yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Абдуллин Кинйәғәли Әбүбәкир улы

Абдуллин Кинйәғәли Әбүбәкир улы (16 сентябрь 1941 йыл — 14 ғинуар 2020 йыл) — агроном, журналист, шағир, йәмәғәтсе. 2010 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союздары ағзаһы. 1988—2001 йылдарҙа Көйөргәҙе район гәзитенең мөхәррир урынбаҫары. 2001 йылдан Күмертау яҙыусылар ойошмаһы етәксеһе. Көйөргәҙе районының Баязит Бикбай исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2011), райондың почётлы гражданы (2018).

# Абдуллин Кинйәғәли Әбүбәкир улы
## Биографияһы

Көйөргәҙе районы Яҡуп ауылынан.
Оҙаҡ йылдар агроном булып эшләй. 1988 йылдан журналистикаға күсә. 2001 йылдан Күмертау яҙыусылар ойошмаһын етәкләй. Бер нисә шиғри йыйынтыҡ авторы, Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Был яҙыусы тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.
# Шашҡан (станция)

Шашҡан (рус. Чашкан) — тимер юл станцияһы. Рәсәй Ырымбур өлкәһе Соль-Илецк ҡала округы территорияһында (элекке Григорьевка ауыл Советы) урынлашҡан.

# Шашҡан (станция)
## Географияһы

Станция Соль-Илецк ҡала округы үҙәгенән туранан яҡынса 22 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Шашҡан (станция)
## Климаты

Станциялағы һауа торошо Соль-Илецк районына хас. Климаты ҡырҡа-континенталь, һалҡын ҡырыҫ ҡышлы, йәйен эҫе, ҡыштан йәйгә күсеү осоро ҡыҫҡа, атмосфера яуым-төшөмө етерлек түгел. Ҡышын территория материктан килгән һыуыҡ һауа массаларының йоғонтоһо аҫтында була, ә йәйгеһен Ҡаҙағстандың ярымсүл яҡтарынан континенталь «эҫе» һауа килә, һөҙөмтәлә йыл һайын тиерлек ҡоролоҡ осоро күҙәтелә. Уртаса йыллыҡ һауа температураһы +5,0°С. Иң һалҡын айҙарҙың уртаса айлыҡ һауа температураһы: −13,0$^о$С (ғинуар, февраль). Иң эҫе уртаса айлыҡ һауа температураһы: +22,6 $^о$С (июль). Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм күләме 339 мм. Йылы осорҙағы яуым-төшөм иң күбе булып тора (апрель-октябрь) — дөйөм алғанда168 мм тәшкил итә. һалҡын осорҙа (ноябрь-март) яуым-төшөм 153 мм самаһы була.

# Шашҡан (станция)
## Тарихы

Станция Ырымбур-Ташкент тимер юлы төҙөлөшө ваҡытында 1903-1904 йылда төҙөлгән, ҡасабаның иһә нигеҙләнгән ваҡыты 1906 йылдан да алдараҡ түгел.Инженерҙар Шашҡан станцияһын Григорьевканан ситтә төҙөргә мәжбүр булған, сөнки казактар ул ауылда ҡалырға риза булмаған, ныҡышып, ҡырғыҙ-ҡайсаҡ далаһы сигендәрәк, казактарға бирелгән ерҙең иң ситендә ер биреүҙе һораған.

# Шашҡан (станция)
## Этимологияһы

Башта станцияны эргәлә Григорьевка ауылы исеме менән атап йөрөткәндәр һәм был ҙур уңайһыҙлыҡтар тыуҙырған. Рәсмиләштерергә кәрәк булғас, казактар ул атаманы ҡалдырыуға ҡаршы булған һәм эргәләге йылғаның исеменән Этшашҡан (Шашҡан) тигән исем биргән.Йылға, ысынлап та, сығынсаҡ - көслө ағымлы, яҙҙарын ташып, ярҙарынан сығып, юлындағы осраған бер нәмәне ағыҙып алып китеүсән. Шуға ла башҡорттар уға эт кеүек ҡоторған, шашҡан мәғәнәһендә исем дә биргән, тип яҙа Ырымбурҙың топонимдар белгесе Б. А. Моисеев «Местные названия Оренбургской области. Историко-топонимические очерки» тигән китабында. Йылдар үтеү менән атаманың тәүге — Эт (Ит) тигән өлөшө төшөп ҡалған һәм Шашҡан атамаһы ғына ҡалған.
Этшашҡан атамаһы ла юғалмаған, һаман да йылға исемендә лә, уның менән бәйле күренештәрҙә лә (мәҫәләп, Этшашҡан ярлауы) һаҡланып килә.

# Шашҡан (станция)
## Халҡы

2002 йылда даими йәшәгән халыҡ һаны 210 кеше (урыҫтар - 39%, ҡаҙаҡтар-49%) , 2010 йылда 168.
# Герой әсәләр (Мәсетле районы)

«Герой әсә» исеменә лайыҡ булған Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы әсәләре исемлеге.
| Фамилияһы, исеме, атаһының исеме | «Герой-әсә» исеме тапшырылған йылы | Йәшәгән йылдары | Ауылы | Тормош иптәше | Балалары (һаны, исемдәре, тыуған йылдары) | Һөнәре, хеҙмәте |
| Баһаманова Ғилминур Йыһанур ҡыҙы | 1970 | | Иҫке Мишәр | | | |
| Бәҙретдинова Гөлямал Рәхмәтулла ҡыҙы | | | | | | |
| Вәлиева Йыян Гәзиз ҡыҙы | 1965 | | Аҙанғол | | | |
| Вәхитова Бибинур Йосоп ҡыҙы | 1969 | | Йыланыш | | | |
| Вәхитова Факиһа Әхтәр ҡыҙы | 1971 | | Тайыш | | | |
| Ғайнуллина Фәриҙә Әфризун ҡыҙы | 1970 | 1928-2013 | Һабанаҡ | Ғайнуллин Ҡәүи Миндеәхмәт улы | Баязит-1951 й. Вәлиҙә-1955 й. Розалия-1957 й. Тимерйән-1960 й. Вафый-1962 й. Ғафый-1964 й. Барый-1965 й. Фуат-1966 й. Абзал-1967 й. Зилә-1969 й. | һауынсы |
| Ғайсина Мөкминә Булат ҡыҙы | 1970 | | Көршәле | | | |
| Ғәниева Мәрйәм Миндеғәле ҡыҙы | 1972 | | Ясин | | | |
| Ғибаҙуллина Мөнәүәрә Дәүләт ҡыҙы | | | Яңы Мөслим | | | |
| Дәүләтбаева Фәниә Абдулхаҡ ҡыҙы | 1970 | | Иҫке Мишәр | | | |
| Дегтярова Дора Андреевна | | | Оло Ыҡтамаҡ | | | |
| Зәйнетдинова Мәймүнә Шәйхетдин ҡыҙы | 1972 | | Һөләймән | | | |
| Закирова Тәғзимә Нәбиулла ҡыҙы | 1969 | | Ишәле | | | |
| Зиннәтуллина Нәфисә Аҙнабай ҡыҙы | 1969 | | Яңы Мишәр | | | |
| Ильясова Зәйнәп Сибәғәт ҡыҙы | 1964 | | Айып | | | |
| Исмәғилова Тайфа Сөләймән ҡыҙы | 1971 | | Ғүмәр | | | |
| Ишанова Бәлхиә Әфризун ҡыҙы | | | Ишәле | | | |
| Йәнәхмәтова Фазила | | | Мәләкәҫ | | | |
| Йәрмөхәмәтова Рәшиҙә Шәрәфетдин ҡыҙы | 1971 | | Ҡотош | | | |
| Колобова Надежда Николаевна | 1973 | | Степной | | | |
| Ҡунаҡбаева Ж.Я. | | | Йонос | | | |
| Ҡорбанова Йәүһәрә Ғәтиәт ҡыҙы | 1974 | | Буртаковка | | | |
| Латыпова Фатима Ҡәнип ҡыҙы | 1969 | | Яңы Мишәр | | | |
| Мөхәмәҙуллина Мөслимә Әхмәтйән ҡыҙы | 1980 | | Иҫке Мишәр | | | |
| Мөхәмәтғәлина Тәғзимә Ибраһим ҡыҙы | 1973 | | Йонос | | | |
| Нәбиуллина Гөлфирә Мөхәмәтдин ҡыҙы | 1984 | | Яуыш | | | |
| Саҙрыева Сылыу Низам ҡыҙы | 1968 | | Ҡаранай | | | |
| Сафина Фәхринур Фатых ҡыҙы | 1968 | | Ләмәҙтамаҡ | | | |
| Төхфәтуллина Сатиға Исхаҡ ҡыҙы | 1968 | | Яңы Мишәр | | | |
| Ханова Ситдиҡа Әхмәтша ҡыҙы | | | Яңы Мишәр | | | |
| Хизбуллина Зияда Ғәбиҙулла ҡыҙы | 1968 | | Иҫке Мишәр | | | |
| Хоҙайберҙина Фәриха Әхмәтша ҡыҙы | | | Оло Аҡа ауыл советы | | | |
| Шәмсетдинова Мәҙинә Шәрәфетдин ҡыҙы | 1971 | | Тайыш | | | |
| Шәмсетдинова Мәҙинә Йосоп ҡыҙы | 1968 | | Йонос | | | |
| Шафиҡова Рәзилә Ҡәйүм ҡыҙы | 1967 | | Аҙанғол | | | |
| Әминова Зәйтүнә Ҡотлой ҡыҙы | 1973 | | Туҡбай | | | |
| Әхмәтова Ғәйшә Кинйәбай ҡыҙы | 1973 | | Айып | | | |
| Әхмәтйәнова Мәрзиә Кинйәбай ҡыҙы | 1969 | | Яңы Мишәр | | | |
| Әхмәтйәнова Сәкинә Шакирйән ҡыҙы | 1970 | | Иҫке Мишәр | | | |
# Марека (Вага ҡушылдығы)

Марека — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вага йылғаһының һул ярына тамағынан 166 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Марека (Вага ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000032039
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003203
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ексяв-Игол

Ексяв-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сабун йылғаһының уң ярына тамағынан 175 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Ексяв-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039658
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203965
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тамбур (студия)

Тамбур (студия) — Балаҡатай районының Билән күп функциялы ауыл клубының биҙәү-ҡулланма сәнғәте студияһы.

# Тамбур (студия)
## Тарихы

«Тамбур» студияһы Балаҡатай районының Билән күп функциялы ауыл клубының биҙәү-ҡулланма сәнғәте студияһы булараҡ 2001 йылда ойошторола. Күп йылдар дауамында был стадияны Ғәлиәкбәрова Венера Мәзит ҡыҙы етәкләй.

# Тамбур (студия)
## Эшмәкәрлеге

Студияла төньяҡ-көнсығыш башҡорттарының тамбур сигеү менән биҙәлгән ҡатын-ҡыҙҙар милли кейемдәре (ирҙәр күлдәге, алъяпҡыстар, түбәтәйҙәр), таҫтамалдар, намаҙлыҡ, ашъяулыҡтар, шаршауҙар, мендәр тыштары, кеҫәләр, яулыҡтар, билбауҙар һ. б. әҙерләнә.

# Тамбур (студия)
## Ҡаҙаныштары

«Тамбур» студияһы -
«Селтәр» башҡорт сәхнә костюмы республика фестивале (Өфө, 2014),
«Һомай» республика башҡорт костюмы фестивале (Өфө, 2017),
«Гөлөстан» республика халыҡ кейеме фестиваль-конкурсы (Өфө, 2019);
Төбәк-ара милли кейем конкурсы (Йошкар-Ола, 2017),
Волга буйы халыҡ художество кәсептәре фестивале күргәҙмәһендә (Өфө, 2019) ҡатнаша.
«Тамбур» биҙәү-ҡулланма сәнғәте халыҡ студияһы Белянка ауылы Мәҙәниәт йортонда 2001 йылда ойошторолған. Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы бойороғо нигеҙендә 2006 йылда уға «Халыҡ ансамбле» исеме бирелә. Күп йылдар дауамында был стадияны Ғәлиәкбәрова Венера Мәзит ҡыҙы етәкләй.
Студияла 62 йәштән 70 йәшкә тиклемге 13 кеше шөғөлләнә. Ошо йылдар эсендә коллектив төрлө кимәлдәге фестивалдәрҙә һәм конкурстарҙа бер нисә тапҡыр еңеү яулаған. Халыҡ студияһы оҫталары үҙ ҡулдары менән районыбыҙ өсөн генә хас булған ҡабатланмаҫ биҙәктәр төшөрә, улар һәр изделиены биҙәү булып тора. «Тамбур» студияһында ҡатнашыусылар Рәсәйҙең күп ҡалаларында булды, улар В. Өфәлей, Силәбе, Екатеринбург, Мәскәү, Чебоксар, Саранск, Тверь, Өфө ҡалаларын күрһәтте. Бынан тыш, «Тамбур» студияһы 2012 йылда «Этно-Эрато» халыҡ-ара милли кейем модаһы конкурсының (Мәскәү ҡалаһы) 3-сө дәрәжә лауреаты булды. Шулай уҡ 12 до 48 лет. уҡ уҡ уҡытҡанда
Рәсәй дәүләт халыҡ ижады йортоноң 100 йыллығына арналған «Дуҫлыҡ гөлләмәһе» республика үҙешмәкәр художестволы халыҡ коллективтары фестивалендә коллектив «Халыҡ ансамбле» исемен уңышлы раҫланы.

# Тамбур (студия)
## Маҡтаулы исемдәре

Халыҡ коллективы исеме (2006)
Тверь ҡалаһының милли сигеү эштәре күргәҙмәһе дипломы (2008)
Бөтә Рәсәй традицион кәсептәр һәм халыҡ художество кәсептәре оҫталары конкурсы дипломанты (Силәбе, 2010)
«Заманса сигеү сәнғәте» Бөтә Рәсәй фестивале финалының дипломы (Тверь ҡалаһы, 2011)
«Селтәр» республика башҡорт сәхнә костюмы фестивалендә Гран-при яулаусы (Өфө, 2011)
XIX Бөтә Рәсәй халыҡ ижады фестивале. Гран-при. (Силәбе ҡалаһы, 2011)
Бөтә Рәсәй Бажов халыҡ ижады фестивалендә Гран-при яулаусы (Ҡыштым, 2011)
«Этно — эрато» Халыҡ-ара милли кейем юғары модаһы конкурсының III дәрәжәле лауреаты (Мәскәү, 2012),
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ ижады коллективы (2014)
# Чаган гол

Чаган гол — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чуя (Богуты) йылғаһының уң ярына тамағынан 283 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чаган гол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005124
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100512
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Әмир Ҡарамышев исемендәге 1-се Башҡорт кавалерия полкы

Әмир Ҡарамышев исемендәге 1-се Башҡорт кавалерия полкы — Рәсәйҙәге Граждандар һуғышы осорондағы Башҡорт армияһының хәрби формированиеһы.

# Әмир Ҡарамышев исемендәге 1-се Башҡорт кавалерия полкы
## Тарихы

1918 йылдың яҙында Ә. Б. Ҡарамышев етәкселегендә Верхнеурал өйәҙендә Тамьян-Ҡатай партизан отряды булараҡ булдырыла, июль айында 1-се Башҡорт кавалерия полкы тип үҙгәртелә.
1918 йылдың ғинуарында Башҡорт хөкүмәтенең ҡушыуы буйынса Ғ. Иҙелбаев һәм Ғ. Мағазов һәм башҡа офицерҙар менән берлектә 1-се Башҡорт полкын ойоштороу буйынса Башҡортостан автономияһының Бөрйән-Түңгәүер кантоны Баймаҡ ауылында (хәҙер Баймаҡ ҡалаһы) эш алып бара. Ырымбурҙа Башҡорт хөкүмәте ҡулға алынғандан һуң Орскиҙан килеп еткән ҡыҙылгвардиясылар отряды башҡорт отрядын тарҡатып ебәрә, Ҡарамышев таулы ерҙәрҙә башҡорт партизан отрядтарын йыйыу менән мәшғүл була.
Июль айында Ә. Б. Ҡарамышев полк командиры итеп тәғәйенләнә.
1918 йылдың сентябренә полк составына дөйөм һаны 400 ҡылыстан торған 4 эскадрон инә. Полк Башҡорт айырым корпусы составына индерелә, корпус бөтөрөлгәндән һуң — Башҡорт хөкүмәте, декабрь айынан — «Стәрлетамаҡ фронтының Башҡорт көстәре» оператив хәрби төркөмө ҡарамағында була.
1919 йылдың ғинуарынан полк 2-се Башҡорт уҡсылар дивизияһының Башҡорт корпусына инә, Башҡорт хөкүмәтенең Советтар яғына күскәненән һуң 20-ce Пенза уҡсылар дивизияһы командующийы буйһоноуында була.
1919 йылдың март айы аҙағында Ҡыҙыл армияһы яғынан Башҡорт корпусы һәм башҡорт халҡы репрессияларға дусар булғандан һуң, аҡтар яғына күсә. Граждандар һуғышы барышында 1918 йылдың йәй көндәрендә Верхнеурал фронтында — В. К. Блюхер етәкселегендәге берләшкән Урал отрядына, 1918 йылдың декабрендә Стәрлетамаҡ фронтында РККА-ның 1-се армияһы частарына ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша.
1919 йылдың июнь-июль айҙарында Башҡорт айырым кавалерия бригадаһына инә, 1919 йылдың авгусынан ҡабаттан РККА составына ҡайтарыла.
Әмир Ҡарамышев вафат булғандан һуң (август башында үпкә ауырыуы көсәйеүе арҡаһында Мейәс ҡалаһы госпиталенә һалалар, 1918 йылдың 7 авгусында шунда вафат була) 1918 йылдың октябрендә Башҡорт ғәскәри идаралығының фарманы менән 1-се Башҡорт кавалерия полкына ҡаһарман сардарҙың исеме бирелә. Уның урынына полк командиры итеп ҡустыһы Мөхтәр Ҡарамышев тәғәйенләнә. 1918 йылдың аҙағындағы — 1919 йылдың башындағы документтарҙа 1-се кавалерия полкы «Ротмистр Ҡарамышев исемендәге Башҡорт кавалерия полкы» («1-й Башкирский кавалерийский имени ротмистра Карамышева полк»), — тип телгә алына.

# Әмир Ҡарамышев исемендәге 1-се Башҡорт кавалерия полкы
## Тарихы
### Полк командирҙары

* ротмистр Ә. Б. Ҡарамышев (июль 1918);
* хорунжий Ганага (август 1918);
* ротмистр М. Б. Ҡарамышев (сентябрь 1918);
* корнет М. Л. Мортазин (ғинуар-июнь 1919);
* Полк муллаһы Бәхтийәров (ноябрь 1918).
# Андакольо (Чили)

Андакольо (исп. Andacollo) — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Эльки провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 9444 кеше (2002).
Коммунаның майҙаны — 310 км². Халыҡ һаны — 10 288 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 33,16 кеше/км².

# Андакольо (Чили)
## Географик урыны

Өлкәнең административ үҙәгенән 42 саҡрым (40 км) көньяҡ-көнсығышта урынлашҡан.
Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Ла-Серена коммунаһы;
* төньяҡ-көнсығышта — Викунья коммунаһы;
* көньяҡ-көнсығышта — Рио-Уртадо коммунаһы;
* көньяҡта-көнбайышта — Овалье коммунаһы;
* көнбайышта — Кокимбо коммунаһы.

# Андакольо (Чили)
## Күренекле (иҫтәлекле) урындар

* Андакольо сиркәүе (фото ҡара 2016 йыл 12 октябрь архивланған.)
* Андакольо базиликаһы (фото ҡара 2016 йыл 10 октябрь архивланған.)

# Андакольо (Чили)
## Иҡтисад

Баҡыр һәм алтын мәғдәндәрен табышында төҙөлгән. Һуңғы ваҡытта ятҡылыҡтарҙа мәғдән табышы байтаҡ кәмей. Шуға күрә халыҡтың йәшәйеше насарлана. Ҡаланың 40 % халҡы фәҡир хәлендә йәшәй.

# Андакольо (Чили)
## Административ бүленеш

Коммуна 4 райондан тора:
| № | Район | Майҙаны км² | Халыҡ һаны (2002) | Ҡала халҡы | Ауыл халҡы | Халыҡ тығыҙлығы кеше/км² |
| 1 | Андакольо | 80,6 | 9783 | 9444 | 339 | 121,38 |
| 2 | Корраль-Кемадо | 49,9 | 41 | 0 | 41 | 0,82 |
| 3 | Майтенсильо | 67,4 | 277 | 0 | 277 | 4,11 |
| 4 | Ла-Кальдера | 112,4 | 187 | 0 | 187 | 1,663 |

# Андакольо (Чили)
## Иң ҙур торамалар (йәшәү пункттары)

| № | Торама | Категория | Халыҡ һаны (2002) | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Майҙаны км² |
| 1 | Андакольо | ҡала | 9444 | 4671 | 4773 | 3,34 |
# Кәлтәү ауыл Советы (Тәтешле районы)

Кәлтәй ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районындағы муниципаль берәмек
Административ үҙәк — Кәлтәй ауылы.

# Кәлтәү ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Тарихы

Кәлтәү ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Кәлтәү ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Ауыл биләмәһе составы

Невозможно определить количество столбцов
# Куремаа (күл)

Куремаа (эсте. һәм выруск. Kuremaa järv) — Эстонияның Паламус волосындағы Паламус ҡасабаһынан 2 саҡрым төньяҡтағы күл. Күлдең майҙаны — 397 гектар. Был ҙурлығы буйынса Эстонияла 11-се һәм Йыгевамаа өйәҙендә Саадъярванан ҡала икенсе урында торған күл.
Күлдән Амме йылғаһы — Эмайыги йылғаһының ҡушылдығы ағып сыға.
# Һырҙы

Һырҙы — табын төркөмө башҡорттары составына ингән ырыу.

# Һырҙы
## Ырыу составы

Ырыу аралары: ҡурман, ҡырҡтар, өрөк, әбел.

# Һырҙы
## Этник тарихы

Һырҙылар боронғо төрки сығышлы ырыу. Этник тарихы ҡара — табын ырыуы тарихы менән тығыҙ бәйле.

# Һырҙы
## Йәшәгән территорияһы

XVI быуатта һырҙылар ҡыуаҡандар менән йәнәшә Әй һәм Йүрүҙән йылғалары үҙәндәрендә урынлаша. Был яҡтарҙа «Һырҙы йорто», «Һырҙы зыяраты» тигән топонимдар һаҡланып ҡалған. Һуңыраҡ һырҙылар Урал аръяғына күсенәләр һәм Тинес һәм Мейәс йылғалары араһындағы территорияны биләйҙәр.
Башҡортостандың Урыҫ дәүләтенә ҡушылғанынан һуң һырҙыларҙың аҫаба ерҙәре Себер даруғаһының Һырҙы улыҫына инә. XVIII—XIX быуаттарҙың аҙағында ырыу биләгән территория Екатеринбург һәм Силәбе өйәҙҙәренә, ә кантон идара итеү системаһы осоронда — 2-се, 5-се башҡорт кантондарына индерелә.
Хәҙерге ваҡытта һырҙы ырыуы ерҙәре Силәбе өлкәһе Арғаяш районы биләмәһенә инә.
# Лагендорф

Лагендорф (нем. Lagendorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 490 кеше йәшәй. Майҙаны — 38,62 км². Диңгеҙ кимәленән 62 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 29413 һәм автомобиль коды — SAW.
# Кристина Нягу

Кристина Джорджана Нягу (румын. Neagu Cristina Georgiana, ырыу. 26 август 1988 йыл, Бухарест, Румыния) — румын гандболсыһы, «Бухарест» һәм Румыния йыйылма командалары уйынсыһы. 2010 йылда донъя чемпионатының бронза призеры һәм 2010 йылда Европа чемпионатының бронза призеры, 2010, 2015 һәм 2016 йылдарҙа донъяның иң яҡшы гандболсыһы.

# Кристина Нягу
## Карьераһы

2006 йылға тиклем Плоештиның «Актив» командаһы өсөн сығыш яһай, аҙаҡ булған «Рулментул» командаһына күсә. 2009 йылдан Вылчиның «Ольткий» командаһы уйынсыһы, ошо команда составында ул 2009 йылдыа Чемпиондар лигаһы финалына тиклем барып етә. 2010/2011 йылдарҙа, ҡулбашы йәрәхәтләнеү сәбәпле, 605 (яҡынса ете бер йыл да ете ай) уйнамай, АҠШ-та һәм дауалана. 2013 йылдың ғинуарында күнекмәләр ваҡытында тубығына зыян килтерә, шуға күрә тағы ла ярты йыға сафтан сыға. 2013/2014 йыл миҙгелендә менән таныштырҙы Черногорияның «Будучност» командаһы өсөн сығыш яһай һәм 2014 йылда Чемпиондар лигаһы финалына сыға.
Румыния йыйылма командаһы составында 180-дән ашыу матч үткәрә һәм 700-ҙән ашыу туп индерә, 2010 йылда Европа чемпионатында бронза миҙал яулай һәм 2010, 2014 йылдарҙаЕвропа чемпионатының йондоҙҙар йыйылма командаһына эләгән. Шул уҡ 2010 йылда иң яҡшы бомбардир һәм иң яҡшы ассистент була.

# Кристина Нягу
## Ҡаҙаныштары
### Клубта

* ЕГФ чемпиондар лигаһында:
** Финалда уйнай: 2010, 2014
** Еңеүселәр сафында: 2015
* ЕГФ кубоктарына лайыҡлылар кубогы эйәһе:
** Финалда уйнай: 2008

# Кристина Нягу
## Ҡаҙаныштары
### Йыйылма командала.

* Европа Чемпионатында:
** Бронза призеры: 2010

# Кристина Нягу
## Ҡаҙаныштары
### Шәхси уңыштары

* ИГФ версияһы буйынса донъяның иң яҡшы гандболисы: 2010, 2015, 2016
* Румынияла иң яҡшыҡатын-ҡыҙ гандолисы: 2009, 2010, 2015, 2016, 2017
* Донъя чемпионатының иң ҡиммәтле уйынсыһы: 2015
* Донъя чемпионатының иң яҡшы бомбардиры: 2015
* MVP Европа юниор чемпионаты: 2005, 2006
* Европа йәштәре чемпионатында иң яҡшы һул һаҡсы: 2007
* Европа чемпионатының иң яҡшы бомбардиры (53) иң яҡшы ассистенты (36) чемпионаттарының, Европа: 2010
* Европа чемпионатының иң яҡшы ярымурта һул уйынсыһы: 2010, 2014, 2016
# Бөрйән район мәҙәниәт һарайы

Бөрйән район мәҙәниәт һарайы — (тулы исеме Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районының муниципаль мәҙәниәт бюджет учреждениеһы «Бөрйән район мәҙәниәт һарайы», рус. Муниципальное бюджетное учреждение культуры «Бурзянский районный дворец культуры» муниципального района Бурзянский район Республики Башкортостан) Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында Ленин урамы, 74 адресы буйынса урынлашҡан мәҙәни-ял учреждениеһы.

# Бөрйән район мәҙәниәт һарайы
## Тарихы

Бөрйән район хеҙмәтсәндәр депутаттары Советы башҡарма комитетының мәҙәниәт бүлеге 1945 йылдың 1 июлендә мәҙәни-сәйәси мәғариф идаралығы исеме аҫтында ойошторола. 1945 йылдың октябренән 1953 йылдың июленә тиклем мәҙәни белем биреү бүлеге тип атала. 1953 йылдың июлендә мәҙәниәт бүлеге тип атала башлай.
Бөрйән районы бөтөрөлөү сәбәпле, 1963 йылдың ғинуар башында мәҙәниәт бүлеге бөтөрөлә. Бөрйән районы ҡабаттан ойошторолғас, 1965 йылдың декабрендә тергеҙелә.
1951 йылда ике ҡатлы район мәҙәниәт йорто бинаһының проекты төҙөлә. 1956 йылда бина төҙөлөп бөтә.
1997 йылда мәҙәниәт һарайының яңы бинаһы төҙөлә. 296 урынлыҡ тамаша залы, унда фойе, кейенеп-сисенеү бүлмәләре, бейеү залы, методик кабинет бар. Унда шулай уҡ Бөрйән үҙәкләштерелгән китапханалар системаһы урынлашҡан.
2006 йылдан район мәҙәниәт һарайы «Бөрйән район мәҙәниәт һарайы» муниципаль мәҙәниәт учреждениеһы, ә 2012 йылда Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районының муниципаль мәҙәниәт бюджет учреждениеһы итеп үҙгәртелә, ә ауыл мәҙәниәт йорттары уның филиалдарына әйләнә.
Бөрйән район мәҙәниәт һарайы үҫешенә Ғәйнуллина Фатима Ғәйнулла ҡыҙы, Ғәлиева Р., Дауытова Р. Ә., Зарипов Р. М., Ҡарағолов Рәис Минһаж улы, Манапов Р. Х., Нияҙғолов Иҙел Р., Рахманғолова А. М., Сәйетбатталова Р., Хәлитов Ә., Юлсурина Әлфиә Мырҙабулат ҡыҙы ҙур өлөш индерә.

# Бөрйән район мәҙәниәт һарайы
## Етәкселәре

* Суфиянова С. Х.
* Мәмбәтов Б. Х.
* Хәлитов С. Х.
* Мәхмүтов М.
* Газина К. З.
* Зарипов Р. М.
* Ефграфова М.
* Суфиянова С. Х.
* Ҡәҙерғолов М. Н.
* Дәүләтсурин Ғ. С. — (1973—1977, 1996—1997 йылдарҙа)
* Йүһүҙина Ф. (1978—1988 йылдар)
* Вәлиев В. Ғ. (1997 йылдан)
* Ҡыуандыҡов Рәис Афзал улы — (2000 йылдан)
* Нәҙершина Гөлнур Ғәле ҡыҙы — 2004 йылдан
# Тускуль

Тускуль — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Башкаус йылғаһының һул ярына тамағынан 42 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Тускуль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100002750
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100275
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Пальник-Шор (Колва ҡушылдығы)

Пальник-Шор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Пальник-Шор (Колва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000073020
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007302
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0