yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы

Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы ( 12 июль 1980({{padleft:1980|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (44 йәш), Лағыр, Башҡорт АССР-ы) — актёр, Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры артисы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2022).

# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы
## Биографияһы

Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы 1980 йылдың 12 июлендә Башҡортостандың Салауат районы Лағыр ауылында тыуа. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң, Өфө дәүләт сәнғәт академияһына уҡырға инә (1997), Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Фәрдүнә Ҡасимова төркөмөндә белем ала. Төркөм Сибай ҡалаһының «Сулпан» балалар театры өсөн махсус тупланған курс була. 2001 йылда юғары уҡыу йортоноң тетар бүлеген уңышлы тамамлап, хеҙмәт юлын Сибайҙа башлай. 2008 йылдан бөгөнгә тиклем Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры артисы.

# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы
## Ролдәре

* Хәлил — Туфан Миңнуллин, «Һөйәркә»
* Нурғәзиз — Туфан Миңнуллин, «Диуана»
* Дәүләтбай — Мостай Кәрим, «Ҡыҙ урлау»
* Зөлфәт — Айгөл Әхмәтғәлиева, «Ул бит кисә ине»
* Әбүзәр — Аяз Ғиләжев, «Ҡар аҫтында ҡайнар шишмә»
* Ҡылысбай — Арыҫлан Мөбәрәков, «Бисәкәй»
* Ғәббәс — Лира Яҡшыбаева, «Әүлиә» һ.б.

# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Сибай башҡорт дәүләт драма театрының профсоюз ойошмаһы рәйесе.

# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы
## Ғаиләһе

Өйләнгән, хәләл ефете менән ҡыҙ һәм ул үҫтерә.

# Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2022).
* Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең Бөтә Рәсәй һөнәри берлеге Башҡортостан Республикаһы ойошмаһының Маҡтау ҡағыҙы (2021).
# Мичурин Вениамин Николаевич

Мичурин Вениамин Николаевич (7 апрель 1965 йыл) — спортсы. Дзюдо буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1997), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (1999). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1995). 60 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында сығыш яһай, Паралимпия уйындарының ике тапҡыр көмөш (1992, 2000) һәм бронза (1996) призеры. Күп тапҡыр донъя чемпионы. Күреү һәләте боҙолған спортсылар араһында Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры.

# Мичурин Вениамин Николаевич
## Биографияһы

Вениамин Николаевич Мичурин 1965 йылдың 7 апрелендә Башҡорт АССР-ының Ғафури районы Красноусол ҡасабаһында тыуған.

# Мичурин Вениамин Николаевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы (6.04.2002) — физик культура һәм спорт үҫешенә ҙур өлөш индергәне, Сиднейҙа (Австралия) 2000 йылдағы XI Паралимпия уйындарында өлгәшкән юғары спорт ҡаҙаныштары өсөн
* Салауат Юлаев ордены (2000 йыл).
* Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (1992).
# Нюрум-Юган (Казым ҡушылдығы)

Нюрум-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Казым йылғаһының уң ярына тамағынан 355 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Нюрум-Юган (Казым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020555
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302055
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сеза (Ундоша ҡушылдығы)

Сеза — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ундоша йылғаһының һул ярына тамағынан 78 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Сеза (Ундоша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001519
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000151
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Безденежных Сергей Вячеславович

Безденежный Сергей Вячеславович (25 август 1979 йыл) — Рәсәй сәйәсмәне, РФ Федераль йыйылышының Федерация Советында Дәүләт власының закондар сығарыусы органы вәкиле (2019-2024.

# Безденежных Сергей Вячеславович
## Биографияһы

Сергей Вячеславович Безденежных Хабаровск крайының Амур ҡалаһында 1979 йылдың 25 авгусында тыуа.
2005 йылда Хабаровск сәнәғәт-иҡтисад техникумында уҡыуын тамамлай. «Социаль тәьминәт хоҡуғы» һөнәре буйынса юрист квалификацияһы бирелә. 2009 йылда Тымыҡ океан дәүләт университетын «юриспруденция» һөнәре буйынса тамамлай.
2005 йылда «Алькума» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә юрист вазифаһында эшкә урынлаша, 2006 йылда был предприятиеның директоры итеп тәғәйенләнә һәм 2015 йылға тиклем эшләй.
2007—2019 йылдарҙа бер үк ваҡытта шәхси эшҡыуар.
2014 йылда Хабаровск крайы алтынсы саҡырылыш Закондар сығарыу Йыйылышы депутаты итеп һайлана (даими булмаған нигеҙҙә).
2019 йылдың ғинуарынан 2019 йылдың сентябренә тиклем «Неомакс-Бизнес» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса генераль директор урынбаҫары булып эшләй.
2019 йылдан Хабаровск крайы Закондар сығарыу йыйылышы депутаты, дәүләт ҡоролошо һәм урындағы үҙидара буйынса комитетты етәкләй.
25 йыл Рәсәйҙең Либераль-демократик партияһында. Төбәк бүлексәһенең Координация советы ағзаһы. 2008—2014 йылдарҙа Хабаровскиҙың Индустриаль районы территориаль һайлау комиссияһы ағзаһы була.
2019 йылдың сентябрендә Хабаровск крайы Закондар сығарыу думаһы депутаты итеп һайлана. Хабаровск крайы Закондар сығарыу думаһының дәүләт ҡоролошо һәм урындағы үҙидара комитеты рәйесе, дәүләт ҡоролошо һәм урындағы үҙидара буйынса комитет рәйесе булып эшкә урынлаштырыла.
2019 йылдың 4 декабрендә депутаттарҙың күпселек тауышы менән Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советына сенатор итеп тәғәйенләнә, вәкәләттәрҙең срогы - 2024 йылдың сентябренә тиклем.
Өйләнгән. Ҡыҙ тәрбиәләй.
# Грузия һынлы сәнғәт музейы

Грузия һынлы сәнғәт музейы (груз. ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი) ―шәхси художество музейы, Тбилисиҙа (Грузия) Руставели проспектында урынлашҡан. Музейҙа Грузиялағы «Магтиком» (MagtiCom) иң ҙур телекоммуникация компанияһына нигеҙ һалыусы Джордж (Джиа) Джохтаберидзе һәм Манана Шевардадзе ғаиләһенең шәхси сәнғәт әҫәрҙәре коллекцияһы урынлашҡан

# Грузия һынлы сәнғәт музейы
## Тарихы

Джордж (Джиа) Джохтаберидзе һәм уның ҡатыны Манана Шеварднадзе 1990-сы йылдарҙа сәнғәт әҫәрҙәрен йыя башлай. Уңышлы эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенән һуң Джохтаберидзе шәхси коллекцияһы өсөн сәнғәт әҫәрҙәрен һатып ала башлай. Тиҙҙән ул, әгәр уның коллекцияһы бөтә донъя буйлап тейешле һаҡлауһыҙ, асыҡ күргәҙмәләрһеҙ таралһа, ул мәңгегә юғаласағын аңлай. Әҫәрҙәрҙең күп өлөшө Советтар Союзы осоронда ижад ителгән, шуға күрә картиналар донъяла киң билдәле булмай. Шулай итеп, Джохтаберидзеның грузин сәнғәтен йыйыу, тергеҙеү һәм һаҡлау идеяһы тыуа.
Башта музейҙың яңы бинаһын төҙөү күҙалланмай, коллекционер бөтә картиналарҙы Грузияның дәүләт музейҙарына тапшырырға йыйына. Әммә СССР тарҡалыуы һәм унан һуңғы йылдарҙағы иҡтисади һәм гражданлыҡ тетрәнеүҙәр арҡаһында дәүләт музейҙары ауыр хәлдә ҡала һәм бөтә әҫәрҙәрҙе лә ҡабул итә алмай.
Грузиялағы иң ҙур телекоммуникация компанияһын етәкләгән Джохтаберидзе Грузия һынлы сәнғәт музейы һәм Сәнғәт йорто биналары комплексын төҙөргә ҡарар итә.
Төҙөлөш 2013 йылда башлана һәм Грузияла художество күргәҙмәләрен үткәреү өсөн махсус төҙөлгән берҙән-бер бина булып тора. Музей 2018 йылдың 26 сентябрендә рәсми рәүештә, ә килеүселәр өсөн 2018 йылдың 2 асыла. Музейҙа һуңғы 70 йылда 80-дән ашыу рәссам, шул иҫәптән Сергей Параджанов ижад иткән 3500-ҙән ашыу сәнғәт әҫәре һаҡлана.
# Кесе Тальция

Кесе Тальция — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тальция йылғаһының уң ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кесе Тальция
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014422
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301442
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Котоврас йырыны

Котоврас йырыны (Тихая Лощина) — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға исемһеҙ күл янында ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Котоврас йырыны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер йылғаһы, инештән Ворона йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200112107000005919
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000591
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы

Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы (рус. Акбердин Сибагат Гайнутдинович; 1904 — 24ноябрь 1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкының пулемёт взводы командиры. Лейтенант.

# Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы
## Биографияһы

Сибәғәт Ғәйнетдин улы Аҡбирҙин 1904 йылда Өфө губернаһы Өфө өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Шишмә районы) Яңы Сафар ауылында тыуған.
Шишмә районы хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.
1942 йылда фронтҡа киткәндә, Сибәғәт Ғәйнетдин улы кескәй улын һәм ҡыҙын балалар йортонда ҡалдыра. Балаларына әйткән һуңғы һүҙҙәре: «Һәр саҡ бергә булығыҙ, беҙ башҡа күрешә алмаҫбыҙ».
Лейтенант Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкының пулемёт взводы командиры була.
1942 йылдың 24 ноябрендә һуғышта батырҙарса һәләк була. Ростов өлкәһе Обливская станицаһы янында ерләнә.

# Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы
## Хәтер

Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Шишмә районы Яңы Сафар ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Олтуш

Олтуш (бел. Олтуш) — агро ҡала, Белоруссияның көньяҡ-көнбайышында, Брест өлкәһе Малоритский районында урынлашҡан, Олтуш ауыл советының үҙәге. Халҡы 642 кеше (2009).

# Олтуш
## Географияһы

Олтуш Малорит ҡалаһынан 14 км көньяҡ-көнбайышта тора. Ауыл Олтуш күленең көнсығыш яры буйлап һуҙылған (be:Олтушскай), күлдең ҡаршы ярында Ланский ауылы тора. Күлдең сиктәре көньяҡҡа табан Украинанан 10 км, Польшанан көнбайышҡа табан 30 км тора. Көнбайыш Буг бассейнына ҡарай. Агро ҡала мелиорация селтәре менән уратып алынған. Ауыл аша автомобиль Р17 (Брест — Украина сиге) юлы үтә.

# Олтуш
## Тарих

1546 йылда тәүге яҙма сығанаҡтарҙа телгә алына. XVI быуат уртаһында Бөйөк литва кенәзлегенең Берестейск воеводствоһының Берестейск поветы составына инә. 1668 йылда бында сиркәү төҙөлә.
1783 йылда Спас-Преображенск сиркәүе төҙөлә, ул беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған.
Речь Посполитая (1795) өсөнсө тапҡыр бүленгәндән һуң Рәсәй империяһы составындағы Брест өйәҙенә инә. Шул уҡ 1795 йылда Екатерина II Олтушты генерал-майор Николай Ланскийға бүләк итә.
1854 йылда ауыл кешеләренең 53 ихаталарында 617 кеше була, 1859 йылда имение алпауыт Алексей Маймескулға күсә. . Беренсе сиркәү йортының асылыуы менән дин әһеле Иоанн Павлович шул уҡ йылда унда сиркәү-мәхәллә мәктәбе аса. 1872 йылда Маймескул Алексей аҡсаһына ауыл зыяраты сиркәүе төҙөлә, ул 1873 йылда изгеләндерелә.
Рига ярашыуы буйынса (1921) ауыл Польша составына инә, Уның Полесье воеводствоһының Брест поветындағы гмина үҙәге була. 1939 йылда БССР составында, 1940 йылдың 12 декабрендә — ауыл советы үҙәге. 1941 йылдың июненән 1944 йылдың 20 июлендә немец оккупацияһында тора. 1942 йылдың 22 июнендә фашистар 11 тыныс кешене атып үлтерә. 22 кеше фронтта хәбәрһеҙ юғалған һәм һәләк булған. 1949 йылдың 21 октябрендә бындаколхоз ойошторола.

# Олтуш
## Иҫтәлекле урындар

* Православие Спас-Преображенск сиркәүе. 1783 йылда ағастан һалынған.. Сиркәү — халыҡ барокко элементлы архитектура һәйкәле.
* Изге-Алексиевский зыярат сиркәүе. 1872 йылда таштан төҙөлгән.
* Партизандар һәм совет яугирҙарының туғандаш ҡәберлеге. 1959 йылда һәйкәл — яугир скульптураһы ҡуйылған.
* Фашизм ҡорбандары ҡәбере. 1942 йылда атып үлтерелгән 11 кеше ерләнгән. 1965 йылда стела ҡуйылған.
Спас-Преображенский сиркәүе һәм туғандаштар ҡәбере Беларусь Республикаһының дәүләт тарихи-мәҙәни ҡиммәттәре исемлегенә индерелгән.
# Кэрол Грейдер

Кэрол Грейдер (ингл. Carol Greider, 15 апрель 1961, Сан-Диего) — Америка ғалимы, молекуляр биолог, 1971 йылда Алексей Оловников тәҡдим иткән теория буйынса «хромосомаларҙың теломерҙар менән һаҡланыу механизмдарын һәм теломераза ферментын асҡан өсөн» Элизабет Блэкбёрн һәм Джек Шостак менән берлектә физиология һәм медицина буйынса 2009 йылғы Нобель премияһы лауреаты. Джонс Хопкинс университеты профессоры (2014). АҠШ Милли фәндәр академияһы (2003) һәм Америка философия йәмғиәте ағзаһы (2016).
Санта-Барбарала Калифорния университетын тамамлай (1983). Философия докторы дәрәжәһен 1987 йылда Берклиҙа Калифорния университетында ала.

# Кэрол Грейдер
## Бүләктәре

* Халыҡ-ара Гайрднер премияһы (1998)
* Розенстил премияһы (1999)
* Passano Award (1999)
* Richard Lounsbery Award (2003)
* Фундаменталь медицина тикшеренеүҙәре өсөн Альберт Ласкер премияһы (2006)
* Уайли премияһы (2006)
* Луиза Гросс Хорвиц премияһы (2007)
* Диксон премияһы (2007)
* Пауль Эрлих һәм Людвиг Дармштедтер премияһы (2009)
* Физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы (2009)
# Фридек-Мистек

{{ТП|статус=Статутный город|русское название=Фридек-Мистек|оригинальное название=Frýdek-Místek|изображ
Фридек-Мистек (чех Frýdek-Místek, элекке. нем. Friedeck-Mistek) — статуслы ҡала, Чех Республикаһының көнсығышында, Моравскосилезский крайындағы Остравица йылғаһы буйында урынлашҡан. Фридек-Мистек шул уҡ исемдәге райондың административ үҙәге булып тора.
Фридек-Мистек ҡалаһының халҡы — 60 180 кеше тәшкил итә (2009).

# Фридек-Мистек
## Тарих

Ҡала 1943 йылдың 1 ғинуарында Тешин Силезияһының Фридек ҡалаһы менән Моравияның Мистек ҡалаһының берләшеүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән, улар араһындағы Остравица йылғаһы ике төбәктең тарихи сиге булып торған.
Яңы ҡала, немец оккупацияһында булған бөтә Чехословакия кеүек, Фридек исемен ала. Һуғыштан һуң, 1955 йылда ҡала Чехия эске эштәр министрлығы ҡарары буйынса Фридек-Мистек тип атала.

# Фридек-Мистек
## Шәхестәр

* Отакар Паржик (1901—1955), чех дирижеры — Мистекта тыуған.
* Галасек Томаш (тыуған 1973), чехия футболсыһы — Фридек-Мистекта тыуған.
* Павлик Карел (1900—1943) — чех Ҡаршылығы геройы . Мистекта тыуған.
* Виктор Улиг (1857—1911) — австрия ғалимы-палеонтолог һәм геолог.
* Мазанец Гвидо (1914—2015) — немец композиторы һәм дирижеры. Фридек-Мистекта тыуған.

# Фридек-Мистек
## Туғанлашҡан ҡалалары

Мысловица, Польша
Жилина, Словакия
Амес, АҠШ (штат Айова)
Градачац, Босния һәм Герцеговина
Никея, Греция
Урюпинск, Россия
Харелбеке, Бельгия
Ҡалып:Флаг Крыма Ялта, Рәсәй/Украина
# Несса (Вашка ҡушылдығы)

Несса — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вашка йылғаһының уң ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 66 км.

# Несса (Вашка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000048297
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004829
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Фридрихсталь (Тюрингия)

Фридрихсталь (Тюрингия) (нем. Friedrichsthal (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 231 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,42 км². Диңгеҙ кимәленән 220 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99735 һәм автомобиль коды — NDH.
# Стиляги (фильм, 2008)

«Стиля́ги» — 2008 йылда Юрия Коротков сценарийы буйынса режиссер Валерий Тодоровский төшөргән рәсәй нәфис фильмы. Фильм 1950 йылдарҙа шулай уҡ аталған йәштәр субкультураһына арналған. Кино тәнҡитселәре һәм авторҙарҙың үҙҙәре лә уның жанрын мюзикл, музыкаль комедия, музыкаль трагикомедия һәм «фильм-байрам» тип билдәләй. Сюжет нигеҙенә ябай ғына совет егетенең тормошо һалынған. Ул "идея дошмандары" араһында үҙенә дуҫтар таба, мөхәббәтен осрата.
Уның джаз һәм рок-н-ролл эшкәртеүҙәге «рус рок» хиттарынан төҙөлгән музыка теҙмәһе фильмдың үҙенсәлеге булып тора. Картинала бейеүҙәр, хореографик номерҙар бик күп. Бынан тыш фильм шул осорҙоң проблемаларын, донъяға ҡарата булған ҡараш мәсьәләләрен дә күтәрә.
# Калгуты

Калгуты — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Аргут (Ак-Алаха) йылғаһының уң ярына тамағынан 174 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Калгуты
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004264
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100426
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ингур-Келых-Сос

Ингур-Келых-Сос — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ингур йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Ингур-Келых-Сос
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300024239
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302423
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡыҙыл Ырғыҙлы

Ҡыҙыл Ырғыҙлы (рус. Красная Регизла) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 76 кеше. Почта индексы — 453032, ОКАТО коды — 80203813006.

# Ҡыҙыл Ырғыҙлы
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 15 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Максим Горький): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 20 км
# Криспендорф

Криспендорф (нем. Crispendorf) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 406 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,31 км². Диңгеҙ кимәленән 430 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7924 һәм автомобиль коды — SOK.
# Акова

Акова — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Выя йылғаһының уң ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Акова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035572
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003557
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Абдуллин Сабит Ғәбит улы

Абдуллин Сабит Ғәбит улы (рус. Абдуллин Сабит Габитович) (1902 — 1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкының 2-се эскадронында отделение командиры. Сержант.

# Абдуллин Сабит Ғәбит улы
## Биографияһы

Сабит Ғәбит улы Абдуллин 1902 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙендә (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Шура ауыл Советы биләмәһе) тыуа.
Башҡорт АССР-ы Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына хеҙмәткә алына.
112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкы 2-се эскадроны отделениеһы командиры.
1942 йылдың 10 июлендә Курск өлкәһе Тербуны районы тирәһендә хәбәрһеҙ юғала.
Ҡатыны — Абдуллина Хәсбиямал.

# Абдуллин Сабит Ғәбит улы
## Хәтер

Абдуллин Сабит Ғәбит улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Баймаҡ районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
1996 йылда эҙәрмәндәр һуғыш барған урындарҙа ҡаҙыныу эштәре алып барып, ҡыҙылармеецтарҙың һөйәктәрен таба һәм 671 яугирҙың исемен асыҡлай. Сержант Абдуллин Сабит Ғәбит улының һөйәктәре лә Липецк өлкәһе Тербуны ауылындағы туғандар ҡәберлегендә ерләнә.
# Деннис-мучитель (фильм, 1993)

«Деннис-мучитель» (ингл. Dennis The Menace башҡа исемдәре — Деннис-ҡурҡыныс, «Несносный Деннис») — кинофильмы. Экранлаштырыу комикс.

# Деннис-мучитель (фильм, 1993)
## Сюжеты

Бәләкәй Деннис — Ата-әсәһе эш буйынса ҡаланан китергә тура килгәс, Денис мистер һәм Миссис Уилсон менән ҡала. Ул сводит мистер Уилсон менән аҡыл, әммә ул ябай омтыла файҙалы булырға тырыша, хатта өсөн вора, ул килгән ҡалаға.

# Деннис-мучитель (фильм, 1993)
## Ролдәрҙә

* Уолтер Маттау — джордж Уилсон
* Мэйсон Гэмбл — Деннис Митчелл
* Джоан Плаурайт — мисс Марта Уилсон
* Кристофер Ллойд — Сэм, ҡараҡ
* Леонид Томпсон — Элис Митчелл
* Роберт Стэнтон — Генри Митчелл
* Сакаситц — Маргарет Уэйд
* Келлен Хэтэуэй — Джои
* Пол Уинфилд — полиция начальнигы
* Бен Штейн — босс
* Наташа Лионн — Полли
* Девин Рэтрей — Микки
* Джонстон Хэнк — Гюнтер Бэкман
* Мелинда Маллинз — Андреа
* Билли Берд — Эдит Баттервелл
* Билл Эрвин — бәләкәй Эдвард
* Арнольд Стэнг — фотограф
# Басилевс

Басилевс (бор. грек. βᾰσῐλεύς, βᾰσῐλέως; шулай уҡ басилевс, базилевс, василевс) — Боронғо Грецияла нәҫелдән килгән монарх атамаһы, шулай уҡ византия императорҙары титулы(уларҙа һүҙ башында «в» өнө әйтелә башлаған — василевс).

# Басилевс
## Терминдың эволюцияһы

В Микен дәүере (б. э. т. XV—XI быуаттар) балсыҡ таҡтасалары буйынса фекер йөрөткәндә, «басилевс» һүҙе юлбашсыға, берләшмә башлығына, монархиянан түбәнерәк власҡа эйә булған кешегә ҡарата ҡулланылған.
Антиклыҡ осоронда басилевс термины «хаким» тигәнде аңлата башлай.
Рим императорҙары шулай уҡ басилевс тип атала, әммә рәсми түгел. Христианлыҡ ҡабул ителгәндән һуң титул ҡулланыу, нигеҙҙә, рим империяһының көнсығыш өлөшөндә тарала, унда грек мәҙәниәтенең көслө йоғонтоһо һиҙелә. Византия императоры Ираклия (610—641 г.) ваҡытында Сәсәниҙәр империяһын емереү менән василевс (дөрөҫөрәге, василевс василеон — «батшалар батшаһы») титулы Византия империяһы хакимының рәсми титулына әйләнә (элек Сәсәниҙәрҙә булған).

# Басилевс
## Мифик йән эйәһе

Микен дәүеренең ҡайһы бер мәғлүмәттәре буйынса, «басилевс» тип шулай уҡ ниндәйҙер мифик грифҡа оҡшаш, бик аҡыллы һәм уңыш килтергән йән эйәһен атағандар. Урта көнсығышта был осорҙа « базилевс» һүҙе менән аҡыл һәм мәғрифәт символы булған арыҫлан кәүҙәле һәм бөркөт башлы йән эйәһе атайҙар. Ул алтын һаҡсыһы тип һаналған.