yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чамила Мичиевич

Чамила Мичиевич (хорв. Ćamila Mičijević; 8 сентябрь 1994 йыл, Хайденхайм-ан-дер-Бренц, Германия) — Босния һәм Герцеговина гандболсыһы, Франция «Мец» клубы һәм Хорватия милли йыйылма командаһыағзаһы. 2020 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында гандбол буйынса Европа чемпионатының бронза призёры.

# Чамила Мичиевич
## Биографияһы

Чамила Мичиевич 1994 йылдың 8 сентябрендә Германияла Хайденхайм-ан-дер-Бренц ҡалаһында Босния һәм Герцеговина ҡасаҡтары ғаиләһендә тыуған. Һуғыш тамамланғандан һуң дүрт йыл үткәс, ғаилә Босния һәм Герцеговинаның Мостар ҡалаһына ҡайта, унда Чамила 15 йәшенә тиклем йәшәй һәм урындағы «Локомотив» и «Катарин» гандбол командалары өсөн сығыш яһай. Ҡыҙҙы тренер Эдо Шмит күреп ҡала һәм Риекаға «Замет» клубына саҡыра, ул киләһе биш йылды шунда үткәрә. 2016 йылдан алып 2020 йылға тиклем венгр «Дунауйварош Кохас» командаһында уйнай, унда беренсе миҙгел милли беренселектә дүртенсе урын менән тамамлана. Шунан һуң Европа гандболы грандтарының береһе — француз «Мец» клубына күсә.
Үҙе өсөн туған булған Босния һәм Герцеговина өсөн сығыш яһарға Милевичтың мөмкинлеге булмай, сөнки хорват командаһына саҡырылғанға тиклем ундай команда бөтөнләй булмай. «Шашкалы» составында спортсы өс Европа чемпионатында (2014, 2016, 2020) ҡатнаша, 2020 йылда беренселектең бронза миҙалын яулай.
# Урсай

Урсай — топоним.

# Урсай
## Мәҡәләләр

* Урсай (Аҙнаҡай районы) — Татарстандың Аҙнаҡай районындағы ауыл.
* Урсай (Башҡортостан) — Башҡортостандың Шаран районындағы ауыл.
# Сырпар

Сырпар — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Парусовая йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Сырпар
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069510
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306951
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Олойылға (мәғәнәләр)

Олойылға һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.

# Олойылға (мәғәнәләр)
## Мәҡәләләр

* Олойылға (Асҡын районы) — Башҡортостандың Асҡын районындағы ауыл.
* Олойылға (Белорет районы) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл.
* Олойылға — Башҡортостандағы йылға.
# Радиотехника

Радиоте́хника — электромагнит тирбәлеш һәм радиодиапазон тулҡындарын, генерация ысулдарын, көсәйеү, үҙгәртеү, нурланыш һәм ҡабул итеү, шулай уҡ уларҙы мәғлүмәт тапшырыу өсөн ҡулланыу өйрәнеүсе фән, электротехниканың радиотапшырыу һәм радио ҡабул итеү техникаһын, сигналдарҙы эшкәртеү, проектлау һәм радиоаппаратураны булдырыуҙы эсенә алған бер өлөшө.

# Радиотехника
## Тарих

1832 йылда Англия ғалимы- физик Майкл Фарадей электромагнит нурланыш булыуын теорияла күҙаллай.
1864 йыла Дж. К. Максвелл электромагнит ҡырҙың эволюцияһын һәм уның зарядтар һәм токтар менән үҙ-ара тәьҫир итешеүен һүрәтләгән классик электродинамиканың төп тигеҙләмәләрен яҙа .
1888 йылда ғалимы- физик Г. Герц электромагнит тулҡындар аша энергияны алыҫ араға тапшырып булғанын үҙ тәжрибәһендә күрһәтә: «вибратор» тип атаған ҡоролма алыҫ араға сымһыҙ ғына электромагнит ҡыр ебәрә .
1894 йылдың 14 авгусында Оксфорд университетында Британия фән үҫешенә ярҙам итеү ассоциацияһы ултырышында Оливер Лодж менән Александр Мирхед тәүге тапҡыр радиотелеграфияның уңышлы сеансын үткәрә. Морзе әлифбаһының радиосигналы күрше Кларендон корпусындағы лабораториянан ебәрелеп, 40 м алыҫлыҡта урынлашҡан аппарат тарафынан ҡабул ителә.
1895 йылдың 25 апрелендә (7 майында) Санкт-Петербургта Рус физика һәм химия йәмғиәте ултырышында А. С. Попов бер-бер артлы бирелгән телеграф сигналдарының (ҡыҫҡа һәм оҙон) электромагнит тулҡындарын ҡабул итеү аппаратын эшләтеп күрһәтә.
1897 йылда Италия инженеры Г. Маркони тәүге (Британияла) патент ала һәм Лондонда сымһыҙ телеграфты эшләтеп күрһәтә. Башҡа илдәрҙә Г. Маркониға патент бирмәйҙәр , сөнки быға тиклем үк А. С. Попов ошондай уҡ когерент приемникты һүрәтләгән мәҡәләһен баҫтырған була.
Радиотехниканы яңы кимәлгә күтәргән Рәсәй һәм cовет ғалимдары :
* профессорҙар М. А. Бонч-Бруевич, Б. Л. Розинг ( электрон телевидение уйлап сығарған);
* академик А. И. Берг (радиолокация);
* академик А. Ф. Богомолов (радиолокация, алыҫ космос элемтәһе);
* академик В. А. Котельников (ҡамасауҙарға ҡаршы тороу теорияһы).

# Радиотехника
## Радиотехника бүлектәре

Радиотехника бүлектәре:
* Радиопередающие устройства
* Радиоприёмные устройства
* Радиолокация
* Радионавигация
* Телевидение
* Мультимедийные и связные системы
* Системы радиоуправления
* Системы радиоэлектронной борьбы

# Радиотехника
## Ҡулланыш өлкәһе

Радиотехника фәндең физика, астрономия, медицина, химия һәм башҡа өлкәләрендә ҡулланыш таба. Радиотехник ысулдар мәғлүмәт биреү системаларында, радиобәйләнеш, радиотапшырыуҙар, телевидение, радиолокация, радионавигация, радио идара итеү, автоматика системаларында һәм хисаплау техникаһында ҡулланыла.
# Воронцовский Николай Владимирович

Воронцов Николай Владимирович (1837—1886) — хирург, Мәскәү университеты профессоры.

# Воронцовский Николай Владимирович
## Биографияһы

Кологрив өйәҙ училищеһында һәм Кострома губерна гимназияһында уҡый, уны тамамлағас Мәскәү университетының медицина факультетына уҡырға инә. Курсты табип дәрәжәһе менән тамамлай (1858), унан һуң күпмелер ваҡыт үҙ алдына белем алыу менән шөғөлләнә. 1866 йылда полиция дауаханаһына штаттан тыш ординатор булып эшкә инә. Бер аҙҙан һуң Мәскәү университетының оператив хирургия кафедраһына ассистент итеп ҡабул ителә, прозектор ярҙамсыһы итеп (1867) тәғәйенләнә. «О приостальной уранопластике при врождённых расщеплениях твёрдого нёба» темаһына диссертация яҡлай һәм медицина докторы дәрәжәһе ала (1870). Приват-доцент булып һайлана, десмургия һәм быуын сығыу һәм һыныу тураһында ғилем курсы уҡый.
Доцент булып раҫлана (1872). А. П. Расцветов киткәндән һуң (1876), оператив хирургия һәм хирургик анатомияның бөтә бүлектәрен уҡый. Оператив хирургияның экстраординар профессоры (1879). Ауырыуы сәбәпле эштән китә (декабрь 1885).
Мәскәү хирургтары йәмғиәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе.
Дүрт студент стипендияһына аҡса (1886), шулай уҡ студенттар медицина китапханаһы төҙөүгә һәм кәрәк-ярағына (10800 һум), изге Татиана сиркәүенә (3 мең һум) капитал иғәнә итә. Үҙенең китапханаһын һәм мөлкәтен Мәскәү университетына васыят итә.
# Адаткан

Адаткан — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы/ Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Песчаная йылғаһының һул ярына тамағынан 248 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Адаткан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100007835
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100783
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мөхөтдинов Иршат Закир улы

Мөхөтдинов Иршат Закир улы (16 февраль 1929 йыл — 11 август 2008 йыл) — совет татар эпидемиологы, Медицина фәндәре кандидаты (1966), доцент, РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1974), Татар АССР-ының һаулыҡ һаҡлау министры (1964—1984), Ҡазан эпидемиология һәм микробиология ғилми-тикшеренеү институты директоры (1986—1989).

# Мөхөтдинов Иршат Закир улы
## Биографияһы

1929 йылдың 6 февралендә РСФСР-ҙың Татар АССР-ы Ҡазан ҡалаһында тыуған.
1953 йылда Ҡазан дәүләт медицина институтын тамамлай, шунан һуң Ҡазан эпидемиология һәм микробиология ғилми-тикшеренеү институтының кесе ғилми хеҙмәткәре булып эшләй башлай.
1956 йылда Татар АССР-ының баш дәүләт санитар табибы һәм Республика санитар-эпидемиология станцияһының баш табибы итеп тәғәйенләнә. 1964 йылдан 1984 йылға тиклем Мөхөтдинов ТАССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын биләй. Был вазифала уның эшлекле һәм кешелек сифаттары — ҙур һөҙөмтәлелек, мәсьәләләрҙе профессиональ хәл итеү, бирелгән эш өсөн юғары яуаплылыҡ асыҡлана. 1960 йылдан 1980-се йылдарға тиклем Мөхөтдинов һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыу эшенә ҙур өлөш индерә, мәҫәлән, 1977 йылда Республика балалар клиник дауаханаһы, 1982 йылда Республика клиник дауаханаһы, Яр Саллы ҡалаһында күп профилле дауахана төҙөлә. Уның ярҙамында ҙур ауылдарҙа — участка, район үҙәктәрендә үҙәк район дауаханалары асыла.
Министр вазифаһынан киткәс, 1984 йылда Ҡазан медицина институтының эпидемиология кафедраһы мөдире була (был вазифала 1994 йылға тиклем эшләй), бер үк ваҡытта 1986 йылдан 1989 йылға тиклем Ҡазан эпидемиология һәм микробиология ғилми-тикшеренеү институты директоры була. 1994 йылдан алып Ҡазан медицина университетының эпидемиология кафедраһында эпидемиология һәм һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәсьәләләре буйынса консультациялар үткәрә.
Мөхөтдинов ҡорһаҡ тифын, эсәк инфекцияларын иҫкәртеү һәм эпидемиология буйынса эштәр авторы. 1967—1985 йылдарҙа Татар АССР-ның Юғары Советы депутаты итеп һайлана. 2008 йылдың 11 авгусында Ҡаҙан ҡалаһында вафат була.

# Мөхөтдинов Иршат Закир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Октябрь Революцияһы ордены
* Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* «Почет Билдәһе» ордены
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1974)
* Миҙалдар
* ТАССР Юғары Советының һәм РСФСР Юғары Советының Почет грамоталары.

# Мөхөтдинов Иршат Закир улы
## Билдәле адрестар

* Ҡазан, Гагарин урамы, 26.
* Ҡазан, Товарищеская урамы, 21.

# Мөхөтдинов Иршат Закир улы
## Хеҙмәттәре

* Эсәк ауырыуҙарын иҫкәртеү. Ҡазан, 1977.
* Балаларҙы диагностикалау һәм вируслы гепатитты дауалау. Ҡазан, 1979.
# Сәйәхов Фәһим Лотфрахман улы

Сәйәхов Фәһим Лотфрахман улы (20 ноябрь 1926 йыл—20 ноябрь 2003 йыл) — тарихсы. Тарих фәндәре докторы (1970), профессор (1970). БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976). Фәнил Лотфрахман улы Сәйәховтың ағаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

# Сәйәхов Фәһим Лотфрахман улы
## Биографияһы

Фәһим Лотфрахман улы Сәйәхов 1926 йылдың 20 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Дәүләкән районы Суйынсы ауылында тыуа. 1944 йылда армияға саҡырыла, яуҙарҙа ҡатнаша, хәрби миҙалдар менән бүләкләнә. Сәйәхов Ф.Л. 1948 йылда К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт педагогия институтын тамамлай. 1948 йылда ҡыҙыл дипломға эйә булараҡ ул институттың КПСС тарихы кафедраһына эшкә ҡалдырыла. 1951 йылға тиклем һәм 1954–89 йылдарҙа шунда уҡ эшләй, 1951-54 йылдарҙа аспирантурала уҡый, уңышлы яҡлағандан һуң уға тарих фәндәре кандидаты ғилми исеме бирелә. 1958–84 йылдарҙа КПСС тарихы кафедраһын мөдире. Тарих фәндәр докторы, кафедра башында торған профессор, уның менән 26 йыл етәкселек итә. 1970 йылда Фәһим Лотфрахман улы тарих фәндәре докторы була. Шул уҡ йылда профессор итеп һайлана. Фәһим Лотфрахман улы уҡытыусыларҙың квалификацияһын күтәреү һәм тарихи предметты уҡытыу кимәлен күтәреү, белем биреү сифатын яҡшыртыу, уҡытыу-методик материалдар менән тәьмин итеү һәм уҡыу процесын көйләү өсөн күп эштәр башҡара. 20 тарих фәндәре кандидатын әҙерләй. Фәһим Саяхов 70-тән ашыу ғилми хеҙмәт һәм монография авторы..
Фәһим Лотфрахман улы университеттың һәм республиканың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнаша. «Белем» йәмғиәтенең эшлекле лекторы була. Өфө предприятиеларында һәм ойошмаларында тарихи темаларға лекциялар менән йыш сығыш яһай. РСФСР-ҙың «Белем» Башҡорт республика ойошмаһы идараһы рәйесе урынбаҫары итеп һайлана, күп йылдар уның идараһы составына инә.

# Сәйәхов Фәһим Лотфрахман улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни хеҙмәттәре БАССР‑ҙың сәйәси һәм социаль‑иҡтисади тарихына, историографияһына арналған.
1968 йылда А.М.Горький исемедәге Пермь дәүләт университетында «Борьба Башкирской партийной организации за осуществление ленинского плана построения социализма (1926-1937 гг.)» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.
“КПСС‑тың Башҡортостан ойошмаһы тарихы очерктары”н (“Очерки истории Башкирской организации КПСС”; 1973), “Башҡорт АССР‑ының совет историографияһы очерктарын (“Очерки советской историографии Башкирской АССР”; 1975) төҙөүҙә ҡатнаша. 70‑тән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

# Сәйәхов Фәһим Лотфрахман улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 1961 йылдың 18 сентябрендә Ф.Л. Сәйәхов юғары квалификациялы белгестәр әҙерләүҙә өлгәшкән уңыштары өсөн БАССР Юғары Советы Президиумы Почет грамотаһы менән бүләкләнә
* 1974 йылдың 8 февралендә эштәге уңыштары һәм коллективтың ижтимағи эшендә әүҙем ҡатнашҡаны өсөн һәм СССР Фәндәре академияһының 250-йыллығы менән бәйле уға СССР Фәндәр академияһы Президиумының Почет грамотаһы бирелә.
* Башҡорт АССР-ының тарих фәндәре өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн 1976 йылдың 19 ноябрендә уға атҡаҙанған эшмәкәр исеме бирелә.
# Самолёт

Самолёт (һөйләштә осҡос) — көс ҡулайлама ярҙамы менән атмосферала осоуға тәғәйенләнгән һауа судноһы.

# Самолёт
## Конструкция

Төп элементтар:
* Самолёттың ҡанаты — алға ынтылғанда күтәреү көсө эшләй.
* Фюзеляж — экипаж, пассажирҙар һәм йөк ташыуға тәғәйенләнгән.
* Ҡанат (авиация) — һауа судноһының алға хәрәкәте ваҡытында осоу өсөн кәрәкле күтәргес көс булдыра.
* Шасси — йүгереп килеп һәм ултырырға таяныс системаһы.
* Көс ҡулайлама йәки двигатель — тейешле тартыу эшләргә.
* Борт ҡорамалдары системалар — төрлө шарттарда осоу эшләргә ҡорамалдары.

# Самолёт
## Классификация
### Тәғәйенләнеше

* Хәрби.
* Граждандар.
# Кунки

Кунки — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Уллучай йылғаһының уң ярына тамағынан 94 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кунки
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Каспий диңгеҙе йылғаларының һыу бассейны, Сулак йылғаһының һыу бассейны сигенән Самур йылғаһының һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000312109300001884
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300188
* Бассейн коды — 07.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Буранбаев Нуретдин Хәйретдин улы

Буранбаев Нуретдин Хәйретдин улы (25 март 1915 йыл — 2 ноябрь 1987 йыл) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, подполковник. Ҡыҙыл Йондоҙ (1945), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957), I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары (1985) кавалеры.

# Буранбаев Нуретдин Хәйретдин улы
## Биографияһы

Нуретдин (Нурый) Хәйретдин улы Буранбаев 1915 йылдың 25 мартында Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы Татлыбай ауыл хакимиәте) Абдрахман ауылында тыуған.
Тыуған ауылында тәүге баҫҡыс белем алғандан һуң — Баймаҡ тау-сәнәғәт өйрәнсеклек мәктәбен, 1931 йылда Ырымбур башҡорт педагогия техникумын тамамлай.
1935 йылға тиклем Башҡорт Юғары коммунистик ауыл хужалығы мәктәбендә (БВКСХШ) уҡый.

# Буранбаев Нуретдин Хәйретдин улы
## Тормош һәм хеҙмәт юлы

1931-1933 йылдар — БАССР-ҙың Баймаҡ районы Татлыбай ауыл советы рәйесе секретары һәм урынбаҫары.
1936 йыл — Башҡорт Юғары коммунистик ауыл хужалығы мәктәбе (БВКСХШ) ғилми хеҙмәткәре.
1936-1937 йылдар — ВКП (б) БАССР Маҡар районы комитетының пропаганда бүлеге мөдире.
1939-1940 йылдарҙа совет-фин һуғышында ҡатнаша. 1940 йылдың 6 мартындағы алышта 16 һалдаттан икеһе генә тере ҡала.
1941 йыл — ВКП(б) Баймаҡ район комитеты пропагандисы.
1941 йылдың 25 июнендә Бөйөк Ватан һуғышына китә. 850-се «Тыуған ил өсөн» бронепоезды командиры була.
1942 йылдың йәйендә Старый Оскол өсөн барған бик ҡаты алышта ҡатнаша. Бронепоезды шартлатып, төркөмдө ҡамауҙан сығара.
Брянщина, Сталинград, Белоруссия өсөн һуғыштарҙа ҡатнаша. Ике тапҡыр яралана. Еңеү көнөн капитан Нурый Буранбаев Польшала ҡаршылай.
1947-1948 йылдар — ВКП (б) Башҡортостан өлкә комитеты эргәһендәге ике йыллыҡ партия мәктәбе тыңлаусыһы.
1948-1952 йылдар — ВКП (б) Башҡортостан өлкә комитетында ауыл хужалығы бүлеге инструкторы.
1952-1955 йылдар — КПСС Учалы районы комитетының 1-се секретары.
1955-1956 йылдар — КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты секретары.
1958 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
1955-1959 йылдар — БАССР-ҙың 4-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.
1956-1961 йылдар — Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы канцелярияһы начальнигы.
1961-1968 йылдар — БАССР Йәмәғәт тәртибен һаҡлау министрлығының кадрҙар бүлеге начальнигы.
1987 йылдың 2 ноябрендә вафат булды, Өфөлә Мосолман зыяратында ерләнгән.

# Буранбаев Нуретдин Хәйретдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1957)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985).
* «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
* «Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы
# Оло Кечкома

Оло Кечкома — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының уң ярына тамағынан 419 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Оло Кечкома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036333
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003633
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ачит (Бисерта ҡушылдығы)

Ачит — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бисерть йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Ачит (Бисерта ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100021329
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102132
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Григорьевка (Комбарс ҡушылдығы)

Григорьевка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Комбарс йылғаһының уң ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Григорьевка (Комбарс ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010700112115200029178
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202917
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Машня

Машня — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Выша йылғаһының һул ярына тамағынан 107 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Машня
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200312110000029775
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002977
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Баландин бульвары

Баландин бульвары — Өфө ҡалаһының Калинин районы «Инорс» биҫтәһендәге бульвар.
Почта индексы — 450039, ОКАТО коды — 80401370000.
1-се һанлы магистралдең һәм 1, 2-се тыҡрыҡтарҙы бер географик объектҡа берләштереү буйынса ойошторола.
1997 йылдың 29 октябренән алып исемен Бульвар рәсми рәүештә Өфө моторҙар эшләү заводының элекке директоры, инженер-авиация хеҙиәтенең генерал-майоры (1944), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1945) Баландин Василий Петрович хөрмәтенә ала.
Башҡортостан Республикаһының Өфө ҡала советы Президиумының 1997 йылдың 29 октябрендә «Өфө ҡалаһының Калинин районы „Инорс“ биҫтәһендәге урамға „Баландин бульвары“ исеме биреү тураһында № 31/11 ҡарарынан»: Ветеран — мотор етештереүселәрҙең, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе профсоюз комитетының, «Инорс» биҫтәһе йәшәүселәренең үтенесен ҡарап, Өфө ҡалаһының Калинин районы советы Президиумы Өфө ҡалаһының Калинин районы «Инорс» биҫтәһендәге урамға «Баландин бульвары» биреү тураһындағы ҡарарына ярашлы, Өфө ҡала советы Президиумы ҡарар итә:
1. Өфө ҡалаһы Калинин районының «Инорс» биҫтәһендәге 1, 2-се тыҡрыҡтарға һәм 1-се һанлы магистралгә «Баландин бульвары» тигән исем бирергә

# Баландин бульвары
## Ҡыҙыҡлы факттар

Урамдың оҙонлоғона һәм тарихына ҡарамаҫтан, «Баландин бульвары» тигән адрес менән беренсе йорт тик 2011 йылдың сентябрендә генә барлыҡҡа килә
# Руть-Лек-Игол

Руть-Лек-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нин-Кан-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 111 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Руть-Лек-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038088
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203808
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ай-Ими-Ягун

Ай-Ими-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тром-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 243 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.

# Ай-Ими-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200042778
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204277
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Павловица (Шиченга ҡушылдығы)

Павловица — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шиченга йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Павловица (Шиченга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005771
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000577
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0