yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Грузия

Гру́зия, Гөржөстан (груз. საქართველო, Сакартве́ло) — Кавказ аръяғының көнбайыш өлөшөндә һәм Ҡара диңгеҙҙең көнсығыш ярҙарында урынлашҡан дәүләт, Алғы Азияға һәм Яҡын Көнсығышҡа ҡарай; йыш ҡына хәҙерге Европаның бер өлөшө булып та ҡарала.
Грузия көнбайышта Ҡара диңгеҙ һыуҙары менән йыуылһа, көнсығышта һәм төньяҡта Рәсәй, көньяҡта — Әрмәнстан һәм Төркиә, көньяҡ-көнсығышта — Әзербайжан менән сиктәш. Өлөшләтә танылған Абхазия һәм Көньяҡ Осетия биләмәләренә грузин хөкүмәте ғәмәлдә (де-факто) контроллек итмәй. Грузия, ОБСЕның Парламент Ассамблеяһы, Америка Ҡушма Штаттары һәм Европа комиссияһы тарафынан улар Грузияның Рәсәй баҫып алған ерҙәре тип иҫәпләнә.

# Грузия
## Дәүләттең символдары
### Флаг

Грузияның хәҙерге флагы 2004 йылда махсус «Флаг тураһында Закон» менән раҫланған. Унда флагтың нисбәтен күрһәткән схема бирелгән: оҙонлоғоның киңлеге нисбәте — 3:2. Тәренең киңлеге дөйөм флаг киңлегенең 1/5 өлөшөн тәшкил итә.

# Грузия
## Дәүләттең символдары
### Герб

Грузия гербы — уның дәүләт символы. Хәҙерге герб 2004 йылдың 1 октябрендә ҡабул ителгән. Ул ҡыҙыл ҡалҡанға эшләнгән Грузияның ҡурсалаусыһы, дейеүҙе һөңгө менән сәнсеп үлтереүсе Изге Георгийҙың көмөш фигураһынан ғибәрәт. Ҡалҡан грузин монархтары ырыуы Багратиониҙарҙың алтын батша коронаһы менән уратылған, уны ике алтын арыҫлан тотоп тора. Ҡалҡан аҫтына «Берҙәмлектә — көс» тигән девиз яҙылған таҫма бар. Герб өлөшләтә Багратиониҙарҙың урта быуаттағы гербына нигеҙләнгән.
1918—1921 йылдарҙа бойондороҡһоҙ Грузия республикаһының үҙ символикаһы була. Ул ваҡыттағы дәүләт гербы алтын орнамент менән ҡаймаланған ете сатлы йондоҙҙан ғибәрәт. Уның үҙәгендә алтын тояҡлы аҡ атҡа атланған Изге Георгий һүрәтләнгән ҡалҡан урынлашҡан. Уның уң ҡулында көрәшкә әҙер торған көмөш башлы алтын — һөңгө, ә һулында — ҡалҡан (терһәгендә, атының һул ҡабырғаһында). Изге Георгийҙың баш осонда һигеҙ сатлы йондоҙ балҡый; йондоҙҙоң һул яғында — ай, уң яғында — ҡояш; һул йондоҙ — ай, ә уң яҡтан — ҡояш. Ай һәм ҡояштан аҫтараҡ, тағы ике һигеҙ сатлы йондоҙ урынлашҡан. Ат аҫтында тау һүрәтләнгән. Гербтың авторы — академик Евгений Лансере.
1991 йылда, бойондороҡһоҙлоҡ тергеҙелгәндән һуң, 1918 йылдағы герб ҡабаттан ҡабул ителә. 2004 йылда хәҙерге гербҡа алмаштырыла.
1921 йылда Грузияла совет власы урынлаштырыла һәм 25 февралдә Грузия ССР-ы ойошторола. 1922 йылдың 12 мартынан ул ЗСФСР составына инә. Грузияның элекке гербы ғәмәлдән сығарыла. Артабан ЗСФСР (1936) һәм Грузия ССР-ы гербы ҡулланыла. Гербтың авторҙары — академиктар Евгений Лансере менән Иосиф Шарлеман. Грузия ССР-ы өлөшләтә элекке герб мотивтарын ала (атап әйткәндә, орнаментта ете сатлы йондоҙ бар).

# Грузия
## Дәүләттең символдары
### Гимн

Грузия Республикаһының Дәүләт гимны — флаг һәм герб менән бер рәттән Грузияның төп дәүләт символы. Гимн көйө Захарий Палиашвилиның (1871—1933) «Даиси» («Сумерки») һәм «Абессалом менән Этери» операларынан алынған. Гимн тексының авторы — билдәле грузин шағиры Давид Маградзе. Ул шулай уҡ классик грузин шағирҙары Акакий Церетели, Важа Пшавела, Григола Орбелиани һәм Галактион Табидзе әҫәрҙәренән цитаталар ҡулланған.
# Сёль

Сёль — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 552 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Сёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000044220
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004422
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Космонавтар майҙаны (Салауат)

Космонавтар майҙаны — Салауат ҡалаһындағы үҙәк майҙандарҙың береһе. Майҙан Ленин урамы һәм Космонавтар бульвары сатында урынлашҡан.

# Космонавтар майҙаны (Салауат)
## Тарихы

Майҙанды төҙөү 1960-сы йылдар аҙағында башлана.
Майҙан нигеҙҙә 5-9 ҡатлы кирбес йорттар менән уратып алынған.
60-сы — 80-се йылдарҙа майҙанға күсмә зоопарк килә, ҡыштарын Руслан башы рәүешендә тауҙар өйөлә, һырғалаҡ ойошторола.
9 ҡатлы бинала ҡала ЗАГС-ы урынлашҡан, ул аҙаҡ элекке Комсомолец кинотеатры бинаһына күсә. 5 ҡатлы бинала Салауат башҡорт дәүләт драма театры урынлашҡан.
Космонавтар майҙаны үҙәгендә 33 метр бейеклегендәге хәрби һәм хеҙмәт даны обелискы күтәрелә. Обелиск тутыҡмай торған ҡорос менән көпләнгән гранит пьедесталға ҡуйылған. Обелиск түбәһендә — ураҡ һәм сүкеш. Обелиск ҡырҙарында Советтар Союзы Геройҙары һәм Социалистик Хеҙмәт Геройҙары йондоҙҙары алтын булып яна. «50 йыл», «Хеҙмәт батырҙарына дан» һәм «Ватанды һаҡлаусыларға дан» яҙмалары һәйкәлдең төп йөкмәткеһен аса.
Хеҙмәт һәм хәрби дан обелискы инженерҙар Морон Н. А., Хәйруллин З. А., Сирбаев У. Н. тарафынан проектланған. Рәссамдары Камин А. С., Орлов Г. Ф., Кузнецов А. Г.. 1967 йылдың 5 ноябрендә асылған.

# Космонавтар майҙаны (Салауат)
## Транспорт

Космонавтар майҙаны буйынса 1375-се автоколоннаның автобустары, маршрут таксиҙары һәм башҡа коммерция ылаусылары йөрөй:
* № 1
* № 3
* № 5
* № 6

# Космонавтар майҙаны (Салауат)
## Иғтибарға лайыҡ биналар һәм ҡоролмалар

* Октябрь кинотеатры
* Е. Пугачев ғәскәрҙәренең Салауат ҡалаһы районы аша үтеүе хөрмәтенә иҫтәлекле таш һарыҡташ, Салауат Юлаев етәкселегендәге отрядтар йәшеренгән ҡаянан алынған.
* Ҡала баҙары

# Космонавтар майҙаны (Салауат)
## Иғтибарға лайыҡ биналар һәм ҡоролмалар
### Һәйкәл

* Хеҙмәт һәм хәрби дан обелисгы.
# Кесе Комша

Кесе Комша — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Комша йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Комша
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000048716
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004871
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хвощевица

Хвощевица — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 625 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Хвощевица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034853
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103485
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чёрный Тенеш

Чёрный Тенеш — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мундыбаш йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Чёрный Тенеш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кондома йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Томь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300112115200009783
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200978
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мартинрода (Фаха)

Мартинрода (Фаха) (нем. Martinroda (bei Vacha)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 274 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,3 км². Диңгеҙ кимәленән 380 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 36404 һәм автомобиль коды — WAK.
# Василиса Микулишна (рус фольклоры)

Василиса Микулишна — ҡыҙ-батыр, былина батыры Микула Селяновичтың өлкән ҡыҙы, «Про прекрасную Василису Микулишну» и «Ставр Годинович» былиналарындағы (бер сюжеттың ике версияһы бар) Ставр Годиновичтың ҡатыны

# Василиса Микулишна (рус фольклоры)
## Былинаның сюжеты

Василиса Микулишна — сикһеҙ көслө баһадир ҡыҙ, аҡыллы, ҡыйыу һәм тыйнаҡ. Иренә ҡатынының өҫтөнлөктәре тураһында башҡаларға һөйләп маҡтанырға рөхсәт итмәй. Әммә Ставр Годинович ҡатынын тыңламай — Киевта кенәз Владимирҙың мәжлесендә маҡтана, бының өсөн өсөн подвалға эләгә.
Владимир уның ҡатынын һарайына алып килергә ҡуша. Бәхетһеҙлек тураһында ишеткәс, ул татар илсеһе (башҡа версияла король ляховецкийҙың улы) булып кейенә һәм үҙен Василий тип таныштыра. Ләкин Забава Путятична шунда уҡ уның ир булып кейенгән ҡатын-ҡыҙ икәнен аңлай. Владимир, ҡунаҡтың ир-егетме, әллә ҡатын-ҡыҙмы икәнен белергә тырышып, һынау үткәрергә була. Василиса уны алдай, Забава Путятичнаны үҙенә ҡатынлыҡҡа талап итә, ә туй мәжлесендә татар илсеһе, «йырсы гуслярҙар насар», тип Ставрҙы килтереүҙе талап итә. Ставрҙы үҙе менән алып китә һәм һуңынан иренә дөрөҫөн һөйләй. Шунан Василиса менән Ставр үҙҙәренә, Черниговҡа, китә (икенсе версияһында Литваға). Былина ошоноң менән тамамлана.
Былинала ҡыҙ-батырҙың Киевҡа ҡаршы булыуы һиҙелә. Бик көслө булһа ла, ул үҙенең ғәҙәттән тыш көсөн ҡулланмай, был йәһәттән атаһына оҡшай. Ҡөс эйә булыу уны ҡулланыуҙа түгел.

# Василиса Микулишна (рус фольклоры)
## Йәнһүрәттәрҙә

* Василиса Микулишна (1975; СССР), режиссёры — Роман Давыдов, Василисаны Анна Каменкова уҡып ишеттерә.
# Ополе

Ополе (пол. Opole, сил. Uopole), 1945 йылға тиклем Оппельн (нем.Oppeln) — Польшала Одра йылғаһы буйындағы ҡала. Ополе воеводлығының баш ҡалаһы. Төбәктең мәҙәни (филармония, театр) һәм фәнни (университет, политехник институт) үҙәге.

# Ополе
## Тарихы

Ополе Польшаның иң боронғо ҡалаларының береһе булып тора. Ҡала Үрге Силезия тарихи өлкәһендә урынлашҡан һәм Урта быуаттан алып XX быуатҡа тиклем уның баш ҡалаһы булған. Ополе тураһында тәүге тәүге тапҡыр 845 йылда телгә алына. Археологик ҡаҙыу мәғлүмәттәренә ярашлы, беренсе славян ултыраҡтары Острувекта — Одра йылғаһының уртаһында урынлашҡан Пасека утрауының төньяҡ өлөшөндә барлыҡҡа килгән.
1945 йылға тиклем ҡала Оппельн исеме аҫтында Германия составына ингән. 1945 йылдың 24 ғинуарында һөжүм итеүсе Беренсе Украина фронтының совет ғәскәрҙәре тарафынан яулап алына һәм һуңынан Потсдам конференцияһы ҡарары менән Польшаға тапшырыла.

# Ополе
## Мәғарифы

* Ополе университеты
* Ополе политехник институты
* Юғары банк мәктәбе
* Идара һәм хакимиәт Юғары мәктәбе
* Дәүләт медицина юғары профессиональ мәктәбе

# Ополе
## Мәҙәниәте

* Юзеф Эльснер исемендәге Ополе филармонияһы
* Ян Кохановский исемендәге театр
* А. Смолька исемендәге Ополе ҡурсаҡ һәм актёр театры.
* Йыр яланында йыл һайын поляк йыры Фестивале

# Ополе
## Дине

* Ополе епархияһы

# Ополе
## Иҫтәлекле урындары

* Ополе ауылы музейы

# Ополе
## Транспорты

Ҡалала дүрт тимер юл станцияһы бар: Ополе-Төп, Ополе-Көнбайыш, Ополе-Көнсығыш, Ополе-Грошовице һәм ике станция пункты: Ополе-Гославицае һәм Ополе-Гротовице. Ҡала пассажирҙар транспорты автобустарҙан тора.

# Ополе
## Туғандаш ҡалалар

* Алитус, Литва
* Агиой-Анагирой, Греция
* Белгород, Рәсәй
* Бонн, Германия
* Брунталь, Чехия
* Градец-Кралове, Чехия
* Каррара, Италия
* Дижон, Франция
* Грас, Франция
* Ингольштадт, Германия
* Ивано-Франковск, Украина
* Куопио, Финляндия
* Мюльхайм-на-Рур, Германия
* Потсдам, Германия
* Роанок, АҠШ
* Секешфехервар, Венгрия
# Сиражетдинов Харис Мөхәмәтжән улы

Сиражетдинов Харис Мөхәмәтжән улы (15.09.1918 — 10.10.2006) — Ҡолой ауылы мәсәте имам-хатибы.
Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.
# Серб Республикаһы флагы

Серб Республикаһы флагы ҡыҙыл-күк-аҡ төҫтәге серб триколорына нигеҙләнә, төҫтәр Рәсәй флагындағы һыҙаттарҙың кире тәртибендә урынлашҡан.
Босния менән Герцеговинаның Конституцион суды Серб Республикаһы гербын конституцияға тап килмәй тип иғлан итһә, йәнәһе, ул ул ошо энтитетта йәшәгән серб булмаған халыҡтарҙы кәүҙәләндермәй, Серб Республикаһы флагын үҙгәрешһеҙ ҡалдырырға рөхсәт бирә. Төҫтәр комбинацияһы сербтарҙың милли флагын һүрәтләһә лә, төҫтәр сербтар менән генә түгел, ғөмүмән, славяндарҙы кәүҙәләндерә.
Серб Республикаһы үҙенең шәхси флагы булған Босния һәм Герцеговинаның бер өлөшө булып тора.
# Мөтәшәбиһтәр

Мөтәшәбиһ (күпл. ғәр. متشابهات‎ — мүтәшәбиһәт, берл. мүтәшәбиһ; рус. муташа́бих, муташабиха́т) — Ҡөрьәндең аныҡ булмаған, ауыр аңлашылған, фараз итеүҙәргә мохтаж аяттары.

# Мөтәшәбиһтәр
## Ҡөрьәндә

Ошондай аяттарҙың булыуы хаҡында түбәндәге аятта әйтелә:
* Ий Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм! Ул - Аллаһ - һиңә тиңдәше булмаған китап иңдерҙе, ул Ҡөрьәндә күберәге мәғәнәһе асыҡ, аңлайышлы аяттар, ул аяттар Ҡөрьәндең төп нигеҙе. Шулай уҡ Ҡөрьәндә мәғәнәһе аныҡ беленмәгән аяттар ҙә бар, ләкин аяттарға тәьүил яһауҙан, йәғни мәғәнә сығарыуҙан Аллаһ тыйҙы. Әммә күңелдәре хаҡтан батилға ауышҡан яман кешеләр мәғәнәһе асыҡ түгел аяттарға эйәрерҙәр, кафыр булыуҙы өҫтәп, йәки мосолмандар араһына фетнә һалыуҙы теләп, һәм нәфестәренә мыуафиҡ мәғәнәләр биреүҙе теләп, тәьүил яһарҙар. Был мәғәнәһе асыҡ беленмәгән аяттарға тәьүил яһап, мәғәнә бирергә һис кем булдыра алмаҫ, мәгәр Аллаһ үҙе генә белер. Әмма хаҡиҡи ғалимдәр: “Ҡөрьәндең һәр һүҙенә ышандыҡ, барыһы ла Раббыбыҙҙан килгән хаҡ һүҙҙәр, мәғәнәһе асыҡ булған аяттар менән ғәмәл ҡылабыҙ, мәғәнәһе аныҡ беленмәгән аяттарҙы Аллаһуға тапшырабыҙ”, – тинеләр. Кешеләр һәммәһе лә вәғәзләнмәҫ, фәҡәт саф күңелле, камил ғаҡыллы кешеләр генә Ҡөрьән менән вәғәзләнеп ғәмәл ҡылырҙар.
* Әлү Ғимран 3:7

# Мөтәшәбиһтәр
## Ҡөрьәндә
### төп нөсхәһе

هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ ۖ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ ۗ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ ۗ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ

# Мөтәшәбиһтәр
## Тасуирламаһы

Мөтәшәбиһ аяттары йәшерен мәғәнәгә эйә. Мосолман мөтәшәбиһте ысынға ҡабул итергә тейеш, сөнки уның ысын мәғәнәһе Аллаһҡа ғына билдәле. Был аяттарҙа һәм хәҙистәрҙә Аллаһ тарафынан урынлаштырылған символик һәм башҡа мәғәнәләр кешегә аныҡ билдәле була алмай. Бынан тыш, уларҙың ҡайһы берҙәрен кеше аңлауы мөмкин булғандың сигенән сыға.
Мосолман ортодоксияһы мөшәббәһиҙәрҙең (антропоморфистарҙың) Аллаһы Тәғәләне яралтылған заттарға оҡшатып, аяттарға һүҙмә-һүҙ мәғәнә биргән һәм уларҙы һүҙмә-һүҙ мәғәнәлә аңлатҡан фекерен кире ҡаға.
# Бурлак (Мокрая Табола ҡушылдығы)

Бурлак — Рәсәйҙәге йылға. Липецк өлкәһе,Тула өлкәһе,Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Мокрая Табола йылғаһының уң ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Бурлак (Мокрая Табола ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы башынан Задонск ҡалаһына тиклем, Красивая Меча һәм Сосна йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100312107000000342
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000034
* Бассейн коды — 05.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Покровка соборы (Барнаул)

Покровка кафедраль соборы — Барнаулда православие ҡорамы (Никитин урамы, 137), XX быуаттың 40-сы йылдарынан Барнаул епархияһының кафедраль соборы.
1898 йылдың 9 авгусында нигеҙ һалына, 1904 йылдың 29 сентябрендә изгеләндерелә. Иҫке Барнаулдың көнбайыш ситендәге иң ярлы слободаның шәхси иғәнәләренә төҙөлгән. Стиле— псевдорусс (византия), материалы — ҡыҙыл кирбес. 1863 йылдан килгән элекке ағас Покровка сиркәүе урынына төҙөлгән.
Дүрт тәхетле ғибәҙәтхана — пресвятая Богородица тәхете, изге кенәз Александр Невский хаҡына, изге Ғазап сигеүсе һәм Дауалаусы Пантелеймон хаҡына һәм изге Преподобный Серафим Саровский хаҡына Покровка тәхеттәре
Ғибәҙәтхана интерьеры рус академияһы һынлы сәнғәте оҫталары М.В. Нестеров, В. М. Васнецов, И. Н. Крамскойҙың дини сюжетына картиналары 1918 —1928 йылдарҙа рәссам Н. В. Шварев ҡатнашлығында ҡоро штукатурка өҫтөнә майлы буяу менән яһалған. Ул шулай уҡ биҙәк һалыуҙың проектын төҙөгән.
1939 йылда сиркәү ябыла, манара һәм көмбәҙҙәге тәре һүтеп алына. Бина складҡа әйләндерелә. 1943 йылдан — ҡабат эшләй башлай, ҡалала берҙән-бер тиерлек кафедраль соборға әүерелә.
40-сы йылдар аҙағынан ғибәҙәтхананың һүрәттәрен реставрациялау башлана. 1993 йылда манара яңынан төҙөлә.
# Озерница (Виледь ҡушылдығы)

Озерница — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Виледь йылғаһының уң ярына тамағынан 227 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Озерница (Виледь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000024495
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002449
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мтирала (милли парк)

Мтирала милли паркы (груз.პარკი მტირალას ეროვნული) — Грузияның көньяҡ-көнбайышында, Аджария төбәгендәге милли парк. Парк Кесе Кавказдың көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан. Паркҡа «Кинтришиның һаҡланыусы ландшафты» (I категория МСОП) ҡурсаулығы территорияһы йәнәш ята.

# Мтирала (милли парк)
## Этимологияһы

Милли парктың исеме, уның биләмәһендәге Мтирала тауы кеүек үк грузин теленән илау кеүек тәржемә ителә. Был төбәктәге яуым-төшөмдөң күп булыуына бәйле: йылына 4520 мм тиклем, был элекке Советтар Союзы райондарының иң дымлы районы булған.

# Мтирала (милли парк)
## Флораһы

Парк үҫемлектәре дымлы киң япраҡлы һәм ҡатнаш урмандарға ҡарай, шул иҫәптән сәсеүҙе каштан һәм көнсығыш бугы үҫә. Тәпәш урмандар сифатында понтий рододендроны, дәфнәсейә, самшит ағасы, төрлө лианалар үҫә

# Мтирала (милли парк)
## Фаунаһы

Паркта һоро айыу, ҡабан, илек йәшәй, шул уҡ ваҡытта орнитофауна бөркөт-карлик, филин һәм һарығошто үҙ эсенә ала. Паркта йәшәгән ер-һыу хайуандарынан кавказ саламандраһы, кавказ әрмәндеһе һәм кавказ ҡара йыланы бар.
# Румынияның Йәһүә Шаһиттары ассоциацияһы

Йәһүә шаһиттары батшалығы залы
Румынияның Йәһүә Шаһиттары ассоциацияһы (рум. Organizația Religioasă «Martorii lui Iehova» din România) — Румынияла йәшәүсе Йәһүә Шаһиттары ҡулланған рәсми исем. Төп офистары Бухарестта урынлашҡан. Йәһүә Шаһиттары илдәге 18 рәсми танылған конфессияларҙың берәүһе һанала. 2011 йылда үткәрелгән милли халыҡ иҫәбен алыуға ярашлы, Румынияла был сиркәү яҡлыларҙың һаны 49 820 кеше – был уны илдә 10-сы урынға ҡуя. Румын Йәһүә Шаһиттарының һәр конгрегацияһы төркөмө үҙ башлығы тарафынан контролдә тотола, уларҙы Йәһүә Шаһиттарының административ берләшмәһе һайлай; «Күҙәтеүсе башня» һәм «Уянығыҙ!» журналдары румын телендә баҫтырыла.
# Иарыч

Иарыч — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воль йылғаһының уң ярына тамағынан 126 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Иарыч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000013834
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001383
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# 3-Балабанка

3-Балабанка — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға 2-Балабанка йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# 3-Балабанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы бассейны (Рәсәй булеге) Һаҡмар йылғаһынан түбәнерәк, Илек йылғаһын керетмәй. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010001012112200010382
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112201038
* Бассейн коды — 12.01.00.010
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Покровск (Саха)

Покровск (саха Покровскай) — ҡала, Саха Республикаһы (Яҡутстан) Хангалас улусының административ үҙәге. Покровск ҡала биләмәһе ҡала берәмеген тәшкил итә.

# Покровск (Саха)
## Этимологияһы

1682 йылда казактарҙың Ҡарауыл мороно нығытмаһы булараҡ нигеҙ һалына. Бында бәләкәй генә Покров монастыры (Покровская пустынь) асыла. 1720 йылда Покровский ауылы барлыҡҡа килә, 1941 йылдан башлап Покровск эшселәр ҡасабаһы, 1997 йылда ҡала статусын ала.

# Покровск (Саха)
## Географияһы

Лена йылғаһының һул ярында, Якутск ҡалаһынан 78 км көньяҡ-көнбайыштараҡ урынлашҡан.

# Покровск (Саха)
## Тарихы

Урыҫтар килгәнсе әле ҡала урынлашҡан урында Тыгын Дархандың ҡарауыл посы булған, Хоруол тумус (саха Хоруол тумуһа) - Ҡарауыл мороно тип аталған

# Покровск (Саха)
## Ҡала биләмәһе

Статусы һәм ҡала биләмәһенең сиктәре 2004 йылдың 30 ноябрендәге Саха (Яҡут) Республикаһының «Саха (Яҡут) Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәрен билдәләү һәм уларға ҡала һәм ауыл биләмәләре статусын биреү тураһында» N 173-З Н 353-III Законы менән билдәләнгән.

# Покровск (Саха)
## Халҡы

2022 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһындағы 1117/24 ҡала араһында 935-се урында ине.

# Покровск (Саха)
## Иҡтисады

Төҙөлөш материалдары заводы, асфальт-битум заводы, базальт тауар етештереү заводы.
Урман хужалығы. Көмөшһыу-ҡара тиреле төлкө, кеш үрсетеү менән шөғөлләнгән йәнлекселек хужалығы. Комбикорм заводы.

# Покровск (Саха)
## Климаты

Покровск климаты, бөтә үҙәк Яҡутстан кеүек үк, бик юғары континенталлелек кимәле менән айырыла. Йәй йылы, йышыраҡ — эҫе, әммә ҡыҫҡа, ә ҡыш бик ҡаты һыуыҡ һәм оҙайлы. Ҡышын һыуыҡ -50 °C температуранан түбәнерәк төшөүе мөмкин , йәй — +30 °C-тан да юғары күтәрелә.
* Уртаса йыллыҡ һауа температураһы — −9,3 °C
* Уртаса һауа дымлылығы — 69,5 %
* Уртаса ел тиҙлеге — 2,4 м/с

# Покровск (Саха)
## Билдәле кешеләр

* Притузов Андрей Иванович ― Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, генерал-майор, 104-се уҡсылар дивизияһы командиры.