# Пьер һәм Мария Кюри университеты

Пьер һәм Мария Кюри университеты — Париж 6 университеты (Université Pierre et Marie Curie йәки UPMC — Paris Universitas йәки Париж 6 университеты) — Франция университеты, Париж университеты тәбиғи фәндәр факультетының төп хоҡуҡи вариҫы. Хәҙерге ваҡытта Пьер һәм Мария Кюри университеты Францияла иң ҙур фәнни-медицина комплексы булып тора. Уның 180 лабораторияһы бар, уларҙың күбеһе CNRS менән ассоциацияланған. 2010 йылда донъя университеттарының академик рейтингыһында университет 39-сы урынды биләгән. Жюссьё кампусында, «Жюссьё» метро станцияһы янында урынлашҡан.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Тарихы

Университеттың тарихы 1901 йылда тәбиғи фәндәр факультеты булдырыу менән башлана. Хәҙерге университет 1971 йылда элекке Париж университетының тәбиғи фәндәр факультеты нигеҙендә ойошторолған. 1974 йылда рәсми рәүештә «Пьер һәм Мария Кюри университеты» атамаһын алған. 1990 йылда университетҡа Анри Пуанкаре исемендәге институтты, ә 2001 йылда Париж астрофизика институтын ҡушалар. 2005 йылда университет ҡарамағында фәндәр докторын уҡытыу буйынса институт һәм политехник мәктәп ойошторолған.
1946 йылда Парижда Ле-аль-о-вэн (фр. Les halles aux vins) урынында кампус төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә. Был урын шул иҫәптән бында элек Изге Виктор аббатлығы урынлашҡан, ул Шампонан Гильом тарафынан нигеҙләнгән һәм Урта быуаттарҙа мөһим фәлсәфәүи һәм уҡыу үҙәге булған. 1959 йылда кампустың инаугурацияһы үтә һәм ул француз ботанигы Антуан Лоран де Жюссьё хөрмәтенә Жюссьё атамаһын ала.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Ҡоролошо

Университет составына 7 факультет һәм 5 институт керә.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Ҡоролошо
### Факультеттар

* Пьер һәм Мари Кюри исемендәге медицина факультеты
* Химия факультеты
* Физика факультеты
* Инженерия факультеты
* Математика факультеты
* Биология факультеты
* Тирә-яҡ мөхит, биотөрлөлөк һәм ер факультеты

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Ҡоролошо
### Институттар

* Париж астрофизика институты
* Анри Пуанкаре исемендәге институт
* Фәндәр докторҙарын әҙерләү буйынса институт
* Университет ҡарамағындағы политехник институт
* Париж университетының статистика институты

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Докторантура һәм тикшеренеүҙәр

Университет фәнни тикшеренеүҙәрҙең алдынғы урындарҙың береһе, уға 120 төрлө лабораториялар һәм 20 доктор мәктәптәре инә.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Докторантура һәм тикшеренеүҙәр
### Доктор мәктәптәре

Доктор мәктәптәре тикшеренеүҙәрҙең дүрт ҡотобы тирәһендә ойошторолған: моделирование һәм инженерия; энергия, материя һәм йыһан; тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош; ғүмер һәм һаулыҡ.
| № ED¹ | Доктор мәктәбе | Оригиналь атама | Тикшеренеүҙәр ҡотобо | Доктор мәктәбенең сайты |
| 130 | Информатика, телекоммуникациялар һәм электроника | Informatique, télécommunication et électronique (EDITE) | моделирование һәм инженерия | сайт 2019 йыл 22 август архивланған. |
| 386 | Математика Париж — Үҙәк | Sciences Mathématiques de Paris Centre | моделирование һәм инженерия | сайт 2021 йыл 15 апрель архивланған. |
| 390 | Химик һәм юғары технологиялар | Génie des procédés et hautes technologies | моделирование һәм инженерия | сайт 2013 йыл 20 декабрь архивланған. |
| 391 | Механика, акустика һәм электроника Париж | Sciences mécaniques, acoustique et électronique de Paris | моделирование һәм инженерия | сайт |
| 107 | Физика — Париж төбәге | Physique de la région parisienne | энергия, материя һәм йыһан | сайт 2019 йыл 27 август архивланған. |
| 127 | Астрономия һәм астрофизика Иль-де-Франс | Astronomie et astrophysique d’Ile-de-France | энергия, материя һәм йыһан | сайт |
| 517 | Элементар берәмектәр, ядро һәм йыһан | Particules, Noyaux et Cosmos | энергия, материя һәм йыһан | сайт 2010 йыл 20 апрель архивланған. |
| 388 | Физик һәм аналитик химия Париж — Үҙәк | Chimie physique et chimie analytique de Paris-Centre | энергия, материя һәм йыһан | сайт |
| 389 | Физика — элементар берәмектәрҙән кондесияланған хәлгә | La physique, de la particule à la matière condensée | энергия, материя һәм йыһан | сайт 2019 йыл 22 август архивланған. |
| 397 | Материалдар физикаһы һәм химияһы | Physique et chimie des matériaux | энергия, материя һәм йыһан | сайт |
| 406 | Молекуляр химия Париж — Үҙәк | Chimie moléculaire de Paris-Centre | энергия, материя һәм йыһан | сайт |
| 129 | Тирә-яҡ мөхит тураһында фән (Иль-де-Франс) | Sciences de l’environnement d’Ile-de-France | ерҙә тирә-яҡ мөхит һәм тормош | сайт |
| 392 | Биотөрлөлөк | Diversité du vivant | ерҙә тирә-яҡ мөхит һәм тормош | сайт 2011 йыл 21 июль архивланған. |
| 398 | Ер тураһында фән һәм тәбиғи ресурстар | Géosciences et ressources naturelles | ерҙә тирә-яҡ мөхит һәм тормош | сайт |
| 158 | Мейе, когнитивлыҡ һәм холоҡ | Cerveau, cognition et comportement | ғүмер һәм һаулыҡ | сайт 2010 йыл 28 май архивланған. |
| 387 | iViv — дисциплина-ара биология мәктәбе | iViv — interdisciplinaire pour le Vivant | ғүмер һәм һаулыҡ | сайт 2009 йыл 18 июль архивланған. |
| 393 | Пьер Луи исемендәге асыҡ сәләмәтлек доктор мәктәбе | Ecole doctorale Pierre Louis de santé publique | ғүмер һәм һаулыҡ | сайт 2019 йыл 22 август архивланған. |
| 394 | Физиология һәм патофизиология | Physiologie et physiopathologie | ғүмер һәм һаулыҡ | сайт 2019 йыл 22 август архивланған. |
| 515 | Тере күп төрлөлөк | Complexité du vivant | ғүмер һәм һаулыҡ | сайт 2019 йыл 22 август архивланған. |
| 223 | Терелектәң логикаһы | Logique du vivant | ғүмер һәм һаулыҡ | нету |
¹ ED — доктор мәктәбе

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Докторантура һәм тикшеренеүҙәр
### Лабораториялар

Доктор мәктәптәре лабораториялар һымаҡ дүрт полюстар тирәһендә ойошторолған: моделирование һәм инженерия; энергия, материя һәм йыһан; тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош; ғүмер һәм һаулыҡ.
| Лабораторияның атамаһы | Тикшеренеүҙәр полюсы | № ED¹ |
| Комбинаторика һәм оптимизация | моделирование һәм инженерия | 386 |
| Автоматик шыйыҡсалар һәм йылытыу системалары | моделирование һәм инженерия | 107, 389, 391 |
| Функциональ визуализация*² | моделирование һәм инженерия | 130, 393, 422 |
| Жюссьё математика институты | моделирование һәм инженерия | 386 |
| Аңлы системалар һәм роботехника | моделирование һәм инженерия | 130, 391 |
| Жан Лерон Д’Аламебр исемендәге институт | моделирование һәм инженерия | 391 |
| «Тулҡындар һәм рәсемдәр» Ланжевен институты | моделирование һәм инженерия | - |
| Электрик инженерия | моделирование һәм инженерия | 391 |
| Механика һәм технология | моделирование һәм инженерия | 391 |
| Гетероген мөхиттең физикаһы һәм механикаһы | моделирование һәм инженерия | - |
| Ихтималлыҡ теорияһы һәм алеатор моделдәр | моделирование һәм инженерия | 386 |
| Теоретик һәм ярҙамсы статистика | моделирование һәм инженерия | 386 |
| Электроника һәм электродинамика | моделирование һәм инженерия | 130, 391 |
| Параметрик рәсемдәр | моделирование һәм инженерия | 391, 393, 404 |
| Информатика | моделирование һәм инженерия | 130 |
| Механика һәм инженерия өсөн информатика | моделирование һәм инженерия | 391, 404, 422 |
| Жак-Луи Лион исемендәге лаборатория | моделирование һәм инженерия | 386 |
| Ҡатмарлы системаларҙы математик һәм информатик яһау | моделирование һәм инженерия | - |
| Музыка һәм тауыш фәне һәм технологияһы | моделирование һәм инженерия | - |
| Конденсияланған хәлдең химияһы (Париж) | энергия, материя һәм йыһан | 387, 397 |
| Полимерҙар химияһы | энергия, материя һәм йыһан | 397 |
| Париж астрофизика институты | энергия, материя һәм йыһан | 127 |
| Күк йөҙө механикаһы һәм астрономик иҫәп-хисап институты | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Һығылған мөхиттең минералогияһы һәм физикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 107, 109, 387, 397 |
| Нанофәндәр институты | энергия, материя һәм йыһан | 107, 389, 391, 397 |
| Париж молекуляр физикаһы институты | энергия, материя һәм йыһан | 406 |
| Биомолекуляр лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | 387, 406 |
| Шарль Фридель исемендәге лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Теоретик химия | энергия, материя һәм йыһан | 388 |
| Химия һәм физика: материя һәм радиация | энергия, материя һәм йыһан | 388, 389 |
| Үҙ-ара тәҫьирҙең һәм реактивлыҡтың динамикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 388, 397 |
| Плазма физикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 127, 288, 389, 447 |
| Молекуляр физика: атмосфера һәм астрофизика | энергия, материя һәм йыһан | 389 |
| Ядро физикаһы һәм юғары энергиялар физикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 107, 127, 389, 517 |
| Физикала статистика (Юғары нормаль мәктәп) | энергия, материя һәм йыһан | 107, 389 |
| Теоретик физика (Юғары нормаль мәктәп) | энергия, материя һәм йыһан | 107 |
| Кондесияланған хәлдең теоретик физикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 107, 389 |
| Теоретик физика һәм юғары энергиялар физикаһы | энергия, материя һәм йыһан | 107, 381, 389 |
| Өҫкө йөҙҙөң реактивлығы | энергия, материя һәм йыһан | 390, 397 |
| Скропик-ара һәм нанометрик материалдар | энергия, материя һәм йыһан | 388 |
| Астрофизикала радиацияны һәм материяны өйрәнеү | энергия, материя һәм йыһан | 127, 288, 389, 417 |
| Йыһан тикшеренеүҙәрҙе һәм аппаратураны яһау | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Плазмалағы процесстарҙың инженерияһы һәм өҫө йөҙҙө эшкәртеү | энергия, материя һәм йыһан | 390 |
| Электрохимик системалар һәм интерфейстар | энергия, материя һәм йыһан | 388, 390 |
| Жан-Батист Перрен исемендәге лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Кастлер-Броссель исемендәге лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | 107, 288, 389 |
| Физика һәм материалдарҙы тикшеренеүҙәр | энергия, материя һәм йыһан | 107, 387, 389, 391, 397 |
| Пьер Эгрен исемендәге лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | 107, 387, 389, 397 |
| Интенсив лазерҙарҙы ҡулланыу өсөн лаборатория | энергия, материя һәм йыһан | 389, 447 |
| Кюри дисциплина-ара (Физика-Химия) лабораторияһы | энергия, материя һәм йыһан | 107, 223, 387, 388, 389 |
| Электролиттарҙың, коллоид системаларҙың һәм аналитик фәндәрҙең физикохимияһы | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Берҙәм электрик һәм радиоактив энергияны күсереү ярҙамында һайлап активациялау процессы | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Референцион система: ваҡыт һәм киңлек | энергия, материя һәм йыһан | 107, 127, 254, 288 |
| Йомшаҡ матдәләрҙең фәне һәм инженерияһы | энергия, материя һәм йыһан | - |
| Диңгеҙ мөхитендә адаптация һәм күп төрлөлөк | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 129, 156, 387, 392 |
| Ҡитға мөхитенең биогеохимияһы һәм экологияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 129, 392 |
| Акватик системаларҙың һәм организмдарының биологияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Үҫеш биологияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 85, 223, 392 |
| Диңгеҙ организмдарының интерактив биологияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 392, 394 |
| Палео күп төрлөлөкте һәм палеомөхитте өйрәнеү үҙәге | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 227 |
| Биологик төрҙәрҙе һаҡлау, тергеҙеү һәм күҙәтеү | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 227, 392, 474 |
| Экология һәм эволюция | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Геолазурь (литосфера тикшеренеүҙәре) | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 364 |
| Парижский институт физики земли | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Институт минералогии и физика сжатой среды | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Париж Ер тураһында фәндәр институты | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 938 |
| Атмосфера, мөхит һәм йыһан күҙәтеүҙәре | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 127, 129 |
| Бентик тирә-яҡ мөхиттең экогеохимияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Динамик метеорология | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 129, 447 |
| Микробик океанография | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 129, 392, 515 |
| Океанография (Вильфранш-сюр-Мер) | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 129 |
| Океанография һәм климат: тәжрибәләр һәм һанлы ысул | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | - |
| Диңгеҙ һәм һаулыҡ | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 515 |
| Бөжәктәрҙең сигнализацияһы, коммуникацияһы һәм физиологияһы | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 158, 392, 394, 435, 474 |
| Һыу ҡитға системаларының төҙөлөшө һәм эшләүе | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 398 |
| Систематизация, адаптация и эволюция | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 223, 227, 392 |
| Морские растения и биомолекулы* | тирә-яҡ мөхит һәм ерҙәге тормош | 387, 392 |
| Эмбриональный и патологический ангиогенез | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Биогенез пептических сигналов* | ғүмер һәм һаулыҡ | 223, 387 |
| Биология развития | ғүмер һәм һаулыҡ | 223 |
| Молекулярная и клеточная биология эукариотов | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Биология и физиология нейронодыхательных и сердечно-лёгочных взаимодействий | ғүмер һәм һаулыҡ | 394 |
| Исследовательский центр Святого Антуана | ғүмер һәм һаулыҡ | 223, 394 |
| Центр молекулярной генетики | ғүмер һәм һаулыҡ | 215, 223, 423, 425, 426 |
| Центр психиатрии и нейробиологии | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Исследовательский центр Кордильеров | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Деление и динамика клеток* | ғүмер һәм һаулыҡ | 157, 223, 418, 426 |
| Институт головного и спинного мозга | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Динамика генетической информации: фундаментальная база и рак | ғүмер һәм һаулыҡ | 223, 418 |
| Динамика, эпидемиология и лечение вирусных инфекций | ғүмер һәм һаулыҡ | 215 |
| Динамика и патофизиология нейронной сети | ғүмер һәм һаулыҡ | 158 |
| Геномдың атомик һәм Атомная и приспособленческая динамика генома* | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Метаболик сирҙәрҙең дислипидемияһы, шешеүе һәм атеросклерозы | ғүмер һәм һаулыҡ | 394 |
| Эпидемиология, дауалау стратегиялары һәм кеше иммуннодефициты вирусының клиник вирусологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 393 |
| Эпидемиология, мәғлүмәт системаһы һәм моделирование | ғүмер һәм һаулыҡ | 393 |
| Үҫештең һәм яман шештең генетикаһы | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Ишетеүҙең генетикаһы һәм физиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 158, 223 |
| Сүпрәләрҙең молекуляр генетикаһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 215 |
| Йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарының генетикаһы, фармакологияһы һәм патофизиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 394 |
| Йөрәк-ҡан тамырҙары патологияһының эпидемиологик һәм молекуляр геномикаһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 394, 420 |
| Микроорганизмдар геномикаһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 130, 515 |
| Миология | ғүмер һәм һаулыҡ | 215, 223 |
| Иммунитет һәм инфекция | ғүмер һәм һаулыҡ | 394, 515 |
| Иммунология, иммунопатология һәм иммунотерапия | ғүмер һәм һаулыҡ | 157, 273, 394 |
| Микробактериаль инфекциялар һәм антибиотиктар: молекуляр, терапевтик һәм эпидемиологик аспект | ғүмер һәм һаулыҡ | 393, 425, 515 |
| Fer à Moulin урамы интитуты | ғүмер һәм һаулыҡ | 107, 158, 223, 394 |
| Күреү институты | ғүмер һәм һаулыҡ | 158, 387, 394 |
| Күҙәнәк шеш үҙ-ара тәҫьир итешеүе: яман шешкә ҡаршы агенттарға йәшәү мөхите һәм реакция | ғүмер һәм һаулыҡ | 1 |
| Патоген үҫемлектәрҙең үҙ-ара тәҫьир итешеүе | ғүмер һәм һаулыҡ | 145 |
| Нуклеин кислотаһы һәм биофотония | ғүмер һәм һаулыҡ | 387, 474 |
| Эсәк микроорганизмдары һәм патофизиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Клиник тикшеренеүҙәрҙә моделирование | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Адаптив процесстарының нейробиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 358 |
| Нейроэпидемиология | ғүмер һәм һаулыҡ | 393 |
| Үҙәк нейропептидты, йөрәк-ҡан тамырҙарын һәм һыуҙы регуляциялау | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Үҫемлектәрҙең күҙәнәк һәм молекуляр физиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 223 |
| Кеше моторикаһының физиологияһы һәм патофизиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 158 |
| Хлоропласттың мембрана һәм молекуляр физиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 223 |
| Үҙәк нервалар системаһы ауырыуҙарының патофизиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 158, 436 |
| Генетик балалар сирҙәренең патофизиологияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Перинаталь сәләмәтлектең һәм ҡатын-ҡыҙҙар менән балалар һаулығының эпидемиологик тикшеренеүҙәре | ғүмер һәм һаулыҡ | 393, 420 |
| Танау туҡымаларын үҙгәртеү һәм төҙәтеү | ғүмер һәм һаулыҡ | 394 |
| Кешенең үрсеүе: генетика һәм терапия | ғүмер һәм һаулыҡ | - |
| Һөлдә-мускул туҡымалары сирҙәренең терапияһы | ғүмер һәм һаулыҡ | 158, 215, 223, 273, 394 |
| Ҡартайык, стресс һәм шешеү | ғүмер һәм һаулыҡ | 223, 394 |
* ¹ ED — доктор мәктәбе.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Университет һандарҙа

2009—2010 йылда университетта 29 570 студент, шул иҫәптән 6 320 сит ил граждандары белем алған. Студенттарҙың дөйөм иҫәбенән 33 %-ты медицина факультетына тура килә; химия, физика һәм инженерия факультеттарына — 8-ҙәр %; математика факультетына — 17 %; тирә-яҡ мөхит, биотөрлөлөк һәм ер факультетына — 2 % һәм биология факультетына — 24 %.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Билдәле профессорҙар

* Клод Коэн-Таннуджи — француз физигы, физика буйынса 1997 йылғы Нобель премияһы.
* Ален Конн — француз математигы, 1982 йылғы Филдс премияһы лауреаты.
* Седрик Виллани — француз математигы, 2010 йылғы Филдс премияһы лауреаты.
* Пётр Слонимский — француз генетигы.
* Альбер Жакар — француз генеитгы һәм яҙыусы.
* Николь Эль Каруи — француз математигы.

# Пьер һәм Мария Кюри университеты
## Билдәле тамамлаусылар

* Франсуаза Барре-Синусси — француз вирусологы, медицина һәм физиология өлкәһендә Нобель премияһының 2008 йылғы лауреаты.
* Доминик Стросс-Кан — француз сәйәсмәне, иҡтисадсы һәм юрист. Халыҡ-ара валюта фондының директор-идарасыһы.
* Венделин Вернер — француз математигы, 2006 йылғы Филдс премияһы лауреаты.
* Пьер-Луи Лион — француз математигы, 1994 йылғы Филдс премияһы лауреаты.