yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Черкасская (Дон ҡушылдығы)

Черкасская — Рәсәйҙәге йылға. Ростов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дон йылғаһының һул ярына тамағынан 66 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Черкасская (Дон ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Төньяҡ Донец йылғаһы ҡушылған урынған тамағына тиклем, Сал һәм Маныч йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010500912107000017625
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001762
* Бассейн коды — 05.01.05.009
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Западная Гусиная

Зап. Гусиная — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Гусиная йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Западная Гусиная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — яр һыҙатының 03.04.00 гидрографик берәмеге эсендәге, Рәсәй Федерацияһының һыу территориялары һәм эске диңгеҙ һыуҙарындағы Баренц диңгеҙендәге утрауҙар, Колгуев утрауын керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040010012103000091740
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009174
* Бассейн коды — 03.04.00.100
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хундесхаген

Хундесхаген (нем. Hundeshagen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1238 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,38 км². Диңгеҙ кимәленән 271 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37339 һәм автомобиль коды — EIC.
# Кроссворд

Кроссворд (ингл. Crossword — һүҙҙәр киҫешеүе) — һүҙҙәрҙең мәғәнәһе буйынса үрелгән рәттәргә һүҙҙәрҙе тултырыу менән бәйле башватҡыс. Нумерлы сатраштарға тейешле һүҙҙәр табып яҙыуҙы талап иткән башватҡыс; сатраштарға тейешле һүҙҙәр табып яҙыуҙан ғибәрәт булған башватҡыс уйын; «Кроссворд» инглиз теленән «арҡыры-буйлы киҫешеүсе» тигәнде аңлата.
Ғәҙәттә, башватҡыс фигура аҫтында, һүҙҙең горизонталь шаҡмаҡтар буйынса мәғәнәһе, һуңынан вертикаль шаҡмаҡтар буйынса мәғәнәһе бирелә.

# Кроссворд
## Тарих

Беренсе кроссвордты Артур Уинн төҙөлгән һәм «New York World» гәзитендә 1913 йылда 21 декабрьҙә баҫып сығарған. Рәсәйҙә тәүге кроссворд «Огонек» журналында 1929 йылда сыға. Башҡортостанда тәүге кроссвордты «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы 1966 йылда тәҡдим итә.
# Кесе Тота-Яха

Кесе Тота-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тота-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 178 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 57 км.

# Кесе Тота-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074773
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307477
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Альбервиль

Альберви́ль (франц. Albertville, ҡайһы бер саҡта Альбертвиль исеме лә ҡулланыла) — Савойя Франция департаментындағы ҡала, Рона — Альпы төбәгендә (регионында) урынлашҡан, 1836 йылда Арли һәм Изер йылғалары ярҙарында нигеҙләнгән. Ҡала Сарди короллеге короле Карл Альберт хөрмәтенә атаһы Виктор Эммануил II тарафынан уның исеме менән аталған. Ул ваҡытта Савоя составына ингән булған.
Ҡаланың халҡы 199 йылда 17,3 мең кеше тәшкил иткән. Диңгеҙ кимәленән 325-тән 2030 метрғаса бейеклектә ята.
Альбервиль — киң танылған ҡышҡы курорт. 1992 йылда ҡалала ҡышҡы олимпия уйындары уҙғарылған.
Альбервиль үҙе ҡала булараҡ тик XIX быуатта ғына нигеҙләнһә лә, XIV быуаттарҙа барлыҡҡа килгән һәм биналары һаҡланып ҡалған Конфлан уның бер өлөшө булып иҫәпләнә.

# Альбервиль
## Туғандаш ҡалалар

* Винненден (нем. Winnenden), Баден-Вюртемберг, Германия
* Сен-Адели, Квебек, Канада

# Альбервиль
## Арҙаҡлы ҡала кешеләре

* Жан-Лу Фелисиоли (род. 1960) — француз художнигы һәм режиссёр-аниматор. «Сезар» һәм «Оскар» номинанты.
# Шумейко Григорий Григорьевич

Шумейко Григорий Григорьевич (12 декабрь 1923 йыл — 1 май 1977 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, полковник. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Шумейко Григорий Григорьевич
## Биографияһы

Григорий Григорьевич Шумейко 1923 йылдың 12 декабрендә Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ кантоны Стәрлетамаҡ ҡалаһында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа.
Краснодар крайының Гулькевич районы Кубань ауылында урта мәктәптең һигеҙ класын тамамлай.
1941 йылдың октябрендә Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһысафына саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышында 1942 йылдың ноябренән. Тәүҙә автомобиле водителе булып хеҙмәт итә. 1944 йылда Сталинград хәрби танк училищеһын тамамлай.
1944 йылдан ВКП(б)/КПСС ағзаһы.
1-се Белорус фронты 2-се гвардия танк армияһы 9-сы гвардия танк корпусының 50-се гвардия танк бригадаһының взвод командиры, гвардия лейтенанты. Польшаны азат итеүҙә айырылып тора. 1945 йылдың 18 ғинуарында Плоцк ҡалаһы районында Г. Г. Шумейко етәкселегендә 5 танкынан торған төркөм дошман тылына разведкаға һәм Висла йылғаһы аша кисеүҙе алырға ебәрелә. Ут эсенә эләгеп, танкистар ҡулса оборонаһы тота һәм ике көн буйы һуғыша, дошмандың танкыға ҡаршы өс батареяһын юҡ итә, һуңынан ҡырылған машиналарын ҡалдырып, ҡамауҙан сыға. СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 27 февралендәге указына ярашлы, командованиеның заданиеһын өлгөлө үтәгәне һәм немец-фашист илбаҫарҙары менәналышта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн гвардия лейтенанты Григорий Григорьевич Шумейкоға «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырыла.
Һуғыштан һуң Г. Г. Шумейко Совет Армияһында хеҙмәтен дауам итә. 1945 йылда Ленинград юғары офицерҙар бронетанк мәктәбен тамамлай, 1966 йылда — М. В. Фрунзе.исемендәге Хәрби академияны. Полковник Г. Г. Шумейко Киев юғары танк инженер училищеһының факультет һәм кафедра етәксеһе була. Украинала, Киев ҡалаһында йәшәй.
Григорий Григорьевич Шумейко вафат 1977 йылдың 1 майында вафат була. Киевтың Лукьянов хәрби зыяратында ерләнгән.

# Шумейко Григорий Григорьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1945 йыл 27 февраль);
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы № 5925
* Ленин ордены
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1944 йыл 21 февраль)
* Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944 йыл 27 июль)
* 3-сө дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Ватанға хеҙмәте өсөн» ордены
* миҙалдар

# Шумейко Григорий Григорьевич
## Хәтер

* Краснодар крайының Кубань ауылында 22-се мәктәпкә Герой исеме бирелгән, мәктәп алдына уның бюсы ҡуйылған.
* Краснодар крайы Гулькевичи ҡалаһының Хәтер аллеяһында бюсы ҡуйылған.
# 1778 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1778 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1778 MDCCLXXVIII |
| Юлиан стилендә | 1777—1778 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2530—2531 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7286—7287 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5538—5539 ה'תקל"ח — ה'תקל"ט |
| Мосолман календары | 1192—1193 |
| Боронғо әрмән календары | 1227 ԹՎ ՌՄԻԷ |
| Ҡытай календары | 4474—4475 丁酉—戊戌 красная курица — жёлтая собака |
| Эфиопа календары | 1770—1771 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1834—1835 |
| - Шака самват | 1700—1701 |
| - Кали-юга | 4879—4880 |
| Иран календары | 1156—1157 |
1778 йыл — кесаҙна көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Полуденный Кундат

Полуденный Кундат — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кундат (Оло Кундат) йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Полуденный Кундат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200018262
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201826
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нуғайбәк (Требиятский)

Нуғайбәк (Требиятский) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Нуғайбәк районындағы ҡасаба. Балҡан ауыл биләмәһе составына инә.

# Нуғайбәк (Требиятский)
## Географияһы

Требиатский ҡасабаһы Көньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы эсенә инә. Ғөмбәй йылғаһы ярында урынлашҡан. Йылға бәрҙе, суртан, бағры балығына бай. Ул Яйыҡ йылғаһының һул яҡ ярына тамағынан 2116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 202 км. Ҡасаба Балҡан (Силәбе өлкәһе) ҡасабаһына яҡын урынлашҡан.

# Нуғайбәк (Требиятский)
## Тарихы

Тәүҙә был ҡасаба Требиат атамаһын йөрөтә һәм Агаповка районына ҡарай. Ул Новолинейный районында Ырымбур казак ғәскәренең 8-се хәрби тораҡ пункты посы булараҡ 1842—1843 йылдарҙа барлыҡҡа килә. А. В. Суворовтың Италия походы барышында урыҫ армияһы француздар менән 1799 йылдың 17 — 19 июнендә Төньяҡ Италияла Требия йылғаһы буйында алышыуы һәм еңеүе хөрмәтенә ҡасабаға йылға исемен ҡушалар. Требиатский тип аталыу һуңғы осорға ҡайтып ҡала, һәм ул беренсе атаманы ҡабатлай.

# Нуғайбәк (Требиятский)
## Халҡы

2010 йылдағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса был ҡасабала 226 кеше (117 ир-егет һәм 109 ҡатын-ҡыҙ) йәшәй.

# Нуғайбәк (Требиятский)
## Урамдар

Ҡасабаның урам селтәре 3 урамдан тора: Октябрь, Совет һәм Хеҙмәт урамдары.
# Выжлец

Выжлец — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Четверть Виска йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Выжлец
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000049897
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004989
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Эмбелейка

Эмбелейка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Инза йылғаһының уң ярына тамағынан 101 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Эмбелейка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000036487
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003648
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы

Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы (28 март 1939(19390328)) — агроном-селекционер. Төшлө емеш культуралары (слива һәм өрөк) буйынса белгес.

# Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы
## Биографияһы

Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы 1939 йылдың 28 мартында Башҡорт АССР-ы Илеш районы Баҙытамаҡ ауылында тыуған.
1954—1965 йылдарҙа токарь булып эшләй.
1966 йылда баҡсасылар мәктәбен, 1969 йылда Тамбов өлкәһендәге Мичуринск йәшелсә-емеш институтын тамамлаған.
Силәбе өлкәһе Сыбаркүл районы Сарафаново ауылында «Сарафановский» махсуслаштырылған емеш совхозында баҡсасы булып эшләгән.
1968 йылдан Силәбе йәшелсә-емеш тәжрибә станцияһында (хәҙерге Көньяҡ Урал йәшелсәселек һәм картуфсылыҡ ғилми-тикшеренеү институты) техник, 1970—2000 йылдарҙа кесе ғилми хеҙмәткәре була.

# Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы
## Фәнни эшмкәрлеге

15 фәнни хеҙмәт авторы, «Көньяҡ Уралда һәүәҫкәр баҡсасылыҡ» йыйынтығы һәм «Урал өсөн емеш-еләк культураларының 100 сорты» авторҙарының береһе. Уралда сливаның сорт составын һәм уны үҫтереү агротехникаһын өйрәнә. 1960—1970 йылдарҙа 12-15 гектар майҙанда слива буйынса тәжрибә-производство питомнигын ойоштора. Башҡа белгестәр менән берлектә абрикос, сейә һәм слива сорттарының перспективалы төркөмөн сығара. Сливаның — 11, абрикостың — 7, сейәнең 4 сорты авторы.

# Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы
## Хеҙмәттәре

* Слива и вишня // Садоводство в Челябинской области. Ч., 1977.
* Селекция косточковых культур // Проблемы садоводства на Южном Урале: Сб. науч. трудов. Новосибирск, 1982.
* Абрикос на Урале // Садовник. 1989. № 1.
* Методические рекомендации садоводам-любителям по выращиванию сортов абрикоса. Ч., 1989.
* Сорта сливы и их размножение. Ч., 1990.
# Арзинка

Арзинка — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы/ Түбәнге Новгород өлкәһе, Сыуаш Республикаһы/ Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға тамағы: КАС/ВОЛГА/2064/277/225. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Арзинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000037904
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003790
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Элиста

Элиста (ҡалм. Элст — ҡомло; рус. Элиста) — Рәсәйҙәге Ҡалмыҡ Республикаһының баш ҡалаһы.

# Элиста
## Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 14,1 | 18,0 | 22,2 | 32,5 | 37,1 | 41,1 | 42,7 | 44,0 | 37,5 | 30,0 | 23,5 | 18,0 | 44,0 |
| Уртаса температура, °C | −4 | −4,1 | 1,7 | 10,2 | 16,5 | 21,7 | 24,9 | 23,8 | 17,3 | 9,9 | 2,4 | −2,3 | 9,8 |
| Абсолют минимум, °C | −34,1 | −31,5 | −27,1 | −10,7 | −1,1 | 5,0 | 8,0 | 6,0 | −3,3 | −14,1 | −27,7 | −30 | −34,1 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 25 | 20 | 27 | 30 | 43 | 50 | 35 | 28 | 31 | 32 | 30 | 28 | 349 |
| Сығанаҡ: ФГБУ "ВНИИГМИ-МЦД" Thermo-Karelia. ||||||||||||||
# Усь-Я

Усь-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Сосьва йылғаһының һул ярына тамағынан 209 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.

# Усь-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300028077
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302807
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Умартасы (мәғәнәләр)

Умартасы:
* Умартасы — умартасылыҡ менән шөғөлләнеүсе кеше
* Умартасы — Украина президенты Виктор Ющенконың халыҡ таҡҡан ҡушаматы
* Умартасы — 1925 йылда төшөрөлгән фильм
# Рассольная (Чусовая ҡушылдығы)

Рассольная — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чусовая йылғаһының уң ярына тамағынан 73 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Рассольная (Чусовая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусовая, Кын ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100712111100011153
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101115
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Булановка (Туросна ҡушылдығы)

Булановка — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туросна йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Булановка (Туросна ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000021221
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002122
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Альца

Альца — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пижма йылғаһының һул ярына тамағынан 238 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Альца
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036474
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103647
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Торналы ауыл советы (Салауат районы)

Торналы ауыл советы — Башҡортостан Республикаһының Салауат районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Торналы ауылы.

# Торналы ауыл советы (Салауат районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Мадагаскар (утрау)

Мадагаскар (франц. Madagascar, малаг. Madagasikara; ерле атама: Nosin Dambo — ҡабандар утрауы) — ҙурлығы буйынса Ерҙә дүртенсе утрау.

# Мадагаскар (утрау)
## Тасуирламаһы

Һинд океанында урынлашҡан, Африканың көнсығыш ярынан Мозамбик боғаҙы менән айырылған.
Утрауҙың оҙонлоғо яҡынса 1600 км, киңлеге 570 км, майҙаны 587 000 км². Утрау Мадагаскар дәүләтенең төп өлөшө булып тора, (баш ҡалаһы — Антананариву).
Утрауҙағы йылғалар: Бетсибока, Манчака һ.б.
Утрауҙың иң бейек нөктәһе һүнгән вулкан Марумукутру (2876 м), ул тау массивында урынлашҡан Царатанана, ул утрауҙың төньяҡ өлөшөндә. Тауҙар минералдарға һәм металдарға бай: алтын, баҡыр, тимер; киң яр буйы тигеҙлектәре һаҙлы, йыш ҡына бик уңдырышлы.
Мадагаскар Африканан алыҫ булмаһа ла, уның фаунаһы һәм флораһы уникаль: утрауға ер йөҙөндәге хайуандар һәм үҫемлектәр төрҙәренең 5 % — ы тура килә, шуларҙың 80 % Мадагаскарҙан башҡа ерҙә үҫмәй һәм йәшәмәй. Уларҙың иң күренеклеһе — лемурҙар.
Иң ҙур Мадагаскар күле — Алаутра (майҙаны 200 км² тирәһе). Башҡа күлдәре — Итаси, Ихутри.
Тропик климатлы, утрауҙың көньяғын йыш ҡына субтропик климатлы тип иҫәпләйҙәр.

# Мадагаскар (утрау)
## Координаттары

Утрауҙың төньяҡ нөктәһе — Бубаумби мороно (Амбр, 11° ю. ш. 49° в. д.), көньяҡ нөктәһе — Вухимена мороно (Сент-Мари, 25° ю. ш. 45° в. д.), көнбайыш нөктәһе Мананунука мороно (22° ю. ш. 43° в. д.) һәм көнсығыш нөктәһе -Ангунци мороно (Көнсығыш, 15° ю. ш. 50° в. д.).
# Нәсибаш ауыл советы (Салауат районы)

Нәсибаш ауыл советы — Башҡортостандың Салауат районындағы муниципаль берәмек .
Административ үҙәге — Нәсибаш ауылы.

# Нәсибаш ауыл советы (Салауат районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Пустынка

Пустынка — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чигир йылғаһының һул ярына тамағынан 0,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Пустынка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200005318
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200531
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Иҫке Балтас

Иҫке Балтас — бер нисә тораҡ пункттар атамаһы.

# Иҫке Балтас
## Мәҡәләләр

* Иҫке Балтас (Балтас районы) — Башҡортостандың Балтас районындағы ауыл.
* Иҫке Балтас (Дүртөйлө районы) — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл.
* Иҫке Балтас (Татарстан) — Татарстандың Аҡтаныш районындағы ауыл.
# Бармошурка

Бармошурка (Сивашур) — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының һул ярына тамағынан 234 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Бармошурка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100033315
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103331
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Арлеть

Арлеть — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кильмезь йылғаһының һул ярына тамағынан 214 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Арлеть
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038668
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103866
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1