yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шварцбах (Тюрингия)

Шварцбах (Тюрингия) (нем. Schwarzbach (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 222 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,93 км². Диңгеҙ кимәленән 309 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7589 һәм автомобиль коды — GRZ.
# Курашов Сергей Владимирович

Курашов Сергей Владимирович (18 сентябрь (1 октябрь) 1910 йыл, Тамбов губернаһы — 27 август 1965 йыл, Мәскәү) — СССР һаулыҡ һаҡлау эшмәкәре һәм йәмәғәт эшмәкәре, СССР ФА ағза-корреспонденты (1965), СССР-ҙың Һаулыҡ һаҡлау министры (1959—1965).

# Курашов Сергей Владимирович
## Биографияһы

Сергей Владмирович Курашов Пензала 1924—1926 йылдарҙа элекке Пенза реаль училище базаһында ойошторолған Г.Е.Зиновьев исемендәге I һәм II баҫҡыс хеҙмәт мәктәбендә уҡый. Һуңынан мәктәп бинаһына уға арналған мемориаль таҡтаташ ҡуйыла.
1931 йылда Ҡазан университетының медицина факультетын тәмамлай, 1941 йылдың май айынан алып 1942 йылдың мартына тиклем — Ҡазан медицина институты ректоры, ул 1966—1994 йылдарҙа С.В. Курашов исемен йөрөтә.
1936—1941 йылдарҙа аҡылы зәғифлеләр өсөн Ҡазан округ дауаханаһының баш табибы булып эшләй (хәҙер Татарстан Республикаһының В.М. Бехтерев исемендәге республика клиник психиатрия дауаханаһы)
* 1942—1953 йылдарҙа — РСФСР Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары урынбаҫары (1946 й. июненән — министры), Баш идаралығы начальнигы.
* 1953—1955 йылдар — СССР һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары.
* 1955—1959 йылдарҙа — РСФСР Һаулыҡ һаҡлау министры.
* 1959 йылдан — СССР һаулыҡ һаҡлау министры һәм бер үк ваҡытта (1955), 1-се Мәскәү медицина институтының һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороу кафедраһы мөдире.
Төп эштәре һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороуға, балалар һәм йәш үҫмерҙәр сәләмәтлеген һаҡлауға, курорт эшен үҫтереүгә, сит ил һаулыҡ һаҡлауға бағышланған
Күп томлыҡ «Законодательство по здравоохранению СССР» баҫмаһының мәхәррире.
1962 йылда 15-се Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ассамблеяһы президенты.
22-се КПСС съезында (1961), КПСС ҮК ағзаһына кандидат итеп һайлана.
СССР Юғары Советы 5-6-сы саҡырылыш һәм РСФСР-ҙың 4-се саҡырылыш депутаты.
1965 йылдың 27 авгусында вафат була, көлө һалынған урна Мәскәүҙең Ҡыҙыл майҙанында стенала урынлаштырыла.

# Курашов Сергей Владимирович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

Ленин ордены, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, ике «Почёт Билдәһе» ордены менән бүләкләнә.

# Курашов Сергей Владимирович
## Иҫтәлеген мәңгеләштереү
#### Ҡазан

Ҡазанда Курашов исеме урам аталған. Курашов урамында, атап әйткәндә, Ҡазан дәүләт медицина университеты урынлашҡан, ул элек, 1966 йылдан 1994 йылға тиклем, шулай уҡ уның исемен йөрөткән (С.В. Курашов исемендәге Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ орденлы Ҡазан дәүләт медицина институты). Хәҙерге ваҡытта университетта Сергей Владимирович Курашов исемле стипендия бар.

# Курашов Сергей Владимирович
## Иҫтәлеген мәңгеләштереү
#### Пенза

Пензала Володарский урамында элекке Пенза реаль училище бинаһында (хәҙер — күп профилле 4-се «Баҫҡыстар» гимназияһы, Пенза), унда Сергей Курашов 1924—1926 йылдарҙа Г.Е.Зиновьев исемендәге I һәм II баҫҡыслы хеҙмәт мәктәбендә уҡыған, уға арналған мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
# Яңы Шишмә

Яңы Шишмә (рус. Новочишма) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 175 кеше. Почта индексы — 453036, ОКАТО коды — 80203834006.

# Яңы Шишмә
## Халыҡ һаны

1939 йылда —281 кеше; 1959—305; 1989—205; 2002—160; 2010—166 кеше йәшәгән.

# Яңы Шишмә
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса татарҙар 79 % тәшкил итә.

# Яңы Шишмә
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Благовещенка): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 35 км

# Яңы Шишмә
## Билдәле шәхестәре

* Хәсәнов Радмир Марат улы — Бөтә Рәсәй, Халыҡ-ара конкурстары лауреаты һәм еңеүсеһе. БР Мәҙәниәт министры Рәхмәт хаты менән бүләкләнә
# Войчиха

Войчиха — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Фёдоровка йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Войчиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100031204
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103120
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Айыт торамаһы

Айыт торамаһы — (рус. Аитовское поселение) — Башҡортостан Республикаһының Бишбүләк районы Айыт ауылынан йыраҡ түгел урынлашҡан б.э.т. XVI—XIII мең йыллыҡтарға ҡараған археологик ҡомартҡыһы.

# Айыт торамаһы
## Тасуирламаһы
### Урынлашыуы

Айыт торамаһы Бишбүләк районы Айыт ауылынан көньяҡҡа йүнәлештә 1,5 — 2 км алыҫлыҡтағы Ташлыкүл ярында урынлашҡан.

# Айыт торамаһы
## Табылдыҡтар

Торама майҙаны — 6 мең м², шуның 2,1 мең м² ҡаҙып тикшерелгән. Табылдыҡтар:
Ер өҫтөнә бүрәнәнән һалынған бағана конструкциялы 6 ҡоролмаһы ҡаҙылған. 2 яҡлы ҡыйыҡ аҫтындағы солан‑тамбурлы (1x1,5 м) һәм усаҡлы, майҙаны 100—150 м² тәшкил иткән 3 торлаҡ;
4 яҡлы ҡыйыҡ аҫтындағы майҙаны 200—230 м² тәшкил иткән торлаҡҒ 2 хужалыҡ ҡаралтыһы (60—87 м²).
Торлаҡтарҙың береһе эсендә тәрәнлеге 3 м ҡоҙоҡ табылған.
Ҡаҙып сығарылған керамика һауыттар Бура мәҙәниәтенә ҡарай. Улар банка рәүешендә, киртектәр, төртөктәр, тешле штамп биҙәктәре төшөрөлгән.
Аҫҡы ҡатламдарҙа бик аҙ һанда Абаш мәҙәниәте һауыттары осрай.
Торамала яҡынса 30 мең әйбер: бронза ҡармаҡ, беләҙектәр, баҡыр киҫәктәре, шлак, таш уҡ башаҡтары, бысаҡтар, төйгөстәр, керамика, һөйәк энәләр, псалийҙар, йышҡылар, беҙҙәр һ.б табылған.
Табылдыҡтар торама халҡы металлургия, һөйәктән әйберҙәр яһау, малсылыҡ менән шөғөлләнеүен күрһәтә.Йылҡы, һыйыр малы һәм ваҡ мал үрсетелгән.
Айыт торамаһы материалдары Башҡортостан Республикаһының Археология һәм этнография музейында һаҡлана. Музей архитектура ҡомартҡыһы булып иҫәпләнгән Е. А. Поносова-Молло йортонда урынлашҡан..

# Айыт торамаһы
## Асыш авторҙары

1965 йылда археолог А. М. Кинйәбаев тарафынан асыла, 1985—91 йылдарҙа Ю. А. Морозов тикшерә.
# Итйеймәҫ Абдуллов

Итзимас (Иштемәс) Абдуллов — 1737—1738 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе.

# Итйеймәҫ Абдуллов
## Биографияһы

Итзимас Абдуллов сығышы менән Уҫы даруғаһы Ғәйнә улусы Барҙы ауылы башҡорттарынан.
1737 йылдың февралендә Уҫы даруғаһында ихтилал тоҡана, уның менән Итзимас Абдуллов етәкселек итә.
Итзимас Абдуллов етәксегендәге Уҫы даруғаһы ихтилалсылары Бәпәнәй Төрөпбирҙин һәм Мәндәр Ҡарабаевтан ярҙам һорап Себер даруғаһына килә. Баш күтәреүселәрҙең Бәпәнәй Төрөпбирҙин, Мәндәр Ҡарабаев һәм Төлкөсура Алдағолов етәкселегендәге ҙур отрядтары Красноуфимск, Көңгөр һәм Бөрө ҡалалары тирәһендә, шулай уҡ Тере Танып йылғаһы бассейнында хәрәкәт итә. Июндә 2500 (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 4200) кешенән торған Бәпәнәй Төрөпбирҙин, Юлдаш Һөйәрембәтов, Мәндәр Ҡарабаев һәм Төлкөсура Алдағолов етәкселегендәге баш күтәреүселәр Богдановский ҡәлғәһен ҡамауға ала. Алыш ике көн дауам итә, әммә ихтилалсылар ҡәлғәне яулап ала алмай, эргә тирәһендәге күскенселәрҙең тораҡ пункттарын талап Бөрө ҡалаһына йүнәлә. Ғәйнә башҡорттары Себер даруғаһы баш күтәреүселәренә ҡушыла һәм улар бергәләп Уҫы һәм Көңгөр ҡалалары, Тере Танып йылғаһы тирәһендәге күскенселәрҙең ауылдарын талайҙар.
1773 йылдың авгусында Итзимас Абдуллов етәкселегендәге 2000 ғәйнә башҡорттарының отряды Строгановтарҙың Крылово ауылын һәм Уҫы ҡалаһы тирәһендәге рус ауылдарын яндыралар.
# Анюта (хикәйә)

Анюта — хикәйә. Авторы- Антон Павлович Чехов. 1886 йылда яҙылған, шул уҡ йылдың 5 мартында "Осколки" журналының 8-се һанында баҫтырылған. Чехов тере саҡта хикәйә болгар, немец, серб-хорват һәм чех телдәренә тәржемә ителгән.

# Анюта (хикәйә)
## Тарихы

Хикәйә А. П. Чехов тарафынан 1886 йылда яҙылған, беренсе тапҡыр 5 мартта (иҫке стиль: 23 февраль), Осколки журналының 8-се һанында А. Чехонте имзаһы аҫтында баҫтырыла. "Пёстрые рассказы" йыйылмаһында 1886 йылда мөхәррирләнеп баҫыла. Һуңғараҡ хикәйәне Чехов әҫәрҙәренең икенсе томына индерә һәм нәшерсе Адольф Маркс тарафынан 1899—1901 йылдарҙа баҫтырыла.
1886 йылдың 16 ( иҫке стиль буйынса 3) февралендә яҙыусы Николай Лейкинға яҙған хатында Чехов цензура менән бәйле буласаҡ ҡайһы бер проблемалар тураһында яҙа: «Хикәйәмде ебәрәм… Унда студиоз ҡуҙғалтылған, ләкин либераль булмаған бер нимә лә юҡ. Наҙланып, тартынып тороуҙы ташларға кәрәк». Хикәйне цензура үткәрмәй. 6—7 февралдә Лейкин Чеховҡа яҙа: «Һеҙҙең 6-сы һанда баҫтырылырға тейеш булған хикәйәгеҙҙе цензура үткәрмәне. „Анюта“ цензор тарафынан комитет ҡарауына ҡалдырылды, ләкин был хикәйәнең "Осколкиҙа" үлеүенә тиң. Ниндәйҙер пуританлыҡ күрһәтергә теләйҙәр, йәнәһе хикәйәлә никахһыҙ йәшәгән кешеләрҙе күрһәтергә ярамай. Был ни хәл! Ныҡ ҡоторҙом ‹…› „Анютаның“ корректураһын әлегә ебәрмәй торам. Иртәгә цензорға барып, уның менән һөйләшәсәкмен».
Артабан цензура комитеты «Анютаны» ҡыҫҡартып үткәрә. 1886 йылдың 13—14 февралендә Лейкин Чеховҡа хәбәр итә : «Әле генә цензура комитетынан Һеҙҙең „Анюта“ хикәйәһенең пакетын алдым. Комитет үткәрҙе, тик ҡайһы бер ерҙәрен ҡыҫҡартты. Анютаның студент менән һәм уға тиклем дә студенттар менән никахһыҙ йәшәүен һүрәтләү төшөрөп ҡалдырылды. Минең уйымса, хикәйә ныҡ боҙолманы һәм матур килеш ҡалды».
Хикәйә әҫәрҙәр йыйынтығында баҫтырылыр алдынан Чехов уның тексын бер нисә тапҡыр шымартып яҙа. Ҡайһы бер урындары автор тарафынан ҡыҫҡартыла, стиле төҙәтелә. Анютаның образы үҙгәртелә —уның ҡылыҡһыҙлығын һыҙатлаған урындар төшөрөлөп ҡалдырыла. Текстан юрист Кликушин персонажы алынып ташлана — уның монологы рәссам Фетисовҡа бирелә. Персонаждар теленән вульгаризмдар юҡ ителә, хикәйәнең финалы яңыртып яҙыла.

# Анюта (хикәйә)
## Ҡыҫҡаса сюжеты

Ярлы йәш ҡыҙ Анюта «Лиссабон» ҡунаҡханаһының бүлмәһендә өсөнсө курс медик-студенты Степан Клочков менән йәшәй һәм уның өсөн анатомик модель дә булып тора. Ул сигеү сигә һәм хәйерселектән нисек сығыу юлын эҙләп уйлана. Уларға рәссам Фетисов килеп инә һәм Клочковтан Анютаны үҙенә бер нисә сәғәткә натурасы булып торорға ебәреүен һорай. Клочков риза, тик ҡыҙҙың ғына бер киәфәттә тороға теләге юҡ. Клочков һаман ныҡыша: «Ярар инде, бар! Кеше бит сәнғәт өсөн һорай, ә теләһә ниндәй буш әйбер өсөн түгел. Ҡулыңдан килгәс, нишләп ярҙам итмәҫкә?». Дуҫтар эстетика тураһында һөйләшәләр. Рәссам ҡыҙҙы үҙе менән алып китә.
Бер аҙ ваҡыт үткәс бер киәфәттә тороп арыған ҡыҙ рәссамдан әйләнеп ҡайта. Клочков Анютаны ташларға итә, ләкин бары тик ҡыҙҙы йәлләп үҙендә тағы ла бер аҙна уға йәшәргә рөхсәт итә.
# Пугоры

Пугоры — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Берёзово районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 86 кеше йәшәй.
Почта индексы — 628155, ОКАТО коды — 71112932002.

# Пугоры
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | 86 |

# Пугоры
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Столбовая Конюхта

Столбовая Конюхта — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Конюхта йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Столбовая Конюхта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200020424
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202042
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Осья (Шача ҡушылдығы)

Осья — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шача йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Осья (Шача ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000013445
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001344
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яманйылға (Силәбе өлкәһе)

Яманйылға - рус. Еманжелинка — Рәсәйҙәге йылға.

# Яманйылға (Силәбе өлкәһе)
## Географияһы

Яманйылға Ҡурған өлкәһе, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Һарыкүлгә ҡоя. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Яманйылға (Силәбе өлкәһе)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мейәс йылғаһын индермәйенсә отСиләбе ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 1401050101211120001355
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201355
* Бассейн коды — 14.01.05.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2

# Яманйылға (Силәбе өлкәһе)
## Этимологияһы

Географ, топонимист Шувалов Николай Иванович Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән шәхес, үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә рус. Еманжелинка (Яманйылға) гидронимына шундай аңлатма бирә: Еманжелинск, город областного подчинения с 1951 г., бывший военное поселение крепость, основанная в 1747 г.; Еманжелинка, село, Еткульский район.По документам ХVIII — XIX вв. — Яманжелка, Яманжелино. От башкирского названия речки Яман-Зильге, или Яманжелге, впадающей в озеро Большой Сарыкуль. В переводе — «плохая речка»: яман — «плохой», «скверный», зилга, желга — диалектный вариант от йылга (елга) — «речка»..
Силәбе өлкәһендә йәнә бер Яманйылға бар, уныһы урыҫса рус. Еманз-Елга, Еманзелга тип атала.
# Һ

Һһ [һы] — Башҡорт алфавитының утыҙ беренсе хәрефе.
# Вангута-Яха (Салпада-Яха ҡушылдығы)

Вангута-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО/ Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Салпада-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Вангута-Яха (Салпада-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074339
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307433
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пошкус Болюс Игнович

Болюс Игнович Пошкус (9 апрель 1930 йыл — 9 июль 2014 йыл) — Рәсәйҙең агросәнәғәт комплексы иҡтисады өлкәһендәге ғалимы, ВАСХНИЛ академигы (1985), Рәсәй Фәндәр академияһы академигы (2013).

# Пошкус Болюс Игнович
## Биографияһы

Болюс Ингович Пошкус 1930 йылдың 9 апрелендә Литва Республикаһы Варенский районының Ужумельничис ауылында тыуа.
В. Капсукас исемендәге Вильнюс дәүләт университетын тамамлай (1955).
1955—1959 йылдарҙа Литва ССР-ы Фәндәр академияһының Иҡтисад институты кесе ғилми хеҙмәткәре. 1959—1966 йылдарҙа урынбаҫары Литва ССР-ы Госпланының ауыл хужалығы бүлеге начальнигы. 1966—1989 йылдарҙа Литва ауыл хужалығы иҡтисады ғилми-тикшеренеү институты директоры. 1989—1991 йылдарҙа буйынса комиссия рәйесе уры — СССР Министрҙар Советының аҙыҡ-түлек һәм һатып алыу буйынса Дәүләт комиссияһы рәйесе урынбаҫары. 1991—1997 йылдарҙа РАСХН-дың вице-президенты (1991—1997). 1997—2014 йылдарҙа — «А. А. Никонов исемендәге аграр проблемалар һәм информатика Бөтә Рәсәй институты» ФГБНУ-ның төп фәнни хеҙмәткәре, бер үк Мәскәү иген биржаһы президенты.
СССР Юғары Советы депутаты (халыҡ депутаты) (1988—1991). Литва ССР-ы Юғары Советы депутаты (1970—1982), Литва ССР-ының халыҡ контроле комитеты ағзаһы (1982—1987), Литва ССР-ының Ауыл хужалығы минитсрлығы коллегияһы ағзаһы (1970—1989).
Ауыл хужалығы продукцияһын һатып алыу хаҡтарын дифференциациялау системаһын эшләүсе.
Иҡтисад фәндәре докторы (1981), профессор (1982), ВАСХНИЛ академигы (1985), РФА академигы (2013). Беларусь Республикаһы Аграр фәндәр академияһы (1991), Ҡаҙағстан Республикаһының фәндәр академияһы (1992) академигы, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (1995).

# Пошкус Болюс Игнович
## Наградалары, премиялары, маҡтаулы исемдәре

РФ-ның атҡаҙанған фән эшмәкәре. Литва ССР-ының Дәүләт премияһы лауреаты (1980), Литва ССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1976). Ленин ордены (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1978), 4 миҙал.

# Пошкус Болюс Игнович
## Хеҙмәттәре

Литва телендә 200-гә яҡын фәнни эш баҫтырған. Китаптары:
* Резервы дальнейшего увеличения сельскохозяйственного производства. — Вильнюс, 1972. — 274 с.
* Выравнивание экономических условий хозяйствования. — Вильнюс, 1979. — 201 с.
* Аграрные отношения: теория, историческая практика, перспективы развития / соавт.: И. Н. Буздалов и др.; РАН. — М.: Наука, 1993. — 270 с.
* Крестьянство России на перепутье / ГНУ Всерос. ин-т аграр. пробл. и информатики им. А. А. Никонова. — М., 2005. — 194 с.
* Аграрный протекционизм: научные основы и механизмы осуществления в условиях рыночных отношений / соавт.: И.&nbsp;Н.&nbsp;Буздалов и др. — М.: Энцикл. рос. деревень, 2007. — 471 с. — (Науч. тр. / Всерос. ин-т аграр. пробл. и информатики им. А. А. Никонова; вып. 17).
* Становление рыночных отношений в сельском хозяйстве. — М.: Энцикл. рос. деревень, 2009. — 219 с.- (Науч. тр. / Всерос. ин-т аграр. пробл. и информатики им. А. А. Никонова; вып. 29).
* Организация консультационной деятельности: учеб.-метод. пособие / соавт.: В. В. Козлов, Е. Ю. Козлова. — М., 2010. — 151 с.
# Упҡанкүл (мәғәнәләр)

Упҡанкүл:
* Упҡанкүл — Башҡортостандың Асҡын районындағы ауыл.
* Упҡанкүл (күл, Асҡын районы) — Башҡортостандың Асҡын районындағы күл.
* Упҡанкүл (күл, Нуриман районы) — Башҡортостандың Нуриман районындағы күл.
* Упҡанкүл — Башҡортостандың Асҡын районында төбәк.
# Соломянка

Соломянка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Илеза йылғаһының уң ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Соломянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000030905
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003090
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Зубов Павел Васильевич

Павел Васильевич Зубов (1 март (13 март) 1862(18620313) — 2 июль 1921) — Рәсәй империяһы термохимигы, нумизмат, скрипкасы, меценат, библиофил, тәңкәләр һәм миҙалдар йыйыусы.

# Зубов Павел Васильевич
## Биографияһы

Мәскәүҙә сығышы менән почетлы граждандар Василий Павлович һәм Клавдия Алексеевна Зубовтар ғаиләһендә тыуған. Уларҙың Александров ҡалаһында буяу фабрикаһы була. Бик иртә Мәскәү консерваторияһы профессоры И. В. Гржималиҙан скрипкала уйнарға өйрәнә башлай. Урта белемде Креймандың шәхси гимназияһында ала. Уны тамамлағас 1881 йылда Мәскәү университетының физика-математика факультетының тәбиғи бүлегенә уҡырға инә, 1885 йылда уны тамамлай. 20 йылдан ашыу Мәскәү университетында В. Ф. Лугининдың термохимик лабораторияһында эшләй. Термохимия өлкәһендә тикшеренеүҙәр менән шөғөлләнә; хеҙмәттәре органик берләшмәләрҙең төрлө кластарының яныу йылылығын өйрәнеүгә арналған. Павел Зубов гимназия йылдарында уҡ нумизматикаменән ҡыҙыҡһына башлай, мауығыуы һөҙөмтәһендә урыҫ һәм көнсығыш тәңкәләренең ҙур коллекцияһын йыя. 1897 йылда уның рус нумизматикаһы буйынса тикшеренеүҙәре баҫыла. П. В. Зубовтың нумизматик коллекцияһын, тарих һәм археология буйынса бай һайлап алынған китаптары булған, китапхана тулыландыра. Павел Васильевичтың ғүмере аҙағында китапханала бер нисә тиҫтә мең том иҫәпләнә. 1900 йылда П. В. Зубов коллекцияһын, китапханаһын, шулай уҡ уларҙы тотоу өсөн ҙур суммала аҡсаһын Рәсәй Император Тарих музейына васыят итә. П. В. Зубов үлгәндән һуң китаптар Тарихи китапханаға тапшырыла. Унда китаптар дөйөм йыйынтыҡта эҙһеҙ юҡҡа сығалар, сөнки уларҙа экслибристар булмай.
Атаһы йыя башлаған, Страдивари, Гварнери, Руджери, Амати эшләгән һирәк һыҙғыслы музыка ҡоралдары коллекцияһына эйә була. Мәскәүҙең Рогожский өлөшөндәге ярлыларҙы бағыусылыҡ йәмғиәте рәйесе була, был вазифала ул К. С. Алексеевты алмаштыра.
Ҡатыны Наталья Митрофановна (Грачева). Балалары Василий, Мария, Николай, Клавдия. Василий улы күренекле урыҫ һәм совет тарихсыһы, сәнғәт белгесе, философия тарихсыһы. Үҙенең ғилми ҡыҙыҡһыныуҙарының тәрәнлеге һәм күп яҡлылығы арҡаһында Рәсәй гуманитар фәндәр тарихына «урыҫ Леонардоһы» булараҡ ингән.
Мәскәүҙә вафат була, Спас-Андроников монастыры зыяратында ерләнгән.

# Зубов Павел Васильевич
## Баҫмалары

* Научные публикации в Журнале Русского физико-химического общества (ЖРФХО) за 1896, 1898, 1901, 1903, 1904, 1906 и 1913 годы.
* Материалы по русской нумизматике. — М.: 1897.