yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бурак Озчивит

Бура́к Озчиви́т (төр. Burak Özçivit, 24 декабрь 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (39 йәш), Истанбул) — төрөк актеры, планетаның иң матур ир-егеттәре исемлегенә индерелгән. «Матур быуат» «Великолепный век» (2011—2013), «Кәрлә - йырсы ҡош» («Королёк — птичка певчая») (2013—2014), «Ҡара мөхәббәт» («Чёрная любовь») (2015—2017) һәм «Ғосманға нигеҙ һалыу» («Основание: Осман») (2019—). кеүек телесериалдарҙағы ролдәре буйынса билдәле.

# Бурак Озчивит
## Биографияһы

Бурак Озчивит 1984 йылдың 24 декабрендә Төркиәнең Истанбул ҡалаһында тыуған. Шәхси эшҡыуар булған атаһы йыш ҡына командировкаларға йөрөй. Шунлыҡтан өйҙә бик һирәк була. Йорт эштәрен башҡарыу ҙа, балалар тәрбиәләү ҙә әсә иңенә төшә. Актерҙың Бурчун Дениз исемле ҡыҙ ҡәрҙәше бар.
Бурак бала сағында күп ваҡытын телевизорҙан йәнһүрәттәр ҡарап үткәрә. Бер аҙ үҫә төшкәс, дуҫтары менән футбол уйнай, тренажер залына йөрөй. Мәктәпте тамамлағас, Истамбул ҡалаһындағы Мармара университетының кино, һынлы сәнғәт һәм фотография факультетына уҡырға инә. Студент йылдарында буйы 184 см булған йәш егет, модель булып, аҡса эшләй. Йәш сағында ул бер нисә тапҡыр «Төркиәнең иң яҡшы моделе» конкурсында ҡатнаша. 2003 йылда еңеп сыға. Йәнә ике йылдан ул «Донъяның иң яҡшы моделе» конкурсында 2-се урынды ала. Модель бизнесына ул атаһы ҡушыуы буйынса бара. Конкурстарҙа еңеп сыҡҡандан һуң, Озчивитҡа төрөк кинорежиссерҙары иғтибар итә.

# Бурак Озчивит
## Фильмдары

Бурак тәүге тапҡыр киноға 2006 йылда төшә. «Минус 18» үҫмерҙәр триллерында ҙур булмаған ролде башҡара. Тағы бер йылдан йәш актерға «Мәжбүри ир» ирониялы мелодрамала төп ролде тәҡдим итәләр. Шулай ҙа актерға киң билдәлелекте «Бөйөк быуат» («Великолепный век») тарихи күп сериялы фильм алып килә. Бында ул легендар ғосман хәрби начальник Малкочоглу Бали-бей ролен башҡара. Бынан һуң ул Ришад Нури Гюнтекиндың экранлаштырылған «Кәрлә турғай - йырсы ҡош» («Королек — птичка певчая») романында Ҡымран ролен уйнай. Был роль актерҙы бар донъяға таныта. 2015 йылда актер «Ҡара мөхәббәт» төрөк сериалында Камил ролен икенсе бер билдәле актер Неслихан Атагөл менән бергә уйнай. Был сериал Рәсәйҙә«Черная любовь» сериалы булараҡ билдәле. 2019 йыл Бурак өсөн ысын мәғәнәһендә триумфаль йыл була. «Ғосманға нигеҙ һалыу» («Основание: Осман») хәрби-тариха сериалда ул төп ролде башҡара.

# Бурак Озчивит
## Шәхси тормошо

2015 йылда ул Эвджен Фәхриә исемле актриса менән осраша башлай. Йәштәр 2017 йылдың 9 мартында Германияла никахлаша. Ошо уҡ йылдың 29 июнендә Истанбулда өйләнешәләр. 2019 йылдың 13 апрелендә Америка госпиталендә йәш ғаиләнең Ҡаран исемле улы тыуа. 2023 йылдың ғинуарында икенсегә улдары Кәрим тыуа.

# Бурак Озчивит
## Иҫкәрмә

* ↑ Celebsbiodate. Бурак Озчивит известен своими ролями в Çalıkuşu (2013—2014) и приключенческом сериале Kuruluş: Osman (2019) (билдәһеҙ) (1 ғинуар 2021). Дата обращения: 1 ғинуар 2021. Архивировано 30 декабрь 2020 года.
* ↑ Fahriye Evcen ve Burak Özçivit galaya el ele geldi | Ntv.com.tr (билдәһеҙ). Дата обращения: 26 февраль 2015. Архивировано 1 август 2017 года.
# Зарифа (йыр)

«Зарифа» — башҡорт халыҡ йыры, ҡыҫҡа көй.

# Зарифа (йыр)
## Тарихы

«Зарифа» йырының көйө (мелодияһы) С. Г. Рыбаков тарафынан 1894 йылда Верхнеурал өйәҙе Тамьян улусы Аҡөмбәт ауылында (хәҙерге Әбйәлил районы Ташбулат ауылы ) М. Ҡараҡаевтан яҙып алынған. «Музыка и песни уральских мусульман с очерком их быта» тигән китапта баҫтырып сығарған.
Көйөнөң һәм һүҙҙәренең варианттарын Л. Н. Лебединским, Г. З. Сөләймәнов та яҙып алған. Шаян бейеү көйө.
Әйтеүҙәренсә, йырҙы Верхнеурал өйәҙе Тамьян улусы Ҡушый ауылынан бейеүсе Зарифа тигән ҡатын сығарған. Зарифа иренән айырылған булған, йырҙар сығарып, шуға бейеп, күңел асып йәшәгән.
Көй ритмлы, етеҙ темплы.
Һүҙҙәре ҡоҙа менән ҡоҙаса араһында шаярып һөйләшеү рәүешендә төҙөлгән. Уны М. Х. Әхмәтов - яңғыҙ һәм флейта өсөн , Х. Ф. Әхмәтов хор һәм флейта өсөн эшкәрткән.
1940 йылда Фәйзи Ғәскәров йыр мотивтары буйынса академик бейеү ҡуя.

# Зарифа (йыр)
## Тарихы
### Йырҙың һүҙҙәре

— Әйҙә, ҡоҙа, түргә уҙ ҙә, Аяҡҡайың талмаһын. Беҙҙең хәтер ҡалһа-ҡалһын, Һеҙҙең хәтер ҡалмаһын.
— Юл буйынан юрғалаған — Бүҙәнәнең балаһы, Йырлап бирәйем, ҡоҙаса, Илебеҙҙең йолаһы.
— Оҙон нәҙек, буйға үҫкән
Ҡыҙыл буйының талы, Ҡоҙа йырлап биргән саҡта, Эсеп ебәрәм тағы.
— Егеп килгән туры атымды
Һылап-һылап тарасы, Һалып биргәс, эсеп ебәр, Бөтөргәнсе, ҡоҙаса.
Туҫтағыңдың төптәрендә
Тәңкә сифаттары бар, Эсеп ебәрәм ҡымыҙҙы, Тәнгә сихәттәре бар

# Зарифа (йыр)
## Башҡарыусылар

Флүрә Килдейәрова, Айҙар Ғәлимов, Филүс Гәрәев, Радик Гәрәев.

# Зарифа (йыр)
## Видео

YouTube сайтында Видео "Зарифа" бейеүе
# Беҙәк (Оло Әүжән ҡушылдығы)

Беҙәк (рус. Бзяк) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Әүжән йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Беҙәк (Оло Әүжән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Арский Ташы һыу үлсәү посынан Йомағужа һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200212111100017225
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101722
* Бассейн коды — 10.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Беҙәк (Оло Әүжән ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Йылғаның исеме ике һүҙҙән яһалған атама: бейек+үҙәк. Йылға ике ауылға — Белорет районының Беҙәк һәм хәҙер юғалған тиерлек Беҙәк-Әхмәр (рәсми атамаһы Әхмәр) ауылдарына исем биргән.
# Талагайка

Талагайка — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иртыш йылғаһының уң ярына тамағынан 204 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Талагайка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300015504
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301550
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бычинская

Бычинская — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Махня йылғаһының һул ярына тамағынан 89 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Бычинская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200031123
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203112
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ай-Почмес-Юган

Ай-Почмес-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Могот-Лейм-Посл ҡылымығының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Ай-Почмес-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300029675
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302967
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кысса

Кысса — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 349 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 76 км.

# Кысса
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000045173
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004517
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Һамар дәүләт техник университеты

Һамар дәүләт техник университеты (СамДТУ) — Һамар ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто, Рәсәй.

# Һамар дәүләт техник университеты
## Тарихы

1930 йылда Һамар ҡалаһында механика, энергетика һәм химия-технология институттары асыла.
1933 йылда, элекке үҙ аллы булған өс юғары уҡыу йорто берләшеп Урта-Волга индустриаль институты барлыҡҡа килә.
1935 йылда Урта-Волга индустриаль институты, Куйбышев индустриаль институты тип үҙгәртелә. Институтҡа В. В. Куйбышев исеме бирелә (КИИ).
1962 йылда Куйбышев политехник институты В. В. Куйбышев исемендәге Куйбышев политехник институты (КПтИ) тип атала башлай. Сызрань ҡалаһында филиалы асыла.
1980 йылда институт Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.
1992 йылда юғары уҡыу йортона университет статусы бирелә.
2014 йылда Новокуйбышевск ҡалаһында филиалы асыла.
2015 йылда Һамар дәүләт архитектура-төҙөлөш университеты (СГАСУ) менән берләштерелә.
2016 йылда Рәсәйҙең 11 төбәк терәк вуздарының береһенә әүерелә.

# Һамар дәүләт техник университеты
## Ректорҙары

* 1915—1917 — Павел Ильич Митрофанов.
* 21 март — 4 апрель 1933 йыл — Стефан Вацлавович Чешейко-Сохацкий.
* 1933 йылдың 4 апреле — 1934 йылдың 2 майы — Василий Иванович Бессонов.
* 3 май — декабрь 1934 йыл, — Аркадий Ефимович Бобко.
* 16 декабрь 1934 — 20 сентябрь 1937 йыл — Сергей Михайлович Калмыков.
* 29 сентябрь 1937 — 10 октябрь 1938 йыл — Галишников Степан Кузьмич.
* Октябрь — декабрь 1938 йыл — Федор Тимофеевич Кокин.
* 28 ғинуар 1939 йыл — 28 июль 1951 йыл — Николай Прокофиевич Воскобойников.
* 19 октябрь 1951 йыл — 31 ғинуар 1959 йыл — Василий Федорович Совкин.
* 4 март 1959 — 7 декабрь 1961 йыл — Козлов Виктор Степанович.
* 1961 йыл 8 декабрь — 1968 йыл 11 июнь — Панов Николай Николаевич.
* Июнь 1968 йыл — октябрь 1975 — Волков Иван Сергеевич.
* 1975 йыл 30 октябрьә — 1985 йыл 18 октябрь — Сергей Михайлович Моратов.
* 18 октябрь 1985 йыл — 20 сентябрь 1999 йыл — Юрий Петрович Самарин.
* 1999 йылң 15 декабрь — 2009 йыл ноябрь — Владимир Васильевич Калашников.
* 2009 йылдың 15 декабренән хәҙерге ваҡыт буйынса — Дмитрий Евгеньевич Быков.

# Һамар дәүләт техник университеты
## Структураһы

* Төҙөлөш һәм архитектура академияһы (АСА)
* Автоматика һәм информацион технологиялар институты
* Инженер-иҡтисади һәм гуманитар белем биреү институты
* Өҫтәмә белем биреү институты
* Аҙыҡ-түлек производстволары факультеты (ФПП)
* Нефть-газ технологиялар институты (ИНГТ)
* Химия-технология факультеты (ХТФ)
* Инженер-технология факультеты (ИТФ)
* Йылылыҡ энергетикаһы факультеты (ТЭФ)
* Электротехника факультеты (ЭТФ)
* Машиналар эшләү, металлургия һәм транспорт факультеты
* Хәрби уҡыу үҙәге
* «Физик тәрбиә һәм спорт» кафедраһы
* Дөйөм белем биреү архитектура-техник лицейы

# Һамар дәүләт техник университеты
## Рейтингы

1RAEX (РАЭКС-Аналитика) Рейтинг агентлығы мәғлүмәттәре буйынса Рәсәйҙең 100 иң яҡшы юғары уҡыу йорто исемлегендә Һамар дәүләт техник университеты 2017 йылда 49-сы, ә 2018 йылда 52-се урында биләй.

# Һамар дәүләт техник университеты
## Билдәле тамамлаусылары

Ҡарағыҙ: Категория: Категория:Выпускники СамГТУ
# Кесе Тишерек

Кесе Тишерек — Рәсәйҙәге йылға. Ульяновск өлкәһе,Һамар өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тишерек йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кесе Тишерек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Куйбышев һыуһаҡлағысы Камское Устье ҡала тибындағы ҡасабаһынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем, Оло Черемшан йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000512112100005571
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100557
* Бассейн коды — 11.01.00.005
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мәскәү архитектура институты

Мәскәү архитектура институты («Мәскәү архитектура институты (дәүләт академияһы)» юғары белем биреү федераль дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһы, Аббр. МАрхИ) — Мәскәү ҡалаһының архитекторҙар һәм дизайнерҙар әҙерләп сығарған юғары уҡыу йорто.

# Мәскәү архитектура институты
## Тасуирламаһы

Академияла 1,4 меңдән ашыу студент белем ала.
Уҡыу түбәндәге һөнәрҙәр буйынса алып барыла: Торлаҡ һәм йәмәғәт биналары архитектураһы
Сәнәғәт ҡорамалдары архитектураһы
Ҡала төҙөлөшө
Архитектурала реставрация
Архитектурала реконструкция
Ауыл биләмәләре архитектураһы
Ландшафт архитектураһы
Архитектура теорияһы һәм тарихы
Ҡала төҙөлөшө теорияһы нигеҙҙәре
Архитектура мөхите дизайны
«Вестник МАрхИ» журналы нәшер ителә.

# Мәскәү архитектура институты
## Тарихы

Мәскәү архитектура институты (МАИ) ВКП(б) Үҙәк Комитеты Политбюроһының 1933 йылдың 5 сентябрендәге һәм 14 октябрендәге ҡарарына ярашлы, Архитектура-төҙөлөш институты (Вхутеин архитектура факультеты һәм МВТУ-ның Инженер-төҙөлөш факультетының архитектура бүлеге берләштереүе нигеҙендә) базаһында ойошторола. СССР-ҙа архитекторҙар әҙерләүгә махсуслашҡан берҙән-бер уҡыу йорто була.
Институт өсөн Иван Воронцовтың элекке утарының биналары бирелә.
1955 йылдан алып, ВКП(б) Үҙәк Комитетының «Проектлауҙа һәм төҙөләштә артыҡлыҡтарҙы бөтөрөү тураһында» ҡарары буйынса уҡытыу совет функционализмына, типиклыкҡа һәм эре панельный, эре блоктар менән төҙөүгә йүнәлеш ала.
1994 йылда институт Британия архитекторҙарының король институты (RIBA) тарафынан аккредитациялана.
1995 йылдың 21 июнендә Мәскәү архитектура институты «Мәскәү архитектура институты (дәүләт академияһы)» юғары белем биреү федерлаь дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһы тип үҙгәртелә.

# Мәскәү архитектура институты
## Тарихы
### Етәкселеге

Институты ректорҙары:
* 28.08.1930 — 29.09.1930 — Тоот Виктор Сигизмундович
* 29.09.1930 — 16.06.1931 — Миронов К. В.
* 16.06.1931 — 07.05.1933 — Боровков Яков Михайлович
* 07.05.1933 — 15.12.1936 — Серёженкин Михаил Афанасьевич
* 15.12.1936 — 13.09.1937 — Людвиг Генрих Маврикиевич
* 14.09.1937 — 02.10.1940 — Кабуковский Наум Сергеевич
* 07.10.1940 — 17.07.1941 — Остапенко Михаил Андреевич
* 18.07.1941 — 16.10.1941 — Скородумов Пётр Николаевич
* 16.10.1941 — 01.05.1942 — Алтухов Александр Семёнович
* 01.05.1942 — 03.11.1942 — Скородумов Пётр Николаевич
* 03.11.1942 — 24.03.1944 — Чалдымов Андрей Константинович
* 24.03.1944 — 03.11.1944 — Остапенко Михаил Андреевич
* 03.11.1944 — 18.10.1945 — Чалдымов Андрей Константинович
* 18.10.1945 — 30.12.1947 — Николаев Иван Сергеевич
* 30.12.1947 — 28.01.1948 — Смирнов Виктор Иванович (архитектор)
* 28.01.1948 — 02.03.1957 — Кропотов Владимир Николаевич
* 02.03.1957 — 15.12.1958 — Казиатко Андрей Гаврилович
* 15.12.1958 — 02.07.1970 — Николаев Иван Сергеевич
* 02.07.1970 — 14.04.1987 — Соколов, Юрий Николаевич (МАрхИ ректоры)
* 14.04.1987 — (?).04.1987 — Шедов В. П.
* (?).05.1987 — 24.07.1987 — Пронин Евгений Семёнович
* 24.07.1987 — (?).2007 — Кудрявцев Александр Петрович
* 2007 йылдан — Швидковский Дмитрий Олегович
# Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы

Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы (11 февраль 1949 йыл) — педагог, Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреүҙең маҡтаулы хеҙмәткәре, РБ мәғариф алдынғыһы.

# Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы
## Биографияһы

Ривал Рәхмәт улы Баймырҙин 1949 йылдың 11 февралендә БАССР-ҙың Бөрйән районы Иҫке Монасип ауылында тыуған.
Ривал Рәхмәт улы Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының филология факультетын тамамлай (1972).

# Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы
## Биографияһы
### Хеҙмәт юлы

* Биология, география, хеҙмәт уҡытыусыһы (1966—1967)
* Урыҫ теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы (1972—1973)
* Тимер мәктәбе директоры (1978—1987)
* Иҫке Монасип урта (2011—2013), Яңы Монасип һигеҙ йыллыҡ (1989—1992, 2006—2009), Килдеғол һигеҙ йыллыҡ (1995), Аҫҡар урта (2009—2010) мәктәптәре директоры

# Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреүҙең маҡтаулы хеҙмәткәре (2013)
* РБ мәғариф алдынғыһы (2008)
# Кос-Човча

Кос-Човча — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лоптюга йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Кос-Човча
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000046828
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004682
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Һалдыбаш

Һалдыбаш — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан Республикаһы һәм Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 117 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 79 км.

# Һалдыбаш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Павловка һыуһаҡлағысынан Шаҡша биҫтәһендәге һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, һыу бассейны округы — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201212111100023834
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102383
* Бассейн коды — 10.01.02.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Һалдыбаш
## Географияһы

Һалдыбаш йылғаһының оҙонлоғо — 79 км, бассейнының майҙаны — 810 км². Инеше Ҡаратау һыртының көньяғында, . Исток находится в 13 км к северо-востоку от посёлка Силәбе өлкәһе Әшә районы Точильный ҡасабаһынан 13 км төньяҡ-көнсығышта ята. Тулыһынса тиерлек Башҡортостандың Нуриман районы буйлап аға, ҡыҫҡа ғына бер өлөшө Иглин районы биләмәһенән үтә.
Үрендә йылға көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай аға, урта ағымында — төньяҡ-көнбайышҡа, түбәнендә — көнбайыш-көньяҡ-көнбайышҡа. Ҡариҙел йылғаһына һул яр буйлап уның тамағынан 117 км алыҫлыҡта һәм Һалдыбаштамаҡ ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 1 километрҙа.
Йылға буйында урынлашҡан тораҡ пункттар (инешенән башлап): Яңы Субай, Нур, Никольский, Байкал, Юрмаш, Ҙур Шиҙе һәм Бәләкәй Шиҙе. Бассейнында шулай уҡ урынлашҡан: Саруа, Баш Шиҙе, Михайловка, Иҫке Биәз һәм башҡа ауылдар.
Түбәнге ағымында йылғаны Өфө — Павловка автомобиль юлы киҫә.
# Чесноковка (Касьма ҡушылдығы)

Чесноковка — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Касьма йылғаһының һул ярына тамағынан 83 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Чесноковка (Касьма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200005769
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200576
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Овраг Журавка

овраг Журавка — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Щелкан йылғаһының һул ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Овраг Журавка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терса. Бәләкәй йылға бассейны — Дон йылғаһы Хопёр һәм Северский Донец йылғалары ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300212107000008893
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000889
* Бассейн коды — 05.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Чеберчинка

Чеберчинка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының һул ярына тамағынан 355 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 62 км.

# Чеберчинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000036951
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003695
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Меч

Оло Меч — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Таз йылғаһының уң ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Меч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кондома йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Томь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300112115200009905
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200990
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Арка-Монгото-Епоко

Арка-Монгото-Ёпоко — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Арка-Монгото-Епоко
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15040000212115300053382
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305338
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3