yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Петропавловск-Камчатский

Петропавловск-Камчатский (рус. Петропавловск-Камчатский) — Рәсәйҙә урынлашҡан ҡала, Камчатка крайының административ үҙәге.

# Петропавловск-Камчатский
## Географияһы

Тымыҡ океандың Авача бухтаһы ярында урынлашҡан.

# Петропавловск-Камчатский
## Мәғариф

* Камчатка дәүләт университеты
* Камчатка дәүләт техник университеты

# Петропавловск-Камчатский
## Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 4,4 | 5,3 | 6,8 | 18,1 | 20,6 | 27,6 | 30,0 | 27,7 | 24,4 | 17,8 | 12,6 | 7,4 | 30,0 |
| Уртаса максимум, °C | −5,1 | −4,5 | −1,8 | 2,1 | 6,6 | 11,9 | 15,0 | 15,9 | 13,2 | 7,8 | 1,0 | −3,5 | 4,9 |
| Уртаса температура, °C | −7,6 | −7,1 | −4,6 | −0,6 | 3,4 | 8,2 | 11,5 | 12,5 | 9,7 | 4,9 | −1,3 | −5,8 | 1,9 |
| Уртаса минимум, °C | −9,8 | −9,4 | −7 | −2,6 | 1,2 | 5,7 | 9,3 | 10,2 | 7,1 | 2,6 | −3,3 | −7,9 | −0,3 |
| Абсолют минимум, °C | −28,6 | −31,7 | −24,8 | −14,8 | −7,2 | −5,5 | 2,5 | 2,6 | −1,1 | −7,5 | −16,5 | −26 | −31,7 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 118 | 80 | 84 | 90 | 64 | 53 | 62 | 91 | 111 | 174 | 130 | 109 | 1166 |
| Сығанаҡ: «Погода и климат» ||||||||||||||

# Петропавловск-Камчатский
## Транспорт

Петропавловск-Камчатский — илдең эре транспорт-логистик үҙәге.
# Ай-айка-Еган

Ай-айка-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға айка-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 110 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Ай-айка-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200044819
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204481
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Икен

Икен (рус. Икинь, Икен, Экень) — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан Архангел районында башлана, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ләмәҙе йылғаһының уң ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км. Бассейн майҙаны— 222 кв.км.

# Икен
## Гидрография

Йылға тураһында дөрөҫләтелгән мәғлүмәттәрҙә оҙонлоғо 52 километр тип күрһәтелә. Икендең уң яғынан Кесе Икен килеп ҡушыла.
Икен йылғаһы үҙе Түбәнге һәм Үрге Икен йырҙалары барлыҡҡа килтереп айырыла.Икен атамаһы шул сәбәптән бирелгән.
Генеральская тауы һыуайырғыс районбулып тора. Бынан Әшә районынәң күп кенә йылғалары башланғыс ала: небольших Ҡыҫыҡ, Әтәләм, Трамшак һәм башҡалар.
Икен йылғаһының үрге ағымында — Ямашта йылғаһы килеп ҡушыла(с башкирского «злая», что обусловлено бешеным норовом её в большую воду).
Икен Үрге Ләмәҙе ауылы эргәһендә Ләмәҙе йылғаһының уң ярынан барып ҡушыла.
Ҡасандыр Икен йылғаһы ярында урман ҡырҡыусылар ҡасабаһы булған. Уның да атамаһы Икен булған. Ҡасабаны Әшә менән тоташтырыусы тар колеялы тимер юл булған. Хәҙерге ваҡытта тимер юл да, ҡасаба ла юҡҡа сыҡҡан.
Икен — Ҡоро Әтәләмдән Атыш шарлауығына алып бара торған туристик маршруттың бер өлөшө булып тора..

# Икен
## Биологияһы

Икен буйындағы урмандар ағас ҡырҡыуҙан ныҡ ҡына зыян күргән.Әлеге ваҡытта урманды тергеҙеү буйынса эштәр алып барыла. Йылғаның үҙәнендә Урта Урал һәм Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына ингән Allium microdictyon Prokh. (=A. victorialis auct. non L.) айыу һуғаны (черемша) үҫә.

# Икен
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100019386
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101938
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡайынғол (Туҡ ҡушылдығы)

Ҡайынғол шишмәһе — Туҡ йылғаһының ҡушылдығы. Ырымбур өлкәһенең Ҡыҙыл Гвардия районының Тәңес ауылы эргәһенән башлана. Инеше Тәңес ауылынан төньяҡҡа ҡарай ике-өс саҡрым алыҫлыҡта башлана. Тәңес ауылы беҙгә, милләтебеҙҙе донъяға танытҡан Урал батыр эпосын яҙып алып халыҡҡа сығарған, Башҡортостандың халыҡ сәсәне Мөхәмәтша Абдрахман улы Буранғоловтың тыуған ауылы булараҡ билдәле. Ауылдың рәсми исеме Верхне-Ильясово. Ҡайынғол шишмәһе ике-өс саҡрым аҡҡас, Тәңес ауылы эргәһендә Туҡ йылғаһына барып ҡушыла. Һыуы тәмле булғанға, халыҡ уның һыуын алып ҡайтып, тик сәйгә генә тотонор булған. Ҡайынлығол шишмәһенең буйҙары уйһыулығы баланға, ҡомалаҡҡа бай.
Ҡайынлығол шишмәһе башланған уйһыулыҡта ҡайындар күп булғанға халыҡ уға Ҡайынғол тип исем биргән.
Ҡайынғол шишмәһе Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан.

# Ҡайынғол (Туҡ ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса Туҡ йылғаһы Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сорочинск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Елшанка һыу посты индермәйенсә. Йылға бассейны — Волга, диңгеҙ бассейны — Каспий.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001012112100006778
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100677
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Башҡорт (Ҡурған өлкәһе)

Башҡорт (рус. Башкирское) — Рәсәй Федерацияһы Ҡурған өлкәһе Половинный районында ауыл. Башҡорт ауыл советының административ үҙәге һәм берҙән-бер тораҡ пункты.

# Башҡорт (Ҡурған өлкәһе)
## Географияһы

Башҡорт күле буйында урынлашҡан.

# Башҡорт (Ҡурған өлкәһе)
## Тарихы

1917 йылғы революцияға тиклем Тубыл губернаһы Тубыл өйәҙенең Башҡорт улусы үҙәге була. 1926 йылға мәғлүмәттәр буйынса, 263 хужалыҡтан торған. Административ яҡтан Урал өлкәһе Ҡурған округының Половинный районы Башҡорт ауыл советы үҙәге булған.

# Башҡорт (Ҡурған өлкәһе)
## Халҡы

1926 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ауылда 1135 кеше (540 ир-егет һәм 595 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән, шул иҫәптән урыҫтар халыҡтың 98 % тәшкил иткән.
# Ҡарағай (Архангел районы)

Ҡарағай (рус. Карагай) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 16 кеше. Почта индексы — 453030, ОКАТО коды — 80203850004.

# Ҡарағай (Архангел районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 41 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Аҙау): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Равтау): 3 км
# Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы

Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы (24 июль 1941 йыл) — кардиолог-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1995), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001) һәм атҡаҙанған табибы (1996), Рәсәй Федерацияһының почётлы кардиологы (2011).

# Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы
## Биографияһы

Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы Закирова 1941 йылдың 24 июлендә БАССР‑ҙың Бүздәк районы Бүздәк станцияһы ҡасабаһында тыуған. 1965 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлай һәм 1966 йылға тиклем Өфөнөң 1‑се поликлиникаһында, 1968 йылдан алып Республика клиник дауаханаһында эшләй. 1972 йылдан башлап Башҡорт дәүләт медицина институтында уҡыта, 1997 йылдан — өҫтәмә профессиональ белем биреү институтының клиник кардиология кафедраһы мөдире.

# Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эшмәкәрлеге гипертония ауырыуы, йөрәктең ишемия ауырыуы, хроник йөрәк хәлһеҙлеге патогенезын, уны диагностикалау һәм дауалауҙы; йөрәк ауырыуҙарын дауалағанда антиоксиданттар,‑блокаторҙар, диуретиктар һәм башҡа сараларҙың һөҙөмтәлелеген өйрәнеүгә арналған. Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы ҡатнашлығында стенокардияны церулоплазмин файҙаланып дауалау ысулы эшләнә һәм республика дауалау‑иҫкәртеү учреждениеларында ҡулланыуға индерелә. 600-гә яҡын фәнни хеҙмәт авторы. Башҡортостан кардиологтар ғилми йәмғиәте президенты (2000 йылдан алып). «Пурпур йөрәк» милли премия лауреаты (Мәскәү, 2010).

# Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы
## Хеҙмәттәре

* Современные подходы к диагностике и лечению инфекционного эндокардита: руководство для врачей. Өфө, 2008 (авторҙаш);
* Диагностика и лечение острого инфаркта миокарда с элевацией сегмента ST. Өфө, 2009 (авторҙаш);
* Тромбоэмболия легочной артерии: диагностика, лечение и профилактика. Өфө, 2009 (авторҙаш).

# Закирова Әләрә Нурмөхәмәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1996)
* Рәсәй Федерацияһының почётлы кардиологы (2011)
# Себерган

Себерган — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Быстрый Танып йылғаһының һул ярына тамағынан 91 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Себерган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100026060
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102606
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Дилмөхәмәтова Шәүрә Ишмулла ҡыҙы

Дилмөхәмәтова-Әхмәҙуллина Шәүрә Ишмулла ҡыҙы (23 сентябрь 1961 йыл) — театр актёры. 1990 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1983—1989, 1990—1994 йылдарҙа һәм 2002 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1996).

# Дилмөхәмәтова Шәүрә Ишмулла ҡыҙы
## Биографияһы

Дилмөхәмәтова-Әхмәдуллина Шәүрә Ишмулла ҡыҙы 1961 йылда Өфө ҡалаһында тыуған. Әсәһе Әнисә Дилмөхәмәтова — артист һәм драматург. Атаһы Ишмулла Дилмөхәмәтов — йырсы һәм ҡурайсы. Мәктәпте тамамламаҫ борон уҡ Шәүрә Ишмулла ҡыҙы Өфө дәүләт сәнғәт институтының әҙерлек бүлегендә уҡый башлай һәм бер ниндәй ҡыйынлыҡһыҙ юғары уҡыу йортона инә. 1983 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын (педагогы Рифҡәт Исрафилов) тамамлай. Институтты тамамлағас, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында эшләй башлай.

# Дилмөхәмәтова Шәүрә Ишмулла ҡыҙы
## Спектаклдәрҙәге ролдәре

Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» спектаклендә Зөбәржәт, М. Ғиләжевтең «Һөйәм, һағынам» спектаклендә — Бибибаныу, С. Әбүзәрҙең «Хыялый»ында Шәрифә, «Шамбала» спектаклендә Туяна, Клара («Мәмерйә», Ғ. Шафиҡов), Варька («Бесталанная», Карпенко-Ҡарый), Анна («Ричард III», В. Шекспир), Фәйрүзә («Айғырыңды биреп тор!», Р. Кинйәбаев), Хәҙисә («Ҡыҙыл яулыҡлы тирәгем», С. Айытматов), Ҡафия («Оҙон-оҙаҡ бала саҡ», М. Кәрим), Люся («Әсәйем, рапорт бирәм!»

# Дилмөхәмәтова Шәүрә Ишмулла ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостандың атҡаҙанған артисы (1991)
* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1996)
# Рәфил

Рәфил — башҡорт ир-ат исеме.

# Рәфил
## Этимологияһы

Рәфил ғәрәп теленән ҡупшы тигәнде аңлата.

# Рәфил
## Билдәле шәхестәр

* Нәбиуллин Рәфил Рауил улы (23 ғинуар 1952 йыл — 18 сентябрь 2002 йыл) — Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры, Рәсәйҙең атҡаҙанған (2000) һәм БАССР-ҙың халыҡ (1989) артисы.
* Ханов Рәфил Лотфулла улы (16 май 1946 йыл) — совет спортсыһы һәм ауыр атлетика буйынса тренер; СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1972), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1993)
* Абдуллин Рәфил Сәйфулла улы (тыуған 12.9.1946, БАССР‑ҙың Ғафури районы Ҡарлы ауылы) — инженер-механик, техник фәндәр докторы (2000), профессор (2003); Башҡортостан Республикаһның атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006), Башҡортостан Республикаһының Инженерҙар академияһының ағза корреспонденты.
* Абдрахманов Рәфил Фазыл улы (5 апрель 1942 йыл) — ғалим-гидрогеолог, университет уҡытыусыһы. Геология-минералогия фәндәре докторы (1993), профессор (1996), Башҡортостан Республикаһының (2000) һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2011), Аграр белем биреүҙең халыҡ-ара академияһы ағзаһы (академик) (2000) һәм Экология, кеше һәм тәбиғәт именлеге фәндәренең халыҡ-ара академияһы мөхбир ағзаһы (академик) (2002). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2017).
# Щотыль-Кы

Щотыль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Часелька йылғаһының уң ярына тамағынан 137 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Щотыль-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300067912
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306791
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Юлдашев Хисмәт Хәсән улы

Юлдашев Хисмәт Хәсән улы (1 апрель 1957 йыл) — башҡорт шағиры, 1989 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015)

# Юлдашев Хисмәт Хәсән улы
## Биографияһы

Хисмәт (Хисмәтулла) Хәсән улы Юлдашев 1957 йылдың 1 апрелендә хәҙерге Ҡаҙағстандың Ҡустанай өлкәһе Амангилде районы Өрпәк ауылында тыуған. Балалыҡ һәм үҫмер йылдары Ырымбур өлкәһе Александров районы Иҫәнгилде ауылында үтә. Ошонда һигеҙ йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Күрше ауыл Карл Маркста урта мәктәп бөтөрә. Мәскәүҙә М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтында юғары белем ала. Хисмәт Юлдашев Ғ. Сәләм исемендәге премия лауреаты. 1989 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Шиғырҙары рус, төрөк, сыуаш, ҡаҙаҡ һәм башҡа телдәргә тәржемә ителгән.

# Юлдашев Хисмәт Хәсән улы
## Хеҙмәт юлы

1984 йыл — Мәскәүҙә М Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлай. 1984—1987 йылдар — Башҡортостан китап нәшриәтендә әҙәби мөхәррир булып эшләй. 1987—1988 йылдар — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһында мөхәррир, баш мөхәррир, әҙәби тапшырыуҙарҙың баш мөхәррире, «Ижад» ижад берекмәһенең етәксеһе була. 1998—1999 йылдар — М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында директорҙың репертуар һәм реклама буйынса урынбаҫары. 1999—2002 йылдар — Өфө Быраулау эштәре идаралығында (Көнбайыш Себер) эшләй. 2002—2005 йылдар — «Ағиҙел» журналының публицистика бүлеге мөдире. 2005—2006 йылдар — М. Ғафуриҙың йорт-музейы директоры. 2006 йылдан алып әлегәсә — «Өфөнефть» НГДУ-һының «Башнефть-Добыча» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә технологик насостар һәм компрессорҙар машинисы (Көнбайыш Себер).

# Юлдашев Хисмәт Хәсән улы
## Китаптары

* Көмөш йүгән. 1983.
* Убаларҙа — ҡылған. 1989.
* Сәнскеле йондоҙ. 2007.
* Себер еле. 2012.
* Һуҡмаҡ. 2017.

# Юлдашев Хисмәт Хәсән улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015)
# Тундинка

Тундинка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кривая йылғаһының һул ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Тундинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200019986
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201998
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ыҡ-Ях

Ыҡ-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Ыҡ-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200049066
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204906
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Маглияк

Оло Маглияк — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Старица куле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Маглияк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300015351
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301535
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кукурек

Кукурек — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ак-Туру йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Кукурек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005643
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100564
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мендхаузен

Мендхаузен (нем. Mendhausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 318 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,96 км². Диңгеҙ кимәленән 300 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98631 һәм автомобиль коды — HBN.
# Цроми ҡорамы

Цроми ҡорамы (груз. წრომის ტაძარი) - Шида-Картли крайының Хашура муниципалитетындағы Грузин православ сиркәүенең иртә урта быуат ҡорамы. Ҡорам Мтквари (Кура) йылғаһының уң ярында, Гоми ауылының тимер юлы вокзалынан өс км. алыҫлыҡта, Цроми ауылы үҙәгендә урынлашҡан. Ғибәҙәтхана 626—-635 йылдарҙа Картли эриставы Степаноз II указы буйынса төҙөлгән.
Тарихы
Собор император Ираклийҙың Тбилисға походы осоронда төҙөлгән. Яҡынса 1000 йылдан һуң собор ер тетрәүҙән, XVI быуатта тағы бер ер тетрәүҙән зыян күрә. 1937 йылда реставрациялау башлана, әммә 1940 йылдың 8 майындағы ер тетрәүҙән һуң собор емерелеүгә дусар була.
Архитектураһы
Конструкцияһы буйынса собор дүрт колоннаға таянған тәре-көмбәҙле ҡорам — Грузияла шундай типтағы иң тәүге ҡоролма.
Ҡорам ҡырсынташтан төҙөлгән һәм ҡомташ менән көпләнгән.
# Осинов йырыны

Осинов йырыны — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сухой Карай йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Осинов йырыны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер йылғаһы, инештән Ворона йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200112107000006152
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000615
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Овраг Овсянка

Овраг Овсянка — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Һамар өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Иргиз йылғаһының уң ярына тамағынан 476 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Овраг Овсянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Ырғыҙ йылғаһы башынан Сулак һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001612112100009711
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100971
* Бассейн коды — 11.01.00.016
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡоҙаш (Дала Зәйе ҡушылдығы)

Ҡоҙаш — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Дала Зәйе йылғаһының уң ярына тамағынан 176 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ҡоҙаш (Дала Зәйе ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Түбәнге Кама һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем, Вятка йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101512111100029393
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102939
* Бассейн коды — 10.01.01.015
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Имашев Фәрхәт Рифҡәт улы

Имашев Фәрхәт Рифҡәт улы (2 ноябрь 1966 йыл, Үзбәкстан Ҡырым ауыл советы Пушкин ауылы; икенсе мәғлүмәт буйынса: Үзбәк ССР-ы Ташкент өлкәһе Бекабад ҡалаһы) — спорт ветераны, кикбоксинг буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1993), БР-ҙың күренекле спортсыһы, бокс буйынса спорт мастеры (1992).

# Имашев Фәрхәт Рифҡәт улы
## Биография

Фәрхәт Рифҡәт улы Имашев 1966 йылдың 2 ноябрендә Үзбәк ССР-ы Ташкент өлкәһе Бекабад ҡалаһында тыуған.
1993 йылда Башҡортостан Республикаһының Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлай. Уҡыған йылдарында даими рәүештә спорт менән шөғөлләнә. Тренерҙары: Г. И. Мокеев, Э. Н. Нурмөхәмәтов, Р. С. Саяпов, В. Д. Чистонов.
1992—1998 йылдарҙа кикбоксинг буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы.
Профессионалдар араһында донъя чемпионы һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәре араһында чемпион.
Кикбоксинг буйынса Европа, Азия һәм Рәсәй чемпионы. Кикбоксинг буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры. Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы.

# Имашев Фәрхәт Рифҡәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Кикбоксинг буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1993)
* Кикбоксинг буйынса Рәсәй чемпионы (1992—1996)
* Профессионалдар араһында донъя һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәре араһында чемпион (1992—1994)
* Кикбоксинг буйынса Европа чемпионы (1996)
* Кикбоксинг буйынса Азия чемпионы (1995, 1997)
* Кикбоксинг буйынса донъя кубоктарының көмөш призёры (1997, 1999)
* Кикбоксинг буйынса донъя чемпионаттарының бронза призёры (1992, 1995)
* Сават буйынса Европа һәм Рәсәй чемпионы (1996, 1998)