# Вологда дәүләт университеты

Вологда дәүләт университеты (ВоДУ) — Вологда өлкәһенең иң эре юғары уҡыу йорто. 2013 йылдың 24 октябрендә Вологда дәүләт техник университетын яңынан үҙгәртеп атау юлы менән барлыҡҡа килә, уға 2 ай элек Вологда дәүләт педагогия университеты ҡушыла (ВГПУ).

# Вологда дәүләт университеты
## Тарихы

Ойошмалары менән үҙ башынан вологда университеты уҡытыусылары институтында алып барыла (1912 йылдың ноябрендә). 2 уҡытыусыларҙың йыл дауамында алып барылған әҙерлек. 1918 йылдың 6 декабрендә вологда был учреждение базаһында педагогия институтына нигеҙ һалына. 1919 йыл, башланғыс мәктәп уҡытыусылары һәм мәктәпкәсә учреждение хеҙмәткәрҙәре һәм әҙерләү буйынса бүлексәһе асылыуы менән бәйле тыш, педагогия институты халыҡ мәғарифы институты итеп үҙгәртелә, ә 1923 йылда бөтөнләй педагогия техникумы итеп үҙгәртелә.
1918 йылда Пролетар университеты асыла, ул эшселәр һәм крәҫтиәндәрҙән халыҡ хужалығы өсөн етәкселек кадрҙар әҙерләү менән шөғөлләнә. Университет составында 3 бүлексә иҫәпләнгән: техник, иҡтисади һәм ауыл хужалығы. Әммә 1920 йылдың 17.09.сы һанындағы "Эшсе факультеттар тураһында" Декретының баҫылып сығыуынан һуң университет үҙенең эшен туҡтата һәм Йәштәр институты рабфагы тип үҙгәртелә.
1930 йылдың 21 сентябрендә, Эшсе-крәҫтиәндәр инспекцияһы халыҡ комиссариатының 641-се ҡарарына ярашлы, Вологдала Төньяҡ край Педагогия институтына нигеҙ һалына. 1935 йылдың 9 июлендә РСФСР Халыҡ мәғарифының 569-сы бойороғо буйынса ул Вологда дәүләт педагогия институты (ВГПИ) тип үҙгәртелә.
Һуғыштан һуңғы осорҙа Вологда өлкәһендә индустриалләштреүеҙең яңы тулҡыны башлана, ул ҙур күләмдә техник кадрҙар таоап итә. Быға тиклем Вологдала 1966 йылда ситтән тороп уҡыу буйынса Төньяҡ-Көнбайыш политехник институтының дөйөм техник факультеты асыла, унда тик киске һәм ситтән тороп уҡыу формалары ғына була. 1967 йылда факультет ситтән тороп уҡыу буйынса Төньяҡ-Көнбайыш политехник институтының Вологда филиалы булып үҙгәртелә һәм көндөҙгө уҡыу формаһын аса. 1975 йылда институт Вологда политехник институты (ВПИ) тип үҙгәртелә. 1986 йылда ситтән тороп уҡыу буйынса Төньяҡ-Көнбайыш политехник институты базаһында ВПИ-ның Череповецк филиалы асыла.
1990 йылдарҙа ВГПИ (ВПИ) һәм ВПИ (1999) юғары аккредитацион статусҡа эйә була һәм шуға ярашлы Вологда дәүләт педагогия университеты (ВДПУ) һәм Вологда дәүләт техник университеты (ВоДТУ) булып китә.
Вологда дәүләт университетын ойоштороу тураһындағы ҡарар 2012 йылда Вологда ҡалаһы юғары уҡыу йорттарының һөҙөмтәлелеген тикшереү йомғаҡтары буйынса ҡабул ителә, тикшереү Вологда дәүләт педагогия университетының һәм Вологда дәүләт техник университеты Череповецк филиалының һөҙөмтәһеҙ булыуын асыҡлай.
2012 йылдың декабрендә Вологда өлкәһе хөкүмәте һәм Мәғариф һәм фән министрлығы Вологда дәүләт техник университетын һәм Вологда дәүләт педагогия университетын берләштерергә ҡарар ҡабул итә
. 28 августа 2013 йыл фән һәм мәғариф министрлығы приказы № 1001 Вогт ҡушыу юлы менән үҙгәртеп була Вологда дәүләт педагогия университетының структур подразделениеһы булған. 2013 йылдың 28 авгусында Мәғариф һәм фән министрлығының 1001-се бойороғо менән Вологда дәүләт педагогия университетын структура бүлеге булараҡ ҡушыу юлы менән үҙгәртеп ҡорола. 2013 йылдың 24 октябрендә Вологда дәүләт техник университетын Вологда дәүләт университеты итеп үҙгәртеү тураһында Мәғариф һәм фән министрлығының 1182-се бойороғо сыға. Беренсе ректоры булып Соколов Леонид Иванович тора. 2014 йылдың 11 июнендә ВДПУ һәм ВоДТУ-ның элекке структураларын тулыһынса берләштереү үтә: ВДПУ үҙаллы юридик шәхес сифатында эшмәкәрлеген туҡтата һәм Вологда дәүләт университетының Педагогия институты итеп үҙгәртелә. ВДПУ һәм ВоДТУ-ның элекке структураларын аҡрынлап ҡушыу һәм кафедра һәм факультеттарҙы үҙгәртеп ҡороу процесы башлана.

# Вологда дәүләт университеты
## Рейтингтары

2014 йылда «Эксперт РА» агентлығы вузды Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары исемлегенә индерелә, унда «Е» класы рейтингы бирелә.

# Вологда дәүләт университеты
## Структураһы

2018 йылдың 5 июлендә Вологда дәүләт университетында «Кафедраларҙы үҙгәртеп ҡороу тураһында» № 07.01-35/0589 приказы сыға, унда университеттың яңы структураһы раҫлана. Институттарҙың тулы составы 2018 йылдың 1 ноябрендә раҫланырға тейеш.
* ашиналар эшләү, энергетика һәм транспорт институты
* Инженер-төҙөлөш институты
* Идара итеү, иҡтисад һәм юриспруденция
* Математика, тәбиғи һәм компьютер фәндәре инстиитуты
* Педагогика, психология, физик тәрбиә институты
* Тарих һәм филология институты
* Мәҙәниәт һәм туризм институты
* Машиналар эшләү техникумы - 1967 йылдың 3 июнендә кадрҙар әҙерләү маҡсаты менән ойошторолған ГПЗ-23.