yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Куйми

Куйми — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кулун-Игый йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Куйми
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048410
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204841
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сосна (Дон ҡушылдығы)

Сосна (Быстрая Сосна) — Рәсәй йылғаһы. Орёл өлкәһе, Липецк өлкәһе, Курск өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дон йылғаһының уң ярына тамағынан 1608 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 296 км.

# Сосна (Дон ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сосна йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон ҡушылдығының су алаптары, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100212107000000848
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000084
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ташлы (Таналыҡ ҡушылдығы)

Ташлы — Ырымбур өлкәһе һәм Башҡортостан территориялары буйлап аҡҡан йылға. Таналыҡтың уң ҡушылдығы.

# Ташлы (Таналыҡ ҡушылдығы)
## Тасуирламаһы

Йылғаның оҙонлоғо 44 км, бассейн майҙаны яҡынса 430 км². Урал аръяғы тигеҙлеге көньяғында аға. Инеше Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районындағы (төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә) Новосимбирка ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 5 километр алыҫлыҡта ята. Үрге өлөшөндә Новосимбирка ауылы аша төньяҡ-көнсығыша табан аға, артабан, Башҡортостандың Хәйбулла районындағы Әбүбәкер һәм Федоровка ауылдары аша үтә һәм Аҡъяр ауылына ҡаршы Таналыҡҡа уң яҡ ярынан ҡушыла. Йылға таҙа һыулы, эргә-тирәһендә хуш еҫле сәскәле болондар.
Йылғаның түбәнге ағымында Аҡъяр һыуһаҡлағысы ҡоролған. Йылға тамағынан 3,4 км алыҫлыҫта быуылған).
Төп ҡушылдыҡтары (тамағы яғынан, һул): Тиргәмеш (оҙонлоғо 25 км), Атингән, Апташҡы.
Йылға бассейнында эре тораҡ пункты Ивановка урынлашҡан, шулай уҡ — Байғусҡар, Атингән, Яковлевка (барыһы ла — Башҡортостан) ауылдары һәм Федосеевка ҡасабаһы (Ырымбур өлкәһе).

# Ташлы (Таналыҡ ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Яйыҡ һыу бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Магнитогорск гидроузелынан алып тиклем Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем Яйыҡ йылғаһы. Йылға бассейны — Яйыҡ (Рәсәй бассейны өлөшө).
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200002868.
# Лағыр мәктәбенең крайҙы өйрәнеү музейы

Лағыр мәктәбенең крайҙы өйрәнеү музейы — Салауат районы Лағыр ауылының Лағыр урта мәктәбендә урынлашҡан мәктәп крайҙы өйрәнеү музейы. «Янғантау» геопаркы маршрутына инә.

# Лағыр мәктәбенең крайҙы өйрәнеү музейы
## Тарихы

Лағыр музейы тарихы уҙған быуаттың 80-се йылдарынан башлана. Ул иҫке мәктәп бинаһында урынлаша. Етәксеһе Мәүлиә Яруллина була. Материалдар йыйыуға Мәүлизә Байрамова, Резеда Ғөбәйҙуллина ҙур өлөш индерә. 2001 йылда яңы мәктәп төҙөлгәс, музей уның беренсе ҡатында урынлаша. Тупланған материалдар системаға һалынып, «Башҡорт көнкүреше», «Ауылдың билдәле кешеләре», «Хеҙмәт ветерандары», «Мәктәп тарихы», «Совхоз тарихы», «Ауылыьбыҙ Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында» бүлектәре буйынса урынлаштырылған. Бөгөн музейҙың төп фондында — 330, фәнни-ярҙамсы фондта 120 экспонат бар. Төп фондта яугир-ветерандарҙың шәхси әйберҙәре, көнкүреш әйберҙәре, археологик ҡаҙылмалар, кейем-һалым, фотолар һәм башҡалар бар. Музейҙа край этнографияһы, боронғо донъя, мәктәп тарихы, колхоз, совхоз тарихы, абруйлы яҡташтарыбыҙ, уларҙың исеме үлемһеҙ, яугир-интернационалистар темалары буйынса экскурсиялар ойошторола. Райондың Салауат Юлаев һәм башҡа мәктәп музейҙары менән бәйләнеш булдырылған. 2012—2013 уҡыу йылында музейҙа ремонт эшләнә, заманса мебель алына. 2019 йылдан музей «Янғантау» геопаркы маршрутына индерелгән.
# Воргаель (Воргашорвис ҡушылдығы)

Воргаёль — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Воргашорвис йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Воргаель (Воргашорвис ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000073211
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007321
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Туровка (Солохта ҡушылдығы)

Туровка — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Солохта йылғаһының уң ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Туровка (Солохта ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Суда, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200212110000007982
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000798
* Бассейн коды — 08.01.02.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Райхенбах (Тюрингия)

Райхенбах (Тюрингия) (нем. Reichenbach (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 933 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,8 км². Диңгеҙ кимәленән 330 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7629 һәм автомобиль коды — SHK.
# Хәлилов Әҡсән Насретдин улы

Хәлилов Әҡсән Насретдин улы (14 август 1959 йыл) — педагог, шағир. 2018 йылдан Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы . 1997 йылдан Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы ағзаһы.

# Хәлилов Әҡсән Насретдин улы
## Биографияһы

Әҡсән Насретдин улы Хәлилов 1959 йылдың 14 авгусында Көйөргәҙе районы 1-се Кинйәабыҙ ауылында тыуған. Башланғыс мәктәптән һуң Өфө ҡалаһындағы 1-се интернат-мәктәптә (бөгөн Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты) белем ала, аҙаҡтан Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Силәбе өлкәһенең Минйәр ҡалаһында уҡытыусы, мәктәп директоры, Стәрлетамаҡ ҡалаһында сыҡҡан «Ашҡаҙар» гәзитенең баш мөхәрирре булып эшләй. Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы В. И. Ленин исемендәге лицей—интернатта директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡара. 2013 йылдан Стәрлетамаҡ В. И. Ленин исемендәге 2 -се һанлы лицей-интернатта педагог-тәрбиәсе. 2018 йылдан алып Стәрлетамаҡ яҙыусылар ойошмаһы рәйесе. Биш китап авторы.

# Хәлилов Әҡсән Насретдин улы
## Китаптары

* «Хөкөмдар»,1993 йыл, Өфө
* «Һағауыл», 2004 йыл, Өфө
* «Өмөтдар», 2017 йыл, Өфө
* Күҙлекле өкө" (Балалар өсөн) 2008 йыл, Өфө
* «Ҡуласала» 2001 йыл, Стәрлетамаҡ

# Хәлилов Әҡсән Насретдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғы.
* "Ағиҙел" әҙәби журналы лауреаты. 2023 йыл.
* Хәким Ғиләжев исемендәге премия лауреаты. 2024 йыл.
# Сафа йырыны йылғаһы

Сафа йырынындағы исемһеҙ йылға (рус. Безымянная река в овраге Сафин) — Рәсәй Ырымбур өлкәһе Александровка районы биләмәләрендә аға. Туҡ йылғаһыныңһул ярына тамағынан 230 км өҫтәрәк Канчерово тимер юлы станцияһы ауылында ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Сафа йырыны йылғаһы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Түбәнге Волга бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Һамар йылғаһы — Сорочинск һыуһаҡлағысынан Елшән ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем,. Йылға бассейны — Волга йылғаһы — Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001012112100006846
* Кодтар буйынса гидрологик өйрәнеү (гө) — 112100684
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* Гө буйынса томы — 12
* Гө буйынса сығарылыш — 1
# Гросбартлофф

Гросбартлофф (нем. Großbartloff) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 943 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,7 км². Диңгеҙ кимәленән 280 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37359 һәм автомобиль коды — EIC.
# Оло Кивара

Оло Кивара — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Башҡортостан Республикаһы, Удмурт Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сива йылғаһының уң ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Оло Кивара
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Воткин ГЭС-ынан Түбәнге Кама ГЭС-ына тиклем, Беүә (башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклемна тиклем), Иж, Ыҡ Ағиҙел йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101412111100015526
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101552
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Зоза (Мәғдән тауҙары)

Зоза (Мәғдән тауҙары) (нем. Sosa) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2009 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2 094 кеше йәшәй. Майҙаны — 21,99 км². Диңгеҙ кимәленән 714 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8326 һәм автомобиль коды ASZ.
# Алатана

Алатана (рус. Алатана) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 158 кеше. Почта индексы — 453154, ОКАТО коды — 80249812001.

# Алатана
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 26 км
# Ере-Яха

Ёре-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО/ Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Гыдан ҡултығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Ере-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300078580
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307858
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бол (Уктым ҡушылдығы)

Бол — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы/ Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уктым йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Бол (Уктым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000023436
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002343
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Туҡыусылыҡ үрелештәре

Туҡыу үрелештәре (рус. Ткацкие переплетения) — туҡыу производствоһында туҡыу станоктарында ҡулланылған буй ептәр (нигеҙ) һәм арҡау ептәрен үҙ-ара сатрашлап үреүҙең төрлө ысулдары.
Үрелеш төрө — туҡыманың күренешен, физик, механик, технологик үҙенсәлектәрен билдәләүсе мөһим характеристикаларҙың береһе.

# Туҡыусылыҡ үрелештәре
## Төп үрелештәр

Төп үрелештәргә түбәндәгеләр инә:
* полотно;
* саржа;
* атлас;
* сатин.

# Туҡыусылыҡ үрелештәре
## Ҡатмарлы үрелештәр

Төп, сығарылма һәм ҡатнаш үрелештәр нигеҙендә барлыҡҡа килә. Нигеҙҙә һәм арҡауҙа икенән ашыу еп системаһы ҡулланыла. Туҡымаларҙың миҫалдары:
* Бер ярым ҡатламлы.
* Эсе ҡыуыш (муҡсалы), икеләтә (өсләтә һәм унан да күберәк) киңлекле.
* Ике ҡатлы.
* Күп ҡатлы.
* Өбөрөлөләр
* Элмәкле.
* Жаккардтар.
* Пике.
* Селтәрле.
# Ғәҡәбә

Ғәкәбә (рус. Акаба, ғәр. العقبة‎, Әл-Ғәкәбә) — Иорданиялағы ҡала, уның берҙән-бер диңгеҙ порты, шулай уҡ берҙән-бер диңгеҙ курорты. Ҡыҙыл диңгеҙҙә Ғәкәбә ҡултығының төньяҡ яры буйында, Израилдең Эйлат ҡалаһы менән йәнәш урынлашҡан. Порт фосфаттар һәм ираҡ нефтен сығарыуға махсуслашҡан.

# Ғәҡәбә
## Курорты

Ғәкәбә яры буйының оҙонлоғо — 27 километр. Унда күп ҡунаҡханалар һәм ресторандар урынлашҡан. Ҡала эсендә бушлай пляждар бар. Бында температура ҡышын 22 °C түбән төшмәй. Ҡыҙыл диңгеҙҙең һыу аҫты донъяһының байлығы арҡаһында ҡала һыу аҫты йөҙөүе һәүәҫкәрҙәре өсөн популяр урын булып тора. Дайвинг өсөн Ғәкәбәла инфраструктура ныҡ үҫешкән.
Эйлаттағы кеүек үк, бында ла һыу аҫты аквариумы бар, әммә ул бер ни тиклем ябайыраҡ. Дөйөм алғанда, күңел асыу индустрияһы бар, Иорданияның башҡа ҡалаларынан айырмалы рәүештә курорт дини ислам йоғонтоһонан күпкә азат — ҡатын-ҡыҙҙар ябайыраҡ кейенә ала. Бынан тыш, Ғәкәбә, Эйлат кеүек үк, пошлинаһыҙ сауҙа зонаһы тип иғлан ителгән, был шопингты үҫтереүгә булышлыҡ итә: шуның өсөн Ғәкәбәға «Иорданияның иҡтисади үпкәһе» тигән исем тағылған.
Ҡала яр буйында урынлашҡан ғәрәп инҡилабының ғәйәт ҙур флагы менән билдәле. Флагштоктың бейеклеге 136 метр тәшкил итә, ә флагтың үлсәме — 30-ға 60 метр. Флаг күрше илдәрҙән (Израилдең Эйлатынан һәм Мысырҙың Табаһынан) яҡшы күренә, һәм донъяла иң ҙур флаг булараҡ Гиннестың рекорд китабына ингән.

# Ғәҡәбә
## Тарихы

Ҡала ерлегендә тәүге ауыл яҡынса 6 мең йыл элек барлыҡҡа килгән.
Борон ҡала Элат (Elath) исемен йөрөтә, унда эдомиттар (Edomite) халҡы, һуңынан набатеилар йәшәгән, эре коммерция үҙәге булған. Һуңынан Аэлан (Aelana) йәки Аил (Aila) исеме аҫтында Рим империяһына ингән. Һуңғараҡ византиялыларға, тәре йөрөтөүселәргә ҡараған, ғәрәп хәлифәлегенә, Ғосман империяһына ингән. Мәккәгә хажға юлланыусыларҙың юлында мөһим үҙәк булған
Беренсе донъя һуғышы ваҡытында баш күтәреүсе ғәрәптәр баҫып ала (шулай уҡ ҡара: Лоуренс Аравийский). Һуғыштан һуң Хиджаз ғәрәп короллегенә, һуңынан Сәғүд Ғәрәбстанына инә. 1925 йылда британ Трансиордания протекторатына (хәҙерге Иорданияның алдағыһына) бирелә.

# Ғәҡәбә
## Иҡтисады

1980 йылдарҙа Ираҡтан нефть үткәргестәр төҙөү арҡаһында ҡала һәм порт көслө үҫеш кисерә.
2001 йылда туризм, хеҙмәт күрһәтеү секторын һәм сәнәғәтте үҫтереү маҡсатында Ғәкәбәла махсус иҡтисади зона (ASEZ) ойошторола.

# Ғәҡәбә
## Транспорты

Ғәкәбәла Иорданияның берҙән-бер диңгеҙ порты бар. Arab Bridge Maritime компанияһы Ғәкәбә һәм мысыр ҡалалары Таба һәм Нувейба менән паром бәйләнеше ойоштора.

# Ғәҡәбә
## Туғандаш ҡалалар

* Санкт-Петербург, Рәсәй (2003)
# Риханиә

Риханиә (йәһ. רִיחָנִיָּה‎, адыг. Рихьаные, ғәр. الريحانية‎) — Израилдең Төньяҡ округында урынлашҡан черкес ауылы. Мером-һа-Гәлил төбәк шураһына ҡарай.

# Риханиә
## Географик урынлашыуы

Риханиә урындағы шураһы Төньяҡ округынын төньяғындараҡ, Цфат ҡалаһынан 12 саҡрым алыҫлығында, Ливан сигенән иһә 11 саҡрым алыҫлығында урынлашҡан.
Ошо тораҡ пункттар менән сиктәш: көнсығыштан Мошав Альма, көньяҡ-көнбайыштан Керен-Бен-Зимра, көнбайыштан Баръам, көньяҡ-көнбайыштан Йырон, көньяҡ-көнсығыштан Дишон һәм Рамот-Нафтали.
Риханиә урындағы шураһы таулы зонала (тау һыртының иң алдында) урынлашҡан. Тораҡ пункттағы диңгеҙ кимәленән уртаҡ бейеклек 705 метр тәшкил итә. Төньяғында Нахал-Дишон тәбиғәт резерваты урынлашҡан

# Риханиә
## Тарихы

Риханиә 1878 йәки 1880 йылда барлыҡҡа килгән.
Риханиә — Израилдәге ике черкес ауылының береһе. Икенсеһе — Кфар-Кама, 1950 йылда урындағы шура итеп танылды.

# Риханиә
## Халыҡ

Израилдең Үҙәк статистика бюроһы мәғлүмәтенә ярашлы, 2020 йыл башында халыҡ һаны 1 195 кеше тәшкил итте.
# Пугуй-Яха

Пугуй-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Пугуй-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300075534
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307553
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бал ҡорто ағыуы

Яңы йыйылған бал ҡорто ағыуы үтә күренмәле, аҙ ғына һарғылт төҫтә, тәме әсе һәм ҡырҡыу була.Үҙенсәлекле хуш еҫле.
Ҡорт ағыуының удель ауырлығы 1,1313-кә тигеҙ, pH 4,5-5,5 һыуҙағы иретмәһендә. Ағыу 40 % ҡоро ҡалдыҡтарҙан тора, шуға күрә һауала тиҙ кибә. Шуға ҡарамаҫтан токсик үҙенсәлеге оҙаҡ һаҡлана.
# Синк-Ях

Синк-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Негус-Ях йылғаһының һул ярына тамағынан 267 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Синк-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048229
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204822
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Богородский ауыл Советы (Благовещен районы)

Богородский ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Благовещен районы муниципаль районындағы административ-территориаль һәм муниципаль берәмек.

# Богородский ауыл Советы (Благовещен районы)
## Тарихы

Ауыл биләмәһе Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә статусына эйә.
# Оҙатыу (йыр)

«Оҙатыу» (рус. «Проводы») — башҡорт халыҡ йыры, оҙон, һалмаҡ көй.

# Оҙатыу (йыр)
## Тарихы

Куйбышев өлкәһе Оло Глушица районы Ташбулат ауылында йәшәүсе Ғәбдрәшит Ибраһимовтан (1916 йылғы) Ниғмәт Шоңҡаров 1961 йылда магнит таҫмаһына яҙҙырып ала. Композитор Камил Рәхимов нотаға һала. — Ғилми архив, ф. 3, оп. 23/6, л.31..
«Оҙатыу» тарихи йырҙар төркөмөнә ҡарай. Ул халҡыбыҙ тарихына ҡағылышлы күренеште һүрәтләүгә ҡоролған. Рәсәй империяһына үҙ теләктәре менән ҡушылғандан һуң, башҡорттарға Рәсәйҙең көнсығыш сиктәрен Тубыл йылғаһынан алып Яйыҡ буйлап Гурьев ҡалаһына тиклем һүҙылған Ырымбур линияһын һаҡлау бурысы йөкмәтелә. 17 (20) йәштән алып 45 йәшкә тиклемге һәр башҡорт үҙ кейеме, үҙ ҡоралы һәм үҙ аты менән хәрби хеҙмәткә алына. Бынан тыш халыҡ ғәскәрҙе аҙыҡ-түлек менән тәьмин итергә тейеш була.
Шулай итеп, башҡорт ир-егеттәре Рәсәй империяһының һәр бер хәрби походында ҡатнаша. 1812 йылғы Ватан һуғышына башҡорттар 30-ға яҡын полк туплап ебәрә һәм Парижды алыуҙа ҡатнаша. Тыуған ил һәм тыуған ерҙе һаҡлау һәр башҡорттоң изге бурысы тип иҫәпләнә. «Оҙатыу» йырында ил һаҡларға китәсәк ир-егет тыуған иле өсөн башын һалырға ихтималлығын да тоҫмаллай, әммә исеме халҡының хәтерендә мәңге һаҡланасағына ышана.

# Оҙатыу (йыр)
## Йырҙың тексы

    Ыласын да ҡоштоң, ай, балаһы
    Бауҙа ғына тыуып та бауҙа үҫә.
    Егет кенә тигән ир-арыҫлан
    Яуға ғына барып та яуҙа үлә.
    Йырҙар яҙҙым Урал тауҙарына,
    Иҫтәлеккә булып та ҡалһын тип.
    Яуҙа йөрөп иҫән ҡайталмаһам,
    Урал тауы иҫкә алһын тип.
# Гоголев Кронид Александрович

Кронид Александрович Гоголев (1926 йылдың 13 июле, Прутское ауылы, Новгород губернаһы — 2013 йылдың 10 апреле, Сортавала, Карелия Республикаһы) - Россия Федерациясының халыҡ рәссамы, Россия Дәүләт премияһы лауреаты, РСФСР һәм Карелия Бассрҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

# Гоголев Кронид Александрович
## Биография

Кронид Гоголев 1926 йылдың 13 июлендә Новгород губернаһы Прутское ауылында дин әһеле ғаиләһендә тыуа.
1941 йылда ете йыллыҡ мәктәп мәктәпте тамамлай. 16 йәштә фронтҡа эләгә, Бөйөк Ватан һуғышын үтә, 1950 йылда демобилизациялана.
1953-1957 йылдарҙа Ленинград сәнғәт-график педучилищеһында уҡый, уны тамамлағас, Карелияға саҡырыу буйынса Кистень ҡасабаһына китә. 1961 йылдан Сортавала ҡалаһының балалар сәнғәт мәктәбендә рәсем уҡытыусыһы булып эшләй. 1966 йылда Т.А. Гоголев ситтән тороп Герцен исемендәге университеттың сәнғәт-графика факультетын тамамлай.
Рәссам беренсе тапҡыр ағасҡа мөрәжәғәт итә, бер аҙҙан ул уның ижадының төп материалына әүерелә. 1985 йылда Кронин Гоголев Карелия Рәссамдар берлегенә ҡабул ителә. 1989 йылда Сортавалала рәссамдың шәхси күргәҙмә залы асыла.
Т.А. Гоголев эштәре Мәскәүҙә декоратив-ғәмәли сәнғәт музейында, политехника музейында, Санкт-Петербург этнография музейында, Валаам утрауында музейҙа, АҠШ, Япония, Германия, Финляндия, Швецияның шәхси коллекцияларында урынлашҡан. Айырым алғанда, рәссамдың әҫәрҙәре Владимир Путин, Борис Ельцин, Анатолий Чубайс һәм башҡа бик күп танылған Россия һәм сит ил шәхестәренең шәхси коллекцияларында бар.
2013 йылдың 10 апрелендә Сортавала ҡалаһында вафат була.

# Гоголев Кронид Александрович
## Ижады

Кронид Гоголев күп һанлы матур картиналар, ағас скульптуралар авторы, әммә уға ағас буйынса рельефлы резьба менән башҡарылған эштәр ҙур танылыу килтерә.
Ҡағиҙә булараҡ, резьба композиция рәссам тарафынан махсус әҙерләнгән йүкә тында, монолит техникала — клеен детальдәр ҡулланмайса башҡарылған. Рәссам , айырым алғанда, ҡышҡы осорға арналған әҫәрҙәр өсөн тәфсирҙәр ҡалдырғанда ағас төҫмөрҙәре менән ҙур эш алып бара.
Гоголев эштәре урыҫ төньяғына, урыҫ төньяҡ тәбиғәтенә, халыҡ көнкүрешенә арналған. Рәссам ижадындағы әкиәт сюжеттарынан тыш, Сортавала, Петрозаводск, Валаам арналған эштәр ҙә табырға була, библия сюжеттары ла, «Калевала» эпосы мотивтары буйынса композициялар ҙә табылған.
# Райнхардтсгримма

Райнхардтсгримма (нем. ) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡасаба. йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡасабала кеше йәшәй. Майҙаны — 53,81 км². Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡасабаның почта индексы һәм автомобиль коды .
# Шилнә

Шилнә — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/78 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Шилнә
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100029036
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102903
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1