yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Боксово

Боксово — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вашка йылғаһының һул ярына тамағынан 422 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Боксово
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000046491
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004649
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Йондоҙ (йылға)

Йондоҙ — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Изяшка йылғаһының һул ярына тамағынан 9,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Йондоҙ (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100026640
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102664
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чорневиц

Чорневиц (нем. Zschornewitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2872 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,04 км². Диңгеҙ кимәленән 83 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6791 һәм автомобиль коды — WB.
# Ока һыу бассейны округы

Ока һыу бассейны округы — Рәсәйҙәге 20 һыу бассейны округтарының береһе (Һыу кодексының 20-се статьяһына ярашлы).
2006 йылда Ока йылға бассейны һәм уның менән бәйле ер аҫты һыу объекттарын махсус һаҡлау маҡсатында барлыҡҡа килә.
Дон һыу бассейны округы 09 коды менән билдәләнә.
# Сосера

Сосера — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чужга йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Сосера
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000284
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000028
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Батырҙар үлмәй (мемориаль комплекс)

«Батырҙар үлмәй» — Ростов өлкәһе Боковский районының Боковская станицаһындағы мемориаль комплекс

# Батырҙар үлмәй (мемориаль комплекс)
## Тарихы

Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ростов өлкәһенең Боковский районы территорияһында көсөргәнешле һуғыштар бара. Совет ғәскәрҙәре күп юғалтыуҙар кисерә, әммә улар бирешмәй, еңеү яулай. Боковский районындағы алыштар Сталинград һуғышына старт бирә. Бынан совет ғәскәрҙәре дошманды ҡыуа башлай.
Боковская станицаһында һуғыш ваҡиғаларына һәм 1942 йылдың декабрендә Боковский районын азат иткәндә һәләк булғандарға арналған «Батырҙар үлмәй» мемориаль комплексы 1983 йылда асыла. Мемориаль комплексты Луганск художество фонды коллективы төҙөй.
Мемориаль комплекста Советтар Союзы батырҙарының бюстары ҡуйылған. Батырҙар араһында:
* Сергеев Николай Александрович (1908—1942).1942 йылдың 16-17 декабрендә Астахов утары районында полк командиры Сергеев танкта подразделениены һуғышҡа әйҙәй. Беренсе һөжүмдә урта калибрлы пушкаларҙың 2 батареяһы, 6 танкка ҡаршы орудие һәм дошман пехотаһының батальоны тиерлек юҡҡа сығарыла. Танкыға ҡаршы батареяға һөжүм иткәндә Сергеевтың танкы яна. Янған аяҡтары менән офицер икенсе танкығы ултыра һәм полкты яңынан һуғышҡа әйҙәй. Икенсе һөжүмдән һуң Астахов утары азат ителә.
* Борис Иванович (1923—1981).
* Нуркен Абдирович Абдиров (1919—1942). Ил-2 самолетында бер нисә танкты һәм егермеләп ашыу автомобилде юҡҡа сығара. 1942 йылдың 19 декабрендә Коньки ауылы (Боковский районы, Ростов өлкәһе) эргәһендә дошман позицияларына һөжүм иткәндә уның самолеты бәреп төшөрөлә һәм яна. Абдиров янған самолетын дошман танкылары колоннаһына йүнәлтә.
* Позолотин Тимофей Семенович (1908—1943).
* Соловьев Александр Александрович (1907—1942). 1941 йылдың 14 июлендә Боковская станицаһында хәрби задание үтәгәндә һәләк була, дошмандың өс самолетын бәреп төшөрә.
* Яков Платонович Телеченко (1913—1973) — Ростов өлкәһенең Боковский районындағы Пономаревка утарында тыуған
Я.П. Телеченко бюсы төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булып тора (халыҡ депутаттарының Ростов өлкә советы Кесе советының 17.12.1992 йылдағы 325-се ҡарары).

# Батырҙар үлмәй (мемориаль комплекс)
## Тасуирламаһы

Мемориал ҡалҡыулыҡта урынлашҡан бетон стенанан ғибәрәт. Стенала «Батырҙар үлмәй» тип яҙылған, өҫтә күләмле хәрефтәр менән «1941—1945» тип яҙылған. Стена алдында постаменттарҙа батырҙарҙың бронза бюстары ҡуйылған. Комплекс янындағы биләмә төҙөкләндерелгән.
# Пьянка (Пьян ҡушылдығы)

Пьянка — Рәсәй йылғаһы. Түбәнге Новгород өлкәһе,Сыуаш Республикаһы,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пьяна йылғаһының уң ярына тамағынан 412 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Пьянка (Пьян ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500412110000039371
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003937
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Маеста

Маеста — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куевода йылғаһының һул ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Маеста
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100008337
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100833
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Фёдоров Василий Игнатьевич

Фёдоров Василий Игнатьевич (23 апрель 1933 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, партия эшмәкәре. Тарих фәндәре докторы. Рәсәй Фәндәр академияһының Себер бүлеге ветераны.
Ижтимағи-сәйәси һәм социаль хәрәкәт тарихы белгесе, шулай уҡ Саха милли интеллигенцияһы мәсьәләләре буйынса белгес. Бер нисә фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән монографиялар авторы.

# Фёдоров Василий Игнатьевич
## Биографияһы

Василий Игнатьевич Фёдоров 1933 йылдың 23 апрелендә Яҡут АССР-ы Көнбайыш-Кангалас улусы (1930 йылға тиклем булған) 5-се Мальжегарский наслегендә тыуған.

# Фёдоров Василий Игнатьевич
## Биографияһы
### Белеме

1958 йылда Яҡут дәүләт университетын (хәҙерге Төньяҡ-Көнсығыш федераль университеты) тамамлай, 1964 йылда Новосибирск юғары партия мәктәбен (Юғары партия мәктәбе) һәм 1973 йылда — КПСС Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы Ижтимағи фәндәр академияһын (хәҙер Рәсәй дәүләт хеҙмәте академияһы) тамамлай.
1973 йылда «Коммунизм төҙөү шарттарында Советтарҙағы эшсе синыфының етәкселек ролен тормошҡа ашырыуҙа КПСС-тың эшмәкәрлеге» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын, ә 2002 йылда «Яҡутстан ХХ быуат башында, 1900 − 1917 йылдың феврале : Социаль-иҡтисади һәм ижтимағи-сәйәси үҫеш» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.

# Фёдоров Василий Игнатьевич
## Биографияһы
### Эшмәкәрлеге

1954—1958 йылдарҙа мәктәптә уҡытыусы булып, Лена районының Ботуобуйинский ете йыллыҡ мәктәп директоры булып эшләй. 1958—1961 йылдарҙа комсомол эшендә була. 1961—1962 йылдарҙа КПСС-тың район комитеты бүлеге мөдире була. Партия мәктәбен тамамлай, 1964—1970 йылдарҙа партия эшендә эшләй. Ижтимағи фәндәр академияһын тамамлағас, 1973—1984 йылдарҙа фән һәм уҡыу йорттары бүлеге мөдире, шулай уҡ Яҡут КПСС өлкә комитеты секретары була. 1984—1990 йылдарҙа Яҡут АССР-ы Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары булып эшләй.
1990—1992 йылдарҙа Яҡут АССР-ының Матбуғат буйынса дәүләт комитеты комитеты рәйесе була. 1992—1993 йылдарҙа — Саха (Яҡут) Республикаһы Президенты ҡарамағындағы дәүләт наградалары буйынса комиссия рәйесе урынбаҫары. Гуманитар тикшеренеүҙәр институтына күсә һәм 1993 йылда В. И. Федоров РФА Себер бүлегенең Төньяҡ аҙ һанлы халыҡтары проблемаларын һәм гуманитар тикшеренеүҙәр институтына фәнни эшкә күсә − 1994 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр булып, 1994—2002 йылдарҙа — тарих институты директоры урынбаҫары һәм бүлек мөдире, 2002 йыл — хәҙерге ваҡытта төп ИГИиПМНС-тың төп һәм алдынғы хеҙмәткәре, тарих һәм этносоциология бүлегендә эшләй.
Йәмәғәт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә — Яҡут АССР-ы Юғары Советының өс саҡырылыш депутаты була.
Василий Игнатьевич Федоров эшмәкәрлегенең 80 йыллығы тантаналы билдәләнә.

# Фёдоров Василий Игнатьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Почет Билдәһе» ордены һәм миҙалдар, шулай уҡ Саха (Яҡут) Республикаһы Президентының Почет грамоталары һәм «Гражданлыҡ ҡыйыулығы» өсөн билдә менән бүләкләнә.
* Яҡут АССР-ы халыҡ хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре.
# Хүжәт әл-ислам

Хүжәт әл-ислам (ғәр. حجة الإسلام‎ — исламды иҫбатлау) шиғыйҙарҙың аятулла һәм бөйөк аятулла менән рәттән дини титулдарының береһе, рангыһы аятулланан түбәнерәк, яҡынса христиан динендәге епископка тап килә.

# Хүжәт әл-ислам
## Тарихы

Башта был титул юғары мөжтәһидтәргә генә бирелә, әммә 1920-се йылдар уртаһынан, юғары мөжтәһидтәр араһында аятулла титулы таралыу менән, урта кимәлдәге ислам ғалимдары өсөн ҡулланыла башлай.
Хүжәт әл-ислам титулын алыу өсөн Һауза юғары дини белем биреү курсын үтергә кәрәк, ул фиҡһ, кәләм, хәҙис, тәфсир, философия һәм ғәрәп әҙәбиәтен өйрәнеүҙе үҙ эсенә алған. Был фәндәрҙе үҙләштергәндән һуң студентҡа хүжәт әл-ислам титулы бирелә, һәм ул мөжтәһид була ала.
# Рощеньелағы Кирилл Белозерский сиркәүе

Рощеньелағы Кирилл Белозерский сиркәүе (Кирилл Рощенский сиркәүе, Рощеньелағы Кирилл Белозерский хөрмәтенә сиркәү) — Вологда ҡалаһындағы првославие сиркәүе. Был ҡорам 1780 йылда төҙөлгән. Емерелгән һәм XХ быуатта үҙгәртеп ҡоролған бинаның ҡалдыҡтары Совет проспекты, 37 адресында торған производство территорияһында тора. Сиркәү федераль һаҡлау категорияһындағы архитектура ҡомартҡыһы булып тора.

# Рощеньелағы Кирилл Белозерский сиркәүе
## Тарих

Сиркәү төҙөлөүҙең датаһы һәм архитекторы аныҡ билдәле түгел. Ҡала уртаһында урынлашҡан сиркәү төҙөү клир ведомостары буйынса XVII быуаттатөҙөлгән тип һанала, был ғибәҙәтхананың ҡыңғырауҙар манараһындағы һәм миһраб архитектура үҙенсәлектәре менән дәлилләнә. Сиркәү преподобный Кирилл Березовский хөрмәтенә изгеләндерелгән.
XVIII быуат аҙағында (1780 йылдан һуң)) сиркәүе яңынан төҙөлә, бында ике бәләкәй башлы һәм ике корпустан торған оло аш бүлмәһе барлыҡҡа килә, ул үҙ эсенә ҡыңғырауҙар манараһын да алып тора, шуның менән бәйле йыш ҡына сиркәү XVIII быуат аҙағында төҙөлгән тип әйтелә.
1866 йылдың 30 декабрендә сиркәү яна, һалҡын һәм йылы ҡорамдарҙағы иконостас, стена биҙәктәре, сиркәү кәрәк-яраҡтары юҡҡа сыға. Янғандан һуң сиркәүҙә ғибәҙәт ҡылыуҙар күпмелер ваҡыт туҡталып тора.
1926 йылда Спас-Всеградский соборы ябылғандан һуң, сиркәүгә Всемилостивый Спастың мөғжизәле иконаһы күсерелә (бәлки, ул иконаның күсермәһе генә), был күсермә урындағы иконалар яҙыусы рәссам тарафынан 1654 йылдың 23 октябрендә ғәҙәти итеп кенә Всеградский Спас сиркәүе өсөн яҙылып ҡуйылған була. 1654 йылда чума эпидемияһы ваҡытында был икона Вологданы афаттан ҡотолдороу өсөн ҡулланыла. Шул уҡ йылдың аҙағында икона музейға тапшырыла.
Сиркәү 1928 йылдың 9 февралендә ябыла. 1929 йылдан алып унда эшһеҙҙәр өсөн китап төпләү, төргәк һәм уйынсыҡтар эшләү оҫтаханалары булдырыла, ә һуңынан Вологда обой фабрикаһы урынлаша. Сиркәүҙең ҡыңғырауҙар манараһы һәм башы һүтелә, ә манара урынында элекке оло аш бүлмәһенә терәтеп фабрика корпусының төкәтмәһен төҙөйҙәр.

# Рощеньелағы Кирилл Белозерский сиркәүе
## Тасуирлама

XХ быуатта өлөшләтә емерелгәнгә һәм үҙгәртеп ҡорғанға тиклем — ҙур кирбес ҡорам һаҡланған. Ғибәҙәтхананың төп күләме — ике яҡлы, бер башлы четверик. Көнбайыштан ҡорамға киң аш бүлмәһе һәм сатырлы ҡыңғырау манараһы терәлеп тора. Ғибәҙәтхананың Космодамианский, Иоанн Предтеча соборы, Варвара һәм преподобный Павел Препростой ҡанаттары бар.
# Лазарев Сергей Тихонович

Лазарев Сергей Тихонович (1 апрель 1926 — 25 декабрь 2017) — совет күмер сәнәғәте алдынғыһы, «Кузбассуголь» комбинатының «Чертинская-Южная» шахтаһы директоры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

# Лазарев Сергей Тихонович
## Биографияһы

1926 йылда Тверь губернаһында (хәҙерге — Тверь өлкәһе) тыуған. ФЗО мәктәбендә уҡығандан һуң, 1942 йылдан 1944 йылға тиклем «Төньяҡ» шахтаһында (Кемерово ҡалаһы) нығытыусы булып эшләй.
1948 йылда техникумды тамамлағандан һуң «Бутовская» шахтаһында (Кемерово ҡалаһы) участка начальнигы булып эшләй. 1956 йылда ситтән тороп Свердловск тау институтын тамамлай, тау инженеры дипломы ала.
1963—1977 йылдарҙа «Чертинская-Южная» шахтаһын етәкләй (1973 йылдан — «Яңырыу» шахтаһын) (Белово ҡалаһы). Уның быуынына иң ҡатмарлы осор тура килә. Ул эшләгән осорҙа яңы етештереү технологиялары үҙләштерелә, әҙерлек һәм таҙартыу забойҙарына көсөргәнештең ҡырҡа артыуы башлана, уның менән П-3М, ПК-7, ГПК үтеү комбайндары, шулай уҡ ОМКТМ, МК-1 таҙартҡыс комплекстары, «Глиник» Дөйөм Рәсәй продукция классификаторы серияһы комплексы эш йөкләмәләрендә һынала.
60-сы йылдар уртаһында сәнәғәт запастары бөтә башлай, шахта начальнигы реконструкциялауға техник документация һәм инженер нигеҙләүе әҙерләй, комбинатта хуплау таба һәм «Сибгипрошахт» Новосибирск институты менән хеҙмәттәшлек итә башлай. Унда реконструкциялау проектының тәүге варианты эшләнә, һәм 1974 йылда уҡ объекттың беренсе сираты сафҡа индерелдә (1984 йылда реконструкциялау тулыһынса тамамлана, хәҙер инде унан башҡа). Шахтаның йыллыҡ ҡеүәте ике тапҡырға тиерлек арта, ярым миллионға тиклем еткерелә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 30 мартындағы Указы менән Лазарев Сергей Тихоновичҡа күмер сәнәғәте продукцияһын етештереүҙә юғары күрһәткестәргә өлгәшкәне өсөн Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән ««Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы» тапшырыла.
1977 йылдың ғинуарында ул хаҡлы ялға китә, һуңынан тыуған иленә Калинин өлкәһенә ҡайтып китә, Селижарово ҡасабаһында төпләнә.
2017 йылдың 25 декабрендә вафат була.

# Лазарев Сергей Тихонович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы алтын йондоҙо(30.03.1971)
* Ленин ордены (30.03.1971)
* «Шахтер даны» билдәһенең тулы кавалеры.
* башҡа миҙалдар.
# Бәхтейәр (исем)

Бәхтейәр — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Бәхтейәр исеме бар.

# Бәхтейәр (исем)
## Этимология

Бәхтейәр — бәхет+йәр, яңы тыуған балаға бәхетле, ырыҫлы, ҡотло булһын тигән теләкте белдереп, шундай исем ҡушҡандар..

# Бәхтейәр (исем)
## Билдәле кешеләр

Бәхтейәр Ҡанҡаев (ҡайһы берҙә Бәхтийәр Ҡанаев йәки Ҡаныҡаев; тыуған һәм үлгән ваҡыты билдәһеҙ) — хәрби эшмәкәр, 1773-1775 йылдарҙағы Рәсәйҙәге Крәҫтиәндәр һуғышы ваҡытында Е. И. Пугачевтың көрәштәше, «баш полковник», Ҡаҙан губернаһында улус старшинаһы.<ref>
Хәлитов Бәхтейәр Әсфәндиәр улы (1942 йылдың 7 ғинуарында тыуған) — башҡорт шағиры, иҡтисадсыһы.

# Бәхтейәр (исем)
## Фамилия

Бәхтейәров Рауил Ҡотдос улы (4 ғинуар 1926 йыл — 30 март 2001 йыл) — төҙөлөш алдынғыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының туғыҙынсы саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1975—1980). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1967). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1980).
Бәхтейәров Фәйзулла Хизбулла улы (6 ноябрь 1932 йыл — 1 декабрь 1998 йыл) — театр актёры, 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1983).
Бәхтейәров Әнүәр Сәхибгәрәй улы (10 декабрь 1928 йыл — 25 июнь 1995 йыл) — СССР нефтсеһе, хужалыҡ эшмәкәре. 1966—89 йылдарҙа «Краснохолмнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре (1989), БАССР-ҙың атҡааҙанған нефтсеһе (1971), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе (1987). СССР-ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1972).
Бәхтейәрова Заһиҙә Нурый ҡыҙы (31 декабрь 1916 йыл — 1978 йыл)- балет артисы. Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған мəҙəниəт хеҙмәткәре (1972). Тəүге башҡорт балериналарының береһе.
Әбсәләмов Мөслим Бәхтейәр улы (12 июнь 1932 йыл — 5 июль 2009 йыл) — уҡытыусы, прозаик һәм публицист.

# Бәхтейәр (исем)
## Ауылдар

Бәхтийәр (рус. Бахтиярово) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыҙыл Гвардия районындағы ауыл. Пролетарка ауыл биләмәһе составына инә.
# Сагас-Кы (Тонукыль-Кы ҡушылдығы)

Сагас-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тонукыль-Кы йылғаһының уң ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Сагас-Кы (Тонукыль-Кы ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069336
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306933
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Үрге Ошуга

Үрге Ошуга — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пёза йылғаһының уң ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Үрге Ошуга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000050114
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005011
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Конк Республикаһы

Конк Республикаһы - (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
# Пильмен-Тосе

Пильмен-Тосё — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сеньяга йылғаһының һул ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Пильмен-Тосе
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056336
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005633
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сарт-Еган (Вон-Гун-Еган ҡушылдығы)

Сарт-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вон-Гун-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Сарт-Еган (Вон-Гун-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200044406
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204440
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ипчул

Ипчул — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белый Июс йылғаһының һул ярына тамағынан 172 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ипчул
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014029
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201402
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Семисарт

Семисарт — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Каерлык йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Семисарт
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100006213
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100621
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ишбулатов

Ишбулатов — башҡорт фамилияһы.
* Ишбулатов Ғәйнулла Ғөбәйҙулла улы (1903—1975) — дәреслектәр һәм синыфтан тыш уҡыу китаптары авторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған укытыусыһы.
* Ишбулатов Нәғим Хажғәле улы (1928—2006) — башҡорт тел белгесе, педагог. Филология фәндәре докторы (1975), профессор (1981). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980).
* Ишбулатов Рөстәм Хажиәхмәт улы (1905—1938) — хәрби эшмәкәр. Ҡара диңгеҙ флоты һыу аҫты кәмәләре дивизионының командиры. 3-сө ранг капитаны.
* Ишбулатов Рәхим Усман улы (1911—1967) — БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1961). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Ишбулатов Туҡтамыш (1730—?) — крупный рудопромышленник, старшина Гайнинской волости Осинской дороги, торговец, первый депутат Уложенной комиссии (1767—1769) из башкир.
* Ишбулатов Хажиәхмәт Исхаҡ улы (1851—1921) — Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең күренекле дәүләт һәм хәрби эшмәкәре. 1918—1920 йылдарҙа Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтендә ҡатнашыусы.