yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бохтюга (Шиченга ҡушылдығы)

Бохтюга — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шиченга йылғаһының уң ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Бохтюга (Шиченга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005788
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000578
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шөғәйеп (пәйғәмбәр)

Шөғәйеп (ғәр. شعيب‎, ғәрәпсә әйтелеше) — ислам пәйғәмбәре, мәдйәниҙәргә һәм әйкәтиҙәргә ебәрелгән нәби. Библиялағы Иофор менән тиңләштерелә. Ҡөрьәндә 10 тапҡыр телгә алына.

# Шөғәйеп (пәйғәмбәр)
## Тарихы

Мәдйән ҡәбиләһе Фәләстиндең көньяғында урынлашҡан. Был ҡәбиләнең бөтә кешеләре лә һатыу һәм һатып алыу ваҡытында хәрәмләшкән була. Мәдйәндәр сәйәхәтселәргә һөжүм итә, талау менән шөғөлләнә. Улар Аллаһтан ҡурҡмағандар, сөнки ялған илаһтарға табынғандар, шулар уларҙы яралтҡан тип уйлағандар.
Аллаһ уларға бер Аллаһҡа табынһындар, кешеләргә изгелек эшләргә, намыҫлы сауҙа алып барырға өйрәнһендәр өсөн Шөғәйепте ебәрә. Мәдйән халҡы пәйғәмбәрҙе кире ҡаға, туғандары булмаһа, уны хатта үлтерерҙәр ине. Шөғәйеп уларҙы Аллаһ юҡ итә алыуын иҫтәренә төшөрә, әммә Мәдйән халҡы уға ышанмай.
Артабан Шөғәйеп сауҙала алдашмау талабы менән Әл-Әйкәт халҡына юллана. Әйкәттәр ҙә пәйғәмбәрҙе кире ҡаға һәм уны алдаҡсы тип атай. Пәйғәмбәрлек миссияһын иҫбатлау өсөн күктән ярсыҡтар төшөрөүҙе талап итәләр.
Ҡайһы бер кешеләр иман килтергән, Шөғәйепкә ҡушылып Мәдйәнгә килгән. Пәйғәмбәр Шөғәйеп Мәдйән һәм әл-Әйкәт халҡына, әгәр улар ерҙә фетнә ҡылыуҙы туҡтатмаһалар, Аллаһ язаһын бирәсәк тип аңлатыуын дауам итә. Халыҡтың аҡһаҡалдары, әгәр улар үҙҙәре тотҡан дингә ҡайтмаһа, Шөғәйептең диндарҙарын ҡаланан ҡыуасағын әйтә. Шөғәйеп мәжүсилек динен ҡабул итеүҙән баш тарта, шунан һуң уларға мөнәсәбәт насарайғандан-насарая башлай.
Кешеләрҙең бер ҡасан да ышанмаясағын аңлап, Шөғәйеп уларға Аллаһтың хөкөм сығарыуын һорай. 7 көн түҙгеһеҙ эҫенән һуң ер тетрәп, Мәдйән халҡы барыһы ла үҙ йорттарының емереклектәре аҫтында һәләк була, уларҙың береһе лә ҡотола алмай.
Шөғәйеп һәм уның диндәштәре ер тетрәүҙән ҡотолоп ҡала. Шунан һуң Шөғәйеп бик оҙаҡ йәшәй. Аллаһ уны йомарт бүләкләй. Шөғәйептең меңләгән кәзә һәм һарыҡтары була, уларҙы пәйғәмбәр үҙе ҡарай һәм көтә.

# Шөғәйеп (пәйғәмбәр)
## Шөғәйеп ҡәберҙәре

Ҡөрьәндә Пәйғәмбәрҙең вафат булған урыны күрһәтелмәгән һәм ерләнгән урыны буйынса һәр хәлдә дүрт версия бар.
* «Пәйғәмбәрҙәр Тарихы» китабына ярашлы (О. Н. Топбаш) пәйғәмбәр Шөғәйеп Ҡәғбә янында Мәккәлә ерләнгән.
* Курд версияһы — Вираншәһәр янында Шәһри Шөғәйеп тигән ерҙә.
* Иордан версияһы — Вади-Шөғәйеп үҙәнендә.
* Друздар версияһы — Фәләстиндә Нәби Шөғәйептә.
# Ягчерь

Ягчерь — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Черь-Вычегодская йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Ягчерь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000013735
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001373
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Преображеновка (Стәрлетамаҡ районы)

Преображеновка (рус. Преображеновка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 434 кеше. Почта индексы — 453146, ОКАТО коды — 80249852002.

# Преображеновка (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 18 км

# Преображеновка (Стәрлетамаҡ районы)
## Билдәле шәхестәре

* Зубков Сергей Васильевич (25.05.1934—2006), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1953—1978 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районының «Сталь» колхозы комбайнеры. Ленин (1973) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) ордендары кавалеры.
# Красница (Ветлуга ҡушылдығы)

Красница — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының уң ярына тамағынан 392 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Красница (Ветлуга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000042414
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004241
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гроснойхаузен

Гроснойхаузен (нем. Großneuhausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 707 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,87 км². Диңгеҙ кимәленән 148 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99625 һәм автомобиль коды — SOM.
# Аркадий Гайдар һәйкәле

Аркадий Гайдар һәйкәле — совет балалар яҙыусыһы Аркадий Гайдар һәйкәле. 1974 йылда Мәскәүҙә ҡуйыла.
Торған урынының адресы: Мәскәү ҡалаһы, Шкулев урамы, 2-се йорт, Пионерҙар һарайы территорияһы, хәҙерге А. П. Гайдар исемендәге балалар һәм йәштәр ижады һарайы.

# Аркадий Гайдар һәйкәле
## Тарих

Аркадий Петрович Гайдар (1904-1941) — совет яҙыусыһы, журналист, киносценарист, хәрби корреспондент. Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 14 йәшенән Ҡыҙыл Армияла тора. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында хәрәкәт итеүсе армияла «Комсомольская правда» гәзитендә хәбәрсе булып эшләй. 1941 йылда һуғышта һәләк була. Украинаның Канев ҡалаһында ерләнгән.
А. П. Гайдарға һәйкәл 1974 йылда Мәскәүҙә А. П. Гайдар исемендәге балалар һәм йәштәр ижады һарайы янында ҡуйылған. Һәйкәлдең авторҙары: архитектор Ю. А. Мовчан, скульптор А. П. Шлыков. Һәйкәл шпиатрҙан эшләнгән скульптура композицияһынан ғибәрәт. Скульптуралар керамик плитәләр менән көпләнгән постаментҡа ҡуйылған. Скульптура һоро төҫтә. Композицияның уртаһында яҙыусы баҫып тора, уның ике ҡабырғаһында малай һәм ҡыҙ. Яҙыусы һәм малайҙар араһында һөйләшеүҙәр алып барыла. Гайдар малайға ҡарай. Матроска кейгән ҡыҙыҡай әңгәмәне тыңлай. Гайдар хәрби кейем кейгән, һул ҡулында аҫҡа табан төшкән плащ. Яҙыусы бер ҡулын кеҫәһенә тыҡҡан, икенсе ҡулының баш бармағы салбар ҡайышы аҫтына тығылған. Аркадий Петрович башына папаха кейгән. Малайҙың башында кәпәс-буденовка.

# Аркадий Гайдар һәйкәле
## Техник мәғлүмәт

Аркадий Гайдарҙың һәйкәле шпиатрҙан эшләнгән, һәйкәл көпләнгән бетон постаментҡа ҡуйылған. Һәйкәл эргәһендәге территория бәхтәләнгән.
# Топчиха (Узун-Оюк ҡушылдығы)

Топчиха — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Узун-Оюк йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Топчиха (Узун-Оюк ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100001630
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100163
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Красовский Гурий Николаевич

Красовский Гурий Николаевич (16 август 1929 йыл — 31 март 2019 йыл) — СССР һәм Рәсәй токсикологы, РМФА мөхбир ағзаһы (1994), Рәсәй ФА мөхбир ағзаһы (2014).

# Красовский Гурий Николаевич
## Биографияһы

1929 йылдың 16 авгусында тыуған.
1954 йылда 1-се Мәскәү медицина институтын «медик-санитар эше» һөнәре буйынса тамамлай. Аспирантураны тамамлағандан һуң, шунда уҡ өлкән ғилми хеҙмәткәр вазифаһында, ә аҙаҡ — токсикология бүлегенең мөдире булып эшләй. Артабан Фәнни-тикшеренеү үҙәгенең коммуналь гигиена кафедраһы лабораторияһы ҡарамағындағы токсикология бүлеге мөдире була.
А. Н. Сысин исемендәге кеше экологияһы һәм тирә-яҡ мөхит гигиенаһы ғилми-тикшеренеү институтында эшләй.
* һыу-санитарияһы токсикология лабораторияһының етәксеһе (1972-1989);
* фәнни эштәр буйынса директор урынбаҫары (1989-1996);
* һыу бысраныу токсикологияһы лаборатория етәксеһе (1996-2003);
* төп ғилми хеҙмәткәр(2003-2019).
1959 йылда — «Роль кальция в развитии эндемического флюороза (экспериментальные данные)» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1973 йылда — «Моделирование интоксикаций и обоснование условий экстраполяции экспериментальных данных с животных на человека при решении задач гигиенического нормирования» темаһына докторлылыҡ диссертацияһын яҡлай..
1979 йылда — профессор дәрәжәһе бирелә.
1994 йылда — РМФА-ның мөхбир-ағзаһы итеп һайлана.
2014 йылда — Рәсәй ФА-ның мөхбир-ағзаһы.
2019 йылдың 31 мартында Мәскәү өлкәһенеңНиколо-Архангельск зыяратында ерләнгән.

# Красовский Гурий Николаевич
## Фәнни эшмәкәрлеге

Санитар токсикология өлкәһе белгесе, ул шулай уҡ һыуҙы химик быратыу ҡурҡынысын баһалау һәм гигиена нормалау методологияһы өлкәһе белгесе.
Ул һыуҙағы ағыулы матдәләрһе баһалау методын һәм принциптарын эшләү буйынса тикшеренеүҙәр алып бара, интоксикация һәм ағыу күрһәткестәренең кеше һәм хайуандар организмына йоғонтоһон экстраполяциялауҙы моделләштереү, киҫкен һәм хроник ағыуланыуҙың критерийҙарын билдәләү методтарын унификациялай, органолептик үҙенсәлектәрҙең кумулятилығын (йыйылыуын) тикшерә һәм халыҡты һыу менән тәьмин итеүҙә ҡулланылған материалдар һәм технологияларҙың хәүефен асыҡлауҙы системалаштыра.
500-ҙән ашыу фәнни эш авторы, шул иҫәптән 16 китап һәм монография яҙған.
Уның етәкселегендә 23 медицина фәндәре докторы һәм 35 кандидаты әҙерләнгән .

# Красовский Гурий Николаевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре
* «В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулы айҡанлы» юбилей миҙалы
* «Мәскәүҙең 850-йыллығы иҫтәлегенә» миҙалы
* Миҙал «Хеҙмәт ветераны» миҙалы
* СССР ВДНХ-ның ике көмөш һәм бер алтын миҙалы
# Зәйниев Шәмси Зәйнетдин улы

Зәйниев Шәмси Зәйнетдин улы (1907 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, өлкән политрук.

# Зәйниев Шәмси Зәйнетдин улы
## Биографияһы

Зәйниев Шәмси Зәйнетдин улы 1907 йылда Башҡортостан Республикаһының Нуриман районы Иҫке Күл ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армияға 1941 йылдың авгусында Өфө ҡала хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 8 кавалнрия корпусының 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 294-се кавалерия полкында партия-сәйәси пропаганда буйынса инструктор булып хеҙмәт итә.
Һуғыш яланында күрһәткән батырлығы өсөн 1942 йылдың 31 июлендә «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (батырлыҡ күрһәткән көндәре: 02.07.1942-11.07.1942, документ датаһы: 31.07.1942, Приказ №: 68/н) менән бүләкләнә.

# Зәйниев Шәмси Зәйнетдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1942)
# Һанлы рәт

Һандар рәте — һандар эҙмә-эҙлелеге, өлөшләтә суммалар (рәттәр) эҙмә-эҙлелеге тип аталған икенсе эҙмә-эҙлелек менән бергә ҡарала.
Ике төрҙәге һандар рәте ҡарала:
* математик анализда өйрәнелгән ысын һандар рәте;
* комплекслы анализда өйрәнелгән комплекслы һандар рәте.
Һандар рәтен өйрәнеүҙең төп мәсьәләһе — һандар рәтенең ҡушылыусанлығы.
Һандар рәте һандарға яғынайыу системаһы сифатында ҡулланылалар.
Рәт төшөнсәһенең дөйөмләштерелгән төшөнсәһе - икеләтә рәт төшөнсәһе.

# Һанлы рәт
## Билдәләмә

$\{a_{i}\}_{i=1}^{\infty }$ — һандар эҙмә-эҙлелеге булһын, ти; был эҙмә-эҙлелек менән бер рәттән, һәр элементы $s_{k}=\sum _{i=1}^{k}a_{i}.$ күренешендәге өлөшләтә сумма тип аталған, бирелгән эҙмә-эҙлелектең тәүге k элементының суммаһы булған эҙмә-эҙлелекте ҡарайыҡ: $\{s_{k}\}_{k=1}^{\infty },$. Ошо ике эҙмә-эҙлелек берләшмәһе рәт тип атала. Рәтте тамғалау өсөн $\sum _{i=1}^{\infty }a_{i},$ символы ҡулланыла, сөнки бында рәттең тәүге элементтар эҙмә-эҙлелеге лә, сумманы табыу ҡағиҙәһе лә күрһәтелгән. Ошоға ярашлы һандар рәтенең ҡушылыусанлығы тураһында һүҙ алып барыла:
* Әгәр һандар рәтенең өлөшләтә суммалар эҙмә-эҙлелеге ҡушылһа, һандар рәте ҡушыла;
* Әгәр һандар рәтенең өлөшләтә суммалар эҙмә-эҙлелеге таралһа, һандар рәте тарала;
* Әгәр рәттең быуындарының модулдәре рәте ҡушылһа, һандар рәте абсолют ҡушыла.
Әгәр һандар рәте ҡушылһа, уның өлөшләтә суммалары эҙмә-эҙлелегенең сиге $S$ рәттең суммаһы тип атала:
    $S=\sum _{i=1}^{\infty }a_{i},$

# Һанлы рәт
## Рәттәр өҫтөндә ғәмәлдәр

Ҡушылыусан $\sum _{n=0}^{\infty }a_{n}$ һәм $\sum _{n=0}^{\infty }b_{n}$ рәттәре бирелһен, ти. Ул саҡта:
* Уларҙың суммаһы тип $\sum _{n=0}^{\infty }(a_{n}+b_{n})$ рәте атала.
* Коши буйынса уларҙың ҡабатландығы тип $\sum c_{n}$, где $c_{n}=\sum _{k=0}^{n}a_{k}b_{n-k}$ рәте атала.
Әгәр ике рәт тә ҡушылһа, уларҙың суммаһы ла ҡушыла. Әгәр ике рәт тә абсолют ҡушылһа, уларҙың суммаһы ла абсолют ҡушыла. Әгәр рәттәрҙең береһе булһа ла абсолют ҡушылһа, уларҙың ҡабатландығы ҡушыла.

# Һанлы рәт
## Абсолют ҡушылыусанлыҡ критерийы

Ысын һандар рәте абсолют ҡушыла шул саҡта һәм тик шул саҡта ғына, әгәр ике рәт тә: уның ыңғай быуындарының рәте һәм тиҫкәре быуындарының рәте ҡушылһа.
# Оло Елга

Оло Елга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Коленьга йылғаһының уң ярына тамағынан 112 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Оло Елга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028780
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002878
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Слива ҡорто

Слива ҡорто (лат. Grapholita funebrana, рус. Сливовая плодожорка ) – сливаны зарарлаусы япраҡтөргөстәр ғаиләһенән булған емеш күбәләге.
Слива ҡорттары өлгөрөп етмәгән сливаларны зарарлай. Беренсе күбәләктәр сливаның иртә өлгрөүсе сортларында, сәскә тирәлеге ҡойолған ваҡытта күренә. Инә заттар күкәйҙәрен емештәргә, һирәк кенә япраҡтарға һала. Ҡарышлауыҡтар емеш йомшағын ашап үҫә.

# Слива ҡорто
## Емеш ҡорттары менән көрәшеү ысулдары

Иртә яҙҙа ағас кәүҫәләрен ҡороған ҡайырҙан таҙартыу, емеш ағастарына фосфорорганик препараттар (метатион йәки метафос) һиптерү; слива ҡорттары − баҡсала тупраҡты йәйен йомшартыу, көҙөн эшкәртеү, химик препараттар менән бөркөү; борсаҡ ҡорттары − көҙҙән ерҙе тирән итеп һуҡалау, 2 тапҡыр трихограммалар ебәреү, сәсеүлек майҙанына метафос һиптереү.
# Лапко-Се

Лапко-Сё — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 472 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Лапко-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000071934
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007193
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Һикияҙ

Һикияҙ — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы Дыуан районы, Салауат районының төньяҡ өлөшөнән, Шәрип ауылы эргәһе биләмәләрендә аға. Йылға Әй йылғаһының һул ярына тамағынан 200 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Һикияҙ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100022259
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102225
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кожурка

Кожурка — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бобровка йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 72 км.

# Кожурка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300015443
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301544
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кучугурская

Кучугурская — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кемчуг (Оло Кемчуг) йылғаһының һул ярына тамағынан 205 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Кучугурская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200016923
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201692
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Балахлей

Балахлей — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе,Омск өлкәһе,Ҡурған өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1162/729/261 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 134 км.

# Балахлей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Ишим ҡушылған урынған Тобол йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишимдан Тоболға тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010400112115300012717
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301271
* Бассейн коды — 14.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бальгштедт

Бальгштедт (нем. Balgstädt) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1207 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,65 км². Диңгеҙ кимәленән 109 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6632 һәм автомобиль коды — BLK.
# Маклец

Маклец — Рәсәй йылғаһы. Тула өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Любовское суқоймасы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 6 км.

# Маклец
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Упа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100312110000019113
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001911
* Бассейн коды — 09.01.01.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Википедиялағы пассионарлыҡ

Википедиялағы пассионарлыҡ (википассионарлыҡ)— ниндәйҙер телдәге Википедияның актив мөхәррирҙәренең ошо телде йөрөтөүселәр һанына ҡарата булған нисбәтен билдәләүсе статистик күрһәткес термины.

# Википедиялағы пассионарлыҡ
## Дөйөм һүрәтләү

Күрһәткес ниндәйҙер телдәге Википедияны үҫтерең буйынса билдәле бер телде йөрөтөүселәрҙең ошо ваҡыттағы активлыҡ кимәлен ҡылыҡһырлай.
«Википедия пассионарлығы» терминын беренсе тапҡыр ИТ, мәҙәниәт һәм мәғариф өлкәһендә эшләүсе украин йәмәғәт эшмәкәре Юрий Пероганич 2016 йылдың 15 февралендә украин Википедияһының мөхәррирҙәренең «Вики: медиа һәм технологиялар» ирекле блогында «Вікіпедійна пасіонарність українців» мәҡәләһендә тәҡдим итә. Термин украина масс-медиаларында ҡулланыла һәм Украина Юғары Радаһының фән һәм мәғариф буйынса үткәрелгән «Образовательная политика в условиях информационного общества» тип аталған түңәрәк ҡорҙа файҙаланыла.
Был термин Лев Гумилёв индергән «пассионарий» билдәләмәһенә нигеҙләнә. Ул айырым кешеләрҙең башҡаларҙан нимәнелер үҙгәртер өсөн дәртләнгән һәм илһамланған булыуы менән айырлыуын аңлата.
2017 йылдың ноябренә ҡарата башҡорттарҙың википассионарлығы 1 миллион кешегә 27 кеше тура килә. Сағыштырыу өсөн: рустарҙа — 12, француздарҙа −17, украиндарҙа — 19.
# Сунгур (Оло Сәрмәсән ҡушылдығы)

Сунгур — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Ульянов өлкәһе, Һамар өлкәһе, биләмәләрендә аға. Йылға Оло Сәрмәсән йылғаһының уң ярына тамағынан 313 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Сунгур (Оло Сәрмәсән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Сәрмәсән башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000412112100004735
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100473
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1