# Усть-Донецкий

Усть-Донецкий — Ростов өлкәһендә эшселәр ҡасабаһы.
Усть-Донецкий районы һәм Усть-Донецкий ҡала биләмәһенең административ үҙәге. Халҡы — 11256 кеше (2016).

# Усть-Донецкий
## Тарихы

Эшселәр ҡасабаһы тарихы Кочетовская станицаһының Хрестцы утарынан башлана (шул ул уҡ Христовский, Крестовский), ул 1837 йылда уҡ булған.
1958 йылда Усть-Донецкий йылға порты төҙөлөшө биләмәһендәге тораҡ пунктҡа Усть-Донецкий ҡасабаһы исеме бирелә. 1961 йылдың 13 ғинуарынан Ростов өлкә башҡарма комитеты ҡарары менән Усть-Донецкий ҡасабаһы эшселәр ҡасабаһы категорияһына ҡарай.
1963 йылдың февраленән алып 1965 йылдың ноябренә тиклем Усть-Донецкий эшселәр ҡасабаһы Ростов өлкәһенең Волгодонск ҡалаһы ҡарамағында була.
1965 йылдың ноябренән Усть-Донецкий эшселәр ҡасабаһы яңы барлыҡҡа килгән Усть-Донецкий районының үҙәге була.

# Усть-Донецкий
## Географияһы һәм климаты

Усть-Донецкий ҡасабаһы Северный Донец йылғаһының уң яҡ ярында, Дон йылғаһына ҡушылған урындан 4 км алыҫлыҡта ята.
Климаты
Климат тибы — эҫе йәй менән дымлы континенталь менән (Dfa — Кеплендың климаттар классификацияһы буйынса). Уртаса йыллыҡ һауа температураһы — 9,3 °C, яуым — төшөм күләме— 493 мм
Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Уртаса максимум, °C | −2,1 | −1,4 | 4,1 | 15,5 | 22,6 | 26,7 | 29,2 | 28,3 | 22,3 | 13,8 | 5,9 | 1,1 | 13,8 |
| Уртаса температура, °C | −5,2 | −4,7 | 0,5 | 10,3 | 16,9 | 20,9 | 23,3 | 22,4 | 16,7 | 9,4 | 3,0 | −1,6 | 9,3 |
| Уртаса минимум, °C | −8,2 | −7,9 | −3,1 | 5,2 | 11,3 | 15,2 | 17,4 | 16,5 | 11,2 | 5,1 | 0,1 | −4,2 | 4,9 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 38 | 33 | 30 | 41 | 46 | 51 | 51 | 40 | 36 | 30 | 43 | 54 | 493 |
| Сығанаҡ: ||||||||||||||

# Усть-Донецкий
## Социаль сфераһы

Мәғарифы
Дөйөм урта:
Усть-Донецкий ҡасабаһында Усть-Донецк районының МБУЗ «Үҙәк район дауаханаһының» төп медицина дауалау учреждениеһы урынлашҡан, унда 110 койкалыҡ стационар һәм 200 кешегә поликлиника бар.
1. 1-се Усть-Донецкий дөйөм урта белем биреү мәктәбе
2. 2-се Усть-Донецкий дөйөм урта белем биреү мәктәбе
Өҫтәлмә:
1. Балалар ижады йорто
2. Усть-Донецкий балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе
Мәктәпкәсә
1. «Золотой ключик» балалар баҡсаһы
2. «Родничок» балалар баҡсаһы
3. «Солнышко» балалар баҡсаһы
4. «Жар-птица» балалар баҡсаһы
Мәҙәниәте
* Усть-Донецкий районының «Район мәҙәниәт йорто»
* Усть-Донецкий районының балалар сәнғәт мәктәбе
* Анатолий Калинин исемендәге Усть-Донецкий үҙәк китапханаһы
Медицина
Усть-Донецкий ҡасабаһында МБУЗ«Үҙәк район дауаханаһының» төп медицина учреждениеһы урынлашҡан. Унда 110 койкалы стационар, 200 кешегә поликлиника бар.

# Усть-Донецкий
## Иҫтәлекле урындары

* Ҡасабала В. И. Ленин һәйкәле
* «Ҡайғырыусы яугир» һәйкәле. 1943 йылда һәләк булыусылар иҫтәлегенә 1975 йылдың 9 майында ҡуйылған. Һәйкәлдең авторҙары: архитекторы Болдырев Виталий Иванович һәм скульпторы Евдокия Александровна Бражникова. Был скульптура Усть-Донецк бетон заводында ҡойолған. Һәйкәл янында кирбес стенала Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яҡташтарҙың исемдәре яҙылған һәм мәңгелек ут урынлашҡан.
* Илия Пророк сиркәүе

# Усть-Донецкий
## Иҡтисады

Сәнәғәт предприятиелары
* «Усть-Донецк порт» акционерҙар йәмғиәте
* ООО «Усть-Донецк суднолар төҙөү-суднолар ремонтлау заводы»
* Усть-Донецкий ҡасабаһында «Глория джинс» фабрикаһы (уның урынында элек район ҡулланыусылар йәмғиәтенең универмагы булған).

# Усть-Донецкий
## Транспорты

Ҡасабала Усть-Донецкий тимер юл станцияһы бар (бер юллы электрлаштырылған һыҙыҡта һуңғы пункты Лесостепь — Усть-Донецкий), ул Рәсәй тимер юлдарының Ростов төбәгенәң Төньяҡ-Кавказ тимер юлы составына инә. Дондағы Ростовҡа көн һайын 1 электропоезд йөрөй.