yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фролова Ярослава Владимировна

Фролова Ярослава Владимировна (18 май 1997 йыл, Волгоград) — спортсы. Рәсәйҙең гандбол буйынса йыйылма командаһы һәм «Ростов Дон» ҡала гандбол клубының әйҙәүсе спортсыһы. Рәсәйҙең спорт мастеры. 2019 йылда донъя чемпионатының бронза призеры. 2018 йылда Европа чемпионатының көмөш призеры. 2016 йылда донъя чемпионатында юниорҙар араһында көмөш призер.

# Фролова Ярослава Владимировна
## Биографияһы

Ярослава Владимировна Фролова 1997 йылдың 18 майында Волгоград ҡалаһында тыуған. 2013—2017 йылдарҙа Волгоградтың ҡатын-ҡыҙҙар гандбол клубы өсөн сығыш яһаған. 2014 йылда Рәсәй чемпионы булған.
Ярослава Владимировна Фролова Краснодар крайының «Кубань» клубына 2017 йылда күсеп килә. Был клуб составында Рәсәй чемпионатында бронза призер була.
Ярослава Владимировна Фролова 2019 йылдың декабрендә, донъя чемпионатында уңышлы сығыш яһағандан һуң, Мартин Амброс саҡырыуы буйынса «Ростов-Дон» гандбол клубына күсә.

# Фролова Ярослава Владимировна
## Йыйылма командалағы карьераһы

2016 йылда Рәсәй йәштәр йыйылма командаһы составында Ярослава Владимировна Фролова Рәсәйҙә үткән йәштәрҙең донъя чемпионатында көмөш миҙал яулай. Был турнирҙың иң ҡиммәтле уйынсыһы тип таныла.
2018 йылда Фролова Ярослава Владимировна буласаҡ Европа чемпионатына әҙерлек өсөн Рәсәй милли йыйылма командаһына саҡырыла. Көмөш призеры, европа чемпионатының 2018 йылда Францияла үткән Европа чемпионатының көмөш призеры була.
Донъя чемпионатында ҡатнашыу өсөн Ярослава Владимировна Фролова Рәсәй йыйылма командаһына тағы 2019 йылдың декабрендә саҡырыла. Рәсәй йыйылма командаһы донъя беренселегендә бронза миҙал яулай.

# Фролова Ярослава Владимировна
## Ҡаҙаныштары

* Ҡатын-ҡыҙҙар гандболы буйынса Рәсәй чемпионатының чемпионы 2013/2014, 2019/2020
* Ҡатын-ҡыҙҙар гандболы буйынса Рәсәй чемпионатының бронза призеры 2016/2017, 2018/2019
* Йәштәрҙең 2016 йылдағы донъя чемпионатында көмөш призер
* Йәштәрҙең 2014 йылдағы Йәйге Олимпия уйындарының көмөш призеры
* 19 йәшкә тиклемге ҡатын-ҡыҙҙар гандболы буйынса 2015 йылдағы Европа чемпионатының көмөш призеры.
* 2018 йылдағы Европа чемпионатының көмөш призеры
* 2018 йылда ҡатын-ҡыҙҙар гандболы буйынса Донъя чемпионатының бронза призеры

# Фролова Ярослава Владимировна
## Иҫкәрмә

* ↑ ФРОЛОВА Ярослава Владимировна | Российские спортсмены и специалисты | Спортивная Россия (урыҫ). www.infosport.ru. Дата обращения: 14 март 2020.
* ↑ ГК «Ростов-Дон» подписал разыгрывающую сборной России (урыҫ). KP.RU - сайт «Комсомольской правды». Дата обращения: 14 март 2020.
* ↑ Федерация гандбола России. Ярослава Фролова: «Расплакалась от слов Евгения Васильевича» (урыҫ). rushandball.ru. Дата обращения: 14 март 2020.
# Ингвой-Юган

Ингвой-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сезым-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Ингвой-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300031166
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303116
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Элекан-Су

Элекан-Су — Рәсәй йылғаһы. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нальчик йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Элекан-Су
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Черек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000612108200005060
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200506
* Бассейн коды — 07.02.00.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Гнилушка (Аргубля ҡушылдығы)

Гнилушка (Грязнушка) — Рәсәй йылғаһы. Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы,Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Аргубли йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Гнилушка (Аргубля ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терек йылғаһы, Урух йылғаһы ҡушылған урындан Малка йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000412108200004058
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200405
* Бассейн коды — 07.02.00.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Байтимеров Әбүбәкер Хөсәйен улы

Байтимеров Әбүбәкер Хөсәйен улы (рус. Байтимиров Абубакир Хусаинович; 25 май 1941 йыл) — партия органдары һәм дәүләт хеҙмәте ветераны. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының һәм Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Милләте — башҡорт

# Байтимеров Әбүбәкер Хөсәйен улы
## Биографияһы

Әбүбәкер Хөсәйен улы Байтимеров 1941 йылдың 25 майында БАССР-ҙың Балаҡатай районы Билән ауылында донъяға килгән.
Билән урта мәктәбен һәм 1968 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған, зоотехник белемле.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1960 йылда «Билән» совхозында башлай.
1960—1963 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә.
1968—1971 йылдарҙа «Билән» совхозында зоотехник, баш зоотехник булып эшләй.
1971—1972 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы фәнни-тикшеренү институтында тәжрибә-етештереү хужалығы баш зоотехнигы.
1972 йылда йәнә «Билән» совхозында баш зоотехник.
1974—1978 йылдарҙа совхоз директоры.
1978—1984 йылдарҙа — КПСС-тың Балаҡатай райкомында икенсе секретарь.
1984—1996 йылдарҙа-халыҡ депутаттарының Балаҡатай район Советы башҡарма комитеты рәйесе, район хакимиәте башлығы.
1996—2001 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек министрлығының Дәүләт ветеринария инспекцияһы башлығы.
Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының һәм Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты итеп һайлана.

# Байтимеров Әбүбәкер Хөсәйен улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1996)
# Фермер

Фермер — үҙ ерендә йәки арендаға алынған ерҙә ауыл хужалыға менән шөғөлләнеүсе эшҡыуар крәҫтиән. Урман хужалыға менән шөғөлләнеүсе фермерҙар бар, шул иҫәптән Рәсәйҙә лә.

# Фермер
## Тарихы

Ерле халыҡтың ерен баҫып алып колонизация уткән илдәрҙә (АҠШ, Канада, Австрия, Яңы Зеландия) фермер хужалығы тулы үҫеш ала.
Бөйөк Британияла фермерҙар башҡа көнбайыш илдәренән иртәрәк барлыҡҡа килә. Был хужалыҡтар ҡуртымға алынған ерҙәрҙә барлыҡҡа килә, сөнки 17 быуатта крәҫтиәндең ер милеге бөтөрөлә.
Капиталистик конкуренция нәтижәһендә фермер хужалыҡтарының эреләнеүе күҙәтелә (таблицаны ҡарағыҙ)
| Илдәр | 1974йылда уртаса бер ферма ере | Башҡа йыл менән сағыштырыу |
| АҠШ | 180 га | (1940 й. — 70 га, в 1910 й. — 55 га) |
| Бөйөк Британия | 50 га (1973) | (в 1960 й.— 32 га) |
| Франция | 23 га | (1956 й.— 14 га) |
| Дания, Швеция | 22 га | (1951 й.— 15 га һәм 1956 й.— 13 га) |
| ФРГ | 13 га | (1950 й.— 8 га) |
| Нидерланд | 14 га | (1950 й.— 10 га) |

# Фермер
## Хәҙерге заманда

XXI быуат башында фермер хужалыҡтарының эреләнеүе күҙәтелә. Был фермерҙарға тупраҡты минималь эшкәртергә мөмкинлек бирә (ауыл хужалығы машиналары баҫыуға яҙлы-көҙлө генә сыға). Ауыл хужалығы техникаһының ҡеүәте лә арта бара: 1980—1990 йылдарҙа 150 ат көсө булһа, 2000 йылда 450 ат көсө (800 еткәне бар), 12 рәт эшкәртеү урынына 24 рәт эшкәртә торған машиналар продукция берәмегенә эш сығымын ҡыҫҡарталар.
И. А. Бенедиктов ваҡ фермерҙарҙың бер берәмек майҙандан алынған килеме юғары тип баһалай.
# Тирвы-Ярамакода-Яха

Тирвы-Ярамакода-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тирвы-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 103 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Тирвы-Ярамакода-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043648
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304364
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ионда-Яха

Ионда-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 110 км.

# Ионда-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300041457
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304145
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Һауа-Махал

Һауа-Махал — джайпур махараджаһы Савай Пратап Сингхтың (1778—1803 йылдарҙа хаким иткән) һарай комплексының биш яруслы һәрәм тармағы, 1799 йылдан да һуң түгел Кришнаның тажы формаһында алһыу ҡомташтан төҙөлгән. Бинаның фасадында 953 бәләкәй генә тәҙрә тишектәре теҙелгән, улар эҫе көндәрҙә уның эсен елләтергә ярҙам итә. Ҡоролманың исеме — «Елдәр һарайы» ошонан алынған. Һауа-Махал — Джайпурҙа туристарҙың төп иҫтәлекле урыны һәм раджпут архитектураһының билдәле ҡомартҡыларының береһе.
# Таутенбург

Таутенбург (нем. Tautenburg) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 310 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,71 км². Диңгеҙ кимәленән 230 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7778 һәм автомобиль коды — SHK.
# Комша (Ежуга ҡушылдығы)

Комша — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ежуга йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Комша (Ежуга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000048693
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004869
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аҡман (күл)

Аҡман - рус. Акман - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Варна районындағы күл.

# Аҡман (күл)
## Географияһы

Аҡман күле – Силәбе өлкәһенең Варна районында Варна ауылынан 8 км көнбайышҡараҡ алыҫлыҡта, далала урынлашҡан күл.
Магнитогорскиға тиклем аралығы – 120 км, Варнаға – 11 км, Екатеринбургҡа – 380 км, Силәбегә – 230 км.
Координаттары: 53°22'34"N 60°50'30"E

# Аҡман (күл)
## Тасуирламаһы

XIX быуатта телгә алынғаны билдәле. Дауалау сифаттарына эйә.
Һыуынан бер аҙ тоҙ тәме килә.
180 гектар майҙанды биләй.
Тәрәнлеге 1,5 м тиклем. Күлде 40%-ҡа тиклем ылымыҡ баҫа.

# Аҡман (күл)
## Этимологияһы

Күлдең атамаһы буйынса төрлө фараздар йәшәп килә.
Төбәкте өйрәнеүсе Владимир Васильевич Поздеев - Силәбе һәм Силәбе өлкәһе энциклопедияһы авторҙарының береһе - гидронимды арий мираҫы тип, төньяҡ фарсы (пушту) теленә ҡайтарып ҡалдыра: аҡ + эйәлекте белдергән һүҙ яһаусы суффикс ~ман
Силәбе өлкәһенең топонимикаһын ғына түгел, ғөмүмән, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән киң билдәле географ, топонимист Шувалов Николай Иванович иһә былай тип яҙа: Акман, озеро, Варненский район.В основе названия распространенное в прошлом у казахов и башкир тюркское мужское имя Акман, где ак — «белый», «чистый», в переносном значении «честны», и именной аффикс - ман.
Был осраҡта Н. И. Шуваловтың күл атамаһы башҡорт ир-ат исеменән килеп сыҡҡан тип яҙыуы ысынбарлыҡҡа иң яҡынылыр. "Башҡорт исемдәре" белешмәһендә Аҡман исеменә ошондай аңлатма бирелә:
* Аҡман - боронғо ғинуар айы атамаһы; ғинуар айында тыуған балаға бирелгән исем
Башҡорт халҡында Аҡманов фамилияһы әле лә осрай.

# Аҡман (күл)
## Шулай уҡ ҡара

* Силәбе өлкәһе күлдәре исемлеге
# Лаборатор йыһаз

Лаборатор йыһаз тип лабораторияла эшләүсе ғалимдарҙың экспримент үткәреү, тикшеренеүҙәр алып барыу, төрлө иҫәпләүҙәр, үлсәүҙәр башҡарыу өсөн кәрәкле ҡорамалдарын, инструменттарын атайҙар.
Лаборатор йыһаз төрҙәре: дөйөм лаборатор йыһаздар, үлсәү ҡорамалдары, махсус йыһаздар, һынау үткәреү йыһаздары, аналитик йыһаздар.

# Лаборатор йыһаз
## Хроматография

* Хроматограф
* Хроматографик колонка

# Лаборатор йыһаз
## Потенциометрия

* pH-метр
* Иономер
* Ион-селектив электрод

# Лаборатор йыһаз
## Анализлауҙың электрохимик методтары

* Кулонометрия
* Вольтамперометрия
* Кондуктометр
* Оксиметр

# Лаборатор йыһаз
## Спектрофотометрия

* Фотоколориметр
* Фотометр
* Спектрофотометр

# Лаборатор йыһаз
## Спектрометрия

* Рентгенофлуоресцент спектрометр
* Тулҡынлы дисперсион спектрометр
* Атомлы-абсорбцион спектрометр

# Лаборатор йыһаз
## Төрлөһө

* Микроскоп
* Электромейес
* Үлсәү
* Һыу ағымлы насос
* Автоклав
* Термостат
* Газоанализатор
* Лаборатор пресс
* Ультратауышлы ванна
# Пиканер

Пиканер — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Иньва йылғаһының һул ярына тамағынан 181 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Пиканер
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007949
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100794
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Колыч

Колыч — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының уң ярына тамағынан 1590 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 92 км.

# Колыч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100000337
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100033
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Хуоата-Яха

Хуоата-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Гыдан ҡултығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Хуоата-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300079686
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307968
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Фаруҡ I

Фаруҡ I (ғәр. فاروق الأول‎, 11 февраль 1920(19200211) — 18 март 1965) —1936-1952 йылдарҙа Мысыр һәм Судан короле. Фаруҡ Мөхәммәт Али династияһына ҡараған һәм атаһы король Әхмәт Фуад I үлгәндән һуң король тәхетенә ултыра. 1952 йылғы Июль революцияһы һөҙөмтәһендә ҡолатыла, Фаруҡ тәхеттән баш тартҡандан һуң, улы Әхмәт Фуад II, вариҫы сифатында, тәхеткә ултыра.

# Фаруҡ I
## Биографияһы
### Балалыҡ йылдары һәм тәхеткә ултырыуы

Фаруҡ Әхмәт Фуад I королдең берҙән-бер улы була (Фаруҡтан башҡа Фуад һәм король ҡатыны Назли Сабриҙың дүрт ҡыҙы тыуа). Фаруҡ башланғыс белемде өйҙә ала, артабан Вулиджда инглиз Король хәрби академияһында уҡый.
1936 йылда атаһы үлгәндән һуң, 16 йәшлек Фаруҡ, тәхет вариҫы булараҡ, Мысырға ҡайта. Тәүге йыл ярымда Регент советы идаралыҡ итә, 1937 йылдың 26 июлендә таж кейҙерелгәндән һуң, Фаруҡ монарх власын үҙ ҡулына ала.

# Фаруҡ I
## Биографияһы
### Хакимлыҡ итеүе

Үҙ аллы хакимлыҡ итеүе башланыу менән, Фаруҡ ул саҡта популяр һәм йоғонтоло Вафд милләтсе партияһы һәм уның лидеры премьер-министр Мостафа Наххас-пашаға ҡапма-ҡаршы позицияға баҫа. 1937 йылдың декабрендә Фаруҡ ән-Наххасты урынынан төшөрә һәм яңы хөкүмәт тәғәйенләй. 1938 йылдың апрелендә артабанғы парламент һайлауҙарына Вафд бойкот белдерә.
* 1 2 3 4 5 6 Lundy D. R. The Peerage (ингл.)
* ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #11868616X // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.
* 1 2 Farouk Al-Awwal Muhammad Ali // Find a Grave (ингл.) — 1996.
* 1 2 Faruk I. // Энциклопедия Брокгауз (нем.)
* ↑ Faruk I d’Egipte // Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
* ↑ Faruk // Munzinger Personen (нем.)
* ↑ Bernard Reich. Political leaders of the contemporary Middle East and North Africa: a biographical dictionary. — Greenwood Publishing Group, 1990. — P. 188. — 557 p. — ISBN 9780313262135.
* ↑ John E. Jessup. An encyclopedic dictionary of conflict and conflict resolution, 1945-1996. — Greenwood Publishing Group, 1998. — P. 205. — 887 p. — ISBN 9780313281129.
* ↑ Bernard Reich. Political leaders of the contemporary Middle East and North Africa: a biographical dictionary. — Greenwood Publishing Group, 1990. — P. 189. — 557 p. — ISBN 9780313262135.
# Побединский Николай Иванович

Побединский Николай Иванович (10 декабрь (22 декабрь) 1861 йыл — 10 ғинуар 1923 йыл) — ғалим-акушер, Мәскәү университеты акушерлыҡ клиникаһы профессоры һәм директоры.

# Побединский Николай Иванович
## Биографияһы

Священник ғаиләһенән. 1-се Мәскәү гимназияһын (1881) һәм Мәскәү университетының медицина факультетын табип дәрәжәһе менән тамамлай (1886). Университетты тамамлағандан һуң Иҫке-Екатерина дауаханаһының хирургия һәм терапия бүлегендә экстерн булып эшләй, махсус рәүештә патологик анатомия менән шөғөлләнә. 1887 йылда Мәскәү университетының акушерлыҡ клиникаһына күсә; штаттағы ординатор (1889 йылдан), ассистент (1892 йылдан) була. Санкт-Петербургтың Хәрби-медицина академияһында «Материалы к учению о предлежании детского места в клиническом отношении» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай (1894). Мәскәү университетының приват-доценты итеп һайлана. Үҙенең эшмәкәрлеген камиллаштырыу өсөн сит илгә командировкаға ебәрелә. Рәсәйгә ҡайтҡас акушерлыҡ клиникаһы һәм оператив акушерлыҡ буйынса ғәмәли күнекмәләр үткәрә, уҡыусыларға физиологик акушерлыҡ курстары уҡый. 1908 йылда акушерлыҡ һәм ҡатын-ҡыҙҙар ауырыуҙары кафедраһы буйынса штаттан тыш экстраординар профессор итеп раҫлана, ысынбарлыҡта ошо ваҡыттан алып акушерлыҡ клиникаһын етәкләй (1913 йылға тиклем уның номиналь етәксеһе булып ҡарт А. М. Макеев тора, ә Побединский клиника директоры булып 1915 йылда ғына раҫлана).
Побединский клиникала күп һанда уңышлы кесарев киҫелеше операциялары башҡара (Мәскәү университеты клиникаһында 1895 йылда Побединский Рәсәйҙә беренсе булып бындай операцияны уңышлы башҡара), асептикаға айырым иғтибар бирә, был шунда уҡ үлем осраҡтары кәмеүҙә сағыла. Побединский осоронда кафедрала студенттар өсөн тәүге тапҡыр акушер семинарҙары индерелә. Университетта уҡытыусылыҡ эшмәкәрлегенән тыш, Побединский 1908 йылдан алып Мәскәү юғары ҡатын-ҡыҙҙар курстарында акушерлыҡты уҡыта.
Побединскийҙың ғилми хеҙмәттәре таз тар булғанда, йөклө ҡатындарҙа токсикоз булғанда бәпесләтеү ысулдарына, ауырлы ҡатындарҙың балаятҡы шешен хирургик дауалауға арналған.
Ваганьково зыяратында ерләнгән (34-се уч.).
Хеҙмәттәре:
* Краткий учебник акушерства. (1905) 7 изд. М., 1932
* Успехи кесарева сечения в России за последние 25 лет. М., 1913
# Йүкәлекүл торамаһы

Йүкәлекүл торамаһы (рус. Юкаликулевское поселение) — Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Йүкәлекүл ауылы эргәһендә урынлашҡан бронза быуаты — иртә тимер быуат археологик ҡомартҡыһы, б.э.т. XII—VI быуаттарға ҡарай

# Йүкәлекүл торамаһы
## Тасуирламаһы
### Урынлашыуы

Йүкәлекүл торамаһы Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Йүкәлекүл ауылынан төньяҡ‑көнбайышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Әй йылғаһының уң ярындағы ҡалҡыулыҡта урынлашҡан. Ауылдан район үҙәгенә тиклем (Үрге Ҡыйғы) — 21 км, ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ибрай) — 7 км.

# Йүкәлекүл торамаһы
## Тасуирламаһы
### Табылдыҡтар

Ҡомартҡы майҙанын (5000 м²) археологик тикшеренеүҙәр маҡсатында ҡаҙыу эштәре ваҡытында 1644 м² ере асылған.
Тура мөйөшлө бағана конструкциялы, 10—11,4×7,5 м дәүмәлле, 2 ишекле, көл ҡалдыҡтары, асыҡ усаҡтар, хужалыҡ соҡорҙары булған 7 торлаҡ табылған.

# Йүкәлекүл торамаһы
## Тасуирламаһы
### Табылдыҡтар
#### Ҡаҙып сығарылған көнкүреш әйберҙәре

Черкаскүл мәҙәниәте — муйыны тышҡа ҡарай бөгөлгән, һырлы мөһөр баҫып биҙәлгән көршәк рәүешендәге һауыттар;
Межа мәҙәниәте — һырлы һәм тешле штамп баҫып төшөрөлгән ҡыя һыҙыҡтар, һырҙар, кәкерсәктәр менән биҙәлгән көршәк рәүешендәге һауыттар.
Өҫкө ҡатламдарҙа Горохов мәҙәниәтетальк ҡушып яһалған, шыма мөһөр баҫып төшөрөлгән, ҡыя һыҙыҡтар менән биҙәлгән һауыт‑һаба ватыҡтары осрай
Торамала бронза бысаҡтар, хәнйәр, ураҡ, беҙҙәр, сулпылар, уҡ башаҡтары; тимер энә, тәпке, бысаҡ; таш төйгөстәр, балталар, ышҡыу плиталары, ҡайраҡтар, һандалдар, орсоҡбаштар, ҡойоу формалары, ҡорбанлыҡтар, кеше һыны; һөйәк тишкестәр, арҡыры балта, бәләкәй көрәк, уҡ башаҡтары, һөңгө остары, ауыҙлыҡ, таралғы; балсыҡ орсоҡбаш, тигелдәр, сүместәр, металл иретеү табаҡтары; шулай уҡ хайуан һәм балыҡ һөйәктәре табылған.
Торама халҡы балыҡсылыҡ, малсылыҡ һәм металл эшкәртеү менән шөғөлләнгән.
Ҡомартҡы материалдары Башҡорт дәүләт университеты фондында һаҡлана.

# Йүкәлекүл торамаһы
## Тасуирламаһы
### Асыш тарихы

Йүкәлекүл торамаһы 1967 йылда археолог, тарих фәндәре кандидаты Ю. А. Морозов тарафынан асыла.
1970 йылда тарих фәндәре кандидаты Стоколос Владимир Савельевич, 1978, 1985 йылдарҙа археолог, тарих фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Фәндәр академияһы академигы Владимир Степанович Горбунов һәм тарих фәндәре докторы, профессор М. Ф. Обыдённов өйрәнә.