yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Миндәк ауыл Советы (Учалы районы)

Миндәк ауыл Советы (элекке Миндәк ҡасаба Советы) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Миндәк ауылы.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Миндәк ауыл Советы (Учалы районы)
## Ауыл советы составы

* Миндәк ауылы,
* Ҡаҙаҡҡол ауылы,
* Ҡарағужа ауылы,
* Ҡобағош ауылы,
* Яңы Оҙонгүл ауылы,
* Аһылай ауылы,
* Баттал ауылы,
* Оҙонгүл ауылы.

# Миндәк ауыл Советы (Учалы районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен үҙгәртеү һәм үҙгәртеп ҡороу» тураһындағы Законы, 1 статья. «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр», п. 137,29 былай тип әйтелә:
   137. Миндәк ҡасаба Советын Учалы ҡалаһынан Учалы районы биләмәһе составына күсереп, Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы биләмәһе сиктәрен килтерелгән схематик картаға ярашлы үҙгәртергә.
   Миндәк ҡасаба Советының Миндәк эшселәр ҡасабаһын, тораҡ пункты тибын ауыл тип билдәләп, ауыл тораҡ пункттары категорияһына индерергә.
   Миндәк ҡасаба Советын, «Миндәк» исемен һаҡлап, ауыл Советы категорияһына индерергә.
   29. Түбәндәге муниципаль берәмектәр исемдәрен үҙгәртергә:
      а) «Амангелде ауыл Советын» «Амангилде ауыл Советы»на,
# Хорп-Я

Хорп-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Няис йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Хорп-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300024017
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302401
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Калифорния ҡултығы

Калифорния ҡултығы (исп. Golfo de California), шулай уҡ Кортес диңгеҙе; исп. Mar de Cortés) — Калифорния ярымутрауын мексика континенталь яр буйынан айырыусы Тымыҡ океан ҡултығы.

# Калифорния ҡултығы
## География

Ҡултыҡ һыуҙары Мексиканың Түбәнге Калифорния, Көньяҡ Түбәнге Калифорния, Сонора һәм Синалоа штаттарының яр буйҙарын йыуа. Калифорния ҡултығына ҡойоусы иң ҙур йылға — Колорадо.
Майҙаны — 177 000 км², күләме — 145 000 км³. Максималь тәрәнлеге — 3400 м, уртаса тәрәнлеге — 818 м.
Калифорния ҡултығында ике ҙур утрау Анхель-де-ла-Гуарда һәм Тибурон, шулай уҡ бер нисә ваҡ утрауҙар, шул иҫәптән Исла-Эспириту-Санто һәм Исла-Партида утрауҙары бар.
# 3-сө Башҡорт республика гимназия-интернаты

Мортаза Рәхимов исемендәге 3-сө Башҡорт республика гимназия-интернаты (3-сө БРГИ) — Башҡортостандың Күмертау ҡалаһындағы гуманитар йүнәлештәге интернатлы уҡыу йорто.

# 3-сө Башҡорт республика гимназия-интернаты
## Тарихы

Гимназия республиканың элекке интернатлы уҡыу йорттарының береһе. Ул 2-се интернат-мәктәп була. Ул 1959 йылда асыла. 1962 йылда уҡыу йорто Ер шары тирәләй беренсе осоусы-йыһангиҙәр Ю. А. Гагарин исемен ала. 1993 йылдың 22 июлендә Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы коллегияһы ҡарары менән Күмертау ҡалаһы 2-се интернат-мәктәп, эксперимент рәүешендә интернат-мәктәп-гимназия тип үҙгәртеп ҡорола. 1996 йылда Күмертау ҡалаһы 2-се интернат-мәктәп-гимназия 3-сө Республика Башҡорт интернат-гимназияһына әүерелә. Уҡыу йортонда Башҡортостан Республикаһы һәм Ырымбур өлкәһе төбәктәре балалары белем алырға тейеш була.
1997 йылдың 23 мартында мәктәп-интернат-гимназия башҡорт телендә белем биреүсе уҡыу йорто булараҡ хоҡуҡи лицензия ала. 2005 йылда статусын нығытып, хәҙерге көнгәсә Башҡорт республика гимназия-интернаты булараҡ йөрөй.
2006—2007 йылдарҙа ул төҙөкләндерелә, ашхана һәм спорт залы төкәтмәләре эшләнә. 2023 йылда тәүге президент Мортаза Рәхимов исеме бирелә:
# Яйыҡ (Ҡыҙыл Гвардия районы)

Яйыҡ (рус. Яиково) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыҙыл Гвардия районындағы ауыл. Пролетарка ауыл биләмәһе составына инә.

# Яйыҡ (Ҡыҙыл Гвардия районы)
## Географик урынлашыуы

Туҡ йылғаһы буйында урынлашҡан.

# Яйыҡ (Ҡыҙыл Гвардия районы)
## Тарихы

Тәүге тапҡыр 1786 йылда телгә алына. Ырымбур губернаһы (1860 йылдан — Һамар губернаһы) Быҙаулыҡ өйәҙе Йомран-Табын улусы ҡарамағында була. Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 9-сы башҡорт кантонының 35-се йортона керә. 1920 йылда Үрге Яйыҡ (421 кеше) һәм Түбәнге Яйыҡ (263 кеше) ауылдары теркәлә.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан Башҡортостан АССР-ының) Туҡ-Соран кантоны составына инә. 1923 йылдан республиканың Бәләбәй кантоны ҡарамағында була. ВЦИК ҡарарына ярашлы 1924 йылдың 21 октябрендә Ҡаҙаҡ АССР-ы составына бирелә. 1934 йылдан — Ырымбур өлкәһе составында.

# Яйыҡ (Ҡыҙыл Гвардия районы)
## Халҡы

| 1795 | 1834 | 1859 | 1900 | 1920 |
| 181 | 404 | 502 | 509 | 421 |
2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (94 %) йәшәй.
# Йылға туризмы

Йылға буйлап ағыу (рус. Сплав по реке) — спорт туризмының бер төрө, шулай уҡ һыу туризмы тип тә атала. Бының өсөн ҡулланылған йөҙөү яйланмалары:
* рафт
* байдарка һәм ҡайыҡ
* катамаран
* һал
* резина кәмәләр
* пакрафт
* бубликтар Уларҙы бик юғары ҡатмарлыҡлы ағымдарҙа ҡулланалар (6 категория ҡатмарлыҡ). Шул уҡ ваҡытта бубликта йөҙөүҙең спортҡа ҡағылышлығы һорау тыуҙыра.

# Йылға туризмы
## Башҡортостанда йылға туризмы

Республикала һыу туризмы һәм йылғалар буйлап кәмәлә төшөү өсөн бик яҡшы шарттар бар. Башҡортостанда төрлө «холоҡло» йылғалар күп — тигеҙлектәрҙән тыныс ҡына аҡҡандары ла, ярһыу тауҙар йылғалары ла етерлек. Уларҙың яр буйҙары ла бик күркәм, шуға күрә республикала йылға туризмы элек-электән күптәрҙе ылыҡтыра.
Һәр яҙҙа Айғыр тау йылғаһында профессиональ ярыштар уҙғарыла, тик йәй көнө, бигерәк тә эҫел ваҡытта, йылғаларҙың һайыға, ағышы аҡрыная, шуға күрә ҡайһы бер йылғаларҙа суднолар йөрөүе лә ҡыйынлаша.
Йылға туризмы өсөн йышыраҡ ошо йылғаларҙы һайлайҙар: Ағиҙел, Еҙем, Инйәр, Ләмәҙе,Нөгөш, Эҫем, Йүрүҙән, Ҡариҙел Әй.
Йылғалар буйлап ғаилә менән сәйәхәт итеү өсөн ҡулай айҙар: июнь-август, ә Һаҡмар йылғаһы буйлап май-июнь айҙарында ағып төшөү яҡшыраҡ.
# Шәйбәков Айнур Рәүил улы

Шәйбәков Айнур Рәүил улы (27 август 1992 йыл) — Рәсәй шашкасыһы (халыҡ-ара шашка). Халыҡ-ара гроссмейстер (2015 йылдың 1 ғинуарынан).

# Шәйбәков Айнур Рәүил улы
## Биографияһы

Айнур Рәүил улы Шәйбәков 1992 йылдың 27 авгусында Башҡортостан Республикаһының Ишембай ҡалаһында тыуған.
2003 йылдың мартында, 10 йәшендә, ике Рәсәй чемпионатында ҡатнаша — ҡарар буйынса (Өфө) һәм шәхси-команда турнирында (Ижевск). Ишембай олимпия резервындағы балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, Өфөгә күскәндән һуң — 23-сө балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Айнур Шәйбәков тиҙ шашка донъя чемпионы (2014), 2014 йылда халыҡ-ара шашка буйынса Европа чемпионатының көмөш призеры, 2015 йылда блиц форматында Европа чемпионатының бронза призеры. 2013 йылда классик программала, 2012 йылда йәшен тиҙлегендә программала Рәсәй чемпионы. Рәсәй йыйылма командаһы составында донъя чемпионы була. 2012 йылда Европа чемпионатының бронза призеры. 2013 йылда (финалда 3-сө урын), 2015 йылда (14-се урын) донъя чемпионаты ҡатнашсыһы, 2012 йылда Бөтә Донъя тиҙ шашка интеллектуаль уйындары бронза призеры. 2017 йылда халыҡ-ара шашка буйынса Европа команда чемпионатында Рәсәй йыйылма командаһы составында беренсе урынды ала.
«Азия балалары» V Халыҡ-ара спорт уйындарында Монголия йыйылма командаһы етәксеһе (2011). Польшаның Минск-Мазовецкий ҡалаһында үткән юниорҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя беренселегедә Башҡорт дәүләт университетының икенсе курс студенты, Өфөнөң 23-сө балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең спортсы-инструкторы Айнур Шәйбәков чемпион була. Мөмкин булған 16 мәрәйҙән ул 14 мәрәй йыя. Өсөнсө турҙың хәл иткес партияһында Айнур Шәйбәков үҙенең төп ярышташы Нидерланды спортсыһы Рул Бумстра менән көс һынашып, еңеүгә өлгәшә.

# Шәйбәков Айнур Рәүил улы
## Биографияһы
### 2013 йыл интервьюһынан

Лидия Ильясова: «Һеҙҙең өсөн иң мөһим турнир тураһында һөйләгеҙ?»
Айнур Шәйбәков: «Мин ике йыл элек донъяның иң яҡшы 12 уйынсыһы исемлегенә эләктем. Мине Пекинда үткән Бөтә Донъя интеллектуаль уйындары турнирына саҡырҙылар, мин унда алтынсы урын биләнем. Ә Польшала юниорҙар араһында донъя чемпионатында чемпион булып киттем. Шунан һуң юниорҙар ярыштарында ҡатнашыуҙан туҡтаным, ир-егеттәр араһында ғына сығыш яһайым. Был йылда башҡа спортсмендар менән бергә команда турнирында донъя чемпионы булдыҡ. Мин монстрҙар менән бер командала уйнаным, уларҙың уйынында мин өйрәндем, шунлыҡтан миңә тәүге ваҡытта бик ауыр булды, ниндәйҙер дискомфорт һиҙҙем. Ә инде һуңыраҡ ҡайһы ваҡытта танылған мэтрҙарҙан бер нисек тә насар уйнамағаныңды күрәһең.»
4-се һәм 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Башҡортостан Республикаһы Ҡоролтайы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзаһы.
# Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы

Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы (15 декабрь 1933 йыл) — ғалим-химик, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1995), химия фәндәре докторы (1983), профессор (1986), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976).

# Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы
## Биографияһы

Нәфисә Кәбир ҡыҙы Ляпина 1933 йылдың 15 декабрендә БАССР-ҙың Ҡырмыҫҡалы районы Сахай ауылында тыуа. Ата-әсәһе мәктәптә ғәрәп теле уҡытыусыһы булып эшләй. Башҡорт яҙмаһы латиницаға күскәс, педагогтар эшһеҙ ҡала. Үҙҙәренең баҡсаһында эшләргә хәл итеп, ғаилә ауыл хужалығы инвентары, трактор һатып ала. Әммә коллективлаштырыу ваҡытында ғаилә башлығын төрмәгә ябалар, ҡатынын балалары менән һөргөнгә ебәрәләр. Һөргөндә Урта Азияла, төньяҡта Архангельскиҙа булалар. Атаһын бер сығаралар, бер кире ултырталар. Ул 1942 йылда һөргөндә сағында мәрхүм була.
Һуғыштан һуң, 1945 йылда, ғаилә Өфөлә төпләнә. Нәфисә Кәбир ҡыҙы Өфөлә 1-се ҡыҙҙар мәктәбендә уҡый, уны бишле билдәләренә тамамлай.
1955 йылда Нәфисә Кәбир ҡыҙы Өфө нефть институтын тамамлай. Институттан һуң Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында оператор, СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы Химия бүлегендә өлкән лаборант (1956—1957), кесе ғилми хеҙмәткәр (1957—1958); Органик химия институтында кесе ғилми хеҙмәткәр (1961—1962), тематик төркөм етәксеһе (1962—1967); өлкән ғилми хеҙмәткәр (1965—1967), лаборатория мөдире (1967—2007), баш ғилми хеҙмәткәр (2007 йылдан) булып эшләй.
«Сульфидтарҙың терегөмөш тоҙҙары менән комплекслы берләшмәләре» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Башҡортостанда химия буйынса докторлыҡ диссертацияһы яҡлаған беренсе ҡатын-ҡыҙ. Докторлыҡ диссертацияһының (1983) темаһы — «Нефть дистилляттарының көкөрторганик берләшмәләрен тикшереү». Фәнни хеҙмәттәре тәбиғи углеводородтарҙың көкөрторганик берләшмәләре структураһын һәм үҙсәнлектәрен тикшереүгә арналған. Ляпина тарафынан Рәсәй һәм яҡын сит илдәр нефтендәге 74 типтағы көкөрторганик берләшмәнең тулы структура‑төркөм составы билдәләнә, тәүге тапҡыр нефттә һәм газ конденсатында сульфоксидтар һәм сульфондар барлығы асыҡлана. Углеводород сеймалын меркаптанһыҙлаштырыу, нефть һәм газ эшкәртеү заводтарының сульфидлы‑һелтеле ҡалдыҡтарын регенерациялау процесы эшләнә.
Нәфисә Кәбир ҡыҙының уҡыусылары араһында 3 фән докторы һәм 16 фән кандидаты бар.

# Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы
## Хеҙмәттәре

* Ляпина Н. К. — 600-ләп ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән 56 авторлыҡ танытмаһы һәм патент авторы.
* Современное состояние проблемы исследования органических соединений серы нефтей // Успехи химии. 1982. Т. 51. Вып. 2.
* Химия и физико-химия сераорганических соединений нефтяных дистиллятов. М.: Наука, 1984.
* Башкортостан: Краткая энциклопедия. Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996.
* Five Hundred Ledgers Influence. American biographical Institute, 1994.

# Ляпина Нәфисә Кәбир ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1981)
* 2‑се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены (1999)
# Питинг

Питинг — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Висим йылғаһының уң ярына тамағынан 48 өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Питинг
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300024802
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302480
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Чуплега

Чуплега (Чупленга, Чепленга, Сопля) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының уң ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 99 км.

# Чуплега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000038962
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003896
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡонаев Йәүҙәт Сабир улы

Ҡонаев Йәүҙәт Сабир улы (рус. Джавдат Сабирович Кунаев; 7 март 1927 йыл) — ғалим-тау инженеры‑геолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Геология‑минералогия фәндәре докторы (1974), профессор (1981). Ҡаҙаҡ ССР‑ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984) һәм Шоҡан Вәлиханов исемендәге премияһы лауреаты (1971). Сәйәси золом ҡорбаны.

# Ҡонаев Йәүҙәт Сабир улы
## Биографияһы

Йәүҙәт Сабир улы Ҡонаев 1927 йылдың 7 мартында Башҡорт АССР-ы Арғаяш кантоны (хәҙерге Силәбе өлкәһе Арғаяш районы) Баязит ауылында тыуған.
1931 йылда атаһы Сабирға, «кулак» мөһире тағылып, ҡатыны Мәғәфүрә Вәли ҡыҙы (1895—?), улы Йәүҙәт һәм ҡыҙы Зифа (1928—?) менән бергә Себергә — Кемерово өлкәһенең Прокопьевск ҡалаһына һөргөнгә ебәрелә.
1950 йылда Ҡаҙаҡ тау‑металлургия институтын тамамлағандан һуң, шунда эшләй башлай. 1956 йылдан Ҡаҙаҡ тау‑металлургия институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре.
1964 йылдан Ҡаҙағстан минераль сеймал ғилми-тикшеренеү институтының геология секторы мөдире, ә 1974 йылдан — Ҡаҙаҡ ССР‑ы Фәндәр Академияһының Геология фәндәре институтының ғилми секретары һәм сектор мөдире вазифаһын башҡара.
1970—1974 йылдарҙа Алма-Аталағы К. И. Сатпаев исемендәге Ҡаҙаҡ милли техник университетында уҡытыусы булып эшләй, 1979—1994 йылдарҙа шул уҡ университеттың тарих һәм төбәк геологияһы кафедраһы мөдире вазифаһын үтәй.
Йәүҙәт Ҡонаев — 150 фәнни хеҙмәт авторы, уның фәнни тикшеренеүҙәре төбәк геологияға һәм металлогенияға бағышланған. Ҡонаев тарафынан геология‑разведка эштәрен үткәреү өсөн перспективалы металлогеник, геохимик һәм мәғдән бүлкәттәре айырып күрһәтелә; Башҡортостандың Урал алды һәм Ҡаҙағстан биләмәләрендәге геологик структураларҙың дуғаланып тоташыу характеры нигеҙләнә.

# Ҡонаев Йәүҙәт Сабир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм премиялары

* Шоҡан Вәлиханов исемендәге премия лауреаты (1971)
* Ҡаҙаҡ ССР‑ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984)

# Ҡонаев Йәүҙәт Сабир улы
## Хеҙмәттәре

* Полезные ископаемые Казахстана. — Алма-Ата: Казгосиздат, 1956. — 150 с
* Центральный Казахстан — сокровищница полезных ископаемых; О-во по распространению полит. и науч. знаний. — Алма-Ата, 1958. — 37 с.
* Металлогеническая и геохимическая зональность территории Казахстана; АН КазССР, Ин-т геол. наук им. К. И. Сатпаева. — Алма-Ата: Наука, 1976. — 255 с.
* Недра раскрывают тайны. — Алма-Ата: о-во «Знание» КазССР, 1983. — 47 с.
* Геология и полезные ископаемые юго‑востока Тургайского прогиба и Северного Улытау: в 2 т. — Алма‑Ата, 1984. (авторҙаш)
# Бад-Франкенхаузен-Кифхойзер

Бад-Франкенхаузен-Кифхойзер (нем. Bad Frankenhausen/Kyffhauser) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 8962 кеше йәшәй. Майҙаны — 65,85 км². Диңгеҙ кимәленән 132 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6567 һәм автомобиль коды — KYF.
# Изверь

Изверь (Изверя) — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Угра йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 72 км.

# Изверь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000021443
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002144
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Абдуллин Азат Хаммат улы

Абдуллин Азат Хаммат улы (26 июнь 1931 йыл — 11 ноябрь 2023 йыл) — Башҡортостан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы (2014), драматург, прозаик һәм публицист. 1968 йылдан СССР Яҙыусылар союзы, 1975 йылдан — КПСС ағзаһы. Сергей Чекмарёв исемендәге премия лауреаты (1983), «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1984).

# Абдуллин Азат Хаммат улы
## Биографияһы

* Азат Хаммат улы Абдуллин 1931 йылдың 26 июнендә БАССР‑ҙың Ейәнсура районы Башҡорт Үргене ауылында тыуған.
* К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлаған (1953).
* 1957—58 йылдарҙа БДУ уҡытыусыһы.
Әҙип 2023 йылдың 11 ноябрендә Мәскәү ҡалаһында вафат булды.

# Абдуллин Азат Хаммат улы
## Ижады

Уның ижадына тарихи дөрөҫлөк, художестволы дөйөмләштереү тәрәнлеге, тормошсанлыҡ хас. XX быуаттың 70‑се йылдарында йәмғиәттең социаль‑әхлаҡи мөхитен, рухи конфликтын һүрәтләүсе «Ун өсөнсө председатель» (1979) драмаһы үҙәгендә — заманынан алда барыусы кеше трагедияһы (донъяның 35 илендә ҡуйыла; тәүге тапҡыр — Евгений Вахтангов исемендәге театрҙа). Был әҫәр дәүләт һәм власть органдары чиновниктарына оҡшамай. Уны заманында КПСС Үҙәк Комитеты секретары Суслов Михаил Андреевич үҙе тыя. «Ун өсөнсө председатель» пьесаһының дауамы — «Һуңғы уҙаман» (1986; яңы редакцияһы «Һағыш йылғаһы») драмаһы. Рудольф Нуриевҡа арналған «Раббым баҡсаһы» (2001) пьесаһы мәңгелек идеал эҙләүгә дусар булған ижадсы яҙмышы хаҡында бәйән итә (2004 й. Роман Виктюк театрында ҡуйыла).
Азат Абдуллин С. И. Чекмарёв тураһындағы «Онотма мине, ҡояш» (1963) документаль повесын һәм драмаһын ижад итә. Әҙиптең әҫәрҙәре илдең байтаҡ театрҙары репертуарына ингән. «Аҡтан-аҡ һөт» (1976), «Ҡыҙыл ысыҡ» (1979) документаль повестары, публицистик очерктар һәм мәҡәләләр авторы.

# Абдуллин Азат Хаммат улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы (2014)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1984)
* С. Чекмарёв исемендәге премия лауреаты (1983)

# Абдуллин Азат Хаммат улы
## Әҫәрҙәре

* Һайланма әҫәрҙәр. — Өфө: Китап, 2016.
* Һайланма әҫәрҙәр: пьесалар, проза, публицистика. — Өфө, Китап, 2006
* Йөрәккә сәнселгән аңлауҙар: пьесалар, повестар, публицистика. — Өфө, 1993
* Красная роса: повести. — М., «Современник», 1979. — 225 стр.
* Не забывай меня, солнце!: Пьеса. — М., «Искусство», 1973. — 47 стр.
# Херольдисхаузен

Херольдисхаузен (нем. Heroldishausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 207 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,2 км². Диңгеҙ кимәленән 207 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99991 һәм автомобиль коды — UH.
# Кесе Вьюк (Нырмыч ҡушылдығы)

Кесе Вьюк — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нырмыч йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кесе Вьюк (Нырмыч ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100000986
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100098
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Горевая (Пыщуг ҡушылдығы)

Горевая — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пыщуг йылғаһының һул ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Горевая (Пыщуг ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041578
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004157
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0