yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лебёдка (Вятка ҡушылдығы)

Лебёдка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 327 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Лебёдка (Вятка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100037723
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103772
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Модаевка

Модаевка — Рәсәйҙәге йылға. Пенза өлкәһе, Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сивинь йылғаһының уң ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Модаевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша йылғаһы башынан Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200112110000027766
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002776
* Бассейн коды — 09.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шетьяс

Шетьяс — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Виледь йылғаһының һул ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.

# Шетьяс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000024877
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002487
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Flag of the United Kingdom.svg йәйге Олимпия уйындарында 1980

Бөйөк Британия
# Зюльцеталь (Бёрде)

Зюльцеталь (Бёрде) (нем. Sülzetal) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 9313 кеше йәшәй. Майҙаны — 103,64 км². Диңгеҙ кимәленән 83 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39171 һәм автомобиль коды — BK.
# Водовка

Водовка — Рәсәйҙәге йылға. Смоленск өлкәһе, Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гжать йылғаһының уң ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Водовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вазуза башынан Вазуз һыуһаҡлағысына тиклем, Яуза йылғаһынан Яуза һыуһаклағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100312110000001173
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000117
* Бассейн коды — 08.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡараған (Синташта ҡушылдығы)

Караганка (Караган) — Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе, Ырымбур өлкәһе, Ҡурған өлкәһе, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Синташты йылғаһының уң ярына тамағынан 129 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Ҡараған (Синташта ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тубыл йылғаһы, Уй йылғаһы инешенән тамағына тиклем, Увелька йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500212111200000218
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200021
* Бассейн коды — 14.01.05.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вайсенборн (Бургенланд)

Вайсенборн (Бургенланд) (нем. Weißenborn (Burgenlandkreis)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2004 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 380 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,55 км². Диңгеҙ кимәленән 278 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6722 һәм автомобиль коды — BLK.
# Сыуалкип ауыл Советы (Шишмә районы)

Сыуалкип ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Шишмә районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге.
Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Сыуалкип ауыл Советы (Шишмә районы)
## Составы

* Сыуалкип ауылы,
* Абра ауылы,
* Ҡыҙылғы ауылы,
* Яңы Киевка ауылы,
* Романовка ауылы,
* Иҫке Муса ауылы,
* ТӘпәреш ауылы.
# Исток (Вильва ҡушылдығы)

Исток — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Вильва йылғаһының уң ярына тамағынан 2,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Исток (Вильва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008915
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100891
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Рыбаков Сергей Гаврилович

Рыбаков Сергей Гаврилович (27 сентябрь 1867 йыл — 28 декабрь 1921 йыл) — этнограф, фольклорсы. Тарихнамәне, тыуған яҡты өйрәнеүгә, фольклористиканы, музыкаль этнографияны үҫтереүгә тос өлөш индереүсе.

# Рыбаков Сергей Гаврилович
## Биографияһы

Рыбаков Сергей Гаврилович 1867 йылдың 27 сентябрендә Һамар ҡалаһында тыуған.
Санкт-Петербург университетының тарих-филология факультеты курстарын тамамлай. Санкт-Петербург консерваторияһында музыкаль белем ала — композиция теорияһы буйынса курстар тыңлай.
1893 йылдан башлап, Рәсәйҙең көнсығышындағы һәм Төркистандың башҡа милләт халыҡтары араһында этнографик маҡсат менән сәйәхәт ҡыла.
Урал-Волга буйы төбәктәре буйлап үткән этнографик экспедицияларҙа, шул иҫәптән, 1893, 1894 һәм 1896 йылдарҙа Башҡортостан буйлап үткәндәрендә лә ҡатнаша. Экспедицияларҙан һуң Рыбаков башҡорттарҙың музыкаль фольклоры, шулай уҡ башҡорт, рус, татар халыҡтарының айырым тауыш, хор һәм фортепиано өсөн музыка әҫәрҙәре һәм эшкәртмәләре тураһында ғилми мәҡәләләрен баҫтырып сыға. Ошо фәнни экспедицияларҙа тупланған мәғлүмәттәр нигеҙендә "Музыка и песни уральских мусульман с очерком их быта" тигән китабын (СПб., 1897) баҫтырып сығара. Китапҡа 204 башҡорт халыҡ йыры һәм көйө инә, ике тиҫтәнән ашыу башҡорт йырсыһы , музыканты, шул иҫәптән 10 ҡурайсы тураһында мәғлүмтәр бирелә.
С. Рыбаков Ырымбур губернаһы Верхнеуральский өйәҙенең Ҡаҙаҡҡол ауылында (хәҙерге Учалы районы) беренсе тапҡыр ҡурай моңон ишетә:
С. Рыбаковтың «Урал мосолмандарының көнкүреш тасуирламалары менән музыкаһы һәм йырҙары» («Музыка и песни уральских мусульман с очерком их быта») китабында ҡурайсы Ислам Моратов башҡарыуында яҙып алынған «Ҡалмантай», «Кинйәбай», «Байыҡ», «Теләкә», «Ҡыуатов», «Юлтый ҡараҡ», «Буҙымған», «Суҡ муйыл», «Сухум» көйҙәренең ноталары һәм уларға аңлатмалар ингән.
1893—1901 йылдарҙа — Рус географияһы ойошмаһы ағзаһы.
1898 йылдан Ырымбур губернаһы ғилми архив комиссияһы ағзаһы итеп һайлана.
1899 йылда Рыбаков төркмән, таджик, йәһүд һәм рус халыҡ йырҙарының 90 фонограммаһын яҙҙыра.
1902—1908 йылдарҙа Турғай өлкәһенең (Рәсәй империяһы) крәҫтиәндәре мөдире вазифаһында эшләй. 1907 йылда 240 йыр һәм көйҙө фонографҡа яҙҙыра. Үҙ эсенә 50 эшкәртелгән йыр индерелгән «Татар һәм башҡорт йырҙары гармонизацияларҙа» йыйынтығын баҫтырып сығара 1917 йылдың ғинуарынан — Рәсәй империяһы Эске эштәр министрлығында махсус үтенестәр буйынса чиновник.
1917 йылдың көҙөнән С. Г. Рыбаковтың яҙмышы билдәһеҙ. Мәскәүгә ҡайтып барышлай вафат була, Ригала ерләнә.

# Рыбаков Сергей Гаврилович
## Хеҙмәттәре

* Ҡурай, башҡорт музыка инструменты. — СПб., 1896.
* Татарҙарҙың, башҡорттарҙың һәм типтәрҙәрҙең шиғри ижады тураһында. — СПб., 1895.
* Көнкүреше тураһындағы очерктар менән Урал мосолмандарының музыкаһы һәм йырҙары. — СПб, 1897.

# Рыбаков Сергей Гаврилович
## Наградалары

* 4-се дәрәжә изге Владимир ордены (ҡылыс менән)
* 3-сө дәрәжә изге Святослав ордены
# Алексеевка ауыл Cоветы (Өфө районы)

Алексеевка ауыл Cоветы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Өфө районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Алексеевка ауылы.

# Алексеевка ауыл Cоветы (Өфө районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Борхан (исем)

Борхан / Борһан — башҡорт ир-ат исеме

# Борхан (исем)
## Этимология

Борхан / Борһан ғәрәп телендә дәлил, дөрөҫлөк, хәҡиҡәт тигән мәғәнә аңлата

# Борхан (исем)
## Фамилия

Борханова Флүрә Булат ҡыҙы (10 ғинуар 1956 йыл) — ғалим-социолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Социология фәндәре докторы (2006), профессор (2010). Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1986).
Борханов Рәйес Абрар улы (1 декабрь 1960 йыл) — ғалим-иҡтисадсы. Рәсәй дәүләт сауҙа-иҡтисад университетының Ҡазан институты (филиалы) уҡытыусыһы. Иҡтисад фәндәре докторы, профессор. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған юғары мәктәп хеҙмәткәре.

# Борхан (исем)
## Ауылдар

Борхан (рус. Бурхановка) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл.
Борханкүл (рус. Бурханкуль) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Троицк районындағы ауыл.

# Борхан (исем)
## Топонимикала

Бурхан — Рәсәй йылғаһы.
Борханкүл — рус. Бурхакуль, Бурхалкүль — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Троицк районындағы күл.
# Сауҙагәрҙәр биржаһы (Таганрог)

Сауҙагәрҙәр биржаһы — ХIХ быуатта Таганрог ҡултығында сауҙа операциялары үткәреү өсөн ойошторолған биржа.

# Сауҙагәрҙәр биржаһы (Таганрог)
## Тарих

Сауҙагәрҙәр биржаһы Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһында 1801 йылда барлыҡҡа килгән. Уның территорияһы хәҙерге «Кристалл» заводы торған урында булған һәм диңгеҙ яры буйынан Депальде баҫҡысына тиклем һуҙылған. 1804 йылда биржа территорияһында сит илдәрҙән килтерелгән ҡулланыу тауарҙары өсөн амбар төҙөлгән. Ҡала властары амбар төҙөүҙе үҙҙәре яйлаған. Ҡала башлығы Б. Б. Кампенгаузен бойороғо буйынса 1804—1806 йылдарҙа сауҙагәрҙәр биржаһы территорияһында ағас магазиндар төҙөү тыйыла. Ҡоролмаларҙы төҙөү өсөн бары тик таш ҡулланырға һәм амбар башын черепица менән ҡапларға ғына рөхсәт ителгән.
1805 йылда Таганрог таможня округы ойошторола. Уға Ростов, Мариуполь заставаһы, Керчь һәм Бердянск таможняһы инә..
1807 йылда сауҙагәрҙәр биржаһы территорияһында ҡала таш үлсәүе «Важни» эшләй башлаған. 1816 йылғы мәғлүмәт буйынса, тауар һаҡлау өсөн таш амбарҙар төҙөү тамамлана. 1850-сы йылдарҙа сауҙагәрҙәр биржаһына төшөү юлына таш түшәлә. ХIХ быуат аҙағында тимер юл тармағы биржа аша портҡа үтә.
Таганрог территорияһында күп сит илдәрҙең консуллыҡтары эшләй. Был төбәктең үҙенсәлектәре менән бәйле була. Экспорт контораһы эшләй, улар сит илдәргә иген ебәрә. Сит ил консулдары Германия, Швеция, Франция, Бөйөк Британия, Испания, Төркиә, Италия, Греция, Дания, АҠШ, Парагвай, Бельгия илдәренән була. Таганрогтан бойҙай Лондонға англичандар, француздар, итальяндар, гректар тарафынан, Сицилияның макарон фабрикаларына ебәрелә.
Үҙ тауарҙарын Таганрогҡа Синоп, Кесе Азия, Трапезунд һәм Керасунт караптары алып килгән. Күбеһенсә, сәтләүек, цитрус, шарап, ағас һәм тәмләткестәр килтерелгән. Бында сит ил сауҙагәрҙәре юғары сортлы он һәм балыҡ ыуылдырығы һатып алған. Уларҙың ҡайһы берҙәре Таганрог ҡалаһында ҡалырға ҡарар иткәндәр һәм үҙҙәренең эшмәкәрлеген үҙгәртеп икмәкхана асыу менән шөғөлләнә. Яйлап сауҙагәрҙәр биржаһы үҙенең актуаллеген юғалта. Келәттәр емереләбашлай. Улар урынында ағас эшкәртеү фабрикалары һәм башҡа кәсепханалар барлыҡҡа килгән. И. Н. Ножников, И. М. Пархоменко һәм К. М. Добровольскаяларҙың ҙур складтары ғына үҙ эшен дауам иткән.
# Ростов футбол клубы

«Ростов» — Рәсәйҙең Дондағы Ростов ҡалаһының һөнәри футбол клубы. Ул — акцияларының контроль пакеты Ростов өлкәһе Хөкүмәтендә булған асыҡ акционерҙар йәмғиәте. «Ростсельмаш» заводы төҙөлгәс, 1930 йылдың 10 майында завод төҙөүселәр командаһы булып ҡала. 1950 йылда клуб, беренсе тапҡыр СССР футбол чемпионатында ҡатнашып, 1991 йылда Беренсе лига клубтар турнирында 4-се урынды яулай. Был уға икенсе сезонда Рәсәй чемпионаты ның яңы ғына барлыҡҡа килгән элиталы дивизионында уйнарға хоҡуҡ бирә. 2015/16 йылдарҙағы Рәсәй чемпионатында клуб 2-се урын яулай. Интерто Кубогында ике тапҡыр ҡатнашып, 1999 йылда ярым финалға сыға. ПФЛ , 2008 йыл Беренсе дивизионы еңеүсеһе. Рәсәй Кубогы өсөн 2013/14 йылдар ярышында кубок яулай.

# Ростов футбол клубы
## Исемдәре

* 1930—1936 йыл— «Сельмашстрой»
* 1936—1941 йыл— «Сельмаш»
* 1941—1953 йыл — «Трактор»
* 1953—1957 йыл — «Торпедо»
* 1957—2003 йыл — «Ростсельмаш»
* 2003 йылдан алып — ФК «Ростов»
# Кёнигсфельд (Саксония)

Кёнигсфельд (Саксония) (нем. Konigsfeld ) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1614 кеше йәшәй. Майҙаны — 28,29 км². Диңгеҙ кимәленән 209 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9306 һәм автомобиль коды MW.
# Арслан (исем)

Арслан — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла. Арыҫлан варианты менән йөрөй.

# Арслан (исем)
## Этимология

Төп башҡорт һүҙе, януар атамаһынан алынған. Батырлыҡ, ҡыйыулыҡ билдәһен аңлата

# Арслан (исем)
## Билдәле кешеләр

Сәхиев Арыҫлан Мырҙағәли улы (рус. Сахиев Арслан Мирзаг(н)алиевич 1907 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия өлкән сержанты, һуңынан гвардия старшинаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (ике тапҡыр 1944 йылда).
Тимер Арыҫлан (тулы исеме — Арыҫланов Тимер Гәрәй улы; 1 май 1915 йыл — 19 март 1980 йыл) — башҡорт шағиры. 1942 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1939—1940 йылдарҙағы совет‑фин һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы.
Мөбәрәков Арыҫлан Ҡотләхмәт улы (төп исеме — Ҡотләхмәтов Арыҫлан Мөбәрәк улы; 15 декабрь 1908 йыл — 5 май 1977 йыл — СССР-ҙың театр һәм кино актёры, режиссёр һәм драматург, йәмәғәт эшмәкәре. 1948 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы, 1941 йылдан — ВКП(б)/КПСС ағзаһы. СССР-ҙың халыҡ (1955), РСФСР-ҙың (1944) һәм БАССР-ҙың (1940) атҡаҙанған артисы. Башҡорт АССР-ының 1—5 саҡырылыш Юғары Советы депутаты. БАССР‑ҙың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1989, үлгәндән һуң). Ленин (1949), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1968) һәм «Почёт Билдәһе» (1944) ордендары кавалеры.

# Арслан (исем)
## Фамилияла

Арыҫланов Риф Хәмит улы (14 июнь 1968 йыл) — журналист, радио-һәм телетапшырыуҙар алып барыусы, композитор. «Башҡортостан» телерадиокомпанияһының «Юлдаш» мәғлүмәт-музыка каналының баш режиссёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2013).
Арыҫланов Мөхәмәт Нуриәхмәт улы (2 февраль 1910 йыл — 20 октябрь 2001 йыл) — сәхнә биҙәүсе рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1937 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. РСФСР‑ҙың (1980) һәм Башҡорт АССР-ының (1968) халыҡ рәссамы, РСФСР‑ҙың (1954) һәм БАССР‑ҙың (1943) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Башҡорт АССР‑ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1973). Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1955, 1971).
Арыҫланов Роберт Мөтиғулла улы (8 апрель 1934 йыл — 12 август 2021 йыл) — комсомол, партия, дәүләт һәм мәғариф эшмәкәре. 1978–1990 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының мәғариф министры урынбаҫары. Халыҡтар Дуҫлығы (1986) һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1994)
Арыҫланова Динә Ғәбдрәхим ҡыҙы (27 июль 1953 йыл) — совет журналисы. 1978 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998).

# Арслан (исем)
## Ауылдар

Арыҫлан (рус. Арсланово) — Башҡортостан Республикаһының Шишмә районындағы ауыл.
Арыҫлан(рус. Арсланово) — Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районындағы ауыл.
# Ҡаҙағстан һауа юлдары

Ҡаҙағстандың Алматы аэропорты иң эре аэропорттарҙан һанала. Аэропорттың тарихы 1935 йылдан башлана, ә 2012 йылда БДБ-ла иң яҡшыһы тип танылды. Аэропорт йылына дүрт миллиондан ашыу пассажирҙы хеҙмәтләндерә.
Ҡаҙағстандың эске авиация хәрәкәте буйынса Астана баш ҡала аэропорты икенсе урынды биләй. Әлеге ваҡытта аэропорт заманса йыһазландырылған һәм бөтә төр һауа судноларын ҡабул итергә һәләтле. 2012 йылда Астана аэропорты ике миллиондан ашыу туристарҙы хеҙмәтләндергән, шул иҫәптән яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән килгәндәр ҙә был күрһәткескә ингән.
Ҡаҙағстандың эре аэропорттары ғына яҡшы үҫешеп ҡалмай, вағыраҡтарына ла дәүләт күп иғтибар бүлә. Мәҫәлән, 2011 йылда Аҡтау аэропортын модернизациялау арҡаһында ул БДБ-ла иң яҡшы аэропорт исеменә лайыҡ булды. Шул уҡ аэропорт 2009 йылда «БДБ илдәренең перспективалы үҫешеүсе аэропорты» тип танылғайны. Атырау аэропорты бинаһы ла реконструцияланырға әҙерләнә.

# Ҡаҙағстан һауа юлдары
## Ҡаҙағстандың төбәк аэропорттары исемлеге

Иҫкәрмә: Аҡтау, Астана, Балхаш, Ҡарағанды, Тараз, Талдыҡорган, Шымкент, Боралдай аэропорттары шулай Ҡаҙағстан Республикаһының Хәрби авиация - Һауа оборонаһы көстәре тарафынан файҙаланыла.
# Кетцербахталь

Кетцербахталь (нем. Ketzerbachtal) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2686 кеше йәшәй. Майҙаны — 45,38 км². Диңгеҙ кимәленән 246 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1623 һәм автомобиль коды MEI.
# Яровка (Чепца ҡушылдығы)

Яровка — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының уң ярына тамағынан 183 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Яровка (Чепца ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100033551
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103355
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Ильгумень

Оло Ильгумень — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Катунь йылғаһының һул ярына тамағынан 330 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Оло Ильгумень
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005940
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100594
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чучкаж (Сондема ҡушылдығы)

Чучкаж — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сондема йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Чучкаж (Сондема ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000030554
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003055
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Унсь-Я

Унсь-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Паль-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Унсь-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027599
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302759
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Коколети күпере

Коколети күпере — Аджария Автономиялы Республикаһының Хелвачаури мунииципалитетындағы милли әһәмиәттәге мәҙәни ҡомартҡы
Аркалы Коколети күпере Коколети йылғаһының өҫтөндә урынлашҡан. Батумиға тиклем аралыҡ 40 саҡрым. Күперҙең ҙурлығы 10 х 10, һыу өҫтө кимәленән бейеклеге — 5,15 метр тәшкил итә. Пирстың уң яҡ яғында таш өйөмдәре (бейеклеге 1,54 см, ҡалынлығы -0,24 м, киңлеге -0,90 м). Күперҙең киңлеге уртаһында 1,70 метр, һул яҡтан инеү урынының оҙонлоғо -8 метр, киңлеге -2,85 метр. Уң яҡтан - 2,40 м һәм 2,30 м.
Күперҙең ярыҡтары юҡ. Тик бер тар ғына 0,6х0,8 см ҙурлыҡтағы еге бар.
Аркалы күперҙе XVIII быуатта йәшәгән Ахмед-Ага Хинкиладзе төҙөй.
2006 йылдың 7ноябрендә Грузияның президентының указына ярашлы Коколети күперенә милли әһәмиәтттәге мәҙәни мираҫ номинацияһы тапшырыла.
# Оло Салажы

Оло Салажы (рус. Большая Салажи) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡана йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Оло Салажы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Арский Ташы һыу үлсәү посынан Йомағужа һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200212111100017515
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101751
* Бассейн коды — 10.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Елэнг-Юган

Елэнг-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Елэнг-Лор куле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Елэнг-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020166
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302016
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3