yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Һарай башняһы

Һарай башняһы — Новгород кремленең тотош дүрт мөйөшлө (үтеп йөрөй торған түгел) башняһы. Башня үҙенең планында 10,2 × 11,2 «квадрат»форманан ғибәрәт. Башняның бейеклеге сығынтылары менән — 20 метр, ә икенсе ҡаттағы стенаһының ҡалынлығы кимәле — 2 м. Башняны туғыҙ метрлы сатыр ослай. Башта башня алты ҡатлы була, яҡынса XVI быуат аҙағында түбәнге ярусы йыйынтығы һүтелә. Башняла 37 хәрби һәм окоп уйымдары бар. Башняның аҫҡы өлөшөндә ике уйым бар: ишекле — кремль яғынан һәм Волхов яғынан ҡапҡалы уйым. Волхов яғына ҡараған фасадта декоратив элементтар бар: өс түңәрәк биҙәк; бер нисә бойницала эске биҙәктәр һаҡланған. Кремлдең эске яғынан башняға 1400 йылғы төкәтмә йәнәш торған, ул археологик ҡаҙыныу эштәре нигеҙендә тергеҙелә.

# Һарай башняһы
## Урынлашыуы

Һарай башняһы Кремлдең көньяҡ яғында Волхов йылғаһы буйында урынлашҡан. Башҡа башняларҙан төҙөк силуэты менән айырыла

# Һарай башняһы
## Тарихы

Төрлө ваҡытта төрлөсә телгә алынған: 1626 йылдарҙа һаҡланмаған Борисоглебский башняһы һәм уның эргәһендәге Борис һәм Глеб сиркәүенә ҡарата «Борис һәм Глебтан алып», «на житном дворе» — 1667 һәм 1675 йылдарҙа, «у хлебного двора» 1701 йылда, «против магазейного двора» 1745 йылда.
Башняның хәҙерге атамаһы 1913 йылда П.Л. Гусев тарафынан индерелә, хәҙерге заман тикшеренеүселәре фекеренсә был исем тарихи аҡланмай, сөнки Һарай майҙаны Спас ҡапҡалары ҡаршыһында, йәғни икенсе урында була (ҡара. Спас башняһы).
Башня 1484—1499 йылдар аҙағында кремлде яңыртыу буйынса эштәрҙә тергеҙелә. 1956 йылда М.Х. Алешковский етәкселегендә үткәрелгән археология ҡаҙыныуҙары һөҙөмтәһендә башня XV быуат башында бик иртә фундаменттарҙа төҙөлөүе асыҡлана, 1400 йылғы йылъяҙмаларҙа шулай уҡ таш ҡоролмаларҙың төҙөлөшө эштәре тураһында телгә алына. XVI быуат аҙағында башняны яңынан ҡоралар (күрәһең,шул саҡта башня бер ҡатҡа бәләкәйерәк була), XVII быуаттың икенсе яртыһында башняны ағарталар һәм йүнәтәләр. XIX быуатта башняла Суд палатаһы һәм ҡаҙна архивы урынлаша. 1966—1967 йылдарҙа А. В. Воробьев проекты буйынса башня XV быуат формаһында тергеҙелә, ә кремль яғынан башняның төкәтмәһен тергеҙәләр, уның буйынса борон башняның икенсе ҡатына күтәрелгәндәр
Башня Рәсәйҙең 5 һумлы банкнотаһында төшөрөлгән
* Һарай башняһы (1913 й.)
* Кремлдең эс яғынан Һарай башняһына күренеш

# Һарай башняһы
## Мәҙәни мираҫ

1960 йылдың 30 авгусында РСФСР Министрҙар Советының «РСФСР-ҙа ҡомартҡыларҙы һаҡлау эштәрен артабан яҡшыртыу тураһында» № 1327 ҡарары менән Новгород кремле ансамбле дәүләт әһәмиәтендәге ҡомартҡы булараҡ һаҡлау аҫтына алына.
1992 йылда ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы комитеты ултырышы ҡарары менән Новгород кремленең архитектура ансамбле Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән.
# Чурова (Шексна ҡушылдығы)

Чурова — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шексна йылғаһының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Чурова (Шексна ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шексна йылғаһыинештән Шекснинск ГЭС-ына тиклем, Аҡкүлде (Вологда өлкәһе) керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200312110000008643
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000864
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Хариусная (Усьва ҡушылдығы)

Кесе Хариусная — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Усьва йылғаһының һул ярына тамағынан 206 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Кесе Хариусная (Усьва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусовая, Кын ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100712111100011412
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101141
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кимкьясуй

Кимкьясуй — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Берёзово районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ? кеше йәшәй.
Почта индексы — 628151, ОКАТО коды — 71112928003.

# Кимкьясуй
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | ? |

# Кимкьясуй
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Яманйылға (йылға)

Яманйылға — Нуриман районы биләмәһендә ағыусы йылға. Ҡариҙел ҡушылдығы. Оҙонлоғо 47 км. Бассейн майҙаны - 721 км²
Атамаһы яман тигән һүҙҙән килеп сыҡҡан.
Дөйөм оҙонлоғо 60 км, шуның 40 км ер аҫтынан аға. Дәүләт тарафынан һаҡлана.

# Яманйылға (йылға)
## Һүрәтләмә

Йылға бассейны көслө карст туҡланыуы ала. Йырҙаның карст ултырмалары төрлөсә: буранка һымаҡ, ҡаҙандар, упҡындар, срҡорло ямдар. Яр буйлап һыу аҡмаған йырындар, сағылдар, ҡоро үҙәндәр күп. Йылғаға бик күп ваҡ йылғалар, карст шишмәләре һәм күлдәре ағып төшә.
Тамағында өҫкө протрезой ҡомлоҡтары зонаһы үҫешкән. Башынан 8 км үткәс, карбонат тоҡомдары таралыуы зонаһына барып тоташа. Йылға ер аҫты йырҙаһына - карст каналына күсә. Ул 40 м тәрәнлектә ята..
Артабан ул 40 км дауамында карст юлдарынан аға. Тамаҡҡа 16 км етәрәк ер өҫтөнә сыға. Яманйылғаға уң яҡтан Түбә шишмәһе ҡушылғас, һыу ҡапыл арта төшә.
Яр буйлап бер нисә кеше йәшәмәгән ауыл бар: Матур Аҡлан, Урау Йырын, Түбә һ.б. Ә Йылға тамағында урынлашҡан Яманйылға Тамағы ауылында кешеләр йәшәй.

# Яманйылға (йылға)
## Йылғаның хәҙерге торошо

Йылғаның тулылығы миҙгелдәрҙең нисек килеүенә бәйле. Яҙғыһын ул тулы һыулы була.
Йылғаның экологик хәле ҡәнәғәтләнерлек.
Һыуы механик һәм бактерицид яҡтан таҙартылып, ҡулланыу баҙарына сығарыла. Уның 1 литрҙағы составы түбәндәгесә:
* Кальций 40 мг-дан артмай
* магний — 20 мг-дан артмай
* Тимер — 0,089 мг-дан артмай
* Фтор — 0,53 мг-дан артмай
* Калий — 0,19 мг-дан артмай
* Селен — 0,01 мг-дан артмай
* Көмөш — 0,023 мг-дан артмай
* Дөйөм минераллылыҡ — 400 мг-дан артмай
* Һыуҙың дөйөм ҡатылығы — 2,5 мг-экв артыҡ түгел
* РН — 7,92
* Ирегән кислород — 8,0 мг/дм³
# Истыма

Истыма — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вель йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Истыма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029312
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002931
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Четаев урамы (Ҡазан)

Четаев урамы (рус. улица Четаева) — Ҡазандың Яңы Савин районында урынлашҡан урам. Механик һәм математик, ССРБ ФА мөхбир ағзаһы Николай Четаев (1902-1959) исемен йөрөтә.

# Четаев урамы (Ҡазан)
## Географияһы

Чистай урамы менән киҫелештән башлап Адоратский урамы, Фатих Әмирхан проспекты, Ғабдулла Бичурин, Мусин, Меридиан, Әпсәләмов урмандары менән киҫешә, Бондаренко урамы менән киҫештә тамамлана.

# Четаев урамы (Ҡазан)
## Тарих

Хәҙерге исемен 1986 йылдың 28 июненән алып йөрөтә.

# Четаев урамы (Ҡазан)
## Урамда йәшәгән кешеләр

* Ғүмәр Фәйзрахман улы Саттаров
* Дмитрий Бикчәнтәйев
* Камил Кәримов
* Клара Хидиәтуллина
* Корбан Бердыев
* Ләлә Ҡәҙермәтова
* Миләүшә Айтуганова
* Нияз Аҡмал
* Нияз Хәлитов
* Павел Павлов
* Равил Фәхретдинов
* Рафаэль Мостафин
* Рашат Низамиев
* Рөстәм Булатов
* Сергей Моисеев
* Тимур Саматов (1992)
* Хәлимә Булатова-Терегулова
* Эдуард Ҡәҙермәтов
* Юрий Игнатьев
* Юрий Уткүлбаев
# Журавлёва (Лисица ҡушылдығы)

Журавлёва — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лисица йылғаһының уң ярына тамағынан 237 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 90 км.

# Журавлёва (Лисица ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200026798
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202679
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Питчаль-Кикя

Питчаль-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Питчаль-Кы йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Питчаль-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066380
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306638
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Дыуанкүл

Дыуанкүл- (рус. Дуванкуль, Дуван-Куль, Большой Дуван-Куль) — Силәбе өлкәһендәге Хомутинино ауылынан төньяҡ-көнсығыштараҡ һәм Дыуанкүл ауылынан төньяҡтараҡ урынлашҡан тоҙло күл. Күлдең күп өлөшө өлкәнең Уйылға районы Рождественское һәм Хомутинино ауыл биләмәләре ерҙәрендә урынлашҡан. Бәләкәйерәк өлөшө — Эткүл районы Ҡаратабан ауыл биләмәһендә майҙан биләй.Мейәс йылғаһы бассейнына ҡарай

# Дыуанкүл
## Гидроним

Күлдең атамаһы дыуан тигән башҡорт ҡәбиләһе + күл һүҙе ҡушып яһалған.

# Дыуанкүл
## Тасуирлама

Һыу киҫелеше диңгеҙ кимәленән 211,3 м бейеклектә булғанда һыу майҙаны 61,5 км² тәшкил итә. Максималь тәрәнлек — 4,2 м, уртаса — 1,9 м
Күл тирәләй ҡарағай һәм ҡайын урмандары үҫә, бигерәк тә көньяҡ-көнбайыш яр урмандарға бай.
1950 йылда Дыуанкүл төньяҡ-көнбайыштараҡ урынлашҡан Оло Һарыкүлгә канал менән тоташтырылғанға тиклем уның майҙаны 40 км² булған. 1990-сы йылдар башында каналды япҡандан һуң ул ваҡыты-ваҡыты менән генә файҙаланыла, шуға күрә хәҙер күлде туйындырып торған төп сығанаҡтар - ер аҫты һыуҙары һәм ташҡын ваҡытында инеп ҡалған һыу.
Күлдә хужалыҡ маҡсатында балыҡ тотола, ул шуның менән әһәмиәтле
# Серге-Кикя

Серге-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Толька йылғаһының уң ярына тамағынан 143 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Серге-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066663
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306666
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# 1939 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1939 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1939 MCMXXXIX |
| Юлиан стилендә | 1938 — 1939 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2691 — 2692 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7447 — 7448 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5699 — 5700 ה'תרצ"ט — ה'ת"ש |
| Мосолман календары | 1358 — 1359 |
| Боронғо әрмән календары | 1388 ԹՎ ՌՅՁԸ |
| Ҡытай календары | 4635 — 4636 (с 19 февраль) 戊寅 — 己卯 жёлтый тигр — жёлтый заяц |
| Эфиопа календары | 1931 — 1932 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1995 — 1996 |
| - Шака самват | 1861 — 1862 |
| Иран календары | 1317 — 1318 |
1939 (бер мең туғыҙ йөҙ утыҙ туғыҙынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1939 йылы, 2 мең йыллыҡтың 939 йылы, XX быуаттың 39 йылы, XX быуаттың 4 ун йыллығының 9 йылы, 1930 йылдарҙың 10 йылы.

# 1939 йыл
## Тыуғандар

* 30 сентябрь — Ризуан Хажиев, Башҡортостандың дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим, журналист һәм яҙыусы. Филология фәндәре кандидаты (1987). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993).
# В. А. Мемориэл Стэдиум

В. А. Мемориэл стэдиум (ингл. V. A. Memorial Stadium ) ― Ветерандар эштәре буйынса Идаралыҡ Госпитале (Veterans Administration Hospital) территорияһындағы бейсбол стадионы, АҠШ-тың Огайо штатындағы Чилликоти ҡалаһында урынлашҡан. Чилликоти Пэйнтс бейсбол клубының йорт майҙаны. Майҙансыҡ бейсбол уйыны өсөн файҙаланылһа ла, бында шулай уҡ софтбол һәм футбол ярыштары, шулай уҡ спорт булмаған саралар үткәрелә.
Стадион өс меңдән артыҡ кеше һыйҙыра. Төп трибуна түшәм аҫтында урылашҡан һәм бетон һәм кирбестән эшләнгән. Ул үҙ эсенә 12, уларҙың тәүге алтыһы ― арҡалы, тамашасылар ултырыу урынын алған. Шулай уҡ бында тағы ике өҫтәмә асыҡ трибуна бар. 2006 йылға тиклем булдырылған, һуңынан яһалма менән алмаштырылған, яланда натураль газон үҫә.

# В. А. Мемориэл Стэдиум
## Тарихы

Стадион 1954 йылда балаһы хәрби хеҙмәттә булған әсәләргә ярҙам итеү менән шөғөлләнгән Blue Star Mothers of America коммерцияға ҡарамаған ойошманың аҡсаһына төҙөлгән. Башта ул госпиталь пациенттары софтбол уйнау мөмкинлегенә эйә булһын тигән маҡсатта ойошторолған.
1993 йылда, ул мәлдә Чилликоти Пэйнтс клубы ҡараған Фронтир Лигаһы В. А. Мемориэл Стэдиумды үҙенең төп майҙансыҡтарҙың береһе тип иғлан итә. Ветерандар эштәре буйынса департаменты менән хеҙмәттәшлек иткән Пэйнтс Чилликоти етәкселеге стадионды яңыртып ҡора, һәм клуб ҡатнашлығындағы беренсе уйын 1993 йылдың июнендә үтә.
2006 йылда ҡала Росс округы хакимиәте вәкилдәре урындағы спорт һөйөүселәр ойошмаһы менән бергә стадионды артабан төҙөкләндереүменән шөғөлләнә.
Шулай уҡ стадионда «Бер аҙ эстә» фильмының ҡайһы бер сәхнәләре (A Little Inside, 1999) төшөрөлгән.

# В. А. Мемориэл Стэдиум
## Спорт саралары

* Лига Проспекты Чилликоти Пэйнтс.
* 2008—2011 йылдар: Mid-Americanконференцияһының бейсбол буйынса чемпионаты.
* 2009—2011 йылдар: Бөйөк Күлдәр университет-ара спорт конференцияһының бейсбол буйынса чемпионаты (GLIAC).
* Бейсбол буйынса район һәм төбәк чемпионатының III дивизионы (OHSAA).
* Төньяҡ яр спорт конференцияһының бейсбол буйынса чемпионаты.
* Бейсбол һәм футбол буйынса даими матчтар (OHSAA).
# Ғөбәев Сәлим Сәрүәр улы

Ғөбәев Сәлим Сәрүәр улы (4 июль 1959 йыл) — хужалыҡ эшмәкәре, муниципаль хеҙмәткәр. 2002 йылдан «Керамика» асыҡ акционер йәмғиәтенең генераль директоры, 2019 йылдан — Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй ҡалаһы хакимиәте башлығы.

# Ғөбәев Сәлим Сәрүәр улы
## Биографияһы

Сәлим Сәрүәр улы Ғөбәев 1959 йылдың 4 июлендә Башҡорт АССР-ының Бишбүләк районы Иҫәкәй ауылында тыуған. 1984 йылда Ленин орденлы Өфө авиация институтын (хәҙер Өфө дәүләт авиация техник университеты) «инженер-механик, машиналар һәм металлдарҙы баҫым менән эшкәртеү технологияһы» һөнәре буйынса тамамлай.
1977—1978 йылдарҙа — Бәләбәй «Автонормаль» заводы автоматсыһы;
1978—1979 йылдарҙа — Өфө авиация институтының әҙерлек бүлеге тыңлаусыһы;
1979—1984 йылдарҙа — Өфө авиация институтының көндөҙгө бүлеге студенты;
1984—1986 йылдарҙа — Бәләбәй «Автонормаль» заводында автомат цехы мастеры;
1986—1988 йылдарҙа — Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә;
1988—1993 йылдарҙа — Бәләбәй «Автонормаль» заводында автомат цехы начальнигы урынбаҫары;
1993—2002 йылдарҙа — «Автонормаль» акционер йәмғиәтенең кирбес заводы начальнигы, «Керамика» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры вазифаһын башҡарыусы;
2002 йылдан — «Керамика» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры.
2019 йылдан — Бәләбәй ҡалаһы хакимиәте башлығы.

# Ғөбәев Сәлим Сәрүәр улы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

* Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй район Советы рәйесе.
* Муниципаль район Советы депутаты.
# Океан (мифология)

Океан (бор. грек. Ὠκεανός) — боронғо грек мифологияһында илаһ, титан, ерҙе һәм диңгеҙҙе йыуыусы (уратыусы), йылғаларға, инештәргә, диңгеҙ ағымдарына башланғыс биргән иң бөйөк донъя йылғаһы стихияһы; ҡояш, ай һәм йондоҙҙар төйәге. Уран менән Геяның улы, һеңлеһе Тефияның ире, бөтә йылға тәңреләренең һәм океанидаларҙың атаһы.

# Океан (мифология)
## Этимологияһы

Мартин Личфилд Уэст һүҙҙәре буйынса, бор. грек. Ὠκεανός һүҙенең этимологияһы билдәһеҙ һәм боронғо грек телендә сығышын раҫлаған дәлилдәр табылмай. Шул уҡ ваҡытта һүҙҙең башҡа телдәрҙән үҙләштерелеүенең ышандырырлыҡ варианттары юҡ.. Ҡайһы бер ғалимдар һүҙҙең семит килеп сығышын тәҡдим иткән. Роберт Бекес гректарға тиклемге һинд-европа булмаған килеп сығышына күрһәтә.

# Океан (мифология)
## Мифологияла

Гомерҙа Океан — ул тәңре генә түгел, ә бар тереклектең башы Океан — «тәңреләрҙең ата-бабаһы», тап унан «барыһы ла килеп сыға».
Гесиодта Океан — титандарҙың иң олоһо, Уран һәм Геяның (йәғни Күктең һәм Ерҙең) улы, Крондың, Гипериондың һәм Реяның ағаһы, Тефиданың ағаһы һәм ире, уларҙың өс мең ҡыҙы — океанидалар, шул тиклем үк улдары — йылға ағымдары (боронғо грек йылға тәңреләре) тыуған.
Океан титандарҙың атаһына һөжүмендә һәм титандарҙың Зевсҡа ҡаршы алышында ҡатнашмай, шуның өсөн дә ул үҙенең юғары хәлен һаҡлап ҡала.
Аполлодор буйынса, ул — Зевстың беренсе ҡатынының, Метиданың атаһы. Үҙенең тыныслыҡ һөйөүе һәм изгелеге менән билдәле, мәҫәлән Эсхилдың "Бығауланған Прометей"ында (түбәндә ҡарағыҙ) ул Прометей менән Зевсты яраштырырға тырыша. Тәңреләр Океанды олоғайған ата-әсә булараҡ хөрмәт итәләр, үл яңғыҙ йәшәһә лә, уның хаҡында хәстәрлек күрәләр.
Алыҫ көнбайышта Океан йәшәү менән үлем донъяһы араһындағы сикте йыуа, унда ер аҫты батшалығына инеү урыны бар.
Уның һыуҙарының Пегас тигән аты тыуа. Эсхил Океанды ҡанатлы ат эйәһе тип атай.
Ҡайһы бер фараздар буйынса, Триптолем һәм Керкоптар (һуңғылары Тейянан, уның үҙ ҡыҙынан йәки һеңлеһе-титаниданан) һәм, шулай уҡ, Эпименид буйынса — Стикс, Ехиднаның әсәһе Океандың балалары. Бер вариант буйынса ул нимфа Калипсоның атаһы.
Океан һүрәте Гефестың Ахилл өсөн яһаған ҡалҡанын ҡаймалай.
LXXXIII орфик гимн уға арналған. Эсхилдың «Бығауланған Прометей» трагедияһының ҡатнашыусыһы. Андрон Галикарнасский Парфенопа һәм Помфолиганы Океандың ҡатындары тип атай.
Посейдондан айырмалы рәүештә, боронғо грек мифологияһында Океан тулы образға эйә түгел, тип билдәләнә.

# Океан (мифология)
## Балалары

* Климена
* Амалфея
* Амфитрита
* Немесида
* Метида
* Тюхе
* Филира
* Эфра
* Плейона
* Евринома
* Асия
* Хрисеида
* Пейто
* Рода
* Плуто
* Гесиона
* Дорида
* Клития
* Каллироя
* Энипей
* Телеста
* Идия
* Перибея
* Акаста
* Волви
* Кето
* Зеуксо
* Термес
* Симеф
* Филлид
* Кидн
* Кладей
* Кремет
* Клитумн
* Кефисс
* Каистр
* Исмен
* Герм
* Гидасп
* Гебр
* Галиакмон
* Греник
* Борисфен
* Бафир
* Брикон
* Гелиссон
* Эрасин
* Асканий
* Апидан
* Анаур
* Анигр
* Анап
* Амнис
* Фазис
* Окироя
* Альмон
* Галаксаура
* Гиппо
* Астероидея
* Бероя
* Клития
* Корифа
* Додона
* Эвагореис
* Эудорэ
* Эван
* Эвпаратес
* Гандж
* Пактолия
* Серза
* Амхиро или Ампхиро
* Плаксура
* Тоэ
* Ланире
* Арндж
* Ксанфа
* Милоборисс
# Гижег

Гижег — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Полой Прось йылғаһының уң ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Гижег
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000023887
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002388
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грейс Келли

Грейс Патриша Келли (ингл. Grace Patricia Kelly; 12 ноябрь 1929 йыл — 14 сентябрь 1982 йыл) — АҠШ актрисаһы, 1956 йылдан кенәз Монако Ренье III нең ҡатыны. Монаконың 10-сы кенәзәге. Әлеге көндә хакимлыҡ итеүсе кенәз Альберт II-нең әсәһе. Ул 10 фильмдан да артыҡ ҡатнашмаған, әммә уның бер «Оскар» премияһы һәм үҙ дәүеренең иң кассалы актрисаһы тигән даны бар.

# Грейс Келли
## Йәшлек осоро

Грейс Келлиның ирланд һәм немец тамырҙары бар. Ә үҙе Америкала, төҙөлөш менән шөғәлләнгән, академик ишкәксе булараҡ олимпия чемпионы булған бай иҡтисадсы Джек Келли ғаиләһендә тыуған. Ул ғаиләлә өсөнсө бала була. Грейстың апаһы Пегги, ағаһы Джон һәм һеңлеһе Лизанна. Уларҙың әсәһе, Маргарет Майер, йәш сағында фотомодель була, ә ағалары Джордж Келли — билдәле драматург, Пулитцер премияһы лауреаты. Келлилар ғаиләһе Филадельфиялағы зиннәтле айырым йортта йәшәй. Бала сағынан уҡ Грейс юғары даирәлә аралаша ала. Әммә ул ата-әсәһе йәшәгән донъянан айырмалы мауыҡтырғыс өлкәлә уңыш ҡаҙанырға хыяллана.
Рейнхилл дини колледжында Грейс ҡәтғи католик белем ала. Тап шунда, алты йәшлек сағында, театрлаштырылған Раштыуа байрамы тамашаһында Дева Мария ролендә тәүләп сәхнәгә сыға.

# Грейс Келли
## Кинокарьераһы

Нью-Йоркта күскәс, Келли фотомодель булып эшләй башлай һәм шул уҡ ваҡытта Америка драма сәнғәте академияһында актерлыҡ оҫталығын өйрәнә. Ул төрлө пьесаларҙа күп төрлө ролдәрҙе башҡара, әммә бары тик сигарет, һыранан алып эшләпә һәм саң һурҙырғысҡа ҡәҙәре рекламаға контракттар ғына ала.
1949 йылда ул Бродвейға килә һәм Стриндбергтың «Атай» пьесаһында уйнай. 1950-52 йылдарҙа төрлө телевизион программаларҙа күренә. 1951 йылда уны «14 сәғәт» фильмындағы эпизод ролгә саҡыралар.
# Уң Терь

Уң Терь (рус. Правая Терь) — Рәсәй йылғаһы, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лебяжья йылғаһының уң ярына тамағынан 90 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Уң Терь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200012483
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201248
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Корша

Корша — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Соть йылғаһының һул ярына тамағынан 114 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Корша
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011597
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001159
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0