yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Симановка

Симановка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кобра йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Симановка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100031303
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103130
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Түбәнге Майга

Түбәнге Майга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кокшеньга йылғаһының уң ярына тамағынан 231 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Түбәнге Майга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000030974
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003097
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Папай (Пшад ҡушылдығы)

Папай — Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Пшада йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Папай (Пшад ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡара диңгеҙ йылғалары бассейны Пшада йылғаһының көнбайыш сигенән Дедаркай йылғаһының көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Ҡара диңгеҙ бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06030000212109100000173
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109100017
* Бассейн коды — 06.03.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)

Һикеяҙтамаҡ — Рәсәйҙә Силәбе өлкәһенең Һатҡы районындағы ауыл. Әйле ауыл биләмәһе составына инә. Силәбе өлкәһе һәм Башҡортостан сигендә урынлашҡан. Һикеяҙтамак мәмерйәһе комплексы эргәһендә урынлашҡан.

# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)
## Атамаһы

Ауылдың атамаһы шул уҡ исемле ҙур булмаған йылға исеменән барлыҡҡа килгән. Төрки теленән «һикеяҙ» — «ағымды киҫеүсе» тигәнде аңлата, икенсе һүҙе — «тамаҡ». Шулай итеп, Һикеяҙтамаҡ ҡаяларҙы киҫеп үтеүсе ағымдың тамағы.

# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)
## Географияһы

Райондың төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә, Башҡортостан Республикаһы сигендә, Әй йылғаһы яры буйында урынлашҡан. (уға Һикеяҙ йылғаһының ҡойған урынынан алыҫ түгел).
Рельефы таулы; көньяҡҡа ҡарай бер нисә километр алыҫлыҡта Ямантау һырты, төньяҡҡа ҡарай Туйтүбә һырты күтәрелә. Төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 1,1 км алыҫлыҡта Һикеяҙтамаҡ мәмерйәләре комплексы урынлашҡан. Ландшафты — шыршы һәм аҡ шыршы ҡатыш ылыҫлы-япраҡлы урмандарҙың зона өлөшө.
Ауылды күрше тораҡ пункттар менән ауыл-ара һәм грунт юлдары бәйләй. Район үҙәгенә (Һатҡы) тиклем алыҫлыҡ 45 км, ауыл биләмәһе үҙәгенә (Әй) тиклем — 11 км.

# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)
## Тарихы

Һикеяҙтамаҡ ауылына 1870 йылда Өфө губернаһы Златоуст өйәҙенең Йыланлы улусы тарафынан нигеҙ һалына (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1874 йылда). Башта Шубина тип аталған. Статистика мәғлүмәттәре буйынса 1917 йылда унда 52 ихата иҫәпләнгән; хужалыҡтарҙа 262 ат булған, иген культуралары 588 дисәтинә майҙанда сәселгән. 1926 йылда 87 ихата теркәлгән, мәктәп эшләгән.
1920-се йылдар аҙағында «Правда» гәзите исемендәге колхоз ойошторола. Ер биләмәһе 871 га тәшкил итә. 1948 йылда хужалыҡта 131 баш эре мал, аттар — 64, сусҡа — 63, һарыҡтар — 232, ҡош-ҡорт — 113 иҫәпләнгән. Һыу тирмәне, тимерлек, ағас эше оҫтаханаһы булған. 1950-се йылдар аҙағында «Әйле» колхозы составының 4-се бүлексәһе була, Һикеяҙтамаҡ территорияһында совхоз бригадаһы урынлаша. Хәҙер ауылда йорттарҙың күп өлөшөн дачаға йөрөүселәр биләй. Шулай ҙа ауыл яйлап тергеҙелә.

# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)
## Халҡы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны 2010 йылда ауылда 26 кеше тәшкил иткән (15 ир-ат һәм 11 ҡатын-ҡыҙ). (1917 йылда — 329, 1926 йылда — 484, 1956 йылда — 226, 1959 йылда — 271, 1970 йылда — 121, 1983 йылда — 8, 1995 йылда — 1).

# Һикеяҙтамаҡ (Һатҡы районы)
## Урам селтәрҙәре

Ауылдың урам селтәре 3 урамдан тора.
# Межгорье ҡалаһы флагы

Межгорье ҡалаһы флагы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Межгорье ҡалаһы ЯАББ ҡала округы символы.
Башҡортостан Республикаһының Межгорье ҡалаһы ЯАББ ҡала округы Советы ҡарары менән 2006 йылдың 19 июлендә 24-3-сө номер аҫтында раҫланған.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символика регистрына 069 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Рәсәй Федерацияһының геральдик регистрына 2998 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Авторы — Салауат Ғиләжетдинов.

# Межгорье ҡалаһы флагы
## Тасуирламаһы

Оҙонлоғо киңлегенә 2:3 нисбәтендә булған зәңгәрһыу (күк) төҫтәге тура мөйөшлө яҫылыҡ, ул күк һәм һары төҫтәрҙәге Межгорье ҡалаһының гербын ҡабатлай.

# Межгорье ҡалаһы флагы
## Символиканы нигеҙләү

Флаг символдар һәм аллегориялар телендә социаль-иҡтисади һәм башҡа үҙенсәлектәрен сағылдырған ҡала гербы нигеҙендә эшләнгән.
Ҡалаға нигеҙ һалған төҙөүселәр килгәнгә тиклем был ҡырағай, әммә гүзәл урмандарҙа айыу хужа булған, шуға күрә флагтың төп фигураһы булып дәүерҙәр бәйләнешен кәүҙәләндергән алтын төҫтәге айыу тора.
Айыу һаҡлыҡ, баһадирлыҡ һәм шуның менән бергә киң күңеллелек һәм һәм тыныслыҡҡа ынтылыуҙы кәүҙәләндерә.
Уң тәпәйендә айыу кәйлә тотҡан, һул тәпәйендә — шахтер фонары — шахтерҙарҙың төп ҡоралдары.
Ике яҡтан ҡалҡып торған символик алтын тауҙар ҡаланың исеменә ишаралай.
Зәңгәрһыу (күк) төҫ — матурлыҡ, бөйөклөк, мәңгелек, ә шулай уҡ үҫеш, алға ынтылыш, өмөт һәм хыял символдары.
Алтынһыу (һары) төҫ — абруй һәм байлыҡ символдары.
# Гопак

Гопак ( укр. гоп — бейеү ваҡытында ҡысҡырып әйтелә торған өндәү тауышы; ошо ауаздан барлыҡҡа килгән ҡылымдар гопати — тапылдатыу, аяҡ тибеү, гопҡати — һикереү) — украин милли бейеүе. Гопактың музыкаль размеры — 2/4.

# Гопак
## Тарихы

Гопактың барлыҡҡа килеүен XVI—XVIII быуаттарҙағы Запорожская Сечь казактары менән тоташтыралар. Шуның өсөн дә был бейеүҙә тик ир - егеттәр генә ҡатнашҡан.
Яңы тарихта гопактың тергеҙелеүен 1937 йылда УССР халыҡ бейеүе ансамблен булдырған һәм 1955 йылдан 1975 йылға тиклем Украин ССР халыҡ бейеүе Дәүләт ансамбле художество етәксеһе булған П.П. Вирский эшмәкәрлеге менән бәйләйҙәр. Классика һәм традицион фольклорға таянып ул, академик бейеү булып киткән һәм бөгөнгө көнгә тиклем уның исемендәге Украина Академия бейеү ансамбле концерттарын тамамлаған, гопакты сәхнәгә ҡуя.

# Гопак
## Сәхнә костюмдары

Гопак бейеүендә ҡулланыла торған ирҙәр костюмы (ҡыҙыл салбар, биҙәкле билбау, сигелгән күлдәк, осло башлы итектәр) асылда шул ваҡыттағы казак формаһы булып тора. Ҡатын-кыҙҙарҙың гопакта ҡатнашлығы тик уның сәхнә вариантында барлыҡҡа килә. Уларҙың костюмдары, ғәҙәттә, Украинаның үҙәк өлөшө тарихи костюмдары: сигелгән блуза, запаска (алъяпҡысҡа оҡшаған сигелгән туҡыма), кирсетка (блуза өҫтөнән кейелә торған жилет), осло башлы ҡыҙыл итектәр, төрлө төҫтәге таҫмалы таж.

# Гопак
## Бейеүҙең үҙенсәлектәре

Бейеүҙең характерлы һыҙаты — көс, етеҙлек, ҡаһарманлыҡ һәм юғары выжданлылыҡты демонстрациялау. Бейеү импровизация тибында. Парлап түңәрәк буйлап йөрөй - йөрөй, егеттәр етеҙлектә ярышалар. Ҡыҙҙар уларҙы яңынан - яңы трюктарға дәртләндерәләр, шунан лирик өлөшөн бейейҙәр. Бейеүҙең финалында гопак ҡабаттан ярһыу, ут сәсеүсе һәм темпераментлы була. Гопактың үҙенсәлектәренә ырғыған саҡта аяҡ - ҡулдарҙы ике яҡҡа йәйеп шпагат эшләүҙе индереп була. Шулай уҡ "ползунок" тип аталған хәрәкәт бар, уны башҡарғанда бейеүсе сүгәләгән рәүештә ике ҡулын артҡа ҡуйып, уларға таяна, ә аяҡтарын алға ырғыта, үҙе шул уҡ ваҡытта сәхнәне әйләнеп үтә.

# Гопак
## Ҡыҙыҡлы факттар

* Пол Маккартни Киевта 2008 йылдың 14 июнендә Үҙаллылыҡ майҙанында үҙенең хәйриә сығышынан һуң, даими рәүештә концерттар плей-листына Mrs Vandebilt (Гоп, хей гоп...) йырын индерә башлай. Йырҙы башҡарғандан һуң ул, һүҙҙәренә хәрәкәттәр өҫтәп, ошо композицияның припевы гопак бейеүе менән ауаздаш булғаны өсөн Украинала популяр булып киткәне тураһында һөйләгй.

# Гопак
## Гопак сәхнәлә

Операларҙа:
* "Майська нiч" (Н. А.Римский-Корсаков)
* "Сорочинский ярмарок" (М. П. Мусоргский)
* "Мазепа" (П. И. Чайковский)
* "Запорожець за Дунаем" (С. С. Гулак-Артемовский)
* "Енеiда" (Н. В. Лысенко)
Балеттарҙа:
* "Конёк-горбунок" (Пуни)
* "Тарас Бульба" (В. П. Соловьёв-Седой)
* "Гаянэ" (А. И.Хачатурян)
* "Маруся Богуславка" (А. Г. Свечников)
# Матвеевка районы

Матве́евка райо́ны — Рәсәйҙен Ырымбур өлкәһендә район.
Административный центр — село Матвеевка. Район өлкәнең көнбайышта урынлашҡан. Район Абдулла, Пономарёвка, Красногвардейск, Грачёвка и Асекей райондары менән сиктәш. Майҙаны — 1,8 тыс. км².
Эре йылғалар: Большой Кинель, Умирка, Садак.

# Матвеевка районы
## Халыҡ

2010 йылда үткән иҫәп алыу буйынса районда 12265 кеше йәшәне. Күбеһе 3 пунктта йәшәй: Матвеевка ауылы– 3,529 мең кеше, Һарай-ғире ауылы – 1,797 мең кеше һәм Кинель – 1,047 мең кеше.

# Матвеевка районы
## Ҡоролош

Районда 16 берекмә бар:
* Азамат ауыл советы
* Борискинский ауыл советы
* Емельяновский ауыл советы, Емельяновка һәм Верхненовокутлумбетьево ауылдары
* Кинельский ауыл советы (Кинельский, Высотный, Африка, Нижненовокутлумбетьево)
* Кузькинский ауыл советы
* Кульчумский ауыл советы
* Матвеевский ауыл советы
* Новоашировский ауыл советы (Новоаширово, Заря)
* Новожедринский ауыл советы (Новожедрино, Натальино, Петровка,Интернациональный)
* Новоспасский ауыл советы (Новоспасское, Садак)
* Новоузелинский ауыл советы (Новоузели, Измайлово)
* Һарай-ғире ауыл советы
* Староашировский ауыл советы
* Старокутлумбетьевский ауыл советы
* Иҫке Яҡуп ауыл советы
* Тимошкинский ауыл советы
# Колвавис

Колвавис — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 345 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 146 км.

# Колвавис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072160
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007216
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Греховка

Греховка — Рәсәйҙәге йылға. Силәбе өлкәһенең Ҡыҙыл районы биләмәләрендә аға. Йылға Яйыҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 2018 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Греховка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Магнитогорск һыуһаҡлағысынан Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200001960
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200196
- Бассейн коды — 12.01.00.003
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Эва Бьорлинг

Эва Бйорлинг Хелена (ҡыҙ фамилияһы — Клипмарк; швед. Ewa Helena Björling (Klippmark); 3 май 1961 йыл) — швед ғалимы, сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре.

# Эва Бьорлинг
## Биографияһы

1961 йылдың 3 майында Стокгольм ленаһы Экерё коммунаһында тыуған (Стокгольм, Швеция).
1987 йылда «Стоматологик хирургия» һөнәре буйынса Каролин институтын тамамлай.
1988 йылда стоматолог-хирург дипломына эйә була. 1993 йылда диссертация яҡлап, «медицина фәндәре кандидаты» дәрәжәһен ала.
1999 йылдан — Каролин институтының микробиология, шештәр һәм күҙәнәк биологияһы кафедраһы доценты.
2002 йылдан 2014 йылға тиклем — Риксдагта Стокгольм ленаһынан депутат булып тора. Халыҡ-ара эштәр һәм мәғариф буйынса парламент комитеты ағзаһы була. Европа парламенты халыҡ партияһының европа фракцияһында Швецияның Уртасылдар партияһынан вәкиле булып тора.
Унда хәүефһеҙлек сәйәсәте һәм тышҡы сәйәсәт мәсьәләләре буйынса эшсе төркөм ағзаһы итеп тәғәйенләнә.
2007 йылдың 12 сентябренән 2014 йылдың 3 октябренә тиклем Фредрик Райнфельдттың коалицион хөкүмәтендә (Швеция) тышҡы сауҙа буйынса министр вазифаһын биләй.
2010 йылдан 2014 йылға тиклем Швеция хөкүмәтендә төньяҡ илдәренең үҙ-ара хеҙмәттәшлеге буйынса министр булып тора.
2014 йылда сәйәсәттән китә.
ВИЧ/СПИД профилактикалау буйынса швед Милли советын етәкләй.
# Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы

Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы (7 ғинуар 1941 йыл) — ғалим-тарихсы, йәмәғәтсе. 1971 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999—2011 йылдарҙа тарих факультеты деканы, 2007—2016 йылдарҙа Башҡортостан тарихы, археология һәм этнология кафедраһы мөдире. 1991—1996 йылдарҙа «Урал» башҡорт халыҡ үҙәге рәйесе. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (2016), тарих фәндәре докторы (1998), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2003). Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге (2002), Р. Ғ. Кузеев исемендәге (2014) премиялар лауреаты. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2009).

# Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы
## Биографияһы

* Марат Мәхмүт улы Ҡолшәрипов 1941 йылдың 7 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Күгәрсен районы Ерекле ауылында тыуған.
* 1967 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
* 1971 йылдан шул уҡ уҡыу йортонда эшләй: 1999—2011 йылдарҙа тарих факультеты деканы.
* 2007 йылдан — Башҡортостан Республикаһы тарихы һәм этнология кафедраһы мөдире.
* 1991—1996 йылдарҙа «Урал» Башҡорт халыҡ үҙәге рәйесе.

# Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы
## Ғилми эшмәкәрлеге

Марат Ҡолшәриповтың фәнни хеҙмәттәре Башҡорт ғәскәрен, Башҡорт милли хәрәкәтен, ХХ быуат Башҡортостан тарихын һәм историографияһын өйрәнеүгә, милли дәүләт ҡоролошо мәсьәләләренә арналған. 200-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

# Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы
## Хеҙмәттәре

* З. Валидов и образование Башкирский Автономной Советской Республики (1917—1920 гг.). — Уфа, 2000;
* Башкирское национальное движение (1917—1921 гг.). — Уфа, 2000;
* Политика царизма в Башкортостане (1775—1800 гг.). — Уфа, 2003.

# Ҡолшәрипов Марат Мәхмүт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001);
* Башҡортостан Фәндәр Академияһының Зәки Вәлиди исемендәге премияһы лауреаты (2002);
* Салауат Юлаев ордены (2009).
# Андроновка (Шишов ҡушылдығы)

Андроновка — Рәсәйҙәге йылға. Пенза өлкәһе, Мордва Республикаһы/ Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шишов йылғаһының һул ярына тамағынан 9,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Андроновка (Шишов ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша йылғаһы башынан Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200112110000027353
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002735
* Бассейн коды — 09.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Маты (Ар ҡушылдығы)

Маты — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ар йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Маты (Ар ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100025896
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102589
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Пиковка

Кесе Пиковка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Пиковка (Оло Пиковка) йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 77 км.

# Кесе Пиковка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027818
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202781
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ибраһим Әбүләйеш

Ибраһим Әбүләйеш (إبراهيم أبو العيش, Ibrahim Abouleish; 23 март 1937 йыл — 15 июнь 2017 йыл) — Мысыр химигы, эшҡыуары һәм менеджеры, үҙе асҡан һәм етәкселек иткән «Секем» (ингл. SEKEM) холдингы аша социаль эшҡыуарлыҡ принциптарын тормошҡа ашыра.
2003 йылда «Дөрөҫ йәшәү рәүеше өсөн» премияһына лайыҡ булған.

# Ибраһим Әбүләйеш
## Биографияһы

Ибраһим Әбүләйеш 1937 йылдың 23 мартында Мысырҙың Мәштүл-әс-Суҡ тигән ҡалаһында (Шәрҡиә моһафазаһы) тыуған.
1956 йылдан Австриялағы Грац университетында химия һәм медицина өйрәнә, 1969 йылда фармакология өлкәһендә докторлыҡ дәрәжәһе ала.
1960 йылда өйләнә; ике ҡыҙы тыуа.
Австрияла фармацевтик тикшеренеүҙәр тармағында етәксе вазифаларҙа эшләй.
1977 йылда Мысырға сәфәре ваҡытында ватанының ауыр хәлдә булыуын күрә — илде иҡтисад көрсөгө, мәғарифтың артта ҡалғанлығы, халыҡ һанының үтә күплеге, тирә-яҡ мөхиттең бысраныуы кеүек ауыр проблемалар баҫҡан.
Тыуған иленең мөшкөл хәле уға бик көслө тәьҫир яһай һәм ул, Австрияла 20 йыл йәшәгәндән һуң, ғаиләһе менән Мысырға ҡайтып төпләнә.
1977 йылда Ибраһим Әбүләйеш «Секем» (ингл. SEKEM) социаль венчурлыҡ предприятиеһын аса, уның маҡсаты «ерҙе һәм кешеләрҙе һауыҡтырыу» була.
«Секем» тигән беренсе ауыл хужалығы предприятиеһы Ҡаһирәнән төньяҡ-көнсығышта 70 акр сүл ерендә ойошторола.
Күп йылдарға һуҙылған эшмәкәрлек һөҙөмтәһендә Әбүләйеш асҡан һәм етәкселек иткән холдинг тәбиғи продукттар һәм шифалы үҫемлектәрҙән эшләнгән дарыуҙар баҙарында лидерға әүерелә. Компания ауыл хужалығын алып барыуҙың биодинамик ысулдарын файҙаланыу яҡлы. Ауыл хужалығы культураларына, айырыуса мамыҡҡа, зарар килтереүсе ҡоротҡостар менән көрәштең экологик нигеҙләнгән сараларын ҡулланыуҙы пропагандалай.
Ибраһим Әбүләйеш Мысырҙа ғына түгел, донъяла күренекле социаль эшҡыуар булыраҡ танылыу яулай — ул белем биреү программалары эшләй, мәктәптәр, медицина үҙәге, Ҡулланма сәнғәттәр һәм фәндәр академияһы, шәхси университет аса.
2003 йылда «XXI быуат моделе эшләнмәһе» һәм «һөйөү иҡтисады» ярҙамында иҡтисади уңышлылыҡ һәм йәмғиәттең социаль һәм мәҙәни үҫеше интеграцияһы моделе эшләнмәһе өсөн «Дөрөҫ йәшәү рәүеше өсөн» премияһына лайыҡ була.

# Ибраһим Әбүләйеш
## Шәхси тормошо

Өйләнгән, Хелми (Helmy, 1961) һәм Мона (Mona, 1963) исемле ике ҡыҙы бар.
# Һул Хетта

Һул Хетта — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/НАДЫМ/161 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 357 км.

# Һул Хетта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300049013
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304901
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Греппин

Греппин (нем. Greppin) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан .
2005 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ла 2835 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,19 км². Диңгеҙ кимәленән 73 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6803 һәм автомобиль коды — ABI.
# Тлунг-Ягун (Ингу-Ягун ҡушылдығы)

Тлунг-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ингу-Ягун йылғаһының һул ярына тамағынан 113 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Тлунг-Ягун (Ингу-Ягун ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043041
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204304
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сарк

Сарк — Ла-Манштың көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан ҙур булмаған утрау. Утрау — Бөйөк Британия юрисдикцияһы аҫтындағы Норманд утрауҙарының береһе, Гернси биләмәһе,
Утрау халҡы — 600 тирәһе кеше (2002). Сарктың үҙ флагы бар. Утрауҙа автомобилдәр тыйылған, велосипед һәм атлы экипаж рөхсәт ителгән. Утрауҙа йәшәүселәр трактор менән файҙалана ала. Моторлы транспорт саралары тик пенсионер һәм инвалидтар өсөн генә.
Утрау ике өлөштән тора: Ҙур Сарк утрауы һәм Кесе Сарк утрауы. Ике утрау тар ғына ҡаялы муйын менән тоташҡан.
Утрау халҡының күп өлөшө инглиз телендә һөйләшә. Элегерәк норманд теленең саркс диалектында һөйләшкәндәр (ҡайһы саҡта француз теленең диалекты тип иҫәпләйҙәр). 1998 йылға тиклем сарксс диалектын утрауҙа йәшәүселәрҙең 20%-нан аҙырағы белә.
Сарк Европала феодализмдың иң һуңғы таянысы. Барлыҡ файҙаланырға яраҡлы ерҙәр бер кешенеке — синьорҙыҡы. Ул үҙ ҡарамағындағы ерҙәрҙе ҡуртымға бирә. Был тәртип 2008 йылдың апреленә тиклем дауам итә.
XVI быуатҡа тиклем утрауҙа кеше йәшәмәгән. Ниндәйҙер ваҡыт монах общиналары көн күргән. Утрау, шулай уҡ пираттар өйөрө урыны булыуы менән билдәле.
XVI быуатта Елизавета I указы буйынса утрауға 40 килеп төшә.
1940-сы йылдарҙа Норманд утрауҙарн (шул иҫәптән Саркты) Германия баҫып ала. Утрауҙа феодаль система 2008 йылға тиклем һаклана. Сарк властарын Евросоюзда даими рәүештә тәнҡитләйҙәр. 2008 йылдың апреленде сеньорлыҡ бөтөрөлә.