yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пьедрас-Неграс

Пьедрас-Неграс харабалары (исп. Piedras Negras) — майя мәҙәниәтенең классик осорҙа иң ҙур археология ҡомартҡыларының береһе. Керамика табылдыҡтарға ҡарағанда, ҡала беҙҙең эраға тиклем 700 йылдан алып беҙҙең эраның 820 йылдарына тиклем йәшәгән, ә ныҡ үҫешеән осоро беҙҙең эраның 600 — 810 йылдарына тура килә
Хәҙерге атамаһы «Negras Piedras» (исп. «ҡара таш») биналарҙы ҡорған ваҡытта ҡулланылған таш төҫөнән килә. Ҡаланың үҙенсәлекле исеме майя телендә Йо’ки’б («инеү» йә «ҡапҡа») кеүек яңғырай. Усумасинта йылғаһы буйында ҡая тора, унда Йо’ки’б (ҡаланың боронғо исеме) тамғаһы уйып яҙылған .
Ҡала Гватемалала Петен департаментының көнбайышында, «Сьерра-дель-Лакандон» милли паркы территорияһында урынлашҡан. Ул майя Усумасинта (Йокиб) батшалығының баш ҡалаһы була һәм шул уҡ исемле йылғаның төньяҡ ярында урынлаша. Бер нисә башҡа, хәҙер Ла-Хойянка, Ла-Онрадес, Пахараль, Сапоте-Бобаль һәм Ла-Пасадита исемдәре менән билдәле ҡалалар менән уратып алына.
Ҡалала туп уйындары өсөн ике стадион, көмбәҙҙәр менән бер нисә һарай, шулай уҡ пирамидаль ғибәҙәтханалар табыла, ғибәҙәтханаларҙың береһе мәмерйәләр юлы менән тоташҡан була. Ҡалала бик яҡшы стелалар һәм рельеф һүрәттәр менәнпанелдәр табыла.
Классик осорҙа ҡала Тикаль менән дуҫлыҡ мөнәсәбәттәрен тота һәм Йашчилан менән дошманлаша.
Билдәле рус сығышлы Америка археологы Проскурякова Татьяна оҙаҡ ваҡыт Пьедрас-Неграсты өйрәнә һәм һүрәтен төшөрә. СССР-ҙа билдәле булмаған яҙыуҙарының күсермәһен ала, улар майя яҙмаларын аңлатыуҙы раҫларға мөмкинлек бирә, уны В. Кнорозов тамалап ҡуя. Татьяна Проскурякова ошонда уҡ ерләнә.

# Пьедрас-Неграс
## Йокиб хакимдары

* Ицамканахк (Itzamk'anahk) I («A хакимы») (460 тирәһе)
* «B хакимы» (478. тирәһе)
* Ах-Кауак-Ах-Кин (Ah Cauac Ah K'in) Ah K') («Tooth Turtle») (508 – 510)
* «C хакимы» (514 – 518)
* Кинич-Йональ-Ахк (K'inich Yo'nal Ahk) I («1-се хаким») (603 – 639)
* Ицамканахк ((Itsamk'anahk) II («2-се хаким ») (639 – 686/9)
* Кинич-Йональ-Ахк (K'inich Yo'nal Ahk) II (« 3-сө хаким») (687 – 729)
* «4-се хаким» (729 – 757)
* Йональ-Ахк (Yo'nal Ahk) III («5-се хаким») (758 – 767)
* Ха-Кин-Шок (Ha' K'in Xook) (767 – 781)
* «7-се хаким» (шулай уҡ «6-сы хаким») (781 – 808?)
# Майлинда Кельменди

Майлинда Кельменди (алб. Majlinda Kelmendi 9 май 1991 йыл) — Косово дзюдоисы, 2016 йылда Олимпия чемпионы, ике тапҡыр донъя чемпионы (2013 һәм 2014), өс тапҡыр Европа чемпионы (2014, 2016, 2017). Косово тарихында беренсе булып Олимпия наградаһын алыусы. Ике илдең гражданы (Косово һәм Албания).

# Майлинда Кельменди
## Биографияһы

1991 йылдың 9 майында тыуған.
Ике тапҡыр донъя чемпионы (2013, 2014), Европа чемпионы (2014, 2016), Лондондағы Олимпия уйындарында (2012) ҡатнаша. 2015 йылда беренсе Европа уйындарында байраҡ йөрөтөүсе була.
# Поппе Николай Николаевич

Поппе Николай Николаевич (27 июль 1897 йыл — 8 август 1991 йыл) — тел белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1939—1940 йылдарҙағы совет‑фин һуғышында ҡатнашыусы. CCСР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1932), профессор (1928).

# Поппе Николай Николаевич
## Биографияһы

Николай Николаевич Поппе 1897 йылдың 27 июлендә Ҡытайҙың Яньтай ҡалаһында тыуған.
Ленинград дәүләт университетының йәмғиәт фәндәре факультетын 1921 йылда тамамлай. 1926 йылдан алып СССР Фәндәр академияһының монголистика комиссияһында эшләй. 1939—1940 йылдарҙа совет-фин һуғышында ҡатнаша. 1944 йылда Германияға эмиграцияға сыға. 1949 йылдан алып АҠШ-та йәшәй. Вашингтон университеты профессоры. 1991 йылда АҠШ-та вафат була. 240-тан ашыу алтай телдәренең, монгол һәм тунгус-маньчжур телдәренең сағыштырмаса грамматикаһы, фольклоры һәм уларҙы өйрәнеү тураһында фәнни хеҙмәттәр яҙа.
Ул яҙған «Башҡорт теле дәреслеге» (Bashir manual, Блумингтон, 1964) китабы киң билдәле. Поппеның был китабы башҡорт теле грамматикаһы яҙылған инглиз телендә баҫылған берҙән-бер китап. Уның хеҙмәтендә башҡорт теленең фонетикаһы һәм хәҙерге башҡорт теленең морфологияһы системалы рәүештә тасуирлана. Китапта төрлө текстар һәм башҡорт-инглиз һүҙлеге бар.

# Поппе Николай Николаевич
## Хеҙмәттәре

* Bashkir manual. Descriptive grammar and texts with a Bashkir-English glossary. Bloomington, 1964.
* Bibliograpfe of Publications from 1924 to 1977.
* Compliedt by Arista Maria Cirtautas. Parerga 4, Univesity of Washington. Seattla, 1977.
* Reminiscences. Etuted by Henry G. Schwars. Western Washington, 1983.
# Мөритселек

Мөритселек (ғәр. مريد‎, рус. Мюридизм; мөрит — эйәрсен) — суфыйлыҡтың бер тармағы. Рәсәй тарихи әҙәбиәтендә термин традицион рәүештә XIX быуаттың 20-50-се йылдарында Кавказдың байтаҡ өлөшөн үҙ эсенә алған һәм Кавказ һуғышын киҫкенләштергән мөриттәр хәрәкәте менән ассоциациялана Мөритселәр хәҙерге көнгә тиклем күп илдәрҙә йәшәп килә.
Мөритселек — шартлы термин, XIX быуаттың 2-се яртыһындағы рус әҙәбиәтендә 20-60-сы йылдарҙа Төньяҡ Кавказ таулыларының милли-азатлыҡ хәрәкәте атамаһында ҡулланыла.

# Мөритселек
## Тәғлимәте

Ғәмәлдә иһә мөритселек ғәҙәти суфыйлыҡ тәриҡәте.
«Аллаһ менән берҙәмлек һаҡларға» ынтылған кеше тураһында суфыйҙар "тәриҡәт "(һүҙмә-һүҙ «юл», йәғни мистика юлы, хәҡиҡәт юлы) һайлай, тиҙәр.
Бының өсөн ул ниндәйҙер изге суфыйға (шәйех, бәйер, имам) мөритлеккә инеп, уны үҙенең «етәксеһе» («мөршид») итеп һайлай, уның бөтә әмерҙәренә һуҡырҙарса, бер һүҙһеҙ, буйһона, мөршид яҡшылыҡ йә яуызлыҡ ҡылырға ҡушамы икәнен хатта уйланырға ла баҙнат итмәй; шул уҡ ваҡытта Ҡөрьәндең ваҡ күрһәтмәләре яйлап икенсе планға күсә.
Үҙенең мөриттәренең һүҙһеҙ буйһоноуынан файҙаланып, суфый шәйехтәре йыш ҡына мосолман халыҡтары тарихында бик ҡеүәтле көс булған һәм хатта батшалыҡтарға нигеҙ һалған.

# Мөритселек
## Хәҙерге мөритселек

Сенегалдағы Туба ҡалаһы хәҙерге заман мөритселәрҙең дини үҙәге булып тора, унда суфыйҙарҙың бик ҙур «изгеһе» Амаду Бамба (1853—1927) ерләнгән һәм уның иҫтәлегенә мәсет төҙөлгән.
Мөритлек йоғонтоһо артыу сәбәпле, француз колониаль хакимиәте Бамбаны 1895—1907 йылдарҙа һөргөнгә ебәргән була. Хәҙер мөритлеккә эйәреүселәр һаны Гамбияла һәм Сенегалда бер нисә миллион кеше тип баһалана (һуңғыһында улар халыҡтың 40 процентын тәшкил итә). Мөритселәргә, мәҫәлән, элекке сенегал президенты Абдулай Вад инә.
# Обхаузен

Обхаузен (нем. Obhausen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2412 кеше йәшәй. Майҙаны — 26,34 км². Диңгеҙ кимәленән 176 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6268 һәм автомобиль коды — SK (элек QFT, MQ).
# Октябрь

Октябрь (Ҡарасай)
Был байрам халыҡ-ара профессиональ һәм бөтәһе 54 42 ай була.

# Октябрь
## Иҫкәрмә

* ↑ Октябрь айында байрам.
* Был ваҡыт тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Оло Хоботница

Оло Хоботница — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Көньяҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 536 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Оло Хоботница
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000009990
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000999
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ауслебен

Ауслебен (нем. Ausleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1806 кеше йәшәй. Майҙаны — 33,29 км². Диңгеҙ кимәленән 105 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39393 һәм автомобиль коды — BK.
# Приказчица

Приказчица — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе,Марий Эл Республикаһы,Кострома өлкәһе,Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Темта йылғаһының уң ярына тамағынан 4,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Приказчица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы Ветлуга ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400212110000043342
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004334
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Черек Балка рский

Черек Балка рский (Кара-Су, Елькези-Су) — Рәсәй йылғаһы. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Черек йылғаһының уң ярына тамағынан 79 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Черек Балка рский
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Черек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000612108200004971
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200497
* Бассейн коды — 07.02.00.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Товатыль-Кы (Лимп-Питыль-Кы ҡушылдығы)

Товатыль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лимп-Питыль-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Товатыль-Кы (Лимп-Питыль-Кы ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069121
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306912
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Моҡас ауыл Советы (Баймаҡ районы)

Моҡас ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районындағы муниципаль берәмек.

# Моҡас ауыл Советы (Баймаҡ районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законы"на ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә. 1919 йылдың сентябрь-октябрь айҙарында хәҙерге Моҡас ауыл Советы ауылдарында беренсе ауыл Советтары булдырыла.
1-се Төркмән ауыл Советы рәйесе итеп — Заманов Әмир, 2-се Төркмәндә — Харрасов Минғажетдин, 1-се Моҡаста — Искәндәров Бикмөхәмәт, 2-се Моҡаста — Баймырҙин Мөхәмәтйән, Әхмәрҙә — Абдисов Ибраһим, Мостайҙа — Ильясов Ибраһим, Казанкала — Янюшкин Григорий һайланалар.
1930 йылда был зонала Моҡас ауыл Советы (үҙәге — Әхмәр ауылы) һәм Төркмән ауыл Советы (үҙәге — 1-се Төркмән) ойошторолалар.
1957 йылда ошо ике ауыл Советтарҙы берләштерәләр, үҙәге Әхмәр була. 1966 йылда ауыл Советының үҙәге итеп 1-се төркмәнде тәғәйенләйҙәр.
Ауыл Советы территорияһында «Ирәндек» СПК-ның Ирәндек, Шверник, Үҙәк бүлексәләре урынлаша.

# Моҡас ауыл Советы (Баймаҡ районы)
## «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнеүселәр

* Пикалова Анна Алексеевна
* Йәнтурина Маһира Хәйрулла ҡыҙы (1975).

# Моҡас ауыл Советы (Баймаҡ районы)
## Ауыл биләмәһе составы
### Ауыл Советы етәкселәре

* Төрлө йылдарҙа Совет рәйестәре булып Ситдыҡов Х., Әхмәтшин Х., Аҡназаров Я, Батталов М., Абдисов М., Айытбаева З., Сабаева З., Игебаева Р., Хөсәйенов Г., Нәбиуллин Ә., Әхмәтов А., Талипов Г., Ишморатов Б. булалар.
Ауыл Советы хакимиәте 453643, Башҡортостан Республикаһы, Баймаҡ районы, 1-е Төрөкмән ауылы, С. Юлаев урамы, 17-се йорт адресы буйынса урынлашҡан. Башлығы: Буләканов Илдар Рафиҡ улы.
# Лехта (Луза ҡушылдығы)

Лехта (Лахта, Леохта) — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының уң ярына тамағынан 179 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 146 км.

# Лехта (Луза ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012723
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001272
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Арйылға

Арйылға, Ярйылға (рус. Арелга, Яр-Елга) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Өҫән йылғаһының һул ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Арйылға
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100028268
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102826
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Манор-Яха

Манор-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Олеко-Мангте-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 9 км.

# Манор-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300076647
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307664
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Годовицына Анна Сергеевна

Анна Сергеевна Годовицына (19 июль 1991 йыл) — ултырып волейбол уйнаусы, «ЦСП-Крылатское» уйынсыһы; 2018 йылда рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар командаһы составында донъя чемпионы, 2017 һәм 2019 йылда Европа чемпионы. Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2018).

# Годовицына Анна Сергеевна
## Биографияһы

Анна Сергеевна Годовицына 1991 йылдың 19 июлендә тыуған. Анна бала сағында бейеү һәм еңел атлетика, шулай уҡ дзюдо менән шөғөлләнә. Медицина колледжында уҡый, КВН-да ҡатнаша, студенттарҙың матурлыҡ конкурсында еңеү яулай. Колледжды тамамлап, стоматологияла табип ярҙамсыһы булып эшкә урынлаша, ә һуңыраҡ Мәскәүҙә тиҙ ярҙам станцияһына эшкә саҡырыла. Станцияла Анна өс көн эшләп ҡала, 2014 йылда Аннаны йөк машинаһы бәреп китә. 23 көн комала үткәрә, табиптар уны ҡотҡарыу өсөн аяғын ампутациялайҙар, әммә Анна станцияны ташлап китмәй, статистика бүлегендә эшен дауам итә. Аҙаҡ волейбол секцияһына килә, уны унда башҡа волейболсы, Кунстман Елизавета саҡыра.
Анна Мәскәү «ЦСП-Крылатское» командаһы өсөн сығыш яһай. 2017 йылда һәм 2019 йылда Европа чемпионатында рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы составында еңеү яулай, шулай уҡ 2018 йылда донъя чемпионатында еңеүсе була. 2018 йылда донъя чемпионатында еңеүе Аннаға 3,3 миллион һум суммаға протез вәғәҙә итә, аҙаҡ аҡсаны алып юҡҡа сыға. 2019 йылдың февралендә Перевозников ҡулға алына: күренеүенсә, 45 кеше уның махинацияларының ҡорбаны була (дөйөм суммаһы яҡынса 200 млн. һум), шул иҫәптән волейболсы Кунстман Елизавета ла мутлыҡ ҡорбаны була.
# Куяс

Куяс — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Улень йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Куяс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200013978
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201397
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кужурту-Булак

Кужурту-Булак — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Коксу йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кужурту-Булак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004707
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100470
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Горевая

Оло Горевая — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Турка йылғаһының һул ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Оло Горевая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100013446
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101344
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Фракия

Фра́кия (грек. Θράκη, болг. Тракия, төр. Trakya, лат. Thracia) — Балҡан ярымутрауының көнсығышындағы тарихи һәм географик өлкә. 1923 йылда төҙөлгән Лозанна тыныслыҡ килешеүенә ярашлы хәҙерге ваҡытта ул өс дәүләт араһында бүленгән: Болгария составына Төньяҡ Фракия (шулай уҡ Үрге Фракия уйһыулығы булараҡ та билдәле) инһә, тарихи йәһәттән Көнбайыш Фракия тип йөрөтөлгән ерҙәр Грецияның хәҙерге Фракия правинцияһы, ә өсөнсө ил — Төркиәгә төбәктәге иң ҙур мегалополис булған Истанбул ҡалаһы менән Көнсығыш Фракия бирелә.
Фракияның географик уртаһында мөһим транспорт үҙәге — төрөк ҡалаһы Әдирнә (тарихи исеме Адрианополь) урынлашҡан. Хәҙерге ваҡытта төбәктә 13 миллионға яҡын кеше, шул иҫәптән 10 миллион тирәһе төрөк, 1 миллионға яҡын болгар һәм 0,2 миллион грек йәшәй.
Ҡояш системаһындағы иң ҙур планета булған Юпитерҙың юлдашы Европалағы макулаға Фракия хөрмәтенә уның исеме бирелгән.
Ҡайһы бер фараздар буйынса, Рим ҡолдары восстаниеһы етәксеһе Спартак Фракия батшаларының береһенең улы була.

# Фракия
## Географияһы

Төбәктең төп һыу артерияһы Марица йылғаһы йәки Эврос, Греция менән Төркиә араһында дәүләт сиге нәҡ уның буйынса үтә. Өлкәнең көнсығышында Странджа тауҙары һуҙылып ята. Яр буйында урынлашҡан Фракияның климаты субтропик, эске райондарҙа уртаса.

# Фракия
## Тарихы

Беҙҙең эраға тиклем I быуатта уҡ боронғо Фракия биләмәләре Боронғо Рим контроленә күсә. Һуңыраҡ, беҙҙең эраның 330 йылында, Рим империяһының баш ҡалаһы Босфор боғаҙы буйындағы Византий ҡалаһына күсерелә, һәм уға император Константин хөрмәтенә «Константинополь» исеме бирелә. Шулай итеп, Фракия яңы барлыҡҡа килгән Византия империяһының (Көнсығыш Рим империяһының) мөһим стратегик төбәгенә әүерелә.
XIX быуат аҙағында-XX быуат башында, көсһөҙләнгән һәм һүнә барған Ғосман империяһының революцион көстәре Константинополде Греция һәм Болгария ғәскәрҙәре һөжүмдәренән яҡлап-һаҡлап ҡалырға тырышҡанда, Фракия ҡаты һәм көсөргәнешле бәрелештәр майҙанына әйләнә. Бының асыҡ миҫалы — Фракия өсөн ҡан ҡойошло һуғыш. Уның менән бергә Македония өсөн көрәш тә ҡыҙыу бара. Нисек кенә булмаһын, 1913 йылға тиклем төбәктә йәшәүселәрҙең сағыштырмаса күпселеген тәшкил иткән урындағы болгар халҡы ауыр һынауҙар кисерә. Болгар халыҡ ижады һәм тарихы буйынса танылған белгес Любомир Милетич (1863—1937) был йылдарҙа булған ваҡиғаларҙы үҙенең «1913 йылда Фракия болгарҙарын тар-мар итеү» тип исемләнгән китабында һүрәтләй. XX быуат башында Фракия биләмәләренең күп өлөшө Болгарияға бирелә. Беренсе донъя һуғышынан һуң һәм 1923 йылғы Лозанна тыныслыҡ килешеүенә ярашлы Төркиәгә ҡалған ерҙәр ҡушыла, ә Греция Ксанти, Комотини һәм Эврос райондарын ала. Эврос йылғаһы көнсығышта тәбиғи сик булып хеҙмәт итә.
# Дмитриенко Анатолий Сергеевич

Дмитриенко Анатолий Сергеевич (15 февраль 1931 йыл — 9 июнь 2006 йыл) — архитектор, БАССР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1979). БАССР Архитекторҙар союзы ағзаһы (1970).

# Дмитриенко Анатолий Сергеевич
## Биографияһы

Анатолий Сергеевич Дмитриенко 1931 йылдың 15 февралендә Әзербайжан ССР-ының Баҡы ҡалаһында тыуа. 1954 йылда Әзербайжан политехник институтын тамамлағандан һуң, Баҡыла, Новосибирскиҙа һәм Мәскәүҙә эшләй, 1957 йылдан алып Өфөлә Башсовнархоз төҙөлөш идаралығының проект бюроһы архитекторы була.
1959—2001 йылдарҙа —"Башпромстройпроект" проект институтының баш архитекторы.
1974—1983 йылдарҙа — Өфө нефть университетының Архитектура-төҙөлөш факультеты уҡытыусыһы.
Анатолий Сергеевич 2006 йылдың 9 июнендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Дмитриенко Анатолий Сергеевич
## Мираҫы

1957 йылда Башҡортостандың Рәсәйгә инеүенең 400 йыллығына арналған арка проектын эшләй. Шулай уҡ Өфөләге Еңеү паркы (1963), Ҡурсаҡ театры (1967), Никах һарайы (1976) проекттары авторы. 1973—1983 йылдарҙа Ялта ҡалаһында поликлиника биналары, шулай уҡ «Башҡортостан нефтсеһе» пансионаты проекттарын эшләй. Өфөлә 1960—1980 йылдарҙа Республика клиник дауаханаһын, 1965 йылда «Төҙөүсе» стадионын 1976 йылда — С. Орджоникидзе исемендәге мәҙәниәт һарайы алдындағы фонтан менән бергә майҙан һәм сквер, 1985 йылда Тыныслыҡ урамындағы скверҙы реконструкциялау проекты авторы.
Уныү авторҙашлығында 1970 йылда «Промсвязь» заводының производство корпусы, 1972 йылда — ВАЗ автоүҙәге, 1985 йылда «Эре панелле йорттар төҙөү» (хәҙер — «КПД» бизнес-үҙәге) проекттары эшләнә.

# Дмитриенко Анатолий Сергеевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

БАССР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1979).