yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# М. И. Калинин һәйкәле (Санкт-Петербург)

М. И. Калинин һәйкәле — скульптуралар монументы буласаҡ Санкт-Петербург ҡалаһындағы скульптуралы монумент. Ул ҡаланың Калинин майҙанында 1955 йылдабыл ҡуйылған. Скульптуралы монумент скульптор М. Г. Манизер, архитекторҙар А. К. Барутчев һәм Я. О. Рубанчик проекты буйынса эшләнелгән. Һәйкәл совет дәүләте һәм коммунистар партияһы эшмәкәре, «бөтә союз старостаһы» М. И. Калининға арналған. федераль әһәмиәттәге монументаль сәнғәт ҡомартҡылары статусына эйә.

# М. И. Калинин һәйкәле (Санкт-Петербург)
## Тарих

М. И. Калинин вафат булғандан һуң 1946 йылда СССР-ҙың Министрҙар Советы ҡарары сыға, уға ярашлы, Ленинградта күренекле совет дәүләте һәм коммунистар партияһы эшмәкәренә һәйкәл ҡуйыу планлаштырыла. Скульптура өҫтөндә М. И. Калининды шәхсән белгән скульптор М. Г. Манизер эшләй башлай. Ул күренекле шәхестең тере сағында натуранан төшкән портреты буйынса ике скульптура эшләй. скульптор М. Г Манизер үҙ әҫәре тураһында шулай ти: «М. И. Калинин — большевик... тоғро дәүләт эшмәкәре, коммунизм идеяһын арыу-талыуһыҙ пропагандалаусы, тормошта бик мөләйем кеше. Тимәк, минең уны ныҡлап дөрөҫ итеп һүрәтләргә тырышыуымдың иң мөһиме — уның дәүләт эшмәкәре булараҡ ҡаты рухлы һәм ҡыйыулығының кеше булараҡ сикһеҙ һөйкөмлөлөгөн бергә ҡушып һүрәтләргә ирешеү ине». Монументтың архитектура өлөшө менән архитекторҙар А. К. Барутчев һәм Я. О. Рубанчик шөғөлләнә.
1950 йылда бронза скульптура «Монументскульптура» заводында ҡойола. Постамент өсөн гранит Путсаари утрауынан килтерелә һәм «Красная заря» заводында эшкәртелә. Һәйкәл ҡуйыр алдынан Кондратьевский һәм Полюстровский урамдары киҫелешендәге майҙан төҙөкләндерелә һәм ул Калинин исеменә лайыҡ була. Һәйкәл асыу тантанаһы 20 ноябрь 1955 йылдың 20 ноябрендә уҙғарыла.
Һәйкәлдә М. И. Калинин телмәр тотҡан итеп һүрәтләнелгән. Уның һул ҡулында бөкләнгән ҡағыҙ бите, ул ошо ҡулы менән туҡыма ябылған трибунаға таянған. Шымартылған алһыу тура мөйөшлө гранит постаменты имән япраҡтары төшөрөлгән бронза гирляндалар менән уратып алынған. Постамент һикәлтәлестилобатта ята. Скульптураның бейеклеге — 5 м, постамент бейеклеге — 4,5 м.

# М. И. Калинин һәйкәле (Санкт-Петербург)
## Иҫкәрмә

* ↑ Постановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001
* 1 2 Лисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятники революционерам и государственным деятелям // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963.
* ↑ Ермонская В. В. Матвей Генрихович Манизер. Изд-во Академии художеств СССР, 1961. — С. 62
* 1 2 Энциклопедия Санкт-Петербурга. Калинину М.И., памятник 2021 йыл 18 ғинуар архивланған.
* ↑ Памятники Ленинграда и его окрестностей. 1965. — С. 50
* ↑ Скульптура и скульпторы Санкт-Петербурга, 1703-2007. — С. 235
# Беля

Беля — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Байгол йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Беля
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000724
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100072
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Албания тарихы

Ҡалып:История Албании
Албания тарихы үҙ эсенә бер нисә быуатты ала. Антиклыҡ дәүерендә хәҙерге Албания территорияһында иллирий ҡәбиләләре йәшәгән, һәм ул Рим империяһы составына ингән. Һуңынан территория Византия составына инә. XIII быуатта Албания короллеге барлыҡҡа килә. XV быуаттан — Ғосман империяһы өлөшө. 1912 йылда үҙаллылыҡ ала.

# Албания тарихы
## Тарихҡаса булған дәүер

Албанияла боронғо палеолит осоронда уҡ йәшәгәндәр. Конисполь мәмерйәләре — бик ҙур иғтибарға лайыҡ археологик ҡомартҡылар, уларҙа палеолит осоронан тимер быуатҡа тиклемге йәшәү эҙҙәре табылған. Неолит дәүерендә Албания нигеҙҙә Сескло һәм Старчево-Кришск мәҙәниәте барлыҡҡа килеүе менән бәйле булған бер нисә ҙур археологик культуралар сигендә тора. Неолитик халыҡтың (Малик мәҙәниәте) һуңғы тоҡомо һинд-европа телдәрендә һөйләшеүселәр тарафынан ассимиляцияға дусар ителә, шул һөҙөмтәлә иллирий халҡы барлыҡҡа килә.

# Албания тарихы
## Боронғо дәүер

Боронғо дәүерҙә хәҙерге Албания территорияһында иллирий ҡәбиләләре (хәҙерге албандарҙың ата-бабалары) йәшәгән, башлыса тавлантийҙар һәм дардандарҙың ҡәбиләләре. Уның көньяҡ өлөшө Эпир составына ингән. Римляндар осоронда Диррахийға (хәҙерге Дуррес) үҙгәртелгән Аполлония һәм Эпидамн грек ҡалалары булған үҙәк өлөшө Филипп II һәм Александр Македонский ваҡытынан алып боронғо Македония дәүләте составына ваҡыты-ваҡыты менән инеп торған, ә беҙҙең эраға тиклем 146 йылдан алып Рим дәүләтенә ҡушылыуы менән – шул уҡ исемдәге рим провинцияһы составына ингән. Беҙҙең эраға тиклем II быуаттан алып төньяҡ өлөшө Скудра (хәҙерге Шкодер) һәм Лисс ҡалалары менән Далмация рим провинцияһы составына кергән. Адриатик диңгеҙҙең тар урынында урынлашҡан булыуы һәм унан ғәҙәттә Балҡандан Италияға китеү сәбәпле, Диррахий әһәмиәтле үҙәк булып тора, һәм киреһенсә, унан стратегик яҡтан мөһим бөтә Фессалоника ярымутрауы аша һәм артабан Византийҙан Азияға алып барған Эгнатьев юлы башлана.
# Тауха (Саксония-Анхальт)

Тауха (Саксония-Анхальт) (нем. Taucha (Sachsen-Anhalt)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 641 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,27 км². Диңгеҙ кимәленән 142 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6679 һәм автомобиль коды — BLK.
# Чуварлей

Чуварлей — Рәсәй йылғаһы. Пенза өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тешнярь йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чуварлей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура йылғаһы, инештән Сура гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500112110000035192
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003519
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мойра

Мойра (нем. Meura) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 474 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,61 км². Диңгеҙ кимәленән 500 до 700 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98744 һәм автомобиль коды — SLF.
# Рогожкино (Аҙау районы)

Рогожкино — Рәсәйҙең Ростов өлкәһенең Аҙау районы утары. Рогожкино утары Ростов өлкәһе Рогожкино ауыл биләмәһенең үҙәге булып тора. Халҡы — яҡынса 1000 кеше.
Утар башлығы (ауыл биләмәһе башлығы) — Николенко Рита Владимировна.

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Тарихы

Ауылға 1838 йылда нигеҙ һалынған.

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Географияһы

Утар Дон йылғаһы тармағы Ҙур Кутерьма ҡултығының уң ярында урынлашҡан.

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Географияһы
### Яҡындағы ҡалаларға тиклем алыҫлыҡ

| | Торлаҡ пункт | Алыҫлыҡ |
| 1 | Аҙау ҡалаһы | 14,2 км |
| 2 | Дондағы Ростов ҡалаһы | 41,2 км |
| 3 | Батайск ҡалаһы | 46,0 км |
| 4 | Таганрог ҡалаһы | 50,3 км |
| 5 | Аҡсай ҡалаһы | 58,5 км |

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Географияһы
### Урамдары

2004 йылда урамдарҙың береһе асфальтланған.
| Братский тыҡрығы, Восточный тыҡрығы, Дон тыҡрығы, З.Космодемьянская тыҡрығы, Калинин тыҡрығы, Киров тыҡрығы, Комсомольский тыҡрығы, Кузнецкий тыҡрығы, Куников тыҡрығы, | М.Горький тыҡрығы, Московский тыҡрығы, О.Кошевой тыҡрығы, Баҡса тыҡрығы, Северный тыҡрығы , Транспортный тыҡрығы, Мәктәп тыҡрығы, Южный тыҡрығы, | Яр буйы урамы, Первомайская урамы, Свердлов урамы, Степная урамы. |

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Инфраструктураһы

Рогожкино утарында мәктәп, китапхана, мәҙәниәт йорто, 3 магазин, ресторан, үҙенең профсоюзы менән балыҡ артеле кәмә станцияһы, почта, һыу инеү өсөн пантон, «Рогожкино» ҡунаҡханаһы бар. Ауылға газ, электр үткән, һыу үткәргес һәм телефон бар.
* Азовмежрайгаз
* Администрация
* Фельдшер-акушер пункты
* мәҙәниәт йорто
* Бөйөк Ватан һуғышы мемориалы
* Бөйөк Ватан һуғышы мемориалы (табличка)
* Кәмә станцияһы

# Рогожкино (Аҙау районы)
## Иҫтәлекле урындары

Рогожкино утарына бай археологик ҡомартҡы насип булған. Унан 2,2 км көнсығышта һуңғы бронза осоронда «Бубнов Ерик» археологик комплексҡа ингән өс ауыл булған. Был ауылдарҙа төрлө боронғо күсмә халыҡтар йәшәгән. Тарихсылар ауылды оҙайлы период, б.э.тиклем IV меңйыллыҡтан X быуатҡа тиклемге тип даталайҙар.. Урта быуаттарҙа бында огуз ҡәүемдәре төпләнә, улар араһында балыҡсылыҡты, малсылыҡты һәм игенселекте берләштереүсе комплекслы хужалыҡ алып барған төркөмдәр була. Тап огуздарҙың булыуы XII быуатта яңы ултыраҡ ауылдарҙың барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ иткән, моғайын. Ауыл «Дон дельтаһы» тәбиғәт һәм тарихи-археологик комплекстың бер өлөшө булып тора. Ул дәүләт һаҡлауы аҫтында, сөнки Рәсәй Федерацияһының урындағы әһәмиәткә эйә мәҙәни мираҫы тип танылған.
Утарҙың уртаһында, фельдшер-окушер пункт һәм мәктәп баҡсаһы эргәһендә төрлө мәҙәни ҡатламдарҙа археологтар беҙҙең эраның беренсе мең йыллығына ҡараған ауылдар төркөмөн табалар. Бында үҙенсә уникаль комплекс һәм юрта һымаҡ торлаҡ тикшерелә.
Утарҙың көнсығышында Кабачный йырыны һәм Рогожкино балыҡ хужалығы быуалары араһында тупраҡ ҡәберлек (грунтовый могильник) табылған. Бер нисә бер кешелек тупраҡ һәм ҡурған ҡәберлеге билдәле. Уларҙың береһе, һыбайлы ҡәберлеге.
# Шәрип (Татарстан)

Шәрип — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районындағы ауыл. Ураҙай ауыл биләмәһе составына керә.

# Шәрип (Татарстан)
## География

Аҡтаныш ауылынан көнбайышҡа табан 11 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Шәрип (Татарстан)
## Тарих

Шәрип — гәрәй ырыуы башҡорттарының ауылы. 1758 йылдан билдәле. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Гәрәй улусы Әжәкүл түбәһенә ҡарай, 1865 йылда был өйәҙ Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Шәрип (Таҡталасыҡ) улусы составына керә.
1870 йылда — 5 ел тирмәне; ХХ быуат башында мәсет (1835 йылдан билдәле), мәктәп, ел тирмәне, икмәк магазины, бакалея кибете теркәлгән.
1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составына керә.

# Шәрип (Татарстан)
## Халҡы

1795 йылда ир енесле 90 башҡорт; 1816 йылда — 189 башҡорт; 1834 йылда — 217 башҡорт; 1903 йылда — 320 аҫаба башҡорт йәшәй.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1859 | 1870 | 1884 | 1897 | 1906 | 1913 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 395 | 433 | 494 | 521 | 602 | 500 | 383 | 410 | 458 | 388 | 403 | 399 | 340 | 244 | 213 | 205 |

# Шәрип (Татарстан)
## Инфраструктура

Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Ауылда башланғыс мәктәп, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.
# Күләк

Күләк — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Силәбе өлкәһе, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ыйыҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Күләк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100022570
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102257
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Протока Мурты

Протока Мурты — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Порыш йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 7,4 км.

# Протока Мурты
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001358
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100135
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Еланный Нарык

Еланный Нарык — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2677/504/55 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Еланный Нарык
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200010794
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201079
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Купино (Новосибирск өлкәһе)

Купино — Рәсәйҙең Новосибирск өлкәһендәге ҡала, Купино районының административ үҙәге.
2021 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 13 711 кеше йәшәй.
# Кайгыза

Кайгыза — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кабырза йылғаһының уң ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Кайгыза
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200008389
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200838
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Орнитология

Орнитоло́гия (бор. грек. ὄρνις, ὄρνιθος — ҡоштар һәм λόγος — өйрәнеү, һүҙ)— ҡоштар тураһындағы, һәм уларҙың эмбриология, морфология, физиология, экология, систематикаһын һәм географик таралыуын өйрәнеүсе фән, зоология фәненең бер тармағы.
«Орнитология» терминын XVI быуатта итальян натуралисы У. Альдрованди керетә.
# Туту-Оюк

Туту-Оюк — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чулышман йылғаһының уң ярына тамағынан 201 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Туту-Оюк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100001555
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100155
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чебиткер

Чебиткер — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының һул ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Чебиткер
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032939
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203293
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кобжа

Кобжа — Рәсәйҙәге йылға. Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дубна йылғаһының һул ярына тамағынан 93 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кобжа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Иваньков ГЭС-ынан Угличь ГЭС-ына тиклем (Угличь һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100812110000003189
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000318
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Куноват

Куноват — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының уң ярына тамағынан 511 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 362 км.

# Куноват
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022515
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302251
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кашма

Кашма — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/187 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 111 км.

# Кашма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200312110000029201
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002920
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Куча (Керженец ҡушылдығы)

Оло Куча — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Керженец йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Оло Куча (Керженец ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034875
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003487
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Унсах-Я

Унсах-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Сосьва йылғаһының һул ярына тамағынан 700 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Унсах-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300023553
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302355
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Халыҡ-ара эсперанто музейы

Халыҡ-ара эсперанто музейы — Австрия милли китапханаһының эсперанто теле музейы. Венала урынлашҡан.
1927 йылда музейға нигеҙ һалынған; Уго Штайнер беренсе ойоштороусы була. 1928 йылда музей Австрия императорҙарының элекке резиденцияһында Австрия милли китапханаһы составында булған Хофбург һарайында урынлаша. 1929 йылдың авгусында музейҙы асыу тантанаһы үтә. Был сарала Лидия Заменһоф, Уго Штайнер, Юлия Исбрюкер, Одо Буйвид һәм Австрия президенты Вильгельм Миклас ҡатнаша..
1938 йылдың мартында Гестапо тарафынан музей ябыла. 1947 йылда музей яңынан асыла.
2005 йылда музей коллекцияһы Пале-Моллард-Клариға күсерелә. Музей коллекцияларында яҡынса 35 000 том, 3700 ваҡытлы баҫма, 3500 музей экспонаттары, 10 000 ҡулъяҙма, 22 000 фотоһүрәт, 1500 плакат, 40 000 листовка һәм брошюра бар. Шулай уҡ онлайн режимда музей экспонаттарын эҙләү өсөн электрон каталог бар
# Недума

Недума — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының уң ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Недума
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000013270
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001327
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0