yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вознесенка ауыл Советы (Дыуан районы)

Вознесенка ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Дыуан районындағы муниципаль берәмек.Вознесенка ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Дыуан районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
Административ үҙәге — село Вознесенка. Хакимиәттең адресы: 452541, Башҡортостан Республикаһы, Дыуан районы, Вознесенка ауылы, Үҙәк урам, 101-се һанлы йорт

# Вознесенка ауыл Советы (Дыуан районы)
## Тораҡ пункты

* Вознесенка ауылы
* Таҙтүбә ауылы

# Вознесенка ауыл Советы (Дыуан районы)
## Иҫкәрмәләре

* ↑ Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан (в ред. Законов РБ от 20.07.2005 N 211-з, от 21.06.2006 N 329-з, от 29.12.2006 N 404-з)
* ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
* ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан (билдәһеҙ). Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 31 май 2014. Архивировано 31 май 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (билдәһеҙ). Дата обращения: 16 ноябрь 2013. Архивировано 16 ноябрь 2013 года.
* ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 2 август 2014. Архивировано 2 август 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 6 август 2015. Архивировано 6 август 2015 года.
# Щекурь-Я

Щекурь-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ляпин йылғаһының уң ярына тамағынан 151 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 108 км.

# Щекурь-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300026608
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302660
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Төп йылға

Баш йылға, төп йылға - (рус. основная река, главная река) — ҡабул итеүсе һыу бассейнына ҡоя торған йылға системаһының, сүлдәрҙә һәм һаҙлыҡтарҙа ағымды юғалта торған төп һыу ятҡылығын аңлата торған гидрологик термин.. Йылға бассейнында төп йылғаны билдәләү йылғаларҙың иң ҙурын (оҙонон) һәм иң юғары тәртипкә эйә булғанын табыу юлы менән эшләнә. . Ҡағиҙә булараҡ, төп йылға - ҙурлығы яғынан да, һыу күләме яғынан да иң ҙур йылға.

# Төп йылға
## Башҡортостандың төп йылғаһы һәм бассейндар

Башҡортостандағы иң ҙур йылға һәм төп һыу юлы Ағиҙел йылғаһы - ((тыңлау) (мәғл.); шулай уҡ Иҙел; рус. Белая; удм. Тӧдьы Кам; ялан мари Ош Виче; татар. Агыйдел).
Башҡортостан йылғалары башлыса Кама һәм Яйыҡ һыу бассейны округтарына ҡарай. Нөгөш, һаҡмар, Әй йылғаларының үҙ бассейндары, уларға ағып төшә торған төп йылғалар бар.
# Чигим-Харута

Чигим-Харута — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харута йылғаһының уң ярына тамағынан 58 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Чигим-Харута
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000067050
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006705
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Паарчиха

Оло Паарчиха — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Оло Паарчиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — яр һыҙатының 03.04.00 гидрографик берәмеге эсендәге, Рәсәй Федерацияһының һыу территориялары һәм эске диңгеҙ һыуҙарындағы Баренц диңгеҙендәге утрауҙар, Колгуев утрауын керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040010012103000092075
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009207
* Бассейн коды — 03.04.00.100
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Идельсон дарыуханаһы

Идельсон дарыуханаһы — Ростов өлкәһенең Таганрог ҡалаһында, Ҡыҙыл тыҡырығы, 23 адресы буйынса урынлашҡан иҫтәлекле урын. Хәҙер 53-сө дарыухана тип атала. Ростов өлкә Халыҡ депутаттарының (Кесе совет) 1992 йылдың 18 ноябрендәге ҡарар нигеҙендә Идельсон дарыуханаһы йорто төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты тип таныла.

# Идельсон дарыуханаһы
## Тарихы

Башта Р. Б. Идельсон даруханаһы өсөн хәҙерге Чехов урамындағы бинаны ҡуртымға ала. Артабан шәхси эшен үҫтереү маҡсатында ике ҡатлы йорт һатып ала, уның беренсе ҡатында 1884 йылда шул уҡ дарыухана урынлаша. Ваҡыт үтеү менән Идельсондың дарыуханаһы ҡалала иң яҡшыһы тип һанала. Беҙҙең көндәргә тиклем дарыухана этикеткаһы һүрәте лә һаҡланып ҡалған.
1920 йылдың 20 июнендә дарыухана дәүләт милке тип иғлан ителә. Бинала 9 кеше эшләй башлай, баш провизор вазифаһына И. Б. Нанкин тәғәйенләнә. Учреждение 53-сө дарыухана тип атала башлай һәм эшен артабан дауам итә. 1980 йылдар һуңында «Фармация» дәүләт етештереү предприятиеһы составына инә.

# Идельсон дарыуханаһы
## Һүрәтләнеше

Бина рус стилендәге эклектика йүнәлешендә ("псевдорусский") башҡарыла. XIX быуатта Мәскәү архитектураһы өсөн хас булған был алым Таганрогта бик үҫеш алмай. Күрәһең, был классицизм традицияларының йоғонтоһо һәм Таганрог ерендә саф рус ғөрөф-ғәҙәттәре булмауына бәйлелер. Фасадты биҙәү өсөн ҡулланылған элементтар: барельефтар, тәҙрәләр, нескә колонкалар симметрияһыҙ урынлаштырыла. Йорттоң тышҡы йөҙө готика стиленә оҡшатыла.
# Бугриха

Бугриха — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ангуреп йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Бугриха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002142
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200214
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Чеш

Чеш — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Чеш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200012854
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201285
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нәҙершин Булат Зәки улы

Нәҙершин Булат Зәки улы (15 июнь 1937 йыл — 10 март 2003 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре

# Нәҙершин Булат Зәки улы
## Биографияһы

Нәҙершин Булат Зәки улы 1937 йылдың 15 июнендә Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Тимер ауылында тыуған.
Байназар балалар йортонда тәрбиәләнә. 1960 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлағас, Булат Зәки улы Бөрйән ауыл хужалығы инспекцияһында баш агроном булып эш башлай. 1961 йылда район орлоҡсолоҡ лабораторияһының мөдире вазифаһын башҡара.

# Нәҙершин Булат Зәки улы
## Биографияһы
### Артабанғы вазифалары

* 1965 йылдан — Бөрйән ауыл хужалығы идаралығының баш агрономы, 1979 йылдан — етәксеһе.
* 1982 йылдан — КПСС-тың Бөрйән район комитетында ауыл хужалығы бүлеге мөдире.
* 1985 йылдан — район партия комиссияһы рәйесе.
* 1991—1997 йылдарҙа — агросәнәғәт берекмәһенең баш агрономы.
Нәҙершин Булат Зәки улы 2003 йылдың 10 мартында вафат була һәм Иҫке Собханғол зыяратында ерләнә.

# Нәҙершин Булат Зәки улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре
# Полуденная (Чикман ҡушылдығы)

Полуденная — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чикман йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Полуденная (Чикман ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007109
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100710
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# ЯНАО башҡорттары

ЯНАО башҡорттары — Ямал-Ненец автономиялы округында йәшәгән башҡорт диаспораһы.

# ЯНАО башҡорттары
## ЯНАО-лағы башҡорт ижтимағи ойошмалары
### Ноябрьск

Ноябрьскиҙағы Башҡорт ҡоролтайы 2013 йылдан эшләй. 2013 йылда йәмәғәт ойошмаһы сиктәрендә «Ғаилә ҡор» клубы булдырыла — ул яңғыҙаҡтарға үҙенең ишен табырға һәм ныҡлы, татыу ғаилә булдырырға мөмкинлек бирә.
Төрки халыҡтарҙың милли мәҙәниәте традицияларын үҫтереү һәм һаҡлау, халыҡ ижадын популярлаштырыу, һәләтле башҡарыусыларға ярҙам итеү, Ямал-Ненец автономиялы округы һәм Башҡортостан республикаһы араһында ижади бәйләнештәрҙе нығытыу маҡсаты менән «Һабантуй» башҡорт милли байрамын ойошторола. Проект урындағы һәм төбәк субсидиялары ярҙамында тормошҡа ашырыла.
Ноябрьск ҡалаһының «Башҡорт ҡоролтайы» ҡала халҡы өсөн бик күп файҙалы һәм кәрәкле эштәр башҡара. «Минең тарихи Ватаным» милли-мәҙәни традицияларҙы тәрбиәләү һәм экстремизмды иҫкәртеү, этник-ара һәм мәҙәни-ара мөнәсәбәттәрҙе гармониялаштырыу программаһы тормошҡа ашырыла. Башҡорт халҡының фольклор мираҫын һаҡлау һәм ҡатнашыусыларҙың ижади һәләттәрен асыу менән шәхес мәҙәниәтен формалаштырыу проекты «Ҡобайыр» театр коллективы шарттарында 2014 йылдан алып тормошҡа ашырыла.
«Мәктәп вокаль-инструменталь ансамбле» проектында 14-18 йәштәге 18 бала ижади эшмәкәрлек менән шөғөлләнә.
2016 йылда Ноябрьскиҙа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары ҡатнашлығында Ямал-Ненец автономиялы округы урындағы Башҡорт ҡоролтайының киңәйтелгән ултырышы уҙғарыла. Бер майҙанда Ямал милли-мәҙәни автономиялары йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре менән тәжрибә уртаҡлашыу, йөкмәткеле фекер алышыу үтә.Пленар ултырышта һүҙ округтың ҡала һәм райондарында башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү тураһында бара. Төбәктә милли телевидение һәм радиотапшырыуҙарҙы һаҡлау, башҡорт телендә гәзит-журналдар сығарыу мәсьәләләре тикшерелде. Йәштәрҙе рухи-әхлаҡи тәрбиәләү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау темаһы ҡуҙғатылды. Сара сиктәрендә Ноябрьскиҙың Музей ресурстар үҙәгендә «Башҡорт ҡоролтайы» һәм татар-башҡорт милли-мәҙәни автономияларының ҡаҙаныштары күргәҙмәһе ойошторола

# ЯНАО башҡорттары
## ЯНАО-ла башҡорттар һаны

1959 — 25 (0,0 %)
1970 — 113 (0,1 %)
1979 — 871 (0,5 %)
1989 — 6830 (1,38 %)
2002 — 7932 (1,56 %)
2010 − 8 297 (1,7 %)
# Антрава

Антрава — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туртас йылғаһының уң ярына тамағынан 138 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Антрава
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013593
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301359
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Перная (Васюган ҡушылдығы)

Перная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 767 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Перная (Васюган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029892
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202989
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы

Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы (3 май 1951 йыл) — театр актёры. 1982 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1972 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2003), Башҡортостан (1990) һәм Татарстан (1997) Республикаларының халыҡ артисы. Мәжит Ғафури исемендәге премия лауреаты. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры (2019).

# Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы
## Биографияһы

Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы Ғәзетдинова 1951 йылдың 3 майында Башҡорт АССР-ының Дүртөйлө районы, Исмаил ауылында тыуған.
1968 йылда Исмаил урта мәктәбен тамамлай һәм Өфө сәнғәт училищеһының театр бүлегенә уҡырға инә. Училищены 1972 йылда, 1980 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай.
1972 йылда Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры труппаһына ҡабул ителә. Эшләгән дәүерендә тулы образдар галереяһы булдыра:
* Мостай Кәримдең «Ҡыҙ урлау» комедияһынан Йәмилә,
* Ибраһим Абдуллиндың «Тиле йәшлек» спектакленән Һандуғас,
* Мирхәйҙәр Фәйзи мелодрамаһынан Ғәлиәбаныу,
* Назар Нәжмиҙең «Гармунсы дуҫ» спектаклендә Гөльямал,
* Ғәлиәбаныу («Ғәлиәбаныу»; дебют, 1971), Мирхәйҙәр Фәйзи
* Зөлфиә («Бажалар» — «Свояки», икеһе лә — Ибраһим Абдуллиндыҡы),
* Ҡарлуғас («Һыу юлы» — «Родник», Нәжиб Асанбаев),
* Ғәлимә («Ҡара йөҙҙәр» — «Черноликие», Ғайнан Әмири һәм В. Г. Ғәлимов, Мәжит Ғафури повесы буйынса),
* Зөлхәбирә («Айгөл иле»),Мостай Кәрим
* Шәфәҡ һәм Зөбәржәт («Ай тотолған төндә»), Мостай Кәрим,
* Тәскирә («Ғүмер ике килмәй» — «Жизни счастливый миг», Әсғәт Мирзаһитов),
* Миләүшә («Миләш-Миләүшә» — «Миляуша, горькая рябина», Нәжиб Асанбаев),
* Жаннет («Киске табын» — «Вечерняя трапеза», Мостай Кәрим).
* Сәжидә («Еҙнәкәй» — «Зятёк», Хәбибулла Ибраһимов),
* Нәфисә («Көнләш, Америка, көнләш!» — «Завидуй, Америка, завидуй!», С. Я. Латыпов һәм Х. Г. Фәтихова).
* Фәнүзә, 2-се әбей «БЕР МӘЛ САНАТОРИЙҘА…», Наил Ғәйетбай
* Айзарә Әхәтовна «МИН — ҠАТЫН — ҠЫҘ», Туфан Миңнуллин
* Аҫылбикә «ШӘҮРӘКӘЙ», Мөхәмәтша Буранғолов.
* Мәхмүзә «ҠОҘАСА»,Баязит Бикбай
* Гөлфиназ «БӘХЕТ ХАҠЫ», Хәлисә Мөҙәрисова
* Харита Игнатьевна Огудалова «БИРНӘҺЕҘ ҠЫҘ»,
* Хәмиҙә «ҠАРА ЙӨҘҘӘР», Мәжит Ғафури,
* Миңзифа " ИКЕ ТӨШ ", Мөҙәрис Багаев.

# Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1983)
* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1990)
* Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (1997)
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2003)
* Халыҡтар дуҫлығы ордены (2019).
# Юлмөхәмәтов Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы

Юлмөхәмәтов Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы (15 декабрь 1909 йыл — 26 март 1988 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «Еңеү юлында» гәзите мөхәррире, Бөрйән район Советы башҡарма комитеты секретары. 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

# Юлмөхәмәтов Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы
## Биографияһы

Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы Юлмөхәмәтов 1909 йылдың 15 декабрендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы Аҫҡар ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1924 йылда дегет ҡайнатыусы булып башлай. 1930 йылда колхоздар төҙөлә башлау менән Аҫҡар промколхозына ағза булып инә.
1933 йылда район контроль комиссияһы — эшсе-крәҫтиән инспекцияһы секретаре итеп тәғәйенләнә. Һуңынан Өфөлә гәзит хеҙмәткәрҙәре курстарында уҡып ҡайтҡас, райондың «Еңеү юлында» гәзите редакцияһында яуаплы вазифаларҙа эшләй, уның мөхәррире була.
1939 йылда Юғары коммунистик ауыл хужалығы мәктәбендә уҡый башлай. Ләкин мөмкинлеге булмау сәбәпле, уҡыуҙы туҡтатырға мәжбүр була һәм шул уҡ йылда Бөрйән районы мәғариф бүлеге инспекторы булып эш башлай. Алдағы йылдарҙа КПСС район комитеты пропагандисы, секретарь ярҙамсыһы булып эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы осоронда, 1942—1944 йылдарҙа тәүҙә Златоуст хәрби пехота һәм артабан Ҡамышлы хәрби пехота училищеларында уҡый. 1944 йылда 4-се Украин фронты составында кесе лейтенант дәрәжәһендә взвод командиры булып яуға инә. 1945 йылдың 17 мартында уң яҡ яурынына ҡаты яраланып госпиталгә эләгә. Тыуған яғына һуғыш тамамланғас ҡайта.
1945—1947 йылдарҙа Байназар балалар йорто директоры, унан һуң Аҫҡар ете йыллыҡ мәктәбе директоры булып эшләй.
1948 йылдан район Советы башҡарма комитеты секретары, КПСС район комитетының дөйөм бүлек мөдире, секретарь ярҙамсыһы юула. 1970 йылда пенсияға киткәнгә тиклем райондың партия-совет органдарында, төрлө учреждениеларҙа яуаплы вазифалар башҡара.
Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы Юлмөхәмәтов ҙур йәмәғәт эше алып барҙы. КПСС-тың район комитеты ағзаһы, халыҡ депутаттарының район Советы депутаты итеп һайланды.
1982 йылда «КПСС составында 50 йыл» билдәһе һәм танытмаһы тапшырылды. БАССР-ҙың персональ пенсионеры булды.
1988 йылдың 26 мартында вафат булды.

# Юлмөхәмәтов Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены,
* «Германияны еңгән өсөн» һәм башҡа миҙалдар,
* БАССР Юғары Советы Президиумының Почет грамотаһы.
# Маражо

Маражо́ (порт. Marajó) — Бразилияның иң ҙур утрауы. Донъяла майҙаны буйынса 34-се урында. Ҡайһы саҡта уны иң ҙур йылға утрауы тип атайҙар. Әммә был дөрөҫкә тап килмәй — Маражоның ярҙары өлөшләтә Атлантик океан һыуҙары менән йыуыла. Маражо административ рәүештә Пара штатына ҡарай.

# Маражо
## География

Утрау Амазонканың аллювиаль ташылдыҡтары менән барлыҡҡа килгә. Маражола һаҙлыҡтар бик күп һәм ул ҡуйы сельва менән ҡапланған. Утрау экваторҙа тиерлек урынлашҡан.

# Маражо
## Тарих

Колумбҡа тиклемге заманда утрауҙа Маражоара мәҙәниәте формалашҡан..
# Юлбарыҫ Бикбулатов

Юлбарыҫ Бикбулатов (1766—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында 15-се Башҡорт атлы полкы командиры.

# Юлбарыҫ Бикбулатов
## Биографияһы

Юлбарыҫ Бикбулатов 1766 йылда тыуған. VIII ревизия (1834 йыл) материалдарына ярашлы дистанция башлығы һәм 14-се класс чиновнигы Юлбарыҫ Бикбулатов Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Ҡатай улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Белорет районы) Рысыҡай ауылында йәшәгән. Ҡатай ҡәбиләһе башҡорттарынан.
1811 йылдың майында 6-сы кантонының дистанция начальнигы булып хеҙмәт иткән Юлбарыҫ Бикбулатов армия походына әҙерләнеүсе полк менән етәкселек итә.
1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында 15-се Башҡорт атлы полкының командиры. Күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике көмөш миҙал («1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн», «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә») менән бүләкләнә.
1820 йылдың 25 февралендә йорт страшинаһы Юлбарыҫ Бикбулатов 6-сы кантоны башлығы Аҡҡол Биктимеров, Ибраһим Айсыуаҡов, Буранбай Ҡотдосов менән бергә вазифаларын артыҡ файҙаланыуҙа ғәйепләнеп Сенат тарафынан Себергә һөргөнгә ебәрелә. Ә. З. Әсфәндиәров буйынса, Себергә китеп барған юлда ҡасып китә.

# Юлбарыҫ Бикбулатов
## Ғаиләһе

Ҡатыны — Гөлбәзир; улдары — Ҡужахмәт, Йәрмөхәмәт, Баймөхәмәт, Ҡаһарман, Ширғәзе һәм Бирғәле; ҡыҙы — Ҡарабикә.

# Юлбарыҫ Бикбулатов
## Бүләктәре

* «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» көмөш миҙалы
* «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалы