yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Герда Тирен

Герда Тирен (швед. Gerda Tirén, ҡыҙ фамилияһы Рюдберг, 11 ғинуар 1858 йыл — 9 октябрь 1928 йыл) — швед рәссам-иллюстраторы.

# Герда Тирен
## Биография

1858 йылдың 11 ғинуарында Швецияла Стокгольм ҡалаһында тыуа.
1880−1883 йылдарҙа буйынса уҡыусылар менән Короллек сәнғәт академияһында уҡый. Унан Францияға китә. 1884 йылдың ғинуарында Юхан Тирен менән никахлаша һәм шул уҡ йылда Парижда уға кейәүгә сыға. 1884 йылдың аҙағында йәштәр тыуған илдәренә әйләнеп ҡайталар һәм Увикен ҡалаһында урынлашалар.
Һуңыраҡ улар Пеннингбюгә күсеп килә. Тирст йортонда (усадьба) йәшәй башлайҙар. Бөтә ғүмерҙәре тиерлек унда үтә. 1894 йылда ғаиләһе менән Увикенға ҡайтып бер аҙ йәшәп китәләр.
1928 йылда Пеннингбюла вафат булған. Ире менән йәнәш ерләнгән.

# Герда Тирен
## Ижады

Рәссам портреттар яҙа, сәскәләр натюрморт һәм пейзаж, швед һәм француздар тормошонан жанрлы күренештәр, шулай уҡ, балаларға арналған һүрәттәр эшләй. Скандинавтар, бигерәк тә, уның гномдар тураһында открыткаларын (nissar), яраталар.
Герда Тирендең китаптарға эшләнгән билдәле иллюстрациялары араһында: Фриц Рейтерҙың «Илдәге тормош» китабына, Даниель Дефоның "Робинзон Крузо мажаралары"на (1899), Марк Твендың «Принц һәм ярлы» китабына һәм күп һанлы әкиәттәргә эшләнгән һүрәттәр бар.
Рәссам 1923 йылда Стокгольмда швед уҡытыусылары гәзите нәшер иткән «Jultomten» журналы менән әүҙем хеҙмәттәшлек итә. Был журналда Сакариас Топелиустың «Турғай» шиғырына иллюстрацияһы, 1898 йылда уҡ «Раштыуа бүләктәрен һатып аларһығыҙмы?» тигән исем аҫтында почта открыткаларына эшләгән элекке акварелдәре, балалар өсөн күп һанлы жанрлы һүрәттәре баҫтырыла.
Ирле-ҡатынлы Тирендарҙың картиналары Стокгольмдағы милли музей коллекцияһында, Швецияның провинцияларындағы музейҙарҙа һәм күп һанлы шәхси коллекцияларҙа һаҡлана.
* Был ҡатын-ҡыҙ алдындағы малай менән
* Карин һәм Типпо
* Туй процессияһы

# Герда Тирен
## Ғаиләһе

* Атаһы — Карл Рюдберг (швед. Carl Henrik Rydberg; 1820—1902)
* Әсәһе — Форсслунд Эмма (швед. Wilhelmina Adelaide Forsslund; 1820—1899)
* Ире — Тирен Юхан (1853—1911), швед рәссаме. 1884 йылдан никахта тора.
** Улы — Нильс (1885—1935), рәссам
** Ҡыҙы — Кристина (1886—1951), рәссам
** Ҡыҙы — Карин (1887—1951), музыка уҡытыусыһы
** Ҡыҙы — Элизабет Ева (1890—1937), йырсы
* Иренең туғаны — Карл Тирен, фольклорсы (легендалар һәм йырҙар)
# Ломовка (Медведица ҡушылдығы)

Ломовка — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Медведица йылғаһының һул ярына тамағынан 324 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Ломовка (Медведица ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Медведица йылғаһы башынан Терса йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300112107000008597
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000859
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кинйәбулатов Сәйфулла Ялмырҙа улы

Кинйәбулатов Сәйфулла Ялмырҙа улы (23 февраль 1934 йыл) — Бөрйән урман сәнәғәте хужалығы эшсеһе, 3-сө дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнеүсе, «Хеҙмәт ветераны»

# Кинйәбулатов Сәйфулла Ялмырҙа улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1974 йыл, 18 ғинуар)
* 3-сө дәрәжә Дан ордены (1981 йыл, 19 март)
* «11-се биш йыллыҡ ударнигы» билдәһе (1986 йыл, 11 февраль)
# Кесе Лип

Кесе Лип — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вогулка йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кесе Лип
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100012548
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101254
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ишморатов Искәндәр Ғөбәйҙулла улы

Ишморатов Искәндәр Ғөбәйҙулла улы (1908 йыл — 6 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец.

# Ишморатов Искәндәр Ғөбәйҙулла улы
## Биографияһы

Ишморатов Искәндәр Ғөбәйҙулла улы 1908 йылда Бөрйән районының Яңы Уҫман ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына Бөрйән районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы ҡылыссыһы булып хеҙмәт итә. 1942 йылдың 6 июлендә һәләк була. Курск өлкәһенең Большая Поляна районы Даниловка ауылында ерләнгән.
# Байрамғолов Юлай Ғайнулла улы

Байрамғолов Юлай Ғайнулла улы (25 ноябрь 1934 йыл — 18 сентябрь 2010 йыл) — ғалим-инженер, сиҙәм күтәреүсе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр кандидаты (1970). Башҡорт дәүләт аграр университеты доценты.

# Байрамғолов Юлай Ғайнулла улы
## Биографияһы

Юлай Ғайнулла улы Байрамғолов Башҡорт АССР-ы Мәсетле районы Тайыш ауылында 1934 йылдың 11 ноябрендә тыуған.
1953 йылда Мәсетле районының Дыуан-Мәсетле урта мәктәбен, 1958 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын Мәсетле машина-трактор станцияһында механик-контролер булып башлай.
1961 йылда комсомол юлламаһы менән Ҡаҙаҡ ССР-ына сиҙәм ерҙәрҙе күтәрергә китә, Ҡостанай өлкәһенең Весело-Подольск совхозында баш инженер булып эшләй.
1966 йылда Өфө ҡалаһына ҡайта һәм Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр вазифаһында эш башлай. Бер үк ваҡытта Башҡортостан ауыл хужалығы институтында уҡыта.
1990 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы институтында һәм Башҡорт дәүләт аграр университетында өлкән уҡытыусыһы, доцент вазифаларында уҡыта.
2010 йылдың 18 сентябрендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Байрамғолов Юлай Ғайнулла улы
## Ғилми эшмәкәрлеге

Уҡытыу менән берлектә ғилми эшмәкәрлеге Башҡорт дәүләт аграр университетының Механика факультеты төҙөлөш-юл, коммуналь һәм ауыл хужалығы машиналары кафедраһында техник фәндәр докторы, профессор Иофинов А. П. ғилми етәкселегендә алып барыла.
1970 йылда «техник фәндәр кандидаты» ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлай.
Үҫемселек тармағын комплекслы механизациялау өсөн урындағы төбөк шарттарына тура килгән машиналар системаһын төҙөү һәм ҡулланыуға индереүҙә ҡатнаша. Мал аҙығын үҫтереү, йыйып алыу һәм һаҡлауҙың яңы технологияларын, бөртөклө иген культураларын сәсеү һәм урып-йыйыу ваҡытында яғыулыҡ-майлау сығымдарын кәметеү маҡсатында рациональ агрегаттар йыйылмаһы составын һәм эшкәртеү технологияһын төҙөй һәм ауыл хужалығында ҡулланыуға өлгәшә. Машина-трактор паркын һөҙөмтәле файҙаланыу тураһында тәҡдимдәр индерә.
# Өфө сәнғәт училищеһы

Өфө сәнғәт училищеһы — 1922 йылда Башҡорт музыка техникумы булараҡ асыла. 1926 йылда «Башҡорт дәүләт сәнғәт техникумы» итеп үҙгәртелә, ә 1936 йылда ике үҙаллы уҡыу йортона бүленә: Өфө музыка училищеһы һәм театр-художество училищеһы итеп үҙгәртелә. Бөйөк Ватан һуғышы осоронда был уҡыу йорттары ябыла.
1960 йылда Өфө сәнғәт училищеһы яңынан асыла һәм бөгөнгө көнгәсә үҙ эшмәкәрлеген уңышлы дауам итә. Уның музыка һәм сәнғәт бүлектәрендә фортепиано һәм вокал, ҡыллы, тынлы һәм халыҡ музыка инструменттары, эстрада музыкаһы һәм сәнғәттең бер нисә төрө буйынса белгестәр әҙерләнә. Училищены тамамлаусыларға балалар музыка мәктәбе уҡытыусыһы, хор, ансамбль һәм оркестр артисы, ижади коллектив етәксеһе, концертмейстер, рәссам, скульптор, дизайнер, декоратив-ғәмәли сәнғәт рәссамы, театр һәм кино рәссамы, рәссам-бутафор һөнәри квалификациялары бирелә.
Был уҡыу йортон тамамлаусылар араһында билдәле сәнғәт эшмәкәрҙәре: башҡорт театр әһелдәре Арыҫлан Мөбәрәков менән Зәйтүнә Бикбулатова, рәссамдар Борис Домашников, Әхмәт Лотфуллин, шағир һәм драматург Рафаэль Сафин һәм башҡа бик күп сәнғәт эшмәкәрҙәре бар. Училище менән Вячслав Беляков, Вәли Ғәлимов, Ҡасим Дәүләткилдеев, Моисей Зайдентрегер, Вәлиулла Мортазин-Иманский, Миләүшә Мортазина, Г. З. Сөләймәнова, Михаил Фоменковтарҙың остазлыҡ эшмәкәрлеге бәйле.
# Хальмер-Яха (Хадыта-Яха ҡушылдығы)

Хальмер-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хадыта-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Хальмер-Яха (Хадыта-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300035019
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303501
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Алексеевск ҡапҡалары

Алексеевск ҡапҡалары — Аҙау ҡәлғәһенең XV быуаттағы төп ҡапҡалары, хәрби-инженер сәнғәте һәйкәле. Ҡапҡалар үҙҙәре һуңғараҡ осор — XVII-XVIII быуаттар менән билдәләнә. Алексеевск ҡапҡалары ҡәлғәгә көньяҡтан инеү өсөн хеҙмәт итә. Ер уры һәм соҡор менән бергә нығытманың һаҡланып ҡалған берҙән-бер участкаһын тәшкил итә һәм федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекты исемлегенә инә.

# Алексеевск ҡапҡалары
## Тарихы

Төрөктәр төҙөгән Аҙау ҡәлғәһе 1696 йылда Петр I етәкселегендәге уңышлы Аҙау походтары һөҙөмтәһендә Рәсәй ҡулына күсә. Рәсми рәүештә Аҙауҙың Рәсәйҙеке икәнлеге Рәсәй менән Төркиә араһында төҙөлгән Константинополь солох килешеүе менән нығытыла. XVIII быуатта австриялы А. Я. Лаваль етәкселегендә Рәсәй хәрби инженерҙары ҡәлғә урҙарын үҙгәртеп ҡора һәм ун бер, шул иҫәптән Алексеевск ҡапҡаһын да төҙөй. Башта улар ағас була, әммә 1801—1805 йылдарҙа таштан эшләнә.
1935 йылдарҙа Аҙау ҡәлғәһе территорияһында Ростов өлкә Һөйкәлдәрҙе һаҡлау бюроһы тарафынан археологик ҡаҙыныу эштәре алып барыла. Был ваҡытҡа нығытма тулыһынса емерелгән була, Алексеевск ҡапҡаларынан ике параллель таш диуар ғына тороп ҡала. Реставрация барышында тарихсылар һәм архитекторҙар уларға тәү баштағы һыҙаттарын кире ҡайтарырға тырыша. Ул ваҡытта ҡәлғә таштан һәм кирбестән һалынан, көмбәҙле туннеле була. Хәҙер ҡапҡа диуарҙарына бер нисә иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.
# Табылды сейәлектәре

Табылды сейәлектәре (рус. Табулдинские вишарники) — төбәк әһәмиәтендәге ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы (1965).

# Табылды сейәлектәре
## Тасуирламаһы

Тәбиғәт ҡомартҡыһы Табылды ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 3 км алыҫлыҡта Күндерәк һәм Ҡоро Күндерәк йылғаларының һыу айырғысының көнсығыш битләүендә урынлашҡан. Был Башҡортостанда ҡыуаҡлы дала сейәһе үҫкән иң ҙур участкаларҙың береһе, ул 47 гектарҙан ашыу майҙанды биләй. Яһалма урман ултыртмалары (ҡарағас, ҡарағай) менән уратып алынған. Сейә ҡыуаҡлыҡтары, болонло дала участкалары менән сиратлашып килә. Сейә формаһы бик күп төрлө, ҙурлығы буйынса культуралы сорттарынан ҡалышмағандары осрай. Араһынан селекция эше өсөн формаларҙы һайлап алырға мөмкин. Сейәнән тыш, был районда көрән гөлйемеш, әҫпе еләге, шулай уҡ яҙғы умырзая, мәтрүшкә, ер еләге кеүек бик күп дарыу һәм емеш-еләк үҫемлектәре үҫә. Ләкин әлеге ваҡытта, мал көтөү һәм бесән сабыу тулыһынса тыйыу һөҙөмтәһендә, тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһендә дала кейеҙенең тупланыуы, әҫпе еләге һәм баҙамдың (миндаль) интенсив рәүештә үҫеүе, сейәне ҡыҫырыҡлап сығарыу бара.
Сейәлектәр фәнни, тәбиғәтте һаҡлау һәм хужалыҡ әһәмиәтенә эйә.
# Кесе Мулька

Кесе Мулька — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Комсес-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Кесе Мулька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200037647
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203764
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сәғәҙиев Хәбир Әхмәтдин улы

Сәғәҙиев Хәбир Әхметдин улы (рус. Сагадиев Хабир Ахметдинович 1905 йыл — 19 сентябрь (башҡа мәғлүмәттәр буйынса ноябрь) 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы. Белоруссия ерҙәрендә барған яуҙа хәбәрһеҙ юғала.

# Сәғәҙиев Хәбир Әхмәтдин улы
## Биографияһы

Сәғәҙиев Хәбир Әхметдин улы 1905 йылда хәҙерге Башҡортостандың Дүртөйлө районында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына 1941 йылда Дүртөйлө район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 58-се гвардия кавалерия полкында миномет расчеты командиры булып хеҙмәт итә. 1943 йылдың 19 сентябрендә (башҡа мәғлүмәттәр буйынса ноябрендә) Белоруссияның Полесье өлкәһендә (хәҙер Белоруссияның Гомель өлкәһе) яуҙа хәбәрһеҙ юғала.
# Кеми һынлы сәнғәт музейы

Кеми һынлы сәнғәт музейы (Kemin taidemuseo) — Лапландияның үҙенсәлекле сәнғәтен күрһәтеүсе Кеми (Финляндия) ҡалаһында урынлашҡан музей.

# Кеми һынлы сәнғәт музейы
## Музей бинаһы

Кеми мәҙәни үҙәгендә Кеми һынлы сәнғәт музейы бүлмәләре генә түгел, Кеми ҡала театры объекттары, ҡаланың төп китапханаһы, Кивало колледжы һәм Лапландияның Диңгеҙ музыка институты урынлашҡан. Кеми мәҙәни үҙәгенең һынлы сәнғәт музейына арналған секцияһы өс этапта төҙөлә һәм, Коммерция колледжына тәғәйенләнгән бүлмәләре менән бергә, 1977 йылда тамамлана. Музей үҙенең хәҙерге бинаһына тулыһынса 1990 йылдың икенсе яртыһында ғына күсә. Музей Марин Такалонкату, 3 адресы буйынса баҙар майҙанында урынлашҡан.

# Кеми һынлы сәнғәт музейы
## Тарихы

Кеми һынлы сәнғәт музейы Төньяҡ Финляндияның боронғо һынлы сәнғәт музейы булып тора. Уның йыйынтыҡтары 1947 йылда лектор Апе Рантаниеми бүләк иткән сәнғәт әҫәрҙәре коллекцияһы менән башлана. Унда 1910—1920 йылдарҙа Альберт Эдельфельт, Аксели Галлен-Каллела, Пекка Халонен, Ээро Нелимарка, Маркус Коллин, Тыко Саллинен, Эллен Теслефф һәм Магнус Энкеллкеүек фин рәссамдары ижад иткән әҫәрҙәр ингән. Баштараҡ, иғәнә һымаҡ тапшырыу ярҙамында, коллекция сәнғәт әҫәрҙәре менән тулыландырылырға тейеш булған. Хәҙерге ваҡытта Кеми һынлы сәнғәт музейын яңы әҫәрҙәр менән тулыландырыуҙың төп йүнәлеше булып округтың хәҙерге заман сәнғәте үҫеше тора.
2007 йылда музей коллекцияһында яҡынса 2156 эш тупланған.
# Алтынгүҙ

?Алтынкүҙҙәр :
Chrysopa oculata :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Быуантыҡ аяҡлылар |
| Класс: | Бөжәктәр |
| Суб-класс: | Ҡанатлы Бөжәктәр |
| Надотряд: | Новокрылые насекомые |
| Отряд: | Селтәр ҡанатлылар |
| Ғаилә: | Алтынкүҙҙәр |
Латинса исеме :
Chrysopidae (Schneider, 1851) :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 115081 NCBI 7520 |
Алтынкүҙҙәр (лат. Chrysopidae) — селтәр ҡанатлылар ғаиләһендәге бөжәк (Neuroptera); күгәүендәр ырыуынан булған себен төрө ; үлән беттәрен ашаусы файҙалы бөжәк . 2000 яҡын төрө билдәле, шуның 70 тирәһе Европла осрай . Иң билдәлеһе алтынкүҙ (Chrysoperla carnea).

# Алтынгүҙ
## Ҡылыҡһырлама

25-35 мм оҙонлоҡтағы, нәфис кәүҙәле, сағыштырмаса кескенә бөжәк, бик күп буй һәм арҡыры епһелдәре булған 2 пар үтә күренмәле ҡанаттары бар. Мыйыҡтары оҙон, күп быуынтыҡлы, ауыҙ ағзлары кимерә торған типта. Ҙурҙары йыш ҡына йәшкелт төҫтә, күҙҙәре сығынҡы, ялтырауыҡлы, алтын һымаҡ (исеме шунан алынған). Хәрәкәтһеҙ ваҡытта ҡанаттары түбә рәүешен ала. Әкрен осалар. Инә бөжәк йоморҡаларын япраҡҡа йәбешкән оҙон кылсыман һабаҡҡа һала. Личинкаларының кәүҙәһе йомшаҡ, төйөр һәм оҙон төк менән ҡапланған. Ауыҙы ҡорбандарыры тәненән һут һурыу өсөн үҙгәрә. Актив йыртҡыстар, үҫемлектәр буйлап иркен үрмәләйҙәр, үлән беттәре, бәбәк төргөстәр, япраҡ төргөстәр, бөжәктәрҙең йәш ҡорттары һәм йоморҡалары менән туйыналар. Ҡайһы бер төрҙәре үҙҙәренең үҫеш дәүерендә 300—400 үлән бетен юҡ итергә мөмкин. Үҫеште теүәлләп, личинка япраҡ аҫтында оҙонса, төк менән ҡапланған ҡуҙы үрә һәм ҡурсаҡҡаа әүерелә. 800-ҙән артыҡ төрө билдәле.
# Лимпас

Лимпас — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тром-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 207 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 85 км.

# Лимпас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200042785
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204278
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кюрасао

Кюраса́о (нидерл. Curaçao, папьям. Kòrsou) — Кариб диңгеҙенең көньяғында, Венесуэлаға яҡынырыҡ ҙур утрау һәм шул исемдәге дәүләт. Нидерланд Короллеге федерацияһы субъекты булып тора.
Ҡоро ер майҙаны — 444 км². Халҡы — 141 766 кеше (2009). Баш ҡалаһы — Виллемстад ҡалаһы.

# Кюрасао
### Географик урыны

Кюраса́о — Кариб диңгеҙендә Кесе Антил утрауҙары төркөмөндә Ел теймәгән утрауҙар төркөмсәһендәге утрау. Венесуэла ярҙарынан 80 км алыҫлыҡта. Архипелагтағы иң ҙур утрау
Кюрасао утрауынан 11 км көньяҡ-көнсығышта кеше йәшәмәгән островок Кесе Кюрасао утрауы урынлашҡан.

# Кюрасао
### Климат

Климаты —субэкваториаль, уртаса температура +30 °C. Ғинуарҙа иң түбән температура: +26…+28 °C. Сентябрьҙан декабрь башына тиклем ямғырҙар осоро, ҡыҫҡа ҡойма ямғырҙар төндә үтәләр, көндөҙ ҡояшлы көн тора. Йыллыҡ яуым-төшөм 500—600 мм.

# Кюрасао
### Флора һәм фауна

Утрауҙа кактустың йөҙгә яҡын төрө үҫә. Антил утрауҙарының символы —диви-диви ағасы, Кюрасао утрауында көнсығыштан даими иҫкән елдәрҙә ул һәр ваҡыт көнсығышҡа ҡарап үҫә. Пальманың ҡайһы бер төрҙәре үҫә. Утрауҙа ҡаты ҡара ҡайырлы ҙур булмаған япраҡлы мансания ағасы үҫә. Уның емеше һәм һуты үтә ағыулы, ағас ҡайырына тейеү ҙә кешегә зыян килтереүе мөмкин. Утрауҙа донъяла иң ҙүр колонияһы булған аҡ койроҡло боландар тереклек итә.

# Кюрасао
### Утрауҙы колониялаштырыу

Утрауҙы 1499 йылда испан диңгеҙсеһе Охеда Алонсо де аса. Риүәйәт буйынса Охеда Коньяҡ америкаға барышлай утрауҙа цинга менән сирләгән өмөтһөҙ ауырыуҙарҙы ҡалдыра. Кире юлда ул утрауҙа ҡалған диңгеҙселәрҙе һауыҡҡан итеп осрата: диңгеҙселәрҙе утрау үҫемлектәрендә күпләп булған С витамины ҡотҡара. Шуға күрә, Охеда утрауҙы Кюрасао тип атай (иҫке португал телендәге «cure» — һауығыу тигәнде аңлата).
Икенсе фараз буйынса «curazon» йөрәк тигәнде аңлата. Португал картографтары уны «Кюрасао» тип үҙгәртә.
XVI быуат башында утрау Испания диңгеҙ флоты базаһы булып хеҙмәт итә. Тик утрауҙа хеҙмәт итеүселәр һыу етмәгәнлектән утрауҙы ташлап китәләр. Партугалдарҙан һуң Голландия утрауға дәғүә итә. Улар ер сәтләүеге, емеш-еләк, кукуруз үҫтерәләр, күп һанлы тоҙло күлдәренән тоҙ табалар.
1634 йылда утрау Голландияның Вест-Һинд компанияһы контроленә күсә. Утрау Нидерланд ҡулы аҫында XVII быуаттан бирле була. Плантацияларҙа эшләү өсөн меңләгән ҡол килтерелә, ике быуат буйы утрау ауыл хужалығы продукцияһы етештереүсе булараҡ үҫеш ала. 1863 йылда ҡол биләүселекте бөтөрөү Кюрасао өсөн оҙойлы иҡтисади депрессияға әйләнә.

# Кюрасао
### Хәҙерге ваҡыт

1916 йылда утрауҙа нефть эшкәртеү заводы асыла. 1954 йылда утрау Нидерланд Антил утрауҙары исемен һәм ярымавтономия статусын ала. 2010 йылдың 10 октябренә тиклем утрау Нидерланд Антил утрауҙары тип иҫәпләнә; хәҙер Нидерланд Короллегендәге киңәйтелгән автономиялы дәүләт тип иҫәпләнә. Дәүләт оборонаһы һәм тышҡы сәйәсәте Нидерланд хөкүмәте ҡарамағында.
# Искья

Искья (итал. Ischia) — вулкан утрауы . Тиррен диңгеҙендә, Неаполитан ҡултығына ингән ерҙең төньяҡ өлөшөндә, Италияның көнбайыш яры буйында урынлашҡан. Ул шулай уҡ «Энарий» (Aenaria) исеме аҫтында билдәле. Утрау Неаполь төбәгене. Кампания провинцияһының бер өлөшө булып тора.

# Искья
## Географияһы

Искья утрауы Кампания өлкәһек составына инә. Неаполитан ҡултығындағы Капри һәм Прочида утрауҙары менән бер рәттән өс төп утрауҙың береһе булып тора.
Майҙаны яҡынса 46,3 км². Халыҡ һаны 62 мең кеше. Ҡаланың төп утрауы — Искья (18 253 кеше). Искья — Неаполь ҡултығындағы иң ҙур утрау (Тиррен диңгеҙендә, Неаполдан 40 км алыҫлыҡта һәм континенттан 7 км алыҫлыҡта урынлашҡан).
Утрауҙың үҙәк өлөшөндә Эпомео (789 м) һәм Тработти (512 м), көньяҡ-көнсығышында Монте-Вецци (Пьедимонте) (395 метр) вулкандары бар. 1301 йылда Искьела һуңғы тапҡыр вулкан атылған.
Яңы заманда Искья ер тетрәүҙәрҙән яфалана, мәҫәлән, 1828., 1832, 1881 һәм 2017 йылдың 1 авгусында 1883 йылдың 28 июлендә сираттағы ер тетрәү һөҙөмтәһендә 2313 кеше һәләк була һәм утрауҙағы Форио, Лакко-Амено һәм Казамиччиола тулыһынса тиерлек юҡҡа сыға.

# Искья
## Иҫтәлекле урын

Урындағы иҫтәлекле урындары иҫәбенә Урта быуаттарҙа антик ҡәлғәһенән төҙөлгән Арагон замогы инә. Боронғо ҡәлғәгә б. э. тиклемге 474 йылда рәхимһеҙ Гиерон Сиракузский тарафынан нигеҙ һалынған була. XVI быуатта бында шағирә Виттория Колонна йәшәгән.
1949 йылда бында йәшәгән инглиз композиторы Уолтон Уильям һәм уның ҡатын йәшәгән. Ул бында 1983 йылдың 8 мартында үҙе вафат булғансы торған.
Көнсығыш ярҙағы Картароман бухтаһында термаль һыу сығанаҡтары һәм ләм менән дауалаусы бальнеологик диңгеҙ курорты бар. Бында термаль парктар урынлашҡан, шул иҫәптән, «Эдем баҡсаһы» һәм «Посейдон баҡсаһы» тора. Ул термаль сығанаҡтар боронғо рим ғалимдарыы Өлкән Плиний һәм Страбон тарафынан телгә алынған.
Утрауҙа һирәк күҙәтелгән тәбиғәт күренеше бар — юғары баҫым аҫтында һыу парҙары атылып сыға. Был күренеш бихисап туристарҙы йәлеп итә.
La Giardini Mortella Ботаника баҡсаһында кис (билдәле бер көндә) түләүле классик музыка концерттары уҙа.