yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ҡаратабан

Ҡаратаба́н — Силәбе өлкәһенең Эткүл районы составына ингән Ҡаратабан ауыл биләмәһендәге күл

# Ҡаратабан
## Географияһы

Ҡаратабан күленең географик координаттары: киңлеге - 54°40′41″N (54.678062), оҙонлоғо - 61°40′52″E (61.681157)
Күлдең төньяҡ һәм көнсығыш ярын буйлап исемен унан алған Ҡаратабан ауылы урынлашҡан.
Көнсығыш һәм төньяҡ-көнсығыш яры яғынан Кесе Һарыкүл, Горькое һәм Моховое күлдәре ята.

# Ҡаратабан
## Тасуирламаһы

Күлдең рәүеше түңәрәк, һыуы сөсө, ағып сыҡҡан сығанаҡтар юҡ. Яр буйы ландшафты тигеҙлек. Күлдә ылымыҡтар күп түгел, әммә урыны-урыны менән, бигерәк тә көньяҡ өлөшөндә яры бер аҙ һаҙмырт һәм ҡамыш, күрән менән ҡапланған.
Табан һәм карп балыҡтары үрсей.
Ярҙары тигеҙ һәм һөҙәк, ҡомло. Көньяҡ яры һаҙлыҡлы. Төньяҡ яры буйлап Грознецк ҡасабаһына юл һалынған, төньяҡ-көнсығыш ярынан 0,6 км. алыҫлыҡта Силәбенән Октябрьскоеға 75К-012 автомобиль юлы үтә.
Күлде шәхси эшҡыуар файҙаланыуға алған.

# Ҡаратабан
## Этимологияһы

Күлдә әлеге көндә лә табан балығы күп, шуға балыҡсылар бынан өҙөлмәй. Ҡаратабан тип аталыуы ла ошо балыҡтың ҡара төрө менән бәйле булыуы шикһеҙ тип уйларға була, йәғни ҡара һәм табан тигән ике һүҙҙән тора, һәм күл атамаһы балыҡ исеменән булыуы тәбиғи ҙә.
Силәбе өлкәһе топонимикаһын өйрәнеүгә күп көс һалған һәм үҙенең эҙләнеүҙәрен китаптарҙа баҫтырып сығарған Шувалов Николай Иванович күл атамаһы Ҡаратабан тигән башҡорт ҡәбиләһе исеменән килеп сыҡҡан булыуы ихтимал тигән фараз әйтә Әммә был фараз күл исеме килеп сығыу йәһәтенән бик үк ышаныс уятмай.

# Ҡаратабан
## Шулай уҡ ҡара

* Ҡаратабан ауыл биләмәһе
* Ҡаратабан ауылы
# Пихтовая (Нюрса ҡушылдығы)

Пихтовая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюрса (Оло Нюрса) йылғаһының һул ярына тамағынан 166 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Пихтовая (Нюрса ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023493
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202349
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Айгөл

Айгөл — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Айгөл исеме бар.
Ҡырғыҙстандың Баткен районында ғына үҫкән, Лилиәләр ғәиләһе, Рябчиктар ырыуына ҡараған Айгөл исемле күп йыллыҡ үҫемлек бар, фәнни исеме Fritillaria eduardii, рус телендә Рябчик Эдуарда тип атала.

# Айгөл
## Этимология

Ай (башҡорт) һәм Гөл (фарсы) һүҙҙәре ҡушылып яһалған. Ай гөлө тип аңлаталар..

# Айгөл
## Билдәле кешеләр

* Әхмәтшина Айгөл Ғайса ҡыҙы (1996 йылдың 1 майы) — опера йырсыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2021) «Ковенд Гарден» король опера театры йырсыһы.
* Ғаффарова Айгөл Зөфәр ҡыҙы (10 февраль 1976 йыл), спортсы. Ауыр атлетика буйынсаса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1995). Башҡортостан Респуликаһының күренекле спортсыһы (1995)..
* Иҙрисова Айгөл Илдус ҡыҙы (11 июль 1995 йыл), Рәсәй шашкасыһы. 2017 йылғы донъя чемпионатының бронза призёры, Европаның 2016 йылғы чемпионы, халыҡ-ара гроссмейстер (2016).
* Ишбирҙина Айгөл Фәрит ҡыҙы (1983), рәссам, Рәсәй һәм Башҡортостан Республикаһы рәссамдары союзы ағзаһы (2010). Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты — һынлы сәнғәт өлкәһендәге «Тыуған төйәктә ҡулға-ҡул тотоношоп» ижади проекттары өсөн (2015). Рәсәй Федерацияһы Мәҙәниәт министрлығының дәүләт стипендиаты (2015).
* Мөхтәруллина Айгөл Рәйес ҡыҙы (21 июль 1970 йыл), ғалим, тел белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2006).
* Уйылданова Айгөл Рәйеф ҡыҙы (15 август 1980 йыл), спортсы. Софтбол буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1999). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (2000).
* Хафизова Айгөл Ишбулат ҡыҙы (4 ғинуар 1991 йыл) — йәштәр лидеры, йәмәғәт эшмәкәре.

# Айгөл
## Ауыл

* Айгөл (рус. Айгулево) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл.
# Оло Мехреньга

Оло Мехреньга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Мехреньга йылғаһының һул ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Оло Мехреньга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029886
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002988
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тубба

Тубба халҡы (ғәр. تُبّْع‎) — Ҡөрьәндә: үҙенә ебәрелгән пәйғәмбәрҙе ҡабул итмәгән һәм бының өсөн һәләк булған халыҡ.
Тубба халҡы «Төтөн» сүрәһендә телгә алына. Кафырҙарҙың һөжүмдәренә яуап итеп Аллаһ Мөхәммәт пәйғәмбәргә: «Элеккеләр яҡшыраҡмы инеме, әллә Тубба халҡымы? Беҙ уларҙы һәләк иттек, сөнки улар гөнаһлылар ине». Тубба халҡы ғәдтәр, ҫамудтар, мидьяндар кеүек үк кафырлыҡ өсөн һәләк ителә. Әл-Кәһф сүрәһендә Аллаһ: «… баҡса ла, Фирғәүен дә, Лут туғандары ла, әйкәттәр ҙә, Тубба халҡы ла улар бөтәһе лә пәйғәмбәрҙәрҙе алдаҡсы тип һананы, Минең янауым аҡланды», — ти.
Мосолман риүәйәтенә ярашлы, тубба һүҙе — IV—VI быуаттарҙа Йәмәндә хакимлыҡ иткән химйарит династияһы хакимдарының титулы («батша» кеүек).
# Веуч (Лидь ҡушылдығы)

Веуч — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лидь йылғаһының уң ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Веуч (Лидь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006931
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000693
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Июль (йылға)

Июль — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/124/178/33 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Июль (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иж башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101212111100027057
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102705
* Бассейн коды — 10.01.01.012
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тонгул

Тонгул — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Четь йылғаһының һул ярына тамағынан 83 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 102 км.

# Тонгул
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200020098
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202009
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бөйөк Октябрь революцияһы һәйкәле (Дондағы Ростов)

Бөйөк Октябрь революцияһы һәйкәле — Дондағы Ростов ҡалаһы уртаһында Максим Горький исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында, Бөйөк Октябрь социалистик революцияһы һәм ҡалала совет власы булдырыу хөрмәтенә ҡуйылған монумент. Скульптор В. П. Дубовик һәм архитектор Э. А. Полянский ижад иткән һәйкәл 1979 йылда асыла. 4,5 м бейеклектәге ҡыҙыл гранит постаментта өс ир кешенең фигураһы — һалдат, эшсе һәм моряк һынландырылған. Крәҫтиән байраҡ тотоп торған итеп һүрәтләнгән, ә моряк төйҙәһенә ҡуйылған винтовка менән. Авторҙарҙың уйы буйынса, һәйкәлдең дөйөм күренеше революция еңеүенең ныҡлығын һәм ҡаҡшамаҫлығын символлаштыра.
Скульптура композицияһы 1917 йылдың 26 октябрендә Дондағы Ростовта совет власы урынлашыуын хуплап митинг үткән урында урынлашҡан. Быны постаменттың алғы яғында ҡуйылған мемориаль таҡталағы яҙыу раҫлай:
* Был урында 1917 йылдың 26 октябрендә Петроградта социалистик революцияның еңеүен һәм Дондағы Ростовта совет власы урынлашыуын хуплап күп кеше ҡатнашҡан митинг булды

# Бөйөк Октябрь революцияһы һәйкәле (Дондағы Ростов)
## Тарихи фон

Донда Февраль революцияһы еңгәндән һуң большевиктарҙың асыҡтан-асыҡ сәйәси эшмәкәрлеге йәйелә. Большевиктарҙың сәйәсәтен һәм маҡсатын аңлатыу, партия ойошмаларын нығытыу һәм киңәйтеү, Дондың эшсе массаларын социалистик революцияға әҙерләү маҡсатында «Беҙҙең байраҡ» гәзите сығарыла. Ростов-Нахичевань большевиктар комитеты гәзит ярҙамында Дон большевистик төркөмдәре менән бәйләнеш урынлаштыра, уларға яңы партия ойошмалары ойошторорға, булғандарын нығытырға, халыҡ массаларын ылыҡтырыу өсөн сәйәси эште көсәйтергә ярҙам итә.
Крәҫтиәндәр, революцион кәйефле һалдаттар һәм казактар ярҙамында Ваҡытлы хөкүмәт власын ҡолатыу өсөн сығыш яһарға әҙер булған эшселәрҙең ҡораллы отрядтары көндән-көн үҫә. «Колхида» елкәнле яхта Петроградта социалистик революция булыуы, һәм В. И. Лениндың эшсе һәм крәҫтиәндәр власы урынлашыуын иғлан итеүе тураһында радиограмма алғандан һуң, большевиктарҙың тәҡдиме буйынса 26 октябрҙә ашығыс рәүештә Ростов-Нахичевань эшсе һәм һалдат депутаттар Советы ултырышы саҡырыла. Совет, меньшевиктар һәм эсерҙарҙың ярһыу ҡаршы тороуына ҡарамай, власты тулыһынса үҙ ҡулдарына алыуҙары тураһында ҡарар ҡабул итә һәм Сырцов Сергей Иванович етәкселегендә Хәрби-революцион комитет төҙөй. Ошо ултырыштан һуң шунда уҡ ҡала баҡсаһында, Ротонда бинаһы янында, эшселәр һәм һалдаттарҙың митингыһы йыйыла. Митингтың күп һанлы ҡатнашыусылары эшсе һәм һалдат депутаттар Советы ҡабул иткән резолюцияға ҡушылырға, Советҡа һәм уның янында ойошторолған Хәрби-революцион комитетҡа һәр төрлө ярҙам һәм булышлыҡ итергә ҡарар итә. Ошо ваҡиға иҫтәлегенә һәйкәл ҡуйыла ла инде.
# Нафиҡов Гәрәй Абдулла улы

Нафиҡов Гәрәй Абдулла улы (25 август 1907 йыл — 10 июль 1942 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған хәрби хеҙмәткәр. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се полкы командиры. Майор. Ҡыҙыл Байраҡ һәм Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары кавалеры.

# Нафиҡов Гәрәй Абдулла улы
## Биографияһы

Гәрәй Абдулла улы (Аҫылгәрәй Абдулҡадир улы) Нафиҡов 1907 йылдың 25 авгусында Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙенең Сатый ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Өс йыллыҡ башланғыс мәктәпте тамамлаған.
1929 йылдың ноябрь айында Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла һәм ҡыҙылармеец сифатында Урта Азия Хәрби Округы 8-се айырым кавалерия бригадаһы запас полкына билдәләнә. Бында командование ярҙамында 6 айлыҡ үҙерлек курстар тамамлай һәм Ташкент ҡалаһындағы Ленин исемендәге Берләшкән Урта Азия мәктәбенә уҡыуға инә. Хәрби мәктәп курсанты булараҡ Төркмәнстанда Ураҙгилде баҫмасылары менән көрәштә ҡатнаша.
1941 йылдың 30 сентябрендә Нафиҡов Г. А. 43-сө Армияһының 4-се хәрби-ялан дивизияһы төҙөлөш батальоны командиры вазифаһында Мәскәү аҫтында Малоярослав шоссеһындағы ҡаты алышта ҡатнаша. 1941 йылдың 10 декабрендә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын ойоштороу өсөн Өфөгә ҡайтарыла. 23 декабрҙә дивизияның 294-се полкы командиры итеп тәғәйенләнә.
1942 йылдың 2 июлендә полк Брянск фронты 3-сө армияһы хәрби хәрәкәттәрендә, Сталинград һуғышы оборона алыштарында ҡатнаша.
Гәрәй Абдулла улы 1942 йылдың 10 июлендә Курск өлкәһенең Лобановка ауылын азат иткәндә батырҙарса һәләк була.
Гәрәй Нафиҡов Икенсе Тербуналарҙа туғандар ҡәберлегендә ерләнгән.

# Нафиҡов Гәрәй Абдулла улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Байраҡ һәм Ҡыҙыл йондоҙ ордендары, исемле сәғәт менән наградлана.

# Нафиҡов Гәрәй Абдулла улы
## Хәтер

2012 йылдың 9 июлендә Тербун районында 112-се башҡорт кавалерия дивизияһының 29-сы кавалерия полкы командиры Гәрәй Нафиҡовтың һәләк булыуына 70 йыл тулыуы айҡанлы иҫтәлекле саралар үтте. Г. А. Нафиҡовты хөрмәтләп иҫкә алыу өсөн Башҡортостандан рәсми делегацияһы килде, шул иҫәптән, легендар командирҙың туғандары — уның ике ир туғаны.
# 1943 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1943 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1943 MCMXLIII |
| Юлиан стилендә | 1942 — 1943 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2695 — 2696 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7451 — 7452 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5703 — 5704 ה'תש"ג — ה'תש"ד |
| Мосолман календары | 1362 — 1363 |
| Боронғо әрмән календары | 1392 ԹՎ ՌՅՂԲ |
| Ҡытай календары | 4639 — 4640 (с 4 февраль) 壬午 — 癸未 чёрный конь — чёрная овца |
| Эфиопа календары | 1935 — 1936 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1999 — 2000 |
| - Шака самват | 1865 — 1866 |
| Иран календары | 1321 — 1322 |
1943 (бер мең туғыҙ йөҙ ҡырҡ өсөнсө) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йома көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1943 йылы, 2 мең йыллыҡтың 943 йылы, XX быуаттың 43 йылы, XX быуаттың 5 ун йыллығының 3 йылы, 1940 йылдарҙың 4 йылы.

# 1943 йыл
## Тыуғандар

* 27 ғинуар — Сөләймәнов Килдебай Сөләймән улы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973).

# 1943 йыл
## Вафат булғандар

* 15 ғинуар — Көбәкәев Тимерәй Көбәкәй улы, Советтар Союзы Геройы (1943).
* 15 ғинуар — Үтәғолов Зөбәй Төхвәт улы, Советтар Союзы Геройы (1943).
* 24 ғинуар — Майский Сәхиб Нурлығаян улы, Советтар Союзы Геройы (1940).
* 23 февраль — Шайморатов Миңлеғәле Минһажетдин улы, генерал-майор, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры.
* 27 февраль — Мөхәмәтйәнов Шәкирйән Юныс улы (Александр Матросов), Советтар Союзы Геройы (1943).
* 29 сентябрь — Бәҙретдинов Миңнулла Бәҙретдин улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 29 сентябрь — Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 15 октябрь — Әһлиуллин Хәмит Шәмсетдин улы, Советтар Союзы Геройы (1943).
* 27 октябрь — Дәүләтов Әбдрәүеф Ғәни улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 28 октябрь — Ғәлимов Вәхит Ғәзим улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 10 ноябрь — Хәйбуллин Ҡотләхмәт Ҡотлоғәлләм улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 10 ноябрь — Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
# Шалочь

Шалочь — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Молога йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Шалочь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000007259
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000725
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вазейю

Вазейю (Возей) — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лыдую йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Вазейю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072894
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007289
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡоро Иловай

Сухой Иловай — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Липецк өлкәһе, Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иловай йылғаһының уң ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Ҡоро Иловай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Воронеж йылғаһы Липецк ҡалаһына тиклем, Матыра йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100512107000002610
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000261
* Бассейн коды — 05.01.01.005
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Келтәй

Кесе Келтәй — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/177/77/5/20 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кесе Келтәй
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100026824
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102682
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Томлёная

Томлёная — Рәсәйҙәге йылға. Ҡалмыҡ Республикаһы, Ростов өлкәһе, Ставрополь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Маныч күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Томлёная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы башынан Пролетарь һыуһаҡлағысына тиклем, Калаус һәм Егорлык йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010500712107000016682
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001668
* Бассейн коды — 05.01.05.007
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ғәниев

Ғәниев — фамилия.
* Ғәниев Булат Тәлғәт улы (1949 т.) — тел белгесе. Филолология фәндәре докторы (2004).
* Ғәниев Ирек Ғиләжетдин улы (1933 т.) — геолог. Геология-минералогия фәндәре докторы (1973). СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1982).
* Ғәниев Камил Сәмиғулла улы (1922—1992) — совет хәрби хеҙмәткәре, дәүләт һәм сәйәси эшмәкәр, генерал-лейтенант, командарм.
* Ғәниев Мөнир Мирғәлим улы (1940 т.) — агроном. Биология фәндәре кандидаты (1967), профессор (1999).
* Ғәниев Наил Сәйетгәрәй улы (1929—2007) — механик. Физика‑математика фәндәре докторы (1972), профессор (1974).
* Ғәниев Ревмир Ғәли улы (1929—2007) — тарихсы. Тарих фәндәре кандидаты (1961), профессор (1982).
* Ғәниев Реналь Рәмил улы (1985 т.) — спортсы. Фехтование буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2003), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2004).
* Ғәниев Ривнер Фазыл улы (1937 т.) — механик. Рәсәй Фәндәр академияһы академигы (1994), Башҡортостан Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), Литва Фәндәр академияһының сит ил ағзаһы (2011), техник фәндәре докторы (1968), профессор (1969).
* Ғәниев Станислав Рәхимйән улы (1973 т.) — спортсы. Грек-рим көрәше буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1993).
* Ғәниев Фуат Әшрәф улы (1930 т.) — тел белгесе. Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1992), филология фәндәре докторы (1978), профессор (1985).
* Ғәниев Фәдис Рәхимйән улы (1967 т.) — йырсы. Башҡортостандың халыҡ (2008) һәм атҡаҙанған (1997) артисы.
* Ғәниев Хәбиб Абдрахман улы (1909—1970) — генерал-майор, совет хәрби начальнигы һәм йәмәғәт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Ғәниев Хәмит Хәкимйән улы (1938—1983) — график.
* Ғәниев Әкрәм Мөхәмәт улы (1959—2023) — дәүләт хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы.
* Ғәниев Әлмир Әмир улы (1940 т.) — инженер-металлург. Техник фәндәре докторы (2001), профессор (2003).
* Ғәниев Әхәт Сәйет улы (1927—2011) — совет физик-ядросыһы, ядро ҡоралын яһау өлкәһендә белгес, техник фәндәре докторы (1978), профессор (1990). Ленин премияһы лауреаты (1964).
* Ғәниева Мүзәйнә Сәйетгәрәй ҡыҙы (1932 т.) — механик. Физика-математика фәндәре докторы (1986).
* Ғәниева Лиза Ибраһим ҡыҙы (1941 т.) — мәғариф хеҙмәткәре, Салауат районының почетлы гражданы (2017).
* Ғәниева Роза Шәрип ҡыҙы (1921 т.) — совет нефтсеһе.
* Ғәниева Тамара Әхмәтшәриф ҡыҙы (1951 т.) — шағирә.
* Ғәниева Фатима Нуретдин ҡыҙы (1909—1989) — СССР Юғары Советы депутаты.
# Кулун-Ях (Кельват ҡушылдығы)

Кулун-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кельват йылғаһының уң ярына тамағынан 177 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Кулун-Ях (Кельват ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030720
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203072
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Деминская

Деминская — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Берёзово районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 46 кеше йәшәй.
Почта индексы — 628140, ОКАТО коды — 71112651001.

# Деминская
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | 46 |

# Деминская
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Мошница (Внина ҡушылдығы)

Мошница — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Внина йылғаһының һул ярына тамағынан 84 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Мошница (Внина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000007150
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000715
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0