# Ҡытай Олимпия уйындарында

Ҡытай Халыҡ Республикаһы (КХР) беренсе тапҡыр 1952 йылда Хельсинкиҙа йәйге Олимпия уйындарында ҡатнаша. Шул уҡ йылда Халыҡ-ара олимпия комитеты ҠХР-ға ла, Ҡытай Республикаһына ла (Граждандар һуғышында Гоминьдан партияһы еңелгәндән һуң, Тайвань утрауы ғына була) Олимпия уйындарында ҡатнашырға рөхсәт бирә. Тайвандың сәйәси статусы тураһындағы бәхәстәр арҡаһында ҠХР Лейк-Плэсидтағы ҡышҡы Олимпия уйындарына тиклем (1980 йыл) Олимпия уйындарында ҡатнашмай. Ҡытай йыйылма командаһы 1952 йылдан һуң йәйге Олимпия уйындарында тәүге тапҡыр 1984 йылда Лос-Анджелеста сығыш яһай.
Ҡытай милли олимпия комитеты 1979 йылда ойошторола. Граждандар һуғышына тиклем ҡытай спортсылары Ҡытай Республикаһы йыйылмаһы булараҡ сығыш яһай. Һуғыш тамамланғас, Тайвань йыйылма командаһы 1952 йылдан 1976 йылға тиклем Ҡытай йыйылма командаһы составында уйнауын дауам итә. Үҙенең статусын дәғүә иткәнлектән, ҠХР ошо ваҡыт эсендә Олимпия уйындарын инҡар итә. 1979 йылда Халыҡ-ара олимпия комитеты Ҡытай Республикаһы командаһы тураһында резолюция ҡабул итә: ул ошо ваҡыттан тик Тайвань исеменән генә сығыш яһай башлай һәм был ҠХР, ниһайәт, олимпия хәрәкәтенә ҡушыла.
Гонконгтың айырым Милли олимпия комитеты 1950 йылдан бар һәм Олимпиадала 1952 йылдан ҡатнаша. 1997 йылда Гонконг территорияһы ҠХР-ға кире ҡайтарыла һәм махсус административ төбәк статусы ала, әммә олимпия уйындарында айырым команда булараҡ сығыш яһауын дауам итә.
Йәйге Олимпия уйындарында миҙал зачетында XX быуаттың икенсе яртыһында СССР, ә XXI быуатта АҠШ Ҡытайҙың төп дәғүәселәре була.
Ҡытайҙа 2008 йылғы Йәйге Олимпия уйындары һәм 2022 йылғы Ҡышҡы Олимпия уйындары үтә, икеһе лә Пекинда үтә. Пекин тәүҙә йәйге, һуңынан ҡышҡы Олимпия уйындарын ҡабул иткән берҙән-бер ҡала булып тора.
Ҡытайҙар өҫтәл теннисында (улар 37 алтын награданың 32-һен отто), бадминтонда һәм батутта һикереүҙә Олимпия уйындары тарихында миҙал зачетында лидер булып тора. Улар шулай уҡ ауыр атлетикала, художестволы гимнастикала, атыуҙа уңышлы сығыш яһай. Ҡышҡы уйындарҙа шорт-тректа (Корея Республикаһынан һуң икенсе урын) һәм фристайлда ҙур уңыштарға өлгәшә.

# Ҡытай Олимпия уйындарында
## Миҙалдар таблицаһы

| Йәйге Олимпия уйындары Уйындар Ҡатнашыусылар Алтын Көмөш Бронза Бөтәһе Урын 1952 Хельсинки10000— 1956—1980ҡатнашмай 1984 Лос-Анджелес2161589324 1988 Сеул273511122811 1992 Барселона244162216544 1996 Атланта294162212504 2000 Сидней271281614583 2004 Афины384321714632 2008 Пекин6394822301001 2012 Лондон396383122912 2016 Рио-де-Жанейро412261826703 2020 Токио406383218882 Бөтәһе262199173634 | Ҡышҡы Олимпия уйындары Уйындар Ҡвтнашыусылар Алтын Көмөш Бронза Бөтәһе Урын 1980 Лейк-Плэсид240000— 1984 Сараево370000— 1988 Калгари130000— 1992 Альбервиль32030315 1994 Лиллехаммер24012319 1998 Нагано57062816 2002 Солт-Лейк-Сити66224813 2006 Турин762451114 2010 Ванкувер94524117 2014 Сочи66342912 2018 Пхёнчхан81162916 2022 Пекин176942153 бөтәһе22322377 |

# Ҡытай Олимпия уйындарында
## Миҙалдар таблицаһы
### Спорттың йәйге төрҙәре буйынса миҙалдар

| Вид спорта | Алтын | Көмөш | Бронза | Барлығы |
| Һыуға һикереү | 47 | 24 | 10 | 81 |
| Ауыр атлетика | 38 | 16 | 8 | 62 |
| Гимнастика | 33 | 26 | 25 | 84 |
| Өҫтәл теннисы | 32 | 20 | 8 | 60 |
| Атыу | 26 | 16 | 25 | 67 |
| Бадминтон | 20 | 12 | 15 | 47 |
| Йөҙөү | 16 | 21 | 12 | 49 |
| Еңел атлетика | 10 | 12 | 15 | 37 |
| Дзюдо | 8 | 3 | 11 | 22 |
| Тхэквондо | 7 | 1 | 3 | 11 |
| Фехтование | 5 | 7 | 3 | 15 |
| Бокс | 3 | 5 | 6 | 14 |
| Парус спорты | 3 | 3 | 2 | 8 |
| Байдарка һәм каноэла ишеү | 3 | 2 | 0 | 5 |
| Волейбол | 3 | 1 | 2 | 6 |
| Көрәш | 2 | 5 | 8 | 15 |
| Академик ишеү | 2 | 4 | 6 | 12 |
| Велоспорт | 2 | 3 | 3 | 8 |
| Уҡтан атыу | 1 | 6 | 2 | 9 |
| Теннис | 1 | 0 | 1 | 2 |
| Синхронлы йөҙөү | 0 | 5 | 2 | 7 |
| Баскетбол | 0 | 1 | 2 | 3 |
| Карате | 0 | 1 | 1 | 2 |
| Пляж волейболы | 0 | 1 | 1 | 2 |
| Үләндә хоккей | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Футбол | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Хәҙерге биш алыш | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Софтбол | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Гандбол | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Гольф | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Бөтәһе | 262 | 199 | 173 | 634 |

# Ҡытай Олимпия уйындарында
## Миҙалдар таблицаһы
### Спорттың ҡышҡы төрҙәре буйынса миҙалдар

| Спорт төрө | Алтын | Көмөш | Бронза | Барлығы |
| Шорт-трек | 12 | 16 | 9 | 37 |
| Фристайл | 5 | 8 | 4 | 17 |
| Конькиҙа йүгереү спорты | 2 | 3 | 4 | 9 |
| Фигуралы шыуыу | 2 | 3 | 4 | 9 |
| Сноуборд | 1 | 2 | 0 | 3 |
| Кёрлинг | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Скелетон | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Бөтәһе | 22 | 32 | 23 | 77 |

# Ҡытай Олимпия уйындарында
## 4 һәм унан күберәк алтын миҙалға лайыҡ булыусылар

| № | Спортсы | Спорт төрө | Уйындар | 1 ! | 2 ! | 1 ! | Бөтәһе |
| 001 !1 | У Минься | Һыуға һикереү | 2004—2016 | 5 | 1 | 1 | 7 |
| 002 !2 | Цзоу Кай | Спорт гимнастикаһы | 2004—2012 | 5 | 0 | 1 | 6 |
| 003 !3 | Ма Лун | Өҫтәл теннисы | 2012—2020 | 5 | 0 | 0 | 5 |
| 003 !3 | Чэнь Жолинь | Һыуға һикереү | 2008—2016 | 5 | 0 | 0 | 5 |
| 005 !5 | Го Цзинцзин | Һыуға һикереү | 2000—2008 | 4 | 2 | 0 | 6 |
| 006 !6 | Ван Мэн | Шорт-трек | 2006—2010 | 4 | 1 | 1 | 6 |
| 007 !7 | Ван Нань | Өҫтәл теннисы | 2000—2008 | 4 | 1 | 0 | 5 |
| 007 !7 | Фу Минся | Һыуға һикереү | 1992—2000 | 4 | 1 | 0 | 5 |
| 009 !9 | Ли Сяопэн | Спорт гимнастикаһы | 2000—2008 | 4 | 0 | 1 | 5 |
| 010 !10 | Дэн Япин | Өҫтәл теннисы | 1992—1996 | 4 | 0 | 0 | 4 |
| 010 !10 | Чжан Инин | Өҫтәл теннисы | 2004—2008 | 4 | 0 | 0 | 4 |
| 010 !10 | Ши Тинмао | Һыуға һикереү | 2016—2020 | 4 | 0 | 0 | 4 |