# Юғары хоккей лигаһы беренселеге

Юғары хоккей лигаһы беренселеге (ЮХЛ-Б, рус. Первенство Высшей хоккейной лиги) — Шайбалы хоккей буйынса Рәсәйҙең хоккей лигаһы. 2015 йылдың 23 июлендә Рәсәй хоккей федерацияһы көсө буйынса өсөнсө килгән Рәсәй чемпионатын үткәреү хоҡуҡтарын өс йылға Юғары хоккей лигаһына тапшыра, һәм шул ваҡытта беренселек барлыҡҡа килә. Элек был ярыштар Рәсәй хоккей лигаһы тип атала ине. Тәүге миҙгелдә 9 команда ҡатнаша, бөтәһе лә Рәсәйҙән. Әлеге ваҡытта лига составында 8 команда. «Ростов» — ЮХЛ беренселегенең ғәмәлдәге чемпионы. «Ростов» һәм «Тамбов» ике тапҡыр ЮХЛ беренселегенең чемпионы исемен яулай.

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Тарихы

Рәсәй хоккей лигаһына үҙгәрештәр кәрәк ине, шуға күрә 2015 йылдың 23 июлендә ЮХЛ Рәсәй хоккей федерацияһынан был ярыштарҙы 2015/2016, 2016/2017 һәм 2017/2018 йылдар миҙгелендә үткәреү хоҡуғын һорап ала. Тәүге миҙгелдә 9 команда ҡатнаша, шуларҙың етәүе РХЛ-да ҡатнашалар ине, ә ҡалған икәүе Йәштәр хоккей лигаһы беренселегенән киләләр.
Икенсе миҙгел алдынан ЮХЛ беренселеген үткәреү хоҡуҡтарын РХФ үҙенә кире ҡайтара. Командалар һаны туғыҙҙан унға тиклем күбәйә: «Челны» хоккей клубы өҫтәлә, ә «Сокол» командаһын «Чебоксар» хоккей клубы алмаштыра. Өсөнсө миҙгел алдынан лига составынан «Славутич» һәм ЦСК ВВС хоккей клубтары сыға, Ҡурғандан «Юниор» хоккей клубы лигала ҡатнашыусыларға ҡушыла, ә Һарытауҙан был миҙгелдә «Кристалл» ҡатнаша.
2018/2019 йылдар миҙгеле алдынан ғәмәлдәге чемпион «Тамбов» хоккей клубы ЮХЛ чемпионатына күсә, Түбәнге Тагилдан «Юниор-Спутник» финанс ауырлыҡтары булғанға күрә эшен тамамларға мәжбүр була. Уларҙың урынына Милли йәштәр хоккей лигаһынан «Красноярские Рыси» һәм «Южный Урал-Металлург» хоккей клубтары ЮХЛ беренселегендә ҡатнашасаҡ.
2019/20 йылдар миҙгелендә ЮХЛ беренселеген «Ырымбур» хоккей клубы тулыландыра, ә Барнаулдан «Алтай» командаһы «Динамо-Алтай» тигән яңы исем ала. Ә лига составынан «Южный Урал-Металлург» хоккей клубы сыға, ә чемпион булған «Ростов» ЮХЛ чемпионатына күсә.

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Миҙгел форматы

Дөйөм алғанда, ЮХЛ беренселегенең бер миҙгеле даими беренселектән һәм плей-офф уйындарынан тора. Ә даими беренселек ике этаптан тора. Тәүге этапта һәр команда беренселектең башҡа командалары менән дүртешәр осрашыу үткәрә. Тимәк, беренсе этапа һәр ҡатнашыусы команда 32 уйын үткәрә. 2015/16 йылдар миҙгелендә икенсе этап алдынан тәүге биш команда «А» төркөмөнә, ә ҡалған дүрт клуб «Б» төркөмөнә берләшәләр ине. Төркөмдәр эсендә һәр команда үҙ дәғүәселәре менән тағы дүртешәр осраша. Ә 2016/17 йылдар миҙгеленән башлап икенсе этапта командалар төркөмдәргә бүленмәйҙәр. Һәр клуб башҡа коллективтар менән беренсе этап һөҙөмтәләре буйынса икешәр осрашыу үткәрә. Тимәк, һәр команда даими миҙгелдә 48 уйын үткәрәсәк.
2019/2020 йылдар миҙгелендә ЮХЛ беренселегенең даими чемпионаты үҙгәрештәр түҙә. Элекке кеүек ике этапҡа бүленмәй. Һәр команда башҡа 7 ете клуб менән алтышар (өс — өйҙә, өс — ҡунаҡта) осрашыу уҙғара. Тимәк һәр команда 42 уйын үткәрә
2018/2019 йылдар миҙгеленән алып бар еңеү өсөн ике мәрәй бирәләр, өҫтәмә ваҡытта һәм булиттар серияһында еңелгән өсөн бер мәрәй бирелә һәм төп ваҡытта отолған өсөн бер мәрәй ҙә бирелмәй.
Федерация кубогы өсөн плей-офф уйындарына даими миҙгел һөҙөмтәләре буйынса тәүге һигеҙ команда эләгәсәк. Комадалар урындарына тап булған «сәсеү» номерҙарын ала. Иң ҙур номерлы командаға ҡаршы иң бәләкәй номерлы команда сыға. Мәҫьәлән, тәүге раундта парҙар ошолай билдәләнә: 1 — 8, 2 — 7, 3 — 6 һәм 4 — 5. Сирекфиналдар өс еңеүгә тиклем булһа, ярымфиналдар һәм Федерация кубогы финалы бер команданың дүртенсе еңеүенән һуң ғына тамамлана. Ярымфиналдарҙа еңелгән ике команда бронза миҙалы өсөн ике осрашыу үткәрә. 2019/2020 йылдар миҙгелендә беренселектә һигеҙ команда ғына ҡатнаша — һәм бөтәһе лә плей-офф уйындарына сыға.

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Командалар
### 2019/2020 йылдар миҙгеле

| Команда | Ҡала | Арена | Нигеҙләнгән | Лигала | Федерация кубогы | Партнёрлыҡ командаһы |
| Динамо-Алтай | Барнаул | Тамашалар һәм спорт һарайы | 2006 | 2015 | — | «Себер» Новосибирск (КХЛ) |
| Красноярские Рыси | Красноярск | Арена-Север, Платинум Арена | 2011 | 2018 | — | «Сокол» Красноярск (ЮХЛ) |
| Кристалл | Һарытау | «Кристалл» СҺ | 1946 | 2017 | — | «Лада» Тольятти (ЮХЛ) |
| Мордовия | Саранск | Боҙ һарайы | 2011 | 2015 | — | — |
| Чебоксар | Чебоксар | Чебоксар-Арена | 1975 | 2016 | — | — |
| Челны | Яр Саллы | Боҙло спорт һарайы | 2004 | 2016 | — | «Рязань» (ЮХЛ) |
| Ырымбур | Ырымбур | «Звёздный» БҺ | 2019 | 2019 | — | «Южный Урал» Орск (ЮХЛ) |
| Юниор | Ҡурған | Н. В. Парышев ис. БСҺ | 2012 | 2017 | — | «Зауралье» Ҡурған (ЮХЛ) |

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Командаларҙың лигала һөҙөмтәләре

2015 йылда Лига барлыҡҡа килгәндән бирле ЮХЛ беренселегендә бөтәһе 15 команда ҡатнаша. 7 команда миҙгелдәрҙең береһендә булһа ла плей-офф ярыштарында ҡатнаша. 3 команда даими миҙгелдән һуң килгән уйындарҙа бер ҙә ҡатнашмай, һәм тик «Мордовия» бар миҙгелдәрҙә лә плей-оффта ҡатнаша.
Таблицала ЮХЛ беренселегенең даими өлөштәре һөҙөмтәләре буйынса командаларҙың урындары һәм ЮХЛ-Б һәр миҙгеленең еткән плей-офф раунды күрһәтелгән (төҫ менән билдәләнгән). Командалар ЮХЛ беренселегендә һөҙөмтәләр әҙәйә барыу менән урынлашҡан.
| Команда | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 |
| Мордовия | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Чебоксар | | 7 | 4 | 3 |
| Юниор | | | 6 | 5 |
| Кристалл | | | 7 | 4 |
| Челны | | 5 | 5 | 6 |
| Динамо-Алтай | 6 | 9 | 8 | 7 |
| Красноярские Рыси | | | | 8 |
| Ырымбур | | | | |
| Ростов | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Южный Урал-М | | | | 9 |
| Тамбов | 3 | 4 | 3 | |
| Юниор-Спутник | 8 | 8 | 9 | |
| Славутич | 4 | 3 | | |
| ЦСК ВВС | 5 | 6 | | |
| Кристалл-Юниор | 9 | 10 | | |
| Сокол | 7 | | | |
| Төҫ | Аңлатмаһы |
| Ҡыҙыл | Федерация кубогы яулаусы |
| Һары | Вице-чемпион |
| Йәшел | Ярымфиналсылар |
| Зәңгәр | Плей-офф ҡатнашыусыһы |
| Яҡты һоро | Плей-оффҡа эләкмәгән команда |
| Һоро | Миҙгелдә ҡатнашмаған команда |

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Миҙалсылар таблицаһы

| Миҙгел | Федерация кубогын яулаусы | Финалсы | Бронза миҙалсы | 4-се урын | Даими беренселек еңеүсеһе |
| 2015/16 | «Тамбов» | «Ростов» | «Мордовия» | «Славутич» | «Ростов» |
| 2016/17 | «Ростов» | «Славутич» | «Мордовия» | «Тамбов» | «Ростов» |
| 2017/18 | «Тамбов» | «Чебоксар» | «Мордовия» | «Ростов» | «Ростов» |
| 2018/19 | «Ростов» | «Мордовия» | «Чебоксар» | «Юниор» | «Ростов» |
| 2019/20 | | | | | |

# Юғары хоккей лигаһы беренселеге
## Бүләктәр

* Федерация кубогы.
* Беренселектең иң яҡшы уйынсыһы.
* Символик состав: ҡапҡасы, ике һаҡсы һәм өс һөжүмсе.
* Беренселектең иң яҡшы баш тренеры.