yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бардушка

Бардушка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чапша йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Бардушка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100007425
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100742
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ваштранга

Ваштранга — Рәсәйҙәге йылға. Марий Эл Республикаһы/Сыуаш Республикаһы/Киров өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Кокшага йылғаһының уң ярына тамағынан 259 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Ваштранга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Чебоксар ГЭС-ынан Ҡазан ҡалаһына тиклем, Свияга һәм Цивиль йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400712112100000572
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100057
* Бассейн коды — 08.01.04.007
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Autosan

Autosan — Jelcz фирмаһы менән бергә Polskie Autobusy компанияһына ингән поляк автобус етештереү фирмаһы. Фирма продукцияһы Бөйөк Британия, Швеция, Румыния, Венгрия кеүек илдәргә сығарыла. Autosan башлыса ҡала-ара һәм туристик автобустар етештерә ине. 2009 йылдан алып ҡала автобустары ла етештерә башлай — Sancity автобустары төркөмө булдырылды
Аutosan автобустарында ҡулланылған двигателдәр Евро-5 һәм EEV нормаларына яуап бирә.
2008 йылға тиклем танылған марка булып 12- метр оҙонлоғондағы, Cummins (344 л.с.) (Евро-4) двигателле, бейек түбәле, 47 урынлыҡ A1112T Ramzes туристик автобусы булды.

# Autosan
## Продукцияһы

Ҡала автобустары
* 9 Sancity
* 10 Sancity LE
* LF Sancity 12/LE
* 18 Sancity LF — «гармошкалы» автобус.
* Wetlina City
Ҡала яны автобустары
* 10 Lider
* 13 LE Eurolider
* 15 Eurolider LE
Ҡала-ара автобустар
* Eurolider 12
* Eurolider 13
* Lider 9 eco
* Gemini
* Lider
Туристик автобустар
* Gemini Lux
* Lider 9 eco
* Lider
* Ramzes
2009 йылға тиклем автобустар етештереү:
* A10-10T Lider — 6-цилиндрлы Renault двигателе менән (Euro-5) туристик автобус.
* A1012T «Lider» — ҡала-ара автобус
* A08-08T Gemini — Cummins (Euro-5) дизель двигателле туристик автобус.
* A1112T «Sanman» — ҡала-ара автобус
* A0909L «Tramp 2» — ҡала-ара автобус
* H7-10 «Traper» — ҡала-ара автобус
Һуңғы моделдәр:
* Sancity төркөмө — тәпәш иҙәнле ҡала автобусы
* Eurolider төркөмө — туристик һәм ҡала-ара автобус
* Lider 9 eco — ҡала-ара/туристик автобус
Рәсәйҙә Аutosan етештергән автобустарҙы Ырымбур ҡалаһы һатып алған.
# Эдербес

Эдербес — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тулой йылғаһының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Эдербес
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000380
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100038
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Нероварто-Яха

Нероварто-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Харасовая йылғаһының һул ярына тамағынан 142 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Нероварто-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040115
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304011
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сумтынг-Юган

Сумтынг-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ун-Егом-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сумтынг-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022539
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302253
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Истанбул Сапфиры

Истанбул Сапфиры йәки Istanbul Sapphire — үтә бейек бина, 2016 йылға ҡарата Истанбулда һәм Төркиәлә иң бейек бина, ҡала үҙәгендәге Левент эш районында, Büyükdere Avenue урамында урынлашҡан. Istanbul Sapphire 2010 йылда төҙөлөп бөтә, шул заманда бейеклеге буйынса Европалағы дүртенсе урынды биләгән бина була. Беренсе экологик үтә бейек бина. Истанбул Сапфирының ер өҫтөндә 54 ҡаты бар, бейеклеге 238 метр, шпилен дә ҡушып һанағанда — 261 метр. Шпиль биҙәлеш өлөшө булып тора, ә радио антеннаһы түгел. Ҡоролма Tabanlıoğlu Architects тарафынан сауҙа үҙәге һәм күп функциялы проект резиденцияһы итеп төҙөлгән.

# Истанбул Сапфиры
## Урынлашыуы

Бина Босфор күпере менән Солтан Мәхмәт Фәтих күпере аша үткән төп трассалар — Е80 Европа маршруты һәм Otoyol 1 тирәһендә урынлашҡан. Бинанан метрополитендың дүртенсе станцияһына тура сығып була, ишеге — өсөнсө цоколь ҡатында. Бина торған Büyükdere Avenue Истанбул үҙәгенең төп урамдары иҫәбенә инә.
* Босфор боғаҙынан Левент күренеше. Istanbul Sapphire панораманың һул яғында.
* Катамаран Сибус Босфорҙа, ерлектә — Левент һәм үтә бейек биналар. Istanbul Sapphire — һулдан беренсе.
* Босфорҙың Азия яғындағы Һәдивә һарайы баҡсаһынан Левент күренеше. Istanbul Sapphire — уңдан беренсе.

# Истанбул Сапфиры
## Архитектураһы

Истанбул Сапфиры Tabanlıoğlu Architects тарафынан юғары технологиялы структура итеп эшләнгән, ул 64 ҡаттан тора (54 ер өҫтө һәм 10 ер аҫты ҡаты), ҙур парковка, «Sapphire Çarşı» сауҙа үҙәге, гольф майҙаны, бассейн, ресторандар урынлашҡан, бинаның 47 ҡаты торлаҡ ителгән, бөтәһе 187 фатир бар.
Өс ҡат һайын баҡсалар урынлашҡан махсус ҡаттары бар. Баҡсалар компания хакимиәте етәкселегендә тәрбиәләнеп-ҡаралып тора.
Sapphire — Төркиәләге тәүге экологик бина, махсус ике быяла снаряд аша тыштан тәбиғи һауа инә. Шул сәбәпле һауа торошоноң уңайһыҙлыҡтары һәм тышҡы тауыштар ҡамасауламай. Ҡояш яҡтыһы һәм ультрафиолет нурҙар махсус пәрҙәләр системаһы менән көйләнә. Уларға автоматик рәүештә компьютер аша идара ителә.
2011 йылдың мартында 236 метр бейеклектә күҙәтеү майҙансығы асыла.

# Истанбул Сапфиры
## Төҙөлөш эштәре

Проект буйынса төҙөлөш 2006 йылда башлана һәм 2010 йылда тамамлана. 2011 йылдың 4 мартында рәсми асыу тантанаһы була.
Проект 11 339 м² майҙанда төҙөлгән, ҡоролманың дөйөм майҙаны — 157 800 м², шул иҫәптән 35 000 м² — сауҙа үҙәгенең майҙаны.
Проектты эшләүҙә һәм төҙөлөштә ҡатнашҡан компаниялар:
* Kiler GYO (төҙөүсе инвестор)
* Güney Turizm (Mustafa Tatlıcı, участканың хужаһы)
* Biskon Yapı (төҙөлөш компанияһы, Kiler GYO бүлендеге)
* Demsar İnşaat (субподрядсы)
* Tabanlıoğlu Architects (архитектура-проект фирмаһы)
* Ruscheweyh Consult GmbH (биналарға ел баҫымын анализлаусы консалтинг фирмаһы)
# Сәлимов Ниязбай Булатбай улы

Сәлимов Ниязбай Булатбай улы (27 сентябрь 1958 йыл) — ғалим-филолог, журналист, яҙыусы, йәмәғәтсе. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты (1992). Ғафури районының почетлы гражданы.

# Сәлимов Ниязбай Булатбай улы
## Биографияһы

Ниязбай Булатбай улы Сәлимов (Нияз Сәлимов) 1958 йылдың 27 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Ғафури районы Яугилде ауылында тыуған. Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының филология факультетын тамамлағас, хеҙмәт юлын Йөҙимән урта мәктәбендә директор урынбаҫары булып башлай. Шунан бер йыл тыуған ауылы мәктәбендә директор була.
1984 йылда талантлы йәш белгес «Йондоҙ» район гәзите мөхәррире урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнә, биш йылдан республика йәштәренең «Ленинсы» гәзите мөхәррире урынбаҫары итеп үрләтелә. Башҡорт йәштәренең үҙ аллы гәзите «Йәшлек»те булдырыуға ҙур көс һала, уның тәүге мөхәррир урынбаҫары була.
1990 йылда Ниязбай Булатбай улы Ғафури районының «Звезда» — «Йондоҙ» гәзите мөхәррире итеп ҡуйыла. Уның тырышлығы менән.1991 йылда Башҡортостанда тәүгеләрҙән булып үҙ аллы башҡортса «Табын» гәзите донъя күрә. Ырымбур өлкәһе йәмәғәтселеге үтенесе буйынса, ошо гәзит редакцияһы ерлегендә 1993 йылда Ниязбай Сәлимов Ырымбур башҡорттарының «Каруанһарай» гәзитен нәшер итә.
Тиҙ арала абруй ҡаҙанған «Табын» гәзите мөхәррирен «Йәшлек» гәзитенең баш мөхәррире вазифаһына эшкә саҡыралар. Өс йылдан ашыу ваҡыт эсендә ул ошо баҫманың тиражын ике тапкырға тиерлек арттырыуға ирешә.
Бер монография, ике брошюра, балалар өсөн дүрт китап авторы, фәнни йыйынтыҡтарҙа баҫылған тиҫтәләгән хеҙмәте донъя күргән.
1997 йылдан алып Ниязбай Булатбай улы Башҡортостан Президенты Хакимиәтендә эшләй. 2001 йылдан граждандарҙың мөрәжәғәттәре менән эшләү бүлегенә етәкселек итә.
2011—2015 йылдарҙа «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире булып эшләй.
2015 йылдың сентябренән Башҡортостан Республикаһы Милли архивының директор урынбаҫары.
2022 йылдың 16 декабрендә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Почёт грамотаһы менән бүләкләнде.

# Сәлимов Ниязбай Булатбай улы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

* Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы.
* «Табын ырыуы» йәмәғәт ойошмаһының идара рәйесе (февраль, 2017)

# Сәлимов Ниязбай Булатбай улы
## Китаптары

* Ҡурсаҡ булғы килмәне. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1992.
* Атайым йомаҡтары. — Өфө: Китап, 1995.
* Әнүзә һәм шуҡ кәзә. — Өфө: Китап, 1997.
* Бурлинская средняя школа: вчера и сегодня. Уфа: Городская типография, 2000.
* Башҡорт әҙәби теленең публицистика стиле. — Өфө: Китап, 2003.
* Ҡояш — ул ҡош?: Шиғырҙыр. — Өфө: Китап, 2006.
* Ураҡ осоро: Шиғырҙыр. — Өфө: Китап, 2008.
* Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов. — Өфө: Матбуғат донъяһы, 2016.

# Сәлимов Ниязбай Булатбай улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Почёт грамотаһы (2022).
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты (1992).
* Ғафури районының почетлы гражданы.
# Тальбей-Яга-Коче

Тальбей-Яга-Коче — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сира-Ты-Вис йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Тальбей-Яга-Коче
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000065735
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006573
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡасымджанов Рөстәм Машруҡ улы

Ҡасымджанов Рөстәм Машруҡ улы (5 декабрь 1979 йыл) — үзбәк шахматсыһы, гроссмейстер, ФИДЕ версияһы буйынса донъя чемпионы (2004 йыл). Даими йәшәү урыны — Германия.

# Ҡасымджанов Рөстәм Машруҡ улы
## Биографияһы

Рөстәм Машруҡ улы Ҡасымджанов 1979 йылдың 5 декабрендә Үзбәк ССР-ының Ташкент ҡалаһында тыуа. Биш йәшендә шахмат уйнарға өйрәнә. 1994 йылда егеттәр араһында Азия чемпионы булы. 1997 йылдан — гроссмейстер. 1998 йылда ир-аттар араһында Азия чемпионатында тәүге еңеүен яулай. 1999 йылда Ереванда үҫмерҙәр араһында донъя чемпионатында икенсе урын биләй. Эссен (2001 йыл) һәм Памплона (2002 йыл) турнирҙары еңеүсеһе.
2002 йылда Хәйҙәрабад ҡалаһындағы турнирҙа (Һиндостан) Касымджанов Вишванатан Анандтан ғына ҡалышып, икенсе урын ала.
Рөстәм Ҡасымджанов 2004 йылда ФИДЕ-ның нокаут-донъя чемпионатында сенсацион еңеү яулай. Турнир алдынан ул 2640 Эло рейтингына эйә була һәм ФИДЕ-ның рейтинг-исемлегендә 54-се урында тора. Нокаут-донъя чемпионаты Ливияның баш ҡалаһы Триполиҙа үткәрелә, шуға күрә унда Израиль шахматсылары һәм башҡа бик күп көслө гроссмейстерҙар ҡатнашмай. Чемпионат барышында Ҡасымджанов эҙмә-эҙлекле рәүештә Василий Иванчукты (+0-0=2, өҫтәмә партияларҙа 1,5:0,5), Золтан Алмашиҙы (+2-0=0), Александр Грищукты (+1-1=0, өҫтәмә партияларҙа 2:0) һәм Веселин Топаловты (+0-0=4, өҫтәмә партияларҙа 2:0). Финал матчында Касымджанов инглиз гроссмейстеры Майкл Адамсты 4,5:3,5 иҫәбе менән еңә. Төп уйындар алты партиянан тора һәм тигеҙ иҫәпкә тамалана— 3:3 (+2-2=2). Өҫтәмә тиҙ шахмат буйынса ике партияла (25 минут + һәр йәрәштән һуң 10 секунд) Ҡасымджанов беренсе партияла ҡаралар менән уйнай һәм еңә, икенсеһендә тигеҙ иҫәпкә уйнай.
Нокаут-донъя чемпионатында еңгәндән һуң Ҡасымджанов Һиндостандың Пуна ҡалаһындағы турнирҙа еңә.
2005 йылда, Испанияның Линарес ҡалаһындағы абруйлы турнирҙа Ҡасымджанов 10 мөмкинлектән 4 мәрәй генә йыйып, 6-7-се урындарҙы бүлешә.
2005 йыл башында шахмат донъяһын берләштерергә тырышыу процесында Гарри Каспаровҡа ҡаршы матч планлаштырыла, әммә уйын үтмәй.
2005 йылда донъя чемпионы титулын Веселин Топаловҡа тапшыра.
Ҡасымджанов немец Бундеслигаһында Бад Годесберг ҡалаһының шахмат клубы өсөн уйнай.
2000 йылда «Узбекистон ифтихори» маҡтаулы исеменә лайыҡ була.
2004 йылдың 14 июлендә Үзбәкстан президенты Ислам Кәримовтың Указына ярашлы, Рөстәм Ҡасымджанов Темур Әмир ордены менән бүләкләнә.

# Ҡасымджанов Рөстәм Машруҡ улы
## Уйын стиле

Турнирҙа уйын һөҙөмтәләре тотороҡло булмаһа ла, күп шахматсыларҙың екеренсә, уның уйыны тотороҡло. Шуға күрә тигеҙ иҫәпкә тамамланған партиялары бик күп. Ул дебютты ниндәйҙер үҙенсәлек уйлап табыоға тырышмай, хатта бер нисә тапҡыр рәтәтн еңелһә лә. Бик һирәк яъылыша, уйынды яҡшы уҡый белә, әмәм бик йыш еңеү өсөн был ғына етмәй. Магнут Карлсен фекеренсә, Рөстәм — ҡаршы уйнау бик ҡатмарлы булған шахматсыларҙың береһе.
# Медвежья (Сангилька ҡушылдығы)

Медвежья — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сангилька йылғаһының һул ярына тамағынан 269 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Медвежья (Сангилька ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034732
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203473
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Иркслебен

Иркслебен (нем. Irxleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2370 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,07 км². Диңгеҙ кимәленән 129 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39167 һәм автомобиль коды — BK.
# Мазунов Виктор Александрович

Мазунов Виктор Александрович (4 май 1942 йыл — 4 март 2011 йыл) — ғалим-физик. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1998), физика-математика фәндәре докторы (1992), профессор (2002). 1966 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы һәм хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө фәнни үҙәгенең ғилми хеҙмәткәре, 1978 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр, 1985 йылдан — Физика һәм математика бүлегенең лаборатория мөдире, 1994 йылдан — Молекулалар һәм кристалдар физикаһы институтының директор урынбаҫары, 1996 йылдан — директоры, 2007 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр, бер үк ваҡытта 1994—2005 йылдарҙа шунда уҡ лаборатория мөдире, 1995—2006 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Физика-математика фәндәре бүлегенең академик секретары, 1998—2002 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы.

# Мазунов Виктор Александрович
## Биографияһы

Виктор Александрович Мазунов 1942 йылдың 4 майында Омск өлкәһенең Исилькүл станцияһында тыуған.
1965 йылда Мазунов Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
Виктор Александрович Мазуновтың эш урындары: «Востокнефтезаводмонтаж» тресы слесарь-монтажсыһы (1959—1960); БДУ-ның органик химия институтында өлкән техник, инженер (1964—1966); Химия институтының (һуңыраҡ ОФМ) кесе (1969—1978), өлкән (1978—1985) ғилми хеҙмәткәре; СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы ОФМ лабораторияһы мөдире (хәҙер Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми молекулалар һәм кристалдар физикаһы институты, 1985—2004), директор урынбаҫары (1995—1996), директор вазифаһын башҡарыусы (1996—1997), директоры (1997—2007), 2007 йылдан Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге молекулалар һәм кристалдар физикаһы институтының баш ғилми хеҙмәткәре; Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының физика-математика фәндәре бүлеге академик-секретары вазифаһын башҡарыусы (1995—2006).
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты (1998), уның физика-математика фәндәре бүлегендә (секторы) тора.
Мазуновтың ғилми эштәр өлкәһе: химик физика, түбән температуралы плазма физикаһы; тәбиғәт фәндәре тарихы, молекуляр спектроскопия. Ул яңы физик күренеш аса — оҙаҡ йәшәүсе тиҫкәре молекуляр иондар. Шул уҡ ваҡытта уларҙың йәшәү ваҡыты үлсәнгән һәм тарҡалмайынса электрондарҙы эләктереп алыу механизмы асыҡланған.
Мазуновтың уҡыусылары араһында 6 фән докторы һәм 1 фән кандидаты бар.

# Мазунов Виктор Александрович
## Хеҙмәттәре

В. Мазунов — 200-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт авторы, шул иҫәптән:
* Масс-спектрометрия резонансного захвата электронов: метод и ретроспективный обзор. Уфа: БФАН СССР, 1987 (авторҙаш).
* О возможности электронного возбуждения в процессе электронного захвата тепловых электронов молекулами // Докл. АН СССР. 1990. Т. 315, № 4. С. 657—641 (авторҙаш).
* Плазменные колебания в молекулах фуллеренов при электронном захвате // Письма в ЖЭТФ. 2005. Т. 81, № 4. С. 207—211 (авторҙаш).

# Мазунов Виктор Александрович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы,
* Рәсәй Фәндәр академияһы Президиумының Почёт грамотаһы,
* Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының К. П. Краузе исемендәге премияһы.
# Исҡужин Рәмил Кәбир улы

Исҡужин Рәмил Кәбир улы (5 март 1958 йыл) — ғалим-хоҡуҡ белгесе, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Юридик фәндәр кандидаты. Рәсәй Федерацияһы прокуратураһының почётлы хеҙмәткәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Салауат Юлаев ордены кавалеры.

# Исҡужин Рәмил Кәбир улы
## Биографияһы

Рәмил Кәбир улы Исҡужин 1958 йылдың 5 мартында Бөрйән районының Ырғыҙлы ауылында тыуған.
Урындағы урта мәктәптең 10-сы класын 1975 йылда тамамлағандан һуң, Өфө нефть институтына уҡырға инә, әммә атаһының вафатынан һуң уҡыуҙы ҡалдырырға тура килә. 1976—1978 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә.
«Юриспруденция» һөнәре буйынса Башҡорт дәүләт университетын (1984), Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын (1995), РФ Генераль прокуратураһы квалификацияны күтәреү институтын (2005) тамамлаған.

# Исҡужин Рәмил Кәбир улы
## Биографияһы
### Эш урындары

* 1978—1980 йылдарҙа — Бөрйән районының Ырғыҙлы урта мәктәбе уҡытыусыһы,
* 1980—1984 йылдарҙа — Ырғыҙлы ауыл советы рәйесе,
* 1984—1985 йылдарҙа — Күмертау район-ара прокурор ярҙамсыһы,
* 1985 йылда — халыҡ депутаттарының Күмертау район Советы рәйесе урынбаҫары,
* 1985—1994 йылдарҙа — Мәләүез район-ара прокуроры,
* 1994—2000 йылдарҙа — Мәләүез район-ара прокуроры,
* 2000—2002 йылдарҙа — Өфөнөң Совет районы прокуроры,
* 2002—2006 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы прокуроры урынбаҫары.
Рәмил Кәбир улы 2006—2008 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһының Федераль Йыйылышының Федерация советы ағзаһы була, 2007—2011 йылдарҙа — Рәсәй Федерацияһының Федераль йыйылышының бишенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты, Конституция ҡануниәте һәм дәүләт төҙөлөшө буйынса комитет рәйесе урынбаҫары.
2012 йылдан Башҡортостан Республикаһының Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры.
2016—2019 йылдарҙа Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе.
Юридик фәндәр кандидаты. «Наркотиктың законһыҙ әйләнешен иҫкәртеү: Башҡортостан Республикаһы миҫалында» темаһына диссертацияһын 2001 йылда яҡлай (фәнни етәксеһе — фән докторы, профессор И. И. Сыдорук).
Рәсәй тәбиғи фәндәр академияһының ағза-корреспонденты.

# Исҡужин Рәмил Кәбир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһы прокуратураһының почетлы хеҙмәткәре;
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы;
* «Парламентаризм үҫешенә ҡаҙаныштары өсөн» Рәсәй федерацияһы Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһының почёт билдәһе;
* Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы Почёт грамотаһы;
* Салауат Юлаев ордены.
# Трубинская

Трубинская — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мрас-Су йылғаһының уң ярына тамағынан 301 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Трубинская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200008228
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200822
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Гусева

Оло Гусева — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Выя йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8,600 км.

# Оло Гусева
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тура йылғаһы, инештән Тагил йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501212111200004473
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200447
* Бассейн коды — 14.01.05.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2