yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Варюшкина

Варюшкина — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы/ Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лымбелька йылғаһының уң ярына тамағынан 181 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Варюшкина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034077
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203407
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мочкан-Еган

Мочкан-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Аган йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Мочкан-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200045175
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204517
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Кудежья

Оло Кудежья — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Рутка йылғаһының һул ярына тамағынан 41 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Оло Кудежья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000044072
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004407
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грибоедов каналы

Грибоедов каналы (1923 йылға тиклем — Екатерина каналы) — Санкт-Петербургта, башланғысын Марс яланындағы Мойка йылғаһынан алып Кесе Калинкин күпере янындағы Фонтанка йылғаһына ҡойған канал. Каналдың оҙонлоғо — 5 км, киңлеге — 32 метр, тәрәнлеге — 3,5 м тиклем, урта һыу сығымы — 3,1—3,4 м³/с тәшкил итә. Топонимы шулай уҡ Грибоедов каналы яры буйы булараҡ ҡулланыла.

# Грибоедов каналы
## Тарихы

Канал Кривуша йылғаһы үҙәне буйлап һалынған (икенсе исеме — Тын йылға), үҙенең башланғысын һаҙлыҡлы батҡаҡтан ала. Тәүҙә Екатерина исемен йөрөтә — императрица Екатерина II хөрмәтенә аталған, канал уның хакимлығы ваҡытында төҙөлгән.
1735 йылда Вознесенский проспекты үҙәге буйлап ағастан Вознесенский күпере төҙөлә.
Кривуша йылғаһы буйында 1737 йылда төҙөлөштәр башлана, бында диңгеҙ ведомствоһы хеҙмәткәрҙәренә ер участкалары бирелә башлай. Башта уң ярында төҙөлә. Хужа бурысына ярҙарҙы тәртипкә килтереү, уны ағас менән нығытыу инә. Йорттар төҙөү өсөн ағас йылға үҙәне буйынын ҡырҡылған, әммә батша указы менән имәнде, саған һәм йүкәне бында ҡырҡыу тыйылған. Әгәр ағастар төҙөлөш урынында булһа, уларҙы баҡсаларға күсереп ултыртырға тейеш булғандар.
1739 йылда Кривуша йылғаһы башы Мойка менән берләштерелә. 1764—1790 йылдарҙа төбө тәрәнәйтелә, ярҙары нығытыла һәм гранит яр буйҙары ҡорола (төҙөүселәр — инженер И. М. Голенищев-Кутузов, И. Н. Борисов, Ф. В. Баур, К. Ф. Модер).
1923 йылдың 6 октябрендә канал яр буйындағы йорттарҙың береһендә йәшәүсе рус драматургы һәм дипломаты Александр Сергеевич Грибоедов хөрмәтенә уның исеме менән үҙгәртелә һәм Яҙыусы Грибоедов каналы, ә 1931 йылдан башлап — Грибоедов каналы тип атала.
Канал уның төҙөкләндереүе менән шөғөлләнгән инженер К. Д. Грибоедов исеме менән бәйле, ә уның аҙашы-драматургтың фамилияһы менән бәйле түгел тигән легенда бар. Легенда топономика буйынса белгестәр тарафынан кире ҡағыла.
1954—1956 йылдарҙа каналдың яр буйы участкаһы Мойканан алып Итальян урамына тиклем гранит менән көпләнә.
2007—2008 йылдарҙа канал яр буйының бер яғында Ҡазан күперенән алып Банк күперенә тиклем йүнәтеү эштәре алып барыла. Икенсе, йәйәүлеләр күпере яғына йәнәш торған яғы авария хәлендә ҡала.
2016 йылдың 10 сентябренән яр буйы урамының таҡ һаны яғынан Ҡазан майҙанынан алып Гривцов тыҡрығына тиклем бер яҡлы хәрәкәт индерелә.

# Грибоедов каналы
## Географик мәғлүмәттәр

Каналдың оҙонлоғо 5 км, киңлеге — 32 метр, тәрәнлеге — 3,5 м, һыуҙың уртаса сығым — 3,1—3,4 м³/с тәшкил итә. Петербургтың башҡа ҡылымыҡтарынан канал үҙенең тар һәм бормалы булыуы менән айырыла.
# Несская

Несская — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вижас йылғаһының һул ярына тамағынан 131 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Несская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053151
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005315
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# А. А. Ногарёв йорто

архитектура ҡомартҡыһы (урындағы әһәмиәт) А. А. Ногарёв йорто — сауҙагәр А. А. Ногарёв заказы буйынса төҙөлгән бина, хәҙерге ваҡытта — Өфө ҡалаһының архитектура һәм тарихи ҡомартҡыһы. Ленин урамы, 10 адресы буйынса урынлашҡан ике ҡатлы кирбес ҡоролманан ғибәрәт.

# А. А. Ногарёв йорто
## Тасуирлама

Бина урыҫ классицизмы стилендә эшләнгән, йорттоң кирбес фасады ҡупшы биҙәкле модерн стилендә башҡарылған. Бина биҙәүендә шулай уҡ ҡалҡыу биҙәүестәр ҡулланылған. Йорттоң кәртәһе һәм арка формаһындағы ҡапҡалар шулай уҡ бик үҙенсәлекле була.
Артабан архитектор Т. В. Мелякова проекты буйынса бина өлөшләтә реконструкциялана. Йортто ҡайтанан планлаштырған саҡта әүәләп яһалған биҙәүестәр һәм мейестәр ҡутарылып ташлана, стенаны биҙәгән һүрәт юҡҡа сыға. Бина күрше ҡоролма — И. И. Коротковтың йорто менән ҡушыла.
Хәҙерге ваҡытта бинала Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт Министрлығы, Республика йәштәр мәғлүмәт үҙәге, Республика йәштәр хеҙмәт мәшғүллеге үҙәге урынлашҡан.
# Ольманы һаҙлыҡтары

Ольманы һаҙлыҡтары (бел. Альманскія балоты) — Европала, беҙҙең көндәргә тиклем тәбиғи хәлдә һаҡланған, иң эре юғарғы, күсемле һәм уйпат һаҙлыҡтар комплексы. Һаҙлыҡтар территорияһының Белоруссия өлөшөндә заказник ойошторола.
Уның территорияһында хәрби авиация полигоны урынлашҡан була. Массивтың көньяҡ-көнбайыш өлөшө Украина территорияһында урынлашҡан, шул сәбәпле заказниктың көньяҡ сиге дәүләт сиге буйлап үтә. Юлдар, хәрби постар территорияһы майҙаны заказник майҙанының 1%-тан артыҡ булмаған өлөшөн алып тора. Территорияның яҡынса 40%-ын асыҡ һаҙлыҡтар биләй, башлыса күсешле, мүк һәм һирәк ҡайынлыҡ баҫҡан. Һаҙлыҡ араһында ҡарағай һәм япраҡлы урман үҫкән ҡомло дюналар һибелгән (утрауҙар һәм оҙайлы теҙмәләр рәүешендә). Заказниктың 50 процент майҙаны һаҙлыҡлы урман менән ҡапланған. Һаҙлыҡлы урмандан тыш ҡоро ҡарағай урмандары һәм һыубаҫар имәнлек осрай.
Ольманы һаҙлыҡтары Припять йылғаһының уң яҡ ҡушылдығы Ствига һәм Ствигаға ҡойған, һәм заказниктың төньяҡ-көнбайыш сиген барлыҡҡа килтергән Льва йылғалары араһында урынлашҡан. Льва йылғаһынан башҡа Ствигаға XX быуат башында уҡ төҙөлгән бер нисә боронғо мелиорация каналдары ҡоя. Әлеге ваҡытта улар ярым емерек хәлдә, әммә һаҙлыҡтарҙан улар буйлап һыу ағыуы (бигерәк тә яҙ интенсив) әле лә дауам итә. Льва йылғаһының һыубаҫар туғайҙары заказник сиктәрендә бик һаҙлыҡланған. Комплекстың төньяҡ өлөшөндә ике күл урынлашҡан — дөйөм майҙаны яҡынса 100 гектар булған Ҙур һәм Бәләкәй Засоминнае. Заказниктың ҡалған 23 күле бөтөнләй ваҡ — 0,5-5 гектар. Ольманы һаҙлыҡтары, башҡа ошондай һаҙлыҡ комплекстарынан ҙурлығы, тәбиғи хәлдә һаҡланыуы һәм тотороҡлоло гидрологик шарттары менән айырыла.

# Ольманы һаҙлыҡтары
## Флораһы һәм фаунаһы

Һаҙлыҡтың фаунаһы вәкиле булып 151 төр ҡош тора, уларҙың 25-е Беларусь Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Ольманы һаҙлыҡтары һаҡаллы һоро өкөнөң (Һөмәй) Беларусь популяцияһының байтаҡ өлөшө (10-20 %) йәшәйешен тәьмин итә, бында шулай уҡ һуйыр (обыкновенный глухарь) (Tetrao urogallus) оялай, уларҙың һаны Полесьела бик бәләкәй.
Заказник биләмәһендә 26 төр һөтимәрҙәр йәшәй, шуларҙың 3-һе Беларуссияның Ҡыҙыл китабына индерелгән. Күптән түгел бында Европа шәшкеһе лә (европейская норка)(Mustela lutreola) булған — Европала глобаль юғалыу хәүефе аҫтында торған төр. Ствига һәм Льва йылғаларының һыубаҫар туғайҙары ҡаманың (Lutra lutra) иң ҙур популяцияларының береһе йәшәйешенә ярҙам итә.
Заказник биләмәһендә үҫемлектәрҙең 687 төрө асыҡланған, шуларҙың 12-һе Ҡыҙыл китапҡа индерелгән.
# Жабокрыч паркы

Жабокрыч паркы (укр. Жабокрицький парк) — Винница өлкәһенең Тульчын районы Жабокрыч ауылы урынлашҡан тәбиғәт һәйкәле.
# Мирза-Риза-хан йорто

Мирза-Риза-хан йорто— XIX быуат аҙағы архитектураһы ҡомартҡыһы, Боржоми ҡалаһының символы. Боржоми үҙәк паркы янында урынлашҡан.

# Мирза-Риза-хан йорто
## Тарихы

Йорт «Фирүзә» (фирүзә) исеме аҫтында 1892 йылда Кавказдағы иран консулы, генерал, Мирза-Риза-хан тарафынан дача булараҡ төҙөлгән. Йорттоң атамаһы, төҙөлөү йылы һәм хужаның исеме бинала декоратив биҙәктәр менән уйылған. Хужаның вафатынан һуң бина «Фирүзә» шифаханаһының өлөшө, ҡунаҡхана һәм музей булып хеҙмәт итә
Мирза-Риза-хандың дачаһын эшләүсе әзербайжан оҫтаһы Юзуфтың яҙмышы фажиғәле. Данлыҡлы оҫта Хәссәндең улы — Юзуф, төҙөлөш ваҡытында алдаҡ юл менән ашығыс Тифлисҡа сығарыла, унда ата йортонда әсәһе Улдух ханым менән бергә аҡ дәрүиш тарафынан үлтерелә, ул Юзуфтан ниндәйҙер серҙе һөҙөмтәһеҙ белергә тырышҡан була. Был тарих тураһында үҙенең «Кавказ детективтары, XIX быуат» серияһынан «Аҡ, ҡыҙыл, ҡара» исеме аҫтындағы өсөнсө романында Бельгия яҙыусыһы Тегюль Мари яҙа, олатаһы уның XIX быуат каҙағында Тифлисҡа килә, унда өйләнә һәм йәшәргә ҡала

# Мирза-Риза-хан йорто
## Архитектураһы

Бина төкәтмәләр менән тура мөйөшлө формала. Таштан төҙөлгән. Ҡыйығының бер өлөшө һәм үҙәк балконы ағастан эшләнгән. Бинаның төп төҫө - зәңгәр. Үҙәк балкондың түшәме төрлө төҫтәге фирүзә таштар менән биҙәлгән, шуға күрә йорттоң исеме лә «Фирүзә».
* Канат юлы яғынан йортҡа күренеш.Канат юлы яғынан йортҡа күренеш.
* Уң балкон өҫтөндә кириллицала яҙмаУң балкон өҫтөндә кириллицала яҙма
* Үҙәк балкондың һул яғында фарсы телендә яҙмаҮҙәк балкондың һул яғында фарсы телендә яҙма
* Үҙәк балкондың эске яғында көҙгө һәм фирүзә семәрҙәр.Үҙәк балкондың эске яғында көҙгө һәм фирүзә семәрҙәр.
# Оло Теләк районы

Оло Теләк районы Башҡорт АССР-ы составында 1939 йылдың 25 июнендә ойошторолған район, 1956 йылдың 4 июлендә бөтөрөлә.
Район үҙәге — Оло Теләк ауылы, Өфөнән 81 км алыҫлыҡта урынлашҡан. 1952 йылда район территорияһы 1695 квадрат километр. 12 ауыл советы һәм 1 ҡасаба советы була.
Ҡасаба советы: Урман ауыл советы (Иглин районы) (әлеге ваҡытта — ауыл советы). Ауыл советтары: Таулы ауыл советы, Ҡаҙаяҡ ауыл советы, Ҡыҙыл яр ауыл советы (Оло Теләк районы), Манагора ауыл советы, Михайловка ауыл советы (Оло Теләк районы), Мулдаҡай ауыл советы, Надеждинск ауыл советы (Оло Теләк районы), Түбәнге Ләмәҙ ауыл советы, Һалдыбаш ауыл советы, Суворо-Гомельск ауыл советы, Төлкө-Түбә ауыл советы, Харьков ауыл советы.
1952 йылдың 29 майынан Оло Теләк районы Өфө өлкәһенә инә, өлкәләргә бүлеү 1953 йылдың 30 апрелендә бөтөрөлә.
1956 йылдың июлендә райондар эреләтелгәндә республика буйынса 7 район бөтөрөлә: Абҙан районы, Байҡыбаш районы, Боҙаяҙ районы, Воскресенск, Ҡандра районы, Матрай районы, Оло Теләк районы.
Оло Теләк районының территорияһы Иглин районына инә.
# Пырга-Тэт-Кикя

Пырга-Тэт-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кыка-Кыталь-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 90 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Пырга-Тэт-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066076
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306607
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Тыврив районы

Тыврив районы (укр. Тиврівський район) — Винница өлкәһендәге район. Район үҙәге — Тыврив ҡала тибындағы ҡасабаһы.
2018 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 41 819 кеше йәшәй.
# Збруч

Збруч (укр. Збруч) — Украиналағы йылға. Тернополь һәм Хмельницкий өлкәһе аша көньяҡҡа табан аға. Днестрҙың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 247 километр.
# Калистратовка

Калистратовка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Четь йылғаһының һул ярына тамағынан 170 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Калистратовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200019955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201995
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Штраусфурт

Штраусфурт (нем. Straußfurt) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1818 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,84 км². Диңгеҙ кимәленән 150 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99634 һәм автомобиль коды — SOM.
# Вяжа

Вяжа — Рәсәйҙәге йылға. Ростов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ольховая йылғаһының һул ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Вяжа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Калитва йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Северский Донец (бассейндың рәсәй өлөшө), йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400612107000014316
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001431
* Бассейн коды — 05.01.04.006
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Масляха

Масляха — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Новосибирск һыу һаклағысы (Обь) йылғаһының һул ярына тамағынан 3141 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Масляха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004084
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200408
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Неллефабрик

Ван Нелле фабрикаһы (рус телле рәсми исеме — Неллефабрик заводы) — Нидерландтың Роттердам ҡалаһында элекке завод бинаһы, архитектурала интернациональ стилдең сағыу өлгөһө.
Бина XX быуаттың 1925-1931 йылдарында совет конструктивизмы теорияһы һәм практикаһы йоғонтоһо аҫтында Роттердамдың сәнәғәт зонаһында канал ярында төҙөлә. Заказсыһы Кес ван дер Леу һәм архитекторҙары Йохан Бринкман һәм Лейндерт ван дер Флут функциональ, матур һәм асыҡ завод төҙөргә ынтылған. Нидерландтың модернизм дәүерендә сәнәғәт архитектураһының мөһим өлгөһө булып тора. Завод комплексы сәнәғәт тәғәйенләнешле бер нисә бинаны үҙ эсенә ала. Фасадтары башлыса ҡоростан һәм быяланан башҡарылған.
Эшмәкәрлеге осоронда фабрикала кофе, сәй, тәмәке етештерелгән. 1996 йылда етештереү туҡтап ҡала, ә 2014 йылдың июнендә ван Нелле фабрикаһы ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелә.
# Танып (Барҙы районы)

Танып — Пермь крайының Барҙы районындағы башҡорт ауылы, Сәрәш ауыл биләмәһенә керә. Почта индексы — 618163, ОКАТО коды — 57204000055.

# Танып (Барҙы районы)
## Халыҡ һаны

2010 йылда уҙғарылған Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса ауылда 560 кеше теркәлгән, шул иҫәптән 258 ир һәм 302 ҡатын. 2005 йылда ауылда 688 кеше йәшәгән.

# Танып (Барҙы районы)
## Климат

| Ай | Уртаса көндөҙгө температура | Уртаса төнгө температура | Яуым-төшөмдөң уртаса суммаһы |
| Ғинуар | -11.2 | -18.7 | 39 |
| Февраль | -8.3 | -16.3 | 27 |
| Март | -0.6 | -9.2 | 27 |
| Апрель | 8.3 | -1.2 | 36 |
| Май | 16.5 | 5.0 | 53 |
| Июнь | 21.6 | 10.0 | 68 |
| Июль | 23.9 | 13.0 | 75 |
| Август | 20.3 | 10.4 | 67 |
| Сентябрь | 13.7 | 5.8 | 68 |
| Октябрь | 4.4 | -1.0 | 59 |
| Ноябрь | -2.8 | -8.3 | 49 |
| Декабрь | -8.1 | -14.7 | 41 |

# Танып (Барҙы районы)
## Билдәле шәхестәр

* Батырҡаев Рәфис Хөтип улы (1951—2014) — рәссам, керамист, дизайнер.
* Юлышев Ирек Ғәли улы (1934 т.) — агроном. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1989), профессор (1990). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2009).
# Фәритов Айрат Тәбрис улы

Фәритов Айрат Тәбрис улы (27 апрель 1965 йыл) — ғалим-механик-коррозионист. Техник фәндәр кандидаты (2006). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (2010). Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы (2005) һәм И. М. Губкин исемендәге премияһы (2008) лауреаты.

# Фәритов Айрат Тәбрис улы
## Биографияһы

Фәритов Айрат Тәбрис улы 1965 йылдың 27 апрелендә Башҡорт АССР‑ының Бөрө ҡалаһында тыуған.
1987 йылда Өфө нефть институтын тамамлай. Шул йылда СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Энергресурстарҙы транспортлау проблемалары институты хеҙмәткәре булып хеҙмәт юлын башлай. 2002 йылда бүлек начальнигы итеп тәғәйенләнә. 2016 йылдан Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының Стратегик тикшеренеүҙәр институты, бер үк ваҡытта Өфөләге «Акрус—М» ғилми‑производство фирмаһы хеҙмәткәре. Генераль директорҙар рейтингы ҡатнашсыһы Айрат Фәритов «Другие» тармағында Башҡортостан Республикаһы буйынса 2021 йылдың 26 авгусына ҡараты 1-се урынды биләй. Айрат Тәбрис улының профессионализмы, вазифа бурыстарын сифатлы һәм яуаплы башҡарыуы, лидерлыҡ сифаттары арҡаһында, ЯСЙ «Акрус—М» ғилми‑производство фирмаһы ҙур уңыштарға өлгәшә һәм баҙарҙа алдынғы урынды биләй. Шулай, 2020 йылда компанияның килеме 159.6 млн һум тәшкил итә.

# Фәритов Айрат Тәбрис улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәритов Айрат Тәбрис улының фәнни эшмәкәрлеге нефть промыслаһы ҡорамалдарының электрохимик коррозияланыу һәм эрозияланыу механизмдарын өйрәнеүгә һәм уны тикшереү һәм контролдә тотоу өсөн приборҙар эшләүгә, үткәргес торбаларҙы комплекслы анализлау өсөн программа тәьминәте төҙөүгә арналған. Айрат Тәбрис улы етәкселегендә коррозияны мониторингылау өсөн «Моникор» системаһы, «Экстра» селтәр программа тәьминәте уйлап сығарылған һәм индерелгән. 30‑ҙан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

# Фәритов Айрат Тәбрис улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (2010)
Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (2005)
Башҡортостан Республикаһының И. М. Губкин исемендәге премияһы лауреаты (2008).

# Фәритов Айрат Тәбрис улы
## Хеҙмәттәре

* Ретроспективный анализ состава и коррозионной агрессивности сред Самотлорского месторождения // Нефтяное хозяйство. 2003. № 6 (авторҙаш)
* Концепция развития системы технического диагностирования промысловых трубопроводов // Нефтяное хозяйство. 2005 (авторҙаш),
* Совершенствование метода линейного поляризационного сопротивления для испытаний ингибиторов коррозии стали. «Металлы», 2016, № 6 (авторҙаш),
* Анализ методики CMAS (Coupled Multielectrode Array Sensors) для определения локальной коррозии // Проблемы сбора, подготовки и транспорта нефти и нефтепродуктов. 2017. № 4 (110) (авторҙаш),
* Исследование кинетики процесса десорбции сероводорода из водного раствора в помещение // Сборник научных трудов ГАНУ «Институт стратегических исследований Республики Башкортостан». Уфа: АЭТЕРНА, 2017. (авторҙаш).
# Карымкары

Карымкары — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Октябрьск районындағы ҡасаба. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ? кеше йәшәй.
Почта индексы — 628114, ОКАТО коды — 71121908001.

# Карымкары
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | ? |

# Карымкары
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Сәлимгәрәев Миңлегәрәй

Сәлимгәрәев Миңлегәрәй (рус. Салимгареев Миннигарей 1913 йыл ― 21 сентябрь 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

# Сәлимгәрәев Миңлегәрәй
## Биографияһы

Сәлимгәрәев Миңлегәрәй 1913 йылда хәҙерге Башҡортостандың Саҡмағош районы Ҡаратал ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Өфө ҡала хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкының ат ҡараусыһы булып хеҙмәт итә.
Украина территорияһында барған тиңһеҙ һуғышта алған яраларынан һәләк була. Украинаның Чернигов өлкәһе Березна ҡасабаһында ерләнә.

# Сәлимгәрәев Миңлегәрәй
## Ғаиләһе

Юғалтыуҙар исемлегендә Ҡаратал ауылында йәшәгән ҡатыны Аҡмаева Сәғиҙә күрһәтелгән.
# Коргончик

Коргончик — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Коргон йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Коргончик
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009174
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100917
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1