Ими-Ягун йылғаһының уң ярына тамағынан 192 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Эй-Ай-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200042631
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204263
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хул-Волты-Юган

Хул-Волты-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хул-Сорты-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Хул-Волты-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022768
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302276
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Суета

Суета — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2542/339/268/83 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Суета
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200020387
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202038
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Рассоха (Лытва ҡушылдығы)

Оло Рассоха — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лытва йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Рассоха (Лытва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007376
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100737
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Щарк-Я

Щарк-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сартынь-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8 км.

# Щарк-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027780
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302778
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сиговая (Подлей ҡушылдығы)

Сиговая — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Подлей йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Сиговая (Подлей ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000051997
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005199
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ишбаев Сәйәх Сәйфулла улы

Ишбаев Сәйәх Сәйфулла улы (1912 йыл — 10 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкы 3-сө эскадроны ҡылыссыһы, рядовой, ҡыҙылармеец, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

# Ишбаев Сәйәх Сәйфулла улы
## Биографияһы

Ишбаев Сәйәх Сәйфулла улы 1912 йылда Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Ишдәүләт ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Бөрйән районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкы 3-сө эскадронында ҡылыссы булып хеҙмәт итә. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса 1942 йылдың 10 июлендә Курск өлкәһендә хәбәрһеҙ юғала, әммә артабанғы мәғлүмәттәргә ярашлы, 1943 йылдың 15 апрелендә Белорет ҡала хәрби комиссариаты тарафынан ҡабат фронтҡа алына. 1985 йылдың 6 апрелендә II дәрәжә Ватан һуғышы ордены, 1997 йылдың 20 февралендә «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
# Ермаковка (Уй ҡушылдығы)

Ермаковка — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уй йылғаһының һул ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Ермаковка (Уй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300006416
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300641
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ригоберта Менчу

Ригоберта Менчу Тум (исп. Rigoberta Menchú Tum, 9 ғинуар 1959 йыл, Чимель, Киче, Гватемала) — Гватемаланың майя төркөмөнә ҡараған киче халҡы вәкиле. Хоҡуҡ яҡлаусы, Гватемаланың ерле халҡы хоҡуҡтары өсөн көрәшеүсе, тыныслыҡ буйынса 1992 йылғы Нобель премияһы һәм 1998 йылда Принц Астурийский премияһы лауреаты. ЮНЕСКО-ның ирекле ихтыяр илсеһе. «Мин, Ригоберта Менчу» (1983) һәм «Сиктәрҙе киҫеп үткәндә» тигән ике автобиографик әҫәр авторы.

# Ригоберта Менчу
## Биографияһы

Бер нисә католик мәктәптә башланғыс белем ала. Мәктәпте тамамлағас, 1960—1996 йылдарҙағы граждандар һуғышында Гватемала ғәскәрҙәре тарафынан кеше хоҡуҡтарының боҙолоуына ҡаршы кампанияларҙың әүҙем ҡатнашыусыһы була.
1981 йылда Мексикаға ҡаса.
1982 йылда «Минең исемем Ригоберта Менчу. Минең выжданым нисек уянды» (исп. Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia) тигән автобиографияһын нәшер итә, ул уның интервьюлары нигеҙендә яҙыла. Китапты Венесуэланан сыҡҡан антрополог һәм журналист Элисабет Бургос төҙөй. Китап инглиз теленә тәржемә ителә һәм «I, Rigoberta Menchú» тип атала. Ул авторға ҙур уңыш килтерә.
1991 йылда Менчу Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Ерле халыҡтар хоҡуҡтары тураһында декларацияһын әҙерләүҙә ҡатнаша. Сесар Монтес уның яҡын ярҙамсыһы була.
Гватемалала граждандар һуғышы тамамланғас, Менчу Гватемала хунтаһы ағзаларын Испания судтарында яуаплылыҡҡа тарттырыу кампанияһын башлай. 1999 йылда ул Испания судына Гватемалала хәрби енәйәтселәрҙе эҙәрләп булмауы тураһында ялыу яҙа. Испанияла, ялыу биреүсенең Гватемалала судлашыу мөмкинлектәрен тулыһынса ҡулланып бөтмәүенә нигеҙләнеп, ялыуҙы ҡабул итмәйҙәр. 2006 йылдың 23 декабрендә Испания Гватемаланан элекке хөкүмәттең геноцидта һәм язалауҙарҙа ғәйепле ете ағзаһын экстрадициялау талабын ҡуя. Улар араһында Эфраин Риос Монтт һәм Оскар Умберто Мехиа Викторес кеүек элекке диктаторҙар ҙа була. Испанияның Юғары суды сығарған ҡарарға ярашлы, сит илдәрҙә ҡылынған геноцид тураһындағы эштәр, улар Испания граждандарына ҡағылмаһа ла, Испания судтарында ҡарала ала.
Менчу шулай уҡ медицина өлкәһендә эшҡыуарлыҡҡа ла тотона. Мексикала Salud para Todos («Бөтәһе өсөн дә сәләмәтлек») һәм «Farmacias Similares» тигән компанияларҙың етәксеһе була, улар халыҡҡа арзан дарыуҙар тарата.
2007 йылдың 12 февралендә Менчу ерле халыҡтың Encuentro por Guatemala тигән сәйәси партияһын ойоштора һәм Гватемала президентын һайлауға үҙенең кандидатураһын күрһәтә. 2007 йылдың 9 сентябрендә үткән һайлауҙа ул тауыштарҙың 3,1 процентын ала. 2009 йылда элеккеһенә оҡшаш «Уинак» (Winaq) партияһын ойоштороуҙа ҡатнаша. 2011 йылғы һайлауҙа Һулдарҙың Киң фронты кандидаты була һәм тауыштарҙың 3,3 процентын ала.
# Сороминская

Сороминская — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының уң ярына тамағынан 92 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 174 км.

# Сороминская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040685
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204068
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Эмна Мизуни

Эмна Мизуни (ғәр. آمنة الميزوني‎) — Тунистың онлайн-активисы, ирекле журналист, коммуникациялар һәм бизнес буйынса эксперт. Туниста RightConды уңышлы әҙерләүҙә ярҙам иткәндән һуң, 2019 йылдың июлендә уны глобаль Access Now директорҙар советы функцияһын башҡарыусы, нейтралитет селтәрендә кеше хоҡуҡтары буйынса халыҡ-ара коммерция булмаған төркөм етәксеһе итеп һайлайҙар. 2013 йылдың мартында Мизуни сит илдәр менән ҡыҙыҡһыныусыларҙы йәлеп итеү өсөн Тунистың мәҙәни мираҫын өйрәнеүсе Сartagina (Карфагина) ойошмаһын төҙөй. 2019 йылдың авгусында Стокгольмда үткән Викимедиа конференцияһында Эмна Мизуни 2019 йыл википедисы тип иғлан ителде. Был исемгә улТунистың бай мәҙәниәтен һәм тарихын танытыуҙа арымый-талмай эшләүе, ғәрәп һәм африкалылар йәмғиәттәрен илһамландырыусы ғәмәлдәре, халыҡ-ара Викимедиа хәрәкәтенең үҫешенә файҙалы булған өлгөһө өсөн лайыҡ була.

# Эмна Мизуни
## Биографияһы

Эмна Мизуни Тунис ҡалаһында тыуып үҫә, 2006 йылда Ле Бардо ҡалаһы районында Хазнадар лицейын тамамлай, ә һуңынан Туниста сауҙа оҫталығына өйрәнә (ESCT), тәүҙә унда менеджмент тамамлай (2009), һуңынан маркетинг, эшлекле һөйләшеүҙәр һәм коммуникациялар буйынса магистр дәрәжәһен ала (2011). Уҡыуын тамамлағандан һуң маркетингта һәм рейдтарҙы яҡтыртыусы журналист булып эшләй. 2012 йылдың июнендә Британия Советына Маркетинг һәм коммуникациялар буйынса вазифаға тәғәйенләнә.
Ғәрәп яҙынан һуң Мизуни халыҡта үҙ иленең тарихы һәм мәҙәниәте тураһында белемдең, үкенескә күрә, етерлек түгеллеген аңлай һәм Тунистың мәҙәни мираҫын популярлаштырыу өсөн Карфагин (Тунистың боронғо атамаһы — Карфаген) ойошмаһын ойоштороусыларҙың береһе була.

# Эмна Мизуни
## Һайланма әҫәрҙәре

* 2018: Mizouni, Emma: d ' un de la de nouveau Evaluation stratégie communication media, universitaires Editions européennes, ISBN 978-3-639-50786-7

# Эмна Мизуни
## Тышҡы һылтанмалар

* Эмна Мизуни about.me сайтында
# Сәлиғәскәрова Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы

Сәлиғәскәрова Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы (20 ноябрь 1922 йыл — 7 октябрь 2015 йыл) — башҡорт опера йырсыһы (меццо-сопрано). Башҡорт АССР-ының (1949) һәм РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1955), Башҡорт АССР-ының (1951) һәм РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1957).

# Сәлиғәскәрова Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы
## Биографияһы

Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы Сәлиғәскәрова Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантоны Иҫке Ихсан ауылында тыуған.
1938 йылдан хор артисы була.
1938—1972 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында эшләй.
1941—1942 йылдарҙа Мәскәү консерваторияһының Башҡорт опера студияһында шөғөлләнә, унда уҡыған сағында театрҙа эшләүен дауам итә. Өфө музыка училищеһы уҡытыусыһы Римма Лазаревна Фишерҙан вокал дәрестәре ала.
1947 йылда Бөтә Рәсәй театр йәштәре смотрында ҡатнаша һәм «Кармен» операһынан Хабанераны башҡарған өсөн беренсе премия менән бүләкләнә. Һуңынан Прагала үткән Бөтә донъя демократик йәштәр һәм студенттар фестивале лауреаты була.
1953 йылдан КПСС ағзаһы. 3-сө саҡырылыш РСФСР Юғары Советы депутаты.

# Сәлиғәскәрова Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙы
## Ижады

Театрҙағы дебют сығышы 1941/42 йыл миҙгелендә П. И. Чайковскийҙың «Евгений Онегин» операһындағы Ольга партияһы була. Театрҙың төп солистарының береһенә әүерелә. Жорж Бизеның «Кармен» операһындағы Кармен партияһы Мәғәфүрә Ғәлиулла ҡыҙының иң яҡшы партияларының береһе була. Йырсының концерт репертуарында сит ил, рус һәм башҡорт композиторҙарының ариялары һәм романстары, шулай уҡ халыҡ йырҙары була.
20-нән ашыу партия башҡарған:
* Ольга, Няня («Евгений Онегин»), Любовь («Мазепа»), Полина («Пики дамаһы», бөтәһе лә — П. И. Чайковскийҙыҡы);
* Нәркәс («Аҡбуҙат», Х. Ш. Заимов, А. Э. Спадавеккиа);
* Любаша («Батша кәләше», Н. А. Римский-Корсаков);
* Яубикә («Шәүрә»), Көнбикә («Салауат Юлаев», икеһе лә З. Ғ. Исмәғилевтеке);
* Ҡоншаҡ ҡыҙы («Кенәз Игорь», А. П. Бородин);
* Амнерис («Аида»), Азучена («Трубадур», икеһе лә Дж. Вердиҙыҡы);
* Туғыҙаҡ («Алтынсәс», Н. Г. Йыһанов);
* Аксинья («Тымыҡ Дон», И. И. Дзержинский);
* Ульяна («Йәш гвардия», Ю. С. Мейтус);
* Айһылыу («Һаҡмар», М. М. Вәлиев);
* Яланбикә («Дауыл», Р. Ә. Мортазин).
# Холка (йылға)

Холка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Выг-озеро күле - Выговка йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 6 км.

# Холка (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Золотница йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Воронов моронона тиклем (Сев. Двина йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300512103000004378
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000437
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ртвели

Ртветли (груз. რთველი) — Грузияла борондар килгән виноград уңышын йыйыу байрамы. Был Кавказ илендә шарап культы бик көслө һәм көҙ уртаһында мул уңыш йыйыу осоронда ртвели байрамын үткәреү тамырҙары менән бик боронға барып тоташа.

# Ртвели
## Ртветли үткәреү ваҡыты

Байрамды үткәреү көнө юҡ, был байрам һәр төбәктә виноград уңышын йыйыу ваҡытына бәйле. Ғәҙәттә көнсығыш Грузияла сентябрь аҙағында,көнбайыш Грузияла октябрь уртаһында була. Һалҡынса Рача-Лечхуми крайында иртәрәк башлана, Кахерияла ҡырауҙар башланғанда ғына үткәрелә. Ни тиклем йәй эҫе һәм ҡорораҡ була, шул тиклем виноград уңышын йыйыу иртәрәк башлана. Мәҫәлән, 2010 йылдың ҡоро йәйенән һуң виноград уңышын йыйыу ике аҙнаға иртәрәк башланды.

# Ртвели
## Байрам тарихы

Ртветли – ғаилә байрамы. Ғөрөф-ғәҙәт буйынса, байрамға шарап эшләүсенең бөтә туғандары килә. Иртәнән кискә тиклем уңыш йыйалар. Виноградты ҙур чандарға һалып аяҡ менән, йәки махсус иҙгестәрҙә иҙәләр. Иҙелгән виноград һуты ергә күмелгән көршәктәргә ағып төшә. Был көршәктәр кверви тип атала. Башта көршәктәрҙе былтырғы шараптан таҙарталар. Яңы һығылған виноград һутын көршәктәрҙә әсетергә ҡалдыралар. Бер нисә көн дауам иткән байрам барышында табын ҡоралар, халыҡ йырҙарын, халыҡ бейеүҙәрен бейейҙәр, күп тауышла йырҙар йырлауҙар. Ртвели байрамында былтырғы шарапты эсәләр, был яңы шарап өсөн һауыттарҙы бушатыу йолаһы. Байрам бер нисә көн, виноград уңышын йыйып бөткәнсе дауам итә.
# Грибков Михаил Петрович

Грибков Михаил Петрович (2 сентябрь) 1909 йыл — 14 ғинуар 1964 йыл) — СССР-ҙың партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1960—1963 йылдарҙа Латвия Коммунистар партияһы Үҙәк Комитетының икенсе секретары, КПСС-тың Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы (1961—1964).

# Грибков Михаил Петрович
## Биографияһы

Михаил Петрович Грибков 1909 йылдың 2 сентябрендә (яңы стиль буйынса) Өфө губернаһының Дыуан ауылында ауыл уҡытыусыһы ғаиләһендә тыуған. 1920-се йылдар башында батраклыҡта йөрөй. 1926 йылда район крәҫтиәндәр комитеты уны үҙ иҫәбенә Красноярск эшсе йәштәр мәктәбенә уҡытырға ебәрә. 1928 йылда мәктәпте тамамлағандан һуң, уны Себер крайына башта комсомол, ә һуңынан партия эшенә ебәрәләр.
1934 йылда С. М. Киров исемендәге Омск ауыл хужалығы институтының зоотехника факультетын тамамлай. Омск өлкәһенең Саргат районы Чембракуль итселек-һөтсөлөк совхозында директор урынбаҫары, баш зоотехник булып эшләй.
1937 йылдың йәйендә Омск өлкә ауыл хужалығы идараһының малсылыҡ бүлеге начальнигы итеп раҫлана. 1939 йылда Омск итселек-һөтсөлөк совхоздар тресы директоры урынбаҫары итеп тәғәйенләнә.
Үҙ теләге менән совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнаша. Һуңынан Красноярскиға Себер хәрби округының сәйәси составы курсына ебәрелә. Курсты тамамлағас, Омск ҡалаһына партия эшенә йүнәлтелә.
1941 йылдың июленән алып 1945 йылдың авгусына тиклем Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Үҙе теләп һуғышта ҡатнашып, өс тапҡыр яралана, контузия ала.
Сәләмәтлек торошо буйынса демобилизацияланғандан һуң, Омскигә партия эшенә ҡайта. 1947—1949 йылдарҙа — ВКП(б)-ның Омск ҡала комитеты секретары. 1949 йылда ВКП(б) Үҙәк Комитеты аппаратына эшкә күсерелә.
1949—1952 йылдарҙа — ВКП(б) Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы Юғары партия мәктәбе тыңлаусыһы.
1956 йылда Грибков хеҙмәтсәндәр депутаттарының Куйбышев өлкә Советы башҡарма комитеты рәйесе итеп һайлана.
Һуңынан 1958 йылдан алып 1960 йылдың ғинуарына тиклем РСФСР Министрҙар Советы аппаратында эшләй.
1960 йылдың ғинуарынан алып 1963 йылдың мартына тиклем — Латвия Коммунистар партияһы Үҙәк Комитетының икенсе секретары.
1961 йылдың 31 октябренән алып 1964 йылдың 14 ғинуарына тиклем — КПСС Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы.
1964 йылдың 14 ғинуарында вафат була. Новодевичье зыяратында ерләнгән.

# Грибков Михаил Петрович
## Наградалары

* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены,
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены,
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены,
* «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы,
* «Кавказды обороналаған өсөн» миҙалы,
* «Варшава ҡалаһын азат иткән өсөн» миҙалы,
* «1941-1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы.