yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Трегубова Любовь Васильевна

Трегубова Любовь Васильевна (17 июнь 1947 йыл) — СССР-ҙың аҙыҡ-түлек сәнәғәте алдынғыһы, Белгород өлкәһенең «Белгородмолагропром» берекмәһе Валуй һөт комбинатында өлкән мастер. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры

# Трегубова Любовь Васильевна
## Биографияһы

Любовь Васильевна Трегубова Валуй районының Тимоново ауылында, хәҙер Белгород өлкәһе, крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1964 йылда мәктәпте тамамлай. Һөт сәнәғәтенең Коньшинский училищеһында уҡый. 1966 йылда Валуй һөт комбинатына эшкә килә.
1966 йылдан 2003 йылға тиклем Валуй ҡалаһында һөт комбинатында эшләй. Анализатор, кефир цехы мастеры, өлкән мастер булып эшләй.
СССР Юғары Советы Президиумының 1975 йылдың 21 апрелендәге Указы менән III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены менән бүләкләнә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1981 йылдың 17 мартындағы Указы менән II дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены менән бүләкләнә.
Комбинатта уның хеҙмәт эшмәкәрлеге күп кимәлдә билдәләнә. Юғары эш күрһәткестәре предприятиеға алдынғы эш һөҙөмтәләренә өлгәшеү мөмкинлеге бирә. Даими халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнаша, күп тапҡыр миҙалдар һәм грамоталар менән бүләкләнә. Уның туранан-тура ҡатнашлығында комбинатта яңы заманса технологиялар индерелә.
"Производстволала ҡаҙаныштары һәм, хеҙмәтте ойоштороуҙың прогрессив технологияларын һәм алдынғы алымдарын ҡулланыу нигеҙендә хөкүмәткә ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү һәм һатыуҙа юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкәне өсөн" СССР Юғары Советы Президиумының 1990 йылдың 10 сентябрендәге Указы менән Любовь Васильевна Трегубова I дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены менән бүләкләнә. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры була.
2003 йылдан алып хаҡлы ялда. Ҡала һәм райондың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнаша. Валуй районының йәмәғәт палатаһы ағзаһы булып тора, эшҡыуарҙарға һәм предприятиеларға ярҙам итә.
Белгород өлкәһенең Валуйка ҡалаһында йәшәй.

# Трегубова Любовь Васильевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* I дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены (10.09.1990);
* II дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены (17.03.1981);
* III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены (21.04.1975);
* миҙал.
* Валуйка ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы.
* "Белгород Ере алдындағы хеҙмәттәре өсөн" миҙалы (2004).

# Трегубова Любовь Васильевна
## Хәтер

* Валуйка ҡалаһында урамдарҙың береһе уның исеме менән аталған.
# Тесьма (Воробина ҡушылдығы)

Тесьма — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Воробина йылғаһының һул ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Тесьма (Воробина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200011420
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201142
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы

Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы (15 сентябрь 1928 йыл — 19 октябрь 1984 йыл) — башҡорт актёры, атаҡлы ҡурайсы, йырсы һәм композитор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1975), Башҡорт АССР-ының халыҡ (1973) артисы.

# Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
## Биографияһы

* Ишмулла Ишҡәле улы Дилмөхәмәтов 1928 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ы Йылайыр кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Йылайыр районы), Иҫке Яҡуп ауылында тыуған.
* 1943 йылда Баймаҡ башҡорт колхоз-совхоз драма театры труппаһына ҡабул ителә һәм 1949 йылға тиклем шунда эшләй.
* 1949—1952 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хеҙмәт итә.
* 1953—1966 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт академия театры актеры.
* 1966—1984 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт филармонияһының ҡурайсыһы һәм солисы.
* 1973 йылда — «БАССР-ҙың халыҡ артисы» исеме бирелә.
* 1974 йылда — Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.
* 1975 йылда — «РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы» исеме бирелә.
Ишмулла Дилмөхәмәтовтың үҙенсәлекле артист һәм ҡурайсы-башҡарыусы булып үҫешеүендә драма театрында эшләүе ҙур роль уйнай. 60-сы йылдарҙа ул башҡорт эстрадаһының алдынғы артистарының береһе, бик маһир ҡурайсы, талантлы йырсы-импровизатор, башҡорт фольклорының белгесе була.
Уның ижады менән ҡурайҙа элекке оҫталарҙың уйнауына хас булған өзләү ҡушып уйнауҙың тергеҙелеүе бәйле. И. Дилмөхәмәтовтың репертуарына күп башҡорт халыҡ вокаль һәм иструменталь көйҙәре инә: «Урал», «Буранбай», «Ғилмияза», «Зөлхизә», «Таштуғай», «Сыңрау торна», «Хәтирә» һ. б.
Дилмөхәмәтов либреттоһына Заһир Исмәғилев «Урал илселәре», «Аҡмулла», «Ҡаһым түрә» операларын яҙа. Рәсәй делегацияһы составында башҡорт сәнғәтен Францияла, Италияла, Швецияла, Швейцарияла, Германияла, Польшала, Венгрияла, Афғанстанда, Пакистанда, Бирмала, Иранда, Японияла тамашасыларға еткерә.
* 1984 йылда Өфө ҡалаһында вафат була.
# Патиссон

?Патиссон :
Патиссон, сәскәле үҫемлек :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Үҫемлектәр |
| Бүлексә: | Ябыҡ орлоҡлолар |
| Класс: | Ике өлөшлөләр |
| Тәртип: | Ҡабаҡ сәскәлеләр |
| Ғаилә: | Ҡабаҡ һымаҡтар |
| Ырыу: | Ҡабаҡ |
| Төр: | Ҡабаҡ, Патиссон төрө |
Латинса исеме :
Cucurbita pepo var. patisson :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 22373 NCBI 300795 |
Патиссон йәки Ялпаҡ ҡабаҡ (урыҫ. Патиссо́н, йәки Таре́льчатая ты́ква, лат. Cucurbita pepo var. patisson) — Ҡабаҡ һымаҡтар (Cucurbita) ғаиләһенән бер йыллыҡ үлән үҫемлек, ябай ҡабаҡтың бер төрө.
# Тиргәмеш

Тиргәмеш (рус. Тиргамыш, уст. Дергамыш) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районы биләмәләрендә аға. Йылға Ташла йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Тиргәмеш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Магнитогорск һыуһаҡлағысынан Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200002875
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200287
- Бассейн коды — 12.01.00.003
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Әрмет

Кесе Әрмет (рус. Малая Арметовка, Армет) — Көньяҡ Уралда Башҡортостандағы йылға, Егән йылғаһының уң ҡушылдығы.

# Кесе Әрмет
## Тасуирламаһы

Кесе Әрмет йылғаһының оҙонлоғо 18 км тәшкил итә. Йыл башы урманда Ғафури районының Ҡурғашлы ауылынан көнбайыштан көньяҡҡа табан 6,5 км алыҫлыҡта (йылға башында бейеклеге — 297,2 м абс.). Үрендә йылға Әрмет исемен йөрөтә. Бейектау һыртының көнсығыш битләүе буйлап көньяҡҡа табан, Бейектүбә тауынан көнбайышҡа табан аға. Урта һәм түбәнге ағымы Ишембай районы буйлап үтә — бында йылғаның өстән бер өлөшө оҙонлоғо буйынса ярҙарҙа Үрге Әрмет һәм Түбәнге Әрмет ауылдары һуҙыла. Йылғаның уң яры буйлап тамағынан 53 км алыҫлыҡта Егәнгә ҡоя.
Йылға буйлап Ишембай ҡурсыулығының көнбайыш сиге үтә.

# Кесе Әрмет
## Этимологияһы

Йылға исеме, моғайын, башҡорт гидрономияһында иран субстратына ҡарай, ә нәҡ иран алиһәһе Арматай, Армаити исемен йөрөтә. Был һүҙҙең, бәлки, санскритта параллеле бар: amrta — «үлемһеҙ», «аллалар донъяһы», «үлемһеҙлек», «үлемһеҙлек эсемлеге», «тат», «шифалы эсемлек», «һыу», «һөт».

# Кесе Әрмет
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Кама һыу бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Эҫем йылғаһын индермәйенсә Охлебино ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем — Ағиҙел йылғаһы, йылғаның бәләкәй бассейны — Ағиҙел. Йылға бассейны — Кама.
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200712111100018548.
# Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы

Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы (27 сентябрь 1973 йыл) — бейеүсе. 1991—2015 йылдарҙа Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2010), Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2000) артисы.

# Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы
## Биографияһы

Алһыу Тәлғәт ҡыҙы Шәфиғуллина 1973 йылдың 27 сентябрендә Өфө ҡалаһында тыуған.
1991 йылда Өфө хореография училищеһын (уҡытыусыһы М. А. Кәримов), 1999 йылда — Башҡорт дәүләт университетын, 2002 йылда — Башҡортостан Республикаһы Президенты эргәһендәге Башҡорт дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлай.
1991 йылдан Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамблендә эшләй.
2015 йылдан — Башҡорт дәүләт академия драма театрының баш администраторы, 2017 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театрында директор урынбаҫары.

# Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы
## Ижады

Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы «Бишбармаҡ», «Заһиҙә», «Ҡумыҙ менән бейеү», «Дуҫлыҡ», «Шаян ҡыҙҙар», «Азамат», «Ритмы и мелодии Бангладеш», «Сәскә атыусы ҡурай» бейеүҙәрен башҡара.

# Шәфиғуллина Алһыу Тәлғәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2000).
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2010).
* Мәскәү ҡалаһында этник һылыуҡайҙар өсөн уҙғарылған «Донъя йөҙө» (Лицо мира) халыҡ-ара бейеү конкурсы лауреаты (2001).
# Демид

Демид — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Серга (Михайлов тоғаны) йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 65 км.

# Демид
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020759
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102075
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Желтова Татьяна Николаевна

Желтова Татьяна Николаевна (3 апрель 1957 йыл) — музыкант, педагог. 1982 йылдан Өфөләге Әҙеһәм Исҡужин исемендәге 9-сы балалар музыка мәктәбенең фортепиано класы уҡытыусыһы, бер үк ваҡыта 2008 йылдан — директорҙың уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2008), төрлө кимәл ижади конкурс һәм фестивалдәр еңеүсеһе һәм лауреаты.

# Желтова Татьяна Николаевна
## Биографияһы

Татьяна Николаевна Желтова 1957 йылдың 3 апрелендә Өфө ҡалаһында тыуған.
117-се урта мәктәптең һигеҙ класын һәм бер үк ваҡытта 2-се Балалар музыка мәктәбен тамамлағандан һуң Дәүләкән музыка училищеһының фортепиано бүлегенә уҡырға инә. Был урта махсус уҡыу йортон 1976 йылда отличноға бөтөрә һәм йүнәлтмә менән Бөрө балалар музыка мәктәбендә үҙаллы хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. Бында ул өс йыл фортепиано буйынса уҡыта, төп эшенән айырылмай ситтән тороп Бөрө дәүләт педагогия институтының филология факультетында уҡый һәм уны 1982 йылда тамамлай.
1979 йылда Өфөгә күсеп ҡайта һәм өс йыл Резина-техник изделиелар заводының Мәҙәниәт һарайында фортепиано буйынса музыка түңәрәгенең штаттан тыш етәксеһе була.
1982 йылдан Өфө ҡалаһының 9-сы Балалар музыка мәктәбенең фортепиано класында уҡыта, 1993 йылдан — ошонда уҡ фортепиано бүлеге мөдире, 2008 йылдан — директорҙың уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары.
Хеҙмәт эшмәкәрлеге дауамында Вена йәйге музыка академияһында, Болгариялағы «Славянский путь» Йәйге ижад мәктәбендә, шулай уҡ Мәскәү, хәҙерге Санкт-Петербург һәм Өфө ҡалаларында квалификация күтәреү буйынса уҡыуҙа була. 2007 йылдан юғары квалификация категорияһына эйә. Педагог бер нисә дөйөм белем биреү программаһы, башҡорт халыҡ көйҙәренең фортепиано өсөн эшкәртелгән йыйынтығы авторы. Уҡыусылары араһында — төрлө кимәл ижади конкурс лауреаттары, стипендиаттар бар.

# Желтова Татьяна Николаевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2008)
* Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Почёт грамотаһы (2016)
* «Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл» юбилей миҙалы (2018)
* Өфө ҡала хакимиәтенең Почёт грамотаһы (2022)
* Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Башҡортостандың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының Рәхмәт хаты (2017)
* Өфө ҡала хакимиәте башлығының «Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының туған телдәрен үҫтереүҙәге һәм пропагандалауҙағы өлөшө өсөн» премияһы (2011)
* «Рәсәйҙең иң хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙары» почётлы йәмәғәт исеме (2017)
* Музыкант-башҡарыусыларҙың һәм педагогтарҙың «Техника һәм стиль» 10-сы Халыҡ-ара конгресс-фестивале һәм конкурсы лауреаты (Мәскәү, 2010)
* Музыкаль-компьютер технологиялары өлкәһендәге 5-се халыҡ-ара художестволы ижад конкурсының гран-при эйәһе (Екатеринбург, 2018)
# Погодин йорто (Дондағы Ростов)

Погодин йорт — Дондағы Ростов ҡалаһында 1921—1924 йылдарҙа драматург Н. Ф. Погодин йәшәгән йорт (Социалистик урамы, 50 а). Табылған мәҙәниәт ҡомартҡыһына ҡарай.

# Погодин йорто (Дондағы Ростов)
## Тарих

Урыҫ совет драматургы һәм сценаристы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1949), Ленин премияһы лауреаты (1959) һәм ике тапҡыр Сталин премияһы (1941, 1951) лауреаты Николай Федорович Погодин — В. И. Ленин тураһындағы («Человек с ружьем» (1937), «Кремлевские куранты» (1940), «Третья патетическая» (1958) трилогияһы авторы, 1920 йылдан алып Ростов «Трудовая жизнь» гәзитендә эшләй. Боронғо заман бинаһында Социалистик урамында йәшәй. 1925 йылда Мәскәүгә күсеп китә.
Драматургтың Дондағы Ростовта йәшәгән йортоноң төп инә торған урынында 1971 йылда яҙып мемориаль таҡта ҡуйылған: «Был йортта 1921—1924 йылдарҙа күренекле совет драматургы Николай Федорович Погодин (Стукалов) йәшәгән». Әлеге ваҡытта драматург йәшәгән бүлмә ҡиәфәтен юғалтҡан.

# Погодин йорто (Дондағы Ростов)
## Архитектура

Драматург Н. ф. Погодин йәшәгән йорт Социалистик, 50а (элекке (Б. Никольская) урамында урынлашҡан. Йорт XIX быуаттың аҙағында төҙөлгән һәм ХХ быуаттың ҡырҡынсы йылдарында камиллаштырылған.
Өс этажлы, штукатурланған кирбес йорт. Беренсе ҡатөҫкө һоро төҫтә. Бина фасады һәм йорт үҙәгендә һәм ҡабырға эргәләрендә терәүҙәр менән эшләнгән, улар аттиктар менән тамамланған. Был бинаның архитектура йөҙөн барлыҡ ҡаттар фасадындағы рустовкалар, тәҙрә уйымдары өҫтөндәге йоҙаҡ таштар, йорт ситендәге ярым ципкулле тәҙрәләрҙең һәм йортҡа төп инеү ишегенең декоратив биҙәүҙәре булыу билдәләй. 2-се һәм 3-сө ҡаттағы балкондар селтәрле рәшәткәле, бинаның этаждары араһында профилле кәрниздәр бар. Йортҡа төп инеү ишеге бинаның уң яғында.
Йорт конфигурацияһы ҡатмарлы, бинаны планлаштырыуҙың нигеҙендә уны йортҡа инеүсе ишектргә төркөмләп, секцияларға бүлеп төҙөү ҡаралған булған. Бинаның ярым подваллы бүлмәләре бар. Фасадтың беренсе ҡатын ике айырым инеү урынлы косметика компанияһы биләй.
# Тасман диңгеҙе

Тасман диңгеҙе (ингл. Tasman Sea) — Австралия менән Яңы Зеландияны айрыусы Тымыҡ океан диңгеҙе.

# Тасман диңгеҙе
## География

Тасман диңгеҙе Тымыҡ океандың көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан. Көнсығыштан көнбайышҡа табан яҡынса 2000 километрға, төньяҡтан көньяҡҡа яҡынса 2800 километрға һуҙылған. Максималь тәрәнлеге — яҡынса 5200 м.
Диңгеҙ голланд сәйәхәтсеһе Море носит имя голландского мореплавателя Абель Тасман исемен йөрөтә, ул европалылар араһында тәүгеләрҙән булып Тасмания һәм Яңы Зеландияға барып етә. Һуңыраҡ инглиз сәйәхәтсеһе Джеймс Кук 1770-се йылдарҙа, үҙенең тәүге донъя тирәләй экспедицияһы барышында, диңгеҙҙе тулыраҡ өйрәнә.
Халыҡ-ара гидрография ойошмаһы буйынса Тасман диңгеҙенең көнсығыштағы сиктәре Австралияның Яңы Көньяҡ Уэльс, Виктория һәм Тасмания штаттары буйлап үтә. Шул уҡ ваҡытта Австралияның Квинсленд һәм Яңы Көньяҡ Уэльс штаттары араһындағы сиктең дауамы Мәрйен һәм Тасман диңгеҙҙәренең сиге булып тора. Диңгеҙҙең көнбайыш сиктәре Яңы Зеландияның кнбайыш ярҙары аша үтә.
Төп утрауҙары — Лорд-Хау, Болс-Пирамид, Норфолк.
# Густомясова Валентина Семёновна

Густомясова Валентина Семеновна (7 декабрь 1925 йыл — 6 декабрь 1996 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы алдынғыһы.Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

# Густомясова Валентина Семёновна
## Биография

Валентина Семеновна Густомясова 1925 йылдың 7 декабрендә Дағстан АССР-ының Кизляр районының Александрийская станицаһында тыуған.
1939 йылда Александрийский урта мәктәбендә ете класты тамамлағандан һуң Кизляр районы «Горький» совхозында хеҙмәт юлын башлай — башта ябай эшсе, артабан полевод, дөгө үҫтереү бригадаһы звеньевойы, ырҙын табағы мөдире була.
1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы башланғас һәм немец ғәскәрҙәре Грозный ҡалаһына яҡынлашҡас, В С. Густомясова оборона ҡоролмалары төҙөүгә мобилизациялана, Гудермес ҡалаһы һәм Брагун ауылы янында окоптар ҡаҙыуҙа ҡатнаша.
Һуғыштан һуңғы тәүге йылдарҙа В. С. Густомясова Кизляр районының баҫыуҙарын һуғарыу өсөн һыуы ҡулланылған Терек йылғаһын ҡул көсө менән таҙартыу буйынса эштәрҙә үҙ теләге менән ҡатнаша. 1960-сы йылдарҙа бындағы дөгө баҫыуҙарында инженер ҡоролмалары төҙөлә һәм ҙур майҙандарҙа дөгө күпләп үҫтерелә башлай. Ошо ваҡыттан алып В. С. Густомясова дөгө үҫтереүсе бригаданың звено етәксеһе булып эшләй. 1970-се йылдар уртаһынан алып уның звеноһы дөгөнән ҙур уңыш үҫтереп ала. Әгәр ҙә Кизляр районының алдынғы дөгө үҫтереү звенолары планда ҡаралған гектарынан 35 центнер уңыш урынына йыл һайын 40-42 центнер дөгө үҫтереп алһа, В. С. Густомясова звеноһы гектарынан 60-65 центнер уңыш ала.
СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 8 апрелендәге Указына ярашлы «ҙур уңыштар, игенселек һәм малсылыҡ продукттарын етештереү һәм дәүләткә һатыуҙың биш йыллыҡ планын үтәүҙә ҙур уңыштарға өлгәшкән һәм ауыл хужалығын үҫтереүҙәге уңыштары өсөн» Валентина Семеновна Густомясова «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеменә лайыҡ була һәм уға Ленин ордены менән «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
СССР Юғары Советы Президиумының 1973 йылдың 7 декабрь Указына ярашлы «хеҙмәт ҡаҙаныштары өсөн» Густомясова Валентина Семеновна икенсе Ленин ордены менән бүләкләнә.
1990 йылда пенсияға сыҡҡанға тиклем ул совхозда ырҙын табағы мөдире булып эшләй. Төп эшмәкәрлегенән тыш В. С. Густомясова Дағстан АССР-ы Юғары Совет депутаты, халыҡ депутаттарының Кизляр район һәм Кизляр ауыл Советтары депутаты итеп һайлана, КПСС-тың Дағстан өлкә комитетының ағзаһы була.
1996 йылдың 6 декабрендәә вафат була.

# Густомясова Валентина Семёновна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971)
* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы (8.04.1971)
* Ленин ордены (8.04.1971, 7.12.1973)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы
* Кизляр ҡалаһының почетлы гражданы (1995)

# Густомясова Валентина Семёновна
## Хәтер

* 2010 йылда В. С. Густомясова хөрмәтенә Александрийский станицаһының бер урамына уның исеме бирелә.
# Сукко (йылға)

Сукко (саңылауы Суко) — Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сукко (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡара диңгеҙ йылғалары бассейны Палагия морононан Джанхот йылғаһының көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Ҡара диңгеҙ бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06030000112109100000082
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109100008
* Бассейн коды — 06.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мөхәмәтйәров Ғашим Иҙрис улы

Мөхәмәтйәров Ғашим Иҙрис улы (19 ноябрь 1900 йыл — 7 ғинуар 1952 йыл) — ғалим-табип, хирург. Медицина фәндәре докторы (1951), профессор. Татар АССР-ының атҡаҙанған табибы (1940).

# Мөхәмәтйәров Ғашим Иҙрис улы
## Биографияһы

1900 йылдың 19 ноябрендә Рәсәй империяһы Сембер губернаһы Буинск ҡалаһында тыуған.
1928 йылда Беренсе Ленинград дәүләт медицина институтын тамамлай, һуңынан шунда уҡ тире-венерология клиникаһында эшләй.
Тыуған яғына әйләнеп ҡайтҡас, 1929 йылдан алып Татар АССР-ы Мамадыш кантоны Саба ауылында участка дауаханаһы мөдире булып эшләй.
Һуңынан 1930 йылдан А. В. Вишневский исемендәге хирургия клиникаһында төрлө операциялар үткәрә. 1934 йылда Ҡазан медицина институтында уҡыта башлай, унда хирургия факультеты кафедраһы мөдире була, бында 1951 йылға тиклем эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән, РККА-ға хәрби табип итеп мобилизациялана. Көньяҡ-Көнбайыш фронтта, һуңынан 1-се Балтик буйы фронтында ялан хирургы була. Һуғышта Ҡыҙыл Йондоҙ, II дәрәжә Ватан һуғышы (1944), I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары (1945); «Сталинградты обороналаған өсөн», «1941 — 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалдары менән бүләкләнә.
Демобилизацияланғандан һуң 1945 йылдан алып 3-сө ҡала клиник дауаханаһының баш табибы булып эшләй.
1951 йылда Ҡазан дәүләт табиптарҙың белемен камиллаштырыу институты директоры итеп тәғәйенләнә.
Мөхәмәтйәров Вишневский алымы буйынса новокаин блогының эш итеү механизмы мәсьәләләре буйынса фәнни хеҙмәттәр авторы.
1952 йылдың 7 ғинуарында Ҡазанда вафат була.

# Мөхәмәтйәров Ғашим Иҙрис улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1942)
* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1944)
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены](1945)
* «Почёт Билдәһе» ордены
* «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы|
* Татар АССР-ының атҡаҙанған табибы (1940)

# Мөхәмәтйәров Ғашим Иҙрис улы
## Хеҙмәттәре

* Опыт применения аутогемотерапии при воспалительных гнойных процессах // Труды Казанского медицинского института. 1935. Том 1-2 (соавтор).
* Результаты хирургического лечения язв желудка и 12-перстной кишки // Казанский медицинский журнал. 1937. № 3 (соавтор).
# Мохау (Флеминг)

Мохау (Флеминг) (нем. Mochau (Fläming)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 568 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,96 км². Диңгеҙ кимәленән 134 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6888 һәм автомобиль коды — WB.
# Исем ауыл Советы (Күгәрсен районы)

Исем ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Күгәрсен районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Исем ауылы.

# Исем ауыл Советы (Күгәрсен районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Чебула (Ояш ҡушылдығы)

Чебула — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ояш йылғаһының уң ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Чебула (Ояш ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200006888
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200688
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сын (йылға)

Сын — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Воткинск һыу һаҡлығысы (Сюзьвин ҡултығы) һул ярына 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Сын (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014158
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101415
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1