yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Немырив

Немырив (укр. Немирів) — Украинаның Винница өлкәһендәге ҡала, Немырив районының административ үҙәге.
2020 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 11 588 кеше йәшәй.
# Урбниси Сионы

Урбниси Сионы — Грузияла Карели муниципалитетының Урбниси ауылындағы базилика формаһындағы өс нефлы ҡорам. Стилистик билдәләре, шулай уҡ төньяҡ фасадтағы яҙыуҙары һәм палеографик тикшеренеүҙәр нигеҙендә V-VI быуатҡа ҡарай. X и XVII быуаттарҙа яңынан ҡорола. Ҡалған өс яҙыу сиркәүҙә тергеҙеү эштәре тураһында һөйләй. Монастырь стеналарындағы был яҙыуҙар VI—VII быуаттарҙа грузин яҙыуының боронғо өлгөләре булып тора.
Урбниси Сионы (32,1X22,4 м) ныҡ таушалған. Был ҙур ҡорам өс нефтағы ун ике ныҡ бағанала тора. Аҫҡы өлөшө уның таштан, ә өҫ яғы кирбестән төҙөлгән. Бөтә көмбәҙҙәре һәм ҡыйыҡтары, күрәһең, һуңғы дәүерҙә яңынан ҡоролған. Эсендә лә шулай уҡ - ҡайһы бер колонналары таштан, ҡайһы берҙәре кирбестән. Шулай уҡ бөтә көмбәҙҙәре лә кирбестән, шуныһы сәйер, ғәҙәттә XVII быуатта ремонт ваҡытында эшләгән кеүек улар готик түгел, ә түңәрәк.
Ҡорам эсендә биҙәктәр һаҡланмаған. Давид Төҙөүсенең иконаһы һаҡланып ҡалған. Ҡорамдың көнсығыш фасадында кирбестән тәре урынлашҡан. Ҡыйығы плитка менән ябылған.
# Оло Максанка

Оло Максанка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Максанка йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Максанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103853
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Туруш

Туруш — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аҫҡын йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Туруш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100019874
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101987
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Македония ҡатын-ҡыҙҙарының фашизмға ҡаршы фронты

Македония ҡатын-ҡыҙҙарының фашизмға ҡаршы фронты (макед. Антифашистички фронт на жените на македонија / Antifašistički front na ženite na Makedonija) — Югославия халыҡ-азатлыҡ һуғышы ваҡытында югослав Македонияһында барлыҡҡа килгән феминистик хәрәкәт. Төньяҡ Македонияла бер нисә заманса феминистик ойошмаларының башында тора. Фронт 1942 йылда оккупацияланған Югославияла башҡа фашизмға ҡаршы ҡатын-ҡыҙҙар фронттары менән берлектә булдырыла.
Был хәрәкәттә иң билдәле шәхес — Веселинка Малинская, ул Халыҡ-азатлыҡ һуғышында һәм Македонияны азат итеү буйынса фашизмға ҡаршы йыйылышта ҡатнаша, уның атаһы 1903 йылғы Илинден ихтилалында ҡатнаша.
Хәрәкәттең төп маҡсаты ҡатын-ҡыҙҙар өсөн мәктәп белемен яҡшыртыу һәм уларҙың грамоталылыҡ кимәлен күтәреү булып тора, сөнки ул ваҡытта наҙандарҙың күпселеген ҡатын-ҡыҙҙар тәшкил итә. Икенсе донъя һуғышынан һуң, Грециялағы Граждандар һуғышы осоронда (1946—1949), Греция Македонияһында, Халыҡ-азатлыҡ фронты һәм Милли азатлыҡ йәштәр ассоциацияһы кеүек, был ойошма ла король грек хөкүмәте тарафынан «енәйәтсел» булараҡ тыйыла.
# Лямин (йылға)

Лямин — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1369 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 281 км.

# Лямин (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200046119
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204611
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бад-Зальцунген

Бад-Зальцунген (нем. Bad Salzungen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 15851 кеше йәшәй. Майҙаны — 39,06 км². Диңгеҙ кимәленән 241 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 36433 һәм автомобиль коды — WAK элек SLZ.
# Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улы

Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улы (1920 йыл — 1997 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, гвардия рядовойы. 112-се Башҡорт (16-сы гвардия) кавалерия дивизияһы 58-се гвардия кавалерия полкының 2-се эскадроны ҡылыссыһы. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985) кавалеры.

# Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улы
## Биографияһы

Ҡоҙабай Лоҡман улы Ураҙбаев 1920 йылда Башҡортостандың Баймаҡ районы Сыңғыҙ ауылында тыуған. 1942 йылда БАССР-ҙың Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла. Данлыҡлы 112-се башҡорт кавалерия (1943 йылдың февраленән 16-сы гвардия) дивизияһында хеҙмәт итә: 58-се гвардия кавалерия полкының 2-се эскадронында ҡылыссы. Алыштарҙа күрһәткән батырлығы өсөн 1943 йылда ике тапҡыр иң юғары хәрби һалдат наградаһы — «Батырлыҡ өсөн» миҙалына лайыҡ була. Һуғыштан яраланғандан һуң 1944 йылда ҡайта.
1997 йылды Баймаҡ районы 1-се Этҡол ауылында вафат була һәм шунда ерләнә.

# Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* II дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены (1985)
* ике «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (28 март 1943; 18 октябрь 1943)
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (9 май 1945)
* Юбилей миҙалдары

# Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улы
## Хәтер

Ураҙбаев Ҡоҙабай Лоҡман улының исеме Башҡортостандың Баймаҡ районы буйынса Хәтер китабына индерелгән.
# Сиротанович Алия

Алия Сиротанович (сер. Alija Sirotanović; 14 август 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}), Орахово — 16 май 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:16|2|0}}) (75 йәш), Трторичи) — югослав шахтёры, хеҙмәт ударнигы һәм ЮФСР- да стаханов хәрәкәтен башлап ебәреүсе, Югославия Федератив Социалистик Республикаһының Социалистик хеҙмәт Геройы.

# Сиротанович Алия
## Биографияһы

Этник босниялы, мосолман ғаиләһендә тыуған. Босния Бреза ҡалаһы эргәһендәге күмер шахталарында эшләгән.
1949 йылдың 24 июлендә күмер сығарыу буйынса донъя рекордын ҡуя, һигеҙ сәғәтлек сменала үҙенең бригадаһы менән 152 тонна күмер сығара, норманы 215 %-ҡа арттырып үтәй (72 норма булғанда 253 вагонетка). Ике көндән һуң уның ҡаҙанышын шул уҡ рудниктың шахтёры Никола Шкобич уҙып китә, ул сменаһына 14 тоннаға күберәк күмер бирә.
Югославияла социалистик ярыштарға старт биреп, тере легендаға, эшсе синыфтың символына һәм СФРЮ — ның идеологик символына әүерелә.
1990 йылдың 16 майында тулы фәҡирлектә вафат була.

# Сиротанович Алия
## Наградалары

* Социалистик хеҙмәт Геройы ордены;
* күп һанлы ордендар һәм миҙалдар.

# Сиротанович Алия
## Хәтер

* А. Сиротановичтың портреты иҫән сағында уҡ 20 000 номиналындағы 1987 йылғы югослав динарҙары СФРЮ банкнотаһына ҡуйыла;
* Герой эшләгән шахтала уның бюсы ҡуйылған;
* Алия Сиротановичтың исеме тыуғанауылы Трторичиҙың урамына бирелгән.
# Анда-Колва

Анда-Колва — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының уң ярына тамағынан 106 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Анда-Колва
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072979
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007297
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Дросси йорто

Дросси йорто — Таганрог ҡалаһы Фрунзе урамындағы 22 — се һанлы боронғо айырым йорт. 1850 — се йылдар архитектура ҡомартҡыһы. Рабинович йорто һәм Рафаилович йорто араһында урынлашҡан. Архитектура ҡомартҡыларына ҡарай, Рәсәй Федерацияһының мәҙәни мираҫ объекттары исемлегенә 6100130000 код аҫтында инә .

# Дросси йорто
## Тарихы

Айырым йорт 1850 — се йылдарҙа Таганрог сауҙагәрҙәре, икмәк коммерсанты Д. А. Дросси тарафынан төҙөлгән була. Йорт Чеховтың иҫтәлекле урындарына ҡарай. Антон Чехов йорт хужаһының улы Андрей Дросси менән гимназия буйынса класташ була. Чехов йыш ҡына уларҙа ҡунаҡта була. Антонды был ғаиләлә хөкөм һөргән мәҙәни атмосфера, уларҙағы музыкаль кисәләр һәм йорт спектаклдәре йәлеп итә.
1925 йылда Таганрогта шәхси йорттарҙы дөйөм рәүештә урындағы үҙидара ҡарамағына тапшырыу башлана. Элекке хужаһы йортоноң дөйөм майҙаны 100 квадрат метрҙан ашыу булған осраҡта, уға үҙенең йортонда бәләкәй бүлмә бирәләр, йәки фатирға күсерәләр. Был «муниципализация» сиктәрендә 1925 йылда Дросси Йорто коммуналь фатирҙарға бүленә.
1930 -сы йылдарға тиклем Андрей Дросси йортонда уның һеңлеһе Мария Дмитриева Стейгер йәшәй, ул Чехов Антон Павловичтың бала сағы тураһында күп хәтирәләр ҡалдыра.
Бинаның фасадында мәрмәр мемориаль таҡтаташ ҡуйылған, унда ошондай текст яҙылған: «Был йортта гимназистар һәүәҫкәр спектакль ҡуйҙы. Йыш ҡына автор һәм башҡарыусы Антоша Чехов булды».

# Дросси йорто
## Архитектура үҙенсәлектәре

Ике ҡатлы айырым йорт тыштан бик ябай, ниндәй ҙә булһа архитектура элементтары менән айырылып тормай.

# Дросси йорто
## Йорттоң билдәле кешеләре

* Дросси Андрей Дмитриевич (1860—1918) — урыҫ офицеры, Чехов Антон Павловичтың гимназия буйынса дуҫы.
* Чехов Антон Павлович (1860—1904) — күренекле рус яҙыусыһы, донъя әҙәбиәте классигы.

# Дросси йорто
## Хәҙерге торошо

Йорттоң фасады, бөтә йорт кеүек үк, ҡот осҡос хәлдә. Хәлде йортта йәшәүсе күп һанлы хужаларҙың ремонтты тотҡарлаусы инициативаһы ҡатмарландыра. Дросси йортон ремонтлау өсөн урындағы үҙидараның, Чехов Антон Павловичтың киң билдәләнгән 150 йыллыҡ юбилейына ла, һуңыраҡ та аҡсаһы табылмай.

# Дросси йорто
## Сығанағы

* ↑ Киричек М. С. Дросси дом // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 330.
* ↑ Дросси-Стейгер М. Д. Юный Чехов / Публ. Н. А. Роскиной // Литературное наследие. — 1960. — Т. 68. — С. 538—541.
* ↑ Нетреба Ф. Валентин Моисеенко: «Каждый на своем месте должен хорошо делать свою работу»(недоступная ссылка) // Парламентский вестник Дона. — 2012. — № 6.
# Штатс

Штатс (нем. Staats) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 280 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,29 км². Диңгеҙ кимәленән 50 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39599 һәм автомобиль коды — SDL.
# Ратуша (Ротенбург-об-дер-Таубер)

Ратуша — Ротенбург- об-де-Тауберҙа бина, ҡала властары эшләү өсөн тәғәйенләнгән. Урта быуат осоронда төҙөлгән.

# Ратуша (Ротенбург-об-дер-Таубер)
## Тарихы

Ротенбург-об-дер-Тауберҙа ратушаның готик өлөшө 1250 йылда төҙөлгән. Уға йәнәш торған Яңырыу дәүере стилендәге ҡоролма 1572 йылда төҙөлә башлаған, 1578 йылда тамамланған.
Ҡасандыр готик стилдә төҙөлгән бинаның өлөшө янғын арҡаһында юҡҡа сығыуы һөҙөмтәһендә төҙөлөш эштәрен яңыртырға кәрәк була. Яңы төкәтмә бөтөнләй башҡа стилдә башҡарыла, әммә шул уҡ ваҡытта бинаның ҡалған готик өлөшө менән берҙәм ансамбль барлыҡҡа килтерә. Баҙар майҙаны яғынан бинаға аркадалар төкәтеп төҙөлә һәм киң тышҡы баҫҡыс эшләнә.
Башняның бейеклеге 61 метр тиерлек тәшкил итә. Унда күҙәтеү майҙансығы урынлашҡан, унан ҡаланың бөтә күренеше асыла. Ратуша баҙар майҙанында урынлашҡан. Ҡалала йола бар, уға ярашлы, кис баҙар майҙанында ратуша эргәһендә фонарь менән ҡарауылсы йөрөй, ул ҡала легендаларын һөйләп, биләмәләрҙе урап үтә.
Күҙәтеү майҙансығына бормалы баҫҡыстар ярҙамында күтәрелергә мөмкин. Күҙәтеү майҙансығы 9:30 сәғәттән алып 12:30 тиклем, 13:00 сәғәттән алып 17:00 тиклем асыҡ. Бынан ҡала панорамаһын һәм Таубер йылғаһы үҙәнен күрергә мөмкин.
1572 йылда төҙөлгән бина өлөшөнөң архитекторы Якоб Вольф була. Бина бер нисә тапҡыр яңынан төҙөлөү менән бәйле, унда бер нисә стиль бергә ҡушылған — готика, ренессанс, барокко. Ратушаның подвалында зиндандар бар, улар шулай уҡ урта быуат осоронда төҙөлгән. Зиндандар яҙыҡлыҡ эшләгән урындағы граждандарҙы ябып ҡуйыу өсөн ҡулланылған. Был иҫтәлекле урынды 09:00 алып 18:00 сәғәткә тиклем күрергә мөмкин.
Ратушаның эркеры ренессанс стилендә башҡарылған. Ратуша барокко стилендәге аркада менән биҙәлгән.
Ратушала механик сәғәт урынлаштырылған, ул көнөнә бер нисә тапҡыр фигуралар ярҙамында бургомситр Нуштың батырлығы тураһында легенда һөйләй. Риүәйәттәр буйынса, 1631 йылда Ротенбургты фельдмаршал Тилли ғәскәрҙәре баҫып ала, ул ҡаланы таларға, ә ҡала советын — язаларға теләй. Уға өс литрҙан артыҡ шарап тултырылған кубок тәҡдим итәләр. Кемдә кем кубокты бер эсеүҙә бушата, шул саҡ Тилли ҡалаға мәрхәмәт күрһәтергә вәғәҙә итә. Ярҙамға бургомистр Нуш килә, ул быны эшләй һәм ҡаланы ҡотҡарып алып ҡала.
# Оло Усай

Оло Усай — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Берёзовая йылғаһының һул ярына тамағынан 125 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Усай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100005973
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100597
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Шлосфиппах

Шлосфиппах (нем. Schloßvippach) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1367 кеше йәшәй. Майҙаны — 20,92 км². Диңгеҙ кимәленән 175 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99195 һәм автомобиль коды — SOM.
# Пушкинский (Ырымбур өлкәһе)

Пушкинский (Егәнәк; рус. Пушкинский) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыҙыл Гвардия районындағы ауыл. Пушкинский ауыл биләмәһе составына инә.

# Пушкинский (Ырымбур өлкәһе)
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (66 %) йәшәй.
# Хосе Рауль Капабланка

Хосе Рауль Капабланка-и-Грауперпа (исп. José Raúl Capablanca y Graupera, 19 ноябрь 1888 йыл — 8 март 1942 йыл) — Куба шахматсыһы, шахмат әҙәбиәтсеһе, дипломат, шахмат буйынса 3-сө донъя чемпионы (1921 йылда Ласкер менән уйнағанда яулай, 1927 йылда Алехиндан еңелә), 1910—1930 йылдарҙа донъяның иң көслө шахматсыһы, бик күп халыҡ-ара турнирҙар еңеүсеһе. Билдәлелек йылдарында Капабланка партияны миттельшпилдә лә, эндшпилдә лә бер тигеҙ виртуоз алып барыуы, һәм бик һирәк кенә хата ебәреүе арҡаһында «шахмат автоматы» данын ала. Юғары кимәлдәге рәсми осрашыуҙарҙа (1909 йылдан алып) Капабланка бөтәһе 34 партияла еңелә, ә 1916—1924 йылдарҙа еңелеү белмәй.

# Хосе Рауль Капабланка
## Биографияһы
### Бала сағы һәм үҫмер йылдары

Капабланка 1888 йылдың 19 ноябрендә Гаванала, ул ваҡытта Испания колонияһының (Куба Испания менән 10 йыл һуғыш алып барғандан һуң ғына бойондороҡһоҙлоҡ ала) административ үҙәгендә, офицер Хосе Мария Капабланка һәм Мария Граупер офицер ғаиләһендә тыуа. Һуңыраҡ автобиографияһында Капабланка, шахмат уйнарға дүрт йәшемдә, атайымдың хеҙмәттәштәре менән уйынын күҙәтеп өйрәндем, тип яҙа. Өсөнсө көндө ул фигураларҙың нисек йөрөгәнен ятлап ала һәм партияларҙың береһендә атаһының иғтибарын ҡағиҙә буйынса йөрөмәгәнлегенә йәлеп итә. Шул уҡ көндө ул атаһы менән уйнай һәм уны еңә. Был тарихты Капабланка бер ни тиклем айырмалыҡ менән бер ваҡыт журнал мәҡәләһендә баҫтыра. Шул уҡ ваҡытта Капабланканың биографтары Макс Эйве менән Лодевейк Принс кубинецтың үҙенең һүҙҙәренә һылтанып, бөтә был тарих уйҙырма, тип атай.
# Ласкин йорто (Таганрог)

Ласкин йорто— Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһы Грек урамында урынлашҡан 39 -сы һанлы йорт. XIX быуаттың өсөнсө сирегендә ҡаланы фонлы төҙөүҙә ҡулланылған өлгө.

# Ласкин йорто (Таганрог)
## Тарих

1833 йылдың июлендә Таганрог ҡалаһына прапорщик Александр Яковлевич Ласкин үҙ төҙөлөш төркөмө менән ҡаланың Пушкин яр буйын төҙөү һәм гаванде төҙөкләндереү өсөн килә. Был эштәрҙең сметаһын да төҙөй. 1840-сы йылдарҙа ул Митрофаний сиркәүен төҙөтөргә яуаплы була. Сиркәү Таганрогтың хәҙер Үҙәк баҙарының «Молоко» павильоны урынында төҙөлөргә тейеш була. Статский кәңәшсеһе Александр Ласкин Аделаида Ласкиноға өйләнә. Аделаида 1857 йылдан алып (башҡа мәғлүмәттәргә ҡарағанда — 1860-сы йылдарҙың аҙағында) 1880 йылға тиклем Таганрогтың Грек урамындағы 39-сы һанлы йортоноң хужаһы булып тора. Александр Ласкин порт менән сауҙа биржаһын тоташтырыусы ат юлы һалдырыу менән шөғөлләнә. 1860-сы йылдарҙа ул полковник чинында була һәм аралашыу юлдары инженерҙары корпусының рәйесе вазифаһын башҡара. 1860 — сы йылдар уртаһында Таганрог портын төҙөү ваҡытлыса комиссияһында ағза булып тора. 1888-се йылда ул вафат була, ә 1890 йылда уның йорто мираҫ буйынса улына, коллежский асессор Гавриил Александрович Ласкинға күсә.Яңы хужа 1898 йыл бөткәнсе йорттоң хужаһы булған. Ул Ҡазан университетында эшләүсе Археология, тарих һәм этнография Йәмғиәтенең ағзаһы булып хеҙмәт итә. Византия тарихына ҡараған фәнни хеҙмәт менән шөғөлләнә.
1900- сы йылдарбашында йорт есаул Николай Андреевич Кузнецов милкенә күсә. . 1911 йылда йортта табип В. Г. Кошевский нерв һәм психик ауырыуҙар менән сирләүселәрҙе ҡабул итә — уның эш сәғәте 16:00-19:00 тиклем дауам иткән (башҡа мәғлүмәттәргә ҡарағанда — 1916 йыл) йорт Федор Степанович Гирсанов һәм уның ғаиләһенә ҡараған һәм 1925 йылға тиклем улар милкендә торған. Федор Гирсанов Таганрог портын төҙөүҙә ҡатнашҡан, ул мещан ҡатын Евдокия Ефимовна Глушковаға өйләнгән булған. Үҙ йортоноң бүлмәләрен фатирға биргән. Фатир ҡуртымлаусылары араһында порт надзирателдәре һәм надворный советник прокурор Владимир Васильевич Колпенский була. Шул уҡ ваҡытта был йортта Павел Крисоненконың һыра магазины ла эшләй. XXI быуатта был торлаҡ йорт.

# Ласкин йорто (Таганрог)
## Һүрәтләү

Бер ҡатлы йорт бейек цоколдә тора. Йорт мөйөшө түңәрәкләнгән формала. Алты пилястр йорттоң ҡабырғаларында һәм төп фасадында ҡуйылған. Тәҙрәләре тура мөйөшлө, өҫкө яғы түңәрәкләнеп бөткән. Тәҙрәләрҙең йөҙлөктәре һаҡланмаған, шулай ҙа кронштейндарҙа торған дуға формаһындағы сандриктары бар. Тәҙрәләр аҫтында тура мөйөшлө буш урындар тора. Йоттоң диагонале буйынса уға ҡаршы Александр Беренсе һарайы урынлашҡан.
# Разумов Михаил Осипович

Михаил Осипович Разумов (ысын исеме Арханцев Арон Иосифович) (1894, Глухов, Чернигов губернаһы — 30 октябрь 1937) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре. 1924—1927 йылдарҙа — КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты яуаплы секретары.

# Разумов Михаил Осипович
## Биографияһы

1913 йылдан алып РСДРП ағзаһы, КПСС-тың Үҙәк ревизия комиссияһы (1930-34) һәм ВКП (б)-ның Үҙәк комитеты (1934—1937) ағзаһы итеп һайлана. СССР-ҙың Үҙәк башҡарма комитеты ағзаһы.
Февраль һәм Октябрь революциялары ҡатнашыусы.
* 1918 йыл — Көньяҡ өлкә Халыҡ хужалығы советының ойоштороу-инструктор бүлеге мөдире (Харьков),
* 1919 йыл — Одесса хәрби округының сәйәси идаралығы начальнигы
* 1919—1920 йылдар —Көньяҡ фронты частарының сәйәси инспекторы
* 1920 йыл — Донецк губерна эшсе-крәҫтиән инспекцияһы рәйесе
* 1920—1922 йылдар — ответственный секретарь Украина КП (б) (Донецк губернаһы) Луганск өйәҙ комитетының яуаплы секретары , Украина КП (б) губерна комитетының яуаплы секретары, губерна эшсе-крәҫтиән инспекцияһы рәйесе.
Төбәк партия ойошмалары етәксеһе:
* 1922—1923 йылдар — РКП(б)-ның Рыбинск губерна комитеты яуаплы секретары
* 1923—1924 йылдар — РКП(б)-ның Орел губерна комитеты яуаплы секретары
* 1924—1927 йылдар — РКП(б)— ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитеты яуаплы секретары
* 1928—1933 йылдар —ВКП(б)-ның Татарстан өлкә комитеты беренсе секретары
* 1933—1937 йылдар — ВКП(б)-ның Көнсығыш-Себер край комитеты беренсе секретары
1927—1928 йылдарҙа Ҡытайҙа партия эшендә була, ҡулға алыуға дусар була.
1937 йылда репрессиялана, атып үлтерелә.
2005 йылда Ленин орденына хоҡуҡтарын тергеҙәләр (1937 йылда мәхрүм ителгән булған).
# Хихон

Хихон (исп.Gijón, астура. Xixón) — яр буйы сәнәғәте ҡалаһы һәм Астурияла муниципалитет, Испания. Испанияның иң ҙур порттарының береһе. Хихондың халҡы 280 000 кеше тәшкил итә.

# Хихон
## Тарихы

Кешеләр Хихон районында борондан төпләнгән. Иртә урта быуат текстарында ҡала «Хихия (Gigia)» исеме аҫтында телгә алына. Был мөһим провинциаль рим ҡалаһы булған. Атамаһы башта ҙур булмаған ярымутрауға ҡарата ҡулланылған, хәҙерге ваҡытта (Cimadevilla) һүҙмә-һүҙ «үрге ауыл» тигәнде аңлата, ике пляж араһында ята, пляждарҙың береһе бөгөн рекреацион портҡа эйә. Испанияның төньяғында урынлашҡан төп порттарҙың береһе El Musel тип атала.

# Хихон
## Географияһы

Ҡала Астурия яры буйы үҙәгендә урынлашҡан, диңгеҙ кимәленән бейеклеге 513 м (Martin San Picu) һәм 672 м тиклем (de los Cuatro Jueces Peña), көнбайышта Карреньо менән, көнсығышта Вильявисиосоа, ә көньяҡта Сиеро һәм Льянера менән сиктәш.
Хихондың өлөшө Симадевилл ярымутрауында урынлашҡан, ул Сан-Лоренцо пляжын һәм көнсығышта йәнәш торған кварталдарҙы Пониенте һәм Арбеял пляждарынан, көнбайышта док һәм порттан айыра. Алыҫ түгел ерҙә башҡа ҙур астурия ҡалалары — Овьедо (28 км) һәм Авилес (26 км) урынлашҡан.

# Хихон
## Климаты

Климаты атлантик, йәй үҙенең ҡояшлы ла, болот ла көндәре менән йылы. Ҡыштар уртаса, елле һәм ямғырлы, ҡайһы берҙә ҡар яуа. Дымлылыҡ бик юғары.

# Хихон
## Халҡы

| Йыл | Муниципалитет халҡы. | Ҡала халҡы. |
| 1900 | 47 000 | 27 000 |
| 1930 | 77 000 | 50 000 |
| 1960 | 125 000 | 90 000 |
| 1970 | 185 000 | 160 000 |
| 1981 | 256 000 | 233 000 |
| 1991 | 261 000 | 235 000 |

# Хихон
## Иҫтәлекле урындары

* Волынка музейы (de la Gaita Museo The)
* Сауҙа йәйәүлеләр урамы Коррида (Corrida)
* Ревильяхихедо һарайы (Revillagigedo) — Халыҡ-ара сәнғәт үҙәге.
* Астурия гуманисы һәм сәйәсмәне Ховельянос музейы (de Jovellanos)
* Бархола хәҙерге заман сәнғәте музейы (Barjola)

# Хихон
## Туғандаш ҡалалар

* Новороссийск, Рәсәй, 1986 йыл