yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дағстан дәүләт медицина университеты

Дағстан дәүләт медицина университеты — Махачҡала ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто, медицина һәм фармацевтика өлкәһендә белгестәр әҙерләй.
Университетта 5 меңдән ашыу студент уҡый, шул иҫәптән донъяның 28 иленән 240-тан ашыу сит ил граждандары белем ала.

# Дағстан дәүләт медицина университеты
## Тарихы

1932 йылда Дағстан дәүләт медицина институты булараҡ ойошторола, башта бер генә дауалау факультетынан тора.
Юғары уҡыу йортонда тәүге йылдарҙа билдәле ғалим профессорҙар О. А. Байрашевский, М. С. Доброхотов, А. В. Россов, В. А. Чудносоветов, Ф. Р. Бородулин, А. Г. Подварко, Г. П. Руднев һәм башҡалар эшләй.
1937 йылда Александр Федорович Серенко был институтты тамамлай.
1964 йылда дауалау факультетының киске бүлеге асыла, 1965 йылда — стоматология факультеты, 1969 йылда — педиатрия факультеты, 1974 йылда — әҙерлек бүлексәһе, 1983 йылда — табиптарҙың белемен камиллаштырыу факультеты, 1986 йылда сит ил граждандары өсөн әҙерлек факультеты, 1987 йылда сит ил граждандар менән эшләү буйынса факультет, 1991йылда — Үҙәк ғилми-тикшеренеү лабораторияһы, 1994 йылда докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертацияларын яҡлау буйынса махсуслаштырылған Совет ойошторола.
Юғары уҡыу йорто 1976 йылда беренсе категориялы институт булып китә. 1982 йылда юғары уҡыу йорто Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән бүләкләнә..
1995 йылда академия, ә 2016 йылда — университет статусы ала.
Бөтәһе 27 меңдән ашыу табип әҙерләп сығарылған.
Дағстан дәүләт медицина университетында 700-ҙән ашыу уҡытыусы, шул иҫәптән Дағстан Республикаһы Медицина фәндәре академияһы һәм Милли фәндәр академияһы академиктары Гаджимурад һәм Гаджимирза Гаджимирзаевтар (2011 йылда вафат булған), Дағстан Республикаһы Милли фәндәр академияһы академигы Шамил Омаров, 116 фән докторы һәм 66 профессор, 418 фән кандидаты һәм 179 доцент эшләй.

# Дағстан дәүләт медицина университеты
## Структураһы

Факультеттары (5)
- Дауалау
- Педиатрия
- Стоматология
- Медик-профилактика
- Фармацевтика
75 кафедраны үҙ эсенә ала.
Шулай уҡ: тау территорияһындағы кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты, консультатив-диагностика поликлиникаһы, медицина колледжы, университетты тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу үҙәге, мәғлүмәт-иҫәпләү бүлеге, техник тәьмин итеү үҙәге, аналитика бүлеге, Интернет-үҙәк, фәнни медицина китапханаһы, спорт комплексы, нәшриәт -полиграфия үҙәге.
# Сергей Параджановтың йорт-музейы

Сергей Параджановтың йорт-музейы (әрм. Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան) — Ереванда совет әрмән рәссамы һәм режиссеры Сергей Параджановҡа бағышланған музей. Ҡаланың иң популяр музейҙарының береһе. Ул Параджанов тыуҙырған төрлө нәфис һәм әҙәби мираҫтан тупланған.

# Сергей Параджановтың йорт-музейы
## Тарихы

Музейға 1988 йылда, Параджанов Ереванға күсеп килгәс нигеҙ һалына. Ул урынды һәм музей проектын үҙе һайлай (Еревандағы Дзогарюх этнография кварталы). 1988 йылда Спитактағы ер тетрәү һәм социаль-иҡтисади проблемалар һөҙөмтәһендә, музей 1991 йылдың июнендә генә, Параджанов вафат булғандан ҙуң бер йыл үткәс, асыла.
Музейға нигеҙ һалыусы һәм директоры Завен Саркисян. Бина Еревандың мәҙәни үҙәктәренең береһе булып тора, үҙенең күргәҙмәләре, мәғәләләре һәм почетлы ҡабул итеүҙәре (шул иҫәптән йыл һайын уҙғарылған Халыҡ-ара Ереван кинофестивале ҡунаҡтарының йыйылышы) менән билдәле. Музейҙа Пауло Коэльо, Вим Вендерс, Михаил Вартанов, Тонино Гуэрра, Энрика Антониони, Атом Эгоян, Никита Михалков, Владимир Путин, Александр Лукашенко, Евгений Евтушенко, Арнольд Рюйтель, Валдас Адамкус, Тарья Халонен, Дональд Кнут һәм башҡалар була.

# Сергей Параджановтың йорт-музейы
## Экспозицияһы

Музейтрадицион Кавказда традицион булған ике ҡатлы, ихаталы, ағас галереялы йортта урынлашҡан урынлашҡан. Музей коллекцияһы яҡынса 1400 экспонаттан торған, шул иҫәптән инсталляциялар, коллаждар, ассамбляждар, һүрәттәр, ҡурсаҡтар һәм эшләпәләр. Шулай уҡ Параджанов төрмәлә ижад иткән баҫтырылмаған сценарийҙар, либретто һәм башҡа төрлө сәнғәт әҫәрҙәре урын алған. Мәҫәлән, Лукьяновск төрмәһендә ултырғанда кефир шешәләре ҡапҡастарынан эшләнгән «талерҙар». Музей экспонаттары араһында ике мемрңориаль бүлмә, үҙенсәлекле плакаттар, фестивалдәр приздары, Федерико Феллини, Лили Брик, Андрей Тарковский, Михаил Вартанов һәм Юрий Никулиндың хаттары, Тонино Гуэрра, Владимир Путин һәм Роман Балаян («Ночь в музее Параджанова» фильмы авторы) кеүек билдәле шәхестәрҙең бүләктәре бар. Музей Параджановтың художество һәм экспозиция принциптарын файҙалана.
Музей 50 тирәһе, шул иҫәптән Канны, Афина, Токио, Мәскәү, Рим, Тегеран, Голливуд һ . б. урындарҙа күргәҙмә ойоштора.
# Алеус

Алеус — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Новосибирск һыуһаҡлағысы (Обь йылғаһы) һул ярына 3127 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Алеус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004091
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200409
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ростанка

Ростанка — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе, Сыуаш Республикаһы, Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Рудня йылғаһының һул ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Ростанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000038031
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003803
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яз (журнал)

[[Категория:Ҡалып:Национальные издания]]Ҡалып:Языковая категория для
«Яз» — XX быуат башында иҫке башҡорт телендә Ырымбурҙа нәшер ителгән сатирик һәм юмористик журналдарҙың береһе. 1907 йылдың март аҙағынан ике аҙнаға бер сығарыла башлай. Ләкин үҙенә ҡәрҙәш рәсемле көлкөлө ваҡытлы баҫмалар менән ярыша алмай, тиҙ арала һүнеп, туҡталып ҡала.
# Дауыт (исем)

Дауыт — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарында ла киң таралған. Шулай уҡ йәһүттәрҙә лә был исем бар.

# Дауыт (исем)
## Этимологияһы

Дауыт исеме башҡорт теленә ғәрәп теле аша йәһүд теленән ингән. Һөйөкле тигән мәғәнәне аңлата.

# Дауыт (исем)
## Билдәле шәхестәр

Дауыт (йәһ. דָּוִד‎; һөйөклө) — Талуттан (рус. Саул) ҡала Исраил халҡының икенсе батшаһы, Бет-Ләхәмдә тыуып үҫкән Йишайҙың (рус. Иессей) кинйә улы.
Дауыт Юлтый (төп исеме Юлтыев Дауыт Исхаҡ улы; 18 апрель 1896 йыл (ҡайһы бер башҡа мәғләмәттәр буйынса 1893 йыл) — 10 июль 1938 йыл) — хәрби, дәүләт һәм партия органдары хеҙмәткәре, журналист һәм яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре. 1919 йылдан РКП (б), 1934 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Беренсе донъя һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт әҙәбиәтенә, милли матбуғатҡа һәм милли театр сәнғәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. СССР яҙыусыларының 1-се Бөтә Союз съезы делегаты (Мәскәү, 1934). Сәйәси золом ҡорбаны.
Дауыт Йәналин (18-се быуаттың сиреге — 1800 йылдан һуң) — Емельян Пугачёв етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, старшина, марганец мәғдәнен табыусы.
Мортазин Дауыт Лот улы (1893—1926) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. Башҡорт айырым кавалерия бригадаһының эскадрон командиры (1920). Күбәләк-Тиләү улусы башҡарма комитеты рәйесе.
Имелбаев Дауыт Аздархан улы (1908 йыл — 19 декабрь 1949 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, ҡыҙылармеец. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.

# Дауыт (исем)
## Тораҡ пункттар атамаһы

Дауыт (рус. Даутово) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Үрге Өпәле ҡала округы ауылы.
Дауыт — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл.
Дауыт-Ҡайып — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.
# Львов Михаил Давыдович

Львов Михаил Давыдович, Львов-Маликов Михаил Давыдович (төп исеме Ғәбитов Рәфҡәт Дәүләтша улы; 4 ғинуар 1917 йыл — 25 ғинуар 1988 йыл) — Башҡортостанда тыуған рус совет шағиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1-се һәм 2-се дәрәжә Ватан һуғышы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Халыҡтар Дуҫлығы һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры.

# Львов Михаил Давыдович
## Биографияһы

* Михаил Давыдович Львов 1917 йылдың 4 ғинуарында (ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, 1916 йылдың 22 декабрендә) элекке Өфө губернаһы Златоуст өйәҙе Нәсибаш ауылында тыуған.
* XX быуаттың 30-сы йылдарында Златоуст ҡалаһының «Пролетарская мысль» гәзитендә, Силәбе ҡалаһының трактор һәм станоктар эшләү заводтары гәзиттәрендә эшләй.
* 1941 йылда ситтән тороп СССР Яҙыусылар союзының Мәскәүҙәге М. Горький исемендәге әҙәбиәт институтын тамамлай.
* Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
* Һуғыштан һуң Мәскәүҙә йәшәй һәм эшләй: «Юность» журналының бүлеге мөдире; Мәскәү яҙыусылар ойошмаһы идаралығының секретары; «Новый мир» гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары.
* 1988 йылдың 25 ғинуарында Мәскәүҙә вафат була.

# Львов Михаил Давыдович
## Ижады

«Время» исемле тәүге шиғырҙар йыйынтығы 1940 йылда донъя күрә. Шиғриәтенә публицистика, юғары гражданлыҡ пафосы хас. «Урал һуғыша» («Урал воюет», 1943), «Юл» («Дорога», 1944), «Был йылдар» («Эти года, 1963»), «Ҡаршы хәрәкәт» («Встречное движение», 1984) һәм башҡа шиғри йыйынтыҡтар авторы. «Салауат һандуғастары» (Соловьи Салавата), «Мин тағы күрҙем» («Опять увидел я…»), «Боронғо йырҙарҙы ишетәм» («Слышу древние песни…»)һәм башҡа шиғырҙары тыуған Башҡортостанына, тыуған ауылына арналған. Әҫәрҙәре башҡорт шағирҙары Хәким Ғиләжев, Риф Мифтахов, Рауил Ниғмәтуллин, Ғилемдар Рамаҙанов һәм Рәшит Сабитов тарафынан тәржемә ителгән. Уның шиғырҙарына композитор Александра Пахмутова йырҙар ["Эҫе ҡар" («Горячий снег»), «Ҡосаҡлашып ултыра ветерандар» («Сидят в обнимку ветераны»), «Бөйөк йылдарға баш эйәйек» («Поклонимся великим тем годам») һ. б.] ижад иткән.

# Львов Михаил Давыдович
## Китаптары

* Собрание сочинений в 3-х т. — М., 1987—1989.
* Второе письмо в молодость. М., 1986;
* Избранные произведения в 2-х т. — М., 1981.
* Салауат һандуғастары: Шиғырҙар. — Өфө, 1980.
* Обелиск. М., 1967.
* Живу в XX веке. Казань, 1957.

# Львов Михаил Давыдович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (15.12.1944)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* Халыҡтар Дуҫлығы ордены
* «Почёт Билдәһе» ордены

# Львов Михаил Давыдович
## Хәтер

* Романов В. Он воспевал подвиги советского народа (К 100-летию со дня рождения поэта Михаила Львова). «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 22 декабрь.
* Силәбе тракторҙар заводының әҙәби берләшмәһе Михаил Львов исемен йөрөтә.
# Ай-Игол (Синтиг-Еган ҡушылдығы)

Ай-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Синтиг-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Ай-Игол (Синтиг-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039610
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203961
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Буран турғайы

Буран турғайы, буран түрә, аҡ турғай(рус. Белая лазоревка, лат. Cyanistes cyanus— турғайҙар отрядындағы ҙур булмаған ҡошсоҡ.

# Буран турғайы
## Ҡылыҡһырлама

Турғайҙан бәләкәйерәк. Өҙлөкһөҙ һикергеләп йөрөүсе ҡошсоҡ. Дөйөм төҫө аҡ. Күҙҙәре аша ҡара һыҙыҡ үтә. Башы, арҡаһы, ҡанаттары һәм ҡойроғо һорғолт зәңгәр. Ҡанаттарында, ҡойроғоноң ике яҡ ситендә аҡ һыҙыҡтар бар. Өҫ яҡтан ҡойроҡ төбө һәм кәүҙәһенең аҫ яғы аҡ. Күкбаш турғайҙан аҡ төҫө менән айырыла.

# Буран турғайы
## Тауышы

Тауышы яңғырауыҡлы: «тин-тин-тирра».

# Буран турғайы
## Йәшәү рәүеше

Япраҡлы һәм аралаш урмандарҙа, һыу буйындағы шырлыҡтарҙа йәшәй. Бөжәктәр һәм уларҙың ҡурсаҡтары менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Бик һирәк осрай. Ағас ҡыуыштарында оялай. Ҡыҙғылт һипкелле 9—11 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Зарарлы бөжәктәрҙе ҡырып, файҙа килтерә.
# Төҙөүселәр көнө

Төҙөүселәр көнө — төҙөлөш тармағыныӊ эшләүселәрҙең һөнәри байрам. Рәсәйҙә йыл һайын августың икенсе йәкшәмбеһендә билдәләнә.

# Төҙөүселәр көнө
## Тарихы

1955 йылдың 6 сентябрендә СССР Юғары Советыныӊ «"Төҙөүселәр көнө"н тәғәйенләү тураһында» исемле Указы сыға.
Байрамды ойоштороу идеяһы Хрущёв Никита Сергеевичҡа Жигулёв ГЭС-ында булғандан һуӊ килә.
1956 йылдын 12 авгусында төҙөлөш тармағы эшсәндәре үҙҙәренең һөнәри байрамдарын тәүге тапҡыр билдәләй.
Советтар Союзы осоронан ҡалған традицияға ярашлы байрам Әрмәнстанда, Белорусияла, Ҡырғыҙстанда, Ҡаҙағстанда, Украинала шулай уҡ йыл һайын августың икенсе йәкшәмбе көнөндә байрам ителә.
2011 йылдан Төҙөүселәр көнө – федераль праздник статусын алды.
Йылдар буйынса:
09.08.15
14.08.16
13.08.17
12.08.18
11.08.19

# Төҙөүселәр көнө
## Байрам филателияла

* СССР почта маркалары
* «Төҙөүселәр көнө», 1956.
* «Төҙөүселәр көнө», 1956.
* «Төҙөүселәр көнө», 1956.
* «Коммунизмдың бөйөк төҙөлөш объекттары»: Каховская ГЭС-ы, Көньяк Украина каналы, Төнъяк-Ҡырым каналы.
* « Коммунизмдың бөйөк төҙөлөш объекттары»: Сталинград ГЭС-ы (1951—1956).
* « Коммунизмдың бөйөк төҙөлөш объекттары»: Волго-Дон каналы.
* « Коммунизмдың бөйөк төҙөлөш объекттары»: Куйбышев ГЭС-ы (1950—1955).
* « Коммунизмдың бөйөк төҙөлөш объекттары»: Төп Төркмән каналы (1951—1957).
# Сайлюгем (Ҡыҙыл-Шин ҡушылдығы)

Сайлюгем — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡыҙыл-Шин (Бугузун) йылғаһының һул ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Сайлюгем (Ҡыҙыл-Шин ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005315
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100531
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тубаҡбаш

Тубаҡбаш (Тубаҡ-Баш) — Башҡортостандың Ишембай районындағы йылға, Тәйрүк йылғаһының һул ҡушылдығы. Тамағы Байғужа ауылы эргәһендә. Башы Көньяҡ Урал итәге яны урмандарында (иң яҡын тау түбәһе — Арҡауылтау һәм бейеклеге 322,5)) Ишембай ҡалаһынан 5-6 км көнсығышта. Уның уң яҡ ярында пионер лагерҙары районы урынлашҡан. Йылға оҙонлоғо — 4,9 км.
Йылға системаһы: Тубаҡбаш → Тәйрүк → Ағиҙел → Кама → Волга.
Йылға янында өс карьер эшләнгән: ҡырсынташ, ҡом һәм балсыҡ сығарыла
# Оло Катасьма

Оло Катасьма — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лобва йылғаһының һул ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Оло Катасьма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200011079
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201107
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әлибаев Шайкамал Әлибай улы

Әлибаев Шайкамал Әлибай улы (1906 йыл — ?) — капитан. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының эскадрон командиры. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1942). «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944).

# Әлибаев Шайкамал Әлибай улы
## Биографияһы

Әлибаев Шайкамал Әлибай улы 1906 йылда хәҙерге Салауат районының Тирмән ауылында тыуа. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, 1941 йылдың авгусында Ҡыҙыл Армия сафына Өфө ҡалаһының Сталин район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 8-се кавалерия корпусының легендар 112-се кавалерия дивизияһы 294-се кавалерия полкының 1-се ҡылыссылар эскадроны командиры булып хеҙмәт итә. 1928—1945 йылдарҙа сәйәси хеҙмәткәр була. ? йылда яуыз уйлы кешеләр ҡулынан Өфө ҡалаһында һәләк була.

# Әлибаев Шайкамал Әлибай улы
## Батырлығы

1942 йылдың 3-11 июлендә Борки ауылы (әлеге Липецк өлкәһе Тербуны районы) эргәһендә дошмандың бер нисә һөжүмен кире ҡаға, эскадронын контрһөжүмгә күтәреп, 100-ҙән ашыу дошман һалдатын юҡ итә.
Габановка районындағы алышта ла эскадронын бер нисә тапҡыр алышҡа алып инә, 100-ҙән ашыу фашисты юҡ итә, ҡулға 8 ат һәм ҡорал төшөрә, яралана. Уны наградаға тәҡдим иткәндә: «Артынан кешеләрҙе эйәртә белә, дошманға һөжүм итеп уға ҙур зыян килтерә, шул уҡ ваҡытта үҙ подразделениеһының личный составын һаҡлап алып ҡала», — тигән ҡылыҡһырлама бирелә. Ошо арауыҡтағы тәүәккәллеге өсөн 31 июлдә Ҡыҙыл Йондоҙ орденына тәҡдим ителә.

# Әлибаев Шайкамал Әлибай улы
## Наградалары

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1942)
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944)
# Ярседа-Яха

Ярседа-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Саболе-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Ярседа-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043143
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304314
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Урта Зимняя

Урта Зимняя — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Зимняя йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Урта Зимняя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034419
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103441
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# АҠШ Дәүләт департаменты

AҠШ Дәүләт департаменты (ингл. United States Department of State) —1789 йылда төҙөлгән АҠШ-тың тышҡы сәйәсәте буйынса илден дәүләт органы. Беренсе AҠШ Дәүләт сәркәтибе Томас Джефферсон булды.
Депратаментта АҠШ гербы – АҠШ ҙур мисәте һаҡлана.
Ойошма Рәсәй Федерацияһы Сит ил эштәре министрлығы һәм башҡа илдәрҙә булған сит илдәр буйынса министрлыҡтар аналогы булып тора.
Вашингтонда урынлашҡан.

# АҠШ Дәүләт департаменты
## Етәкселәр

AҠШ Дәүләт серкәтибе (ингл. United States Secretary of State) – АҠШ-тын «Дәүләт департаменты» етәксеһе. Дәүләт департамент, 1789 йылда төҙөлгән илден тышҡы сәйәсәте буйынса илден дәүләт органы.
* Хиллари Клинтон
* Джон Керри (1.02.2013 көндән)
# Параша (Волга ҡушылдығы)

Параша — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волга йылғаһының уң ярына тамағынан 2261 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 3,5 км.

# Параша (Волга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Түбәнге Новгород ГЭС-ынан Ока йылғаһының тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300512110000017350
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001735
* Бассейн коды — 08.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Электросталь

Электросталь (рус. Электросталь) — Мәскәү өлкәһендәге ҡала. Хеҙмәт ҡаһарманлығы һәм дан ҡалаһы.

# Электросталь
## Билдәле шәхестәре

* Сухов Владимир Павлович (11.02.1934—26.02.2016), ғалим-геолог һәм педагог‑методист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Геология‑минералогия фәндәре кандидаты (1969), педагогия фәндәре докторы (2005), профессор (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1992), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1988). К. Д. Ушинский миҙалы менән бүләкләнеүсе.
# Колумбия

Колумбия Республикаһы (исп. Colombia), рәсми исеме Колумбия Республикаһы (исп. República de Colombia) — Көньяҡ Американың төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан һәм биләмәләре Үҙәк Америкала булған дәүләт. Баш ҡалаһы — Богота. Көнсығышта Бразилия һәм Венесуэла, көньяҡта — Эквадор һәм Перу, көнбайышта — Панама менән сиктәш.
# Солтанов Айрат Хәмит улы

Солтанов Айрат Хәмит улы (28 ғинуар 1962 йыл) — театр актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2012).

# Солтанов Айрат Хәмит улы
## Биографияһы

Айрат Хәмит улы Солтанов 1962 йылдың 28 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Борай районы Борай ауылында тыуған.
Өфө сәнғәт училищеһының вокал бүлегендә уҡый.
1990 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлай һәм бер йыл Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында йырсы булып эшләй.
1991 йылдан алып Туймазы татар дәүләт драма театры актёры.

# Солтанов Айрат Хәмит улы
## Спектаклдәрҙәге ролдәре

* Айтуған «Беҙ тыумыштан ауылдан», Апсен «Ай-да, невестка!», Ғәскәров «Аршын мал алған», Тамада «Илгизәр+Вера»,
* Вәғиз «Тормош ағасы», Нәҙерша «Бер мәл баҙарға барғайныҡ»,
* Фәрит «Минең йондоҙом», Мөхәммәтхан «Һиндостан ҡыҙы»,
* Мәғсүм «Портфель», Атай «Минең әсәйем һуҡмағы», Спортсы, медик «Бөтәһе тарафынан онотолған»,
* Ғәҙел «Мөхәббәт өсмөйөшө», Азат «Төн, бөтә тормошом кеүек»,
* Рәмил «Оль-ля-ля!», Мөкәмәй «Күктән бәхет»,
* Рифат «Колорадо штатынан ҡуңыҙ», Лаэрт «Гамлет»,
* Буштец «Рядовые», Садиҡ «Үп мине, Зәйтүнә!»,
* Рәзим «Бына был комедия», Гермес «Ташлама утты, Прометей!»,
* Ансар «Алыш-биреш», Роберт, «Бейеүсе», Марс «Любовь окаянная»,
* Ансар «Легионер», Финат Рифатович «Тауыҡ»,
* Ғилфан «Йәшлек менән осрашыу», Ғәли Хиҡмәтуллин «Туҡай менән осрашыуҙар».

# Солтанов Айрат Хәмит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2012)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2003)
# Швайкерсхаузен

Швайкерсхаузен (нем. Schweickershausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 151 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,75 км². Диңгеҙ кимәленән 340 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98663 һәм автомобиль коды — HBN.