yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Түбәнге Лобаз

Түбәнге Лобаз — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Визинга йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Түбәнге Лобаз
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000019720
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001972
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тис

Тис (лат. Táxus) — тистар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек төрө. Тис - яй үҫә торған ағас йәки ҡыуаҡ, бейеклеге 1-ҙән 10 метрға тиклем. Олононоң диаметры 4 метрға етеүе ихтимал. Тистың үҙағасын күп быуаттар йәйә һәм һөңгө һабы өсөн ҡулланғандар.
Башҡорт теленә урыҫ теленән ингән, ә урыҫ телендәге этимологияһы билдәле түгел. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙа «тисс» тип яҙыу ҡулланыла , һүҙ аҙағында ике «с» яҙыла.

# Тис
## Төрҙәре

2013 йылдағы The Plant List мәғлүмәттәре буйынса тистың туғыҙ төрө бар:
* Taxus baccata L. (1753) typus — Еләкле тис, йәки Европа тисы
* Taxus brevifolia Nutt. (1849) — Ҡыҫҡа япраҡлы тис, йәки Тымыҡ океан тисы
* Taxus canadensis Marshall (1785) — Канада тисы
* Taxus cuspidata Siebold & Zucc. (1846) — Осло тис, йәки Алыҫ көнсығыш тисы
* Taxus floridana Nutt. ex Chapm. (1860) — Флорида тисы
* Taxus fuana Nan Li & R.R.Mill
* Taxus globosa Schltdl. (1838) — Шар кеүек тис, йәки Мексика тисы
* Taxus sumatrana ((Miq.) de Laub. — Суматра тисы
* Taxus wallichiana Zucc. (1843) — Валлих тисы

# Тис
## Төрҙәре
### Тәбиғи гибридтар

* Taxus ×hunnewelliana Rehder (1925) [= Taxus canadensis × Taxus cuspidata]
* Taxus ×media Rehder (1906) — Урталыҡ тис [= Taxus baccata × Taxus cuspidata]

# Тис
## Культуралы төрҙәр

Күпселек төрҙәренең һәм сорттарының һыуыҡҡа сыҙамлылығы: 6b һәм 5b-нан йылыраҡҡа тиклем.
# 1998 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1998 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1998 MCMXCVIII |
| Юлиан стилендә | 1997 — 1998 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2750 — 2751 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7506 — 7507 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5758 — 5759 ה'תשנ"ח — ה'תשנ"ט |
| Мосолман календары | 1419 — 1420 |
| Боронғо әрмән календары | 1447 ԹՎ ՌՆԽԷ |
| Ҡытай календары | 4694 — 4695 (с 28 январь) 丁丑 — 戊寅 красная корова — жёлтый тигр |
| Эфиопа календары | 1990 — 1991 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2054 — 2055 |
| - Шака самват | 1920 — 1921 |
| Иран календары | 1376 — 1377 |
1998 (бер мең туғыҙ йөҙ туҡһан һигеҙенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса кесаҙна көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1998 йылы, 2 мең йыллыҡтың 998 йылы, XX быуаттың 98 йылы, XX быуаттың 10 ун йыллығының 8 йылы, 1990 йылдарҙың 9 йылы.

# 1998 йыл
## Вафат булғандар

* 26 апрель — Булат Рафиҡов, башҡорт совет яҙыусыһы.
* 20 август — Шакиров Үлмәҫ Шакир улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 15 декабрь — Яхин Риза Хәжиәхмәт улы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1976).
# Крутогорная

Крутогорная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының уң ярына тамағынан 359 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Крутогорная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200031567
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203156
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Чиндат (йылға)

Чиндат — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға №1765 исемһеҙ йылғаның һул урында 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 126 км.

# Чиндат (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200017661
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201766
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аҫау (йылға)

Аҫау (рус. Асавка) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Варзы йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Аҫау (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100026022
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102602
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вежаю (Вычгрда ҡушылдығы)

Вежаю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының уң ярына тамағынан 1031 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Вежаю (Вычгрда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000013636
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001363
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Замарайка (Орда ҡушылдығы)

Замарайка — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Орда йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Замарайка (Орда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004190
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200419
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Селәби (термин)

Селәби (рус. селәби, төр. Çelebi, ғосман. چلبی) — төрки мәҙәни термин.

# Селәби (термин)
## Тарихы

«Селәби» һүҙе төрки әҙәби телдә XVIII быуатҡа ҡәҙәре аҡһөйәктәр, юғары ҡатлам руханиҙар (бигерәк тә суфый тәриҡәте башлыҡтары), күренекле яҙыусылар (Әүлиә Селәби) һ.б.) тарафына ҡулланыла. Был исемде йөрөткән беренсе билдәле кеше, күрәһең, Селәби Һүсәм әд-Дин (вафаты - 1284 йыл) булғандыр, уға Йәләлетдин Румиҙан мәүләүиҙәр тәриҡәте башлығы вазифаһы күскән булған. Шағир Ҡасими Әнүәрҙең шиғырҙарында «селәби» (һижри 835 (миләди 1431-1432) йылда вафат) «һөйөклө» тигәнде аңлата һәм Аллаһ тәғәләгә ҡарата ҡулланыла.
XIV һәм XV быуаттарҙа Ғосман империяһында күп кенә төрөк кенәздәре һәм бейзадәләре «селәби» дип атала, алар араһындаБаязит I солтандың бөтә улдары булған. Гректарға «селәби» һүҙе тик төрөксә генә тип билдәле булған, бер шәрехләү буйынса «селәби» төрек телендә затлы нәҫелдән тигәнде аңлатҡан. Хөләсә-и Ғәббәси һүҙлегендә «селәби» «яҙыусы», «шағир», «уҡыусы», «белеүсе», «зирәк» тигән мәғәнәләр килтерелә.
XVI быуат Европа авторҙарының хәбәрҙәре «селәби» ул вакытта испан телендәге «дон» һәм француз телендәге «monsieur», йәғни «әфәнде» һүҙ булараҡ ҡулланыла башлауын күрһәтә. «Сәләби» урынына «әфәнде» шағирҙар һәм ғалимдәргә ҡарата XVII быуат ахыры-XVIII быуат башында ҡулланылышҡа инә ахыры.
Үҙенең дини әһәмиәтенән тыш (мәүләүиҙәр тәриҡәтендә ул юғары рухи дәрәжәне билдәләй, мөршидтәр селәби-әфәнде дип атала), «селәби» һүҙе, моғайын, аҡһөйәктәрҙең балалары, танылған ғалимдар, ябай сәркәтиптәр өсөн фарсыларҙың мырҙа тигән һүҙе кеүек әһәмиәткә эйә булғандыр. XIX быуат ахырында «селәби», киреһенсә, мосолман булмаған кешеләргә, бигерәк тә европалыларға мөрәжәғәт һүҙе булып ҡала.

# Селәби (термин)
## Хәҙерге ҡулланышта

Үҙенең элекке «әфәнде» һәм «джентльмен» мәғәнәһендә был һүҙ мәҡәлдәрҙә генә һаҡланған:
   Sen çelebi men çelebi, ati kim kaşar? / һин селәби, мин селәби, атты кем ҡарар? (Башҡортса вариант: "Һин дә мулла, мин дә мулла, атҡа бесән кем һала?" )
Шулай уҡ был һүҙ этнотопоним булараҡ та йәшәп килә. Мәҫәлән, Әзербайжанда Селәбиҙәр, Жәбраил округында Селәбиҙәр исемле ауыл теркәлгән. Иранда - Селәби, Ҡырымда Селәбиҙәр (Плодова), Рәсәйҙә лә Силәбе ҡалаһы билдәле.
# Бетенхаузен

Бетенхаузен (нем. Bethenhausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 262 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,08 км². Диңгеҙ кимәленән 255–292 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7554 һәм автомобиль коды — GRZ.
# Хәсәүйорт

Хәсәүйорт (рус. Хасавюрт, ҡум. Хасав-юрт, чеч. Хаси-Эвл) — Дағстан Республикаһында урынлашҡан ҡала. Халыҡ һаны буйынса Махачҡалаҙан һуң өлкәлә икенсе урында тора.

# Хәсәүйорт
### Климат

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек |
| Уртаса температура, °C | −1,8 | −0,7 | 3,8 | 10,9 | 17,3 | 21,8 | 24,6 | 23,8 | 18,6 | 12,1 | 5,9 | 1,1 |
| Сығанаҡ: Climate-Data.org ||||||||||||||
# Глобиг-Бледдин

Глобиг-Бледдин (нем. Globig-Bleddin) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 594 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,92 км². Диңгеҙ кимәленән 69 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6901 һәм автомобиль коды — WB.
# Бәширов Әкрәм Абдулла улы

Бәширов Әкрәм Абдулла улы (14 март 1933 йыл — 28 ғинуар 2010 йыл) — ғалми-иҡтисадсы, иҡтисад фәндәре кандидаты (1968), профессор (1991).

# Бәширов Әкрәм Абдулла улы
## Биографияһы

Әкрәм Абдулла улы Бәширов 1933 йылдың 14 мартында Башҡорт АССР-ының Үрге Ҡыйғы районы (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы) Ҡолмәт ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1960 йыл|да Ҡазан финанс-иҡтисад институтын тамамлай. 1969 йылдан Өфө нефть институтында уҡыта.
1970 йылда һәм 2002 йылдарҙан — Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте эргәһендәге Финанс университетының Өфө филиалында (Бөтә Рәсәй ситтән тороп уҡыу финанс-иҡтисад институтының Өфө факультеты) уҡытыусыһы булып эшләй.
1986 йылдан — Мәскәү технология институтының Өфө филиалында — Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты (УФМТИ) бухгалтер иҫәбе кафедраһы мөдире була.
1991 йылдан башлап Башҡорт дәүләт аграр университетында уҡыта, 1994—2001 йылдарҙа аудит һәм һалымдар кафедраһы мөдире була.
Фәнни хеҙмәттәре сәнәғәт һәм ауыл төҙөлөшөндә хужалыҡ эшмәкәрлеге сығымдарын иҫәпләү һәм анализлау мәсьәләләренә арналған. 100‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1968), профессор (1991)
2010 йылдың 28 ғинуарында Өфө ҡалаһында вафат була.

# Бәширов Әкрәм Абдулла улы
## Хеҙмәттәре

* Калькулирование себестоимости в строительстве. М., 1980
* Бухгалтерский учёт в подрядном строительстве. М., 1983
* Учёт издержек производства и калькулирование себестоимости в подрядном строительстве. М., 1986.
# Хелена Шведская (аббатиса)

Хелена Шведская, Хелена Сверкерсдоттер булараҡ та билдәле (швед. Helena; 1190 ― 1247 йылдарҙа йәшәгән) ― швед принцессаһы һәм Врета монастыры аббатисаһы. Швеция короле Сверкер II-нең ҡыҙы, Швеция королеваһы Катарина Сунесдоттерҙың әсәһе.

# Хелена Шведская (аббатиса)
## Биографияһы

Хелена Данияла король Сверкер II һәм королева Бенедикта Эббесдоттер ғаиләһендә донъяға килә. Принцесса тыуған мәлдә уның атаһы тыуған иленән ҡыуылған була. 1195/1196 йылда ул Швеция короле тәхетенә ултыртыла. 1208 йылда тәхеттән ҡолатыла һәм 1210 йылда һуғышта һәләк була.
Хелена Врета монастырынан урланыуҙары билдәле булған өс ҡорбандың тәүгеһе. Ҡалған икәүһе ― уның ҡыҙы Бенедикта Бьельбо һәм уның ейәнсәре Ингрид Свантеполксдоттер. Хелена Сверкерсдоттер, ҡолатылған королдең берҙән-бер ҡыҙы, атаһы вафат булған мәлдә Врет аббатлығында уҡый. Уның туғандары король һәләк булған һуғышта Сверкерға ҡаршы һуғышҡан ярланың улы Сун Фолкессондан (1247 йылда үлгән) Хелен йәрәшеү тәҡдиме алыуы тураһында белмәүе бик мөмкин. Фолкессон Сун ― 1130 йылдан һуң швед тәхете өсөн үҙ-ара низағлашҡан ике династияның береһенең вәкиле, ә Хелен уларға көнәркәш династия ― Сверкерҙар һарайы вәкиле. Сун Фолкессон Хеленды урлай һәм, халыҡ риүәйәттәренә ярашлы, Имсеборг һарайына алып бара. Улар өйләнешә, һәм уларҙың ике ҡыҙы тыуа. Шулай итеп, ике швед нәҫеле, эргә яҡтан ғына булһа ла, берләшә.
1216 йылда Хелендың ағаһы Юхан I исеме аҫтында Швеция короле тажын кейә. 1222 йылда ул вафат булғас, уның балалары булмағанлыҡтан, Хелен һәм уның ҡыҙҙары Сверкер һарайы вариҫы булып ҡала. Ҡыҙҙарының береһе, Катарина, 1243 йылда король Эрик XI-гә кейәүгә сыға, шулай итеп, ике швед нәҫеле тулыһынса берләшә.
Ғүмеренең аҙағында Хелен Врета монастыры аббатисаһы була.
# Самоса

Самоса (фарсы. سنبوساگ Sanbosag, урду کاغذی سموسہ‎ kaghazi samosa) — эслек (тәмләткес картуф, һуған, борсаҡ, яҫмыҡ борсағы, ит, тауыҡ) һалып ҡыҙҙырылған йәки бешерелгән ҡамыр. Ҙурлығы һәм формаһы төрлө, әммә иң киң таралғандары - өсмөйөш. Йыш ҡына соустар менән бирелә. Самоса Һиндостан субконтинентында, көньяҡ-көнсығышта, Үҙәк һәм Көньяҡ-Көнбайыш Азияла, Ғәрәбстан ярымутрауында, Урта диңгеҙ яры буйында, Африканың төньяҡ һәм көньяҡ өлөштәрендә популяр.
Яҡынса был ризыҡ X быуатта Үҙәк Азияла (унда ул самса булараҡ билдәле) барлыҡҡа килгән. Самоса иран тарихсыһы Әбү-әл-Фадль Байхакиҙың хеҙмәттәрендә телгә алына (995—1077). Самоса Һиндостанда XIII быуаттан башлап популярлыҡ яулай һәм сауҙагәрҙәр тарафынан күрше төбәктәргә килтерелә. Израилдә һәм Ираҡта бер үк ризыҡтың төрлө атамалар аҫтында бик күп төбәк версиялары бар, мәҫәлән, «самбус(а)к» (йәһ. סמבוסק‎ sambusaq, ғәр. سمبوسك‎ sambousek).
# Коломбо Бартоломе

Бартоломе Коломбо (исп. Bartolomé Colombo) — Аргентина футболсыһы, һул һаҡсы.

# Коломбо Бартоломе
## Карьераһы

Бартоломе Коломбо «Архентинос Хуниорс», «Сан-Лоренсо», «Атланта Архентинос», «Химнасия и Эсгрима» һәм «Альмагро» клубтары өсөн сығыш яһай. Карьераһының иң яҡшы йылдары «Сан-Лоренсо» командаһы составында үтә. Был команда өсөн ул 1937 йылдың 11 апрелендә «Расинг» менән матчта үҙенең дебют уйынын уйнай. «Сан-Лоренсо» өсөн ул 10 йыл сығыш яһай. Барлығы 236 уйын үткәрә, уның составында 1946 йылда Аргентина чемпионаты еңеүсеһе була.
Футбол буйынса Аргентина йыйылма командаһы составында Коломбо 17 уйын үткәрә, бер генә гол да индермәй. 1937 йылда ул Аргентина юниорҙар клубы уйынсыһы булараҡ Copa América турнирында ҡатнаша һәм Перу һәм Уругвайға ҡаршы ике матчта уйнай, икеһендә лә Селестино Мартинесҡа алмашҡа сыға. Был турнирҙа Аргентина Көньяҡ Америка чемпионы титулын яулай. 1941 йылда Коломбо «Сан-Лоренцо-де-Альмагро» командаһы уйынсыһы булараҡ Copa América турнирында ҡатнаша һәм 4 уйындың икеһендә - Эквадор менән Уругвайға ҡаршы уйындарҙағына уйнай. Был юлы ла Аргентина Көньяҡ Америка чемпионы титулын яулай. Шул уҡ команда составында 1945 йылда ул тағы ла Copa América турнирында ҡатнаша һәм бөтә алты уйында ла уйнай

# Коломбо Бартоломе
## Ҡаҙаныштары

* Аргентина чемпионы (1): 1946 йыл
* Көньяҡ Америка чемпионы (2): 1941 йыл, 1945 йыл
# Лор-Игль

Лор-Игль — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Локкум-Ягун йылғаһының һул ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Лор-Игль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200047260
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204726
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аллакская Суева

Аллакская Суева — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының һул ярына тамағынан 3175 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Аллакская Суева
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200003957
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200395
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ветловой Сунгай

Ветловой Сунгай — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сунгай йылғаһының һул ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Ветловой Сунгай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002623
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200262
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сван башняһы

Сван башняһы (груз. სვანური კოშკი бесәй свануриһы) — дүрт ҡырлы башня формаһындағы ҡәлғә оборона ҡоролмаһы, Грузияның төньяҡ-көнбайышындағы тарихи тау өлкәһе Сванетия өсөн типик. VIII — XVIII быуаттарҙа төҙөлгән был ырыу ҡоролмалары бер үк ваҡытта торлаҡ кеүек тә һәм йыш баҫып инеүҙәрҙән һаҡланыу өсөн ҡарауыл посы булараҡ та ҡулланылған

# Сван башняһы
## Конструкцияһы

Свандар ғаиләһенең йортона төкәтеп эшләнгән башня бер яҡтан ағас йәки таш түшәм менән бүленгән өстән алып биш, һирәк алты ҡатҡа эйә була. Беренсе ҡаты — тәҙрәһеҙ һәм бойницаһыҙы — торлаҡ була. Бында ҡамау ваҡытында ғаилә генә түгел, шулай уҡ квадрат залдың периметры буйынса ағас бүлкәләр артында йорт хайуандары ла урынлаша. Залдың уртаһында түшәмде яныуҙан һаҡлап тороусы аҫмалы йоҡа плита менән асыҡ усаҡ урынлаша. Ҡаттан юғарыраҡ кимәлдә башняға инеү урыны бар, уға ағас баҫҡыс алып бара. Шулай уҡ был ҡатта мал аҙығы һәм ҡорамалдар келәте урынлаша. Ҡаттар үҙ-ара ағас баҫҡыстар менән тоташа. Ҡамаусыларҙың үтеп инеүенән һаҡланыу өсөн ҡыйыҡтарҙағы люктар башняның ҡапма-ҡаршы мөйөштәрендә урынлашҡан. Өҫтән башня ике яҡлы ағас ҡыйыҡ менән ҡапланған. Һәр ҡатта атыу өсөн тар бойницалар һәм тәбиғи вентиляция бар. Башня стеналарының, шулай уҡ һәр түшәмдең ҡалынлығы һәр ҡат һайын кәмей, был сван башняһына өҫ яҡҡа тарайып барыусы трапеция формаһын бирә. Һуңғы ҡаттағы бойницалар ҙурыраҡ һәм киңерәк, һәм, аҫҡы ҡаттағы бойницаларҙан айырмалы рәүештә, арка формаһына эйә. Ҡыйыҡта — ағастан өң.
Әле күп башнялар ябыҡ һәм келәт кеүек файҙаланыла. Ҡайһы берҙәре килеүселәр өсөн ҙур булмаған хаҡҡа асыҡ.

# Сван башняһы
## Ҡыҙыҡлы факттар

Урта быуат ҡиәфәтен һаҡлап ҡалған бейек таулы пейзаждары һәм ауылдары арҡаһында — Үрге Сванетиялағы Местий районының Ушгули общинаһындағы Чажаши ауылы 1996 йылдан ЮНЕСКО һаҡлауы аҫтында тора. Бында 200 ашыу сван башнялары, сван йорт-ҡәлғәләре һәм урта быуат сиркәүҙәре һаҡланып ҡалған.

# Сван башняһы
## Галереяһы

* Башни в Сванетии
* Төнгө Местиа, 2012
* Киске Местиа
* Ушгулила Сван башняһы
* Чажашилағы башнялар араһында сван йорт-ҡәлғәләре осрай
# Атратка

Атратка — Рәсәй йылғаһы. Түбәнге Новгород өлкәһе,Сыуаш Республикаһы/Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының уң ярына тамағынан 260 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Атратка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500412110000038893
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003889
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хечьяга

Хечьяга (Кечьяга) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нядловая йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Хечьяга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000052550
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005255
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡоро Карсунка

Сухая Карсунка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Карсунка йылғаһының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Ҡоро Карсунка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037286
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003728
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0