yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яҡуп (исем)

Яҡуп — төрки халыҡтар араһында ғәрәптәрҙән таралған ир-ат исеме.

# Яҡуп (исем)
## Этимологияһы

Яҡуп — «ҡаршылыҡ белдереүсе», «егәрле, хәйләкәр», «игеҙҙең һуңғыһы» мәғәнәләрендәге ир балаларға ҡушылған мосолман исеме.

# Яҡуп (исем)
## Билдәле шәхестәр

Яҡуп Ҡолмой (7 сентябрь 1918 йыл — 11 октябрь 1994 йыл) — башҡорт совет шағиры, журналист. 1940 йылдан — КПСС, 1944 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙниәт хеҙмәткәре (1978) һәм атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1988).
Яҡуп Йыһангир улы Чанышев (27 февраль 1892 йыл — 6 ноябрь 1987 йыл) — хәрби эшмәкәр, генерал-лейтенант (1944). 4-се дәрәжә Георгий тәреһе, ике Ленин (1945, 1945), дүрт Ҡыҙыл Байраҡ (1920, 1944, 1945, 1947), 2-се дәрәжә Суворов (1944), 1-се дәрәжә Кутузов (1944), Үзбәк ССР-ының Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1923), һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1967, 1968) ордендары кавалеры.
Яҡуп ибн Ноғман әл-Болғари — тарихсы, ҡазый.

# Яҡуп (исем)
## Фамилияларҙа

Яҡупова Гөлнур Миҙхәт ҡыҙы (24 июнь 1948 йыл) — башҡорт шағиры, яҙыусы, тәржемәсе. Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союздары ағзаһы (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998). Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы (2020), Жәлил Кейекбаев (2006) һәм Муса Гәрәев (2012) исемендәге премиялар лауреаты. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2018).
Яҡупова Мәүлиҙә Мөхтәр ҡыҙы 25 ноябрь 1952 йыл) — журналист һәм дәүләт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының Үҙәк Һайлау комиссияһы Аппараты етәксеһе урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
Яҡупов Ғилман Ғирфан улы (20 март 1925 йыл — 11 февраль 2012 йыл) — СССР-ҙың партия һәм дәүләт эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Хәйбулла районының почётлы гражданы (2007).
Яҡупов Нәзим Мөхәмәтйән улы (7 июль 1928 йыл — 20 февраль 2009 йыл) — хәрби хеҙмәткәр һәм тарихсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1956 йылғы Венгрия ваҡиғаларында ҡатнашыусы, гвардия подполковнигы. Советтар Союзы Геройы (1957). Тарих фәндәре докторы (1970), профессор (1972). Украина ССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1987).

# Яҡуп (исем)
## Топонимикала

Яҡуп (Силәбе өлкәһе) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡыҙыл Армия районындағы ауыл. Шумово ауыл биләмәһе составына инә.
Яҡуп (Кушнаренко районы) — Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районындағы ауыл
Яҡуп (Көйөргәҙе районы) — Башҡортостан Республикаһының Көйөргәҙе районындағы ауыл
Яҡуп (Ҡариҙел районы) — Башҡортостан Республикаһының Ҡариҙел районындағы ауыл

# Яҡуп (исем)
## Әҙәби герой

Яҡуп — Мостай Кәримдең «Ҡара һыуҙар» поэмаһында тол ҡатындың ире, һатлыҡ йән.
Яҡуп — Зәйнәб Биишеваның «Өс таған» повесындағы образ.
# Курма (Лумпун ҡушылдығы)

Курма — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лумпун йылғаһының һул ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Курма (Лумпун ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100039030
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103903
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кәзкәй

Кәзкәй — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районындағы ауыл. Кәзкәй ауыл биләмәһенең административ үҙәге.

# Кәзкәй
## География

Ауыл Башҡортостан Республикаһы менән сик буйында, Аҡтаныш ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 11 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Кәзкәй
## Тарих

Кәзкәй (Ҡаҙыҡай) — ҡырғыҙ ырыуы башҡорттарының ауылы. XVII быуатта нигеҙләнгән. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Ҡырғыҙ улусы Ябалаҡ түбәһенә ҡарай, 1865 йылда был өйәҙ Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Аҡтаныш улусы составына керә.
XX быуат башында 2 хужалыҡ магазины, мәсет (1844 йылдан билдәле), бакалея кибете теркәлгән.
1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составына керә.
1929 йылда ауылда «Яңы Тормош» колхозы ойошторола, 1955 йылда ул «Изаиль» (1965 йылдан — Ленин исемендәге, хәҙерге ваҡытта — «Аишево») колхозы составына инә.

# Кәзкәй
## Халҡы

1795 йылда ир енесле 80 башҡорт; 1816 йылда — 129 башҡорт; 1834 йылда — 199 башҡорт; 1912 йылда — 714 аҫаба башҡорт, 274 татар крәҫтиәне йәшәй.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1884 | 1897 | 1908 | 1920 | 1926 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 |
| 839 | 818 | 828 | 951 | 855 | 577 | 463 | 585 | 475 | 351 | 335 |

# Кәзкәй
## Инфраструктура

Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Ауылда урта мәктәп, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.
# Сальвадор

Республика Эль-Сальвадор — (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
# Чой (Вашка ҡушылдығы)

Чой — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вашка йылғаһының уң ярына тамағынан 412 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Чой (Вашка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000046507
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004650
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хальмер-Яха (Тирва-Яха ҡушылдығы)

Хальмер-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тирвы-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Хальмер-Яха (Тирва-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043679
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304367
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Аҡбуҙат (ипподром)

«Аҡбуҙат» ипподромы — үҙенең исемен башҡорт халҡының толпары исеменән алған. Ул 1968 йылда төҙөлә башлай. 1982 йылдың 26 июлендә беренсе ат сабыштары үткәрелә.

# Аҡбуҙат (ипподром)
## Тарих

Ипподром тарихы 1883 йылға барып тоташа. Ошо йылда Рәсәй йылҡысылығы һәм йылҡысылыҡ заводы етәкселеге тарафынан Өфөлә ипподром менән ат һарайы төҙөүгә ҡарар сығарыла.
1892 йылдағы «Коннозаводство и коневодство» сыҡҡан журналда (№ 12 26 август) Рәсәйҙәге 36 ипподром араһында иҫкә алынған.
1924 йыл Башҡорт АССР-ы Наркоиземы тарафынан республикала юртаҡ аттарҙы һынау ипподромы тураһында ҡарары менән ул төҙөлөп бөтә.
1968 йылда БАССР Хөкүмәте ҡарары менән яңы ипподром төҙөлә башлай. 1982 йылдың 26 июлендә беренсе ат сабыштары үткәрелә.
2005 йылда республика хөкүмәте тарафынан реконструкциялау тураһында ҡарар ҡабул ителә. Иппадормда 4 ҡатлы төп трибуна бар. Быяла менән көпләнгән заманса йыһазландырылған бинала бер юлы 5 мең тамашасы ял итә ала. Бынан тыш ,төп трибуна бинаһында ипподром администрацияһы ат сабыштырыусылар өсөн сисенеү һәм йыуыныу бүлмәләре, табип кабинеттары бар. Ябыҡ манеж әлегә Рәсәй Федерацияһының бер регионында ла юҡ. Ипподромда 108 ат тотоу өсөн 3 ат һарайы, ситтән килгән спорсылар өсөн ҡунаҡхана, аттар өсөн 70 урынлы һарай-ҡуналҡа яңынан төҙөлгән.

# Аҡбуҙат (ипподром)
## Ҡоролмалар

Ҡапламамаһы металл конструкцияларынан эшләнде.
# 1915 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1915 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1915 MCMXV |
| Юлиан стилендә | 1914 — 1915 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2667 — 2668 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7423 — 7424 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5675 — 5676 ה'תרע"ה — ה'תרע"ו |
| Мосолман календары | 1333 — 1334 |
| Боронғо әрмән календары | 1364 ԹՎ ՌՅԿԴ |
| Ҡытай календары | 4611 — 4612 (с 14 февраль) 甲寅 — 乙卯 синий тигр — синий заяц |
| Эфиопа календары | 1907 — 1908 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1971 — 1972 |
| - Шака самват | 1837 — 1838 |
| Иран календары | 1293 — 1294 |
1915 (бер мең туғыҙ йөҙ ун бишенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йома көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1915 йылы, 2 мең йыллыҡтың 915 йылы, XX быуаттың 15 йылы, XX быуаттың 2 ун йыллығының 5 йылы, 1910 йылдарҙың 6 йылы.

# 1915 йыл
## Тыуғандар

* 23 ғинуар — Мәғәфүр Хисмәтуллин, режиссёр һәм педагог, БАССР-ҙың һәм РСФСР-ҙың халыҡ артисы.
* 27 ғинуар — Харисов Мәлих Харис улы, башҡорт шағиры.
* 7 март — Мөхәммәт Хәйзәров, башҡорт яҙыусы.
* 15 март — Әһлетдинов Фәйзулла Хәзи улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1943).
* 21 март — Нуриев Зыя Нурый улы, совет дәүләт һәм партия эшмәкәре, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1975).
* 1 май — Арыҫланов Тимер Гәрәй улы, шағир.
* 23 май — Дәүләтов Бәкер Рәхим улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 12 август — Фәрхетдинов Мирғәй Әхмәй улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 20 сентябрь — Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1940).
* 28 декабрь — Янбулатова Рәғиҙә Сәйетғәли ҡыҙы, Башҡорт АССР-ының халыҡ (1954), РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1955) артисы.
# Өфө тимер юл институты

Өфө тимер юл институты – Һамар дәүләт тимер юл университеты филиалы.

# Өфө тимер юл институты
## Тарих

1958 йылда Өфөлә имер юл системаһында эшләгән, производствонан айырылмай уҡыған студенттарға ярҙам итеү өсөн Куйбышев транспорт инженерҙары институтының уҡытыу һәм консультациялар биреү пункты ойошторола.
Өфө тимер юл институты бөгөн:
* Өфө тимер юл техникумы (УТЖТ)
* Юғары профессиональ белем биреү факультеты(ФВПО).
1959 йылғы РСФСР юл хужалығы министрлығы ҡарары нигеҙендә Өфөлә юлдарҙы контролдә тотоу һәм яңы тимер юлдар һалыу буйынса урта звено белгестәрен әҙерләү техникумы булдырыла.
1963 йылдан яңы уҡыу йүнәлештәре, ситтән тороп уҡыу бүеге асыла. Техникумды тамамлағандар илдең төрлө тимер юл юғары уҡыу йорттарында,башлыса Куйбышев тимер юл транспорты институтында уҡыуын дауам итә.
Өфө уҡытыу һәм консультациялар пункты (филиал) 1998 йылда М.Т.Елизаров исемендәге Һамар тимер юл транспорты инженерҙары институты ректоры бойороғо ( №172 03.06.1998 й.) нигеҙендә институт итеп үҙгәртелә.
Өфө тимер юл институты тимер юл һәм башҡа өлкәләр өсөн инженерҙар әҙерләй, тимер юл белгестәрен әҙерләү һәм ҡайтанан әҙерләү, уларҙың квалификацияһын үҫтереү кеүек эмәкәрлек алып бара .
В филиале осуществляется подготовка специалистов по программам высшего и среднего профессионального образования по очной и заочной формам обучения (на бюджетной и коммерческой основе) Институтта көндөҙгө һәм ситтән тороп уҡыу бүлегендә юғары һәм урта профессиональ белем биреү программалары буйынса белгесәтрә әҙерәләү ойошторолған (бюджет һәм коммерция нигеҙендә).
Институтта түбәндәге белгестәр әҙерләнә :
* Тимер юл составтарын (транспортын) йөрөтөү.
* Поездар хәрәкәтен булдырыу системаһы.
* Тимер юл, күперҙәр һәм транспорт тоннелдәрен төҙөү .
* Тимер юлды эксплуатаҡиялау.
Өфө институты тулы юғары белем бирмәй– 2 йыл (көндөҙгө) һәм 3 йыл (ситтән тороп) уҡығандан һуң юғары курс студенттары Һамар тимер юл дәүләт университетына Һамарға уҡырға бара. Студенттар һаны – 2560 кеше.
Институтта уҡыу-уҡытыу процессын ойоштороуға кәрәкле бөтә уҡыу әсбаптары, лабораториялар һәм спорт базаһы, мультеимедиа саралар бар . Һамар ДТЮУ-ның уҡытыу-методик ресурстарын, алыҫтан тороп уҡыу порталын ҡулланып була. Программалар системалары,уҡытыу- методик материалдар китапханала электрон рәүештә һаҡлана .
Студенттар практиканы «Рәсәй тимер юлдары» ААЙ предприятиеларында үтә .
Директоры –Захаров Владимир Юрьевич.
Һамар ДТЮУ-ның Өфө институты адресы-Өфө, Ухтомский урамы,33.
# Байғусҡар (исем)

Байғусҡар — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Байғусҡар исеме бар.

# Байғусҡар (исем)
## Этимологияһы

Байғусҡар исеме — саф башҡорт исеме, «бай» һәм «ҡусҡар» һүҙҙәре ҡушып яһалған, ҡусҡар мөгөҙлө - ғаиләлә малайҙар күп тыуһын тигән теләкте белдергән

# Байғусҡар (исем)
## Фамилия

Байғусҡаров фамилияһы Байғусҡар исеменән -ов ҡушымтаһы менән барлыҡҡа килгән.
Байғусҡаров Зариф Закир улы (30 июнь 1967 йыл) — юрист, сәйәсмән. Рәсәй Федерацияһының 7-8-се саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы һәм Дәүләт Думаһының Дәүләт ҡоролошо һәм ҡануниәт буйынса комитеты ағзаһы.
Байғусҡаров Ильяс Радик улы — барбер, "Әңгәмә" ютуб-каналының хужаһы, артист, башҡорт активисты. 2024 йылдың 18 февралендә Баймаҡ эше буйынса ҡулға алына.

# Байғусҡар (исем)
## Ауылдар

Байғусҡар (икенсе атамаһы Тиргәмеш; рус. Байгускарово) — Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районындағы ауыл.
# Шифалы юшан

Шифалы юшан (рус. Веро́ника лека́рственная, лат. Verónica officinalis) —юл япрағы һымаҡтар (Plantaginaceae) ғаиләһенән күп йыллыҡ үлән үҫемлек, һабағының оҙонлоғо 50 см-ға етә. Июндән алын көҙгә тиклем аҡһыл зәңгәр сәскә ата, июлдә орлоғо өлгөрә.

# Шифалы юшан
## Таралыуы

Европаның бөтә территорияһында, Төркиә һәм Кавказ артында таралған. Башҡортостанда киң тарлған үҫемлек. Урманда һәм урман ситтәрендә үҫә.
* О. В. Томе, «Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz», 1885 китабынан ботаник иллюстрация
# Кесе Шатьма

Кесе Шатьма — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға Цивиль йылғаһының һул ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Кесе Шатьма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400412112100000193
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100019
* Бассейн коды — 08.01.04.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гришта-Иоль

Гришта-Иоль — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Зырянская Ежуга йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Гришта-Иоль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000048051
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004805
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вежаю (Вымь ҡушылдығы)

Вежаю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы/ Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вымь йылғаһының уң ярына тамағынан 401 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.

# Вежаю (Вымь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020657
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002065
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Безымянка (Медведица ҡушылдығы)

Безымянка — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Медведица йылғаһының һул ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Безымянка (Медведица ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — [[Медведица (Дон ҡушылдығы)|Медведицайылғаһы Терса йылғаһы менән ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300312107000009134
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000913
* Бассейн коды — 05.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Альбока

Альбока (баск. alboka, исп. albogue) — баск тынлы музыка ҡоралы. Испанияның Бискайя, Гипускоа һәм Наварра провинцияларында таралған.

# Альбока
## Тасуирламаһы

Бынан тыш, тын алыуҙы туҡтатыу һәм тәьмин итеү өсөн телсек тирәләй хайуан мөгөҙөнән ҡамыш ҡалпаҡ кейелә түңәрәк тын алыу даими уйнау өсөн. На баск теле альбок уйынсыһы тип атала albokari Альбок йырсыға бубналағы аккомпанемент өсөн ҡулланыла.
Альбока Басктар төбәгенән Сыҡһа Ла, Бындай ҡоралдарҙы Бөтә Испанияла, Шул Иҫәптән Мадридта ла табырға мөмкин (gaita serranaturullugaita gastorena Исемдең килеп сығышы ғәрәп al-bûq (البوق
Һыбыҙғылар тотош ҡамыштан, бармаҡтары менән тишекле ҙур булмаған диаметрлы көй торбаһынан һәм традицион рәүештә хайуан мөгөҙөнән эшләнгән ҡыңғырауҙан яһала. Хайуан мөгөҙөнән яһалған ҡалпаҡ ғәҙәттә идиоглот ҡамышын үҙ эсенә ала. Был ҡоралдар Мысырҙа беҙҙең эраға тиклем 2700 йылда табылған бер үҫмер идиоглотлы инструменттарҙан барлыҡҡа килгән. Мысырҙа Боронғо батшалыҡ осоронда (беҙҙең эраға тиклем 2778-2723 йылдар) меметтар Саккаррала ете кәшәнә рельефында, Гизала алты кәшәнәлә һәм Хенткаус королеваһы пирамидаһында һүрәтләнә. Һуңғараҡ ҡамыш торбаһына резонансты көсәйтеү өсөн рожкалар өҫтәлә. Ҡамыш тирәләй ҡалпаҡтар ҙа өҫтәлә, һәм уйынсы ҡамышты активациялау урынына, уны ауыҙына тотоу урынына, рожков торбаһына өрөп өрөргә тейеш була.
Альбоктың ике ҡамыш көпшәһе, һәр осонда ағас тотҡаһы һәм рожок бар. Бәлки, ул ике ҡамыш көпшәһенән торған марокко икеләтә һыбыҙғыһынан килеп сыҡҡандыр, уларҙың һәр береһе һыйыр мөгөҙө менән тәьмин ителгән. Альбок Испанияла 13-сө быуат аҙағында барлыҡҡа килә. Был хаҡта уйланырға мөмкин Poema de Alexandre
Билдәле Alboka Ул шулай уҡ хәҙерге төркөмдәргә берләштерелә Kalakan
# Ҡаласыҡ (фильм)

«Ҡаласыҡ » (һинд कस्बा, Kasba ) ― Һиндостан драматик фильмы (1991 йыл). Сценарийҙың авторы һәм режиссёры ― Кумар Шахани. Фильмдың сюжеты урыҫ яҙыусыһы Антон Павлович Чеховтың «В овраге» повесына нигеҙләнгән. Фильм һинд параллель киноһы хәрәкәтенедә бик мөһим эш тип һанала. Был йүнәлештәге фильмдар 1990-сы йылдарҙа ҡулланылыуҙан сыҡҡансы, Кумар Шахани фильмы иң һуңғыһы булып тора.Ҡалып:Нет в источнике.

# Ҡаласыҡ (фильм)
## Сюжет

Фильмда ҡаласыҡтағы эшҡыуар Манирамдың кешеләргә иҫкереп-боҙолған ашамлыҡ һатыуы күрһәтелә. Уның аҡылға тулы түгел кесе улының ҡатыны Тежу һатыу эштәрен алып бара. Манирамдың өлкән улы туй үткәрергә тип атаһы янына ҡайта, ләкин уның бер эше лә килеп сыҡмай. Туйҙың икенсе көнөндә ул ҡатыны янынан ҡасып китә, ләкин Дели полицияһы уны ҡулға ала. Полиция Манирамдың бизнесын тикшерә, ә Тежу ҡомһоҙлоҡтан аҡылдан шаша башлай[8].

# Ҡаласыҡ (фильм)
## Бүләктәр һәм тәнҡит

«Ҡаласыҡ» фильмы Кумар Шаханиҙың өсөнсө фильмы була. Ул Filmfare Awards премияһына «Тәнҡитселәр фекеренсә иң яҡшы фильм» номинацияһында бүләкләнә.
«Ҡаласыҡ» фильмы быға тиклемге Шахани фильмдарына оҡшамаған бик яй һәм мелодраматик стилдәге фильм. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ул байтаҡ тәнҡитселәрҙең яҡшы баһаламаһын ала. Ellipsis киноблогы фильмға ыңғай рецензия бирә һәм фильмдағы «иң ныҡ йоғонто яһаусы эстетик элементтарҙың береһе булып кинокамераның геройҙарҙың психологик һәм эмоциональ кәйефтәренә параллель рәүештә позицияланыуы тора, ә ишек-тәҙрәләр, фильм буйына персонаждар хәрәкәтендә интерьер һәм тышҡы пейзаждар менән бер бөтөн булып ҡушылып, социаль инерцияны һәм хатта ауыл декадансын барлыҡҡа килтерә. Ҡайһы саҡ Шахани ғаилә тарихы менән бәйле төрлө йолаларға һәм традицияларға акцент яһай, был антропологтарға хас тормошҡа фәлсәфәүи ҡарашты хәтерләтә».
# Ольховка (Уҫы районы)

Ольховка (элекке атамаһы — Уймужбаш) — Рәсәй Федерацияһы Пермь крайы Уҫы ҡала округындағы ауыл.

# Ольховка (Уҫы районы)
## Географик урынлашыуы

Уймуж йылғаһы буйында, район үҙәге Уҫы ҡалаһынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 20 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Ольховка (Уҫы районы)
## Тарихы

Ғәйнә улусы Уймуж ауылы башҡорттары килеп төпләнгәндәр
1926 йылда ауылда 70 башҡорт һәм 76 урыҫ йәшәгән.

# Ольховка (Уҫы районы)
## Халҡы

2002 йылда 34 кеше (урыҫтар — 76%) даими йәшәгән, 2010 йылда — 28 кеше.
# Сибиряк-Ёль

Сибиряк-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пив-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сибиряк-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000015777
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001577
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пинжанка

Пинжанка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кылт йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Пинжанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100039504
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103950
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Халуре-Яха

Халуре-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Хасуй-Нгыня-Се йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Халуре-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300037252
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303725
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3