# Ҡаҙағстан тәңкәһе

Ҡаҙағстан тәңкәһе (ҡаҙ. Қазақстан теңгесі) — Ҡаҙағстандың милли валютаһы. 1993 йылдың 15 ноябрендә әйләнешкә индерелә.

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Билдәһе

Ҡағыҙ һәм тимер аҡсаларға тәңкә (ҡаҙ. теңге) тип яҙылған. 2006 йылдың ноябрендә Ҡаҙағстан Республикаһының Милли банкы тәңкә билдәһен төшөрөүгә конкурс үткәрә. 2007 йылдың 29 мартында тәңкәнең тәҡдим ителгән 30 мең рәсем араһынан яңы билдәһе һайлап алына һәм раҫлана. Авторҙары Вадим Давиденко менән Санжар Әмерхановҡа Ҡаҙағстан Милли банкы бер миллион тәңкә (ул саҡтағы курс менән $8000 самаһы) премия тапшыра, йәнә Ҡаҙағстандың «Альянс» банкы 5 мең доллар бүләк итә . Конкурс һөҙөмтәләрен баҫтырып сығарғас, янъял ҡуба, сөнки тәңкәнең яңы символы Япония почта хеҙмәтенең 120 йылдан ашыу ҡулланылып килгән символынан бер ни менән айырылмағаны асыҡлана..

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Тарихы

Ҡаҙағстан Республикаһы Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһендә милли валютаһын әйләнешкә сығарған илдәрҙең иң һуңғылары араһында була.
* 1991 йылда дизайнерҙар төркөмө ойошторола, төркөмгә Мендыбай Алин, Досбол Ҡасымов, Агимсалы Дүзелханов, Тимур Сөләймәнов һәм Хәйрулла Ғәбжәлилов инә.
* 1993 йылдың 12 ноябрендә Ҡаҙағстан Республикаһы Президентының «Ҡаҙағстан Республикаһының милли валютаһын индереү тураһында»ғы указы сыға.
* 1993 йылдың 15 ноябрендә тәңкә 1 тәңкә = 500 һум нисбәтендә әйләнешкә индерелә.
* 1995 йылда Ҡаҙағстанда Банкнота фабрикаһы асыла.
Тәңкәләрҙең тәүге партияһы Англияла баҫыла. Тәүге ваҡ аҡса — тин (тәңкәнең 1/100 өлөшө) — 1, 2, 5, 10, 20, 50 тин номиналлы банкнота рәүешендә эшләнә.
Тәүге тимер аҡсалар Германияла һуғыла.

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Ваҡ аҡса
### Беренсе серия ваҡ аҡса (1993 йыл)

| Номиналы | Материалы | Диаметры, мм | Ҡалынлығы, мм | Массаһы, г | Ҡыры | Әйләнештә булыу ваҡыты |
| 2 тин | еҙ Л-80 | 17,27 | 1,3 | 2,26 | шыма | 1994 йыл 1 март — 2012 йыл 31 декабрь |
| 5 тин | еҙ Л-80 | 17,27 | 1,3 | 2,26 | шыма | 1994 йыл 1 март — 2012 йыл 31 декабрь |
| 10 тин | еҙ Л-80 | 19,56 | 1,6 | 3,48 | шыма | 1994 йыл 1 март — 2012 йыл 31 декабрь |
| 20 тин | еҙ Л-80 | 21,87 | 1,7 | 4,71 | шыма | 1994 йыл 1 март — 2012 йыл 31 декабрь |
| 50 тин | еҙ Л-80 | 25 | 2 | 7,43 | шыма | 1994 йыл 1 март — 2012 йыл 31 декабрь |
| 1 тәңкә | нейзильбер | 17,27 | 1,3 | 2,26 | шыма | 1995 йыл 25 октябрь — 2001 йыл 1 октябрь |
| 3 тәңкә | нейзильбер | 19,56 | 1,6 | 3,48 | шыма | 1995 йыл 25 октябрь — 2001 йыл 1 октябрь |
| 5 тәңкә | нейзильбер | 21,87 | 1,7 | 4,71 | шыма | 1995 йыл 25 октябрь — 2001 йыл 1 октябрь |
| 10 тәңкә | нейзильбер | 25 | 2 | 7,43 | шыма | 1995 йыл 25 октябрь — 2001 йыл 1 октябрь |
| 20 тәңкә | нейзильбер | 31 | 2 | 11,37 | өҙөк-өҙөк зырлы | 1995 йыл 25 октябрь — 2001 йыл 1 октябрь |

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Ваҡ аҡса
### Икенсе серия ваҡ аҡса (1997 — хәҙ.)

| Номиналы | Материалы | Диаметры (мм) | Ҡалынлығы (мм) | Массаһы (г) | Ҡыры | Сығарылған йылы |
| 1 тәңкә | нибрасс | 15 | 1,3 | 1,63 | шыма | 1997 2000 2002 2004 2005 2011 2012 |
| 1 тәңкә | еҙ м-н гальв. ҡорос | 15 | 1,4 | 1,63 | шыма | 2013—2017 |
| 2 тәңкә | нибрасс | 16 | 1,3 | 1,84 | шыма | 2005 2006 |
| 5 тәңкә | нибрасс | 17,27 | 1,3 | 2,18 | шыма | 1997 2000 2002 2004 2005 2006 2010—2012 |
| 5 тәңкә | еҙ м-н гальв. ҡорос | 17,27 | 1,45 | 2,18 | шыма | 2013—2017 |
| 10 тәңкә | нибрасс | 19,56 | 1,3 | 2,81 | шыма | 1997 2000 2002 2004 2005 2006 2010—2012 |
| 10 тәңкә | еҙ м-н гальв. ҡорос | 19,56 | 1,45 | 2,81 | шыма | 2013—2017 |
| 20 тәңкә | нейзильбер | 18,27 | 1,6 | 2,9 | өҙөк-өҙөк зырлы | 1997 2000 2002 2006 2010—2012 |
| 20 тәңкә | еҙ м-н гальв. ҡорос | 18,27 | 1,6 | 2,9 | өҙөк-өҙөк зырлы | 2013—2017 |
| 50 тәңкә | нейзильбер | 23 | 1,6 | 4,7 | өҙөк-өҙөк зырлы | 1997 2000 2002 2006 2007 2015—2017 |
| 100 тәңкә | ҡулсаһы: нибрасс уртаһы: нейзильбер | 24,5 | 1,95 | 6,65 | зырлы | 2002 2004—2007 |

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар

Эмитент банктың атамаһы менән яҙма номинал аверста — ҡаҙаҡ телендә, реверста русса яҙылған.

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар
### 1993 йыл өлгөһөндәге банкноталар

Банкноталар әйләнешкә 1993 йылдың 15 ноябрендә индерелә.
2006 йылдың 15 ноябрендә 1993 йыл өлгөһөндәге 1, 3, 5, 10, 20, 50 һәм 100 тәңкәлектәр әйләнештән алына.
ҠР Милли банкының I серия банкноталары :
| Һүрәтләнеше | Һүрәтләнеше | Номиналы | Үлсәмдәре (мм) | төп төҫтәре | Тасуирлама | Тасуирлама | Әйләнештән алыныуы |
| Йөҙ яғы | Арты | Номиналы | Үлсәмдәре (мм) | төп төҫтәре | Йөҙ яғы | Арты | Әйләнештән алыныуы |
| | | 1 тин | 105×65 | йәшел | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 2 тин | 105×65 | аҡһыл зәңгәр | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 5 тин | 105×65 | миләүшә | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 10 тин | 105×65 | алһыу | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 20 тин | 105×65 | йәшел-зәңгәр | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 50 тин | 105×65 | көрән | номинал | Ҡаҙағстан гербы, номинал | 30 декабрь 1995 |
| | | 1 тәңкә | 124×62 | зәңгәр | философ һәм ғалим Әл-Фараби (872—951) портреты | Әл-Фарабиҙың геометрик төҙөүҙәре һәм и формулалары | 15 ноябрь 2006 |
| | | 3 тәңкә | 124×62 | көрәнһыу-йәшел йәшел | аҡын Сөйөнбай Аронулы (1815—1898) портреты | Иле Алатау һырттары | 15 ноябрь 2006 |
| | | 5 тәңкә | 124×62 | көрән һары алһыу | халыҡ музыканты Ҡорманғазы Сағырбайулы (1818—1889) портреты | төрбә комплексы | 15 ноябрь 2006 |
| | | 10 тәңкә | 144×69 | ҡара-йәшел йәшел | сәйәхәтсе һәм ғалим Чокан Вәлиханов (1835—1865) портреты | Оҡ-Жетпес тауы | 15 ноябрь 2006 |
| | | 20 тәңкә | 144×69 | ҡара-көрән һоро | ҡаҙаҡ әҙәбиәтенә нигеҙ һалған Абай Ҡонанбаев (1845—1904) портреты | аусы бөркөт менән | 15 ноябрь 2006 |
| | | 50 тәңкә | 144×69 | аҡһыл көрән һоро | Кесе жуз ханы Әбелхәйер (1693—1748) портреты | Мангистау өлкәһендәге ҡаяларға төшөрөлгән һүрәттәр | 15 ноябрь 2006 |
| | | 100 тәңкә | 144×69 | миләүшә алһыу | Урта жуз ханы Абылай (1711—1781) портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһе | 15 ноябрь 2006 |
| Һүрәттәрҙең масштабы — миллиметрға 1,0 пиксель. ||||||||

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар
### 1993—2003 йылдар өлгөһөндәге банкноталар

ҠР Милли банкының II серия банкноталары :
| Һүрәтләнеше | Һүрәтләнеше | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Тасуирлама | Тасуирлама | Әйләнешкә сығарыу | Әйләнештән алыу |
| Йөҙ яғы | Арты | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Йөҙ яғы | Арты | Әйләнешкә сығарыу | Әйләнештән алыу |
| | | 200 | 144×69 | аҡһыл ҡыҙғылт һары | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 1994 | 1 сентябрь 2001 |
| 200 | 2000 | 15 ноябрь 2007 | 144×69 | аҡһыл ҡыҙғылт һары | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| 200 | 2002 | әйләнештә | 144×69 | аҡһыл ҡыҙғылт һары | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| 500 | аҡһыл миләүшә | 1994 | 144×69 | 1 сентябрь 2001 | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| | аҡһыл миләүшә | | 144×69 | 500 | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 2000 | 15 ноябрь 2007 |
| 500 | аҡһыл миләүшә | 2002 | 144×69 | әйләнештә | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| 1000 | зәңгәрһыу- йәшел | 1994 | 144×69 | 1 ноябрь 2002 | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| | | 1000 | 144×69 | аҡһыл зәңгәр зәңгәр | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 2001 | 15 ноябрь 2007 |
| 2000 | йәшел ҡара | 1996 | 144×69 | 1 ноябрь 2002 | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты |
| | | 2000 | 144×69 | йәшел аҡһл зәңгәр | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 2001 | 15 ноябрь 2007 |
| 5000 | 149×74 | ҡыҙыл һоро | 1999 | | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | | 15 ноябрь 2007 |
| | 149×74 | | 5000 | көрән миләүшә | Әл-Фараби портреты | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 2001 | 15 ноябрь 2007 |
| | 149×74 | | 10 000 | аҡһыл зәңгәр зәңгәр | Әл-Фараби портреты | Барыс тауҙар ерлегендә | 2003 | 15 ноябрь 2007 |
| Һүрәттәрҙең масштабы — миллиметрға 1,0 пиксель. Йәйәләр эсендә — банкноталарҙа күрһәтелгән йыл, йәйәнән тышта — ғәмәлдә әйләнешкә сығарылыу йылы. |||||||||
10 000 тәңкәлек банкнота 2016 йылда The Telegraph гәзите тарафынан донъяла иң матур банкнота тип табыла.

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар
### 2006 йыл өлгөһөндәге банкноталар

2000 һәм 5000 тәңкәлек банкноталарҙың күбеһендә орфографик хата бар.
2006 йыл өлгөһөндәге 1000 тәңкәлектәр 2014 йылдың 1 декабренән әйләнештән алына башлай. Яңы өлгө аҡсалар менән йәнәш 2017 йылдың 1 мартына тиклем йөрөй.
2000 тәңкәлектәр яңы купюраларға 2013 йылдың 29 мартында, 5000 тәңкәлектәр — 2011 йылдың 30 декабрендә, 10 000 тәңкәлектәр 2012 йылдың 10 апрелендә алмаштырыла башлай.
ҠР Милли банкының III серия банкноталары :
| Һүрәтләнеше | Һүрәтләнеше | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Тасуирлама | Тасуирлама | Әйләнештән алыныуы |
| Йөҙ яғы | Арты | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Йөҙ яғы | Арты | Әйләнештән алыныуы |
| | | 200 | 126×64 | һарғылт ҡыҙыл йәшел | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | ҠР Транспорт һәм коммуникациялар министрлығы бинаһы; ҠР Оборона министрлығы бинаһы; дала күренеше | әйләнештә |
| | | 500 | 130×67 | зәңгәр көлһыу | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | ҠР Финанс министрлығы бинаһы; Астана хакимиәте бинаһы; диңгеҙ өҫтөндәге аҡсарлаҡтар | әйләнештә |
| | | 1000 | 134×70 | көрән һары | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | Президент мәҙәниәт үҙәге бинаһы Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм тауҙар һүрәте | 1 март 2017 |
| | | 2000 | 139×73 | йәшел | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | Алматыла Абай исемендәге Опера һәм балет театры бинаһы Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм тау күле һүрәте | 4 октябрь 2016 |
| | | 5000 | 144×76 | көрән ҡыҙыл | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | Алматыла Бойондороҡһоҙлоҡ монументы һәм «Ҡаҙағстан» ҡунаҡханаһы Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм тауҙар һүрәте | 4 октябрь 2016 |
| | | 10 000 | 149×79 | миләүшә зәңгәр | Астанала Байтерек монументы; дәүләт гимны ноталары фрагменттары; Ҡаҙағстандың дәүләт флагы һәм гербы; асыҡ ус; бронза быуатына ҡараған ҡаялағы рәсем | Астанала Ҡаҙағстан Президентының резиденцияһы Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм каньондар һүрәте | 4 октябрь 2016 |
| Һүрәттәрҙең масштабы — миллиметрға 1,0 пиксель. ||||||||

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар
### 2011—2017 йыл өлгөһөндәге банкноталар

ҠР Милли банкының IV серия банкноталары :
| Һүрәтләнеше | Һүрәтләнеше | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Тасуирлама | Тасуирлама | Әйләнешкә сығарылыуы |
| Йөҙ яғы | Арты | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Йөҙ яғы | Арты | Әйләнешкә сығарылыуы |
| | | 500 | 130х67 | зәңгәр | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы; биналар | Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм аҡсарлаҡтар һүрәте Каспий диңгеҙе ерлегендә | 22 ноябрь 2017 |
| | | 1000 | 134х70 | көрән | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм Үстүрт яйлаһы һүрәте | 1 декабрь 2014 |
| | | 2000 | 139х73 | йәшел | «Қазақ Елi» монументы һәм тирмә; осоп барған күк күгәрсендәр һәм сайғаҡ һүрәте; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм Иртыш йылғаһы һүрәте | 29 март 2013 |
| | | 5000 | 144×76 | ҡыҙыл | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр һәм барыстар һүрәте; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Алматыла Бойондороҡһоҙлоҡ монументы һәм «Ҡаҙағстан» ҡунаҡханаһы; Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм Иле Алатау һырты һүрәте | 30 декабрь 2011 |
| | | 10 000 | 149×79 | зәңгәр миләүшә | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Астанала Ҡаҙағстан Президенты резиденцияһы; Ҡаҙағстан картаһы контуры | 2012 |
| Һүрәттәрҙең масштабы — миллиметрға 1,0 пиксель. ||||||||

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Банкноталар
### Иҫтәлекле банкноталар

| Һүрәтләнеше | Һүрәтләнеше | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Тасуирлама | Тасуирлама | Әйләнешкә сығарыу |
| Йөҙ яғы | Арты | Номиналы (тәңкә) | Үлсәмдәре (мм) | Төп төҫтәре | Йөҙ яғы | Арты | Әйләнешкә сығарыу |
| | | 1000 | 134×70 | йәшел-зәңгәр йәшел | Ҡаҙағстан гербы; милли орнаменттар һәм осоп барған ҡоштар; Астанала «Байтерек» монументы | Астанала Ҡаҙағстан Президенты резиденцияһы; милли орнаменттар; ҡош һүрәте | 5 ғинуар 2010 |
| | | 1000 | 134×70 | йәшел аҡһыл зәңгәр | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең көмбәҙе; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһе | 25 май 2011 |
| | | 1000 | 134×70 | һары көрән | «Қазақ Елi» монументы һәм «Күлтиген» скульптураһының фрагменты; осоп барған күк күгәрсендәр; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | төрки яугирҙәренең ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәре; төрки яҙмаһы һәйкәле | 12 декабрь 2013 |
| | | 2000 | 139×73 | йәшел | Байтерек монументы; Ҡаҙағстандың дәүләт гимны ноталары, флагы һәм гербы; ҡул усы; ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәр | саңғыла һикереүсе тауҙар ерлегендә һәм VII Ҡышҡы Азия уйындары символикаһы | 17 ғинуар 2011 |
| | | 5000 | 149×77 | ҡыҙыл | Әл-Фараби портреты, ҡаҙ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТӘУЕЛСІЗДІГІНЕ 10ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТӘУЕЛСІЗДІГІНЕ 10 и рус. 10 НЕЗАВИСИМОСТИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН тигән яҙыу баҫылған | Хужа Әхмәт Йәсәүи төрбәһенең фрагменты | 2001 |
| | | 5000 | 144×76 | көрән ҡыҙыл | «Байтерек» монументы; Ҡаҙағстандың дәүләт гимны ноталары, флагы һәм гербы; ҡул усы; ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәр | Алматылағы Бойондороҡһоҙлоҡ монументы һәм «Ҡаҙағстан» ҡунаҡханаһы Ҡаҙағстан картаһы контуры һәм тауҙар һүрәте | 2008 |
| | | 10 000 | 149×79 | зәңгәр миләүшә | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Астанала Ҡаҙағстан Президенты резиденцияһы; Ҡаҙағстан картаһы контуры; Бойондороҡһоҙлоҡтоң 20 йыллығын билдәләү тураһындағы яҙма һәм уның логотибы | 2011 |
| | | 10 000 | 149×79 | зәңгәр миләүшә | «Қазақ Елі» монументы; Ысыҡ алтын кешеһенең баш кейеме фрагменты; Иле Алатау һырты | Нурсолтан Назарбаев портреты; Астаналағы биналар; «Байтерек» монументы | 1 декабрь 2016 |
| | | 20 000 | 155×79 | көлһыу миләүшә | «Қазақ Елi» монументы; осоп барған күк күгәрсендәр һәм триумф аркаһы; Ҡаҙағстандың дәүләт гербы һәм флагы | Астанала Ҡаҙағстан президенты резаденцияһы; Ҡаҙағстан Республикаһының Парламенты һәм Хөкүмәте бинаһы; Ҡаҙағстан картаһы контуры; тәңкәнең 20 йыллығы тураһында яҙма һәм уның логотибы | 1 декабрь 2015 |
| Һүрәттәрҙең масштабы — миллиметрға 1,0 пиксель. ||||||||

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Инфляция кимәле

Ҡаҙағстан валютаһы барлыҡ ҡулланылыу осоронда девальвацияның бер нисә тулҡынын кисерә, йылына 30-61 процентҡа еткән инфляцияға ла тарый.

# Ҡаҙағстан тәңкәһе
## Инфляция кимәле
### Девальвациялар

Беренсе девальвация 1999 йылдың апрелендә була, тәңкә 64,6 процентҡа арзаная.
Икенсе девальвация 2009 йылдың 4 февралендә була.
Өсөнсө девальвация 2014 йылдың февралендә евро менән АҠШ долларының курсы БДБ дәүләттәренең күпселегенең валютаһына ҡарата киҫкен күтәрелеүе һөҙөмтәһендә була. 2014 йылдың 11 февралендә Милли банк етәксеһе тәңкәнең девальвацияланыуы тураһында иғлан итә. АҠШ долларына ҡарата тирбәлеүҙәрҙең бер долларға 185 тәңкә плюс/минус 3 тәңкә кимәлендә коридоры булдырыла. Уға тиклем 1 АҠШ доллары 155,5 тәңкәгә тура килгән була.
Дүртенсе девальвация 2015 йылдың авгусында Милли банк тәңкәнең ирекле курсы индерелеүен иғлан иткәс була.