# Йонос (Салауат районы)

Йонос (рус. Юнусово) — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл, Әлкә ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 248 кеше. Почта индексы — 452481, ОКАТО коды — 80247805005.

# Йонос (Салауат районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 8 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Әлкә): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачево): 11 км

# Йонос (Салауат районы)
## Тарихы

Шуҡшиҙе йылғаһы буйындағы (1816 йылда Сукрумеда шишмәһе күрһәтелгән) Йонос ауылында 1795 йылда 20 хужалыҡта 117 кеше йәшәгән.

# Йонос (Салауат районы)
## Биләмә берәмектәренә инеүе

| Теркәү йылы | Улус, ауыл советы | Өйәҙ, кантон, район | Губерна, Республика | Дәүләт |
| 1757 | улусы | Троицк өйәҙе | Ырымбур губернаһы | Рәсәй Империяһы |
| 1816 | -се йорт | 8-се Башҡорт кантоны | Ырымбур губернаһы | Рәсәй империяһы |
| 1834 | -се йорт | 8-се Башҡорт кантоны | Ырымбур губернаһы | Рәсәй империяһы |
| 1847 | -се йорт | 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе | Ырымбур губернаһы | Рәсәй империяһы |
| 1859 | -се йорт | 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе | Ырымбур губернаһы | Рәсәй империяһы |
| 1895 | Нәсибаш улусы | Златоуст өйәҙе | Өфө губернаһы | Рәсәй империяһы |
| 1920 | Нәсибаш улусы | Мәсәғүт кантоны | Автономлы Башҡорт ССР-ы | РСФСР |
| 1926 | Нәсибаш улусы | Мәсәғүт кантоны | Автономлы Башҡорт ССР-ы | СССР |
| 1935 | Әлкә ауыл советы | Малаяҙ районы | Башҡорт АССР-ы | СССР |
| 1941 | Әлкә ауыл советы | Салауат районы | Башҡорт АССР-ы | СССР |
| 1990 | Әлкә ауыл советы | Салауат районы | Башҡортостан Республикаһы | Рәсәй Федерацияһы |

# Йонос (Салауат районы)
## Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше

1816 йылда Йонос ауылында 21 хужалыҡта 140 кеше йәшәгән, шуларҙан Ҡыр-Көҙәй ырыуының 2 һәм Шайтан-Көҙәй ырыуының 6 ир-егетен, бер ниндәй килешеүһеҙ-ниһеҙ, керҙәш итеп алғандар.
1816 йылғы VII рәүизендә ауылға нигеҙ һалыусының 67 йәшлек улы Сәркиш Йоносов һәм уның улдары Битенбай, Зәйнетдин, Сөләймән һәм Сәлих иҫәпкә алынған.
1842 йылда 201 кешегә 58 сирек ужым һәм 237 яҙғы ашлыҡ сәселгән. Картуф сәсеү һиҙелерлек тарала башлаған, 12 сирек бәрәнге сәселгән.
33 хужалыҡта 207 ат, 162 һыйыр, 43 һарыҡ 93 кәзә булған. Умартасыларҙың 42 солоғо һәм 24 умартаһы булған. XIX быуат дауамында мәсет иҫәпкә алынып килгән. Йонос ауылында икмәк мөгәзәйе һәм мануфактура кибете булған.
1859 йылғы X йәниҫәптә 40 хужалыҡта 254 кеше йәшәй.
1895 йылда 60 хужалыҡта 191 ир-ат һәм 145 ҡатын-ҡыҙ теркәлгән.

# Йонос (Салауат районы)
## Ауылдың XX быуаттағы үҫеше

1920 йылғы совет йәниҫәбе Йонос ауылының 78 хужалығында 190 ир-ат һәм 196 ҡатын-ҡыҙ йәшәгәнен күрһәтә.

# Йонос (Салауат районы)
## Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) | | | | | |
| 1920 йыл 26 август | | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 248 | 118 | 130 | 47,6 | 52,4 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Йонос (Салауат районы)
## Ер-һыу атамалары

Тауҙар:
Йылғалар:
Шишмәләр:
Ялан-бесәнлектәр:
Таусыҡтар, түбәләр:
Башҡа урын-ер атамалары: