yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сидорова Ефросиния Сергеевна

Ефросиния Сергеевна Сидорова (16 февраль 1930 йыл — 30 июль 2018 йыл) — СССР һәм Рәсәй фольклорсыһы һәм педагогы, филология фәндәре кандидаты (1973), Сыуашстан Республикаһының К. В. Иванов исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1988),.
Фольклор һәм әҙәбиәт проблемалары буйынса 100-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

# Сидорова Ефросиния Сергеевна
## Биографияһы

1930 йылдың 16 февралендә Сыуаш АССР-ы Мариин-Посад районы Үрге Ирх-Сирмы ауылында тыуған.
1950 йылда — Сыуаш дәүләт уҡытыусылар институтын, 1956 йылда Сыуаш дәүләт педагогия институтының тарих-филология факультетын тамамлаған. Шунда уҡ белем алыуын дауам итә һәм 1963 йылда, «Сыуаш көнкүреш әкиәте» («Чувашская бытовая сказка») темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлап, аспирантураны тамамлай.
Сыуаш АССР-ы Батыр районының Яншиха ете йыллыҡ мәктәбендә рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләгән. Һуңынан Байкал аръяғы крайында йәшәй һәм эшләй, Чита педагогия институтында (1962 йылдан, хәҙерге Н. Г. Чернышевский исемендәге Байкал аръяғы дәүләт гуманитар-педагогия университеты) уҡыта,
1962—1963 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Себер бүлексәһенең Байкал аръяғы комплекслы Ғилми-тикшеренеү институтының ғилми хеҙмәткәре.
1963—1967 йылдарҙа — Минск ҡалаһының 93-сө урта мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.
1967—1977 йылдарҙа Ефросиния Сергеевна Сыуаш АССР-ы Министрҙар Советы ҡарамағындағы Тел, әҙәбиәт, тарих һәм иҡтисад ғилми-тикшеренеү институтынының әҙәбиәт һәм фольклор бүлеге өлкән ғилми хеҙмәткәре һәм мөдире,
1977—1990 йылдарҙа Сыуаш дәүләт университетының сыуаш әҙәбиәте кафедраһында өлкән уҡытыусы, Сыуаш дәүләт гуманитар фәндәр институты әҙәбиәт һәм фольклор бүлегенең өлкән ғилми хеҙмәткәре булып эшләй.
2018 йылдың 30 июлендә Мәскәүҙә вафат булған, Чебоксарҙа ерләнгән. П. А. Сидоров кейәүҙә була.

# Сидорова Ефросиния Сергеевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Сыуашстан Республикаһының К. В. Иванов исемендәге дәүләт премия лауреаты (1988),
* Сыуашстан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре (1997).
# Бактериология

Бактериоло́гия — бактериялар тураһында фән. Микробиология фәненең бер бүлеге.
Бактериоло́гия үҙ сиратында айырым дисциплиналарға (подразделы) бүленә:
Уларҙы айырыу алыу һәм аныҡлау ысулдарын өйрәнә. Патоген бактерияларға ҡарата иммунитет булдырыу юлдарын асыҡлай.
Кешене һәм хайуандарҙы зарарлаусы инфекцион ауырыуҙарҙы иҫкәртеү, булдырмау юлдарын аныҡлай. Дауалау сараларын билдәләй.
Тупраҡ уңдырышлығын арттырыуҙағы, үҫемлектәрҙе туҡландырыуҙағы әһәмиәтен асыҡлай.
Ауыл хужалығы продукцияһы эшкәртеү юлдарын өйрәнә (силослау, тоҙлау, әсетеү һәм башҡалар).
# Яңы Киҙгән ауыл Советы (Борай районы)

Яңы Киҙгән ауыл Советы — Борай районы составындағы 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452966. ОКАТО коды — 80218834000. Таҙлар ауыл Советы менән берләштерелә.

# Яңы Киҙгән ауыл Советы (Борай районы)
## Ауыл Советы составы

Яңы Киҙгән ауылы — административ үҙәк, Иҫке Киҙгән ауылы.

# Яңы Киҙгән ауыл Советы (Борай районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы белдерә:
   Яңы Киҙгән ауыл Советының Яңы Киҙгән, Иҫке Киҙгән ауылдарын Таҙлар ауыл Советы составына индерергә. Таҙлар ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
2008 йылда Балтас районы, Кәшкәләү ауыл Советы, Таҙлар ауыл Советы, Шуҡшан ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш ( «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).
# Пишляйка

Пишляйка — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Челновая йылғаһының уң ярына тамағынан 17,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Пишляйка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200312110000029096
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002909
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Клостермансфельд

Клостермансфельд (нем. Klostermansfeld) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2560 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,8 км². Диңгеҙ кимәленән 249 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6308 һәм автомобиль коды — MSH.
# Балта

Балта — металдан эшләнгән, ҡырҡыу өсөн йөҙө булған, ғәҙәттә ағас һапҡа беркетеп ҡуйылған эш ҡоралы. Балта унар мең йылдар буйы урман киҫеү, ағас эшкәртеү, һуғыш ҡоралы булараҡ ҡулланылған. Балтаның төрлө формалары бар, улар барыһы ла балта башынан һәм балта һабынан тора.
Иң беренсе балтаны тәүтормош кешеләре осло ташты ағас һапҡа бәйләп эшләгәндәр. Был ҡорал сүкеш, ҡасау, ҡырғыс һәм ҡорал булып хеҙмәт иткән. Һуңыраҡ балтаны баҡырҙан, бронзанан, тимерҙән эшләү ысулдарын өйрәнгәндәр.
# Жарлы

Жарлы (Джарлы) — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Кумак йылғаһының уң ярына тамағынан 140 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 110 км.

# Жарлы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Иглинск гидроузеленән Орск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000412112200003062
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200306
* Бассейн коды — 12.01.00.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сауҙагәр Панченко йорто (Константиновск)

Сауҙагәр Панченко йорто — Ростов өлкәһенең Константиновск ҡалаһындағы йорт. 1910 йылда төҙөлгән, бинала Көнкүреш йорто урынлашҡан. Бина архитектура ҡомартҡыһы булып тора (31.12.2002 йылдың 124-се ҡарары).
Адресы: Ростов өлкәһе, Константиновск ҡалаһы, Карташов урамы, 35.

# Сауҙагәр Панченко йорто (Константиновск)
## Тарихы

XIX быуат аҙағында — XX быуат башында Константиновск ҡалаһында күп биналар эклектика архитектура стилендә төҙөлгән. Был стиль бер үк бинала рококо, барокко, Ренессанс һәм модерн конструктив һәм декоратив формаларын берләштерә. Эклектика стилендә ҡоролған йорт өлгөһө булып сауҙагәр Панченконың ике ҡатлы кирбес йорто тора. Был йорт ҡатын-ҡыҙҙар реаль училищеһы өсөн 1910 йылда Ростовтың беренсе гильдиялы сауҙагәре, ҡағыҙ фабрикаһы һәм таш күмер руднигы хужаһы, Ростовтың почетлы гражданы Панченко Иван Степанович аҡсаһына төҙөлә, шунда уҡ аптека ла урынлаша.
Панченко Иван Степанович йәмәғәт эшмәкәре, Александр II һәйкәле буйынса Ростов ҡалаһы думаһы комитеты ағзаһы, Николаев ҡала дауаханаһы төҙөлөшө буйынса комитет ағзаһы, Ростов ҡалаһы думаһының күп йыллыҡ ағзаһы булып тора. Сауҙагәр аҡсаһына дауаханалар һәм сиркәүҙәр төҙөлә. Уның ҡатыны, Капитолина Семеновна, Дондағы Ростовта Екатерина ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһының хөрмәтле попечителе була.
Үҙ ваҡытында бинаның беренсе ҡатында Валентиновичтың склад һәм аптека магазины урынлаша, шулай уҡ бында медицина ярҙамы алырға мөмкин була. Йорттоң икенсе ҡатында ҡатын-ҡыҙҙар реаль училищеһы биләй.
Хәҙерге ваҡытта йортта көнкүреше йорто урынлашҡан. Өлкә инспекцияһының Баш идаралығының 2002 йылдың 31 декабрендәге 124-се бойороғона ярашлы, сауҙагәр Плотниковтың сауҙа йорто бинаһы төбәк әһәмиәтендәге архитектура ҡомартҡыһы тип таныла.

# Сауҙагәр Панченко йорто (Константиновск)
## Тасуирламаһы

Сауҙагәр Плотниковтың ике ҡатлы кирбес йорто эклектика стилендә төҙөлгән. Бинаның ике ҡаты таш менән көпләнгән, ҡат ара кәрнизе, кәрнизде ослаусы пилястралар, сандрик менән тәҙрәләре бар. Ике урам яғынан бинаға ике инеү урыны бар.
# Калуга

Калуга (рус. Калуга) — Калуга өлкәһенең үҙәге.

# Калуга
## Географияһы

Ока йылғаһы ярында урынлашҡан.

# Калуга
## Билдәле шәхестәре

* Денисов Евгений Тимофеевич (19.06.1930), ғалим-физик-химик. Башҡорт дәүләт университетының химик кинетика кафедраһын ойоштороусыларҙың береһе һәм 1969—1971 йылдарҙа ошо кафедра мөдире. Химия фәндәре докторы (1966), профессор (1970). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001).
* Попов Анатолий Николаевич (13.03.1936), юғары мәктәп ветераны, ғалим-тау инженеры. 1961 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1983–2002 йылдарҙа тау эштәре һәм ғәмәли механика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1982), профессор (1985). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1996). Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте премияһы лауреаты (1999).

# Калуга
## Мәғариф

* Калуга дәүләт университеты

# Калуга
## Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Уртаса максимум, °C | −6,6 | −5 | 1,4 | 10,3 | 18,7 | 21,5 | 23 | 21,9 | 15,7 | 9 | 0,7 | −1,2 | 8,2 |
| Уртаса температура, °C | −10,1 | −9 | −3,5 | 5,7 | 12,7 | 15,8 | 17,5 | 16,3 | 10,9 | 5,4 | −1,9 | −6,6 | 4,4 |
| Уртаса минимум, °C | −13,5 | −12,9 | −7,4 | 1 | 6,7 | 10,1 | 12 | 10,7 | 6,1 | 1,8 | −4,5 | −9,5 | 0,1 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 39 | 33 | 35 | 39 | 43 | 77 | 80 | 71 | 55 | 50 | 53 | 55 | 630 |
| Сығанаҡ: Гидрометцентр России ||||||||||||||

# Калуга
## Транспорты

Калуга — илдең эре транспорт-логистик үҙәге.
# Күгәрсен (йондоҙлоҡ)

Күгәрсен (йондоҙлоҡ) (лат. Columba) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — α Col, яҡтылығы 2,65 була. Майҙаны буйынса урыны — 54.
# Черья-Ты-Вис

Черья-Ты-Вис — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кара йылғаһының уң ярына тамағынан 168 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Черья-Ты-Вис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112103000090479
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009047
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Авдон ауыл Cоветы (Өфө районы)

Авдон ауыл Cоветы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Өфө районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Авдон ауылы.

# Авдон ауыл Cоветы (Өфө районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Йәрмөхәмәт (исем)

Йәрмөхәмәт — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Йәрмөхәмәт исеме бар.

# Йәрмөхәмәт (исем)
## Этимологияһы

Йәрмөхәмәт фарсы телендәге йәр (дуҫ, иптәш) һәм ғәрәп телендәге мөхәмәт һүҙҙәре ҡушылып төҙөлгән исем.

# Йәрмөхәмәт (исем)
## Билдәле кешеләр

Йәрмөхәмәт Хажиев (? — 3 июнь 1740 йыл) — башҡорт старшинаһы. 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе.
Арыҫланов Йәрмөхәмәт Баймөхәмәт улы (1910 йыл — 1986 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, 112-се башҡорт кавалерия (16-сы гвардия Чернигов) дивизияһы ҡыҙылармеецы), Башкавдивизияның 35-се уҡсылар полкы кавалерисы. 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985).
Ҡунаҡов Йәрмөхәмәт Йомағужа улы (Йәрмөхәмәт Йомағужин; 1794 йыл — ?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.

# Йәрмөхәмәт (исем)
## Фамилия

Йәрмөхәмәтов Зиннур Ғөбәйҙулла улы (3 февраль 1948 йыл) — иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре докторы (2005). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1998).
Йәрмөхәмәтов Зөлҡәрнәй Әнәс улы (рус. Ярмухаметов Зулкарнай Анасович; 17 ғинуар 1917 йыл — 18 июнь 1999 йыл) — уҡытыусы, Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.
Йәрмөхәмәтова Миңлебикә Кинйәбай ҡыҙы (1939 йыл) — малсылыҡ алдынғыһы. Архангел районы Свердлов исемендәге колхоздың элекке һауынсыһы. III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры, Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981).

# Йәрмөхәмәт (исем)
## Ауылдар

Йәрмөхәмәт (рус. Ярмухаметово) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл.
Йәрмөхәмәт (рус. Ермухаметово) — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл
# Еланная (Дунаева ҡушылдығы)

Еланная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Дунаева йылғаһының һул ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Еланная (Дунаева ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027573
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202757
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Михеева Мария Ивановна

Михеева Мария Ивановна (1884-1969) — карел әкиәтсеһе, эпик йырҙар башҡарыусы.

# Михеева Мария Ивановна
## Биографияһы

Мария Ивановна Михеева 1884 йылда Архангельск губернаһының Кемь өйәҙендә Алаярви (Алозерск) ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Атаһы - Корккиев Иван Васильевич.
18 йәштән кейәүгә сыға, ғаиләлә 5 бала була. Крәҫтиән эштәре, балыҡсылыҡ менән шөғөлләнә. Совет-фин һуғышы ваҡытында, 1921 йылда Финляндияға китә, Турку губернаһында байҙарҙың хужалығында батраклыҡта була. 1924 йылда кире ҡайтып, колхозда эшләй.
1941 йылдың апрелендә Мария Ивановна Ухта әкиәтселәре конференцияһында ҡатнаша, Калеваланың 100-йыллыҡ юбилейында (1949) ҡатнаша, Мәскәүҙә карел сәнғәте смотрында сығыш яһай (1951). Ватан һуғышы ваҡытында Сегежа ҡалаһына эвакуациялана, Архангельск өлкәһендә урман заводында эшләй. Карелия азат ителгәндән һуң тыуған яғына ҡайта һәм колхозда эшләй. Мария Михеева 1969 йылдың 2 майында вафат була, Калевала зыяратында ерләнә.
1952 йылда СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы
КАССР Юғары Советы Президиумының почет грамотаһы менән бүләкләнгән

# Михеева Мария Ивановна
## Мираҫы

РФА Карел ғилми үҙәгенең Тел, әҙәбиәт һәм тарих институтында әкиәтсенән яҙып алынған 250-нән ашыу әкиәт, рун һәм йырҙар, 400-ҙән ашыу мәҡәл, әйтем һәм йомаҡтар һаҡлана.
Эпик бала сағы әкиәт һөйләйәсәк һәм йырҙар йырлай башлағас, фольклор традицияларын үҙләштерә өләсәһе менән О И. атаһы һәм иевлева В. Корккоев (Горкоев).
1946 й. фольклорсы В. Я.Евсеев Михееванан «Анни отвергает жениха», «Вяйнямёйни нисходит в утробу Випунена», «Вяйнямёйни освобождает солнце», «Лемминкяйни на пиру в Пяйвёле», «Охота на лося», "Куллерво узнает сестру" сюжеттарына боронғо мифологик рундар яҙып ала.
М.И.Михееванан яҙып алынған рундарҙың бер өлөшө 1950 йылда «Карельские эпические песни» китабында баҫылып сыға, әкиәт текстары 1951 йылда С. Тимонендың «Карел халыҡ әкиәттәре» йыйынтығында баҫылып сыға.
М. И. Михееваның «яңы әйберҙәре» билдәле — «Революция свершилась», «Финская кампания», «Великая Отечественная война», «Юный пионер», «Ленинские заветы», «Сталин и тракторист», «Новое Сампо», «Электропильщики и сплав леса», «Юбилей „Калевалы“ в колхозе».

# Михеева Мария Ивановна
## Хәтер

М. И.Михеева исеме менән Калевала ҡасабаһында урам аталған. Әкиәтсе йәшәгән йорт архитектура ҡомартҡыһы тип танылған, унда сәсәниәнең музейы урынлашҡан.
# Кесе Максатка

Кесе Максатка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Колик-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 165 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Кесе Максатка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040432
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204043
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡоръятмаҫ (Рә ҡушылдығы)

Курекмас — Рәсәйҙәге йылға. протекает в Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районы биләмәләрендә аға. Рә йылғаһының уң ҡушылдығы.
Йылға оҙонлоғо 10 км, һыу бассейны майҙаны 34 км². Йәрмәкәй ауыл Советы) сигендә Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы буйлап аға. Йылға Семен-Макар ауылынан 4 км төньяҡта баш ала. Үрге ағымында көньяҡ-көнсығышҡа аға, артабан Семен-Макар ауылы аша көньяҡ-көньяҡ-көнбайышҡа йүнәлә. Йылға Рә йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк, Түбәнге Олойылға ауылынан 3 км үрҙәрәк (көнсығыштараҡ) ҡушыла.
Төп ҡушылдығы — Ҡоро Ҡорятмаҫ, түбәнге ағымында һул яҡтан ҡоя (элегерәк түбәнге ағымында Ҡорятмаҫҡа параллель аҡҡан һәм Рә йылғаһына үрҙәрәк айырым ҡойған).
Элегерәк йылға буйында Ҡорятмаҫ ауылы булған — хәҙер ул Семен-Макар ауылының бер өлөшө булып тора (йылға бассейнында башҡа тораҡ пункттар юҡ). Ауыл эргәһендә йылғаны Бәләбәй — Йәрмәкәй автомобиль юлы киҫеп үтә.

# Ҡоръятмаҫ (Рә ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100027889
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102788
- Бассейн коды — 10.01.01.013
- ГӨ буйынса томы — 11
- ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ильичёвка

Ильичевка — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Кондинское районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ? кеше йәшәй.
Почта индексы — 628210, ОКАТО коды — 71116651001.

# Ильичёвка
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | ? |

# Ильичёвка
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Оло Таловка (Куштумга ҡушылдығы)

Оло Таловка — Рәсәйҙәге йылға. Силәбе өлкәһе, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куштумга йылғаһының һул ярына тамағынан 5,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Оло Таловка (Куштумга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мейәс йылғаһын индермәйенсә башынан Арғазы һыуһаҡлағысы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500812111200003534
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200353
* Бассейн коды — 14.01.05.008
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Казанка ауыл Советы (Әлшәй районы)

Казанка ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы муниципаль районындағы муниципаль берәмек. «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статустары һәм админнистратив үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Казанка ауыл Советы (Әлшәй районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһының административ ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре һәм үҙгәрештәре тураһындағы» Законына ярашлы, ст. 1, ч.188 (йөҙ ҙә һикһән һигеҙенсе часы Башҡортостан Республикаһының 2006 йылдың 31 июнендәге 329-з Законы менән индерелә), унда түбәндәге юлдар бар:
   — gsrb.ru/MainLeftMenu/ZakonoTvorch/Zakoni/125-2004.php

# Казанка ауыл Советы (Әлшәй районы)
## Ауыл биләмәһенең составы

2005 йылға тиклем ауыл Советына Чудо ҡасабаһы һәм Сеятель ауылы ла инә, был тораҡ пункттары Башҡортостан Республикаһының 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з һанлы «Тораҡ пункттарын булдырыу, берләштереү, бөтөрөү һәм статустарын үҙгәртеүгә, административ үҙәктәрен күсереүгә бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһындағы» Законына ярашлы бөтөрөлә.
# Ғәйнетдин (исем)

Ғәйнетдин — төрки телле халыҡтарға ғәрәптәрҙән ингән ир-ат исеме.

# Ғәйнетдин (исем)
## Этимологияһы

Ғәйнетдин — «диндең асылы» тигән мәғәнәле мосолман ир-ат исеме.

# Ғәйнетдин (исем)
## Билдәле шәхестәр

Ғәйнетдин Моталов (18 декабрь 1929 йыл — 21 июнь 2011 йыл) — беренсе башҡорт дирижёры. Юғары мәктәп уҡытыусыһы. РСФСР-ҙың (1980) һәм Башҡорт АССР-ының (1963) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1969), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1955) һәм «Почёт Билдәһе» (1967) ордендары кавалеры.

# Ғәйнетдин (исем)
## Фамилияларҙа

Ғәйнетдинов Юлай Ишбулды улы (8 ғинуар 1954 йыл) — ҡурайсы, фольклорсы һәм телерадиожурналист. Рәсәй Федерацияһының (2003) һәм БАССР-ҙың (1988) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2002), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).
Ғәйнетдинова Гөлшат Иршат ҡыҙы 1992 йылдың 28 авгусы, Рәсәй, Башҡортостан, Белорет) — кроста һәм оҙон дистанцияға йүгереү менән шөғөлләнеүсерәсәй еңел атлетика спортсыһы. Өс тапҡыр рәсәй чемпионы. Йәштәр араһында европа чемпионы (2013). Рәсәй спортының халыҡ-ара класлы спорт мастеры.
Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы (22 апрель 1946 йыл) — баянсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы, профессор. БАССР-ҙың халыҡ артисы (1987). Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1991), Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивале (Мәскәү, 1985), Бөтә Рәсәй халыҡ инструменттарында башҡарыусылар конкурсы (Тула ҡалаһы, 1986), Халыҡ-ара фольклор конкурсы (Өфө, 1991) дипломанты. СССР Тыныслыҡ фонды лауреаты.
Ғәйнетдинов Мәүлетбай Сөләймән улы (14 май 1938 йыл — 6 июнь 2014 йыл) — йырсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993).
Ғәйнетдинов Исмәғил Ғәли улы (10 февраль 1908 йыл — 1977 йыл) — совет архитекторы, рәссам. СССР Архитектурҙар союзы ағзаһы. 1949—1977 йылдарҙа Мәскәү архитектура институты уҡытыусыһы. Архитектура кандидаты, профессор (1967). Өфөләге Салауат Юлаев һәйкеле архитекторы. Башҡорт АССР-ының, Татар АССР-ының һәм Төньяҡ-Осетин АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
Ғәйнетдинов Рамаҙан Бирғәли улы (15 март 1928 йыл — 14 октябрь 2000 йыл) — педагог. БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1971).
Ғәйнетдинов Олег Инсаф улы (19 август 1949 йыл) — совет ғалимы, уйлап табыусы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы.
# Дыуан-Мәсетле ауыл Советы (Мәсетле районы)

Дыуан-Мәсетле ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Дыуан-Мәсетле ауылы.

# Дыуан-Мәсетле ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» законға ярашлы, ауыл биләмәһе статусына эйә.