# Марат (исем)

Марат — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа халыҡтарҙа ла Марат исеме бар.

# Марат (исем)
## Этимология

Беренсе версия буйынса, Марат исеме ғәрәп теленән тәржемә иткәндә «көтөп алынған» тигәнде аңлата. Шулай уҡ икенсе тәржемә — «маҡсат, теләк». Икенсе версия буйынса, Марат исеме СССР-ҙа Жан-Поль Мараттың исеменән киң таралған. Ул интернациональ булып китә, бигерәк тә татарҙар араһында тарала.

# Марат (исем)
## Билдәле кешеләр

* Абдуллин Марат Ибраһим улы — (1948 йыл) — ғалим-химик, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Абдуллин Марат Мансур улы — техник фәндәр кандидаты, профессор.
* Азаматов Марат Мостафа улы (1941—2002), СССР хоккейсыһы Һәм Рәсәй тренеры.
* Аҙнабаев Марат Тәлғәт улы (1 февраль 1939 йыл) — ғалим-офтальмолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Балаев Марат Сергеевич — көрәшсе, Рәсәй ҡатнаш көрәш сәнғәте мастеры, ирекле көрәш буйынса спорт мастеры.
* Баһауетдинов Марат Риф улы (24 июль 1947 йыл) — СССР хужалыҡ эшмәкәре.
* Бәшәров Марат Ғәлимйән улы — Рәсәй театр, кино, телевидение актёры һәм алып барыусы.
* Вәкилов Марат Ғәлимйән улы (9 декабрь 1950 йыл) — хоҡуҡ белгесе, суд органдары ветераны.
* Вәлиев Марат Дәүләт улы (5 сентябрь 1943 йыл) — ғалим-инженер‑механик.
* Гәрәев Марат Миңләхмәт улы (1958) — СССР һәм Рәсәй опера йырсыһы, тенор.
* Ғафаров Марат Фазылтдин улы (30 июль 1942 йыл) — уҡытыусы, тыуған яҡты өйрәнеүсе, журналист.
* Ғибәҙуллин Марат Мулланур улы (1956), ғалим-хәрби табип.
* Ғиниәтуллин Марат Ғиндулла улы (1953) — Рәсәй зоотехнигы, ғалим, юғары мәктп уҡытыусыһы.
* Ғәлиев Марат Ғәлиәкбәр улы (1957) — табиб, ғалим-хирург.
* Даукаев Марат Фуат улы (12 сентябрь 1952 йыл) — балет артисы.
* Дәүләтшин Марат Булат улы (1951) — хеҙмәт ветераны, ғалим-инженер-төҙөүсе.
* Зарипов Марат Зиннур улы — Рәсәй профессиональ хоккейсыһы.
* Зәйнуллин Марат Вәли улы (5 ноябрь 1935 йыл — 13 май 2016 йыл) — башҡорт теле белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы һәм эшмәкәре.
* Измайлов Марат Наил улы — Рәсәй футболисы, ярым һаҡсы.
* Илһамов Марат Әҡсән улы (8 апрель 1934 йыл) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Ишемғолов Марат Баязит улы (29 август 1948 йыл — 24 сентябрь 2013 йыл) — хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре.
* Ишмияров Марат Хафиз улы (1947) — инженер-механик, иҡтисадсы, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре.
* Ихсанов Марат Мөхәмәтдин улы (1941), мәғариф ветераны, йәмәғәтсе.
* Йәмилов Марат Арыҫлан улы (23 ноябрь 1938 йыл — 2 ноябрь 1996 йыл) — башҡорт театр актёры.
* Кирәев Марат Солтан улы (1947—2006), хужалыҡ эшмәкәре
* Кәбиров Марат Миҙхәт улы (15 ғинуар 1956 йыл — 16 март 2016 йыл) — спортсы, тренер.
* Кәбиров Марат Рәфил улы (23 август 1970 йыл) — журналист, яҙыусы, шағир һәм сценарист.
* Кәримов Марат Нәби улы (9 ғинуар 1930 йыл) — шағир, тәржемәсе, журналист.
* Кәримов Марат Фазыл улы (15.10.1939), ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп эшмәкәре.
* Ҡаранаев Марат Закир улы (1962) — төҙөүсе.
* Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы (7 ғинуар 1941 йыл) — ғалим-тарихсы, йәмәғәтсе.
* Ҡорбанғәлиев Марат Шамил улы (26 май 1949 йыл — 9 февраль 2022 йыл) — актёр.
* Ҡунафин Марат Һәүбән улы (1 июнь 1963 йыл) — хирург.
* Латыпов Марат Мөьмин улы (15 апрель 1958 йыл) — дәүләт хеҙмәткәре.
* Маликов Марат Фәйзелҡадир улы (2 февраль 1937 йыл) — ғалим-хоҡуҡ белгесе, юғары мәктәп эшмәкәре.
* Минасов Марат Шамил улы (1951), иҡтисадсы, дәүләт хеҙмәте ветераны.
* Минһажетдинов Марат Хәләф улы (18 май 1934 йыл — 2 июль 1972 йыл) — башҡорт совет фольклорсыһы һәм әҙәбиәт белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Мирғәзәмов Марат Парис улы (26 февраль 1942 йыл) — партия, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре.
* Миһранов Марат Ғәлихан улы (1955), ғалим-зоолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Мортазин Марат Фәхрислам улы (26 декабрь 1957 йыл) — СССР һәм Рәсәй ислам белгесе, тәржемәсе, университет уҡытыусыһы.
* Мөслим Марат (тулы исеме — Мөслимов Минимулла Нәбиулла улы; 10 май 1909 йыл — 17 август 1975 йыл) — башҡорт шағиры, журналист, тәржемәсе.
* Муллағолов Марат Ғизетдин улы (20 март 1940 йыл — 29 август 2012 йыл) — мәғариф хеҙмәткәре.
* Муллағәләмов Марат Сабит улы (1930) — хужалыҡ, дәүләт эшмәкәре һәм сәйәсмән.
* Мырҙанов Марат Мырҙан улы (28.10.1937 — 25.09.2012) — ғалим-хирург.
* Мәһәҙиев Марат Шәриф улы (20 июль 1962 йыл) — СССР һәм партия эшмәкәре.
* Нафиҡов Марат Абдрафиҡ улы (18.04.1928—18.07.1996), педагог-методист.
* Нафиҡов Марат Зәки улы (22 февраль 1948 йыл) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Рысбаев Марат Кашаф улы (8 март 1933 йыл — 29 апрель 2015 йыл) — СССР, партия һәм сәнәғәт эшмәкәре.
* Рәхимов Марат Науруз улы (1958), ғалим-химик‑технолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Сафин Марат Мөбин улы — Рәсәй тенниссыһы, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры.
* Солтанов Марат Абдыразак улы — ҡырғыҙ дәүләт эшмәкәре.
* Сөләймәнов Марат Ноғман улы (5 апрель 1957 йыл — 6 ғинуар 1996 йыл) — философ, социолог, ғалим.
* Сәғитов Марат Усман улы (8 июль 1925 йыл — 15 ноябрь 1988 йыл) — астроном-ғалим, гравиметрист, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Сәйетов Марат Шакир улы (2 май 1934 йыл) — врач, СССР һәм партия эшмәкәре.
* Сәйфуллин Марат Вәзих улы (1955), театр актёры.
* Тойғонов Марсель Марат улы (19 декабрь 1970) — микробиолог. Медицина фәндәре докторы (2003), профессор (2005).
* Түләбаев Марат Сәйфулла улы 18 ноябрь 1939 йыл) — СССР, партия һәм хужалыҡ эшмәкәре.
* Үтәшев Марат Мөхәр улы (1 ноябрь 1938 йыл) — ғалим-юрист, политолог, партия органдары хеҙмәткәре һәм юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Фазлыев Марат Мөҙәрис улы (8 май 1967 йыл) — ғалим-терапевт, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Фәйзуллин Марат Рәйес улы (Татурас) (ингл. Marat Fayzullin (Taturas) (7 ноябрь 1982) — Рәсәй музыканты, композитор һәм музыкаль продюсер, тауыш режиссёры.
* Хисмәтуллин Марат Мәғәфүр улы (1938—2018) — опера йырсыһы (баритон), режиссёр, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Хөсәйенов Марат Әсҡәт улы (1944—2016) — хужалыҡ эшмәкәре.
* Хәкимов Марат Нурый улы (1952) — дәүләт именлеге органдары ветераны, подполковник (1996).
* Хәмиҙуллин Мара́т Өмөтбай улы (2 ғинуар 1936 — 12 ғинуар 2011) — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Шәйҙуллин Марат Ғәвис улы (1931—2007) — хужалыҡ эшмәкәре.
* Шәмиғолов Марат Абдулла улы (1 август 1926 йыл — 15 май 1981 йыл) — СССР тренеры.
* Шәрипов Марат Сабит улы (1962 йыл) — йырсы, педагог, Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (2010). Филология фәндәре кандидаты (1988).
* Әбдрәхимов Марат Сулпан улы (29 март 1970 йыл) — актёр.
* Әхмәтзарипов Марат Әғзәм улы (1956), дирижёр, музыкант.
* Юнысов Марат Сабир улы (18 март 1940 йыл) — үзбәк һәм Рәсәй химик ғалимы.
* Янбаев Марат Салауат улы (10 апрель 1947) — СССР һәм Рәсәй хужалыҡ эшмәкәре.
* Янборисов Марат Хәбиб улы (1951—1.01.2021), ғалим-тарихсы.

# Марат (исем)
## Башҡа мәғәнәләре

* Марат — 1921—1943 йылдарҙа «Петропавловск» совет Балтик флотында линкорҙың исеме.
* «Марат» — Эстонияла 1926 йылда нигеҙләнгән һәм 2016 йылда ябылған трикотаж фабрикаһы.
* Марат — Ҡырымдың Джанкой районында юҡҡа сыҡҡан ауыл.
* Марат — Пенза өлкәһе Башмаков районындағы ауыл.