# Рәсәй һумы

Һум — Рәсәй Федерацияһының милли аҡсаһы.
Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 75-се статьяһындә билдәләгәнсә: аҡсаны Рәсәй Федерацияһының Үҙәк Банкы сығара, һәм уның төп функцияһы — милли валюта булған һумдын тотороҡлоғон һаҡлау. Рәсәй Федерацияһы Үҙәк Банкыһы тураһында махус закон бар.

# Рәсәй һумы
### 1997 йылда сығарылған банкноттар

1997 йыл серияһы :
| Һүрәт | Һүрәт | Номинал (һум) | Размеры (мм) | төҫ | тураһында | тураһында | тураһында | тураһында | сығыу көнө |
| беренсе бит | икенсе бит | Номинал (һум) | Размеры (мм) | төҫ | ҡала | беренсе бит | икенсе бит | һыу тамғаһы | сығыу көнө |
| | | 5 | 137×61 | йәшел | Бөйөк Новгород | Новгородтағы Рәсәйҙең 1000-йылығына һәйкәл, София соборы | Новгород кремленың Княжая, Спасс һәм Дворцовая башнялары | «5», Софий соборы | 1.01.1998 |
| | | 10 | 150×65 | Йәшел һәм ҡуңыр төҫлө | Красноярск | Параскева Пятница часовняһы, Енисей аша күпер (Коммуналь күпер) | Красноярск ГЭС-ы | «10», Параскева Пятница бәләкәй сиркәүе | 1.1.1998, 1.1.2001, 16 август 2004, 6 сентябрь 2011 |
| | | 50 | 150×65 | яҡты-күк | Санкт-Петербург | Неваны күрһәткән скульптура, Петропавловск соборы | Васильевоостровский утрауындағы колонна, Биржа йорто (хәрби-диңгеҙ музейы) бинаһы | «50», Петропавловск соборы | 1.1.1998, 1.1.2001, 16 август 2004, 6 сентябрь 2011 |
| | | 100 | 150×65 | Ҡыҙыл-ҡуңыр | Мәскәү | Ҙур театр фасадында антиак арба | Ҙур театр фасады фасады | «100», Ҙур театр | 1.1.1998, 1.1.2001, 16 август 2004, 6 сентябрь 2011 |
| | | 500 | 150×65 | шәмәхә төҫлө | Архангельск | Петр I һәйкәле һәм Диңгеҙ вокзалы бинаһы | Соловецк монастыры | «500», Пётр I | 1.1.1998, 1.1.2001, 16 август 2004, 6 сентябрь 2011 |
| | | 1000 | 157×69 | фирүзә төҫлө | Ярославль | Ярослав Мудрый һәйкәле, вокзал фонында - часовня, Ярославль гербы. | Иоанн Предтеча сиркәүе | «1000», Ярослав Мудрый һәйкәле | 1 ғинуар 2001, 16 август 2004, 10 август 2010 |
| | | 5000 | 157×69 | ҡыҙғылт һары, әфлисун төҫлө, хәнәүәт | Хабаровск | Муравьёв-Амурский һәйкәле | Амур аша күпер | «5000», Муравьёв-Амурский һәйкәле | 31 июль 2006 |
| Иҫкәрмәләр ↑ Басылмай. ↑ 2001 йылдан баҫылған банкноталарҙа «модификация 2001 г.» һүҙҙәре яҙылған. 1 2 2004 йылдан баҫылған банкноталарҙа «модификация 2004 г.» һүҙҙәре яҙылған |||||||||||
* Рәсәй һумы символы. XVII—XIX быуаттар.
* Декабрист Владимир Федосеевич Раевскийҙан тартып алынған аҡса исемлеге (1826)
* Авторы Леонтий Филиппович Магницкий булған Арифметика китабында Рәсәй империяһының аҡса билдәһе (1703)
* Рәсәй һумының символ варианттары.
* Рәсәй һумының Тарбеев Александр Владимирович тәҡдим иткән символы

# Рәсәй һумы
### 2017 йылда сығарылған банкноттар

2017 йыл серияһы :
| Һүрәт | Һүрәт | Номинал (һум) | Размеры (мм) | төҫ | тураһында | тураһында | тураһында | тураһында | сығыу көнө |
| беренсе бит | икенсе бит | Номинал (һум) | Размеры (мм) | төҫ | ҡала | беренсе бит | икенсе бит | һыу тамғаһы | сығыу көнө |
| | | 200 | 150×65 | йәшел | Севастополь | Тавр Херсонесе | Батылған кораблдәр һәйкәле, Граф пристане пропилейҙәре | «200», Ҡырым ярымутрауы | 12.10.2017 |
| | | 2000 | 157×69 | Зәңгәр төҫлө | Алыҫ көнсығыш | Рус күпере | Амур өлкәһендәге «Восточный» космодромы | «2000», Рус күпере | 12.10.2017 |

# Рәсәй һумы
## Рәсәй һумы — Доллар курсы

Доллар курсы 2016 йыл башындағы максимумда 83,5913 һумға барып етһә, 2017 йылдың апрелендәге минимумда 55,8940 һумға тиклем төшә. Билдәле булыуынса, 2014 йыл аҙағында Үҙәк банк милли валютаның ирекле курсын иғлан иткәйне. Әммә ирекле курс шарттарында һумдың көсәйеүе сит ил валютаһындағы килемдәрҙе (нефть һәм газ экспортынан килгән долларҙарҙы) өлөшләтә юғалтыуға килтерҙе.