# Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге

Америка Ҡушма Штаттары Президенты — башҡарма власть һәм Америка дәүләте башлығы. Вазифа 1787 йылда Конституция конвенты (йыйылышы) ҡабул иткән АҠШ Конституцияһы тарафынан булдырыла. 1789 йылда Джордж Вашингтон Америка Ҡушма Штаттарының тәүге президенты була. Вазифаға ингәнгә тиклем «президент» исеме «Континенталь конгресс президенты» — Бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһы ҡабул ителгән колониялар вәкилдәре съезы рәйесе менән бергә ҡулланыла.
1789 йылдан АҠШ президенттары һайлана. Бер-бер артлы сроктар бер президентлыҡ тип иҫәпләнә (мәҫәлән, Джордж Вашингтон ике тапҡыр рәттән вазифаға һайлана, беренсе һәм икенсе президент түгел, ә беренсе президент була), һәм әлеге ваҡытта кисектереүҙең берҙән-бер осрағы (Гровер Кливленд) ике президент (22-се һәм 24-се президенттар) иҫәбенә инә. Президент вафат булған йәки отставкаға киткән осраҡта уның вазифаһын биләгән вице-президенттарға айырым номер бирелә.
Һигеҙ Америка президенты үҙ вазифаһында вафат була. Дүртәүһе үҙ вәкәләттәрен үтәгәндә тәбиғи сәбәптәрҙән вафат булған (Уильям Генри Гаррисон, Закари Тейлор, Уоррен Гардинг һәм Франклин Д. Рузвельт), дүрт президент үлтерелә: Линкольн (1865 йыл, театрҙа көньяҡ кешеһе), Гарфилд (1881, тимер юл вокзалында психик ауырыу тарафынан), Мак-Кинли (1901, күргәҙмәлә анархист тарафынан) һәм Кеннеди (1963, Ли Харви Освальд тарафынан), һәм береһе отставкаға китә (Ричард Никсон).
Граждандар һуғышы ваҡытында 1861 йылдан 1865 йылға тиклем Америка Конфедератив штаттары президенты вазифаһы була. Был саҡта көньяҡ штаттар үҙҙәрен бойондороҡһоҙ тип иғлан итә һәм Америка Ҡушма Штаттары составынан сыға. Америка Конфедератив штаттарының беренсе һәм берҙән-бер президенты Джефферсон Дэвис була, ул был вазифаны 1861 йылдың 18 февраленән 1865 йылдың 10 майына тиклем биләй (ул ваҡытта вице-президент Александр Стивенс була).

# Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге
## Президенттар исемлеге
### Партиялар

Партияһыҙ   Федератив   Демократик-республикасы   Демократик партия   Вигтар партияһы   Республиканская партияһы
| № | Президент | Начало срока | Конец срока | Партияға ҡарауы | Вице-президент | Президентлыҡ дауамлылығы (көндәрҙә) |
| 1 | Вашингтон, ДжорджДжордж Вашингтон (1732—1799) | 30 апрель, 1789 йыл | 4 март, 1797 йыл | Партияһыҙ | Адамс, ДжонДжон Адамс | 2865 |
| 2 | Адамс, ДжонДжон Адамс (1735—1826) | 4 март, 1797 йыл | 4 март, 1801 йыл | Федералист | Томас Джефферсон | 1460 |
| 3 | Джефферсон, ТомасТомас Джефферсон (1743—1826) | 4 марта 1801 | 4 марта 1809 | Демократ-республиканлы | Аарон Бурр Джордж Клинтон | 2922 |
| 4 | Мэдисон, ДжеймсДжеймс Мэдисон (1751—1836) | 4 март, 1809 йыл | 4 март,1817 йыл | Демократ-республиканлы | Джордж Клинтон Вазифа буш Элбридж Герри | 2922 |
| 5 | Монро, ДжеймсДжеймс Монро (1758—1831) | 4 март, 1817 йыл | 4 март, 1825 йыл | Демократ-республиканлы | Томпкинс, ДэниэлДэниэл Томпкинс | 2922 |
| 6 | Адамс, ДжонКуинсиДжон Куинси Адамс (1767—1848) | 4 март, 1825 йыл | 4 март, 1829 йыл | Демократ-республиканлы | Кэлхун, Джон КолдвеллДжон Колдвелл Кэлхун | 1461 |
| 7 | Джексон, ЭндрюЭндрю Джексон (1767—1845) | 4 март, 1829 йыл | 4 март, 1837 йыл | Демократ | Джон Колдуэлл Кэлхун Вазифа буш Мартин Ван Бюрен | 2922 |
| 8 | Ван Бюрен, МартинМартин Ван Бюрен (1782—1862) | 4 март, 1837 йыл | 4 март, 1841 йыл | Демократ | Джонсон, РичардРичард Джонсон | 1461 |
| 9 | Гаррисон, УильямУильям Гаррисон (1773—1841) | 4 март, 1841 йыл | 4 апрель, 1841 йыл | Виг | Тайлер, ДжонДжон Тайлер | 31 |
| 10 | Тайлер, ДжонДжон Тайлер (1790—1862) | 4 апреля 1841 | 4 март, 1845 йыл | Виг | - !Вазифа буш | 1430 |
| 10 | Тайлер, ДжонДжон Тайлер (1790—1862) | 4 апреля 1841 | 4 март, 1845 йыл | Партияһыҙ | - !Вазифа буш | 1430 |
| 11 | Полк, Джеймс НоксДжеймс Нокс Полк (1795—1849) | 4 март, 1845 йыл | 4 март, 1849 йыл | Демократ | Даллас, ДжорджДжордж Даллас | 1461 |
| 12 | Тейлор, ЗакариЗакари Тейлор (1784—1850) | 4 март, 1849 йыл | 9 июль, 1850 йыл | Виг | Филлмор, МиллардМиллард Филлмор | 492 |
| 13 | Филлмор, МиллардМиллард Филлмор (1800—1874) | 9 июль, 1850 йыл | 4 март, 1853 йыл | Виг | - !Вазифа буш | 969 |
| 14 | Пирс, ФранклинФранклин Пирс (1804—1869) | 4 март, 1853 йыл | 4 март, 1857 йыл | Демократ | Уильям Кинг Вазифа буш | 1461 |
| 15 | Бьюкенен, ДжеймсДжеймс Бьюкенен (1791—1868) | 4 март, 1857 йыл | 4 март, 1861 йыл | Демократ | Брекинридж, ДжонДжон Брекинридж | 1461 |
| 16 | Линкольн, АвраамАвраам Линкольн (1809—1865) | 4 март, 1861 йыл | 15 апрель, 1865 йыл | Республиканец | Ганнибал Гэмлин | 1503 |
| 16 | Линкольн, АвраамАвраам Линкольн (1809—1865) | 4 март, 1861 йыл | 15 апрель, 1865 йыл | Республиканец | Эндрю Джонсон | 1503 |
| 17 | Джонсон, ЭндрюЭндрю Джонсон (1808—1875) | 15 апрель, 1865 йыл | 4 март, 1869 йыл | Демократ | - !Вазифа буш | 1419 |
| 18 | Грант, УлиссУлисс Грант (1822—1885) | 4 март, 1869 йыл | 4 март, 1877 йыл | Республиканлы | Шайлер Колфакс Генри Уилсон Вазифа буш | 2922 |
| 19 | Хейс, РатерфордРатерфорд Хейс (1822—1893) | 4 март, 1877 йыл | 4 март, 1881 йыл | Республиканлы | Уилер, УильямУильям Уилер | 1461 |
| 20 | Гарфилд, ДжеймсДжеймс Гарфилд (1831—1881) | 4 март, 1881 йыл | 19 сентябрь, 1881 йыл | Республиканлы | Артур, ЧестерЧестер Артур | 199 |
| 21 | Артур, ЧестерЧестер Артур (1829—1886) | 19 сентябрь, 1881 йыл | 4 март, 1885 йыл | Республиканлы | - !Вазифа буш | 1262 |
| 22 | Кливленд, ГроверГровер Кливленд (1837—1908) | 4 март, 1885 йыл | 4 март, 1889 йыл | Демократ | Томас Хендрикс Вазифа буш | 1461 |
| 23 | Гаррисон, БенджаминБенджамин Гаррисон (1833—1901) | 4 март, 1889 йыл | 4 март, 1893 йыл | Республиканлы | Мортон, ЛевиЛеви Мортон | 1461 |
| 24 | Кливленд, ГроверГровер Кливленд (второй раз) (1837—1908) | 4 март, 1893 йыл | 4 март, 1897 йыл | Демократ | Стивенсон, ЭдлайЭдлай Стивенсон | 1461 |
| 25 | Мак-Кинли, УильямУильям Мак-Кинли (1843—1901) | 4 март, 1897 йыл | 14 сентябрь, 1901 йыл | Республиканлы | Гаррет Хобарт Вазифа буш Теодор Рузвельт | 1654 |
| 26 | Рузвельт, ТеодорТеодор Рузвельт (1858—1919) | 14 сентябрь, 1901 йыл | 4 март, 1909 йыл | Республиканлы | Вазифа буш Чарльз Фэрбенкс | 2728 |
| 27 | Тафт, УильямУильям Тафт (1857—1930) | 4 март, 1909 йыл | 4 март, 1913 йыл | Республиканлы | Джеймс Шерман Вазифа буш | 1461 |
| 28 | Вильсон, ВудроВудро Вильсон (1856—1924) | 4 март, 1913 йыл | 4 март, 1921 йыл | Демократ | Маршалл, ТомасТомас Маршалл | 2922 |
| 29 | Гардинг, УорренУоррен Гардинг (1865—1923) | 4 март, 1921 йыл | 2 август, 1923 йыл | Республиканлы | Кулидж, КалвинКалвин Кулидж | 881 |
| 30 | Кулидж, КалвинКалвин Кулидж (1872—1933) | 2 август, 1923 йыл | 4 март, 1929 йыл | Республиканлы | Вазифа буш Чарльз Дауэс | 2041 |
| 31 | Гувер, ГербертГерберт Гувер (1874—1964) | 4 март, 1929 йыл | 4 март, 1933 йыл | Республиканлы | Кёртис, ЧарльзЧарльз Кёртис | 1461 |
| 32 | Рузвельт, ФранклинФранклин Рузвельт (1882—1945) | 4 март, 1933 йыл | 12 апрель, 1945 йыл | Демократ | Джон Гарнер Генри Уоллес Гарри Трумэн | 4422 |
| 33 | Трумэн, ГарриГарри Трумэн (1884—1972) | 12 апрель, 1945 йыл | 20 ғинуар, 1953 йыл | Демократ | Вазифа вакантнлы Олбен Баркли | 2840 |
| 34 | Эйзенхауэр, ДуайтДуайт Эйзенхауэр (1890—1969) | 20 ғинуар, 1953 йыл | 20 ғинуар, 1961 йыл | Республиканлы | Никсон, РичардРичард Никсон | 2922 |
| 35 | Кеннеди, ДжонДжон Кеннеди (1917—1963) | 20 ғинуар, 1961 йыл | 22 ноябрь, 1963 йыл | Демократ | Джонсон, ЛиндонЛиндон Джонсон | 1036 |
| 36 | Джонсон, ЛиндонЛиндон Джонсон (1908—1973) | 22 ноябрь, 1963 йыл | 20 ғинуар, 1969 йыл | Демократ | Вазифа буш Хьюберт Хамфри | 1886 |
| 37 | Никсон, РичардРичард Никсон (1913—1994) | 20 ғинуар, 1969 йыл | 9 август, 1974 йыл | Республиканлы | Спиро Агню Вазифа буш Джеральд Форд | 2027 |
| 38 | Форд, ДжеральдДжеральд Форд (1913—2006) | 9 август, 1974 йыл | 20 ғинуар, 1977 йыл | Республиканлы | Вазифа буш Нельсон Рокфеллер | 895 |
| 39 | Картер, ДжиммиДжимми Картер (род. 1924) | 20 ғинуар, 1977 йыл | 20 ғинуар, 1981 йыл | Демократ | Мондейл, УолтерУолтер Мондейл | 1461 |
| 40 | Рейган, РональдРональд Рейган (1911—2004) | 20 ғинуар, 1981 йыл | 20 ғинуар, 1989 йыл | Республиканлы | Буш — старший, ДжорджДжордж Буш — старший | 2922 |
| 41 | Буш, Джордж Герберт УокерДжордж Герберт Уокер Буш («Джордж Буш — старший») (1924—2018) | 20 ғинуар, 1989 йыл | 20 ғинуар, 1993 йыл | Республиканлы | Куэйл, ДэнДэн Куэйл | 1461 |
| 42 | Клинтон, БиллБилл Клинтон (род. 1946) | 20 ғинуар, 1993 йыл | 20 ғинуар, 2001 йыл | Демократ | Гор, АльбертАльберт Гор | 2922 |
| 43 | Буш, Джордж УокерДжордж Уокер Буш («Джордж Буш — младший») (род. 1946) | 20 ғинуар, 2001 йыл | 20 ғинуар, 2009 йыл | Республиканлы | Чейни, ДикДик Чейни | 2922 |
| 44 | Обама, БаракБарак Обама (род. 1961) | 20 ғинуар, 2009 йыл | 20 ғинуар, 2017 йыл | Демократ | Байден, ДжоДжо Байден | 2922 |
| 45 | Трамп, ДональдДональд Трамп (род. 1946) | 20 ғинуар, 2017 йыл | 20 ғинуар, 2021 йыл | Республиканлы | Пенс, МайкМайк Пенс | 1461 |
| 46 | Байден, ДжоДжо Байден (род. 1942) | 20 ғинуар, 2021 йыл | Хәҙерге срогы сыға 20 ғинуар 2025 йыл | Демократ | Харрис, КамалаКамала Харрис | 1349 |

# Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге
## Хәҙерге көндә йәшәгән элекке президенттар

Бөгөнгө көнгә ҡарата биш элекке Америка президенты иҫән:
| Президент | Президентстлыҡ итеү йылдары | Тыуған йылы |
| Джимми Картер | 1977—1981 | 1 октябрь, 1924 йыл |
| Билл Клинтон | 1993—2001 | 19 август, 1946 йыл |
| Джордж Уокер Буш | 2001—2009 | 6 июль, 1946 йыл |
| Барак Обама | 2009—2017 | 6 август, 1961 йыл |
| Дональд Трамп | 2017—2021 | 14 июнь, 1946 йыл |

# Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге
## Хәҙерге көндә йәшәгән элекке президенттар
### Партиялар

Партияһыҙ   Федералистар партияһы (АҠШ)   Демократик-республика партияһы   Демократик партия   Вигтар партияһы   Республика партиһы
| Президент | Билл Клинтон | 1993—2001 | 19 август, 1946 йыл |
| Джордж Уокер Буш | 2001—2009 | 6 июль, 1946 йыл |
| Барак Обама | 14 июнь, 1946 |

# Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге
## Хәҙерге көндә йәшәгән элекке президенттар

| Президент | Президент булыу йылдары | Тыуған датаһы |
| Джимми Картер | 1977—1981 | 1 октябрь, 1924 йыл |
| Билл Клинтон | 1993—2001 | 19 август, 1946 йыл |
| Джордж Уокер Буш | 2001—2009 | 6 июль, 1946 йыл |
| Барак Обама | 2009—2017 | 6 август, 1961 йыл |
| Дональд Трамп | 2017—2021 | 14 июнь, 1946 |
2018 йылдың 30 ноябрендә Джордж Буш-өлкән (1989 йылдан 1993 йылға тиклем президент) 94 йәшендә вафат була.