yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Всехсвятский Сергей Константинович

Всехсвятский Сергей Константинович (7 (20) июнь 1905, Мәскәү — 6 октябрь 1984, Мәскәү) — СССР астрономы.

# Всехсвятский Сергей Константинович
## Биографияһы

1925 йылда Мәскәү дәүләт университетын тамамлай. 1924—1935 йылдарҙа Астрофизика институтында эшләй, 1935—1939 йылдарҙа — Пулково обсерваторияһы хеҙмәткәре, директор урынбаҫары, 1939—1981 йылдарҙа — Киев университеты профессоры, астрономия кафедраһы мөдире.
Төп фәнни хеҙмәттәре комета физикаһына, Ҡояш һәм ҡояш активлығына, космогония проблемаларына бәйле. Кометаларҙың механик теорияһының ҡайһы бер мәсьәләләрен хәл итә, периодик кометаларҙың тиҙ тарҡалыуын иҫбатлай. 1932 йылда Ж. Л. Лагранждың кометаларҙың планеталар һәм уларҙың юлдаштары өҫтөнән ырғытылыуы тураһында гипотезаһын яңы нигеҙҙә үҫтерә. 1960 йылда ул Юпитер тирәләй ҡулса барлығы тураһында фекер әйтә, уны һуңыраҡ (1979) Американың «Вояджер 1» космос карабы аса. Ҡояш тотолған ваҡытта ҡояш тажын күҙәтеү һөҙөмтәләре буйынса һуҙылған таж ағымы барлығын асыҡлай (һуңыраҡ «Ҡояш еле» тип атала), был Ер ионосфераһында магнитлы дауылдар һәм ҡуҙғыуҙар тыуҙыра. 1955 йылда үҙенең уҡыусылары менән бергә Ҡояш тажының динамик теорияһын эшләй. Бер нисә хеҙмәтендә планеталарҙың Ҡояш әүҙемлеге үҫешенә йоғонтоһо тураһындағы фекерҙе яҡлай.
Киевта Байково зыяратында ерләнгән

# Всехсвятский Сергей Константинович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

- СССР Фәндәр академияһының Ф. А. Бредихин исемендәге премияһы (1978) — кометаларҙың абсолют дәүмәлдәре һәм физик характеристикалары каталогын төҙөгәне өсөн;
- СССР Фәндәр академияһының астрономия советының «За обнаружение новых астрономических объектов» миҙалы (1979);
- СССР Космонавтика федерацияһының Ю. А. Гагарин исемендәге миҙалы;
-1973 йылдың 22 сентябрендә Ҡырым астрофизик обсерваторияһында Н. С. Черных асҡан бәләкәй планета Всехсвятский исеме менән (2721 Vsekhsvyatskij) аталған.

# Всехсвятский Сергей Константинович
## Ғилми хеҙмәттәре

* «Физические характеристики комет» (1958) өҫтәмәләр серияһы менән (1974 йылға тиклем сыға), шул иҫәптән, ул ваҡытта билдәле булған бөтә күренгән кометалар өсөн мәғлүмәттәрҙе туплаған «Общий каталог абсолютных величин комет»;
* «Природа и происхождение комет и метеорного вещества» (1967);
* «Проблемы современной космогонии» (1969) (авторҙашлыҡта).
# Олонец нығытмаһы

Олонец крепосты (Олонец нығытмаһы) — Олонец погостының төп торлаҡ пункты янында Колонка һәм Мегрега йылғалары ҡушылған урында, Толмачев Наволок һәм Оксентьево ауылы янында, Швеция сиге янында форпост, Олонец воеводалығының инеү урыны.
Олонец нығытмаһы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә, 1649 йылдың сентябрендә батша Алексей Михайлович указ нигеҙендә төҙөлә. Олонец нығытмаһын төҙөү менән князь Федор Волконский һәм дьяк Степан Елагин етәкселек итә. Уның халҡын башҡа погондарынан бай кеше булған крестьян тәшкил иткән, улар сауҙа һәм төрлө һөнәрселек менән, шул иҫәптән тимер эшкәртеү менән шөғөлләнгәндәр. Нығытма киләсәктә Олонец шәһәренә әүерелгән үҙәк булып торған. 1300 бойница һәм унтуғыҙ башнялы нығытыу диуары йылға ярҙары буйында 1,5 км һуҙылған. Нығытма һыу дәрәжәһенән 10-11 метр өҫтәрәк ҡушыла. Уның манараларының иң бейеге — Ҡыҙыл мадар, 32 метр бейеклектә булған. Крепость диуарҙарында Троица сиркәүе, икмәк амбарҙары, воевода ишегалды 155 һәм ишегалды була, уларҙа хәрби конфликттар булған осраҡта тыныс халыҡ һыйынған. Башнялар томы, диуарҙарҙың оҙонлоғо һәм хәрби йыһазланышы нығытыу буйынса Архангель һәм Себер нығытмаларынан өҫтөнөрәк булып, һөҙөмтәлә, Холмогорҙа ғына ҡалышҡан. Нығытма 1741 йылғы янғын ваҡытында һәләк була һәм унан һуң торғозылмай.

# Олонец нығытмаһы
## Тарихы

1617 йылда Швед Короллеге һәм Урыҫ батшалағы араһында Столбово тыныслыҡ солохо төҙөлә, был килешеү Рус-Швед һуғышына сик ҡуйған. Тыныс шартнамә шарттары буйынса, ике ил араһында яңы сик Раштыуа Олонец погостынан 50 км өҫтәрәк уҙа, Мәскәү хөкүмәте алдында сикләр буйында урынлашҡан ерҙәрҙең ҡурҡынысһыҙҙығын тәьмин итеү проблемаһы килеп баҫа. Хәрби-һаҡлау ҡоролмалары торгоҙуның беренсе этабы 1648—1649 се йылдарға тура килә.
1649 йылдың яҙында воеводтар Федор Волконский һәм Степан Елагин яңы нығытма урынын төҙөү һайлаған. Ағас — ер Олонец нығытмаһы шул уҡ йылдың көҙөндә Колонка һәм Мегрега йылғалары киҫешкән урында төҙөлә, материктан борон киң соҡор менән айырылған була. Крепостың көнбайыш өлөшөндә Кесе ҡала урынлашҡан, көнсығыш өлөшөндә Ҙур ҡала диуарҙар менән бүленгән. Шулай итеп, баштан уҡ Олонец нығытмаһы хәрби-административ үҙәк булараҡ ҡына түгел, ә халыҡ сауҙа һәм һөнәрселек менән шөғөлләнгән ҡала булараҡ та уйланылған. Шул уҡ ваҡытта сит ил сауҙагәрҙәре менән сауҙа итеү өсөн Колонка менән Мегрега араһында «Стрелец» утрауы бирелгән, йәшерен күрһәтмә менән сит ил кешеләренә шәһәргә, улар өсөн крепоста лавкалар тотоуға ҡарамаҫтан, инеү тыйылған була.
Нығытма 1741 йылғы янғын һүндереү ваҡытында һәләк була һәм унан һуң торғозылмай.

# Олонец нығытмаһы
## Археологик тикшеренеүҙәр

Олонец крепосты биләгән территорияла ҡаҙыу эштәре РФА Карел ғилми үҙәгенең тел, әҙәбиәт һәм тарих институтының С.Кочурина етәкселегендәге археология отрядтәре тарафынан 1973—1975, 1988, 1990—1991, 1993, 1995 йылдарҙа алып барыла. 15 һәм бер нисә ҡаҙылма шурфтың дөйөм майҙаны 874 м² була.
# 1787 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1787 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1787 MDCCLXXXVII |
| Юлиан стилендә | 1786 — 1787 ( 12 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2539 — 2540 ( 2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7295 — 7296 ( 12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5547 — 5548 ה'תקמ"ז — ה'תקמ"ח |
| Мосолман календары | 1201 — 1202 |
| Боронғо әрмән календары | 1236 ԹՎ ՌՄԼԶ |
| Ҡытай календары | 4483 — 4484 (с 14 февраля) 丙午 — 丁未 красный конь — красная овца |
| Эфиопа календары | 1779 — 1780 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1843 — 1844 |
| - Шака самват | 1709 — 1710 |
| Иран календары | 1165 — 1166 |
1787 йыл — Дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.

# 1787 йыл
## Ваҡиғалар

* Рәсәй һәм Төркиә һуғыш башланы.
* 17 сентябрь — икенсе АҠШ Конституцияһы ҡабул ите.

# 1787 йыл
## Тыуған шәхестәр

* 16 март — Георг Симон Ом, немец физик.
* 17 ноябрь — Луи Дагер, фотография уйлап сығарыусы.

# 1787 йыл
## Вафат булған шәхестәр

* 4 февраль — Помпео Батони, италиан рәссам.
* 4 февраль — Леопольд Моцарт, австрия скрипкала уйнаусы, Вольфганг Моцарт атаһы.
# Хоросо-То-Сё

Хоросо-То-Сё — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Щучья йылғаһының уң ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Хоросо-То-Сё
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300034760
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303476
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сан-Томе һәм Принсипи

Сан-Томе һәм Принсипи Демократик Республикаһы (порт. República Democrática de São Tomé e Príncipe [sɐ̃ũ tu'mɛ i 'pɾı̃sɨpɨ]) — Үҙәк Африкалағы утрау-дәүләт. Африка яры буйындағы Гавая ҡултығындағы Сан-Томе һәм Принсипи утрауында урынлашҡан дәүләт. Дәүләт вулкандан барлыҡҡа килгән Сан-Томе һәм Принсипи (уларҙың араһы 140 км), һәм алты бәләкәй утрауҙы берләштерә.
Сейшель Утрауҙарынан һуң Сан-Томе һәм Принсипи Африка дәүләттәренең майҙаны буйынса иң бәләкәйе (1001 км²) . Шулай уҡ Сан-Томе һәм Принсипи донъялағы португал телле иң бәләкәй дәүләт.
# Бортная

Бортная — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы/ Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Көньяҡ Козленец йылғаһының уң ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Бортная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034639
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003463
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бикбаев Азамат Иҙебай улы

Бикбаев Азамат Иҙебай улы (9 июнь 1986 йыл) — спортсы, классик (грек-рим) стилдәге көрәшсе. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2012).

# Бикбаев Азамат Иҙебай улы
## Биографияһы

Азамат Иҙебай улы Бикбаев 1986 йылдың 9 июнендә Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған. Милләте — башҡорт. Белоретта йәшәй .
Рәсәй йыйылма командаһы составында Европа милләттәренең 2012 йылғы кубогы эйәһе.
Голден Гран-при 2012 финалының бронза призеры.
2012 йылда Бөйөк Британияның баш ҡалаһы Лондонда үткән ХХХ Олимпиада уйындарында ҡатнашасаҡ спортсы—кандидаттарҙың киңәйтелгән исемлегенә инә.
Рәсәй чемпионатында — көмөш (2010) миҙалға лайыҡ була. Иван Поддубный Гран-приһында — көмөш (2013) һәм бронза (2011, 2012) миҙалдар яулай.
2014 йылда Ташкентта үткән Донъя чемпионатында беренсе әйләнештә Куба көрәшсеһе Пабло Шорейҙан 3-6 иҫәбе менән еңелә.

# Бикбаев Азамат Иҙебай улы
## Спорт һөҙөмтәләре

* Грек-рим көрәше буйынса Рәсәй чемпионаты 2010 йылда — 2 !;
* Грек-рим көрәше буйынса Рәсәй чемпионаты 2013 йылда — 1 !;
* Грек-рим көрәше буйынса Рәсәй чемпионаты 2014 йылда — 1 !;
* Грек-рим көрәше буйынса Рәсәй чемпионаты 2015 йыл — 1 !;
* Грек-рим көрәше буйынса Рәсәй чемпионаты 2016 йыл — 1 !;

# Бикбаев Азамат Иҙебай улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Халыҡ-ара класлы спорт мастеры (20.04.2012)).
# АҠШ сауҙа департаменты

АҠШ сауҙа департаменты (The United States Department of Commerce (DOC)) — АҠШ Хөкүмәтенең сауҙа үсеше буйынса башҡарма федераль орган.

# АҠШ сауҙа департаменты
## Ҡоролош

* АҠШ сауҙа департаменты
** АҠШ сауҙа серкәтибе урынбаҫары
*** АҠШ сауҙа серкәтибенең иҡтисад һорауҙар буйынса урынбаҫары
**** АҠШ Иҡтисад һәм статистика хакимиәте (ESA, Economics and Statistics Administration)
***** Bureau of Economic Analysis (BEA)
***** АҠШ Иҫәп алыу бюроһы (Bureau of the Census)
*** АҠШ сауҙа серкәтибенең халыҡ-ара буйынса урынбаҫары
**** Тышҡы бәйләнеш буйынса идаралығы (ITA, International Trade Administration)
*** АҠШ сауҙа серкәтибенең сәнәғәт һәм именлек буйынса урынбаҫары
**** АҠШ сәнәғәт һәм именлек бброһы (BIS, Bureau of Industry and Security)
*** Under Secretary of Commerce for Oceans and Atmosphere
**** National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)
***** National Marine Fisheries Service (NMFS)
***** National Weather Service (NWS)
***** National Ocean Service (NOS)
***** Office of Oceanic and Atmospheric Research (OAR)
***** National Oceanic and Atmospheric Administration Commissioned Corps (NOAA Corps)
*** Under Secretary of Commerce for Intellectual Property
**** Patent and Trademark Office (USPTO)
*** Economic Development Administration (EDA)
*** Minority Business Development Agency (MBDA)
*** National Telecommunications and Information Administration (NTIA)
*** National Institute of Standards and Technology (NIST)
*** National Technical Information Service (NTIS)
# Ишкин Хәбир Кәбир улы

Ишкин Хәбир Кәбир улы — физик-математик, математик анализ кафедраһы мөдире, физика-математика фәндәре докторы,Башҡорт дәүләт университеты доценты; Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника буйынса дәүләт премияһы лауреаты (2021).

# Ишкин Хәбир Кәбир улы
## Биографияһы

Ишкин Хәбир Кәбир улы 1962 йылда тыуа.

# Ишкин Хәбир Кәбир улы
## Наградалары

Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының Почет грамотаһы
2021 йыл өсөн Дәүләт премияһы

# Ишкин Хәбир Кәбир улы
## Ғилми ҡыҙыҡһыныуҙары өлкәһе

Дифференциаль операторҙарҙың спектраль теорияһы

# Ишкин Хәбир Кәбир улы
## Уҡытыу дисциплиналары

Математика Математик Квант механикаһы Математик анализ, дифференциаль операторҙарҙың спектраль теорияһы, һыҙыҡлы операторҙарҙың спектраль теорияһы, комплекслы үҙгәреүсәндәрҙең функциялары теорияһы. Операция иҫәпләү.

# Ишкин Хәбир Кәбир улы
## Төп хеҙмәттәре

Х. К. Ишкин, «О необходимых условиях локализации спектра задачи Штурма-Лиувилля на кривой», Матем. заметки, 78:1 (2005), 72-84
Х. К. Ишкин, «Критерий локализации спектра оператора Штурма-Лиувилля на кривой», Алгебра и анализ, 28:1 (2016), 52-88
Х. К. Ишкин, «О критерии безмонодромности уравнения Штурма-Лиувилля», Матем. заметки, 94:4 (2013), 552—568
Х. К. Ишкин, «Асимптотика спектра и регуляризованный след сингулярных дифференциальных операторов высшего порядка», Дифференц. уравнения, 31:10 (1995), 1658—1668
Ишкин Х. К., «О критерии локализации собственных чисел спектрально неустойчивого оператора», Докл. АН., 429:3 (2009), 301—304
Ишкин Х. К., «О спектральной неустойчивости оператора Штурма-Лиувилля с комплексным потенциалом», Диффер. уравнения, 45:4 (2009), 480—495
Ишкин Х. К., «О КЛАССАХ ВОЗМУЩЕНИЙ СПЕКТРАЛЬНО НЕУСТОЙЧИВЫХ ОПЕРАТОРОВ».
# Кыпа-Тэкодель-Кы

Кыпа-Тэкодель-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тэкодель-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 133 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Кыпа-Тэкодель-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300068032
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306803
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кычиль-Садуку-Иоль

Кычиль-Садуку-Иоль — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Тукшин йылғаһының уң ярына тамағынан 64 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кычиль-Садуку-Иоль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300030176
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303017
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кацис (Туртас ҡушылдығы)

Кацис — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туртас йылғаһының һул ярына тамағынан 208 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Кацис (Туртас ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013531
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301353
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Собольщиков-Самарин Николай Иванович

Николай Иванович Собольщиков-Самарин — (ысын фамилияһы Собольщиков; 28 март [9 апрель] 1868, Санкт-Петербург — 20 июль,1945, Горький) — СССР һәм Рәсәй театр режиссеры, актер, антрепренер, уҡытыусы, театр эшмәкәре. РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1934). Хеҙмәт Геройы. Ленин ордены менән бүләкләнгән.

# Собольщиков-Самарин Николай Иванович
## Биографияһы

1868 йылдың 9 апрелендә (иҫке стиль буйынса 28 мартта) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Иртә йәштән башлап үҙешмәкәр спектаклдәрҙә сығыш яһай. 1883 йылдан Санкт-Петербург һәм уның янындағы биҫтәләрҙә клуб сәхнәһендә спектаклдәрҙә уйнай һәм сәхнәгә ҡуя. 1884 йылдан Петрозаводск һәм Новгородта театрҙарҙа сығыштар яһай. 1892 йылда Петербургтағы Василеостров эшселәр театрында актёр һәм режиссёр була .
Ошо уҡ йылдың авгусында Түбәнге Новгородҡа ҡайтып китә, унда сәхнәлә сығыш яһай һәм режиссура менән шөғөлләнә (1892—1899), бер йылдан үҙ етәкселегендә Артистар ширҡәте ойоштора. 1897 йылда ҡуртымға яңы театр бинаһы ала һәм антрепренёр була. 1901—1907 йылдарҙа Һарытау һәм Ҡазанда опера һәм драма театрҙары ойоштора, улар менән Рәсәйҙең төрлө ҡалалары буйлап гастролдәрҙә була. Әстерханда антреприза тота , өс йыл Дондағы Ростовта антрепренер булып эшләгән. Шулай уҡ Тверь, Ярославль, Екатеринодар, Һамар, Сембер, Царицын һәм Одессала (1917—1924) эшләй, һуңғыһында эшләгәндә революция башлана.
1917 йылдың яҙында Н. И. Собольщиков-Самарин Одессала революцион «Вронсобсам» сатира театры аса (В. М. Вронский менән берлектә), ә йәй — «Йылмайыуҙар» миниатюра театры ойоштора. 1921 йылда, интервенттар киткәс , Одесса театрының директоры һәм баш режиссеры итеп тәғәйенләнгән. 1924 йылда Түбәнге Новгородҡа күсеп, шунда ҡалған ғүмерен актёр, режиссёр, художество етәксеһе һәм консультанты булып үткәрә.
Горькийҙавафат була. Бугровский зыяратында ерләнгән

# Собольщиков-Самарин Николай Иванович
## Биографияһы
### Ғаиләһе

Ҡатыны — Славатинская, Инна Евгеньевна (1929 йылда вафат), ҡыҙы — Собольщикова-Самарина Антонина Николаевна (1892—1971).

# Собольщиков-Самарин Николай Иванович
## Хәтер

Н. И. Собольщиков-Самарин исемендәге премия — Түбәнге Новгород өлкәһендә иң маҡтаулы театр бүләге. Уны мәҙәниәт үҫешенә ҙур өлөш индергән, күренекле эштәре юғары сәнғәт ижады үрнәгенә әйләнгән театр сәнғәте әһелдәренә бирәләр

# Собольщиков-Самарин Николай Иванович
## Иҫкәрмә

* 1 2 Собольщиков-Самарин Николай Иванович // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
* ↑ Пресс-служба администрации губернатора Нижегородской области(недоступная ссылка)
* ↑ В. Файтельберг-Бланк, В. Савченко Василий Вронский – луч света в тёмном царстве // Порто-Франко : газета. — Одесса, 2001. — № 21—25 (560—564).
* ↑ Правительство Нижегородской области(недоступная ссылка)
# Гавриловка (Кенга ҡушылдығы)

Гавриловка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кенга йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Гавриловка (Кенга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010700112115200028829
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202882
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Лыглын-Еган

Лыглын-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Варен-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 76 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Лыглын-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040371
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204037
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Парсма нығытмалары

Парсма нығытмалары - (груз. ფარსმის ციხე-სახლები) - Грузиялағы урта быуаттар ахырына ҡараған архитектура ҡомартҡыһы .

# Парсма нығытмалары
## Географияһы

Парсма нығытмалары Грузияның тарихи Тушети төбәгендәге Ахмет муниципалитеты Парсма ауылының көнбайышында урынлашҡан.

# Парсма нығытмалары
## Тасуирламаһы

Нығытма-йорттар тәрән тарлауыҡ ситендә йәнәш тора. Уларҙың береһе - ете ҡатлы, ә ҡалған икеһе - алтышар ҡатлы.
Ете ҡатлы замок-йорт оҙонса дүртмөйөштән ғибәрәт. Беренсе-дүртенсе ҡаттарҙың ишектәре төньяҡ-көнбайыштан уйылған. Икенсе ҡатта көньяҡ-көнбайыш яҡтан - ике тәҙрә, йәнә икәүһе - көньяҡ-көнсығышта. Шулай уҡ дүртенсе ҡатта көньяҡ-көнсығыштан ике тәҙрә ҡалдырылған булған. Бишенсе ҡатта ишек - төньяҡ-көнсығыштан. Етенсе ҡат емерелгән.
Алты ҡатлы нығытма-йорттоң икенсе ҡатының ишеге - төньяҡ-көнбайыштан. Беренсе ҡаттың көньяҡ-көнбайыш ҡабырғаһында уйымы ҡалдырылған. Икенсе ҡатта бер яҡтан өс тәҙрә. Өсөнсө ҡатта бер тәҙрә төньяҡ-көнбайыш диуарҙа һәм көньяҡ-көнбайыш ҡабыырғла - ике тәҙрә.
2006 йылда Парсма нығытмалары милли әһәмиәткә эйә булған күсемһеҙ мәҙәни мираҫ ҡомартҡыһы тип танылған.
# Алымка (Конда ҡушылдығы)

Алымка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Конда йылғаһының уң ярына тамағынан 335 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Алымка (Конда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017501
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301750
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Язева Виска

Язева Виска — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Калиновский Выжлец йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Язева Виска
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000049828
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004982
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0