yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Янина Ирина Юрьевна

Янина Ирина Юрьевна (27 ноябрь 1966 йыл — 31 август 1999 йыл) — Рәсәй Эске эштәр министрлығының контракт буйынса хеҙмәткәре, шәфҡәт туташы, сержант. Рәсәй Федерацияһы Геройы (1999, үлгәндән һуң).

# Янина Ирина Юрьевна
## Биографияһы

Ирина Юрьевна Янина Ҡаҙаҡ ССР-ы Талдыҡорған ҡалаһында тыуған. Медицина училищеһын тамамлап, туберкулёз диспансерында һәм бала табыу йортонда шәфҡәт туташы һәм санитарка булып эшләй.
1995 йылда Рәсәй Эске эштәр министрлығының эске ғәскәрҙәрендә контракт буйынса хәрби хеҙмәтен башлай һәм артабан оператив тәғәйенләнештәге бригаданың Дондағы Ҡалас ҡалаһындағы медицина ротаһының процедура кабинетында шәфҡәт туташы булып хеҙмәт итә. Хеҙмәте ваҡытында ире менән айырыла, бәләкәй ҡыҙы вафат була.
Беренсе чечен һуғышы барышында ике тапҡыр хәрби хәрәкәттәр барған районға командировкала була.
Икенсе чечен һуғышы ваҡытында 1999 йылдың июленән Дағстанда була.

# Янина Ирина Юрьевна
## Үлеме

1999 йылдың 31 авгусында Карамахи ауылын таҙартыу ваҡытында Янина Ирина эвакуация төркөмө составында яралы һалдаттарға ярҙам күрһәтә. Ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып, 15 яралыға ярҙам итә. Өс тапҡыр бронетранспортёрҙа туранан-тура ут һыҙығына сыға, унан тағы федераль көстәрҙең 28 яралы һалдатын алып сыға.
Дүртенсе тапҡыр сығыуында боевиктар контрһөжүмгә күсә, һәм Ирина Янина, яралыларҙы тейәүҙе ойоштороп, автомат уты менән ошо операцияның хәүефһеҙлеген тәьмин итә. Сигенгәндә БТР-ға ике граната эләгә, һөҙөмтәлә көслө янғын сыға. Ирина Янина яныусы машинанан яралыларға сығырға ярҙам итә. Уның арҡаһында капитан А. Л. Кривцов, рядовойҙар С. В. Гольнев һәм И. А. Лядов тере ҡала. Ирина үҙе яныусы машинанан сығып өлгөрмәй, көтмәгәндә хәрби комплект шартлай. Шартлау шул тиклем көслө була, унан һуң Иринан бер нәмә лә ҡалмай тиерлек. Уның улы ҡала.

# Янина Ирина Юрьевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

1999 йылдың 14 октябрендә Янина Иринаға үлгәндән һуң «Рәсәй Федерацияһы Геройы» исеме бирелә. Ул хәрби частың шәхси составы исемлегенә мәңгелеккә индерелә.
Ирина Янина Төньяҡ-Кавказ төбәгендә контртеррористик операцияларҙың хәрби хәрәкәттәрендә ҡатнашҡан һәм Рәсәй Геройы исеменә лайыҡ булған беренсе һәм берҙән-бер ҡатын-ҡыҙ.

# Янина Ирина Юрьевна
## Хәтер

* 2012 йылда Рәсәй почтаһы «Рәсәй Федерацияһы Геройы» серияһында И. Ю. Янина фотоһүрәте менән почта маркаһы сығара.
# Шижим-Юган

Шижим-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Глубокий Полуй йылғаһының һул ярына тамағынан 177 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Шижим-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300032385
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303238
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кыв

Кыв — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вашка йылғаһының уң ярына тамағынан 399 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кыв
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000046538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004653
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Визирма

Визирма — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кильмезь йылғаһының уң ярына тамағынан 136 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Визирма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038880
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103888
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Венаның Төп вокзалы

Венаның төп вокзалы (Wien Hauptbahnhof), Австрияның баш ҡалаһы Фаворитен районының төньяғында, Гюртель ҙур транспорт магистралендә урынлашҡан. 2014 йылдың 10 октябрендә асыла (төҙөлөш ете йыл барғандан һуң, 2012 йылдың декабрендә өлөшләтә эшләй башлай).
2015 йылдың 13 декабренән, (вокзалдың эше тулы күләмдә башланыу датаһы), Австрия федераль тимер юлдарының Вена аша үткән бөтә алыҫ юлға сығыусы поездары ла төп вокзалда туҡтай.
Вокзалға Вена метроһының беренсе линияһы, шулай уҡ ҡаланың трамвай һәм автобус линиялары буйынса килергә була.

# Венаның Төп вокзалы
## Иҫкәрмә

* 1 2 https://www.oebb.at/dam/jcr:cc6cd585-cb39-4fdd-9039-9c88ff53ab2d/liniennetz-ostregion.pdf
* ↑ https://fahrplan.oebb.at/webapp/#!P|TP!histId|0!histKey|H712820
* ↑ http://www.wienerzeitung.at/nachrichten/wien/unterwegs/530697_Fertigstellung-des-Rautendaches-am-Wiener-Hauptbahnhof-bis-Jahresende.html
* 1 2 http://data.europa.eu/949/functionalInfrastructure/operationalPoints/ATWbf
# Энтль-Тур-Ях

Энтль-Тур-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 952 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Энтль-Тур-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200047192
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204719
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Инцы

Кесе Инцы — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аҡ диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Кесе Инцы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Золотница йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Воронов моронона тиклем (Сев. Двина йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300512103000040703
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004070
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кокшага ( Кокшага №3633 ҡушылдығы)

Кокшага — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кокшага №3633 йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кокшага ( Кокшага №3633 ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036344
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103634
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мөсхәф

Мөсхәф (ғәр. مصحف‎;рус. Мусхаф) — китап рәүешендә бер урында йыйылған һәм яҙылған биттәр йыйынтығы. Йыш ҡына мөсхәф тип Мөхәммәт (Пәйғәмбәр) үлгәндән һуң яҙып алынған һәм йыйылған Ҡөрьән биттәрен атайҙар.

# Мөсхәф
## Билдәләмәһе

Мосолмандар «әл-Ҡүрьән» (ғәр. أَلْقُرآن‎ — уҡыу) тигән һүҙбәйләнеште аңлата, ә китаптың төплөгө тураһында барғанда «мөсхәф» һүҙе ҡулланыла. Ҡөрьәндең үҙендә «мөсхәф» урынына «китаб» (ғәр. کتاب‎) һүҙе яҙылған. Шулай итеп, Ҡөрьән яҙма рәүештә күренгәнгә тиклем үк үҙен «китап» тип атай.

# Мөсхәф
## Мөсхәфтәр

* Мөсхәф Али — шиғыйҙар инанысында, имам Али ибн Әбү Талип төҙөгән Ҡөрьән һәм хәҙистәр төпләме. Шиғыйҙар инанысында «Али мөсхәфе» Ҡөрьәндең беренсе тәфсире тип һанала, ул Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең вафатынан һуң ярты йыл эсендә төҙөлгән булған. Шиғыйҙар фекеренсә, «Али мөсхәфе» Али һәм уның вариҫтарының власть хоҡуҡтарын нигеҙләүсе хәҙистәрҙе үҙ эсенә алған булған.
* Фатима мөсхәфе" — шиғыйҙар инанысында, Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ҡыҙы Фатима яҙған китап. Шиғыйҙарҙың «Усул әл-Кәфи» тигән хәҙистәр йыйынтығында «Мөсхәф Фатима» тип аталған бер бүлек бар. Китаптың килеп сығышы тураһында бер нисә версия бар, әммә бөтәһендә лә уртаҡлыҡ — Мөхәммәт Пәйғәмбәр үлгәндән һуң Ябраил фәрештә Фатимаға килә, уны йыуата һәм киләсәк ваҡиғалар тураһында һөйләй башлай (шул иҫәптән уның вариҫтарының — алисыларҙың яҙмышы тураһында ла. Яҙып алыусы уның ире — Али ибн Әбү Талип була. Фатиманың мөсхәфе беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланмаған һәм шиғый инаныстарына ярашлы, Заман ахырында был китапты Мәһди күрһәтәсәк. Мосолман-сөнниҙәр "Мөсхәф Фатима"ның барлығын инҡар итәләр, сөнки сөнниҙәрҙең хәҙис йыйынтыҡтарында ул телгә алынмай.
# Сахай ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)

Сахай ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Сахай ауылы.

# Сахай ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Сахай ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Башҡарма власы

Сахай ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәте: Рәсәй, 453003, Башҡортостан Республикаһы, Ҡырмыҫҡалы районы, Сахай ауылы, Шоссе урамы, 1.

# Сахай ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Билдәле шәхестәре

* Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы (1933 йылдың 15 декабрендә тыуған) — химик, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976), химия фәндәре докторы (1983), профессор (1986), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ағза-корреспонденты (1995).
# Хәсән ибн Сабит

Хәсән ибн Сабит Әл-Хәҙрәжи (ғәр. حسان بن ثابت‎;рус. Хассан ибн Сабит; вафаты 674) — ғәрәп шағиры, Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең сәхәбәһе, ансар, «Рәсүл шағиры» ҡушаматын йөрөткән.

# Хәсән ибн Сабит
## Биографияһы

Мәҙинәлә тыуған, хәҙрәжи ҡәбиләһенән булған. 60 йәшендә ислам динен ҡабул иткән. Исламды ҡабул иткәндән Һуң Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙән ситкә китмәй.
Шиғри талантҡа эйә була һәм Мөхәммәт ғәләйһиссәләм менән мосолмандар хөрмәтенә шиғырҙар яҙа. Сәләмәтлеге насар булыу сәбәпле һуғыштарҙа ҡатнашмай, әммә үҙенең шиғырҙары менән мосолман яугирҙәренең хәрби рухын күтәрә. Төрлө бәхәстәрҙә ҡатнаша, үҙенең шиғырҙары менән мосолмандарға идеологик ярҙам күрһәтә.
Хәсән Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) кәнизәге Мәрйәмдең һеңлеһе Сирин исемле ҡатынға өйләнгән була. Сирин менән Хәсән бәхетле ғүмер кисерә һәм уларҙың улдары Абдрахман ибн Хәсән атаһының шағирлыҡ юлын дауам итә.
Яҡынса 120 йәшендә вафат була.
# Синтез-Каучук

«Синтез-Каучук» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — синтетик каучуктарҙың пропиленоксидлы, цис-изопренлы, эпихлоргидринлы һ. б. маркаларын етештереп сығарыу буйынса бер нисә производствоны берләштергән нефть химияһы сәнәғәтенең эре предприятиеһы.
«Синтез-Каучук» ААЙ — шиндар, төрлө ассортиментлы резина-техник изделиелар, шулай уҡ аҙыҡ-түлек тауарҙары, медицина, көнкүреш ҡулланыу әйберҙәре етештергәндә ҡулланылған дөйөм һәм махсус тәғәйенләнешле полиизопренлы неодимовый каучук эшләп сығарған, Рәсәйҙә һәм БДБ-ла берҙән-бер предприятие.

# Синтез-Каучук
## Тарихы

Комбинаттың тарихы Бөйөк Ватан һуғышы тамамлағандан һуң оҙаҡламай Стәрлетамаҡта синтетик каучук етештереү буйынса завод төҙөүҙән башлана. Предприятиеның тыуған көнө тип 1960 йылдың 12 апреле иҫәпләнә, был көндә синтетик каучуктың беренсе рулоны алынған һәм К-5, К-12, К-16 дегидрирование катализаторҙары сығарыла башлаған.
1963 йылда завод киңәйә, изопрен һәм СКИ-3 изопренлы каучук тәжрибә-сәнәғәт етештереү производствоһы барлыҡҡа килә. 3 йылдан һуң ул үҙ аллы предприятие— тәжрибә-сәнәғәт нефть химияһы заводы булып айырылып сыға.
1990 йылдарҙа предприятие акционерлаштырыла, эшкә һәләтлелеген һаҡлап алып ҡала ала һәм тыуған ил каучугын етештереүҙә һәм сығарыуҙа лидер булып ҡала (1993 йылдарҙа Рәсәйҙә етештерелгәндең өстән бер өлөшө самаһы), шулай уҡ продукцияһын экспортҡа сығара.
2009 йылда яңы, экологик яҡтан таҙа бутадиен-стироллы каучукты сәнәғәт етештереүгә тотона (Рәсәйҙә бындай продукция сығарған икенсе предприятие була).
2008 йылда Рәсәй синтетик каучук баҙарында предприятиеның өлөшө 29 процент тәшкил итә, тышҡы баҙарҙа — 16 %.
2011 йылдың 25 мартында компания «ТАУ» компаниялар төркөмөнә инә.
2011 йылдың авгусынан компания менән идара итеү «ТАУ НефтеХим» идара итеүсе Компанияһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте тарафынан тормошҡа ашырыла.

# Синтез-Каучук
## Предприятие наградалары

«Синтез-Каучук» ААЙ продукцияның сифаты өсөн бер нисә федераль һәм төбәк премиялар һәм дипломдар лауреаты булып тора, шул иҫәптән
* Сифат өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы Президенты премияһына дәғүә итеүгә конкурс — 2 урын (2009), 1-се урын (2010)
* «Иң яҡшы Башҡортостан тауарҙары» Республика конкурсында, «Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция» номинацияһы — лауреат (2007—2009, 2011). 2010 йыл программаһында асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры И. Ю. Шаһимырҙанова «Сифат буйынса иң яҡшы менеджер» конкурсында беренсе урынға лайыҡ була.
* «Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары» Программаһы Бөтә Рәсәй конкурсы, «Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция» номинацияһы- дипломант (2007—2009, 2011)
* «Бөтә Рәсәй Маркаһы — XXI быуат сифат билдәһе»
* «Рәсәй Сифаты», 2012
* 2015 йылда сәнәғәт сауҙа Министрлығы «Синтез-Каучук»ты сәнәғәт һәм сауҙа тармаҡтарына ҙур йоғонто яһаусы ойошмалар исемлегенә индерә.
# Сельма Эк

Эк Сельма (швед. Selma Ek; 1856—1941) — швед опера йырсыһы (сопрано).
Лилли Леманн һәм Лилиан Нордика кеүек үк, ул XIX быуат аҙағының лирик һәм драматик репертуарҙан ролдәр үҙләштерә алыусы универсаль талантлы йырсыларының береһе була.

# Сельма Эк
## Биографияһы

Сельма Эк Стокгольмда 1856 йылдың 3 сентябрендә тыуған.
1873 йылдан 1878 йылға тиклем Стокгольмда Король юғары музыка мәктәбендә Эллен Бергман һәм Юлиус Гюнтерҙа уҡый. Унан һуң Парижда Полина Виардола өҫтәмә белем ала.
Сельма Стокгольмда Швеция Король операһында профессиональ операла Карл Веберҙың «Вольный стрелок» операһында Агата партияһы менән дебют яһай
Тиҙҙән дебютынан һуң уға Швед короь операһы менән оҙайлы контракт тәҡдим итәлә, һәм ул 1890 йылға тиклем театр труппаһының ағзаһы була. 1896 йылға тиклем Сельма Эк был театрҙа саҡырылған артист сифатында сығыш яһауын дауам итә. Уның репертуары бай була һәм («Отелло») Дездемона, («Тангейзер») Элизабет, («Дон Жуан») Донна Эльвира, («Нюрнбергские мейстерзингеры») Ева, («Ромео һәм Джульетта») Джульетта, («Wasa Gustaf») Иоганна Науман, («Миньон») Филина, («Волшебная флейта») Төн батшабикәһе, Карл Веберҙың «Оберон» операһында Реция, («Валькирия») Зиглинда, («Гугеноты») Валентина «Джамиля» операһында төп ролде башҡара. Ул шулай уҡ «Аида» операһында Швецияла был әҫәрҙең беренсе башҡарыусыһы була.
Стокгольм Эк ситтә гастролдәрен Сельма — был Гетеборг, король операға шулай уҡ сығышы менән Копенгагенда 1883 йыл. 1890 йылда менән сығыш яһаны берлин Кролль-опера. Шулай итеп швеция кеүек йырсының концертында сығыш яһаны, концерт һәм германияла булды.
1941 йылдың майында вафат була һәм ерләнә зыярат стокгольм ҡалаһында 3 бегравнингсплатсен Норра.
Сәхнәнән бик иртә китеп, актриса йомоҡ тормош алып бара, хәйриә менән шөғөлләнә. Үҙенең васыяты буйынса, Эк Сельма 100 000 швед кронын йәш талантлы опера йырсыларына ярҙам итеүсе «Operasängerska Selma Ek fond» фондына бүлә. Engelbrekts församling мәхәлләһе унан «Systrarna, Selma och Maria Eks fond» фонды өсөн 58 185 швед кроны ала, унан проценттары йыл һайын мәхәлләлә мохтаждар араһында бүлеп бирелә.
# Оло Таврота-Ю

Оло Таврота-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Кожим йылғаһының уң ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Оло Таврота-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000069313
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006931
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Малеев Александр Петрович

Александр Петрович Малеев (1869 йыл — ?) — земство хеҙмәткәре, Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының II саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты.

# Малеев Александр Петрович
## Биографияһы

Александр Петрович Малеев 1869 йылда Өфө губернаһында тыуа. Нәҫел буйынса килгән почетлы граждан. Өфө гимназияһында уҡый, артабан белем алыуын Өфө дини семинарияһында дауам итә, һуңынан Томск университетына инә, унда бер үк ваҡытта ике: юридик һәм медицина факультеттарында уҡый. Әммә курсын тамамлай алмай, сөнки студенттар хәрәкәтендә ҡатнашҡаны өсөн уҡыуҙан сығарыла. Кире тыуған еренә — Өфө губернаһына ҡайта.
Өфөлә приказчиктар ойошмаһын булдырыу инициативаһы менән сығыш яһай. Хосуси һәм хеҙмәткәрҙәр эшенә үҙ-ара ярҙам итеү йәмғиәтен булдырыусыларҙың береһе. Өфө земствоһының китап складында мөдир булып эшләй, йыллыҡ эш хаҡы 900 һум була.
1907 йылдың 6 февралендә Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының II саҡырылыш Дәүләт Думаһына һайлана. Халыҡ-социалистик хеҙмәт партияһы ағзаһы, халыҡ социалистары фракцияһы составына инә. Думаның урындағы идара һәм үҙидара, бүлеү буйынса комиссияларҙа тора. «Хәрби-ялан судтарынан баш тартыу тураһында» закон проекты буйынса фекер алышыуҙарҙа ҡатнаша.
Артабанғы яҙмышы һәм вафат булыу датаһы билдәһеҙ.
# Маһисәрүәр (йыр)

Маһисәрүәр (рус. Магисарвар) - башҡорт халыҡ йыры. Был йырҙы Рауил Харрасов башҡара Йыр шулай уҡ татар башҡарыусыһы Хәмдүнә Тимерғәлиева репертуарында бар.

# Маһисәрүәр (йыр)
## Тарихы

Борон башҡорттарҙа егеттәрҙе яуға оҙатыу уңайынан йырланыла торған булған. Исем ике өлөштән тора: (фарсы) Маһи- ай йөҙлө һәм сәрүәр-етәксе, башлыҡ .
2014 йылда йыр йөкмәткеһенә таянып, Өфөлә клип төшөрөлә.
   Текст:
   Селтәрле лә батмуста сын-сынаяҡ, Әсмәбикәй,
   Тотма ситтәренән дә, Маһисәрүәр, әй, ыуалыр,
   Тотма ситтәренән, Маһисәрүәр, әй, ыуалыр.
   Бәхетһеҙ ҙә булғанда ир-егеткәй, Әсмәбикәй,
   Сит илдәргә китептәй, Маһисәрүәр, әй, юғалыр,
   Сит илдәргә китептәй, Маһисәрүәр, әй, юғалыр.
   Туп-туп ҡына баҫҡандай туратымдың, Әсмәбикә,
   Туҡ буйҡайҙарында, Маһисәрүәр, әй, төйәге;
   Туҡ буйҡайҙарында, Маһисәрүәр, әй, төйәге.
   Уттарҙа ла янмаҫтай, һыуҙа батмаҫ, Әсмәбикә,
   Батыр егеткәйҙең дә, Маһисәрүәр, әй, һөйәге;
   Батыр егеткәйҙең дә, Маһисәрүәр, әй, һөйәге.
# Кёнигсхайн

Кёнигсхайн (нем. Konigshain) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1266 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,52 км². Диңгеҙ кимәленән 233 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2829 һәм автомобиль коды NOL.
# Оло Таврежка

Оло Таврежка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тавреньга йылғаһының һул ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Таврежка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028896
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002889
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Северная Лявдинка

Северная Лявдинка (Зап. Лявдинка) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лявдинка йылғаһының уң ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Северная Лявдинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200009274
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200927
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мерёжка

Мерёжка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чагодоща йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Мерёжка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000007198
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000719
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0