yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гостила-Дор

Гостила-Дор — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Летка йылғаһының уң ярына тамағынан 170 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Гостила-Дор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100031655
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103165
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Великий Яр

Великий Яр — Рәсәй йылғаһы. Белгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға №1081 Нежеголь йылғаһының һул ярына тамағынан 6,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Великий Яр
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Донец (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — Северский Донец (һыу бассейнының Рәсәй бүлеге), йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400112107000010825
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001082
* Бассейн коды — 05.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тусыбай ауыл Советы (Балтас районы)

Тусыбай ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһы Балтас районындағы муниципаль берәмек.

# Тусыбай ауыл Советы (Балтас районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з, 2006 йылдың 21 июнендәге 329-з, шул уҡ йылдың 29 декабрендәге 404-з һанлы закондарына ярашлы ауыл биләмәһестатусына эйә.

# Тусыбай ауыл Советы (Балтас районы)
## Иҫкәрмә

* 1 2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 6 август 2015. Архивировано 6 август 2015 года.
* ↑ Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан (в ред. Законов РБ от 20.07.2005 N 211-з, от 21.06.2006 N 329-з, от 29.12.2006 N 404-з)
* 1 2 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
* 1 2 3 4 5 6 7 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан (билдәһеҙ). Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 31 май 2014. Архивировано 31 май 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (билдәһеҙ). Дата обращения: 16 ноябрь 2013. Архивировано 16 ноябрь 2013 года.
* ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 2 август 2014. Архивировано 2 август 2014 года.
* Был Башҡортостан географияһы буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Рәхимғолова Фәүзиә Абдулла ҡыҙы

Рәхимғолова Фәүзиә Абдулла ҡыҙы (15 декабрь 1921 йыл — 21 октябрь 1996 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, шағир һәм журналист. 1952 йылдан — КПСС, 1961 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1982).

# Рәхимғолова Фәүзиә Абдулла ҡыҙы
## Биографияһы

Фәүзиә Абдулла ҡыҙы Рәхимғолова 1921 йылдың 15 декабрендә Башҡорт АССР-ының Ишембай районы Йәнырыҫ ауылында тыуған.
Йәшләй етем ҡалған Фәүзиә балалр йортонда тәрбиләнә. 1935 йылда Өфө педагогия техникумына уҡырға инә. 1938 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтында уҡый башлай.
Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, моторҙар эшләү заводына эшкә бара. Һуғыштан һуң 7 йыл уҡыта, завуч булып эшләй, 2 йыл балалар китапханаһында, бер нисә йыл «Пионер» журналында бүлек мөдире була.
Артабан республика культура-ағартыу методик кабинетында методист, мәктәптә уҡытыусы, мәғариф бүлегендә инспектор була.
1953-54 йылдарҙа «Пионер» (хәҙерге «Аманат» журналындында хеҙмәт һала.
1965—1968 йылдарҙа Мәскәүҙә СССР Яҙыусылар союзының Юғары әҙәби курстарында уҡый.
1968 йылда Кәтибә Кинйәбулатова, Рәми Ғарипов һәм Әнисә Таһирова менән берлектә Фәүзиә Рәхимғолова «Башҡортостан ҡыҙы» журналын сығара башлауҙа туранан-тура ҡатнаша һәм баҫмала 1971 йылға тиклем эшләй.
1982 йылда Фәүзиә Рәхимғоловаға «Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелә.
Әҙип 1996 йылдың 21 октябрендә Өфөлә вафат була, тыуған ауылында ерләнгән.

# Рәхимғолова Фәүзиә Абдулла ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1982)
# Әғлуллин Илдар Рәүеф улы

Әғлуллин Илдар Рәүеф улы (23 ғинуар 1959 йыл, Черки-Гришино ауылы, Быуа районы, Татар АССР-ы) — ғалим-табип-онколог. Медицина фәндәре докторы (1999). Рәсәй Федерацияһының һәм Татарстан Республикаһының (2000) атҡаҙанған табибы.

# Әғлуллин Илдар Рәүеф улы
## Биографияһы

1959 йылдың 23 ғинуарында Татар АССР-ының Быуа районы Черки-Гришино ауылында тыуған.
1976 йылда Ҡазан дәүләт медицина институтының дауалау факультетына уҡырға инә. 1982 йылда ошо уҡыу йортон тамамлай.
Диплом алғас, Ҡазанда Республика онкология үҙәгендә «Онкология» һөнәре буйынса клиник стажировка үтә. 1983 йылда интернатураны тамамлағас, ошо диспансерҙа хирург булып эшләй башлай. 1988 йылда абдоминаль хирургия бүлеге мөдире итеп тәғәйенләнә.
1996 йылда Ҡазан дәүләт медицина университетында уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеген башлай.
1999 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
100-ҙән ашыу ғилми эш, шул иҫәптән ашҡаҙан-эсәк юлы, кесе янбаш, бауыр, панкреатодуоденаль зонаһы яман шешен хирургик дауалау буйынса хеҙмәттәр яҙған. Уйлап табыуҙарға 10 патент ала.
Уның тарафынан аяҡ-ҡулдарҙың төп магистраль тамырҙарын протезлау методикаһы индерелә. Шулай уҡ тире-мускул пластик операцияһы, яңы медицина технологияларын ҡулланып, бауырға операция методикаһын эшләй, һөйәк-мускул пластик операцияһы алымын киң ҡуллана.

# Әғлуллин Илдар Рәүеф улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

«Татарстан Республикаһының атҡаҙанған табибы», «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы» маҡтаулы исемдәре

# Әғлуллин Илдар Рәүеф улы
## Библиографияһы

* Панкреатодуоденальная резекция в онкологической практике. М., 1995.
* Эвисцерация и одномоментная пластика тазовых органов при хирургическом лечении местно-распространённого рака. Казань, 1999.
# Ханебчета-Се

Ханебчета-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Юрибей йылғаһының уң ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Ханебчета-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300078344
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307834
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Юмка

Юмка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Юма йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Юмка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036573
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103657
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ғәбитов Ғәйфулла Ғәбит улы

Ғәбитов Ғәйфулла Ғәбит улы (23 ғинуар 1923 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), 2-се (1945) һәм 3-сө (1944) дәрәжә Дан, 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) ордендары кавалеры.

# Ғәбитов Ғәйфулла Ғәбит улы
## Биографияһы

Ғәйфулла Ғәбит улы Ғәбитов 1923 йылдың 23 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Тамъян-Ҡатай кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы) Һәйетҡол ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армияға 1942 йылдың 20 декабрендә Әбйәлил район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 58‑се гвардия кавалерия полкында станоклы пулемёттың расчетының беренсе номеры булып хеҙмәт итә.
1944 йылдың 10 февралендә һуғышта күрһәткән батырлығы өсөн III дәрәжә Дан ордены (документ номеры: 151/н, датаһы 10.02.1944) менән, 1945 йылдың 20 апрелендә Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (батырлыҡ күрһәткән көндәре: 11.02.1945, 16.02.1945, Приказ №: 540/н, 20.04.1945), ә 1945 йылдың 3 июнендә II дәрәжә Дан ордены (документ номеры: 607, датаһы 03.06.1945) бүләкләнә.
Ҡыҙыл Йондоҙ орденына тәҡдим ителгән награда ҡағыҙында Ғәбитов Ғәйфулла Ғәбит улы тураһында былай тип яҙыла:
* «Иптәш Ғәбитов 1945 йылдың 11 февралендә, Драмбург ауылына һөжүм ваҡытында, беренсе булып үҙенең станоклы пулемёты менән ауыл ситенә баҫып барып инде һәм пулемет уты һәм ҡул гранатаһы менән дошмандың пушкаһын расчеты менән бергә юҡ итте. Иптәш Ғәбитов 1945 йылдың 16 февралендә дошмандың Брауллинспин ауылына контратакаһы ваҡытында станоклы пулемёты менән 17 гитлерсыны юҡ итте»
Һуғыштан иҫән әйләнеп ҡайта, 1948—1995 йылдарҙа Магнитогорск металлургия комбинатында эшләй. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985), «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» (1945), «Берлинды алған өсөн», «Варшаваны азат иткән өсөн», «Хеҙмәт ветераны» (1978) миҙалдары менән бүләкләнә.

# Ғәбитов Ғәйфулла Ғәбит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* III дәрәжә Дан ордены (1944),
* II дәрәжә Дан ордены (1945),
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945),
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945),
* «Берлинды алған өсөн» миҙалы,
* «Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы,
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1978).
# Ҡыштым (йылға)

Ҡыштын (урыҫ.Кыштым)— Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе, Ҡорған өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡыштын қалаһындағы №745 ҡала торғаны йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Ҡыштым (йылға)
## Һыу реестры биремтәләре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртеш һыу бассейны тирә-яғында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Теча. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртеш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500712111200003092
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200309
* Бассейн коды — 14.01.05.007
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әһлиуллин Әхмәт Кәбир улы

Әһлиуллин Әхмәт Кәбир улы (Әхмәт Әһлиуллин; 23 февраль 1927 йыл — 21 август 2003 йыл) — педагог, яҙыусы. 1953—1987 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районы мәктәптәре уҡытыусыһы. 1982 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре һәм халыҡ мәғарифы отличнигы.

# Әһлиуллин Әхмәт Кәбир улы
## Биографияһы

Әхмәт (Миңлеәхмәт) Кәбир улы Әһлиуллин 1927 йылдың 23 февралендә Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ районы Талас ауылында тыуған.
Ете класс тамамлай, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында колхозда эшләй. 1945 йылда Стәрлетамаҡ ҡалаһы торлаҡ-коммуналь хужалығында башта төрлө эштәрҙә йөрөй, унан электромонтер өйрәнсеге булып эшләй.
1946—1949 йылдарҙа Йоматау умартасылыҡ техникумында уҡый, артабан тыуған ауылында башланғыс кластар уҡыта.
1950 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтына уҡырға инә. Уны тамамлағас, Стәрлетамаҡ районының төрлө мәктәптәрендә уҡытыусы, завуч, директор булып эшләй.
Әхмәт Әһлиуллин ижадын журналистиканан башлап ебәрә, аҙак балалар өсөн әкиәттәр, нәҫерҙәр яҙа башлай. Уның тәуге китабы 1974 йылда донья курҙе. Аҙак «Беҙ урманда йәшәйбеҙ», «Һандуғас инәй һәм ауылдаштары», «Йылансая мажаралары» исемле китаптары баҫылып сыкты.
# Холь-Юган

Холь-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лыхма йылғаһының һул ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Холь-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300022078
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302207
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ырымбур (мәғәнәләр)

* Ырымбур — Рәсәйҙәге ҡала, Ырымбур өлкәһенең үҙәге.
* Ырымбур (аэропорт) — Ырымбурҙы хеҙмәтләндергән халыҡ-ара аэропорты.
* Аһ, Ырымбур ҡала — башҡорт һәм татар халыҡ йыры.
* Ырымбур (станция) – Көньяҡ-Урал тимер юлының Ырымбур бүлексеһе станцияһы.
* БС-136 «Ырымбур»-атом Һыу аҫты кәмәһе(1978).
* КС-411 «Ырымбур»-атом Һыу аҫты кәмәһе(1970).
# Иванак

Иванак (Кесе Кибрис) — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының уң ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Иванак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200008020
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200802
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Фенекетлен

Фенекетлен (мадьярса Feneketlen-tó) — Венгриялағы яһалма күл. Будапештың 11-се районда урынлашҡан. 200 метрға һуҙылған, максималь киңлеге 40 метр тәшкил итә. Ярҙары төҙөкләндерелгән. Популяр ял итеү урыны.

# Фенекетлен
## Исеме

Күл атамаһы рус теленә тәржемә иткәндә «Төпһөҙ» тигәнде аңлата.

# Фенекетлен
## Тарихы

Фенекетлен кирбес заводының һыу баҫҡан балсыҡ карьеры урынында барлыҡҡа килгән. 1877 йылда ул тулыһынса формалашып бөткән. 1980 йылда күл һыуының сифаты насарайып китеү сәбәпле, яһалма һыу әйләнеше ойошторолған.

# Фенекетлен
## Тасуирламаһы

Күл янында ял итеп йөрөргә уңайлы йәнле парк урынлашҡан. Бында ошо урынға айырым тарихи рух биреүсе боронғо һәйкәлдәр һаҡланып ҡалған, эргәһендә кафе һәм балалар бар. Күл буйлап йөҙә килгән кешеләргә күптән өйрәнеп бөткән өйрәктәр йөҙә, шуға күрә улар ярға яҡын йөҙөп килергә бөтөнләй ҡурҡмайҙар һәм туристар килтергән ризыҡ менән һыйланалар. Фенекетлен — туристарҙың иң яратҡан урындарының береһе, йәйге эҫелә бигерәк тә. Бынан тыш күл бөгөн балыҡ тотоусылар араһында популяр урын булып ҡала.
# Летняя Шенчуга

Летняя Шенчуга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шенчуга йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Летняя Шенчуга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028971
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002897
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡотлоғужа яланғаслыҡтары

Ҡотлоғужа яланғаслыҡтары (рус. Кутлугизинские обнажения верхнемеловых отложений ) — республика әһәмиәтендәге геологик тәбиғәт ҡомартҡыһы (1965).

# Ҡотлоғужа яланғаслыҡтары
## Тасуирламаһы

Ғафури районы Ҡотлоғужа ауылы тирә-яғы геологияла өҫкө аҡбур осороноң фаунистик һүрәтләнгән диңгеҙ ултырмалары (сантон быуаты) ятыуы менән билдәле. Ағиҙел йылғаһының үҙәнендә, Красноусол быяла заводының элекке ҡом карьерында урынлашҡан. Майҙаны — 18 гектар. Башҡортостандың Урал алдында өҫкө аҡбур ултырмалары киң таралған. Өҫкө аҡбур тоҡомдары яланғаслыҡтары — акбурҙың сантон ярусының төп геологик киҫелештәренең береһе, ҡалынлығы 18—20 метр. Кәүшәк конгломераттарҙан һәм глауконит ҡомташтарынан тора. Өҫкө ҡатламында төрлө формала һәм ҙурлыҡтағы спонгиолит ҡомташтарының ҡушымталары күҙәтелә. Уларҙың өҫтөндә неоген осороноң аллювиаль һәм делювиаль ултырмалары ята. Ер ҡабығының түбәнәйеүе арҡаһында диңгеҙ үтеп ингән. Ләкин палеогенда һәм неогенда барған ныҡ йыуылыу арҡаһында улар айырым «утрауҙар» рәүешендә генә һаҡланған. Карст күп осраҡта йыуылыуҙан һаҡланыуға булышлыҡ итә. Өҫкө аҡбур ултырмаларын өйрәнеүҙә Ҡотлоғужа киҫелеше терәк һыҙыҡ булып тора. Был киҫелеште Башҡортостандың әһәмиәтле геологик тәбиғәт ҡомартҡылары иҫәбенә индерергә мөмкинлек бирә.
Ҡотлоғужа яланғаслыҡтары тәүге тапҡыр 1940 йылда Вахрушев Георгий Васильевич тарафынанан тасуирлана.
# Майғаҙы ауыл Советы (Балаҡатай районы)

Майғаҙы ауыл Советы— Башҡортостандың Балаҡатай районындағы муниципаль берәмек.

# Майғаҙы ауыл Советы (Балаҡатай районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһестатусына эйә.
# Хәҙис әһелдәре

Әһел әл-хәҙис (ғәр. أهل الحديث‎ — «хәҙис яҡлылар»;әсхәб әл-хәҙис (أصحاب الحديث‎ — «хәҙис әсхәбтәре»; рус. Ахль аль-хадис) — дини-хоҡуҡи мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә яңылыҡтарҙы кире ҡаҡҡан, традиционализм яҡлы булған, Ҡөрьән һәм Мөхәммәт Пәйғәмбәр сөннәте менән генә ҡулланырға саҡырған иртә исламдағы төп ағымдарҙың береһенең вәкилдәре. Ираҡ дини тәғлимәт мәктәбенең (йәғни әсхәб әр-рәий) йоғонтоһона бирелеп, хәҙис әһелдәре тарафынан мосолман хоҡуғы сығанаҡтары сифатында ижмә менән ҡыяс ҡына таныла.

# Хәҙис әһелдәре
## Тарихы

Дүрт ҡануни хоҡуҡи мәктәптең (мәҙһәб) тик береһе — хәнбәлиҙәр генә хәҙис әһелдәренең ҡәтғи позицияһына эйәрә. Үҫешкән йәмғиәттең талаптары һәм ихтыяждары йоғонтоһо аҫтында хәҙис әһелдәре аҙаҡ үҙ позицияһын йомшарта һәм мосолман хоҡуғы сығанаҡтарынан ижмә менән ҡыясты таный. Шул уҡ ваҡытта уларҙы киң ҡулланмаҫҡа һәм Ҡөрьәнгә аңлатма биреүҙә сикләнергә өндәйҙәр.
# Башкирпомощь

«Башкирпомощь» — 1919 йылдың 6 октябрендә РСФСР Халыҡ Комиссариатының «Аҡтарҙан зыян күргән башҡорттарға ярҙам хәрәкәте тураһында»ғы ҡарары.
Унда аҡтарҙың көс ҡулланыуынан һәм ҡырып-талауынан зыян күнгән башҡортостан халҡының аяныслы хәле тураһында әйтелә. «Башкиропомощь» ғәмәлдә большевиктарҙың Башҡортостандағы позицияһын нығытыуға йүнәлтелә. Улар фекеренсә, бында контрреволюцион ҡараштар көслө була. «Башкирпомощь» башлығы итеп профециональ революционер Артём (Ф. Сергеев) ҡуйыла. Зыян күргән ярлылар комитеттары (компосбед) ойоштороу юлы менән башҡорт ауылдарында синфи көрәш тоҡандырып ебәреү «Башкирпомощь»тың төп бурыстарының береһе була.
1920 йылдың мартында компосбедтар башҡорт ярлылары съезын саҡыра. Унда «Башкирпомощь» эше тураһында отчет тыңланыла. Башревком ағзалары, «Башкирпомощь» эшмәкәрлеген бик ҡаты тәнҡитләп, был ойошманы, башҡорттарға йүнле ярҙам күрһәтелмәйенсә, БАССР учреждениелары һәм ведомстволары эшмәкәрлегенә контроллек итеү органы булып тороуын һәм ауылды ике лагерға бүлергә ынтылыуын билдәләне.
БАССР Советтары 1-се съезы ҡарары менән 1920 йылдың июнендә үҙенең эшен туҡтатты. Уның функциялары республиканың тейешле наркоматтарына тапшырылды.
# Байбородов Фёдор Михайлович

Байбородов Фёдор Михайлович (17 ноябрь 1929 йыл — 19 июнь 1985 йыл) — хеҙмәт алдынғыһы. 1960—1982 йыддарҙа Стәрлетамаҡ ҡалаһының синтетик каучук заводы аппаратсыһы, өлкән аппаратсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы(1974).

# Байбородов Фёдор Михайлович
## Биографияһы

Фёдор Михайлович Байбородов 1929 йылдың 17 ноябрендә хәҙерге Киров өлкәһенең Суна районы Суна ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. рус.
Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1943 йылда Силәбе өлкәһенең Мейәс ҡалаһында итексе булып башлай. 1947—1950 йылдарҙа быраулаусы ярҙамсыһы, 1950—1954 йылдарҙа — Октябрьский ҡалаһында «Башнефтеразведка» тресы быраулаусыһы булып эшләй. 1954 йылдың октябрендә «Башзападнефтеразведка» тресы быраулау мастеры итеп тәғәйенләнә.
1960 йылда Стәрлетамаҡ синтетик каучук заводына эшкә күсә, тәүҙә машинист, артабан Д-5-6 цехы аппаратсыһы булып эшләй. 1965 йылда инде етенсе эшсе разрядҡа эйә була, Д.-6 бүлегенең өлкән аппаратсыһы итеп тәғәйенләнә. Производствоны тәрән өйрәнеп, коллективҡа социалистик ярышта һиҙелерлек һөҙөмтәләргә өлгәшеү мөмкинлеге биргән бер нисә мөһим тәҡдим индерә. Ф. М. Байбородов индергән тәҡдимдәрҙең иҡтисади эффекты 1971—1973 йылдарҙа 30,4 мең һум тәшкил итә. 1973 йылдың 11 айлыҡ эш планын алдынғы эшсе 105,6 процентҡа үтәй. Цехта эшләгән йылдарында коллективтың 11 йәш ағзаһын үҙ һөнәренә өйрәтә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1974 йылдың 15 ғинуарындағы Указы менән, 1973 йыл планын һәм ҡабул иткән социалистик йөкләмәһен үтәүҙә һәм арттырып үтәүҙә ҙур уңыштарға өлгәшкәне өсөн, Байбородов Федор Михайловичкә Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.

# Байбородов Фёдор Михайлович
## Хәтер

2010 йылдың 6 майында Стәрлетамаҡ ҡалаһында, маршал Г. К. Жуков исемендәге скверҙа, тыл хеҙмәтсәндәренә арналған мемориаль комплекс асыу тантанаһы ойошторола. Унда Социалистик Хеҙмәт Геройҙарының, һәм шул иҫәптән Ф. М. Байбородовтың бюсы ҡуйыла.

# Байбородов Фёдор Михайлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974).
* ике Ленин ордены (1971, 1974),
* миҙалдар.
# Мазовка

Мазовка — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Цна (старица) йылғаһының һул ярына тамағынан 281 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Мазовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200312110000028969
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002896
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Дорофеев

Дорофеев — ир-ат фамилияһы. Дорофей тигән сиркәү исеменән алынған. Грек һүҙенән бюарлыҡҡа килгән, тәржемәлә «Аллаһ бүләге» («дар Божий») тигәнде аңлата.
Дорофеева — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Дорофеев
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Дорофеева Валентина Александровна (24 июль 1937 йыл — 3 август 2018 йыл) — совет нефть сәнәғәте алдынғыһы, Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1986).
* Дорофеева Лидия Якимовна (1924 йыл — 1990 йыл) — совет оборона сәнәғәте производствоһы алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
* Дорофеева Надежда Владимировна (1990 йыл) — украин йырсыһы.

# Дорофеев
## Топоним

* Дорофеев урамы.
* Дорофеевка — Рәсәй йылғаһы.