yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Нембас

Нембас — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Покшеньга йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Нембас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000038115
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003811
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Первомайский ауыл советы (Салауат районы)

Первомай ауыл советы — Башҡортостандың Салауат районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — ауыл Первомайский.

# Первомайский ауыл советы (Салауат районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Анкара зәғферәне

Анкара зәғферәне, йәки анкара крокусы (лат. Crocus ancyrensis, төр. Ankara çiğdemiAnkara çiğdemi) — зәғферән, һуған төплө, ҡыяҡ япраҡлы, ҡыҙғылт күк төҫтәге ҡыңғырау сәскәле күп йыллыҡ үлән үҫемлек; бал ҡорттары уның һеркәһен яратып йыя. Зәғферәндәр төркөмөнән (Crocus) Ирис ғаиләһенән, йәки Касатиклылар (Iridaceae). Төркиә эндемигы, Халыҡ-ара тәбиғәтте һаҡлау союзы (IUCN) классификацияһына ярашлы, юғалыу ҡурҡынысы артыҡ янамай (LC). Атамаһын Анкараның боронғо исеменән алған — Ancyra.

# Анкара зәғферәне
## Таралыуы

Төркиәнең төньяҡ-көнсығышында һәм Үҙәк Анатолияла ҡырағай тәбиғәт шарттарында үҫә. Амасья, Анкара, Болу, Чорум, Кастамону, Ҡыршәһәр, Ҡайсери, Кахраманмараш, Самсун, Сивас һәм Йозгат илдәрендә киң таралған. 1000-1600 метр бейеклектә, ҡаялы тупраҡта, ҡоро бейек таулы урмандарҙа һәм ҡоро болондарҙа, ҡыуаҡлы һәм ылыҫлы урмандарҙа үҫә. Һыуыҡҡа сыҙамлы, эҫене яратмай, һыу ярата.
Европала һуған төплө баҡса үҫемлеге сифатында үҫтерелә һәм "Golden Bunch" (алтын гөлләмә) атамаһы менән билдәле.

# Анкара зәғферәне
## Ботаник тасуирламаһы

Зәғферән, йәки анкара крокусы - һуған төплө күп йыллыҡ үҫемлек, бейеклеге 10-12 сантиметрға етә.
Ғалимдар Уильям Герберт һәм Дж. Мав тарафынан 19 быуатта табылған һәм асылған, 1881 йылда Кью Король ботаника баҡсаларында тикшеренеү эштәре үткәргәндән һуң үҙ аллы төр булараҡ танылған.
Анкара крокусының һуған төбө тиресәнең үрелгән сүстәре барлыҡҡа килтергән ҡаты селтәрле тәңкәләр менән ҡапланған. Инглиз ботанигы Дж. Мав (1886 й.) (ингл. G. Maw) классификацияһына ярашлы, төҙөлөшө буйынса Crocus ancyrensis һуған төплөләр Crocus секцияһына ҡарай.
Япрағы тар, киңлеге 0.5-1 мм, сәскә атҡандан һуң оҙонлоҡҡа һуҙылалар. Сәскәһе сағыу ҡыҙғылт һары - һары төҫтә, асыҡ һаплы ҙур булмаған «бокал»ға оҡшаған, таждары асыла барған һайын киң йәйелә. Бер һуғандан гөлләмә иллюзияһын хасил иткән бик күп сәскә үҫеп сыға. Ҡар ирегәндән һуң, февраль-март айҙарында сәскә ата. Сәскәләнеү осоро 20 көнгә тиклем һуҙыла.
Анкара крокусының һары зәғферән (Crocus flavus) менән тышҡы оҡшашлығы бар, әммә унан алтынланғаныраҡ төҫө һәм нескәрәк япраҡтары менән айырыла.
Крахмал һәм шәкәр миҡдары күп булғанлыҡтан, был үҫемлектең һуған төбөн элегерәк сей һәм бешерелгән көйө ашамлыҡ итеп ҡулланғандар, әммә, шул уҡ төбәктә киң таралған крокус менән тышҡы оҡшашлығы булған ағыулы көҙгө сәскә (Colchicum) менән бутағанлыҡтан, крокустың һуған төбөн ашау туҡтатылған.

# Анкара зәғферәне
## Таксономия

Вид Анкара зәғферәне баш. лат. Зәғефрән/Crocus төркөмөнөң ярым ғаиләһенә лат. Crocoideae баш. лат. Ирислылар/Iridaceae ғаиләһенә баш. лат. күп йыллыҡ Спаржа сәскәлеләр/Asparagales отрядына ҡарай.
| | | | тағы ла 24 ғаилә (APG II системаһына ярашлы) | | | тағы ла 30 төргә яҡын | |
| | рәт Спаржа сәскәлеләр | | | ярым ғаиләһе Котовниковыйҙар | | | төр Анкара зәғферәне |
| бүлек Сәскәлеләр | | | ғаиләһе Ирислылар | | | тармаҡ Зәғферән | |
| | тағы ла 44 сәскәле үҫемлектәр рәте (APG II системаһына ярашлы) | тағы ла 44 сәскәле үҫемлектәр рәте (APG II системаһына ярашлы) | | тағы ла 4 ярым ғаиләһе (APG II системаһына ярашлы) | тағы ла 4 ярым ғаиләһе (APG II системаһына ярашлы) | | тағы ла 80 төргә яҡын |
# Хужин Валерьян Дәүләтша улы

Хужин Валерьян Дәүләтша улы (3.1.1942, БАССР-ҙың Салауат районы Шәрип ауылы — 18.2.2002) — агроном, ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1982), иҡтисад фәндәре докторы (1999). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1995) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1991), Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы оличнигы (1996) һәм БАССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1984). 60 ғилми хеҙмәт авторы. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының 12-се саҡырылыш депутаты, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың 1-се саҡырылыш депутаты.

# Хужин Валерьян Дәүләтша улы
## Биографияһы

Валерьян Дәүләтша улы Хужин 1942 йылдың 3 ғинуарында БАССР-ҙың Салауат районы Шәрип ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа.
1970 йылда Өфө ҡалаһында Башҡортостан ауыл хужалығы институтының агрономия факультетын тамамлай. Йүнәлтмә менән Тәтешле районында эш башлай.

# Хужин Валерьян Дәүләтша улы
## Тормош юлы һәм хеҙмәт ҡаҙаныштары

1971 йылдан Тәтешле районының С. М. Киров исемендәге колхозында баш агрономы була.
1974 йылда Тәтешле районы «Урал» колхозы рәйесе.
1987 йылдан башлап Бөрө районында хеҙмәт итә: тәүҙә тәжрибә‑производство хужалығы директоры була.
1988 йылдан алып Район халыҡ депутаттары советының башҡарма комитеты рәйесе,
1992 йылдан — Бөрө районы хакимиәте башлығы.
1998 йылдан башлап Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты (БНИИСХ) директорының 1‑се урынбаҫары. Фәнни хеҙмәттәре ауылды социаль‑иҡтисади яҡтан үҫтереү, ауыл хужалығы производствоһының һөҙөмтәлелеген арттырыу проблемаларына һ. б. мәсьәләләргә арналған.
Хужин Валерьян Дәүләтша улы 60‑тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы. БР ЮС‑ының 12‑се, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың 1‑се саҡырылыш депутаты. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының 12-се саҡырылыш депутаты, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың 1-се саҡырылыш депутаты.
2002 йылдың 18 февралендә вафат була. Шәрип ауылында ерләнгән.

# Хужин Валерьян Дәүләтша улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1995)
* Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы оличнигы (1996)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1991)
* ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1982)
* иҡтисад фәндәре докторы (1999)

# Хужин Валерьян Дәүләтша улы
## Хеҙмәте

* Экономическая эффективность повышения плодородия серых лесных почв северной лесостепной зоны РБ. Уфа, 1997; Опыт и проблемы аграрной реформы и пути социально‑экономического развития сельского района. Уфа, 2000.
# Мина Кешвар Камаль

Мина Кешвар Камаль (пушту مينا کشور کمال Мина булараҡ киң билдәле; 27 февраль 1956 йыл — 4 февраль 1987 йыл) — афған феминисткаһы, ҡатын-ҡыҙҙарҙың хоҡуҡтары өсөн көрәшсе һәм Афғанстан ҡатын-ҡыҙҙарының революция ассоциацияһына нигеҙ һалыусы, 1987 йылда сәйәси маҡсатта үлтерергә маташыу һөҙөмтәһендә һәләк була.

# Мина Кешвар Камаль
## Биографияһы

Мина Кешвар Камаль 1977 йылда Кабул университеты студенты булараҡ Афғанстан ҡатын-ҡыҙҙарының революцион ассоциацияһы (RAWA) нигеҙ һала, ассоциацияның бурысы — ҡатын- ҡыҙҙарҙың тиңлеге һәм белем алыуға хоҡуғы өсөн көрәш, ә билдәләнгән маҡсаты — «иҙелгән Һәм үҙ фекерҙәренән мәхрүм булған Афғанстан ҡатын-ҡыҙҙарына тауыш биреү». 1979 йылда, уның фекеренсә,1979 йылда, уның фекеренсә, СССР-ҙан идара ителгән марионеткалы Афғанстан хөкүмәтенә ҡаршы кампания үткәрә. 1981 йылда ике телле Payam-e-Zan («Послание женщины») феминистик журнал, сығара. Шулай уҡ ҡасаҡ балаларға һәм уларҙың әсәләренә ярҙам итеү, медицина ярҙамы күрһәтеү һәм практик күнекмәләргә өйрәтеү өсөн Watan Schools ойоштора.
1981 йылдың аҙағында Франция хөкүмәте саҡырыуы буйынса Мина Франция Социалистик партияһы съезында Афғанстан ҡаршылыҡ күрһәтеү хәрәкәте вәкиле булып сығыш яһай. Борис Пономарёв етәкселегендәге совет делегацияһы, еңеү ишараһында ҡулын күтәргән Минаны ҡатнашыусылар дәррәү сәләмләгәс, залдан сығып китә.
2006 йылдың 13 ноябрендә «Time» журналы махсус сығарылышта Минаны «60 азия геройҙары» исемлегенә индерә һәм унда былай тип яҙыла: «Уға үлгәндә 30 йәш кенә булһа ла, Мина ҡатын-ҡыҙ хоҡуҡтары өсөн белем көсөнә нигеҙләнгән афған хәрәкәте орлоҡтарын сәсеп өлгөрә».

# Мина Кешвар Камаль
## Үлеме

Мина Камаль 1987 йылдың 4 февралендә Кветтала (Пакистан) үлтерелә. Үлтереүселәрҙең шәхесе тураһында фекерҙәр төрлөсә, ләкин киң мәғлүмәт саралары фаразлауынса, ул ХАД (дәүләт именлеге министрлығы), Афғанстандың махсус хеҙмәте агенттары, йә иһә фундаменталист-мөжәһиттәрҙең лидеры Гөлбеддин Хекматийәр була.
Камаль 1986 йылдың 12 ноябрендә Хекматийәр агенттары тарафынан үлтерелгән Афғанстанды азат итеү Маоистик ойошмаһы лидеры Фәиз Әхмәдтә кейәүҙә була. Уларҙың өс балаһы була, уларҙың ҡайҙалығы әлегә билдәһеҙ.
# Студенка (Белая ҡушылдығы)

Студенка — Рәсәйҙәге йылға. Белгород өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белая йылғаһының уң ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Студенка (Белая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Айдар йылғаһы Рәсәй менән Украина сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Северский Донец (бассейндың рәсәй өлөшө), йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400412107000013083
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001308
* Бассейн коды — 05.01.04.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Десна (Днепр ҡушылдығы)

Десна́ (укр. Десна) — Рәсәйҙең Европа өлөшө һәм Украина территорияһынан ағыусы ҙур йылға, Днепрҙың һул ҡушылдығы, уның ҡушылдыҡтары араһында иң оҙоно. Йылға оҙонлоғо — 1130 км. Тамағынан алып Новгород-Северскийға (535 км) саҡлы суднолар йөрөй, Жуковкаға тиклем (выше Брянскиҙан юғарыраҡ) суднолар даими йөрөмәй. Бассейнының майҙаны — 88,9 мең км².

# Десна (Днепр ҡушылдығы)
## Атаманың килеп сығышы

Атаманы иҫке славян телендәге — төп слав. дєснъ — «уң» һүҙенән килеп сыҡҡан тип аңлаталар. Әгәр ағымына ҡаршы барһаң, Десна — уңда ятҡан йылға, Днепрҙың уң ҡушылдығы.

# Десна (Днепр ҡушылдығы)
## Тасуирлау

Десна сығанағы Смоленск ҡалҡыулығы биләмәләренән, Ельня янындағы Голубев Мох торф һаҙлығынан башлана. Рәсәйҙең Смоленск һәм Брянск өлкәләре, Украинаның Чернигов, Сумы һәм Киев өлкәләре буйлап аға. Киевтың төньяҡ ситендә Днепрға ҡушыла.
Йылғаның үрге ағымында ярҙары уйһыу һәм һаҙлыҡлы, Брянскиҙан аҫҡараҡ уң яры күтәренке була бара. Сейм йылғаһы килеп ҡушылғандан һуң, йылға үҙәне киңәйә, ҡылымыҡтар (проток) һәм иҫке йылға үҙәндәре (старица) күбәйә. Йылғала боҙ туңыу декабрҙән апрель башына саҡлы дауам итә. Яҙ көслө ташҡындар була. Йылға тамағында һыу тотоноу 360 м³/сек тәшкил итә.
Десна йылғаһы һыуының минералләшеүе (Чернигов ҡалаһы) уртаса: яҙғы ташҡында — 271 мг/дм³; йәйге-көҙгө урта кимәле — 351 мг/дм³; ҡышҡы урта кимәле — 376 мг/дм³ тәшкил итә.
Боронғо дәүерҙәрҙән бирле Десна Киев ерҙәрен Дон бассейны (Сейм буйлап) һәм Ока бассейны менән (Болва буйлап) тоташтырыусы мөһим транспорт юлы булған. Деснаның уң ярында Хотылёво ауылының төньяҡ-көнбайыш ситендә Рус тигеҙлегендә һирәк осраған һәм бик үҙенсәлекле булған граветт тибындағы острий формаларына эйә булған Хотылёво II (Брянскиҙан 20 км-ға үргәрәк) палеолитик торағы (стоянка) урынлашҡан. Пушкари ауылы янында (Украина ҡалаһы Новгород-Северскийҙан 18-20 км төньяҡҡараҡ) һуңғы палеолитик һәйкәлдәр: Пушкари I, Погон, Бугорок (Пушкари IX) урынлашҡан.
Смоленск өлкәһендәге иң ҙур һәм әһәмиәтле һыу объекты булып Десна йылғаһы ярында торған Десногорск ҡалаһындағы Смоленск АЭС-ы ихтыяжы өсөн төҙөлгән Десногорский һыуһаҡлағысы тора.

# Десна (Днепр ҡушылдығы)
## Ҡушылдыҡтары

* Уң ҡушылдыҡтары: Убедь, Мена, Снов, Белоус, Замглай, Судость, Болдачевка, Габья, Сеща, Стрижень.
* Һул ҡушылдыҡтары: Любич, Остёр, Сейм, Дочь, Ветьма, Присмара, Болва, Снежеть, Навля, Нерусса, Ивотка, Шостка, Знобовка, Свига, Вересочь, Смолянка (түбәнге), Смолянка (үрге).

# Десна (Днепр ҡушылдығы)
## Десна буйындағы ҡала һәм ҡасабалар

* Смоленск өлкәһендә: Ельня, Десногорск һәм Екимовичи ауылы.
* Брянск өлкәһе: Снопот ауылы, Жуковка (Ветьманың һул ҡушылдығы тамағы), Гостиловка, Сельцо, Брянск, Выгоничи, Трубчевск, Белая Берёзка ҡала тибындағы ҡасабалары.
* Чернигов өлкәһе: Новгород-Северский, Короп, Сосница, Макошино ҡала тибындағы ҡасабалары, Куковичи, Максаки, Ушня ауылдары, Чернигов, Остёр, Десна ҡала тибындағы ҡасабаһы.
* Сумы өлкәһе: Пироговка ауылы.
* Киев өлкәһе: Хотяновка, Пирново, Боденьки, Высшая Дубечня, Пуховка ауылдары.
# Му-Хот-Соим (Ун-Хора-Юган ҡушылдығы)

Му-Хот-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ун-Хора-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Му-Хот-Соим (Ун-Хора-Юган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022584
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302258
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# 1983 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1983 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1983 MCMLXXXIII |
| Юлиан стилендә | 1982 — 1983 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2735 — 2736 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7491 — 7492 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5743 — 5744 ה'תשמ"ג — ה'תשמ"ד |
| Мосолман календары | 1404 — 1405 |
| Боронғо әрмән календары | 1432 ԹՎ ՌՆԼԲ |
| Ҡытай календары | 4679 — 4680 (с 13 февраль) 壬戌 — 癸亥 чёрная собака — чёрная свинья |
| Эфиопа календары | 1975 — 1976 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2039 — 2040 |
| - Шака самват | 1905 — 1906 |
| Иран календары | 1361 — 1362 |
1983 (бер мең туғыҙ йөҙ һикһән өсөнсө) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1983 йылы, 2 мең йыллыҡтың 983 йылы, XX быуаттың 83 йылы, XX быуаттың 9 ун йыллығының 3 йылы, 1980 йылдарҙың 4 йылы.

# 1983 йыл
## Вафат булғандар

* 20 май — Иҫәнғолов Фәрит Әхмәҙулла улы (1928—1984), шағир, яҙыусы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1970).
# «Һаҡмар» ял йорто

«Һаҡмар» ял йорто рус. Дом Отдыха «Сакмара» — Рәсәй, Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районындағы юҡҡа сыҡҡан торама.

# «Һаҡмар» ял йорто
## Географияһы

Ял йорто Һаҡмар йылғаһының һул ярында округ үҙәге Ҡыуандыҡ ҡалаһынан төньяҡ-көнбайыштараҡ, 6 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

# «Һаҡмар» ял йорто
## Климаты

Климаты уртаса-континенталь. Йыл миҙгелдәре аныҡ айырылып тора. Район буйынса уртаса температура +4,0$^о$С -тән +4,8$^о$С-ҡа тиклем үҙгәрә. Йылдың иң һалҡын айы — ғинуар, уртаса айлыҡ температураһы яҡынса −20,5$^о$С — 35 $^о$С. Атмосфера яуым-төшөмө бер йыл эсендә 300-ҙән алып 450—550 миллиметрға етә, шуның менән бергә күпселек өлөшө яҙғы-йәйге осорға (70 процент самаһы) тура килә. Ҡар япмаһы тотороҡло, уның дауамлылығы уртаса 150 көн тәшкил итә.

# «Һаҡмар» ял йорто
## Тарихы

Ял йорто 1950 йылдан алдараҡ Медногорск баҡыр-көкөрт комбинаты тарафынан төҙөлгән. Билдәле булыуынса, был комбинат Рәсәйҙең Ырымбур өлкәһендәге, Урал тау-металлургия компанияһы составына ингән төҫлө метеллургия предприятиеһы. Ул беҙҙең илдә уникаль технология менән металлургия газынан элементар көкөрт (йәки көкөрт кислотаһын) етештерә башлаусы беренсе предприятие була, шуғаса донъяла барлығы бындай ике генә предприятие булған.
Предприятие эшселәрҙең һаулығы тураһында хәстәрлек күргән, ял йорттары төҙөгән, социаль программаларҙы финанслаған. Ял йорто - комбинат эшсәндәре өсөн туризм һәм ял итеү учреждениеһы булып торған, уңайлы шарттарҙа йәшәү һәм туҡланыу тәьмин иткән.
2016 йылға тиклем Ҡыуандыҡ районының Ибраһим ауыл советына ингән, муниципаль берәмектәрҙе үҙгәртеп ҡороуҙан һуң Ҡыуандыҡ ҡала округы составында раҫланған.

# «Һаҡмар» ял йорто
## Халҡы

2002 йылда даими йәшәгән халыҡ һаны - 2 кеше (урыҫ 100%), 2010 йылда - йәшәгән кеше юҡ.
# Кольвож

Кольвож — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ожин йылғаһының һул ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кольвож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012358
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001235
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яңы Ракитянка

Яңы Ракитянка (рус. Новая Ракитянка) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.

# Яңы Ракитянка
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (88 %) йәшәй.
# 2-Серебрянка

Серебрянка 3-сө — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лобва йылғаһының һул ярына тамағынан 191 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# 2-Серебрянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200010966
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201096
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Халыҡтар Дуҫлығы ордены

Халыҡтар Дуҫлығы ордены — Советтар Союзының дәүләт наградаларының береһе. СССР Юғары Советы Президиумы указы менән Совет дәүләте ойошторолоуҙың 50 йыллығы уңайынан 1972 йылдың 17 декабрендә булдырылған. СССР Юғары Советы Президиумының 1980 йылдың 18 июлендәге указы менән ордендың статуты өлөшләтә үҙгәртелә. Ордендың эскиз авторы РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1975) рәссам Александр Борисович Жук. Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән бүләкләү 1991 йылда туҡтатыла.
# Ленгенфельд (Фогтланд)

Ленгенфельд (Фогтланд) (нем. Lengenfeld ) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 7567 кеше йәшәй. Майҙаны — 47,16 км². Диңгеҙ кимәленән 403 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 8485 һәм автомобиль коды V.
# Шоллене

Шоллене (нем. Schollene) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1297 кеше йәшәй. Майҙаны — 65,32 км². Диңгеҙ кимәленән 20 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 14715 һәм автомобиль коды — SDL.
# Глухая (Куро-Искитима ҡушылдығы)

Глухая — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Куро-Искитим йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Глухая (Куро-Искитима ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200012064
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201206
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы (Баҡалы районы)

Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Баҡалы районы муниципаль районының административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге.

# Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы (Баҡалы районы)
## Ауыл биләмәһенең составы

Ауыл биләмәһе составына 4 тораҡ пункты инә:
# Пожма

Пожма — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының һул ярына тамағынан 353 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Пожма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012372
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001237
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Австриялы Леопольд Вильгельм

Леопольд Вильгельм Австрийский (нем. Leopold Wilhelm von Österreich; 5 ғинуар 1614(16140105), Венер-Нойштадт, Австрия — 20 ноябрь 1662, Вена, Австрия) — Австрия эрцгерцогы, империяның фельдмаршалы (1639), Тевтон орденының 46-сы бөйөк магистры, Утыҙ йыллыҡ һуғыштың баш командующийы. Ул Леопольд Вильгельм фон Габсбург исемен йөрөтөүе менән билдәле.

# Австриялы Леопольд Вильгельм
## Биографияһы

Фердинанд II Габсбург һәм Бавария герцогы Вильгельм V ҡыҙы Мария-Анна Баварскаяның кесе улы , император Фердинанд III бер туған ҡустыһы. Императорҙың кесе улы булғанлыҡтан , ул сиркәү карьераһын һайларға тейеш булған: ул Тевтон орденының бөйөк магистры, Бремендың (1635-45) һәм Магдебургтың (1631-38) кенәз -архиепископы , Оломуцтың (1637-62), Хальберштадтың (1628-48), Пассауҙың (1625-62), Бреслауҙың (1656-62) һәм Страсбургтың (1626-62) кенәз-епископы. Шулай ҙа ул тормошоноң ҙур өлөшөн император армияһының полководецы булып торған. Ике тапҡыр уның ағаһы Фердинанд III Утыҙ йыллыҡ һуғыш (сентябрь 1639 — февраль 1643 һәм май 1645 — декабрь 1646) ваҡытында уны армия менән үҙ урынына етәкселек итергә ҡалдырған. Нидерландта 1647—1656 йылдарҙа ул штатгальтерлыҡ иткән сағында Леопольд Вильгельм Францияға ҡаршы һуғышҡан ғәскәрҙәр менән етәкселек иткән .
Утыҙ йыллыҡ һуғыш барышында эрцгерцогтың ғәскәрҙәре 1640 йылда шведтарҙы Богемиянан ҡыуып сығарған, 1645 йылда шведтар Вена янындағы Бригиттенау биҫтәһенә еткәс, ул шведтарҙың авангардына ҙур ҡаршылыҡ күрһәткән.1648 йылда Испан Нидерландының штатгальтеры сифатында ул Берләшкән провинциялар менән ярашыу төҙөгән.
Ағаһы Фердинанд III вафат булғас, эрцгерцог, император тәхетәнә кандидат булып торһа ла , ул Фердинандтың улы Леопольдҡа императорлыҡ власын биргән, һәм 1658 йылда Леопольд Австрияның императоры булып киткән.

# Австриялы Леопольд Вильгельм
## Сәнғәттәге роле

Эрцгерцог вафат булғандан һуң уның хәрби тимер кейем кейгән, ҡулында маршал жезлы тотоп төшөрөлгән бик күп портреттары һәм һындары тороп ҡалған.Ул үҙе итальян телендә бик күп талантлы шиғырҙар яҙған, ләкин ил мәҙәниәтенә индергән иң ҙур өлөшө булып уның Нидерландта йөрөгәндә йыйған сәнғәт коллекцияһы торған. Уның коллекцияһының нигеҙен Нидерландия һәм Венеция оҫталарының эштәре тәшкил иткән. XVI быуаттың таныҡлы голланд рәссамы Давид Тенирс (бәләкәй) яҙған бик күп әҫәрҙәре эрцгерцогтың коллекцияһында булған.Тенирс уның өсөн картиналар яҙып ҡына ҡалмаған, ә уға коллекциялар ойошторорға ла ярҙам иткән.Эрцгерцогтың коллекцияларының күп өлөшөн Англиялағы революциянан һуң илдән сығып киткән инглиз роялистарынан һатып алынған картиналар тәшкил иткән. Хәҙер ул картиналар коллекцияһының төп өлөшө Веналағы сәнғәт тарихы музейында һаҡлана.