yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лившиц Константин Александрович

Ливши́ц Константи́н Алекса́ндрович (24 август 1967 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, иҡтисад фәндәре кандидаты. Тәүлек әйләнәһенә зәғифтәргә һәм өлкән йәштәге кешеләргә социаль ярҙам итеү хеҙмәте «Хәстәрлек системаһы» шәхси компанияһының генераль директоры һәм нигеҙләүсеһе, «Леге» компаниялар төркөмөнөң генераль директоры, оло йәштәге кешеләрҙең тормошон яҡшыртыуына булышлыҡ итеү «Оло быуын донъяһы» коммерция булмаған хеҙмәттәшлек идаралығының ағзаһы һәм ойоштороусыларының береһе булып тора.

# Лившиц Константин Александрович
## Биографияһы

Лившиц Константин Александрович Ленинград ҡалаһында тыуған. 1994 йылда Академик И. П. Павлов исемендәге беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университетын «дауалаусы табип» һөнәре буйынса тамамлай. 1997 йылда Санкт-Петербург медицина дипломдан һуң белем биреү академияһының курстарын тамамлай. 2004 йылда Санкт-Петербург дәүләт сауҙа-иҡтисади университетында «Фармацевтика хеҙмәттәре системаһын камиллаштырыуҙа ойоштороу-иҡтисади механизмдар» (рус. «Организационно-экономические механизмы совершенствования системы фармацевтических услуг») темаһына диссертация әҙерләй. 2005 йылда Стокгольм иҡтисад мәктәбен (Швеция) тамамлай.
Лившиц «Леге» һәм «Хәстәрлек системаһы» компанияларының нигеҙләүсеһе һәм етәксеһе булып тора. Стокгольм иҡтисад мәктәбе фекеренсә, 2003 йылда «Хәстәрлек системаһы» компанияһы иң яҡшы йыл бизнес-проекты була. 2014 йылда Константин Лившицтың «Хәстәрлек системаһы» компанияһы «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фонды менән уҙғарылған «Социаль эшҡыуар-2014» бөтә Рәсәй конкурсының премияһы менән бүләкләнгән һәм биш йыл ваҡытҡа 2,5 миллион һум суммаға процентһыҙ займ ала.
Лившиц Яңы проекттарҙы үрләтеү буйынса стратегик инициативалар агентлығының эксперт советы ағзаһы һәм «Хэсэд Авраам» мәрхәмәтлелек үҙәгенең попечителлек советы ағзаһы булып тора.

# Лившиц Константин Александрович
## Ғаиләһе

Константин Лившиц өйләнгән, ғаиләһендә бер ул тәрбиәләнә.
# Мораҡ ауыл Советы (Ғафури районы)

Мораҡ ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Ғафури районындағы муниципаль берәмек. Мораҡ ауыл Советы төньяҡтан Борон, көнссығыштан Яңғыҙҡайын ауыл Советтары, көнбайыштан Стәрлетамаҡ районы менән сиктәш.

# Мораҡ ауыл Советы (Ғафури районы)
## Тарихы

Мораҡ ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Шушук (Дах ҡушылдығы)

{{Река
Шушук — Рәсәйҙәге йылға. Адыгей Республикаһы,Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Дах йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Шушук (Дах ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Белая (Кубань ҡушылдығы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001112108100004496
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100449
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Фәхретдин

Фәхретдин — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки телдәрҙә лә ҡулланыла.

# Фәхретдин
## Этимология

Фәхретдин башҡорт теленә ғәрәп теленән ингән: фәхри (дан) һүҙенә дин һүҙе ҡушылып, ҡушма исемен барлыҡҡа килтерә

# Фәхретдин
## Билдәле кешеләр

Зәйнетдинов Фәхретдин Ялал улы (1906 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) менән бүләкләнгән

# Фәхретдин
## Фамилияла

Ризаитдин Фәхретдин (Ризаитдин Фәхретдин улы Фәхретдинов''; 4 ғинуар 1859 йыл — 11 апрель 1936 йыл) — күренекле башҡорт мәғрифәтсеһе, яҙыусы, шәрҡиәтсе һәм дин әһеле. 1923—1936 йылдарҙа Эске Рәсәй һәм Себер Үҙәк диниә назараты мөфтөйө һәм рәйесе.
Фәхретдинов Ғабдрахман Ризаитдин улы(15 ғинуар 1887 йыл — 1936 йыл) — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәрҙәренең береһе, «Башҡорт хөкүмәтенең теле» гәзите мөхәррире. Сәйәси золом ҡорбаны.
Фәхретдинов Ғәбделәхәт Ризаитдин улы (1889—1938) — иҡтисадсы, Бөтə Рəсəй Ойоштороу йыйылышы ағзаһы.
Фәхретдинов Тимерйән Йыһанша улы (20 март 1919 йыл — 27 ноябрь 1979 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Уҡсылар дивизияһы артиллерия полкының орудие тоҫҡаусыһы, кесе сержант. Дан орденының тулы кавалеры.
Фәхретдинов Иршат Юнир улы (1 февраль 1965 йыл) — отставкалағы хәрби хеҙмәткәр, дәүләт эшмәкәре, ғалим-хоҡуҡ белгесе. Афған һуғышында һәм Төньяҡ Кавказдағы хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусы. Запастағы полковник. Рәсәй Федерацияһының 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. Юридик фәндәр кандидаты. Ҡыҙыл Йондоҙ (1988), Салауат Юлаев (2013) ордендары кавалеры, 2-се дәрәжә Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн орденының миҙалы менән бүләкләнгән (2014).
Фәхретдинова Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы (1 август 1938 йыл) — дерматовенеролог - ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2004). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2003). Төкән ауылынан.
Фәхретдинов Ривал Нуретдин улы (3 март 1946 йыл) — ғалим-биолог. 2010 йылдан Мәскәү ҡалаһындағы «„ХимСервисИнжинирг“ киң профилле компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең генераль директоры. Химия фәндәре докторы (1994), профессор (1996). Ленин комсомолы (1979) һәм Рәсәй нефть һәм газ инженерҙарының «Золотой РОСИНГ» йәмғиәте премияһы лауреаты (2004).
Фәхретдинов Иҙрис Әкрәм улы (1 ғинуар 1947 йыл) — физик, ғалим, педагог, физика‑математика фәндәре докторы (1998), профессор (1999), Рәсәйҙең почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2007).
Фәхретдинова Дилара Әхәт ҡыҙы (1923—?) — сәнғәт ғилеме белгесе. Сәнғәт ғилеме докторы (1988). Үзбәкстан Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарынан тәүге булып сәнғәт ғилеме кандидаты дәрәжәһен ала.
Фәхретдинов Әнүәр Нуретдин улы (13 февраль 1928 йыл — 2 апрель 1987 йыл) — бейеүсе, балетмейстер, педагог. РСФСР-ҙың (1969) һәм Башҡорт АССР -ының атҡаҙанған (1953) , Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1959)
# Ноғоманов

Ноғоманов — фамилия.
* Ноғоманов Борис Миңлеғәлим улы (1936 т.) — яҙыусы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1991).
* Ноғоманов Дәйләғи Сирай улы (1922—1944) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).
# Каменец-Подольск

Каменец-Подольск (укр. Кам'янець-Подільський) — Украинаның Хмельницкий өлкәһе ҡалаһы.
2015 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 101 728 кеше йәшәй.
# Үҫеш облигацияһы

Үҫеш облигацияһы (ингл. Development Impact Bonds йәки DIB) — үҫештәге илдәрҙә әһәмиәтле проекттарҙы финанслауға тәғәйенләнгән социаль облигациялар төрө. Үҫеш облигацияһы бер-береһе менән үҫеш маҡсаты тураһында килешеүгә килгән шәхси инвесторҙар, донорҙар йәки хөкүмәттәр, хәйриә ойошмалары йәки социаль предприятиелар һәм провайдер араһында контракт булып тора. Инвесторҙар һыналған үҫеш маҡсаттарына бәйлелектә финанс килеме килтерә торған программаларҙы алға әйҙәй. Үҫеш облигациялары һуңғы һөҙөмтәгә бәйле, шулай уҡ коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға һәм социаль эшҡыуарҙарға алынған аҡсаны ирекле тотонорға мөмкинлек бирә.
Тәүге социаль облигациялар Social Finance UK тарафынан 2010 йылда сығарыла һәм Рокфеллер фонды тарафынан хуплана (улар рецидивтарҙы кәметеүгә һәм Питерборо төрмәһе тотҡондарын реабилитациялауҙа ярҙам күрһәтеүгә тәғәйенләнә). 2014 йылда Educate Girls тигән һинд белем биреү ойошмаһы халыҡ-ара консорциум составында (UBS Optimus Foundation һәм Children’s Investment Fund Foundation) үҙ программаларын финанслау өсөн донъяла беренсе булып үҫеш облигацияларын сығара, ул инвесторҙарҙан 238 мең доллар ала.
Үҫеш облигациялары хәйриә иғәнәләренең һәм социаль инвестицияларҙың тәьҫирлелеген үлсәү, шулай уҡ «инвестицияларҙың ҡайтарылыуын» билдәләү өсөн индерелә. Швейцария UBS'-ы облигацияларҙы ирекмәндәр хеҙмәтенә түләү һәм социаль инвесторҙарҙы дәртләндереү өсөн финанс инструменты сифатында әүҙем ҡуллана. Инвесторҙар тышҡы финанслауҙы тәьмин итә һәм, алдан килешелгән һөҙөмтәләргә өлгәшелһә, һалынған аҡсаны ҡайтарып ала. Инвесторҙарҙың финанс килеме туранан-тура социаль проекттың уңышына бәйләнгән. Бойондороҡһоҙ баһалаусы һөҙөмтәләрҙе тикшерә, уңышты һәм түләүҙәрҙе билдәләй.
Educate Girls менән финанс схемаһында UBS Optimus Foundation социаль инвестор сифатында сығыш яһаны, ә Children’s Investment Fund Foundation гарант булды, ул һалынған инвестицияларҙы Educate Girls’тың эш һөҙөмтәһенә бәйле түләйәсәк. Үҫеш облигациялары моделе социаль һөҙөмтәлелекте тәьмин итергә теләгән инвесторҙар өсөн финанс йәһәтенән ылыҡтырғыс инструмент булып тора. Инвесторҙарға социаль инвестицияларҙың уңышҡа өлгәшкәс ҡайтарыласағын иҫбатлап, облигациялар активтарҙың яңы ҡатламын барлыҡҡа килтерә, инвесторҙар венчур капиталын социаль проекттарҙа ҡуллана һәм инвестицияларының кире ҡайтарылыуын күрә.
2014 йылда GRM Futures Group үҫеш облигацияларын үҫеүсе илдәрҙә файҙаланыуҙы киңәйтеү буйынса конференция үткәрә. Center for Global Development эш төркөмө төҙөй һәм үҫеш облигацияларын ҡулланыу буйынса публикациялар сығара башлай.
# Хура (Узун-Оюк ҡушылдығы)

Хура — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Узун-Оюк йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Хура (Узун-Оюк ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100001623
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100162
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Шибин Александр Васильевич

Шибин Александр Васильевич (2 ғинуар 1940) — совет һәм хужалыҡ эшмәкәре, 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың уникенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте - урыҫ

# Шибин Александр Васильевич
## Биографияһы

Шибин Александр Васильевич 1940 йылдың 2 ғинуарында Ырымбур өлкәһе Октябрьский районының Оло Юшатыр йылғаһы буйында урынлашҡан Түбәнге Гөмбәт (рус. Нижний Гумбет) ауылында тыуған. Ауылдың атамаһы Гөмбәт йылғаһы исеменән килеп сыҡҡан (фараз ителеүенсә, башҡортса "көн" һәм "бит" һүҙҙәренән).
1981 йылда Өфө нефть институтын тамамлаған.
1960-1962 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хеҙмәт иткән.
Хеҙмәт эшсәнлеген 1962 йылда, армиянан ҡайтҡас, автомеханик булып эшләүҙән башлай.
1973 йылда Ишембай ҡалаһының автоколоннаһына директор итеп тәғәйенләйҙәр.Был вазифала ул 1983 йылға тиклем эшләй.
1983 йылда Александр Васильевич Өфө пассажир автотранспорты предприятиеһының етәксеһе булып эшләй.
1990 Башҡорт АССР-ы Юғары Советының һуңғы, тарихи 12-се саҡырылышына Өфө ҡалаһының Октябрь районы, 38-се Ростов һайлау округы буйынса халыҡ депутаты итеп һайлана.
1990 йылдан - Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының аграр һәм аҙыҡ-түлек мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының Президиум ағзаһы.

# Шибин Александр Васильевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

«Почёт Билдәһе» ордены
# 1731 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1731 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1731 MDCCXXXI |
| Юлиан стилендә | 1730—1731 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2483—2484 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7239—7240 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5491—5492 ה'תצ"א — ה'תצ"ב |
| Мосолман календары | 1143—1144 |
| Боронғо әрмән календары | 1180 ԹՎ ՌՃՁ |
| Ҡытай календары | 4427—4428 庚戌—辛亥 белая собака — белая свинья |
| Эфиопа календары | 1723—1724 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1787—1788 |
| - Шака самват | 1653—1654 |
| - Кали-юга | 4832—4833 |
| Иран календары | 1109—1110 |
1731 йыл — дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Тыуым

Тыуым — тормош нигеҙы хәрәкәт. Тере йән эйәһе килеп сығыу физиологик барыш.
# Әҡсән (исем)

Әҡсән — башҡорт ир-ат исеме.

# Әҡсән (исем)
## Этимология

Әҡсән ғәрәп теленән ингән ир-ат исеме. Бик яҡшы, бик матур, һәйбәт; күркәм кеше тигәнде аңлата.

# Әҡсән (исем)
## Билдәле кешеләр

Мөхәмәтҡолов Әҡсән Баймырҙа улы (17 октябрь 1895 йыл — 14 ноябрь 1938 йыл) — башҡорт совет дәүләт эшмәкәре. 1925—1930 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы Рәйесе, СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты Президиумы ағзаһы[1] (1935—1938). Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы.
Хәмиҙуллин Әҡсән Абдрахман улы (17 декабрь 1928 йыл — 27 декабрь 2000 йыл) — нефтсе. 1952—1987 йылдарҙа «Ишембайнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығында быраулаусы, мастер. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш (1971—1975) Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Ишембай ҡалаһы һәм Ишембай районының почётлы гражданы (1998).
Хәлилов Әҡсән Насретдин улы (14 август 1959 йыл) — педагог, шағир. 2018 йылдан Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1997 йылдан Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы ағзаһы.
Зөбәйҙуллин Әҡсән Ғимран улы (1915 йыл — 23 февраль 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия рядовойы, гвардия ҡыҙыларармеецы.
Яҡшымбәтов Әҡсән Хәсән улы (18 октябрь 1928 йыл — 6 ноябрь 2018 йыл) — Сибай руднигының элекке быраулаусыһы, бригадиры, газ һәм электр менән эретеп йәбештереүсеһе. Башҡортостан Республикаһының хеҙмәт ветераны.
# Лемтор-Игол

Лемтор-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ерган-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Лемтор-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039528
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203952
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Карас (Тихманьга ҡушылдығы)

Карас — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тихманьга йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Карас (Тихманьга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000703
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000070
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кунова

Кунова — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/1122/115 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кунова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000021320
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002132
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Баканка

Баканка — Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Адагум йылғаһының һул ярына тамағынан 66 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Баканка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Варнавинск гидроузеле һыу объекттары. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001912108100006058
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100605
* Бассейн коды — 06.02.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гунделен

Гунделен — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Баксан йылғаһының һул ярына тамағынан 84 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Гунделен
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баксан, Черек йылғаһыҙ . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000712108200004635
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200463
* Бассейн коды — 07.02.00.007
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Уксунай

Кесе Уксунай — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уксунай йылғаһының һул ярына тамағынан 134 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Кесе Уксунай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002289
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200228
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аҡташ районы

Аҡташ районы (татар. Акташ районы, рус. Акташский район) — 1930 йылдан 1959 йылға тиклем ғәмәлдә булған Татарстан АССР-ның юҡ ителгән административ-территориаль берәмеге. Әлмәттән Төньяҡ-Көнбайышҡа 20 саҡрым, Татарстандың Көньяҡ-Көнсығышында урынлашҡан. Административ үҙәк — ҡала тибындағы Аҡташ ҡасабаһы.

# Аҡташ районы
## Тарих

Аҡташ районы территорияһы 1920 йылға тиклем Өфө губернаһының Минзәлә өйәҙе Аҡташ улусында, 1920 йылдан 1921 йылға тиклем Минзәлә кантоны Аҡташ улусында, 1922 йылдан 1930 йылға Саллы кантоны Аҡташ улусында булған.
1930 йылдың 10 августында үткән Саллы кантоны территорияһында барлыҡҡа килә.
1935 йылдың 10 февралендә ТАССР административ-территориаль бүленеше үҙгәреү сәбәпле, Аҡташ районының бер өлөшө Зәй һәм Шөгөр райондарына бирелә.
1944 йылдың 19 ноябрендә райондың бер өлөшө яңы ойошторолған Ямаш районына бирелә.
1952 йылдың 8 майында Татарстан АССРдың Чистай өлкәһе составына, ә 1953 йылдың 21 февралендә Бөгөлмә өлкәһе составына инә. 1953 йылдың 30 апрелендә өлкәләр бөтөрөүгә бәйле рәүештә Татарстан АССРдың туранан-тура ҡарамағына ҡайтарыла.
1956 йылдың 7 декаберендә Аҡташ районына юҡҡа сығарылған Ямаш районы биләмәһенең бер өлөшө ингән.
1959 йылдың 26 мартында Аҡташ районы тарҡатыла, биләмәһе Әлмәт, Зәй, Сарман һәм Беренсе Май райондарына бүлеп бирелә.

# Аҡташ районы
## Административ бүленеш

Ойошҡан ваҡытында Акташ районына 47 ауыл советы, 124 ауыл инә.
1934 йыл мәғлүмәттәре буйынса, Аҡташ районы урыҫ милли районы статусына эйә булған.
1939 йылда майҙаны – 1462 км² тәшкил иткән, составына 30 ауыл советы, 82 торлаҡ пункт кергән.
1948 йылда Аҡташ 19 районы ауыл советына бүленгән. Райондың майҙаны 1083 км² тәшкил иткән.
1956 йылда район 942 км2 ер биләй, уға 16 ауыл советы, 56 торлаҡ пункт инә.

# Аҡташ районы
## Халыҡ

| 1930 | 1939 |
| 52025 | 36944 |
Ойошҡан уаҡытында халыҡ һаны 52025 кеше тәшкил иткән, шул иҫәптән урыҫтар - 75,7%, татарҙар - 13,6%, башҡа халыҡтар - 10,7%.
1939 йылда - 36944 кеше, шул иҫәптән урыҫтар - 77,5%, татарҙар - 10%, мордва - 6,4%, сыуаштар - 5,7%.
# Поча (йылға)

Поча — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Свиное күле-Кена йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Поча (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001403
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000140
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Танюй (йылға)

Танюй — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Каменное күле - Каменная Виска күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Танюй (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000055490
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005549
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пудоль

Пудоль — Рәсәйҙәге йылға. Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Истра (Истра һыуһаҡлағысы) йылғаһының уң ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Пудоль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Истра йылғаһы башынан Истра һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ока ҡушылдыҡтары бассейны, Мокша тамағына тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010101412110000023543
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002354
* Бассейн коды — 09.01.01.014
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Роща-Вож

Роща-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хамболь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Роща-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000069382
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006938
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Саутгемптон (утрау)

Саутге́мптон (ингл. Southampton Island) — Канада Арктика архипелагында ҙур утрау. Административ рәүештә Канаданың Нунавут территорияһының Кивалик регионына ҡарай.

# Саутгемптон (утрау)
## Географияһы

Гудзон ҡултығына ингән урында урынлашҡан. Утрау майҙаны 41 214 км² тәшкил итә. Ҙурлығы буйынса донъяла 34$^{се}$ һәм Канадала 9$^{сы}$ урынды биләй. Яр буйы һыҙығының оҙонлоғо 1944 км.
Утрау төньяҡта Мелвилл ярымутрауынан Фрозен-Стрейт боғаҙы, ә көнбайышта Лабрадор ярымутрауы менән Рос-Уэлк боғаҙы менән айырылған. Утрауҙың иң бейек нөктәһе — Матиасен тауы. Утрауҙың көньяҡ-көнсығышында Белл ярымутауы урынлашҡан.
Саутгемптон утрауы Канаданың ҡышҡы ваҡытҡа күсмәгән һирәк территориялар иҫәбенә инә.

# Саутгемптон (утрау)
## Халҡы

Саутгемптонда берҙән-бер тораҡ пункт — Корал-Харбор, бында 721 кеше (2001) йәшәй.