yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Төп майҙан (Братислава)

Төп майҙан — Братислава Иҫке ҡалаһының үҙәк майҙаны, Братиславаның иң билдәле майҙандарының береһе.
Ҡала үҙәгендә Францискан майҙаны менән йәнәш урынлашҡан, Sedlarskа (Седларский/Шорна) һәм Radničná (Ратушный) урамдары араһында ята.

# Төп майҙан (Братислава)
## Тарих

Хәҙерге майҙан урынында ҡасандыр баҙар торған булған.
Майҙандың ошо исемдәре документаль теркәлгән: 1370 й. — Баҙар майҙаны (круп Markt Platz), й 1373 — Форум (Forum), 1404 йылда (1406 й.) — Маркхт (Markcht), 1434 й. (йәки 1436 й.) — Ринг (Ring), 1668 й. — Граждандар форумы (цивитатис Форумы, Forum civitatis), 1850 й. — Франц-Иосиф майҙаны (Franz Josef-Platz), 1879 й. — Төп майҙан йәки Төп ратуша майҙаны (йәки Hauptplatz Haupt-Rathaus-Platz, tér Fő), 1914 й. — Франц-Иосиф майҙаны (tér József Ferenc), Масарик майҙаны (Masaryk-Platz, Чехословакия Республикаһының тәүге осоронда), 1939, 1945 йылдарҙас(Беренсе Словак республикаһы) Һитлер майҙаны тип атала. Социализм ваҡытында (1948—1989) 4 апрель майҙаны (1945 йыл 4 апрель — Братиславаны совет армияһы ғәскәрҙәре азат итеү көнө) тип аталған
Хәҙерге исеме 1989 йылдың аҙағындағы бәрхәт революцияһынан һуң барлыҡҡа килә.

# Төп майҙан (Братислава)
## Әһәмиәтле объекттары

Майҙан тарихи һәм мәҙәни һәйкәлдәргә бай, унда бер нисә һарай бар. Иң билдәле тарихи объекттар Иҫке ратуша бинаһы, майҙанында урынлашҡан Япония, Греция һәм Францияның илселектәре биналары.
Венгр вексель- аҡса алмаштырыу банкы, Роланд Һарайы, Палудяй Һарайы, Апонь һарайы, Иҫке ратушаның өлөшө булған Кучерфельд һарайы, Губернатор һарайы, Роланд фонтаны (Максимилиан фонтаны). Майҙанда Майер кафеһы бар.

# Төп майҙан (Братислава)
## Хәҙерге заман

Төп майҙанда ХХ быуаттан башлап йыл һайын төрлө мәҙәни саралар, Раштыуа, Пасха байрамдары һәм баҙар-йәрминкәләр үткәрелә.

# Төп майҙан (Братислава)
## Галереяһы

* Fontána námestí na Rolandova
* Hlavné dňa námestie počas
* 2006 námestie na Hlavné Silvestra
* Hlavné námestie - panoráma
* V Hlavné námestie počas Bratislave dňa
* "Zelený dom" v Hlavnom na Bratislave námestí
* Okolie
# Кичерла

Кичерла — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Черная Бездна йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кичерла
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037743
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003774
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нино Катамадзе

Нино Кукуриевна Катамадзе (груз. ნინო ქათამაძე; 21 август 1972, СССР-ҙың Грузин ССР-ы Кобулети ҡалаһы) — грузин джаз йырсыһы һәм композитор.

# Нино Катамадзе
## Биографияһы

Нино Катамадзе Грузияның көньяҡ провинцияһы булған Аджарияла тыуа. 1990 йылда З. П. Палиашвили исемендәге Батуми музыка институтының вокал бүлегенә инә, Мурман Махарадзе класында уҡый. Институтта уҡыған сағында ла, уҡыуын тамамлағас та төрлө төркөмдәр менән бергә сығыш яһай, төрлө музыкаль проекттарҙа ҡатнаша.
1994—1998 йылдарҙа инвалид һәм социаль яҡланмаған артистарға ярҙам итеүсе йәмәғәт хәйриә фонды ойоштора. 1999 йылда Insight төркөмө менән ижади хеҙмәттәшлеге башлана, был хеҙмәттәшлек йырсыға тыуған илендә, Рәсәйҙә, ә 2002 йылда Бөйөк Британияла Грузия көндәрендә ҡатнашҡандан һуң Европала ла билдәлелек килтерә.
2009 йылда йырсы Әзербайжандың баш ҡалаһы Баҡыла ике концерт бирә.
2010 йылдың ғинуарында Рәсәйҙә Бобби Макферриндың «Боббл» вокаль опера-импровизацияһы постановкаһында ҡатнаша.
2011 йылдың ноябрендә Crocus City Hall концерт залында Insight төркөмө менән берлектәге концерты була.
2012 йылдың ғинуарында Лондонда «Ғүмер бүләк ит» хәйриә ойошмаһын рәсми асыу тантанаһында сығыш яһай.
2014 йылда Украинала, Ирина Дубцованы алмаштырып, Х-Факторҙың бишенсе миҙгеленең судьяһы була. Алтынсы миҙгелдә лә жюриҙа ҡатнаша, әммә был миҙгел уның өсөн һуңғыһы була.

# Нино Катамадзе
## Ансамбль Insight

Катамадзе джаз ансамбле «Insight» менән сығыш яһай һәм йырҙар яҙҙыра, уның составына инәләр:
* Гоча Качеишвили — төп гитара, акустик гитара, синтезатор, төркөмдө ойоштороусы
* Уча Гугунава — бас-гитарист
* Давид Абуладзе — барабансы, перкуссионист, синтезатор
* Гия Челидзе (тауыш режиссёры).

# Нино Катамадзе
## Дискография
### Альбомдары

* Nino Katamadze & Insight (2003), переиздан как Black (2006)
* Ordinary Day (2004), переиздан как White (2006)
* Blue (2008)
* Red (2010)
* Green (2011)
* Yellow (2016)

# Нино Катамадзе
## Дискография
### DVD

* Русалка (2008)
* Red Line (2010)

# Нино Катамадзе
## Дискография
### Фильмдарға саундтректар

* Яблоко
* Оранжевое небо
* Дорога к Спасителю
* Русалка
* Жара (2006)
* Инди (2007)
* Домовой (2008)
* Трасса М8 (2008)
* Убить Короля (2008)
* Любовь с акцентом (2012)
* Без границ (2015)
* Коллектор (2016)

# Нино Катамадзе
## Бүләктәре

* 2002 — Иң яҡшы йыл йырсыһы,  «Овация» призы, Грузия
* 2002 — Йыл йырҙары авторы һәм башҡарыусыһы, Грузия
* 2002 — Иң оригиналь музыка өсөн приз, Грузия
* 2003 — Йыл йөҙө, Грузия
* 2003 — Иң яҡшы йыл йырсыһы,  «МЕГА» призы, Грузия
* 2003 — Йылдың иң яҡшы вокаль-инструменталь ансамбле (Нино Катамадзе һәм Insight), «Овация» призы, Грузия
* 2004 — Музыкаға индергән өлөшө өсөн махсус «Одзэла» призы, Грузия
# Аккишный Исток

Аккишный Исток — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы/ Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының һул ярына тамағынан 1978 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Аккишный Исток
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200035043
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203504
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Куба (Серга ҡушылдығы)

Куба — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Серга (Михайлов тоғаны) йылғаһының һул ярына тамағынан 7,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Куба (Серга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020810
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102081
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Брайтунген (Южный Гарц)

Брайтунген (Южный Гарц) (нем. Breitungen (Südharz)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 496 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,52 км². Диңгеҙ кимәленән 250 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6536 һәм автомобиль коды — MSH.
# Сабирйән (исем)

Сабирйән — башҡорт ир-ат исеме.

# Сабирйән (исем)
## Этимологияһы

Сабирйән ғәрәп телендәге сабыр һәм фарсы телендәге йән һүҙҙәре ҡушылып төҙөлгән ир-ат исеме. Түҙемле, сабыр тигәнде аңлата.

# Сабирйән (исем)
## Билдәле кешеләр

Мөхәмәтҡолов Сабирйән Мөхәмәтзакир улы (1890 йыл — 1934 йыл) — сәсән, ҡобайырсы, шағир, композитор, оҫта ҡурайсы һәм ҡумыҙсы, мөғәллим, мәғрифәтсе.
Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы (29 декабрь 1901 йыл — 3 июль 1996 йыл) — ғалим-селекционер, БАССР Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1950). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987). РСФСР‑ҙың атҡаҙанған агрономы (1957), БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1963).
Аллаяров Сабирйән Аллаяр улы (рус. Аллаяров Сабирьян Аллаярович; 1907 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составындвғы 50-се гвардия полкы батареяһының 40 миллиметрлы орудие номеры. Гвардия ҡыҙылармеецы.

# Сабирйән (исем)
## Фамилия

Сабирйәнов Сәлихйән Сабирйән улы (рус. Сабирьянов Салихьян Сабирьянович; 1903 йыл — 6 ғинуар 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец, рядовой.
Сабирйәнова Сәнә Ғәфүр ҡыҙы (3 декабрь 1939 йыл) — хеҙмәт ветераны, башҡорт телсе-диалектологы, тәржемәсе. Салауат районына һәм уның арҙаҡлы шәхестәренә арналған «Земля салаватская, земля батыра» (2010) тигән китап-белешмәнең автор-төҙөүсеһе, Салауат районының Рәми Ғарипов исемендәге премияһы лауреаты (2012).
# Емыс

Емыс — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Юконда йылғаһының һул ярына тамағынан 310 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Емыс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017549
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301754
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хамболь-Ю

Хамболь-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лимбеко-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Хамболь-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000069375
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006937
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лютер Роберт Эрнстович

Лютер Роберт Эрнстович (8 март 1945 йыл) — 2005—2009 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижеры. Молдавия атҡаҙанған кешеһе (2000).

# Лютер Роберт Эрнстович
## Биографияһы

Роберт Эрнстович Лютер 1945 йылдың 8 мартында Бежецк ҡалаһында (хәҙер — Тверь өлкәһе) тыуған.
1962 йылда Хор училищеһын (фортепиано класы буйынса уҡытыусылары — С. И. Файнштейн, дирижерлыҡ класы буйынса — Ф. М. Козлов.), Н. А. Римский-Корсаков исемендәге Ленинград консерваторияһын ике һөнәр буйынса: 1972 йылда — хор дирижерлығы (проф. Е. Н. Кудрявцева класы), 1976 йылда — опера-симфоник дирижерлығы (проф. Э. П. Грикуров класы) тамамлай.
1977 йылдан алып 1980 йылға тиклем Мәскәү консерваторияһы аспирантураһында уҡый (проф. Г. Н. Рождественский класы).
Эш урыны: 1973 йылдан алып 17 йыл дауамында С. М. Киров исемендәге Ленинград дәүләт академия опера һәм балет театрында (хәҙер Мариин дәүләт академия театры) эшләй, бөтә театр постановкаларында ҡатнаша. 1981 йылда театр оркестры менән «Сильва» фильм-опереттаға музыка яҙҙырта.
Голландия, Германия, Австрия, Италия, АҠШ, Румыния, Италия, Көньяҡ Корея опера һәм симфоник коллективтары менән эшләй.
1991 йылда АҠШ-ҡа эмиграциялана. Сиэтл ҡалаһында йәшәй. 1991 йылдың 19 авгусынан — Венала дирижер (Австрия).
1991—1994 йылдарҙа Вера опера театрында эшләй, «Травиата» (Дж. Верди), «Жизель» (А Адан), «Дон Кихот» (Л. Минкус) спектаклдәрен ҡуйыусыһы һәм музыкаль мөхәррире була.
1999 йылда — «Америка» операһы музыкаль компанияһы директоры (Нью-Йорк).
«Bangkok dance and music festival» (Таиланд), «Music of Martishor» (Молдова), «Athens opera and ballet festival» (Греция) халыҡ-ара фестивалдәрендә ҡатнаша.
2005—2009 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында баш дирижер булып эшләй, музыкаль етәксе һәм дирижер сифатында Дж. Вердҙың «Риголетто» һәм «Бал-маскарад» , Ш. Гуноның «Фауст», С. Прокофьевтың «Ромео һәм Джульетта», Л. Исмәғилеваның «Арҡайым», П. Овсянниковтың «Том сойер», В. А. Моцарттың «Дон Жуан»,Б. Асафьевтың «Баҡсаһарай фонтаны», А. Глазуновтың «Раймонда», Дж. Пуччиниҙың «Мадам Баттерфляй» спектаклдәрен З. Исмәғилевтың «Урал илселәре» милли операһын ҡуя.
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры менән Португалия, Таиланд һәм Көньяҡ Кореяла гастролдәрҙә була.
Роберт Лютерҙың АҠШ, Нидерланд, Германия, Италия, Голландия, Австрия, Румыния, Франция, Көньяҡ Корея, Сицилия, Тайвань кеүек илдәрҙә шәхси ангажементтары бар.
2010 йылдан алып — «Санкт-Петербург Опера» театры дирижеры.

# Лютер Роберт Эрнстович
## Ижады

Р. Лютерҙың репертуарында 60-тан ашыу опера һәм балет классикаһы спектаклдәре.

# Лютер Роберт Эрнстович
## Ғаиләһе

Улы — Лютер Святослав Робертович (1971—2016) — Санкт-Петербург дәүләт симфоник оркестрының дирижер була. 2016 йылдың 15 майында вафат булып ҡала; алдан билдәләнгән үлем сәбәбе — үҙ-үҙен үлтереү.
Ҡыҙы — Мария (1975), филолог. Улы — Александр (2016)

# Лютер Роберт Эрнстович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Om Emerit (29 февраль 2000 йыл, Молдавия) — ижади эшмәкәрлегендәге ҙур ҡаҙаныштары һәм музыка сәнғәтен һәм халыҡ-ара мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереүҙәге уңыштары өсөн.
# Байкова Римма Ивановна

Байкова Римма Ивановна (10 ғинуар 1925 йыл) — СССР-ҙың театр актёры. 1946 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1953—1996 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Рус дәүләт академия драма театры актёры. РСФСР‑ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР‑ының (1966) атҡаҙанған артисы. (1946). Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы (1951) лауреаты, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).

# Байкова Римма Ивановна
## Биографияһы

Римма Ивановна Байко́ва 1925 йылдың 10 ғинуарында Ульяновскиҙа тыуа.
Пенза драмтеатры драма студияһын тамамлағандан һуң (1951) бындағы А. В. Луначарский исемендәге драмтеатрҙа актриса булып эшләй (1951—1953). 1953 йылдан хәҙерге Рус дәүләт академия драма театрында (Өфө) эшләй.

# Байкова Римма Ивановна
## Театрҙағы ролдәре

* «Таня», А. Н. Арбузов— Таня
* «Последние», Максим Горький — Надежда Коломийцева
* «На дне». М. Горький — Настя
* «Без вины виноватые», А. Н. Островский — Елена Ивановна Кручинина
* «Трактирщица», К. Гольдони — Мирандолина
* «Похищение девушки», Мостай Кәрим — Туҡтабикә
* «Соседи» Әсғәт Мирзаһитов — Хөрмә
* «Вороний праздник», Һөйөндөк Сәйетов — Байрамбикә

# Байкова Римма Ивановна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1966)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (35.11.1974)
* Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы (1951) — П. Г. Маляревскийҙың «Канун грозы» спектаклендә Иркутскиҙың Н. П. Охлопков исемендәге академия драма театры сәхнәһендә ролдәр башҡарған өсөн
# Тарас Григорьевич Чубай

Тарас Григорьевич Чубай (укр. Тарас Григорович Чубай, 1970 йылдың 21 июнендә Львовта тыуған) — украин йырсыһы, рок-музыкант һәм композитор, «Плач Єремії» төркөмө вокалисы һәм уның йырҙары авторы, Украинаның халыҡ артисы (2017), Украинаның атҡаҙанған артисы (2008). Үҙ карьераһы дауамында 100-ҙән ашыу йыр яҙа, 11 альбомын баҫтыра һәм «Крайслер-Империал» операһы өсөн увертюра яҙа.

# Тарас Григорьевич Чубай
## Биографияһы

Украин шағиры, тәржемәсе һәм сәнғәт тарихсыһы Григорий Чубай ғаиләһендә тыуған. С. Крушельнецкий исемендәге Львов музыка училищеһын һәм Львов консерваторияһын тамамлай. Студент йылдарында, 1987 йылдан алып 1992 йылға тиклем, «Ҡайғырмағыҙ!» (укр. Не журись!) театр спектаклдәрендә ҡатнаша. 1990 йылда бас-гитарасы Всеволод Дячишин менән бергә «Плач Єремії» төркөмөн ойоштора, унда беҙҙең көндәргә тиклем сығыш яһай.
1999 йылда Киевҡа күсә. «Скрябин» төркөмө менән ике альбом яҙҙыра — «Наше Різдво» (рус. Наше Рождество) һәм «Наші партизани» (рус. Наши партизаны). 2003 йылдың 11 сентябрендә «Украина» һарайында яңғыҙ концерт менән сығыш яһай, үҙенең «Світло і сповідь» альбомын тәҡдим итә. Концертта уның «Плач Єремії» төркөмө, «Львов виртуоздары» камера оркестры, «Пиккардийская терция» музыкаль берекмәһе ҡатнаша.
2008 йылда Тарас Чубайға «Украинаның атҡаҙанған артисы» исеме бирелә.
2017 йылдың 24 авгусында Украина президенты указы менән уға «Украинаның халыҡ артисы» исеме бирелде.
Өйләнгән, өс балаһы бар.

# Тарас Григорьевич Чубай
## Дискографияһы
### Плач Єремії

** Двері, котрі насправді є (1993)
** Най буде все як є… (1995)
** Хата моя (1997)
** Добре (1998)
** Світло і сповідь ч.1 (2003)

# Тарас Григорьевич Чубай
## Дискографияһы
### Башҡалар

** Постать Голосу (1988)
** Наше Різдво (1998)
** Наші партизани (2000)
** Наш Івасюк (2002)

# Тарас Григорьевич Чубай
## Дискографияһы
### Тарас Чубай & Kozak System

* «Пісні самонаведення» (2014)

# Тарас Григорьевич Чубай
## Маҡтаулы исемдәре

Украинаның атҡаҙанған артисы (13.11.2008)
Украинаның халыҡ артисы (24.08.2017)
# Пастернак һәйкәле (Пермь)

Борис Пастернак һәйкәле — Пермь ҡалаһының иҫтәлекле урындарының береһе. 2009 йылдың 12 июнендә, Ҡала көнөндә асыла һәм Рәсәйҙә шағир һәм яҙыусының беренсе һәйкәле була.
Һәйкәл Опера театры эргәһендә скверҙа ҡуйыла. Бюстың скульпторы Елена Мунц, пьедестал архитекторы Петр Попов-Серебряков.
Һәйкәл Пастернакты елгә елберҙәгән шарф һалынған йәш кеше итеп һүрәтләй. Шағир Пермдә 1916 йылдың яҙында бер нисә тапҡыр була. Шул саҡта Всеволод-Вильва ҡасабаһында йәшәгән, унда уны билдәле биохимик Борис Збарский саҡырған. Пастернак ғалимға эштәрендә ярҙам иткән, ә буш ваҡыттарында тирә-яҡ буйлап сәйәхәт иткән. Уралда булыуы уның шихри ижадына импульс бирә, һәм ул пианист карьераһы тураһындағы фекерҙәренән баш тарта.
Нәҡ Пермь ҡалаһы Пастернактың «Доктор Живаго» романында һүрәтләнгән Юрятин ҡалаһының прообразы була.
# Баженов ауыл Советы (Бөрө районы)

Баженовский сельсове́т — Бөрө районы составындағы административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы), 2008 йылда бөтөрөлгән. Почта индексы — 452461. ОКАТО коды — 80213804000. Бахтыбай ауыл биләмәһе менән берләштерелгән.
Ауыл Советы территорияһы буйлап Ағиҙел йылғаһы аға.

# Баженов ауыл Советы (Бөрө районы)
## Ауыл Советы составында

Баженов ауылы — административ үҙәк, Үләй ауылы, Вязовка (2005 йылға тиклем — ҡасаба), Самосадка ауылдары. 2006 йылда Гребени ауылы бөтөрөлә (Башҡортостан Республикаһының 2006 йылдың 21 июнендәге 329-з һанлы «Тораҡ пункттарын булдырыу, берләштереү, бөтөрөү һәм статустарын үҙгәртеүгә, административ үҙәктәрен күсереүгә бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһындағы» Законы, ст. 4, п.10 а).)

# Баженов ауыл Советы (Бөрө районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-з һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарын тапшырыуға бәйле Башҡортосьан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһындағы» Законында ст.1 п. 11) түбәндәге юлдар бар:
   «Бахтыбай» атамаһын һаҡлап, Бахтыбай һәм Баженов ауыл Советтарын берләштерергә, административ үҙәген Бахтыбай ауылында урынлаштырырға. Баженов ауыл Советының Баженов, Үләй, Вязовка, Самосадка ауылдарын Бахтыбай ауыл Советы составына индерергә. Бахтыбай ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
Баженов ауыл Советы 2008 йылда Бөрө ҡалаһы, Бурны ауыл Советы, Күсәкәй ауыл Советы , Бахтыбай ауыл Советы, Суслов ауыл Советы муниципаль берәмектәренә сиктәщ урынлашҡан була ("Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законы (ред. 19.11.2008)..

# Баженов ауыл Советы (Бөрө районы)
## Күренекле шәхестәре

Байдимирова Эдита Мифодиевна — герой-әсә, Баженов ауыл Советы хакимиәтенең техник хеҙмәткәре
# Вилданов Әхәт Ханнан улы

Вилданов Әхәт Ханнан улы (1 август 1944 йыл) — әҙәбиәт белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты (1978). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре (2007), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2009), Башҡортостандың мәғариф отличнигы (2006). Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (1994).

# Вилданов Әхәт Ханнан улы
## Биографияһы

* Әхәт Ханнан улы Вилданов 1944 йылдың 1 авгусында БАССР-ҙың Маҡар районы Кәбәс ҡасабаһында тыуған.
* 1970 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай.
* 1974 йылдан алып Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй.
* 1982 йылдан алып Башҡорт дәүләт педагогия университетында уҡыта: 1984—1990 йылдарҙа әҙерлек факультеты деканы, 1993—2004 йылдарҙа башҡорт әҙәбиәте һәм мәҙәниәте кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1995—1996 йылдарҙа башҡорт филологияһы факультеты деканы.

# Вилданов Әхәт Ханнан улы
## Ғилми эшмәкәрлеге

Әхәт Вилдановтың фәнни тикшеренеүҙәре башҡорт әҙәбиәте тарихына арналған. Мифтахетдин Аҡмулла, Ибраһим Абдуллин, Әнүр Вәхитов, Рәшит Солтангәрәев һ. б. ижады тураһында тәнҡит мәҡәләләре авторы. 6 томлы «Башҡорт әҙәбиәте тарихы» (1990—1996) баҫмаһы авторҙарының береһе, 60-тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

# Вилданов Әхәт Ханнан улы
## Маҡтаулы исемдәре

* Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (1990)
* Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2006)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007)
* Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2009)

# Вилданов Әхәт Ханнан улы
## Хеҙмәттәре

* Аҡмулла — яҡтылыҡ йырсыһы. — Өфө, 1981.
* Башкирские просветители-демократы XIX века. — М., 1981 (авторҙаш) .
# Әдүтовтар

Әдүтовтар — башҡорт кантон башлыҡтары.

# Әдүтовтар
## Дөйөм ҡылыҡһырлама

Әдүтовтар сығышы менән Уҫы өйәҙе Ғәйнә улусы (хәҙерге Пермь крайы Барҙы районы) Елпачиха (Үдик) ауылы башҡорттарынан. Әдүтовтар һәм Түмәсовтар нәҫелдәре Темәскә барып тоташа, уның дүрт улы була — Ғабдрахман, Мәсғүт, Әҙиғот һәм Мансур. Әҙиғот Темәсов (1719 — ?; Адигут Тимясев) — Башҡортостанда 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Е. И. Пугачёв полковнигы, мулла була. Уның улы:
* Мөхәмәҙей Әдүтов (1754 — ?), 1820 йылға ҡәҙәр 1-се башҡорт кантоны башлығы. Уның улдары:
** Баһауетдин Әдүтов (1788 — 1850) — зауряд-есаул. Ике йыл дауамында Иркутск губернаһында дистанция башлығы булып хеҙмәт итә. 1820—1831 йылдарҙа 1-се башҡорт кантоны башлығы. 1831 йылда Санкт-Петербургта император Николай I аудиенцияла була. Ике тирмәндең хужаһы була.
** Камалетдин Әдүтов — зауряд-есаул. 1831—1841 йылдарҙа 1-се башҡорт кантоны башлығы.
* Низаметдин Баһауетдин улы Әдүтов — зауряд-хорунжий. 1850 йылдан 1-се башҡорт кантоны башлығы. 5 тирмәндең хужаһы була. Уның улы Ниғмәтйән (Ниғәмәй; 1838 — ?) төрлө вазифалар башҡара, Елпачиха (Үдик) ауылында үҙ аҡсаһына мәсет төҙөтә, мәҙрәсә аса. Уның беренсе улы Хөсәйен Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша, Граждандар һуғы­шы осоронда аҡтар тарафынан атып үлтерелә. Ниғмәтйәндең икенсе улы Мир­зийән Елпачихала мәҙрәсә һәм балалар приюты тот­ҡан, урыҫ-башҡорт мәктәбенә нигеҙ һалған.
Нәҫелдең башҡа билдәле шәхестәре:
* Яҡуп Әдүтов — Ҡазанда «Мөхәмәҙиә» мәҙрә­сәһендә уҡыта.
* Абдулла Әдүтов-Камский (1902 — 1942) — филология фәндәре кандидаты, «Буратино»ны татар теленә тәржемә итеүсе, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Фәйез Әдүтов — рәссам, Хөсәйен Әдү­тов­тың ейәне.
* Роберт Дәүләт улы Мөхәмәтйәров — техник фәндәр докторы, академик, Ҡазан аэрокосмос приборҙар эшләү институты директоры.
* Рауил Дәүләт улы Мөхәмәтйәров — физика-математика фәндәре докторы, Екатеринбург ҡалаһында йәшәй.
* Олег Брызгин — техник фәндәре докторы, профессор, Киев ҡалаһында йәшәй.
* Рафаэль Мәсғүт улы Әдүтов — публицист, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының төбәк-ара бәйләнәштәре комитеты ағзаһы, «Татаро-башкирская эмиграция в Японии» һәм «Дети Удигутов» монографиялары авторы. Яр Саллы ҡалаһында йәшәй.
Шулай уҡ 1912 йылда Үдиктә яҙылған Хөббихужа Темәсовтың шәжәрәһенә ярашлы, был нәҫелгә Исмәғил Тасимовтың һәм Туҡтамыш Ишбулатовтың нәҫелдәре барып тоташа.