yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Киңдәлә ауыл советы

Киңдәлә ауыл Советы (рус. Кинделинский сельсовет) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Ташлы районындағы ауыл биләмәһе.
Административ үҙәге — Киңдәлә ауылы.

# Киңдәлә ауыл советы
## Тарихы

Ауыл биләмәһенең статусы һәм сиктәре Ырымбур өлкәһенең 2004 йылдың 2 сентябрендәге 1424/211-III-ОЗ номерлы «Ырымбур өлкәһе муниципаль берәмектәренә муниципаль район, ҡала округы, ҡала биләмәһе статусы биреү, муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен билдәләү һәм үҙгәртеү тураһында» Закон менән билдәләнгән

# Киңдәлә ауыл советы
## Этимологияһы

Ауыл советы үҙенең атамаһын Киңдәлә йылғаһынан алған. Гидронимдың килеп сығышы буйынса фекерҙәр төрлөсә, мордва теленән тип әйтеүселәр ҙә бар. Мәгәр йылғаның тарихи Башҡортостан ерҙәрендә аҡҡанлығы гидронимдың башҡорт теленән ингәнлегенә төп дәлил. Мордвалар ул ерҙәргә килеп ултырғанға тиклемге яҙмаларҙа урыҫ телендә Кинзель атамаһы осрай. Ырымбур топонимдар белгесе Б. А. Моисеев бер нисә фараз буйынса ентекле тикшеренеүҙәр үткәргәндән һуң «Местные названия Оренбургской области. Историкотопонимические очерки» тигән китабында атама төрки телдән ингән, "киң" һәм "дала" һүҙҙәренән килеп сыҡҡан тип һанай. Иң элекке архив материалдарында Киндала варианты яҙып алынғанын белдерә.
Ысынлап та, башҡорт телендә сингармонизм нигеҙендә тәүге ижектәге йомшаҡ «И» һуҙынҡыһы икенсе ижекте лә нәҙек һуҙынҡыларға әүерелдергән.
# Оло Губистая

Оло Губистая — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Оло Губистая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000052567
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005256
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Золотой Китат

Зол.Китат — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2542/339/198 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 185 км.

# Золотой Китат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200020554
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202055
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Юзели

Юзели — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға р. Уймень ҡылымығының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Юзели
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000359
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100035
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Изге Фабиан һәм Себастьян сиркәүе (Риека)

Изге Себастьян һәм Фабиан сиркәүе —Хорватияның Риека ҡалаһындағы католик сиркәү. Ҡорам изге Себастьян һәм Фабианға бағышланған.

# Изге Фабиан һәм Себастьян сиркәүе (Риека)
## Тарихы

Риүәйәт буйынса, башта сиркәү 1291 йылда ошо урында чума ваҡытында нәҙер кеүек һалына. Ул ваҡытта иҫке ҡала диуарҙар һәм башнялар менән уратып алынған була, йорттар тар урамдарҙа урта быуат дәүерендә Тарсатиктың Рим каструмы емереклектәрендә төҙөлә һәм оборона системаһында төп момент булып тора. Изге Себастьян сиркәүе шундай тар урамдарҙың береһендә төҙөлә
XV быуаттың нотариаль документтарында йыш ҡына район һәм Изге Себастьян сиркәүе тураһында һүҙ бара. Ишек өҫтөндәге мемориаль яҙыуҙа сиркәүҙе Иоанн Гасталди 1562 йылда төҙөгән тип әйтелә. Гасталдилар Риека ҡалаһында Франкович Гладич һәм Штембергер ғаиләләренән күренекле патрициялар була.
Сиркәүҙе бер нисә тапҡыр һүтергә маташалар, сөнки уның төҙөлөшө граждандарға традицион байрамдарҙы һәм парадтарҙы үткәрергә ҡамасаулай.
Һуңғараҡ сиркәү артындағы емереклектәрҙә 4-се быуаттың боронғо диуарҙары табыла
Һуңғы Изге Себастьян сиркәүе 1885 йылда Г. Паулиних эшкәртеүе буйынса йүнәтелә. Шул иҫәптән фасады, сиркәү хоры тергеҙелә һәм сиркәү хәҙерге ҡиәфәтен ала.
1986 йылда сиркәүҙе биҙәйҙәр һәм буяйҙар
# Оло Суховяз

Оло Суховяз — Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уфалейка йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Оло Суховяз
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, инештән Долгобродск һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200812111100020229
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102022
* Бассейн коды — 10.01.02.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тал-Горт-Юган

Тал-Горт-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нярт-Хунгл-Посл ҡылымығының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Тал-Горт-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300029781
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302978
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Дим (исем)

Дим — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки-мосолман халыҡтарында ла ҡулланыла.

# Дим (исем)
## Этимологияһы

Дим — башҡорт телендә йылға исеменән; бәлки, төрөкмән телендәгесә «тын» тигән мәғәнәгә бәйлелер.

# Дим (исем)
## Билдәле кешеләр

Дәминев Дим Абдрахман улы (21 июнь 1942 йыл — 23 апрель 1994 йыл) — рус телендә ижад иткән Башҡортостан шағиры, тәржемәсе һәм журналист, СССР Яҙыусылар (1982) һәм Журналистар союздары ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1992).
Баязит Дим (Баянов Баязит Фәтхелислам улы; 24 ғинуар 1909 йыл — 10 октябрь 1945 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир-яҙыусы, журналист, СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1944).

# Дим (исем)
## Ауылдар

Дим (рус. Дим) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.
Дим (Күсәй; рус. Дёмский) — Башҡортостандың Бишбүләк районындағы ауыл.
Димтамаҡ — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Ютазы районындағы ауыл.
Дим (рус. Дёма) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл.
Дим (рус. Дим) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл.
Дим (Дим биҫтәһе) — Өфө ҡалаһының Дим районындағы биҫтә.
# Сертан-Се

Сертан-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Салета йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Сертан-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300046854
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304685
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Башҡортостан комонимдары/З

* Зөйәк Зуяк
* Зәмәй Земей
* Зәйет — Заит
* Зәйпекүл — Зайпекуль
* Зәк-Ишмәт — Зяк-Ишмет
# Улыкаева

Улыкаева — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2677/266 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Улыкаева
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200012087
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201208
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы

Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы (1 май 1919 йыл — 7 июнь 2009 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнеүсе.

# Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы
## Биографияһы

Фәтхулла Йәғәфәр улы Алтынбаев 1919 йылдың 1 майында Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһының Бөрйән-Түңгәүер кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы) Тимер ауылында тыуған.
Фәтхулла Йәғәфәр улы 1939 йылда Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына алына. 92-се уҡсылар дивизияһы 203-сө уҡсылар полкы составында, ноябрь айынан 26-сы уҡсылар бригадаһында хеҙмәт итә. Бөйөк Ватан һуғышында Көнбайыш һәм Калининград фронттарында була. Яралана.
1942 йылда демобилизациялана. 1943 йылдың 13 апрелендә НКВД саҡыртып ала. Уны Советтар Союзына ҡаршы пропагандалауҙа һәм фашистарға ярҙам итеүҙә ғәйепләп, Ҡаҙағстанға холоҡ төҙәтеү лагерына ебәрәләр. Колонияла 10 йыл буйына баҡыр руднигында ла, көтөүсе лә булып эшләй. Унан һуң 2 йыл БАССР-ҙан ситтә йөрөгәндән һуң, ауылына ҡайта.
1955—1979 йылдарҙа Бөрйән урман хужалығында эшләй. 2009 йылдың 7 июнендә Тимер ауылында вафат була һәм Тимер ауыл Советы зыяратында ерләнә.

# Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
# Бөрйән район үҙәк дауаханаһы

Бөрйән районы үҙәк дауаханаһы (рус. Государственное бюджетное учреждение здравоохранения Республики Башкортостан «Бурзянская ЦРБ», «Бөрйән районы үҙәк дауаханаһы» Башҡортостан Республикаһы дәүләт бюджет һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы) — Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында урынлашҡан медицина учреждениеһы.

# Бөрйән район үҙәк дауаханаһы
## Тарихы

Район халҡына беренсел, амбулатор, стационар медицина ярҙамы күрһәтеү; ауырыуҙарҙы иҫкәртеү һәм кәметеү буйынса иҫкәртеү саралары, халыҡты диспансерлаштырыу, эпидемиологияға ҡаршы саралар үткәреү; сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау буйынса саралар ойоштороу, үткәреү һәм башҡа хеҙмәттәр менән шөғөлләнә. Дөйөм алғанда 70 төр медицина ярҙамы күрһәтә. Терапевт, паллиатив, акушер, педиатр бүлектәре, көндөҙгө һәм тәүлек әйләнәһе стационары эшләй.
Район дауаханаһы составына поликлиника, Байназар амбулаторияһы, 26 фельдшер-акушерлыҡ пункты һәм бер күсмә ФАП инә.
1927 йылда Иҫке Мөсәт ауылындағы фельдшерлыҡ пункты Иҫке Собханғол ауылына күсерелә һәм 1928 йылда уның базаһында 7 койка урынлыҡ дауахана асыла. 1932 йылдан район дауаханаһы тип атала башлай.
Үҙәк район дауаханаһы эшмәкәрлегенә табиптар Н. Урмантаева, Г. Ҡарағужина, хирург Г. Н. Кацерик, хирург Р. Х. Вәлиуллин, психиатр Исхаҡов Н. С., гинеколог Ҡолдәүләтова Х. Х., педиатр Р. Ғ. Иҡсанова, терапевт Л. З. Сәфәрғәлина, һ.б., шәфҡәт туташы С. С. Баһауетдинова ҙур өлөш индерә.

# Бөрйән район үҙәк дауаханаһы
## Хәтер

Бөрйән үҙәк район дауаханаһында оҙаҡ йылдар эшләгән Вәлиуллин Рәхимйән Хаммат улы һәм Исхаҡов Нәжип Сәхипзада улы иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташ асыла һәм Бөрйән үҙәк район дауаханаһы алдындағы фасадта ҡуйыла.

# Бөрйән район үҙәк дауаханаһы
## Етәкселәре

* А. И. Леонов (1927 йылдан)
* Г. М. Лукьянов (1928 йылдан)
* Р. А. Михайлицина (1930 йылдан)
* Алиева (1940 йылдан)
* Н. А. Астахова
* П. И. Пушкарев
* М. А. Царев (1956 йылдан)
* Исхаҡов Нәжип Сәхипзада улы (1959 йылдан)
* У. А. Ҡаһарманов (1990 йылдан)
* Ф. Ф. Мырҙағолов (1995 йылдан)
* Д. Р. Вәлиуллин (1999 йылдан)
* Ғәбитов Наил Исмәғил улы (2005 йылдан)
* У. М. Хәбибуллин (2013 йылдан)
* И. Ф. Фәтҡуллин (2017 йылдан)

# Бөрйән район үҙәк дауаханаһы
## Табиптары

* Кацерик Георгий Иванович (12 май 1934 йыл — 26 декабрь 2020 йыл) — табип, Башҡортостанда тыуып, рус телендә ижад иткән яҙыусы, шағир, тәржемәсе һәм журналист. 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Степан Злобин исемендәге әҙәби премия (2007) һәм «Бельские просторы» журналы премияһы лауреаты
* Ҡолдәүләтова Хәҙисә Хәлфетдин ҡыҙы (5 май 1941 йыл), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 1960—2016 йылдарҙа Бөрйән районы үҙәк дауаханаһының табип-акушеры һәм гинекологы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1984), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1974), «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры, райондың почётлы гражданы
* Сәфәрғәлина Ләлә Зәйнетдин ҡыҙы (15 апрель 1940 йыл) — табип, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1995)
* Әлибәкова Флүрә Мөҙәрис ҡыҙы (19 июль 1959 йыл) — Бөрйән район үҙәк дауаханаһы педиатры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.
# Пеженьга (Пежма ҡушылдығы)

Пеженьга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пежма йылғаһының уң ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Пеженьга (Пежма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028483
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002848
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡәҙерәле (һырт)

Ҡәҙерәле — Көньяҡ Уралдағы тау һырты. Башҡортостандың Ишембай районы биләмәһендә урынлашҡан.
Ҡәҙерәле тау һырты Башҡорт Уралына (көньяҡ) ҡарай.
Һырт Ишембай районы Әселе йылғаһынан (Еҙем йылғаһы бассейны) Егәҙе йылғаһы тамағынаса (Өрөк йылғаһы бассейны) меридиан буйлап һуҙылған.
Һырттың оҙонлоғо 23 км, киңлеге 4-тән 8 км-ғаса, иң бейек түбәһе Ҡәҙерәле тауы - 602 метр.
Ҡатау свитаһының эзбизташ, бурташ тоҡомдарынан тора. Бериш (Егән йылғаһы бассейны), Ергәҙе һәм Ямаш (Өрөк йылғаһы бассейны) йылғалары баш ала.
Ландшафты һоро тау урман тупрағында һәм көлһыу тупраҡтарҙа киң япраҡлы урмандар менән ҡапланған.
# Эльвира

Эльвира (исем) — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме. Ер шарындағы күп халыҡтарҙа ҡулланыла.

# Эльвира
## Этимология

1. Эльвира неологизм, латин теленән — һары сәсле, алһыу йөҙлө 2.https://ru.wikipedia.org/wiki/Эльвира

# Эльвира
## Билдәле кешеләр

Айытҡолова Эльвира Ринат ҡыҙы (19 август 1973 йыл) — ғалим-филолог, журналист, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресс) — йәмәғәт ойошмаларының Халыҡ-ара берлеге Президиумы рәйесе (2019). Ибраһимова Эльвира Винер ҡыҙы (3 июнь 1978 йыл) — Рәсәй спортсыһы. Биатлон һәм саңғы ярышы буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2002), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2007). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2006). Нәбиуллина Эльвира Сәхипзада ҡыҙы (29 октябрь 1963 йыл) — Рәсәй иҡтисадсыһы һәм дәүләт эшмәкәре, 2013 йылдың 24 июненән Рәсәй Үҙәк Банкы Рәйесе. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Имелбаева Эльвира Арҡам ҡыҙы (2 ғинуар 1955 йыл) — ғалим-биолог. 1980 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (1999), профессор (2002).
Юнысова Эльвира Әхтәм ҡыҙы (4 ғинуар 1960 йыл) — театр һәм кино актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре. 1983 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артисы, бер үк ваҡытта 1987—1995 йылдарҙа Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы. 1983 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 2008—2013 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитет рәйесе урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ (1992) артисы. Гулина Эльвира Александровна (31 март 1936 йыл — 21 ғинуар 2012 йыл) — малсылыҡ алдынғыһы. 1960—1988 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Благовещен районының «Степановка» совхозы Ильина Поляна һөт-тауар фермаһы һауынсыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973). Ике тапҡыр СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1981, 1982).
Эльвира Хисаева (1991) — башҡортостан топ-модель. Өфөлә тыуған башҡорт ҡыҙы 2005 йылда «Һылыуҡай» ижади студияһына килә, бер йыл уның төп составында эшләй. 2006 йылда Мәскәүҙең «Президент» модель агентлығы менән контракт төҙөп, Токиоға эшкә китә. Әле ул Парижда йәшәй һәм эшләй, тиҙҙән контракт буйынса Нью-Йоркка юлланасаҡ. Фотосессиялары йыш ҡына «Cosmo», «Glamоur», «Elle» журналдарында баҫыла. Ғәйфуллина Эльвира Хәйретдин ҡыҙы (10 июнь 1950 йыл — музыкант, хор дирижёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1989 йылдын СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Профессор (1997). Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡортостандың (1991) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы халыҡ артисы (2009).
# Алисов

Алисов — урыҫ ир-ат фамилияһы. Боронғо йәһүд исеме Елисейҙың ҡыҫҡартылған форамаһынан барлыҡҡа килгән.
Алисова — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Алисов
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Алисов Пётр Федосеевич — урыҫ публицисы, шағир.
* Алисов Михаил Иванович — полиграфия өлкәһендә уйлап табыусы, йыйыу-яҙыу машинаһын һәм гектографты булдырыусы.
# Фәүзиә (исем)

Фәүзиә— төрки телле халыҡтарға ғәрәптәрҙән ингән ҡатын-ҡыҙ исеме.

# Фәүзиә (исем)
## Этимологияһы

Фәүзиә — «еңеүсе» тигән мәғәнә аңлатҡан мосолман ҡатын-ҡыҙ исеме.

# Фәүзиә (исем)
## Билдәле шәхестәр

Фәүзиә Абдулла ҡыҙы Рәхимғолова (15 декабрь 1921 йыл — 21 октябрь 1996 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, шағир һәм журналист. 1952 йылдан — КПСС, 1961 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1982).
Фәүзиә Миҙхәт ҡыҙы Мөхәмәтшина (15 июнь 1953 йыл) — башҡорт журналисы, Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәйҙең Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2016),
Фәүзиә Юлдашбаева (22 март 1947 йыл — 16 август 1996 йыл) — башҡорт шағиры. 1992 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Фәүзиә Шағәле ҡыҙы Латипова (11 март 1947 йыл) — журналист. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Журналистар союзы азаһы (1996). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993), Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2002).
Фәүзиә Ҡотлогилдина (7 ғинуар 1952 йыл) — Ғафури районының Сәсәндәр мәктәбе етәксеһе, бер нисә китап авторы. Алтынбикә исеме менән сығыш яһай.
Ҡаһарманова Фәүзиә Ҡаһарман ҡыҙы (14 декабрь 1914 йыл — 1993 йыл), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1933—1950 йылдарҙа Дүртөйлө МТС-ының ҡатын-ҡыҙ тракторсылар бригадаһы етәксеһе. Ленин (1942) һәм «Почёт Билдәһе» (1935) ордендары кавалеры. Республикала «Почёт Билдәһе» орденына лайыҡ булған иң беренсе ҡатын-ҡыҙ.
Байрамова Фәүзиә Әүхәҙи ҡыҙы (5 декабрь 1950 йыл) — татар халҡының күренекле сәйәсмәне, яҙыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре, тарих фәндәре кандидаты (2006). Иттифаҡ партияһы башлығы (1991 йылдан), Төрки халыҡтар ассамблеяһы рәйесе урынбаҫары (1991 йылдан), Милли Йыйылыш рәйесе (1994—1997), Татарстан Республикаһы Юғары Советы депутаты (1990—1995). Хажиә (1999).
# Ҡағы ауыл Советы

Ҡағы ауыл Советы — Белорет районы муниципаль районы ауыл биләмәһе, муниципаль берәмек. 2010 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 1184 кеше, 2009 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 1507 кеше. Административ үҙәк Ҡағы ауылы.
Ауыл биләмәһе башлығы — Щипков Виктор Андреевич
Эштәр менән идара итеүсе — Борисова Татьяна Константиновна.
Ҡағы ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәтенең почта адресы:
453538, Башҡортостан Республикаһы, Белорет районы, Ҡағы ауылы, Ленина урамы, 47.

# Ҡағы ауыл Советы
## Состав

Белорет районының Ҡағы ауыл Советы ауыл биләмәһе составына Ҡағы, Түбәнге Әүжән, Бельский ауылдары керә. Бөтәһе — 1184.
* Ҡағы -
* Түбәнге Әүжән -
* Бельский -

# Ҡағы ауыл Советы
## Тарихи белешмә

1769 йылдың 5 октябрендә Евдоким Демидов Ҡағы йылғаһы буйында тимер эшләү заводының төҙөлөшөнә рөхсәт ала. Шул уҡ йылда завод төҙөлөп үҙ эшен башлай. Ҡағы заводы Үрге Әүжән-Петровский заводынан килтерелгән суйынды эшкәрткән, ә 1777 йылда Үҙән заводы асылғас, суйындың күләме ике тапҡырға арта. Шул уҡ йылда Ҡағы йылғаһында тирмән һәм ике сүкеш заводы өсөн быуа төҙөлә.
1911 йылдың 12 июлендә янғын сыға. Бер нисә сәғәт эсендә завод һәм 500 торлаҡ янып юҡҡа сыға. Завод тергеҙелмәй. Янғындан ҡалған завод ҡорамалдары Белорет заводына килтерелә. Ҡорамалдар менән бергә завод оҫталары Түбәнге ауылға (Нижнее Селение) күсерелә.
30-сы йылдар башында Ҡағы ауылында ике колхоз «Ҡыҙыл партизан» менән «Еңеү» ойошторола. Киләсәктә бары «Еңеү» колхозы ғына тороп ҡала. Уның базаһы нигеҙендә бөгөнгө көндә «Еңеү» совхозы һәм «Ҡағы» ойошмаһы эшләй.
Бөгөнгө көндә ауыл биләмәһе территорияһында «Ағиҙел», «Тәңре» ял итеү базалары, Белорет ЮРТИ-ның Ҡағы бүлексәһе, Ҡағы мәҙәниәт йорто, китапхана, дауалау амбулатория, почта урынлашҡан.
# Атеш Сейран

Атеш Сейран (20 апрель 1963 йыл) — адвокат һәм Германиянан мосолман феминисткаһы.

# Атеш Сейран
## Биографияһы

Сейран Атеш Истанбулда (Төркиә) курдтар ғаиләһендә тыуа. Уға алты йәш булғанда, Сейрандың ғаиләһе Германияға күсенә. Ул Берлиндың Ирекле университетында хоҡуҡты өйрәнә һәм 1997 йылдан енәйәт һәм ғаилә хоҡуғында махсуслашып, юридик практика менән шөғөлләнә. Атеш гражданлыҡ хоҡуҡтары өсөн билдәле активист, мосолман ҡатын-ҡыҙҙары һәм ҡыҙҙарының тиң хоҡуҡлылыҡ талаптары менән билдәле.
Ул бер нисә тапҡыр иммигрант мосолман йәмғиәтенә ҡарата, йыш ҡына илдең сығышлыларына ҡарағанда ла консерватив булған ҡараштарға тәнҡит менән сығыш яһай. 2008 йылдың ғинуарында Милли ижтимағи радиоға интервьюһында Хакан Атеш янауҙар арҡаһында йәшенеп йөрөргә тура килеүен хәбәр итә. Бер инцидентта уға һәм уның яҡлаусыһына шаһиттар (улар ҡыҫылмауҙы хуп күрә) алдында (яҡлаусының ире) суд бинаһында ир һөжүм итә.
Атеш 2017 йылда Ибн-Рушд-Гете мәсетен аса. Был Германияла ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар бергәләп доға ҡылған, ә ҡатын-ҡыҙҙар доға ҡылған имам ролен үҙ өҫтөнә ала алған беренсе «либераль мәсет» Төрөк дини органдары һәм Мысыр Әл-Әзһәр университеты янындағы совет был проектты ғәйепләй, өҫтәүенә Атешҡа йәнә хәүефтәр янай
2018 йылда Сейран Атеш хоҡуҡ һаҡлау эшмәкәрлеге өсөн Европарламент тарафынан бирелгән Сахаров исемендәге премияға дәғүә итә. Әммә премия Олег Сенцовҡа бирелә.
# Ванзетур

Ванзетур — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Берёзово районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 509 кеше йәшәй.
Почта индексы — 628157, ОКАТО коды — 71112904001.

# Ванзетур
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | 509 |

# Ванзетур
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.