# Биг-Мак

«Биг-Мак» (ингл. Big Mac) — McDonald’s компанияһы предприятиеларында тәҡдим ителгән гамбургер. Донъяла, Quarter pounder (Рәсәҙә — «Роял чизбургер») менән бер рәттән, компанияның иң билдәле продукттарының береһе.

# Биг-Мак
## Продукттың һүрәтләнеше

«Биг-Мак» өс телемгә бүленгән күмәстән (иң өҫкө ҡатына кунжут һибелгән), һәр береһе яҡынса 50(±10) грамм тартҡан ике кәтлиттән, бәләкәй генә сыр киҫәгенән, ике телем маринадланған ҡыярҙан, һуғандан, салат япрағынан һәм соустан тора.

# Биг-Мак
## Продукттың һүрәтләнеше
### Варианттары

* «Мега Мак» (ингл. Mega Mac) йәки «Ике ҡатлы Биг-Мак» — 45,4-әр грамлы дүрт кәтлит, тағы бер сыр телеме. Ҡытайҙа, Ирландияла, Сербияла, Японияла, Төркиәлә, Малайзияла һәм Таиландта һатыла. Австралияла, Яңы Зеландияла, Бөйөк Британияла һатылыуҙан туҡтаған; АҠШ менән Канадала осратырға була.
* «Монстер Мак» — һигеҙ кәтлитле гамбургер. Элегерәк Германияла һатылған.
* «Маккинли Мак» (ингл. the Mckinley-Mac — из двух частей) — Аляскалағы тау исеме ҡушылған, шунда ғына һатылған. Тағы Ҙур Биг-Мак (ингл. Bigger Big Mac, һүҙ уйнатыу) билдәле, футбол буйынса 2006 йылғы Донъя чемпионаты осорона промо-продукт.
* Һиндостанда индустар һыйыр ите ашамағанлыҡтан, "Биг-Мак"ты «Махараджа Мак» тип атайҙар һәм һыйыр ите урынына һарыҡ ите менән эшләйҙәр; хәҙер тауыҡ ите менән дә әҙерләнә.
* «Мак малайы» (ингл. Son of Mac), йәки Mini Mac, Baby Mac, — бер ҡатлаулы Биг-Мак. Элек Австралияла, Яңы Зеландияла һатылған, хәҙер «Mac Jr» атамаһы менән АҠШ-та осраштырғылай.
* Израилдә диндарҙар ит ризыҡтары менән һөт ризыҡтарын бергә ашамай, шунлыҡтан Биг-Мактың кашрут төрө һатыла (сырһыҙ).
* Японияла элегерәк ике кәтлиттең береһе урынына йомортҡа (Mega Egg) һәм помидор (Mega Tomato) менән эшләнгән төрҙәре була. Хәҙер ундайҙар эшләнмәй.

# Биг-Мак
## Продукттың һүрәтләнеше
### Махсус соус

Атамаһы 1975 йылғы реклама слоганынан алына — "Биг-Мак"ты бөтә ингредиенттары менән бергә тәүләп тәҡдим итеү (ингл. «Two all beef patties, special sauce, lettuce, cheese, pickles, onions on a sesame seed bun»).

# Биг-Мак
## Тарихы

«Биг-Мак» Пенсильвания штатындағы Питтсбург ҡалаһында бер нисә ресторанға идара иткән тәүге франчайзерҙарҙың береһе Пен Джим Деллигатти (ингл. Jim Delligatti) тарафынан уйлап сығарыла. Башта ул Big Boy ресторанындағы шундай уҡ гамбургерға конкурент ролен уйнай, ләкин тиҙҙән иҫ киткес ҙур популярлыҡ яулай, 1968 йылда АҠШ-тың бөтә штаттарында һатыла башлай.
Бөгөн Биг-Мак бөтә донъяла билдәле. The Economist журналы был гамбургерҙы төрлө илдәрҙәге тормош кимәленең күрһәткесе индексы итеп файҙалана (Биг-Мак индексы), сөнки ул күп илдәрҙә бар һәм ауыл хужалығының төп продукттарынан тора. Инглиз телле илдәрҙә бындай ҡарашты «бургерономика» тип атайҙар.

# Биг-Мак
## Аҙыҡ ҡиммәте

АҠШ-та "Биг-Мак"тың энергетик ҡиммәте — 540 ккал (2260 кДж), унда 29 грамм май, 25 грамм аҡһым бар. Австралияла гамбургер бәләкәйерәк, унда — 480 ккал (2010 кДж), 24,9 грамм май бар.
Төрлө илдә стандарт Биг-Мактың сағыштырма аҙыҡ ҡиммәте (көндәлек тәҡдим ителгән норманан % = %) :
| Ил | Калориялылыҡ | Углеводтар | Аҡһымдар | Майҙар | Күҙәнәклек | Тоҙ | Ауырлығы | Сығанаҡ |
| Аргентина Аргентина | 495 ккал | 42g (14 %) | 24g (32 %) | 26g (47 %) | 2.5g (10 %) | 1083 mg (45 %) | 202g | .ar |
| Австралия Австралия | 480 ккал | 36.2g | 25.3g | 24.9g | 800 mg | 201g | .au 2006 йыл 25 июль архивланған. |
| Бразилия Бразилия | 504 ккал | 41g (14 %) | 25g (33 %) | 27g (49 %) | 3.5g (14 %) | 1023 mg (43 %) | .br 2007 йыл 20 март архивланған. |
| Канада Канада | 540 ккал | 44g (15 %) | 24g | 29g (45 %) | 3g (12 %) | 1020 mg (43 %) | 209g | .ca 2007 йыл 11 декабрь архивланған. |
| Хорватия Хорватия | 495 ккал | 40g (15 %) | 27g (36 %) | 25g (37 %) | 3g (12 %) | 2300 mg (46 %) | 219g | .hr 2022 йыл 9 май архивланған. |
| Чехия Чехия | 495 ккал (25 %) | 40g (15 %) | 27g (36 %) | 25g (37 %) | 3g (12 %) | 2300 mg (46 %) | 219g | .cz 2012 йыл 5 март архивланған. |
| Дания Дания | 497 ккал | 43g | 27.1g | 24.1g | 219g | .dk 2007 йыл 12 октябрь архивланған. |
| Эстония Эстония | 495 ккал | 40g | 27g | 25g | 2300 mg | 219g | .ee(недоступная ссылка) |
| Финляндия Финляндия | 495 ккал | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | 219g | .fi |
| Франция Франция | 492 ккал | 38.9g | 26.2g | 25.8g | 4.2g | 900 mg | .fr |
| Германия Германия | 495 ккал | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | 221g | .de 2012 йыл 16 июль архивланған. |
| Греция Греция | 490 ккал | 42.5g | 27g | 24g | 5g | 2000 mg | .gr 2009 йыл 2 май архивланған. |
| Гонконг Гонконг | 510 ккал | 39g | 25g | 28g | 870 mg | .hk 2012 йыл 13 июнь архивланған. |
| Венгрия Венгрия | 495 ккал (25 %) | 40g (15 %) | 27g (36 %) | 25g (37 %) | 3g (12 %) | 2300 mg (46 %) | .hu(недоступная ссылка) |
| Италия Италия | 505 kcal | 43g | 27g | 25g | 4g | .it(недоступная ссылка) |
| Япония Япония | 545 kcal | 42.7g | 26.1g | 25.8g | 2g | 864 mg | 216g | .jp 2007 йыл 16 ғинуар архивланған. |
| Малайзия Малайзия | 484 kcal | 46g | 26g | 23g | 730 mg | 209g | .my 2007 йыл 4 август архивланған. |
| Мексика Мексика | 600 kcal | 50g | 25g | 33g | 4g | 1050 mg | 219g | .mx |
| Нидерланды Нидерланд | 495 kcal | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | .info(недоступная ссылка) |
| Новая Зеландия Яңы Зеландия | 464 kcal | 33.9g | 24g | 25.4g | 1020 mg | 195g | .nz 2008 йыл 10 апрель архивланған. |
| Норвегия Норвегия | 495 kcal (25 %) | 40g (15 %) | 27g (36 %) | 25g (37 %) | 3g (12 %) | 2300 mg (46 %) | .no |
| Польша Польша | 495 kcal | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | .pl |
| Россия Рәсәй | 510 kcal | 41g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | 208g | .ru 2013 йыл 3 август архивланған. |
| ЮАР КАР | 559 kcal | 49.3g | 27.7g | 24.89g | 4.6g | 801.98 mg | .za 2008 йыл 30 октябрь архивланған. |
| Республика Корея Корея Республикаһы | 535 kcal | 46g (14 %) | 27g (45 %) | 29g (57 %) | 750 mg (22 %) | 219g | .kr 2010 йыл 29 сентябрь архивланған. |
| Швеция Швеция | 495 kcal | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | .info(недоступная ссылка) |
| Швейцария Швейцария | 495 kcal | 40g | 27g | 25g | 3g | 2300 mg | .info(недоступная ссылка) |
| Великобритания Бөйөк Британия | 493 kcal | 44g | 26.7g | 22.9g | 5.9g | 2000 mg | .uk 2006 йыл 5 май архивланған. |
| США АҠШ | 540 kcal | 45g (15 %) | 25g (45 %) | 29g (45 %) | 3g (12 %) | 1040 mg (43 %) | 214g | .us 2008 йыл 10 апрель архивланған. |