yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Семынь

Семынь (Латынь) — Рәсәй йылғаһы. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Поведь йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Семынь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тверца, инешенән (Вышневоловец гидроузеленән) Тверь ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100512110000002222
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000222
* Бассейн коды — 08.01.01.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Штедтен (Мансфельд)

Штедтен (Мансфельд) (нем. Stedten (Mansfelder Land)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1062 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,62 км². Диңгеҙ кимәленән 148 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6317 һәм автомобиль коды — MSH.
# Сенянинова-Корчагина Мария Васильевна

Корчагина Мария Васильевна (ҡыҙ фамилияһы — Сенянинова, 1900—1966) — совет ғалим-биологы — ботаник-систематигы, геоботаник, генетик, эмбриолог һәм үҫемлектәр физиологы, биология фәндәре докторы (1935).

# Сенянинова-Корчагина Мария Васильевна
## Биографияһы

Мария Васильевна Сенянинова 1900 йылдың 4 февралендә (йәки 1 февраль) Смоленск губернаһының Духовщина ауылында (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — Мәскәү ҡалаһында) тыуған. Мәскәү дәүләт университетында уҡый, 1923 йылда үҫемлектәр систематикаһы һәм морфологияһы кафедраһын тамамлай, шунан һуң Мәскәү дәүләт университеты ҡарамағындағы фәнни-тикшеренеү институты аспирантураһында уҡыуын дауам итә. Аспирантурала уҡыған ваҡытында үҫемлектәр эмбриологияһы һәм физиологияһы буйынса мәҡәләләр баҫтыра.
Мария Васильевна 1928 йылдан Ленинградта йәшәй. 1934 йылда Ленинград дәүләт университетының үҫемлектәр генетикаһы кафедраһында өлкән ассистент булып китә. М. В. Сенянинова 1935 йылда Бөтә Союз үҫемлекселек институтында биология фәндәр докторы дәрәжәһе ала. 1936 йылдан доцент званиеһында Ленинград дәүләт университетында уҡыта.
1938 йылдан Мария Васильевна Сенянинова Ленинград дәүләт университетының география факультеты ботаник география кафедраһында эшләй, 1941 йылда профессор дәрәжәһе ала. 1943—1944 йылдарҙа ЛДПИ-ның ботаника кафедраһы мөдире.
М. В. Сенянинова-Корчагина биология һәм география фәндәре докторы Корчагин Александр Александровичтың ҡатыны (1900—1977).
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены һәм миҙалдар менән бүләкләнгән.
1966 йылдың 26 мартында вафат була.

# Сенянинова-Корчагина Мария Васильевна
## Ҡайһы бер ғилми баҫмалары

* Сенянинова-Корчагина М. В. К вопросу о классификации жизненных форм // Учёные записки ЛГУ. Серия географических наук. — 1949. — В. 5. — № 104. — С. 54—151.
* Сенянинова-Корчагина М. В. Фитоклимат Ленинградской и смежных с ней областей // Учёные записки ЛГУ. Серия географических наук. — 1949. — В. 6. — № 124. — С. 169—254.
# Самоков

Самоков (болг. Самоков) — Болгариялағы ҡала. София өлкәһендә урынлашҡан, Самоков общинаһына инә. Халҡы 27 851 кеше тәшкил итә.

# Самоков
## Халҡы

* Йыл
* Халҡы
* 1985
* 678 27
* 1992
* 608 28
* 2000
* 253 26
* 2005
* 576 26
* 2010
* 196 26

# Самоков
## Сәйәси хәле

Самоков общинаһының кметы (мэры) — Владимир Георгиев (Болгар социалистик партияһы (БСП)) һайлау һөҙөмтәләре буйынса община менән идара итә.

# Самоков
## Билдәле шәхестәре

Самоковта билдәле болгар рәссамдары Димитр Христосв һәм Захарий Зограф, яҙыусы Константин Фотинов тыуған

# Самоков
## Туғандаш ҡалалар

* Рәсәй Федерацияһы: Кострома

# Самоков
## Галереяһы

* Ауыл байрамынан күренеш. картина Никола Образописов картинаһы, 1892 й.
* Ауылдан алыҫ түгел сиркәү. Шул уҡ автор
* Байраҡлы мәсете
* Самоков ҡатын-ҡыҙҙары халыҡ кейемендә
* Богородица Успения сиркәүе
* Константин Фотиновтың мәктәп бинаһы
# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы

Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы (18 март 1966 йыл) — уҡытыусы, журналист, шағир. Рәсәй Федерацияһының (2011) һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар (2011) союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһы мәғариф алдынғыһы (2015). Рәсәй Федерацияһының «Иң яҡшы уҡытыусыһы» конкурсы еңеүсеһе (2007). Башҡортостан Яҙыусылар союзы(2016), Рәсәй Яҙыусылар союзы (2017) ағзаһы.

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Биографияһы

Земфира Хәкимйән ҡыҙы Аҡбутина (Яубаҫарова) 1966 йылдың 18 мартында Башҡорт АССР-ы Бөрйән районы Тимер ауылында тыуған. Тимер һигеҙ йыллыҡ мәктәбен тамамлап, артабан уҡыуын Иҫке Монасип урта мәктәбендә дауам итә.
1983—1988 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институтында филология факультетында белем ала. Хеҙмәт юлын Өфөләге 1-се балалар йортонда башлай. «Ленинсы», Йәшлек гәзиттәрендә эшләй.
1992 йылдан Ейәнсура районы Ибрай мәктәбендә уҡыта.
2012 йылдан алып башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының район методик берекмәһенә етәкселек итә.
2017 йылда башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса районда иң алдынғы уҡытыусы тип табыла. «Һөнәре буйынса иң алдынғы» тигән исем бирелә. Юғары категориялы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Ейәнсура районының «Үҫәргән» әҙәби берекмәһенең рәйесе.
2016 йылдан Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар берлеге ағзаһы.
2017 йылдан Рәсәй Федерацияһы Яҙыусылар берлеге ағзаһы
Рәсәй Федерацияһының (2011) һәм Башҡортостан Республикаһының (2011) Журналистар союздары ағзаһы.

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһы мәғарифы алдынғыһы
* Рәсәй Федерацияһының «Иң яҡшы уҡытыусыһы» конкурсы еңеүсеһе

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Китаптары

* Артылғанда быуат түбәләрен…:шиғырҙар. / Иҫәнғол, 2002.-Б.16.
* Атай кеүек булам мин: шиғырҙар / Өфө:Китап, 2005.- Б.16.
* Нур усағы. Шиғырҙар йыйынтығы [Текст] / З.Х Аҡбутина: Өфө.-2001.- Б.432
* Һандыҡ төптәрендә : шиғырҙар, поэма [Текст] / З. Х. Аҡбутина: Өфө:Китап, 2013.-Б.142
* Башҡортостан. Шиғырҙар//Ағиҙел. — 2012. — № 1.-131-133 б.
* Ҡая сәскәһе. Шиғырҙар йыйынтығы.
* «Иҙел ҡыҙы» исемле балалар өсөн китабы (2018)

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Китаптары
### Викидәреслектә

* «Иҙел ҡыҙы» исемле балалар өсөн китабы (2018) Иҙел ҡыҙы (Земфира Аҡбутина)

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Видеояҙмалар

* Раян Алтыншин. «Һинен тормош минең хыялдарым» М. Туләбаева — З. Аҡбутина, режисёр Наил Хәмитов

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Шиғырҙарына йырҙар

* Тимер — тыуған ауылым. Земфира Аҡбутина һүҙҙәре, Рәхимә Ғәйетбаева көйө Раян Алтыншин йырлай
* «Әсәйемә». Земфира Аҡбутина һүҙе, Миңзәлә Түләбаева көйө, Алтыншин Раян йырлай
* Осоп. З.Аҡбутинаның һүҙҙәре, Ғайсина Гөлшат йырлай

# Аҡбутина Земфира Хәкимйән ҡыҙы
## Моң алырға килегеҙ!!! (Земфира Аҡбутина ижады)

* Аҡбутина Земфира «Автограф» тапшырыуы
* З. Акбутина т-да Атайсал тапшырыуы
Земфира Аҡбутина Викикитапханала
# Наэталь-Вальдау

Наэталь-Вальдау (нем. Nahetal-Waldau) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3158 кеше йәшәй. Майҙаны — 32,97 км². Диңгеҙ кимәленән 410 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98553 һәм автомобиль коды — HBN.
# Заруцкая Ирина Павловна

Ирина Павловна Заруцкая (1908—1990) — совет ғалимы һәм геоморфологы картограф, география фәндәре кандидаты (1955), география фәндәре докторы (1967), профессор (1967).

# Заруцкая Ирина Павловна
## Биографияһы

Ирина Павловна Заруцкая 1908 йылдың 12 ноябрендә Мәскәүҙә билдәле архитектор П. А. Заруцкий ғаиләһендә тыуған.
Мәктәпте тамамлағандан һуң Мәскәү дәүләт университеты физика-м атематика факультетының тупраҡ-геология-география бүлегенә уҡырға инә. 1931 йылда уҡыуын «геоморфология» һөнәре буйынса тамамлай, Мәскәү һәм Белгород өлкәләрендә, Көньяҡ Уралда, Себерҙә, Алыҫ Көнсығышта һәм башҡа төбәктәрҙә ялан топографик эштәре үткәрә. 1932 йылда Мәскәү%Волга каналы төҙөлөшө өсөн Мәскәү йылғаһы бассейнының топографик төшөрөүен эшләй. 1934 йылдан 1937 йылға тиклем Заруцкая Баш геодезия идаралығының картография тресы ғилми редакцияһында эшләй, башҡа ғалимдар менән 1:100 000 масштаблы топоргафик карта булдырыу өҫтөндә тора, бынгың өсөн «Геодезия һәм картография алдынғыһы» билдәһе менән бүләкләнә.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ирина Павловна илдең 1:100 000 масштаблы картаһын төҙөү менән шөғөлләнә. Һуғыштан һуң, 1945—1950 йылдарҙа Геодезияның һәм картография баш идаралығы Ғилми-редакцион карта төҙөү өлөшөнөң баш мөхәррире вазифаһын башҡара һәм СССР-ҙың 1:2 500 000 масштаблы гипсометроик картаһы өҫтөндә эшләй, шуның өсөн 2-се дәрәжә Сталин премияһына лайыҡ була (1951). 1951—1953 йылдарҙа И.П.Заруцкая Ғилми-редакцион карта төҙөү өлөшөнөң баш мөхәррире вазифаһында юғары мәктәп өсөн карталар серияһын төҙөү өҫтөндә эшләй. Шулай уҡ 1951 йылдан алып бер үк ваҡытта Мәскәү дәүләт университетының география факультетында уҡыта, 1953 йылда Мәскәү дәүләт университетының геодезия һәм картография кафедраһына даими эшкә күсә, унда ҡырҡ йылға яҡын эшләй. И. П. Заруцкая ҡатнашлығында Иркутск, Ҡостанай һәм Төмән өлкәләре шулай уҡ Сиҙәм һәм Алтай крайҙарының комплекслы төбәк атластары төҙөлә Күренекле совет ғалимы-картографы К.А.Салищев менән хеҙмәттәшлек итә.
1955 йылда «Методы составления рельефа на гипсометрических картах» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай, ә 1966 йылда «Тематические карты природы» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай. Һигеҙ фән кандидаты әҙерләнгән. 300-ҙән ашыу ғилми эшен баҫтырған. Профессор И. П. Заруцкая халыҡ-ара конференцияларҙа күп ҡатнаша, Халыҡ-ара картография ассоциацияһы комиссияһында эшләй.
Уҡытыу эшмәкәрлеген тамамлап, СССР Фәндәр академияһының география институтында консультант булып эшләй.
1990 йылдың 2 февралендә Мәскәүҙә вафат була.

# Заруцкая Ирина Павловна
## Ҡаҙаныштары

* «Мәскәүҙе обороналаған өсөн», «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн», «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалдары.
* Һуғыштан һуңғы хеҙмәттәре өсөн Сталин премияһына лайыҡ була, «Почёт билдәһе» ордены, ике «Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ» ордены һәм миҙалдар менән бүләкләнә.
# Бөгөлмә (мәғәнәләр)

* Бөгөлмә — Татарстан Республикаһында ҡала. Бөгөлмә районы үҙәге.
* Бөгөлмә (рус. Бугульминка) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.
* Бөгөлмә — Рәсәйҙәге йылға.
# Лёма

Лёма (нем. Lohma) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 296 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,41 км². Диңгеҙ кимәленән 430 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7907 һәм автомобиль коды — SOK.
# Заозерянка

Заозерянка (Безымянный) — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының уң ярына тамағынан 129 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Заозерянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100033742
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103374
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Алференко Геннадий Петрович

Алференко Геннадий Петрович (15 декабрь 1948 йыл) — йәмәғәт эшмәкәре, социаль инноватор. II дәрәжә Изге Сергий Радонежский ордены кавалеры (2002).

# Алференко Геннадий Петрович
## Биографияһы

Генна́дий Петро́вич Алфере́нко 1948 йылдың 15 декабрендә Омск өлкәһендә тыуған. 1966—1973 йылдарҙа Новосибирск дәүләт университетында геология һәм геофизика буйынса юғары белем һәм һөнәр ала.
1970 йылда Геннадий Алференко СССР-ҙа юридик шәхес хоҡуғы булған тәүге төбәк ижтимағи ойошма — «Терпсихора» Новосибирск берекмәһен ойоштора. Йәмғиәт балет сәхнәһе йондоҙҙары (Е. С. Максимова, В. В. Васильев, А. Алонсо, М.-Р. Э. Лиепа, М. Н. Барышников һ. б.) сығыштары менән саралар ойоштора.
1973—1985 йылдарҙа тиклем Көнсығыш Себерҙә һәм Сахалин утрауында нефть һәм газ ятҡылыҡтарын разведкалау буйынса тикшеренеүселәр төркөмөн етәкләй.
1985 йылда Новосибирск ҡалаһында Алференконың инноваторҙарға һәм энтузиастарға ярҙам итеү милли кампанияһы тураһында мәҡәләһе баҫылып сыҡҡандан һуң, Михаил Горбачёв уны Мәскәүҙә социаль инновацияларға булышлыҡ итеүсе фонд ойошторорға саҡыра. Геннадий Алференко «Комсомольская правда» гәзите эргәһендә, асыҡ гражданлыҡ йәмғиәте төҙөлөүенә һәм үҫешенә булышлыҡ итеүсе инициативаларҙы тормошҡа ашырыр өсөн, уҡыусыларҙың ирекле ассоциацияһы булараҡ, "Социаль уйлап табыуҙар фонды"н ойоштора. Фонд Афғанстан ветерандары союзын төҙөй һәм уға финанс һәм ойоштороу буйынса ярҙам күрһәтә.
1989 йылда Фонд патронажы аҫтында Чернобыль АЭС аварияһы эҙемтәләрен бөтөрөүселәрҙең йәмәғәт ойошмаларының юридик рәсмиләштерелә. Фонд шулай уҡ «Баһадирҙар» (рус. «Богатыри» шахтёрҙар һәм «СССР-ҙа осоштарҙың авиацион именлеге фонды» ассоциациялары менән хеҙмәттәшлек иткән.
1989 йылда Геннадий Алференко Dakin Company директорҙар советы рәйесе Генри Дейкин һәм Рокфеллер фонды президенты Питер Голдмарк булышлығында "АҠШ социаль инновациялар фонды"н төҙөй. СССР-ҙағы фонд менән берлектә АҠШ социаль инновациялар фонды тәүге СССР һәм АҠШ араһында талиптар менән алмашыу программаларын, һәм тағы ла Вьетнам һәм Афған һуғыштары ветерандары араһында үҙ-ара ярҙам программаларын төҙөү өсөн осрашыуҙар ойошторған.
1989 йылда Esalen Institute менән берлектә Алференко Борис Ельциндың АҠШ-ҡа тәүге сәфәрен һәм уға АҠШ президенты Джордж Буш, экс-президент Рональд Рейган һәм башҡа сәйәси һәм иҡтисади лидерҙар менән осрашыуҙар ойоштора.
1992 йылда ЦСКБ-Прогресс, «Прогресс» заводы һәм «Санкт — Петербург» менән берлектә Алференко «Европа-Америка-500» космос аша осош проектын ойоштороусыһы була. Геннадий Алференко АҠШ-та Рәсәй эшҡыуарҙарының стажировкаһын ойоштороу тураһында программа төҙөүҙә ҡатнаша.

# Алференко Геннадий Петрович
## Бүләктәре

* Икенсе дәрәжәләге Изге Сергий Радонежский ордены кавалеры (2002).
* Новый Орлеан (Луизиана штаты), Сан-Франциско, Сан-Диего (Калифорния штаты), Атланта (Джорджия штаты), Джуно (Аляска штаты), Сиэттл (Вашингтон штаты) ҡалаларының хөрмәтле гражданы.
* 2010 йылдың 9 февралендә Төньяҡ Осетия — Алания республикаһы президенты Т. Д. Мамсуров указына ярашлы «Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһының социаль-иҡтисади үҫешенә өлөш индергән» өсөн «Осетия данлығына» медале менән бүләкләнә
# Наин-Шара

Наин-Шара — Рәсәйҙәге йылға. Ростов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лиман Антокур йылғаһына ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 116 км.

# Наин-Шара
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Төньяҡ Донец йылғаһы ҡушылған урынған тамағына тиклем, Сал һәм Маныч йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010500912107000017656
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001765
* Бассейн коды — 05.01.05.009
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Керәшендәр

Керәшендәр (татар. керәшеннәр, татар. керәшен татарлары, keräşen tatarları; рус. кряшены, рус. крещёные татары, исемдәре урыҫса "крешён", йәғни "сумылдырылған" һүҙенән килә) — Волга—Урал төбәге татарҙары составындағы этноконфессиональ төркөм.
2002 йылғы иҫәп алыу мәғлүмәтенә ярашлы Рәсәй Федерацияһында керәшендәр һаны — 24668, шул иҫәптәнБашҡортостанда — 4510 кеше. Нигеҙҙә, Татарстанда, Удмуртияла, Башҡортостанда һәм Силәбе өлкәһенда йәшәйҙәр. Башҡортостанда Баҡалы районында тупланғандар.
Керәшендәр теле татар теленең урта диалектына (Ҡазан аръяғы керәшендәр, Түбәнге Кама буйы керәшендәр, нуғайбәктәр, Чистай керәшендәре, Мәлки керәшендәре һөйләше) ҡарай. Диндар керәшендәр православие динен тота.
Халыҡтың Көнбайыш Кама алды, Минзәлә, Чистай, Алабуға, Мәлки, Баҡалы һәм Нуғайбәк этнографик төркөмдәре айырып тора.
# Рәжәпов Мөхәмәт Солтан улы

Рәжәпов Мөхәмәт Солтан улы (25 июнь 1908 йыл — 18 июнь 1971 йыл) — Башҡортостан инженер-электригы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1958).

# Рәжәпов Мөхәмәт Солтан улы
## Биографияһы

Рәжәпов Мөхәмәт Солтан улы 1908 йылдың 25 июнендә Өфө губернаһы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы) Мөҡсин ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Районда урта мәктәпте тамамлағандан һуң Мәскәү электр-машиналар төҙөү институтына уҡырға инә. 1933 йылда институтты тамалап сыға һәм тыуған Башҡортостанына әйләнеп ҡайтып, Өфө Үҙәк электр станцияһында прораб, баш инженер урынбаҫары, баш инженер булып эшләй. 1936-1938 йылдарҙа Өфө моторҙар заводының баш энергетигы була. 1939-1954 йылдарҙа Өфө 20-се заводының баш инженеры. 1955- 1957 йылдарҙа Өфө ТЭЦ-2 ойошмаһының директоры. 1958-1960 йылдарҙа һәм 1958-1971 йылдарҙа «Башкирэнергоның» район энергетика идаралығының идарасыһы. 1961-1963 йылдарҙа Башҡортостан совнархозы рәйесенең урынбаҫары. Был вазифаларҙа эшләү дәүерендә М. С. Рәжәпов Салауат һәм Күмертау ТЭЦ-тарында еүешлеге зур башҡорт һоро күмерен яндырыу технологияһын үҙләштереүгә һәм камиллаштырыуға тос өлөш керетә. Уның етәкселеге аҫтында Бекетовола 500 кВ ҡеүәтле подстанция һәм Бөгөлмә— Бекетово——Златоуст юғары электр линияһы эксплуатацияға тапшырыла. Рәжәпов шулай уҡ Ҡарман ГРЭС-ын төҙөүҙең инициаторы була. М. С. Рәжәповтың исеме менән 1982 йылда Өфөнөң ТЭЦ-2 предприятиеһы аталған. Республиканы электр энергияһы менән тәьмин итеүҙәге ҙур ҡаҙаныштары өсөн М. С. Рәжәпов Октябрь революцияһы ордены (1971), «Почёт Билдәһе» ордены (1945), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943) менән бүләкләнгән. 1971 йылдың 21 июнендә Өфө ҡалаһында вафат булған.

# Рәжәпов Мөхәмәт Солтан улы
## Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре

БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1958)
Октябрь революцияһы ордены (1971)
«Почёт Билдәһе» ордены (1945)
Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943)
# Гуфи

Был мәҡәлә юйырға тәҡдим ителде! Сәбәбе: Test page
Риза булмаһығыҙ, фекер алышу битенә яҙығыҙ!
Был мәҡәләгә һылтанған биттәр * * юйыу.
Disney
# Зильбиц

Зильбиц (нем. Silbitz) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 699 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,18 км². Диңгеҙ кимәленән 187 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7613 һәм автомобиль коды — SHK.
# Ейән

Ейән — ҡыҙыңдың йәки улыңдың улы; башҡорт ғаиләһендә ейәнде йәки ейәнсәрҙе белдереүсе термин. «Ейән» башҡорттарҙың антропонимдарына ҡарай.
Башҡорттарҙа был термин менән бәйле ике компоненттан (тамырҙан) торған күп кенә ирҙәр исемдәре барлыҡҡа килгән: Ейән+бай (внук + богач), Ейән + бирҙе (внук + дал), Ейән + бәк (внук + господин) һ.б. Шулай уҡ ике компоненттан торған ҡатын-ҡыҙҙар исеме лә бар: Ейән + бикә (внучка + госпожа).
Башҡорт телендә Ейән, Ейәнсура, Ейәнғол, Ейәндыуан, Ейәнсары, Ейәнембәт һ. б. исемдәр һаҡланған. Боронғо йола буйынса, әсәһенең ауылында тыуған балаға «е й ә н» һүҙе менән исем ҡушылған. Ул бала әсәһенең ауылына ҡарата ейән бала булған (улар ейән ҡыҙ, ейән ул тип аталған). Ике тамырҙан торған исемдәр, күпселек осраҡта, әсәй яғынан булған бер затта бирелеүсән булған.
Шулай уҡ «ейән» һүҙе менән бәйле атамалар: Башҡортостандың көньяғында Ейәнсура районы; ошо уҡ районда сыҡҡан «Ейәнсура таңдары» гәзите. «Ейәнсура таңдары» — ижтимағи-сәйәси гәзит. Ейәнсура районының Иҫәнғол ауылында аҙнаһына 2 тапҡыр — шаршамбы һәм шәмбе сыға.

# Ейән
## Мостай Кәрим. Ейән — йәш арыҫлан

Ейән — йәш арыҫлан. Бар ҡеүәте Тимер тырнағында. Атаһы — йөк аты. Бар мөлкәте Алтын тояғында.
Олатаһы — терпе. Уның инде Хәле аяныслы: Тырпайырға торған энәләре — Барлыҡ таянысы.
1970

# Ейән
## Һылтанма

* Вестник Челябинского государственного университета. 2009. № 5 (143).
* Филология. Искусствоведение. Вып. 29. С. 96-98.
# Зәйтүнә Разан

Разан Зәйтүнә (рус. Зейтуне, Разан; ғәр. رزان زيتونة‎; 29 апрель 1977) — журналист, Сүриә хоҡуҡ һаҡлаусы һәм граждандар активисы. Сүриә ихтилалында ҡатнашыусы. Сүриә хөкүмәте уны сит ил агенты тип иғлан иткәндән һуң подпольеға китергә мәжбүр була, ә уның ире ҡулға алына джихадистар тарафынан урланған һәм үлтерелгән тип фаразлана.

# Зәйтүнә Разан
## Биографияһы

1999 йылда юридик белем алғас, 2001 йылда Разан Зәйтунә адвокат булып эшләй башлай. 2001 йылдан ул сәйәси тотҡондарҙың хоҡуҡтарын яҡлаған юристар командаһы ағзаһы булып тора. Шул уҡ ваҡытта Зәйтүнә Сүриәлә кеше хоҡуҡтары Ассоциацияһына (HRAS) нигеҙ һалыусыларҙың береһе була. 2005 йылда Разан Зәйтунә Сүриә хоҡуҡ һаҡлау мәғлүмәт каналына (SHRIL) нигеҙ һала, уның ярҙамында ул Сүриәлә.кеше хоҡуҡтары боҙолоу тураһында хәбәр итә. Шул уҡ йылдан Разан Зәйтүнә Сүриәләге сәйәси тотҡондарҙың ғаиләләренә ярҙам итеү буйынса Комитеттың әүҙем ағзаһы булып тора. Үҙенең хәүефһеҙлегенә даими янауҙарға ҡарамаҫтан, Зәйтунә Асад Башар режимының ризаһыҙлыҡты аяуһыҙ ҡыҫырыҡлауына ҡаршы сығыш яһауын һәм Сүриәлә кеше хоҡуҡтарын боҙоуҙарҙы документлаштырыуын дауам итә.
2013 йылдың декабрендә Сүриәләге оппозиция сайттары Зәйтүнәнең ире Вәил Хәмәд һәм ике коллегаһы (Самира Хәлил һәм Назем Хәмәди) менән бергә Димәшҡтан (Дамасктан) төньяҡҡа ҡарай оппозиция контроле аҫтындағы Дума ҡалаһынан урлап алып китеүҙәре тураһында хәбәр итә. 2020 йылда Көнсығыш Гутаның Думанан көньяҡтараҡ урынлашҡан Әл-Аб тораҡ пунктында юғалған активист Разан Зәйтунаның кәүҙәһе табылған. Ул атып үлтерелгән: баш һөйәге атылған, ҡулдарын артына бәйләнгән. Журналистың урланыуы артында Идлибта йәшәгән иордан сығышлы фәләстин Абу Тураб әл-Урдуни тора, ул ХТШ (Хайят Тахрир аш-Шам; ғәр. هيئة تحرير الشام) — Сүриәләге граждандар һуғышында Сүриә оппозицияһы яғында ҡатнашҡан сөнни ислам ойошмаһының өлкән ялан командирҙарының береһе. Зайтүнәнең Сүриәлә революцион лидер һәм активист булараҡ мираҫы башҡаларҙы ла дөрөҫлөктө яҡларға һәм Сүриә халҡының яҡшы киләсәге өсөн көрәшергә илһамландырыуын дауам итә.

# Зәйтүнә Разан
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

2011 йылдың 27 октябрендә Сахаров исемендәге премияны "фекер азатлығы өсөн", уны дүрт башҡа ғәрәп вәкиле менән бүлешә.
Шулай уҡ 2011 йылда Анна Политковская премияһына лайыҡ була.
2013 йылда Разан Зәйтүнә АҠШ-тың дәүләт секретары тарафынан тапшырылған Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар батырлығы өсөн премияға лайыҡ була.
# Сыбаркүл (күл, Башҡортостан)

Сыбаркүл — Башҡортостан Республикаһы Әбйәлил районы биләмәһендә урынлашҡан күл. Асҡар ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 8 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Йәнгел йылғаһының ҡушылдығы булған Моғаҡ йылғаһының тамағындағы күл. Тау буйы дала зонаһының ҡалҡыулыҡтар араһындағы түбән урынында урынлашҡан.

# Сыбаркүл (күл, Башҡортостан)
## Ҡылыҡһырлама

Күл өҫтә майҙаны − 10 км²; оҙонлоғо 5,1 км; уртаса киңлеге 1,9 км; уртаса тәрәнлеге 2,0 м. Иң тәрән урыны — 3,5 м.
Һыу күләме 20,4 млн м³; һыу йыйыу майҙаны 369,0 км².

# Сыбаркүл (күл, Башҡортостан)
## Географияһы

Тектоник сығышлы күл. Эзбизташ, балсыҡлы һәүерташ, комташ(урта, өҫкө девон) һәм арғиллит, алевролит, ҡомташ, эзбизташ(аҫҡы карбон) тоҡомдарында барлыҡҡа килгән.
Соҡоро табаҡ һымаҡ. Төбө ләмле. Ярҙары һөҙәк, һаҙланған. Туйыныуы ҡатнаш. Мезотроф күл.
Күлдә упҡынлы, һаҙымат урындары бар. Күсмә ҡомдарҙан «йөҙөп йөрөгән утрауҙар» күҙәтелә.
Көнсығыш яғында дамба төҙөлгән. Көньяғында Сыбаркүл һаҙлығы урынлашҡан.

# Сыбаркүл (күл, Башҡортостан)
## Үҫемлектәр донъяһы

Көнбайыш өлөшө һоро урман тупрагындағы ҡайын урмандарынан һәм ҡара болон тупрағындаҙы араһындағы болонло далаларҙан тора. Көнсығыш өлөшөндә ябай ҡара тупраҡтағы ҡылғанлы-төрлө үләнле далалар Һәм һөрөнтө ерҙәр китә. Яр буйҙарын екән, күрән, ҡамыш, мамыҡбаш күрән, һыу үләне ҡаплаған.

# Сыбаркүл (күл, Башҡортостан)
## Фауна

Алабуға, ҡарабалыҡ, ҡарағанат, ҡорбан, ҡыҙылғанат, суртан, һоро өйрәк, сытырҙаҡ сөрәгәй йәшәй. Күсәр ҡоштарҙан ала ҡаҙ, көйөлдө, ышылдаҡ аҡҡош туҡтала.