# Ҡорайыштар

Ҡорайыштар (ғәр. قريش‎) — боронғо Мәккәлә хакимлыҡ тотҡан ҡәбилә; Мөхәммәт Пәйғәмбәр (Аллаһының фатихаһы һәм сәләме булһын уға) ошо ҡәбиләнән сыҡҡан.
Нәҫел Ҡорайыш ҡушаматлы Фиһер ибн Мәликтән таралған.

# Ҡорайыштар
## Ҡүсәй ибн Киләб

Фиһерҙең етенсе быуынындағы тоҡомо Ҡүсәй ибн Киләб (миләди 480 йылда үлгән) осоронда уның нәҫелдәре тулыһынса Мәккәгә һәм Ҡәғбә ғибәҙәтханаһына хужа булалар, Хижәздең күп өлөшөндә хакимлыҡ иткәндәр.
Байлығы һәм йоғонтололоғо өсөн Күсәйҙе «ҡорайыштар башлығы» тип йөрөтәләр. Ҡүсәйҙең тоҡомдарынан иң билдәлеһе — ейәне Хашим була (вафаты Ғәззәлә). Ул Мәккә башлығы тип һаналған, ул хакимлыҡ иткән осорҙа аҙыҡ-түлек менән сауҙа итеү киңәйә, ҡыш каруандар Йәмәнгә юллана, ә йәйгеһен Сүриәгә йүнәлә.
Хашимдың вафатынан һуң ырыу башлығы булып Ғәбд әл-Моталлип ҡушаматлы улы Шәйбә тороп ҡала. Уның Зәм-зәм һыуының ҡоҙоғон тергеҙеүе тураһында риүәйәттәр һаҡланған. Борон уны жүрһүмиттәр быуып ҡуйған булғандар.
Был осорға ҡорайыштар Ҡәғбәлә сит илаһтарҙың һындарын ҡуйыуға ҡамасауламағандар, Ғәрәбстандың күп өлөшө өсөн дини үҙәк булараҡ ролен арттырырға тырышҡандар.

# Ҡорайыштар
## Ҡорайыштарҙың төп шәжәрәһе

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Ҡорайыш | Ҡорайыш | Ҡорайыш | Ҡорайыш | Ҡорайыш | Ҡорайыш |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Абд Манаф | Абд Манаф | Абд Манаф | Абд Манаф | Абд Манаф | Абд Манаф | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Абд Шамс | Абд Шамс | Абд Шамс | Абд Шамс | Абд Шамс | Абд Шамс |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Хашим | Хашим | Хашим | Хашим | Хашим | Хашим | | | Өмәйә | Өмәйә | Өмәйә | Өмәйә | Өмәйә | Өмәйә |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Абд аль-Мутталиб | Абд аль-Мутталиб | Абд аль-Мутталиб | Абд аль-Мутталиб | Абд аль-Мутталиб | Абд аль-Мутталиб | | | Өмәүиҙәр | Өмәүиҙәр | Өмәүиҙәр | Өмәүиҙәр | Өмәүиҙәр | Өмәүиҙәр |
| | | | | | | Абдуллах | Абдуллах | Абдуллах | Абдуллах | Абдуллах | Абдуллах | | | | | | | | | Әбү Талип | Әбү Талип | Әбү Талип | Әбү Талип | Әбү Талип | Әбү Талип | | | | | Аббас | Аббас | Аббас | Аббас | Аббас | Аббас | | | | | | |
| Ғүмәр | Ғүмәр | Ғүмәр | Ғүмәр | Ғүмәр | Ғүмәр | | | | | | | Әбү Бәкер | Әбү Бәкер | Әбү Бәкер | Әбү Бәкер | Әбү Бәкер | Әбү Бәкер | | | | | | | | | | | | | Ибн Ғәббәс | Ибн Ғәббәс | Ибн Ғәббәс | Ибн Ғәббәс | Ибн Ғәббәс | Ибн Ғәббәс | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| Хафса | Хафса | Хафса | Хафса | Хафса | Хафса | Мөхәммәт | Мөхәммәт | Мөхәммәт | Мөхәммәт | Мөхәммәт | Мөхәммәт | Ғәйшә | Ғәйшә | Ғәйшә | Ғәйшә | Ғәйшә | Ғәйшә | | | | | | | | | | | | | Ғәббәсиҙәр | Ғәббәсиҙәр | Ғәббәсиҙәр | Ғәббәсиҙәр | Ғәббәсиҙәр | Ғәббәсиҙәр | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Усман | Усман | Усман | Усман | Усман | Усман | Руҡайя | Руҡайя | Руҡайя | Руҡайя | Руҡайя | Руҡайя | Фатима | Фатима | Фатима | Фатима | Фатима | Фатима | | | Али | Али | Али | Али | Али | Али | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | Хәсән | Хәсән | Хәсән | Хәсән | Хәсән | Хәсән | | | Хөсәйен | Хөсәйен | Хөсәйен | Хөсәйен | Хөсәйен | Хөсәйен | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Идрисиҙәр | Идрисиҙәр | Идрисиҙәр | Идрисиҙәр | Идрисиҙәр | Идрисиҙәр | | | Фатимиҙар | Фатимиҙар | Фатимиҙар | Фатимиҙар | Фатимиҙар | Фатимиҙар | шиитские имамы | шиитские имамы | шиитские имамы | шиитские имамы | шиитские имамы | шиитские имамы |

# Ҡорайыштар
## Иң танылған ҡорайыш

Аҡсаны иң ҙур байлыҡ һанаған, ә кешене байлығына ҡарап баһалаған мәккәләр араһындағы ҡорайыш ырыуында миләди 571 йылда бөйөк кеше — Мөхәммәт Пәйғәмбәр ﷺ донъяға килгән. Уның атаһы бай булмаған сауҙагәр ҒәбдуЛлаһ (Аллаһ ҡоло тип тәржемә ителә), әсәһе Мәҙинәнән — Әминә исемле. Ул иртә үкһеҙ етем ҡала, бала саҡтан хеҙмәт итергә тотона. Көтөүсе лә була.
Сауҙагәр булараҡ, ул намыҫлы булыуы, хәрәмләшмәүе менән дан ала.
Рисаләт иңгәс, бик күп ауырлыҡтар кисереп, быуаттарға, ҡитғаларға таралған Аллаһ динен кешеләргә тапшыра, Мәккәне Ислам донъяһының үҙәгенә әүерелдерә.

# Ҡорайыштар
## Ҡурәйш сүрәһе

Ҡөрьән Кәримдә ҡорайыш ҡәбиләһенә бағышланған 106-сы сүрә «Ҡурәйш сүрәһе» (ғәр. سورة قريش‎) тип атала. Ҡурәйш (ҡорайыш) сүрәһе 4 аяттан тора, Мәккәлә иңгән. Риүәйәте: ҡорайыш ҡәбиләһе йылына ике мәртәбә сауҙагәрлек маҡсаты менән сәфәр ҡылған. Ҡыш көнө Йәмәнгә, йәй көнө Шамға (Димәшҡҡә) барғандар. Ҡайҙа ғына барһалар ҙа, уларҙы Харам-Шәриф (изге ғибәҙәтхана) әһеле тип хөрмәт иткәндәр. Аллаһы Тәғәлә уларға биргән ниғмәттәрен бәйән итеп, әлеге сүрәне иңдергән.
* Ул ҡорайыш ҡәүеменә был Ҡәғбәнең Раббыһына ғибәҙәт ҡылырға кәрәк. Сөнки уларҙың хөрмәтле булыуының сәбәбе - ошо Ҡәғбә
* Ҡурәйш 106:3