yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кремнянка

Кремнянка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кобра йылғаһының һул ярына тамағынан 171 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кремнянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100030795
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103079
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Хохгайм (Тюрингия)

Хохгайм (Тюрингия) (нем. Hochheim (Thuringen)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 461 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,68 км². Диңгеҙ кимәленән 277 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99869 һәм автомобиль коды — GTH.
# Тоталь

Тоталь — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кевру-Ягун йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Тоталь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048076
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204807
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Логалька

Логалька — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының һул ярына тамағынан 2053 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Логалька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034893
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203489
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Железногорск (Курск өлкәһе)

Железногорск (рус. Железногорск) — Курск өлкәһендәге ҡала. Халыҡ һаны буйынса Курскиҙан һуң өлкәлә икенсе урында тора.

# Железногорск (Курск өлкәһе)
## Иҡтисад

* Михайлов тау байыҡтырыу комбинаты
* «ГОТЭК»
# Салем-Лекаптамбада (Тамбей ҡушылдығы)

Салем-Лекаптамбада — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тамбей йылғаһының уң ярына тамағынан 48,9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Салем-Лекаптамбада (Тамбей ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043600
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304360
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл (Өфө)

Өфөлә сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл ҡаланың Совет районында Еңеүҙең 50 йыллығы скверында Йәштәр һарайы артында урынлашҡан (элекке Юбилей Мәҙәниәт йорто).

# Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл (Өфө)
## Тарихы

Һәйкәл төҙөү тураһында ҡарар Башҡортостан Республикаһының Юғары Советы Президиумының «Өфө ҡалаһында сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл ҡороу» ҡарарына ярашлы 1993 йылдың 2 сентябрендә ҡабул ителә, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы рәйесе М. Рәхимов тарафынан һәм Башҡортостандағы сәйәси репрессия ҡорбандарының Ассоциацияһының почетлы рәисе Х. Туләйев инициативаһы менән ҡул ҡуйыла.
Башҡортостан хөкүмәте һәйкәлдең иң яҡшы архитектура-художество төҙөлөшөнә конкурс иғлан итә.
Һәйкәл Ю. Солдатов (проект авторы, скульптор) һәм Л. Дубинский (архитектор) тарафынан эшләнә. Эштәрҙе Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте финанслай. «Урал таштары» сикләнгән йәмғиәте вәкилдәре (мәрмәр киҫәктәрен Карелияла таба) һәм «УМПО» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (бронза ҡоя) ярҙам күрһәтә.
2000 йылдың 23 декабрендә карел ташынан торған 6 метрлыҡ бейклектәге стела һәм бронзанан торған скульптура композицияһы (балаһын тотҡан әсә) асыла. Ташҡа «Сәйәси репрессия ҡорбандарының иҫтәлегенә», «Тик изге аҡыл тормошто һаҡлар …» (башҡорт һәм рус телендә) тигән яҙыуҙар һалынған.
Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл — Өфөнөң тарихи-мәҙәни ҡомартҡыһы, бөтә сәйәси репрессиянан һәләк булғандарға хөрмәт һәм ҡайғы билдәһе. Сәйәси репрессиялар ҡорбандарының Хәтер көнөндә һәйкәлгә сәскәләр һалалар.
# Дойбен

Дойбен (нем. Deuben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1136 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,78 км². Диңгеҙ кимәленән 179 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6682 һәм автомобиль коды — BLK.
# Аврора (ат үҙәге)

«Аврора» ат үҙәге — Сыктывкар ат спорты үҙәге, иппотерапияла һәм инвалидтар өсөн ат спортын үҫтереүҙә махсуслаша. 2003 йылда асыла.
Үҙәктең инвалидтарға ярҙам хеҙмәттәре түләүһеҙ йәиһә ата-әсәләр йәки инвалид балалар интернаты хеҙмәттәре менән ҡулалмаш күрһәтелә (интернаттар үҙәккә аттар өсөн йәшелсә, бесән, шулай уҡ малды тәрбиәләүҙә кәрәге тейә торған иҫке-моҫҡо бирә). Үҙәк килемде йылҡы һатыуҙан һәм йәй көнө сәләмәт кешеләргә пони менән аттарҙы прокатҡа биреүҙән ала.
Үҙәк проблемалары — манеж юҡлығы, шул арҡала ул түләүле конкуренттар эргәһендә отолошта ҡала, шулай уҡ инвалидтар үтә күп булғанлыҡтан аҡса еткерә алмау.
2013 йыл башына үҙәктә 13 ат, 7 пони, йәнә дөйә һәм ишәк була. 2013 йылдың авгусына иһә йылҡы малы һаны 33-кә етә, 5 пони, 3 болан, 3 дөйә (яңы тыуғандарынан башҡа) иҫәпләнә.
2013 йылда ойошмала төрлө йәштәге 30—50 инвалид дауаланыу үтә.

# Аврора (ат үҙәге)
## Тарихы

Үҙәк 2003 йылда Наталья Денисованың йорт хужалығы нигеҙендә ойошторола.
Ойошторолғандан алып 2013 йылға тиклем аралыҡта ойошма инвалидтар араһында ике ярыш үткәрә (беренсеһендә — 6, икенсеһендә 17 инвалид ҡатнаша). Беренсе бәйге 2008 йылда үтә. Үҙәккә йөрөүселәр шулай уҡ ике тапҡыр инвалидтарҙың Мәскәүҙә үткәрелгән бәйгеләрендә ҡатнаша, уларҙа дүрт икенсе һәм ике өсөнсө урынды яулай. Костромала 2008 йылда үткән ат спорты буйынса Рәсәй беренселегендә Наталья Денисова беренсе урынды ала.
2013 йылдың авгусында Үҙәк ат спорты буйынса Сыктывкар ҡала ярышында ҡатнаша.

# Аврора (ат үҙәге)
## Тәнҡит

2012 йылда Полина Моковозова «Красное знамя» мәғлүмәт порталына биргән интервьюһында «Аврора» ат үҙәгендә аттарҙы насар шарттарҙа аҫрауҙары, атап әйткәндә ике атты бер аранда тотоуҙары, тураһында белдерҙе.
# Шам Сөләймәниә мәсете

Сөләймәниә мәсете, Сөләймән I тарафынан 1554—1559 йылларда Дамаск ҡалаһында (төрөксә Шам) Синан архитекторы проекты буйынса төҙөлгән мәсет. Мәсеттә Ғосман империяһының һуңғы солтаны Мәхмәт VI ҡәбере бар.
# Шигалка

Шигалка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вожанское күле (Горюн йылғаһы башы) ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Шигалка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006757
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000675
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ворша (Немда ҡушылдығы)

Ворша — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Немда йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ворша (Немда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000014336
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001433
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы

Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы (рус. Абубакиров Мисбах Идрисович) (1914—1945) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкы 5-се батареяһының ҡороусыһы (зарядлаусы) була. Гвардия рядовойы, ҡыҙылармеец.

# Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы
## Биографияһы

Мисбах Иҙрис улы Әбүбәкеров 1914 йылда Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе (элегерәк БАССР-ҙың Байҡыбаш районы, хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Ҡариҙел районы Иҫке Аҡбүләк ауыл Советы) Яҡуп ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1941 йылда Байҡыбаш район хәрби комиссариаты тарвафынан Мисбах Әбүбәкеров Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.
Гвардия рядовойы, ҡыҙылармеец Әбүбәкеров Мисбах 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкы 5-се батареяһының ҡороусыһы (зарядлаусы) була.
Һуғыштың башынан алып аҙағына тиклем 112-се Башҡорт (дүрт орденлы 16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһы составында ҙуғыша. Күп тапҡырҙар батырлыҡ өлгөһө күрһәтә:
* 1944 йылдың 12 апрелендә Владимир-Волынск ҡалаһы янындағы һуғыштарҙа, яралы булһа ла, орудиены ташлап китмәй, атыуын дауам итә һәм кавалерия полкының алға хәрәкәтенә булышлыҡ итте.
1945 йылдың 26 майында ҡыҙылармеец Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы һәләк була. Германия ерендә, Бранденбург ҡалаһында, ерләнгән.

# Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы
## Наградалары

* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)

# Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улы
## Хәтер

Әбүбәкеров Мисбах Иҙрис улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа БР-ҙың Ҡариҙел районы Яҡуп ауылында ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Бәҙрүш Моҡамай

Бәҙрүш Моҡамай, Мөхәмәтйәнов Бәҙретдин Мөхәмәтйән улы (5 октябрь 1909 йыл — 20 сентябрь 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған башҡорт шағиры. 1939 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

# Бәҙрүш Моҡамай
## Тормошо һәм ижады

Бәҙрүш Моҡамай 1909 йылдың 5 октябрендә Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Ҡайыш ауылында тыуған. Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Өфөгә килеп, педагогия техникумына уҡырға керә. 1934—1936 йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә.
Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, фронтҡа китә. Ике тапҡыр яралана. 1944 йылдың 20 сентябрендә Литваны азат иткәндә 70-се уҡсылар дивизияһы старшинаһы Бәҙретдин Мөхәмәтйәнов батырҙарса һәләк була.
Тәүге шиғырҙары 1929—1931 йылдарҙа «Йәш юҡһыл», «Яңы ауыл», «Әҙәби удар» гәзиттәрендә баҫыла.
1943 йылда шағирҙың «Урал егете» тигән китабы сыға.
# Тана (коммуна)

Тана коммунаһы (норв.Tana,с-саамск. Deatnu) Норвегияның төньяғында Финнмарк фюлькаһында урынлашҡан, Финляндия менән сиктәш.
Коммуна территорияһында ике тел рәсми булып тора — норвег (букмола) һәм төньяҡ саам телдәре
Муниципалитет халҡының күпселек өлөшөн саамдар тәшкил итә.

# Тана (коммуна)
## Тарихы

Биләмә тарихи Лапландия өлкәһенә ҡарай.
1864 йылдың 1 ғинуарында Тана муниципалитеты Нессебю муниципалитетынан бүленеп сыға һәм айырым административ берәмек ойоштора, башта ул шулай уҡ хәҙерге Гамвик биләмәһен дә үҙ эсенә индергән була (шул саҡта Лебесбю составынан бүленгән).
1913 йылдың 1 июлендә Тана составынан айырым Гамвик һәм Берлевог муниципалитеттары бүленеп сыға. 1964 йылдың 1 ғинуарына Тана муниципалитетына Полмак муниципалитеты ҡушыла.

# Тана (коммуна)
## Исеме

Тана исемен муниципалитет Тана йылғаһы исеменән ала. Саам телендә Deatnu «оло йылға» тигәнде аңлата, ул норвег теленә «Тана» булараҡ күсә.
1918 йылға тиклем исем «Tanen» тип яҙыла. 1992 йылда муниципалитет Деатну-Тана (Deatnu-Tana) итеп үҙәгртелә, әммә 2005 йылда исеме яңынан үҙгәртелә, хәҙер Тана һәм Деатну тиң хоҡуҡлы тип иҫәпләнә

# Тана (коммуна)
## Гербы

Муниципалитеттың гербы XX быуат аҙағында барлыҡҡа килә һәм 1984 йылдың 11 майында раҫлана. Традицион норвег төҫтәрендә өс түбән кәмәләр төшөрөлгән, улар был сик буйҙарында бергә йәшәгән саам, фин һәм норвегтарҙы символлаштыра

# Тана (коммуна)
## Географияһы

Муниципалитет территорияһы Тана йылғаһының түбәнге ағымында, шулай уҡ Тана-фьорд ярҙары буйында урынлашҡан. Тана йылғаһының үрге ағымында унан аша (Лапланд күпере аша) Лапли провинцияһы фин Утсйоки муниципалитетының сиге үтә.
Төп ауылдары Сирма, Полмак, Рустефйелбма, Сейда, Скипагурра, Аустертан һәм Танабру (2008 йылда 254 кеше) йылғаларының ярҙары буйында урынлашҡан. Танабру ауылы муниципалитеттың административ үҙәге булып тора, бында 1948 йылда төҙөлгән күпер исеме менән атлған, унан аша E6 трассаһы үтә.
Тана йылғаһы үҙенең һөмбаш балығы промыслаһы менән билдәле.

# Тана (коммуна)
## Билдәле кешеләре

* Мартин Сканше (Martin Schanche), ралли уҙышсыһы
* Кристин Стейра (Størmer Kristin Steira), саңғысы

# Тана (коммуна)
## Туғандаш ҡалалар

* Тер районы
# Яҙғыйорт (тау, Ишембай районы)

Яҙғыйорт— Башҡортостандың Ишембай районының төньяҡ көнсығыш өлөшөндәге тау. Ишембай районының Ҡолғона ауылынан 6,5 км алыҫлыҡта Оло Шешәнәк йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан.
Иң бейек нөктәһе— 540,5 м. Битләүҙәре һөҙәк, көнбайыш битләүе текә, йылғаның текә яры булып тора.
Тау тоҡомо ҡомташтар, алевролиттар һәм рифей һәүерташтарынан тора. Көньяҡ битләүендә Һыйырҡотороған (Оло Шешәнәк бассейны) йылғаһы баш ала.
Тау өҫтөндә— һоро урман тупрағында имән ғатнаш йүкә урмандары.
«Яҙғыйорт» атамаһы «яҙғы» һәм «йорт» һүҙҙәренән алынған, тимәк яҙын халыҡ ауылдан ошо ергә йәйләүгә сыға торған булған.
# Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы

Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы (25 март 1994 йыл) — Рәсәй ватерполисткаһы, «Уралочка-ЗМЗ» ватерпол клубының һәм Рәсәй йыйылма командаһының һөжүмсеһе. Атҡаҙанған спорт мастеры. Башҡорт.

# Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы
## Биографияһы

Балаҡатай районының Ҡәҙер ауылында тыуа һәм бала сағы шунда үтә. Ғаилә Златоуст ҡалаһына күсенгәс, туғыҙ йәшенән Эльвинаны «Уралочка» спортклубына (тренеры — Михаилу Накаряков) бирәләр.

# Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы
## Карьераһы

«Уралочка-ЗМЗ» командаһында һөжүмсе булып сығыш яһай. 2011 йылда (15 йәшендә) спорт мастеры нормативын үтәй.
Рәсәй Йәштәр йыйылма командаһы өсөн сығыш яһап, донъя (2009, 2012) һәм Европа беренселегендә еңеү яулай (2010, 2012)
2013 йылда Универсиада еңеүсеһе була һәм халыҡ-ара кластағы спорт мастеры спорт исеме бирелә.

# Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы
## Белеме

Силәбе дәүләт университетының ситтән тороп һәм дистанцион белем алыу факультеты студенты.

# Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы (25 август 2016 йыл) — 2016 йылда Рио-де-Жанейролағы (Бразилия) XXXI Олимпиада уйындарындағы юғары спорт ҡаҙаныштары, еңеүгә ихтыяр һәм ынтылыш өсөн.
* Рәсәй Федерацияһы Президентының Рәхмәт Хаты (2013).
# Юлай

Юлай

# Юлай
## Башҡортостан ауылдары

* Юлай (Мәсетле районы)
* Юлай (Салауат районы)
# Танопча (Обь ҡушылдығы)

Танопча — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь (Надымская Обь) йылғаһының уң ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Танопча (Обь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300035477
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303547
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Миҫе (Йүрүҙән ҡушылдығы)

Миҫе (Мисе, Нәси) (рус. Наси) — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Йүрүҙән йылғаһының уң ярына тамағынан 186 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Миҫе (Йүрүҙән ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Нәсибаш ауылының атамаһы тураһында «Нисе йылғаһының башында урынлашҡанлыҡтан, исеме шунан килә: „Нисе башы“ тип аталып, артабан Нәсибашҡа әйләнгән» тип яҙылған Ә. Әсфәндийәров хеҙмәтендә.
Әммә күрше башҡорт ауылдарында элегерәк был ауылды Миҫебаш тип йөрөтәләр ине. Миҫе йылғаһы Башташ тауының текә ҡаялары аҫтынан сыҡҡан үтә күренмәле һалҡын шишмәләр ҡушылдығынан барлыҡҡа килә.
Күрше Ҡаратаулынан ике саҡрымда мөһабәт ҡая — Миҫе тауы бар. Миҫе ҡаяһы, Миҫе мәмерйәһе, Миҫе йылғаһы. Күренеп тора, был — башҡорт атамалары. Миҫе башында ултырған ауыл Миҫебаш булыр урынға Нәсибаш тип йөрөтөлә (моғайын, татар телендә үҙенсәлекле башҡорт өнө ҫ булмауы менән дә аңлатып була тигән фараз да тап килер).

# Миҫе (Йүрүҙән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем, Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100023453
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102345
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ғиләжетдинов

Ғиләжетдинов — ир-ат фамилияһы. Ғиләжетдин исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.
Ғиләжетдинова — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Ғиләжетдинов
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Ғиләжетдинов Йәүҙәт Мәхмүт улы (1930—2011) — ғалим-философ, социолог, йәмәғәтсе.
* Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы — хужалыҡ эшмәкәре.
* Ғиләжетдинов Салауат Мөхәмәт улы (1959) — башҡорт рәссамы, уҡытыусы.
* Ғиләжетдинов Тажетдин Баһауетдин улы (1924—2012) — Советтар Союзы Геройы (1945).
# Ежваль-Ю

Ежваль-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чов-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Ежваль-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020190
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002019
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Подлесное (Ырымбур өлкәһе)

Подлесное (рус. Подлесное) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.

# Подлесное (Ырымбур өлкәһе)
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (45 %) йәшәй.
# Кесе Мәйгәште

Кесе Мәйгәште — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Ҡыҙыл йылғаһының уң ярына тамағынан 165 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кесе Мәйгәште
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Магнитогорск һыуһаҡлағысынан Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәте буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200001984
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200198
- Бассейн коды — 12.01.00.003
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡыҫынды

Ҡыҫынды (рус. Кысынды) — Башҡортостан Республикаһының Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 394 кеше. Почта индексы — 453033, ОКАТО коды — 80203825006.

# Ҡыҫынды
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар93 % тәшкил итә. 1906 йылда — 300; 1920—456; 1939—586; 1959—424; 1989—342; 2002—365; 2010—304 кеше йәшәгән.

# Ҡыҫынды
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 12 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡыҙыл Еҙем): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 16 км

# Ҡыҫынды
## Урамдары

* Йәштәр урамы (рус. Молодежная (улица))
* Үҙәк урам (рус. Центральная (улица))
* Мәктәп урамы (рус. Школьная (улица))

# Ҡыҫынды
## Тарихы

Еҙем йылғаһының уң ҡушылдығы Ҡыҫынды йылғаһы буйындағы утар XVIII быуаттың 70-се йылдарында шул уҡ исемле ауылға әүерелә (Ҡыҫынты — башҡортса һүҙе — русса теснина). Ауылға Йәрембәт, Муллаҡай ауылы кешеләре нигеҙ һалған.
1795 йылда Ҡыҫынды ауылы 70 кеше йәшәгән 14 ихатанан тора. 1816 йылда бында 103 кеше һәм 15 ихата булған, X рәүиз буйынса 35 ихатала 170 кеше йәшәй. ХХ быуат аҙағында 52 йортта 268 кеше була.
Мәсет янында башланғыс дини мәктәп эшләгән.
Халҡы — малсылар. 144 кешегә 160 ат, 125 һыйыр, 90 һарыҡ, 80 кәзә тура килгән. 1843 йылда 96 бот ужым һәм 136 бот яҙғы иген сәселгән. Умартасылыҡ күршеләргә ҡарағанда яҡшыраҡ торошта булған: 60 умарта һәм 40 солоҡ.

# Ҡыҫынды
## Мәсет

Ҡыҫынды ауылы мәсете тарихы

# Ҡыҫынды
## Матбуғатта

* Инйәр. 10 март , Ҡыҫынды "Теге өсәү"е+

# Ҡыҫынды
## Видеофильмдар

* Архангел районы, Кыҫынды мәктәбе. 19 октябрь 2019 йылYouTube сайтында Видео
* Ҡыҫынды ауылының юбилейы. (август 2009)

# Ҡыҫынды
## Билдәле шәхестәре

* Мухачёв Аркадий Васильевич (14.08.1910—21.12.1958), Бөйөк Ватан һуғышы яугире, уҡсылар полкының взвод командиры ярҙамсыһы, гвардия старшинаһы. Дан орденының тулы кавалеры.