yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Красный Восход ауыл Советы (Иглин районы)

Красный Восход ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Иглин районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге.

# Красный Восход ауыл Советы (Иглин районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярышлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Искәндәров

Искәндәров — ғәрәп теленән ингән Искәндәр исеменән алынған фамилия, төрки телле халыҡтарҙа киң таралған. Тәржемәлә батыр, ғәйрәтле кешеләрҙе яҡлаусы тигән мәғәнәләрҙе бирә. Искәндәр Александр исеменең ғәрәпсә әйтелеш формаһы.
* Искәндәров Алексей Искәндәр улы (1906—1999) — хор дирижёры, композитор.
* Искәндәров Гәрәй Яңыбай улы (1911—1996) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы (1965) — дипломат.
* Искәндәров Марсель Бәғҙәт улы (1961—2004) — башҡорт яҙыусыһы.
* Искәндәров Рим Сәйетбаттал улы (1931 й.) — педагог. Филология фәндәре кандидаты (1980).
* Искәндәров Әхмәт Гәрәй улы (1949 й.) — педагог, йәмәғәт эшмәкәре.
* Искәндәрова Ольга Юрьевна (1953 й.) — педагог-методист.
* Искәндәрова Хәнифә Сираж ҡыҙы (1928—2020) — уҡытыусы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1968), СССР-ҙың халыҡ уҡытыусыһы (1982), РСФСР мәктәптәренең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1967), СССР-ҙың VIII саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1970—1974), КПСС-тың XXIV съезы (1971) һәм Уҡытыусыларҙың беренсе Бөтә Союз съезы (1968) делегаты.
# Саруа (күл)

Саруа күле Башҡортостан Республикаһының Нуриман районының үҙәге Ҡыҙылъяр (Красная Горка) ауылынан 30 км алыҫлыҡта, Саруа ауылы янында урынлашҡан. Унан шул уҡ исемдәге йылға ағып сыға. 1965 йылда күл «тәбиғәт ҡомартҡыһы» тип иғлан ителгән.

# Саруа (күл)
## Барлыҡҡа килеүе

Убылған карст соҡороноң ауыш каналы төбөндә (Һәүлә йылғаһы ҡоя) урынлашҡан воклюз тибындағы һыу сығанағынан барлыҡҡа килгән. Аҫҡы пермдең һаҡмар һәм әртә ярустары тоҡомдарында формалашҡан; соҡоро һуҙылған, уйһыу. Ағып ятыусы күл. Көнсығыш ярҙары текә, таулы, урман менән ҡапланған, көнбайышы — тигеҙ, асыҡ туғай.

# Саруа (күл)
## Ландшафт

Тирә—яҡ ландшафы киң япраҡлы—ҡара ылыҫлы урмандан тора. Күлдә Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының Ҡыҙыл китаптарына индерелгән европа бәрҙеһе йәшәй
Уны халыҡ йылға башы, ҡаран тип тә йөрөтә. Тәрәнлеге 38 метрғаса етә.
# Үтәшев Марат Мөхәр улы

Үтәшев Марат Мөхәр улы (1 ноябрь 1938 йыл) — ғалим-юрист, политолог, партия органдары хеҙмәткәре һәм юғары мәктәп уҡытыусыһы. Юридик фәндәр кандидаты (1983), сәйәсәт фәндәр докторы (1996), профессор (1998). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1976).

# Үтәшев Марат Мөхәр улы
## Биографияһы

Марат Мөхәр улы Үтәшев 1938 йылдың 1 ноябрендә Башҡорт АССР-ы Ейәнсура районы Иҫәнғол ауылында тыуған.
1966 йылда Свердловск юридик институтын тамамлағандан һуң хеҙмәт эшмәкәрлеген БАССР Прокуратураһында дауам итә.
1968—1986 йылдарҙа партия эшендә: КПСС-тың Өфө ҡала комитеты инструкторы, Киров район комитеты һәм Өфө ҡала комитетында бүлек мөдире. Тырыш хеҙмәте өсөн 1976 йылда «Почёт Билдәһе» ордены менән наградлана.
Кеше хоҡуҡтары һәм сәйәси-хоҡуҡи фәндәр кафедраһы 2000 йылда асыла. Рәсәй йәмғиәтендә дәүләт хоҡуҡтарының тулыһынса реформалашыуы, рәсәйлеләрҙең хоҡуҡи һәм сәйәси аңдарының тамырҙан үҙгәреүе шарттарында квалификациялы хоҡуҡ һаҡлау белгестәре әҙерләү мохтажлығы тыуа.
Кафедраның ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлеге халыҡ-ара танылыу алған: 2003 йылдың авгусынан башлап Швейцария менән Германияның ғилми һәм йәмәғәтселек ойошмалары менән берлектә кафедра хеҙмәткәрҙәре даими рәүештә «йәйге мәктәптәр», коллоквиумдар, семинарҙар ойоштора. Кафедра уҡытыусылары даими рәүештә Германияла стажировка үтә.
Хоҡуҡ институты студенттарының тормошонда йыл һайын уҙғарыла торған декабрь конференциялары айырым урын алып тора. Был сара Кеше хоҡуҡтары дөйөм декларацияһының ҡабул ителеүенә арнала. Кафедра хеҙмәткәрҙәре студенттар менән аспиранттарҙың ғилми эштәре буйынса бөтә Рәсәй һәм республика конкурстарының юғары уҡыу йорттарындағы этаптарын үткәрә.

# Үтәшев Марат Мөхәр улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Почёт Билдәһе» ордены (1976)
# Кихть

Кихть — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кубена йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 70 км.

# Кихть
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000006174
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000617
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шарма (Нодога ҡушылдығы)

Шарма — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нодога йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Шарма (Нодога ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000013841
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001384
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шәйхисламов Вәли Шәйхислам улы

Шәйхисламов Вәли Шәйхислам улы (1903 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы.

# Шәйхисламов Вәли Шәйхислам улы
## Биографияһы

Шәйхисламов Вәли Шәйхислам улы 1903 йылда Башҡорт АССР-ының Илеш районы Йөннө ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Илеш районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышында 7 гвардия кавалерия корпусының 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 62 гвардия кавалерия полкында хеҙмәт итә.
Хәрби ҡаһарманлыҡ эшләгән көндәре: 1945 йылдың 24-25 апреле (1945 йылдың 1 июнендә иғлан ителгән 4/н һанлы бойороҡ).
Наградалау документында ошондай юлдар яҙылған:
* Гвардия ҡыҙылармеецы 3 эскадрон пулемет тачанкаһы ат тотоусыһы Шәйхисламов Вәли Метлов ауылында нығынған дошман төркөмөн юҡ иткәндә, 1945 йылдың 24 апреленән 25 апреленә ҡарай төндә, дошман уты аҫтында ваҡытында пулемет менән тачанканы алғы һыҙыҡҡа алып сыға, ә аҙаҡ ышыҡ урында аттарын йәшерә, патрон таҫмаһының хәрби әҙерлеген тикшерә. Бынан тыш, хәрби хәлдең ауыр шарттарында үҙенең аттарын һаҡлап ҡала ала, уларҙы яҡшы тәрбиәләй һәм аҙыҡ менән тәьмин итә.

# Шәйхисламов Вәли Шәйхислам улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1945).
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1945).
# Кейзесс

Кейзесс — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уй йылғаһының һул ярына тамағынан 243 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Кейзесс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300006195
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300619
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Атлантас (футбол клубы)

«Атлантас» (лит. Futbolo klubas Atlantas) — Литваның футбол клубы. Атлантас ҡалаһында урынлашҡан. 1996 йылда барлыҡҡа килгән.

# Атлантас (футбол клубы)
## Тарихы

1962 йылда барлыҡҡа килгән. 1996 йылда тергеҙелгән.

# Атлантас (футбол клубы)
## Ҡаҙаныштары

* Литва Чемпионы (0):
* Литва вице-чемпионы (3): 2001, 2002, 2013
* Литва чемпионатының бронза призеры (5): 1999, 2000, 2004, 2014, 2015
* Литва кубогы эйәһе (2): 2000/01, 2002/03
* Литва кубогы финалсыһы (2): 2004, 2014/15

# Атлантас (футбол клубы)
## Сығыштар статистикаһы (1996—2020)

| Миҙгел | Кимәл | Лига | Урын |
| 1996–1997 | 1. | А лига | 7. |
| 1997–1998 | 1. | А лига | 6. |
| 1998–1999 | 1. | А лига | 6. |
| 1999 | 1. | А лига | 3. |
| 2000 | 1. | А лига | 3. |
| 2001 | 1. | А лига | 2. |
| 2002 | 1. | А лига | 2. |
| 2003 | 1. | А лига | 5. |
| 2004 | 1. | А лига | 3. |
| 2005 | 1. | А лига | 7. |
| 2006 | 1. | А лига | 6. |
| 2007 | 1. | А лига | 6. |
| 2008 | 1. | А лига | 6. |
| 2009 | 3. | II лига | 1. |
| 2010 | 2. | I лига | 7. |
| 2011 | 1. | А лига | 11. |
| 2012 | 1. | А лига | 8. |
| 2013 | 1. | А лига | 2. |
| 2014 | 1. | А лига | 3. |
| 2015 | 1. | А лига | 3. |
| 2016 | 1. | А лига | 4. |
| 2017 | 1. | А лига | 4. |
| 2018 | 1. | А лига | 6. |
| 2019 | 1. | А лига | 6. |
| 2020 | 3. | II лига | 4. |

# Атлантас (футбол клубы)
## Билдәле уйынсылар

* Робертас Пошкус
* Андрей Панюков
# Индик

Индик — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Немда йылғаһының уң ярына тамағынан 69 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Индик
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038408
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103840
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Таранжуль

Таранжуль — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черный Июс йылғаһының һул ярына тамағынан 93 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Таранжуль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014388
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201438
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Түбәнге Бейән

Түбәнге Биянка — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Минйәр йылғаһының һул ярына тамағынан 8,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Түбәнге Бейән
## Этимологияһы

Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Н. И. Шувалов үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә йылға исеме тураһында ошоларҙы яҙа:
* Биянка, Нижняя и Верхняя, реки, левый приток Миньяра; село, основанное в 1793 г.; железнодорожный разъезд; пещера, Ашинский район.
* По имени обитавшего в долинах рек родового подразделения биян (бейән) из рода яиксыты (яйыҡһыты), входившего в состав древнего башкирского племенного объединения мин (мең).
Бейән йылғаһы, тимәк, -ка — урыҫ кесерәйтеү суффиксы ҡушылып, Биянка тип үҙгәртелгән.

# Түбәнге Бейән
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100019133
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101913
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Фоминка (Айдар ҡушылдығы)

Фоминка — Рәсәйҙәге йылға. Белгород өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға айҙар йылғаһының уң ярына тамағынан 250 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Фоминка (Айдар ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Айдар йылғаһы Рәсәй менән Украина сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Северский Донец (бассейндың рәсәй өлөшө), йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400412107000012994
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001299
* Бассейн коды — 05.01.04.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аять

Аять — Рәсәйҙәге йылға. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Реж йылғаһының уң ярына тамағынан 219 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Аять
## Этимологияһы

Аять (иҫкергән, ябай телмәр һүҙе). «Аять» үҙенсәлекле гидронимының ике фаразы бар. Беренсеһе (ихтимал) — манси телендә «һыубаҫар болон» тигәнде аңлатҡан «айт» йә «ойт» һүҙҙәренән булыуы мөмкин. Икенсе фараз буйынса, күп төрки телдәрҙә һәм Көньяҡ Урал топонимикаһында йыш осрған «аят» һүҙенән булыуы ла бик мөмкин, әммә был һүҙҙең теүәл мәғәнәһе әлегә тиклем билдәһеҙ.

# Аять
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аять (Реж ҡушылдығы) йылғаһы башынан Аять һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501712111200006663
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200666
* Бассейн коды — 14.01.05.017
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кыпа-Вельнярыль-Кы

Кыпа-Вельнярыль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Вельнярыль-Кы йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Кыпа-Вельнярыль-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069633
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306963
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Дәүләтов Ғәлим Абдулла улы

Дәүләтов Ғәлим Абдулла улы; Ғәлим Дәүләди (9 апрель 1936 йыл — 15 апрель 2016 йыл) — башҡорт шағиры, яҙыусы, тәржемәсе һәм журналист. 1968 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Сергей Чекмарёв һәм Булат Рафиҡов исемендәге премиялар лауреаты.

# Дәүләтов Ғәлим Абдулла улы
## Биографияһы

Ғәлим Абдулла улы Дәүләтов 1936 йылдың 9 апрелендә Башҡорт АССР-ның Мәләүез районы Һәргәй ауылында тыуған. Беренсе синыфҡа Узбәкстанда уҡырға төшә. Башҡортостанға ҡайтҡас, 1952 йылғаса Әбет ете йыллыҡ мәктәбендә уҡый. 1952—1955 йылдарҙа Өфө ҡалаһының 9-сы башҡорт мәктәбе-интернатында уҡый.
1960 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Оҙаҡ йылдар китап нәшриәтендә эшләй. Мәскәүҙә юғары курстарҙа уҡый. Беренсе китабы «Ташлытау — матур тау» 1964 йылда донъя күрә. рус һәм башҡорт телдәрендә 15 китабы сыҡҡан.
2016 йылдың 15 апрелендә Өфөлә вафат була.

# Дәүләтов Ғәлим Абдулла улы
## Китаптары

* Ташлытау — матур тау. — 1964.
* Урал өҫтөндәге йондоҙҙар: шиғырҙар: баш. /Өфө: Башкнигоиздат, 1979. — 80 б.
* Ҡойолған япраҡтар: шиғырҙар һәм поэмалар: баш. — Өфө: Китап, 2002. — 200 б.
* Мальчики с Нугуша: повесть / ; перевод с башк. — М: Дет. лит, 1986. — 78 с., ил.
* Иҙел менән Нөгөш уртаһында: шиғырҙар һәм поэмалар: баш. . / — Өфө: Китап, 2006. — 192 б.
* Класташтар: поэма / // Ағиҙел. — 2001. — № 7. — б.б. 90 — 101.
* Отцовский дом: стихи // Путь Октября. — 1992. — 2 октября. — С.3. — Содерж.: Отцовский дом, Сказка и реальность, Девушка — цветок.
* Помощник Акбая: стихи / Г. Давледи; перевод с башк. Л. Мезинова. — М: Дет. лит, 1979. — 470 с., ил.
* Урал өҫтөндәге йәйғор: шиғырҙар : баш. / — Өфө: Баш. кит. нәшриәте , 1990. — 80 б.
* Осрашыуҙың яҡты минуттары: шиғырҙар, поэма : баш. / — Өфө: Баш. кит. нәшриәте, 1986. — 139 б.
* Һиңә-дуҫым: шиғырҙар, поэма : баш. — Өфө: Башкнигоиздат, 1983. — 68 б.
* Трагедия красоты: стихи и поэмы: — Уфа: Китап, 1996. — 240 с.
# Мюльберг (Тюрингия)

Мюльберг (Тюрингия) (нем. Muhlberg (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1327 кеше йәшәй. Майҙаны — 22,48 км². Диңгеҙ кимәленән 290 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99869 һәм автомобиль коды — GTH.
# Хул-Велты-Юган

Хул-Велты-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Глубокий Полуй йылғаһының һул ярына тамағынан 212 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Хул-Велты-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300032354
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303235
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ятька

Ятька — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Попуя йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Ятька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200012816
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201281
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Чембулатка

Чембулатка — Рәсәй йылғаһы. Һамар өлкәһе, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сургут йылғаһының уң ярына тамағынан 72 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Чембулатка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Суҡ йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000612112100005839
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100583
* Бассейн коды — 11.01.00.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Нетхой

Нетхой — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы,Ингушетия/Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шалажа йылғаһының һул ярына тамағынан 4,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Нетхой
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы, инештән Грозный ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001112108200005604
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200560
* Бассейн коды — 07.02.00.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Псиф (Псекупс ҡушылдығы)

Псиф — Рәсәйҙәге йылға. Краснодар крайы,Адыгей Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Псекупс йылғаһының уң ярына тамағынан 133 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Псиф (Псекупс ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубань йылғаһы Усть-Лабинск ҡалаһынан Пролетарь һыуһаҡлағысына тиклем, Белая (Кубань ҡушылдығы) һәм Пшиш йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001312108100005385
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100538
* Бассейн коды — 06.02.00.013
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Уратьма

Уратьма — Рәсәй йылғаһы. Татарстан биләмәләрендә аға. Йылға Куйбышев (Кама ҡултығы) һыуһаҡлағысының һул ярына тамағынан 146,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Уратьма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000312112100003425
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100342
* Бассейн коды — 11.01.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Туй

Кесе Туй — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кама һыуһаҡлағысы уң ярына 754 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кесе Туй
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100009912
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100991
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1