yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ликёр

Ликер ( франц. liqueur; лат. liquor — «шыйыҡлыҡ») — ҡағиҙә булараҡ емеш-еләк һуттарынан, тамырҙар һәм тәмләткестәр ҡушылған хуш еҫле үлән төнәтмәләренән алынған татлы (спиртлы) алкоголле эсемлек. Этил спиртының йөкмәткеһе төрлөсә (күләме буйынса 15 проценттан 75 процентҡа тиклем), шәкәр миҡдары дөйөм алғанда 25 проценттан 60 процентҡа тиклем тәшкил итә.
Ликёрҙарҙың коммерция етештереүе урта быуаттарҙа, алхимиктар, табиптар, монахтар тормош эликсирын эҙләгәндә башлана. Был киң билдәле ликёрҙарҙың, шул иҫәптән был эсемлектәр тәүге тапҡыр алынған дини ордендарҙың исемдәрен йөрөтөүселәрҙең күбәйеүенә килтерә. Хәҙерге ваҡытта бөтә ерҙә лә тиерлек ликёрҙар етештерелә, ҡайһы бер урындағы сорттар туристарҙың иғтибарын йәлеп итеү өсөн белешмәләрҙә йыш телгә алына.

# Ликёр
## Ликёрҙар классификацияһы

Ликёрҙарҙың һәм уларҙы етештереү ысулдарының күп төрлөлөгө арҡаһында төрлө характеристика буйынса классификация варианттары күп: көсө, тәме буйынса (Францияла популяр ысул), төп тәм-том ингредиенттары (емеш- еләк, еләк, үлән һәм тамыр, сәскә һ. б.), спирт нигеҙе төрө буйынса. Ликёрҙың исеме тауар билдәһе булыуы мөмкин (мәҫәлән, — Baileys, Grand Marnier), йәки дөйөм атама (мәҫәлән, — шартрез, кюрасао).
Ғәҙәттә ликёрҙар көслө (35-45 % спирт, 30-50 % шәкәр), десертҡа (25-30 % спирт һәм 25-30 % шәкәр) һәм кремдарға (15-23 % спирт һәм 50-60 % шәкәр) бүленә. Беренсе төркөмгә монахтар, провизорҙар, кондитерҙар уйлап сығарған иң боронғо ликёрҙарҙың күпселеге инә. Кремлы ликёрҙар сағыштырмаса күптән түгел генә барлыҡҡа килгән, XX быуат уртаһында тығыҙлығы һәм бик татлы тәме менән айырыла. Ҡайһы берҙә эмульсион ликёрҙар төркөмөн айыралар; бындай ликёрҙарға үтә күренмәүсәнлек, составы (йомортҡа, ҡаймаҡ һ.б. нигеҙендә, ҡағиҙә булараҡ, май күп булған), спирттың 15 % -тан артҡан көсө (18-35 %) һәм шәкәр миҡдары 15 % юғары (15-35 %) булыуы менән характерлана.

# Ликёр
## Ҡулланыу

Ликёрҙарҙы, ғәҙәттә, төшкө аш аҙағында сәй йәки ҡәһүә, дижестива (аш һеңдереү) өсөн бирәләр. Шыйығайтылмаған килеш тә, күп һанлы ҡатнаш эсемлектәр һәм коктейлдәр составында ла ҡулланыла, төрлө һуттар менән еңел ҡатнаша. Шулай уҡ һәр төрлө ризыҡ, тәү сиратта десерт әҙерләү өсөн ҡулланыла.

# Ликёр
## Иҫкәрмә

* ↑ Das WikipediA Lexikon in einem Band. MOHN Media. Mohndruck GmbH. Gütersloch.2008 ISBN 978-3-577-09102-2
* ↑ Ликёры (билдәһеҙ). Барменская ассоциация России. Дата обращения: 23 сентябрь 2017. [yes Архивировано] 23 сентябрь 2017 года. 2017 йыл 23 сентябрь архивланған.
* ↑ Д. И. Ермакович, А. А. Синяк. Ликёры // Коктейли. — М.: АСТ. — С. 102. — 160 с. — ISBN 978-5-17-080803-8.
* ↑ Справочник технического переводчика. — Интент. 2009—2013.
* ↑ Герасимова В.А., Белокурова Е.С., Вытовтов А.А. Ликёроводочные изделия // Товароведение и экспертиза вкусовых товаров: Учебник для вузов. — СПб.: Питер, 2005. — С. 115—116. — (Учебник для вузов).
* ↑ Если в шаблоне {{cite web}} задаётся параметр archive-url=, должен задаваться и параметр archive-date=, и наоборот. ГОСТ Р 52191-2003 Ликёры. Общие технические условия (билдәһеҙ). Дата обращения: 14 май 2017.
# Турку синагогаһы

Турку синагогаһы (фин. Turun synagoga швед. Åbo synagoga) — Турку ҡалаһында йәһүдтәрҙең культ бинаһы, Финляндияның Хельсинки ҡалаһындағы синагоганан тыш икенсе.

# Турку синагогаһы
## Тарихы

1858 йылға тиклем христианлыҡты алмаған йәһүдтәргә Финляндияла йәшәү тыйылған була. Тыйыу 1858 йылдан хеҙмәтте тамамлаған йәһүд-хәрби хеҙмәткәрҙәр һәм Финляндияла йәшәгән матростарға ҡағылмай.
Александр II үлгәндән һуң 1886 йылғы Финляндияның Сенаты ҡарары менән йәһүдтәрҙең хәле ҡатмарлаша, уның буйынса 1858 йылғы элекке тәртип юҡҡа сыға һәм рөхсәт ваҡытлыса йәшәү төрө менән алмаштырыла, ул губернаторҙың махсус рөхсәте менән ҡалала тик алты ай ғына йәшәргә хоҡуҡ бирә.
1888 йылда Туркунан 12 йәһүд ғаиләһен ситкә сығарыу тураһында ҡарар сығарыла (Выборгтан 52 йәһүд ғаиләһенән 34 йәһүд ғаиләһе һөрөлә). Һөрөлгән ғаиләләрҙең өлөшө АҠШ-ҡа, башҡалары Фәләстинға күсеп китә.
1917 йылда (1918 йылда закон менән раҫланған) Финляндия Европа дәүләттәре араһында беренсе булып илдә йәшәгән йәһүдтәргә тулы граждандар хоҡуғын бирә.
Туркулағы синагога бинаһы архитекторҙар Август Кроок һәм Йохан Ескил Хиндерссон проекты буйынса 1912 йылда банк заемы иҫәбенә төҙөлә.
Барабан менән дүрт бағанала торған һәм көмбәҙле ике ҡатлы кирбес бина әлеге ваҡытта Финляндияның тарихи-мәҙәни мираҫы исемлегенә индерелгән.
# Прелая (Үрге Мгла ҡушылдығы)

Прелая — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Үрге Мгла йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Прелая (Үрге Мгла ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Воронов морононан Канин нос моронона тиклем (Мезень йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000312103000050939
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005093
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Йомадиәл әүүәл

Йомадиәл әүүәл — һижри иҫәп менән йылдың бишенсе айы.
| Һ | М | Беренсе көн | Аҙаҡҡы көн |
| 1431 | 2010 | 15 апрель | 14 май |
| 1432 | 2011 | 5 апрель | 3 май |
| 1433 | 2012 | 24 март | 21 апрель |
| 1434 | 2013 | 13 март | 10 апрель |
| 1435 | 2014 | 2 март | 31 март |
| 1436 | 2015 | 20 февраль | 20 март |
| 1437 | 2016 | 10 февраль | 9 март |
| Йомадиәл әүүәл айы ||||
# Берш

Берш (лат. Sander volgensis, рус. Волжский судак) — нурҡанатлы балыҡтарҙың алабуға һымаҡтар отрядынан, алабуғалар ғәиләһенән (Percidae) бер төр.

# Берш
## Фәнни классификация

* Домен: Эукариоттар
* Батшалыҡ: Хайуандар(лат. Animalia)
* Тип: Хордалылар (лат. Chordata)
* Подтип: Умыртҡалыларе (лат. Vertebrata)
* Төркөм (Инфратип): Ауыҙяңаҡлылар (лат. Gnathostomi)
* Надкласс: Балыҡтар(лат. Pisces)
* Класс: Һөйәкле балыҡтар (лат. Osteichthyes)
* Төркөм: Нурҡанатлы балыҡтар (лат. Actinopterygii, Teleostomi)
* Отряд: Алабуға һымаҡтар
* Ғәиләһе: Алабуғалар
* Ырыу: Һыла (Судак)
* Төр: Берш

# Берш
## Ҡылыҡһырлама

Берш — алабуғалар ғәиләһенең бер вәкиле. Энәйөҙгөслө балыҡ (колючеперые рыбы).
Һыла (судак, лат. L. sandra Cuv.) менән берш бер ырыуҙан, үҙ-ара ныҡ оҡшаштар . Берш һыланан бәләкәйерәк булһа ла, төҫтәре менән бер иш тиерлек. Һыланан уны бөтә тештәре лә бер ҙурлыҡта булыуы, ҡаҙыҡ тештәренең булмауы һәм яңаҡтарын һөйәк тәңкәләр ҡаплауы (һыланың сикәһе яланғас) буйынса айырып була.

# Берш
## Таралыуы

Төп ареалы — Азов, Ҡара һәм Каспий диңгеҙ бассейнындағы йылғалар. Волга , Дон, Донец һәм Днепр йылғалары менән уларҙың ҡушылдыҡтарында тереклек итә.
Башҡортостанда ул Ағиҙелдең түбәнге ағымында осрай. Унда берш Түбәнге Кама һыуһаҡлағысы аша килеп инә. Әммә бер ҡайҙа ла һыла кеүек күп осрамай.

# Берш
## Йәшәү рәүеше

Йәшәү рәүеше әҙ өйрәнелгән. Сөнки, төйәк иткән ере — йылға уртаһы. Һәр саҡ тәрәндә, йылғаның ҡомло төбөндә тереклек итә.
Оҙонлоғо 45 см-ға, ауырлығы 1,2—2,9 кг-ға етә.
Ғәҙәттә, көтөү менән һунар итәләр. Йыртҡыстар. Ваҡ балыҡтар менән туҡланалар. Ҡорбандары 0,5 −10 см тирәһендә.

# Берш
## Үрсеүе һәм үҫеше

Енси етлегеү һәм үрсеү 3-4 йәштә башлана. Ыуылдырыҡтарын май айында, һыланан саҡ ҡына һуңыраҡ (көндәр йылынғасыраҡ) һала башлайҙар. Бының өсөн һыу төбөндәге үҫемлек ҡалдыҡтары, ағас тамырҙары, ата балыҡтар ҡаҙған оялар файҙаланыла.
Селбәрәләренең тәүге йылда һыланыҡы кеүек ҡаҙыҡ тештәре үҫешә.Бер аҙҙан ул тештәр төшә һәм өлкән заттарында бөтөнләй булмай.
# Халиҡов

Халиҡов — башҡорт фамилияһы.
* Халиҡов Айҙар Шәрифйән улы (1961) — энергетик, хужалыҡ эшмәкәре, муниципаль хеҙмәткәр.
* Халиҡов Мансур Хатип улы (1886—1934) — башҡорт дин әһеле, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты мөфтөйө (1921—1923). Сәйәси золом ҡорбаны.
* Халиҡов Муллайән Дәүләтша улы (1894—1937) — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте етәкселәренең береһе, күренекле дәүләт эшмәкәре.
* Халиҡов Тимербулат Ғәләүетдин улы (1917—1958) — Советтар Союзы Геройы.
* Халиҡов Хәлил Мырҙайән улы (1939) — рәсәй сәнәғәт, партия һәм хужалыҡ эшмәкәре.
# Байрамғол ауыл биләмәһе

Байрамғол ауыл биләмәһе — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Арғаяш районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге —Байрамғол ауылы.

# Байрамғол ауыл биләмәһе
## Тарихы

Ауыл биләмәһе статусы һәм сиктәре 2004 йылдың 12 ноябрендәге 292-ЗО-се «Арғаяш муниципаль районы һәм уның составындағы ауыл биләмәләренең статусы һәм сиктәре тураһында» исемле Силәбе өлкәһе Законына ярашлы билдәләнгән.
# Аҡназар (исем)

Аҡназар — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

# Аҡназар (исем)
## Этимологияһы

Аҡназар (Аҡнаҙар) башҡорт һәм ғәрәп телдәрендәге аҡ һәм назар һүҙҙәренең ҡушылыуынан барлыҡҡа килгән төрки сығанаҡлы исем. Балаға изге ҡарашлы, иғтибарлы, ярҙамсыл булһын тигән теләктә ҡушылған..

# Аҡназар (исем)
## Билдәле кешеләр

Аҡнаҙар хан — Ҡаҙаҡ ханлығы ханы, 1538−1580 йылдарҙа, Ҡасим хан улы. Үҙ-ара талаш-тартыштан һуң ханлыҡты тергеҙеү осорон Аҡнаҙар исеме менән бәйләйҙәр, ул хакимлыҡ иткән осорҙа дәүләттең эске һәм тышҡы сәйәсәтендә үҫеш күҙәтелә.

# Аҡназар (исем)
## Фамилия

Аҡназаров Зәкәриә Шәрәфетдин улы (22 август 1924 йыл — 2 апрель 2000 йыл) — совет комсомол, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1962—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 6—9‑сы, РСФСР-ҙың 10-сы һәм 11‑се, Башҡорт АССР-ының 4—11‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1966—1971 йылдарҙа КПСС‑тың Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы. Ике Ленин (1971, 1984), Октябрь Революцияһы (1981), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957, 1966) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1974) ордендары кавалеры. Өфө ҡалаһының почётлы гражданы.

# Аҡназар (исем)
## Ауылдар

Аҡназар (Хәйбулла районы) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. Аҡназар (Мәләүез районы) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
# Теләүкәй Олотимеров

Теләүкәй Олотимеров (? — 1740) — башҡорт старшинаһы. 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе.

# Теләүкәй Олотимеров
## Биографияһы

Теләүкәй Олотимеров сығышы менән Нуғай даруғаһы Ҡатай улусы башҡорттарынан. Ҡатай улусы старшинаһы булып хеҙмәт итә.
1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдарында әүҙем ҡатнаша, был осор ихтилалдарҙың башынан алып аҙағына тиклем батша хөкүмәте ғәскәрҙәренә ҡаршы алыштарҙа һуғыша.
1735 йылда абыҙ Килмәк Нурышев отряды составында Нуғай даруғаһында хөкүмәт командаларына ҡаршы һуғышҡан.
1739 йылдың көҙөндә Себер даруғаһында Аҙнабай Теләүғолов, Йәрмөхәмәт Хажиев, Мәндәр Ҡарабаев, Әләнейәнғол Ҡотлоғужин, Исламғол Юлдашев һәм Миңлеғол Юлаев (Ҡараһаҡал) менән бергә яңы ихтилалды ойоштороу эше менән шөғөлләнә. Ихтилалды ойоштороусылар Миңлеғол Юлаевты Солтангәрәй исеме аҫтында хан итеп һайлайҙар һәм шулай итеп батша хөкүмәтенән үҙ аҫаба хоҡуҡтарын һаҡларға теләйҙәр. Шулай уҡ ханды иғлан итеүҙе милли дәүләт төҙөүҙе башлау һымаҡ ҡарарға мөмкин, башҡорт халҡының милли-азатлыҡ хәрәкәте яңы сифатҡа эйә була. Һөҙөмтәлә 1740 йылдың ғинуарында Себер даруғаһы башҡорттары йәнә хәрби хәрәкәттәргә күсә.
1740 йылдың апрелендә Ҡараһаҡал хан Нуғай даруғаһына килә, һәм урындағы ихтилал етәкселәренә — Теләүкәй Олотимеровҡа һәм Дыуан-Табын улусы старшинаһы Солтан Арыҫланбәковҡа кенәз титулын бирә.
1740 йылдың май башында Нуғай даруғаһының Кәлсер‑Табын улусында Теләүкәй Олотимеровтың отряды хөкүмәткә тоғро башҡорттар һәм капитан С. Ф. Кублицкий етәкселегендәге хөкүмәт командаһы тарафынан ҡыйратылған. 1940 йылдың август башында Оло Инйәр йылғаһы буйында уның ғаилә ағзалары үлтерелә.
1740 йылдың 26 авгусында Күҙйылға йылғаһы (Кесе Инйәр йылғаһы ҡушылдығы) янында секунд‑майор Зимнинский етәкселегендәге хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы алышта Теләүкәй Олотимеров үлемесле яраланған.
# Бар районы

Бар районы (укр. Барський район) — Винница өлкәһендәге район. Район үҙәге — Бар ҡалаһы.
2018 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 51 444 кеше йәшәй.
# 1976 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1976 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1976 MCMLXXVI |
| Юлиан стилендә | 1975 — 1976 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2728 — 2729 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7484 — 7485 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5736 — 5737 ה'תשל"ו — ה'תשל"ז |
| Мосолман календары | 1396 — 1397 |
| Боронғо әрмән календары | 1425 ԹՎ ՌՆԻԵ |
| Ҡытай календары | 4672 — 4673 (с 31 январь) 乙卯 — 丙辰 синий заяц — красный дракон |
| Эфиопа календары | 1968 — 1969 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2032 — 2033 |
| - Шака самват | 1898 — 1899 |
| Иран календары | 1354 — 1355 |
1976 (бер мең туғыҙ йөҙ етмеш алтынсы) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса кесаҙна көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1976 йылы, 2 мең йыллыҡтың 976 йылы, XX быуаттың 76 йылы, XX быуаттың 8 ун йыллығының 6 йылы, 1970 йылдарҙың 7 йылы.

# 1976 йыл
## Тыуғандар

* 26 сентябрь — Абдразаҡов Илдар Әмир улы, Башҡортостандың (2011) һәм Татарстандың (2013) халыҡ артисы.
* 18 август — Алтынбаев Рәнис Рәйес улы, ғалим, филология фәндәре кандидаты, 2011 йылдан Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары.
* 16 декабрь — Лилиә Ғүмәрова, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, 2014 йылдан Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советында Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы башҡарма органы вәкиле, Федерация Советының Мәғариф, фән һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары.

# 1976 йыл
## Вафат булғандар

* 21 октябрь — Сайранов Садиҡ Уйылдан улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).
# Сопронь-Ёль

Сопронь-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лопь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Сопронь-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020442
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002044
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Фудзияма

Фудзияма, Фудзи тауы, Фудзисан (япон. 富士山) — Японияның Хонсю утрауында урынлашҡан вулкан, Японияның иң бейек тауы. Бейеклеге — 3776 м. Японияның Хонсю утрауындағы янар вулкан, Токионан 90 км көньяҡ-көнсығышта урынлашҡан. Һуңғы атылыуы 1707—1708 йылдарҙа булған. Тау идеал конус һыҙатлы. Туризм төбәге һәм буддист синтоист күльты өсөн изге ғибәҙәт ҡылыу урыны булып иҫәпләнә.
Фудзи бер нисә быуат буйы япон сәнғәтендә билдәле тема булып тора.
Бөгөнгө көндә Фудзи түбәһендә Дзинзя синтоист ғибәҙәтханаһы, почта бүлексәһе һәм метеостанция урынлашҡан. Тау Фудзи-Хаконэ-Идзу милли паркы биләмәһендә урынлашҡан.
# Ҡырым татарҙары

Ҡырым татарҙары (ҡырымтат. qırımtatarlar, къырымтатарлар, яңғыҙлыҡ һанда ҡырымтат. qırımtatar, къырымтатар) йәки ҡырымлылар (ҡырымтат. qırımlar, къырымлар, беренсе һанда ҡырымтат. qırım, къырым) — Ҡырым ярымутрауында тарихи ҡалыплашҡан төрки телле халыҡ. Алтай телдәре ғаиләһе төрки телдәр төркөмөнә ҡараған ҡырым татарҙары теле һөйләшәләр.
Ҡырым татарҙарының күпселеге — мосолмандар-сөнниҙәр, хәнәфи мәзһәбенә ҡарайҙар.
# Нузык

Нузык — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кильмезь йылғаһының һул ярына тамағынан 173 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Нузык
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038798
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103879
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Истомина Авдотья Ильинична

Истомина Авдотья Ильинична (6 ғинуар 1799 йыл — 26 июнь 1848 йыл) — Санкт-Петербург балетының легендар бейеүсеһе.

# Истомина Авдотья Ильинична
## Биографияһы

Авдо́тья (Евдоки́я) Ильи́нична Исто́мина 1799 йылдың 6 ғинуарында Санкт-Петербургта тыуған. 1816 йылда Петербург театр училищеһын тамамлай һәм урындағы Ҙур театр сәхнәһендә сығыш яһай башлай. Тиҙҙән ул балет труппаһының төп бейеүсеһенә әйләнә.
Авдотья Истомина — атаҡлы балетмейстер Шарль-Луи Дидлоның талантлы уҡыусыларының береһе. Александр Сергеевич Пушкин үҙенең киң билдәле «Евгений Онегин» романында нәҡ уны һүрәтләй. Шарль-Луи Дидло үҙе ижад итеп, 1818 йылда сәхнәгә ҡуйған «Зефир һәм Флора», шулай уҡ ошо йылдағы «Африка арыҫланы» («Африканский лев») балет спектаклдәрендә бейеүсе ҙур уңыштарға өлгәшә. 1820 йылда сәхнәләштерелгән «Калиф Багдадский», «Евтимий һәм Евхариса», «Роланд һәм Моргана», «Лиза һәм Колен», унан һуңыраҡ ҡуйылған «Лелия Нарбонская» һәм башҡа балеттарҙағы сығыштарынан һуң да Авдотья Истоминаны тамашасы оҙайлы һәм ҡайнар алҡыштарға күмә.
Ҡай бер ваҡыттарҙа Авдотья Истомина шулай уҡ комедия жанры булған водевилдәрҙә, телмәрле ролдәрҙә лә уйнай. Бейеүсе янында һәр саҡ уның таланты һәм матурлығына, сәхнә ижадына ғашиҡтар өйкөлөшөп йөрөй. Ул заман йәш егеттәр араһында Авдотья Истомина арҡаһында дуэлдәр берәү генә булмай, уларҙың ҡайһы берҙәре хатта фажиғәле тамамлана (ҡара —ru:Четверная дуэль).
Балеттан киткәндән һуң ғына, бары тик 1840-сы йылдарҙа, Авдотья Истомина драма актёры П. С. Экунинға кейәүгә сыға.
Талантлы бейеүсе 1848 йылдың 26 июнендә ваба (холера) сиренән вафат була.
Авдотья Истомина Санкт-Петербургтың хәҙерге Ҡыҙыл гвардия районында урынлашҡан Оло Охта зыяратында (ru:Большеохтинское кладбище) ерләнгән.
* Авдотья Истомина. 1815 йыл. Рәсем Пушкин исемендәге сәнғәт музейында һаҡлана.
* Авдотья Истомина. 1820 йыл. Авторы Анри-Франсуа Ризенер.
# Кебыла-Ю

Кебыла-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының һул ярына тамағынан 395 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Кебыла-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000066688
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006668
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡаһарманова Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы

Ҡаһарманова Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы (14 декабрь 1914 йыл — 1993 йыл), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1933—1950 йылдарҙа Дүртөйлө МТС-ының ҡатын-ҡыҙ тракторсылар бригадаһы етәксеһе. Ленин (1942) һәм «Почёт Билдәһе» (1935) ордендары кавалеры. Республикала «Почёт Билдәһе» орденына лайыҡ булған иң беренсе ҡатын-ҡыҙ.

# Ҡаһарманова Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы
## Биографияһы

Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы Ҡаһарманова 1914 йылдың 14 декабрендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дүртөйлө районы Мәскәү ауылында тыуған.

# Ҡаһарманова Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ленин ордены (1942)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1935)
# Елизаровка

Елизаровка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 891 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Елизаровка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029779
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202977
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Санохта

Санохта — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Керженец йылғаһының уң ярына тамағынан 146 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Санохта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034745
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003474
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тишица

Тишица — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чужга йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Тишица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000260
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000026
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0