yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Союмъя

Союмъя — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Пелым йылғаһының һул ярына тамағынан 502 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Союмъя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200011864
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201186
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Амара күле

Амара күле (рум. Lacul Amara) — Румынияла Слободзея — Бузэу юлы буйында Яломица ауылы янында диңгеҙ лиманында урынлашҡан күл.

# Амара күле
## Һүрәтләү

Күл өҫтө майҙаны 123 га (0.51 квадрат миль), һыу күләме 2600000 м³ (0.00062 куб миль), оҙонлоғо 4 км (2.5 миль) һәм киңлеге 200 метрҙан 800 метрға тиклем (660 фут), иң тәрән урыны 3 метр (9.8 фут). Күл Ямолица йылғаһы менән ҡушылмаған уйһыулыҡта урынлашҡан. Күл һыуында тоҙ концентрацияһы бик юғары, сөнки күл даими рәүештә сөсө йылға һыуы менән тулыландырылмай һәм күл һыуы ҡоро климат шарттарында парға әйләнәп тора. Сульфат тоҙҙарына, бикарботанҡа, хлоридтарға, ионид һәм бромидтарға бай һыу төрлө ауырыуҙарҙы дауалаусы мәл барлыҡҡа килтерә. Һыуҙың дөйөм минераллығы 9.8 г/л. Сапропель (һыу ятҡылыҡтары төбөнә ултырған үҫемлек ҡалдыҡтары һәм минераль матдәләр ҡатламы) мәл 40 % органик һәм 41 % минераль матдәләрҙән тора. Шифалы мәл терәк-хәрәкәт аппараты зарарланған, гинекологик сирле һәм дерматоз менән яфаланған кешеләргә тәҡдим ителә. Йөрәк-ҡан системаһы ауырыуҙары, Грейвс ауырыуы, баума һәм йоғошло ауырыуҙары булған кешеләргә мәл менән дауаланыу ҡәтғи тыйыла.
Өс ҡунаҡхананан торған 2000 урынлыҡ Амара шифаханаһы күл буйында урынлашҡан. 507 бүлмәле Lebăda Hotel ҡунаҡханаһы шифаханалаға иң ҙуры һәм илдәге иң ҙур ҡунаҡханаларҙың береһе.
# Няда-Лор

Няда-Лор — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сухая Речка ҡылымығының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Няда-Лор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300033459
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303345
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Перегонный (Ишембай)

Перегонный — Ишембай ҡалаһы биҫтәһе, уның көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә, Ағиҙел йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан .

# Перегонный (Ишембай)
## Тарихы

1932 йылда Ишембай (Иҫке Ишембай) ауылы янындағы тәүге нефть вышкаһынан йыраҡ түгел нефть ҡыуыу буйынса беренсе колонна төҙөлә, бында барлыҡҡа килгән ҡасаба (биҫтә) исеме шуға бәйле.
1936 йылда Ағиҙелдең һул яҡ ярында төҙөлгән Ишембай ҡыуыу заводы — Башҡортостандың беренсе нефть эшкәртеү предприятиеһы (бында тиҙ арала Ишембай-Өфө тимер юлы һуҙыла). Ҙур булмаған нефть эшкәртеү заводы һәм нефть промыслалары тирәләй эшселәр өсөн торлаҡ төҙөлә, ҡайһы бер барактар әле лә тора.
1959 йылда микрорайонда нефть эшкәртеүселәр өсөн яңы клуб асыла.
Перегонныйҙан алыҫ түгел «Өләсәй вышка» мемориаль комплексы бар. Ул Ағиҙелдең уң яғында 703-сө скважина урынында тора, ләкин был- Башҡортостанда тәүге нефть фонтаны урғылған легендар 702-се скважинаға (Ағиҙелдең һул яғындағы Иҫке Ишембай ауылы янында) һәйкәл .
Әлеге ваҡытта Перегонныйҙағы иҫке барактарҙан кешеләр уңайлы торлаҡҡа күсерелә, бында күпләп шәхси торлаҡ төҙөлә. Ҡасабаны ҡала халҡының баҡсалары уратып алған, шуға күрә ул яҙҙан көҙгә тиклем йәшеллеккә күмелә. Ағиҙелдең текә ярынан йылғаның һул яғындағы Салауат ҡалаһы, нефть химияһы комбинаты күренеп тора.
Ҡасабанан төньяҡтараҡ Бурансы ауылы урынлашҡан.

# Перегонный (Ишембай)
## Транспорт

«Автовокзал — Перегонный микрорайоны» ҡала маршрут автобустары йөрөй (№ 1). Бынан тыш ҡасаба аша Ишембай- Нефтсе микрорайоны, Ишембай- Алаҡай-Кинйәкәй-Скворчиха маршруты үтә.

# Перегонный (Ишембай)
## Урамдар

Перегонный биҫтәһе урамдары: Еңеүгә 65 йыл Авиация Белинский Володя Дубинин Муса Гәрәев Глинка Юл урамы Завод урамы Жуковский Куйбышев Лобачевский Островский Павлик Морозов Ағиҙел буйы Пугачёв Салауат Янсапов Тельман Теплица Танкистар Федосеев Яҡуп Ҡолмой

# Перегонный (Ишембай)
## Хәтер

2006 йылдың 15 сентябрендә 5-се урта мәктәп алдында Перегонный ҡасабаһынан Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙарға мемориал асылды.

# Перегонный (Ишембай)
## Башҡалар

Башҡортостан Республикаһы Ишембай һәм Ишембай районы буйынса 4-се суд участкаһы
# Сикитем

Сикитем — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кемчуг (Оло Кемчуг) йылғаһының уң ярына тамағынан 394 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Сикитем
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200016534
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201653
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хмелевая (Лапшанга ҡушылдығы)

Хмелевая — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе,Марий Эл Республикаһы,Кострома өлкәһе,Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лапшанга йылғаһының уң ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Хмелевая (Лапшанга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы Ветлуга ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400212110000042772
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004277
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мулевка (Аламбая ҡушылдығы)

Мулевка — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аламбай (Оло Мунгай)йылғаһының һул ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Мулевка (Аламбая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002968
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200296
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кельтом

Кельтом — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кеть (Оло Кеть) йылғаһының уң ярына тамағынан 1552 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Кельтом
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200024206
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202420
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Камышка (Том ҡушылдығы)

Камышка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Томь йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк (Кижиров ҡушылдығы) ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Камышка (Том ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200013084
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201308
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кубра (Сызранка ҡушылдығы)

Кубра — Рәсәйҙәге йылға. Һамар өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сызранка йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Кубра (Сызранка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001512112100009200
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100920
* Бассейн коды — 11.01.00.015
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Изепце

Изепце — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Үрге Анма йылғаһының һул ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Изепце
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200013787
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201378
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Цербст (ҡала)

Цербст (ҡала) (нем. Zerbst) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 23167 кеше йәшәй. Майҙаны — 78,33 км². Диңгеҙ кимәленән 67 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39261 һәм автомобиль коды — ABI.
# Чугуна

Чугуна — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Атла йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Чугуна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000595
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100059
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Камышла (Катунь ҡушылдығы)

Камышла — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Катунь йылғаһының һул ярына тамағынан 158 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Камышла (Катунь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100007067
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100706
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Отовась-Вож

Отовась-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уль-Вож йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Отовась-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000068323
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006832
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ингты-Яга

Ингты-Яга — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Карты-Варын-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Ингты-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200046218
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204621
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Үрге Чуега

Үрге Чуега — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға исемһеҙ №4887 ҡылымығының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Үрге Чуега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000048890
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004889
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пикалица

Пикалица (Пиколица) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сюзьма йылғаһының уң ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Пикалица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Золотница йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Воронов моронона тиклем (Сев. Двина йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300512103000004699
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000469
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тирвы-Яха

Тирвы-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тамбей йылғаһының уң ярына тамағынан 48,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 132 км.

# Тирвы-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043624
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304362
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кызыкчуль

Кызыкчуль — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кызылка (Кизилка) йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кызыкчуль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014883
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201488
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Маисты-Хи

Маисты-Хи — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы, Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Аргун йылғаһының уң ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Маисты-Хи
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы, Грозный ҡалаһынан Аргун йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001212108200005870
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200587
* Бассейн коды — 07.02.00.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тал ҡурҙайы

?Тал ҡурҙайы :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Класс: | Ҡоштар |
| Отряд: | Турғай һымактар |
| Ғаилә: | Һылыуҡас турғайҙар |
| Төр: | Тал ҡурҙайы |
Латинса исеме :
Acrocephalus dumetorum (Blyth, 1849) :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 558424 NCBI 68475 |
Тал ҡурҙайы, ҡамыш турғайы, ҡамыш сыпсығы (рус. Садовая камышовка, лат. Acrocephalus dumetorum)— турғайҙар отрядендәге ҡош.

# Тал ҡурҙайы
## Ҡылыҡһырлама

Турғайҙан бәләкәйерәк. Үлән араларында, тал ботаҡтарында пырхылдап •осоп йөрөүсе бәләкәй генә теремек ҡош. Дөйөм төҫө кө¬рәнһыу ерән, һырт яғы ҡарараҡ, кәүҙәһенең аҫ яғы сағыуыраҡ. Ҡойроғоноң осо түңәрәкләнеп тора. Башҡа ҡурҙайҙарҙан ныҡ сыбар булыуы менән айырыла.

# Тал ҡурҙайы
## Тауышы

Тауышы көслө генә: «шиҡ-шиҡ».

# Тал ҡурҙайы
## Йәшәү рәүеше

Аҡ сәпсеккә йәки ауыл ҡарлуға¬сына оҡшатып, сырылдап һайрай. Баҫыу ситтәрендәге бейек үлән араларында, һыу буйындағы ҡамышлыҡтарҙа, таллыҡтарҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Төр¬лө бөжәктәр менән туҡлана. Ояһын үлән һабаҡтарына беркетеп эшләй. Көрән һәм ҡыҙғылт һоро таптар менән сыбарланған 4—5 бөртөк алһыу аҡ, аҡ, һорғолт аҡ йәки һарғылт аҡ йомортҡаһы була.
# Баян-Чаган

Баян-Чаган — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чаган-Бургазы йылғаһының һул ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Баян-Чаган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005414
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100541
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гетти музейы

Гетти музейы (J. Paul Getty Museum) — Калифорнияла иң ҙур художестволы музей. 1997 йылдан музей Лос-Анжелеста урынлашҡан. Хәҙерге заман Гетти үҙәген төҙөү 1.2 млрд долларға төшкән. Архитекторы Ричард Мейер. Музейҙың антик осор коллекциялары Малибула күрһәтелә. Музейға инеү бушлай.
Музейҙы нефть магнаты Дж. Пол (1892—1976) нигеҙләгән. Ул ваҡытта ул донъялағы иң бай кеше булған. Музей кәрәк-яраҡтарына тип ҡалдырған күп миллиардлы мөлкәт музейҙы Лондон һәм Нью-Йорк аукциондарында иң хәлле һатып алыусы итә.
Музей етәкселәре бөйөк художниктарҙың картиналарын дәртләнеп һатып алалар, 1980 йылдарҙа уларҙы сәнғәт әҫәрҙәре баҙарында яһалма рәүештә хаҡ күтәреүҙә ғәйепләйҙәр. Гетти үҙәге Италия һәм Грециянан контрабанда ысулы менән антик сәнғәт әҫәрҙәрен һатып алыуҙа ғәйепләйҙәр. Италия хөкүмәте музейҙан законһыҙ сығарылған мөлкәтте кире ҡайтарыуҙы талап итә.
2013 йылда музей 4600-ҙән артыҡ экспонатың һанлы рәсемен йәмәғәт милкенә тапшырҙы.

# Гетти музейы
## Коллекция хазиналары

* Боронғо грек кратеры (Б.Э.Т 510 йылдар)
* Кибел статуяһы (Б.Э 50 й)
* XVI быуаттағы ҡулъяҙма
* Понтормо. Алебарда менйн йәш егет.
* Латур. Һуҡыр музыкант.
* Рембрандт. Изге Варфоломей
* Ренуар. «Ял итергә сығыу».
* Ван Гог. «Ирис».
# Нойю

Нойю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 368 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Нойю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072122
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007212
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Стругацкий Аркадий Натанович

Стругацкий Аркадий Натанович (28 август 1925 йыл — 12 октябрь 1991 йыл) — СССР яҙыусыһы, сценарист, тәржемәсе. Хәҙерге заман фәнни һәм социаль фантастика классикаһы тип һаналған бер нисә тиҫтә әҫәр авторы. Ағаһы Борис Стругальский менән бергә ижад иткән.
Был яҙыусы тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.
# Хариусовая Виска (Великая ҡушылдығы)

Хариусовая Виска — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Великая йылғаһының уң ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Хариусовая Виска (Великая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000055049
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005504
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0