yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ләйлә Джана

Ләйлә Джана (ингл. Leila Chirayath Janah; 9 октябрь 1982 йыл; Луистон (ингл. Lewiston), Нью-Йорк, АҠШ) — Америка социаль эшҡыуары һәм менеджер, коммерцияға ҡарамаған Samasource ойошмаһын һәм Sama Group тигән дөйөм бренд аҫтына берләшкән тағы бер нисә инициативаны нигеҙләгән; ул — TechSoup Global советы ағзаһы, SpreeTales советнигы; Incentives for Global Health-тың ойоштороусыларының береһе.
Ләйлә — популяр шәхес, уның сығыштары, интервьюлары һәм тәүге биттәрҙәге фотоһүрәттәре АҠШ-тың түбәндәге төп телеканалдарында, радиостанцияларында һәм баҫмаларында сыға: CBS, CNN, NPR, BBC, The New York Times, The New Scientist һ.б..
Ул — Бөтә донъя банкының үҫеш төркөмө өсөн тикшеренеүҙәр авторы.

# Ләйлә Джана
## Биографияһы

Ләйлә Джана 1982 йылдың 9 октябрендә Луистонда (башҡа мәғлүмәттәр буйынса Буффалола) Ниагара шарлауығына яҡын ғына төбәктә Һиндостан (атаһы) һәм Бельгия (әсәһе) эмигранттары ғаиләһендә тыуа.
Балалыҡ йылдары Сан-Педрола (Лос-Анджелес, Калифорния) үтә.
16 йәшендә колледж стипендияһынан баш тарта, сөнки Ганаға һуҡыр инглиз балаларын уҡытырға китергә ҡарар итә.
Тәржемәсе һәм бер аҙ ваҡыт Бөтә донъя банкы тикшеренеүсеһе булып эшләй
Ләйлә 2005 йылда Гарвард университетында бакалавр дәрәжәһе ала.
Katzenbach Partnersта (ул Booz & Company тип үҙгәртелә, хәҙер — Strategy&) идаралыҡ мәсьәләләре буйынса консультант булып эшләй.
2007 йылда Стэнфорд университетының Джошуа Коэн етәкселегендәге глобаль юстиция программаһы буйынса (ингл. Stanford Program on Global Justice) Силикон үҙәнгә күсә.
Шул уҡ йылды Джана Incentives for Global Health компанияһын аса һәм уның директоры була.
2008 йылдың 1 июнендә коммерцияға ҡарамаған Samasource ойошмаһын — донъяның иң фәҡир илдәрендә йәшәүселәргә мәғлүмәт технологиялары өлкәһендә эш биреүсе ойошманы — нигеҙләй. Уны асырға мөмкинлек биргән 20 000 евроны Ләйлә Нидерландта халыҡ-ара бизнес-пландар конкурсында ота.
2012 йылда үҫеш кисереүсе илдәрҙә медицина өлкәһендә краудфандинг тәжрибәләре үткәреү буйынса Samahope тигән ойошманы нигеҙләй.
2013 йылда Төньяҡ Калифорнияла тәүҙә — SamaxUSA, аҙаҡ Samaschool тип аталған ойошманы аса, ул түбән килемле студенттарға улар үҙҙәрен эш менән тәьмин итә алһын өсөн тренинг үткәреү менән шөғөлләнә.
Канаданың Sorel бренды Ләйләгә үҙе етештергән аяҡ кейеменең бер тармағына дизайнер булырға тәҡдим итә.

# Ләйлә Джана
## Наградалары һәм премиялары

2009 йылда Ләйлә Джана Fast Company тарафынан технологиялар өлкәһендә иң инновациялы ҡатын-ҡыҙҙар исемлегенә индерелә (ингл. Most Innovative Women in Tech).
2010 йылда Джана World Technology Award for Social Entrepreneurship премияһына лайыҡ була.
2011 йылда Алға ынтылышлы инновациялар премияһын ала (ингл. Disruptive Innovation).

# Ләйлә Джана
## Шәхси тормошо

«Yahoo!» компанияһының президенты һәм башҡарма директоры Марисса Майерға таң ҡала, уның бизнестағы урынын да, ҡараштарын да, мәҫәлән, ҡатын-ҡыҙҙарҙың әһәмиәтенә ҡағылышлы фекерҙәрен, һоҡланып ҡабул итә.
Йүгереү һәм бокс менән шөғөлләнә.
Дуҫ егете менән Калифорния тауҙары буйлап йәйәү сәйәхәт итергә ярата.
iPhone-да Скрэббл уйнай.
# Футан

Футан — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы,Ингушетия/Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Фортанга йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Футан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы, инештән Грозный ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001112108200005574
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200557
* Бассейн коды — 07.02.00.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ишембай ойоҡ фабрикаһы

«Ишембай ойоҡ фабрикаһы» ябыҡ акционерҙар ойошмаһы — Рәсәйҙәге иң оҙаҡ ваҡыт эшләгән һәм эре еңел сәнәғәт предприятиеларының береһе. Халыҡтың барлыҡ төркөмө өсөн ойоҡ-ойоҡбаш әйберҙәре етештерә (Башҡортостан Республикаһында берҙән-бер).
Юридик һәм почта адресы: Рәсәй, Башҡортостан, 453204, Ишембай ҡалаһы, Совет урамы, 85.

# Ишембай ойоҡ фабрикаһы
## Тарихы

Фабрика 1956 йылда «Ишембай-трикотаж» һәм «Октябргә 19 йыл» артелдәре базаһында ойошторола. Ҡул менән хәрәкәткә килтерелгән автоматтарҙа 77 кеше эшләй, изделиеларҙы утын яғып йылытылған ҡаҙандарҙа буяғандар. 1957 йылда бәйләү машиналары һәм буяу-биҙәкләү ҡорамалдары һатып алына, ойоҡ-ойоҡбаш әйберҙәре етештереү 1973 мең пар тәшкил итә.
1960-сы йылдарҙа 3 мең тирәһе ишембайлы эшкә йәлеп ителә. Бөгөнгө көндә баҙар реформалары һөҙөмтәһендә предприятие коллективы һаны 700 кешегә тиклем кәмегән.
1991 йылдан автономиялы предприятие, 1992 йылдан ЯАЙ «Сулпан», 1996 йылдан хәҙерге исеме менән атала.
2011 йыл иң кризислы йыл булып тора. 2010 йылда «Лонати» фирмаһынан 24 ойоҡ автоматтары, шулай уҡ яңы тегеү ҡорамалдары һатып алына. «Rossetto» (Италия) аспирация системаһы ҡуйыла, был ҡорамал ойоҡ-ойоҡбаш етештереү ҡалдыҡтарын йыйыу менән бергә һауаны фильтрлай, электр энергияһын экономиялау мөмкинлеген бирә. Шулай уҡ 25 берәмек тегеү ҡорамалдары һатып алына.
2017 йылдың февралендә суд ҡарары менән банкрот тип иғлан ителә. Конкурслы идара итеүсе фабрика мөлкәтен һатыуға ҡуйған.

# Ишембай ойоҡ фабрикаһы
## Наградалары

Ишембай ойоҡ фабрикаһы — «Бөтә Рәсәй маркаһы (3 мең йыллыҡ)» конкурсының 12 алтын һәм 7 платина сифат билдәһен яулай. Бер нисә йыл рәттән предприятие «100 иң яҡшы Рәсәй тауары» конкурсы дипломанты була. «Бөтә Рәсәй маркаһы (3 мең йыллыҡ)» унынсы юбилей күргәҙмәһе йомғаҡтары буйынса юғары наградаға — юғары сифат предприятиеһы Паспортына лайыҡ була. Предприятиеның эш һөҙөмтәләре «Алтын йондоҙлоҡ» халыҡ-ара конкурсында ла билдәләнә, ә продукция сифатын көмөш миҙал билдәләй.
# Хаманельская Обь

Хаманельская Обь — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының һул ярына тамағынан 143 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 124 км.

# Хаманельская Обь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300035057
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303505
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Калмычиха

Калмычиха — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Эйек йылғаһының уң ярына тамағынан 319 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Калмычиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Урал һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Урал (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000612112200005712
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200571
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Медянка (Вятка ҡушылдығы)

Медянка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 663 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 66 км.

# Медянка (Вятка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034143
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103414
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Юрибече-Яха

Юрибече-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 70 км.

# Юрибече-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300045505
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304550
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кесе Чеж

Кесе Чеж — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Чеж йылғаһының уң ярына тамағынан 1,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кесе Чеж
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008168
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100816
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Раус

Оло Раус — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ковенская йылғаһының һул ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Оло Раус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300018798
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301879
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кара-Чумыш (Чумыша ҡушылдығы)

Кара-Чумыш — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чумыш йылғаһының һул ярына тамағынан 644 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 173 км.

# Кара-Чумыш (Чумыша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200001688
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200168
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡыҙыл машина

«Ҡыҙыл машина» — шайбалы хоккей буйынса СССР йыйылма командаһының ҡушаматы
Тәүге тапҡыр «Ҡыҙыл машина» тураһында 1970-се йылдарҙа, ике «хоккей» континентында СССР йыйылма командаһы уңышлы сығыш яһағас, һөйләй башлайҙар. Был һүҙҙәр америка матбуғатында барлыҡҡа килә, был СССР йыйылма командаһы уйынсылары араһында ризаһыҙлыҡ тыуҙыра: береһенә лә уларҙы роботтар менән сағыштырыу оҡшамай.
СССР йыйылма командаһына ҡарата «Ҡыҙыл машина» ҡушаматы тәүге тапҡыр Канаданың «Toronto Daily Star» гәзитенең 1971 йылдың 23 мартындағы һанында баҫма рәүешендә ҡулланылған булырға тейеш.
1980 йылда олимпия алды турнирында еңелеүгә аңлатма биреп, АҠШ капитаны Майк Эрузионе былай ти: «Улар роботтар кеүек ине. Гол индергәндә, хатта йылмайманылар ҙа. Мин уларҙың йылмайғанын бер ҡасан да күрмәнем һымаҡ тойолдо».
Команданың башҡа уйынсылары совет йыйылма командаһының оҫталығына һоҡланыуын билдәләй.

# Ҡыҙыл машина
## Хәҙерге заман ҡулланылышы

Һуңғы ваҡытта Рәсәйҙә хоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһына ҡарата «Ҡыҙыл машина» фразаһы йышыраҡ ҡулланыла, атап әйткәндә, 1993 йылда Германияла, 2008 йылда Канадала, 2009 йылда Швейцарияла, 2012 йылда Финляндияла, 2014 йылда Белоруссияла һәм 2018 йылда Пхёнчханда Олимпия уйындарында еңеү яулаған чемпиондар йыйылма командаһы.
# Хэндыль-Кикя

Хэндыль-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Толька йылғаһының уң ярына тамағынан 350 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Хэндыль-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066274
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306627
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Щ

Щщ [ще] — Башҡорт алфавитының утыҙ бишенсе хәрефе.
* Был яҙмалар йә хәреф тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Яңы Аллабирҙе

Яңы Аллабирҙе (рус. Новоаллабердино) — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 31 кеше. Почта индексы — 453365, ОКАТО коды — 80239835004.

# Яңы Аллабирҙе
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек башҡорттар (48 %) һәм татарҙар (46 %) йәшәй.

# Яңы Аллабирҙе
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ермолаевка): 45 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Мораптал): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мурапталово): 7 км

# Яңы Аллабирҙе
## Урамдары

* Аллабирҙе урамы (рус. Аллабирдинская (улица))

# Яңы Аллабирҙе
## Тарихы

Яңы Аллабирҙе ауылы XIX быуат аҙағы — XX быуат башында барлыҡҡа килә. 1920 йылда унда 52 ихатала 317 кеше йәшәй.
# Виница замогы

Виница замогы (слов. Grad Vinica) — Словенияла Чрномель общинаһында урынлашҡан урта быуат замогы. Словения мәҙәниәтенең милли ҡомартҡыһы булып тора.

# Виница замогы
## Замок тарихы

Замок тураһында тәүге тапҡыр 1082 йылда телгә алына. Ул Рим фортының емереклектәрендә төҙөлә. 1469 һәм 1471 йылдарҙа замокҡа төрөк ғәскәрҙәре һөжүм итә. 1520 йылда һарай Семенич ғаиләһе биләмәһендә була, һәм 17 быуат башына тиклем дауам итә. 1555 йылда һарай янғында тулыһынса тиерлек юҡҡа сыға. Оҙаҡ ваҡыт емерек тора, тик 14 быуатта төҙөлгән часовняһы ғына яҡшы һаҡланып ҡала. Һуңыраҡ һарай тағы ике тапҡыр — 1874 һәм 1878 йылдарҙа яна. 16-17 быуаттарҙа хужалары тураһындағы дөрөҫ мәғлүмәт булмай. 18 быуат уртаһында Виницаның хужалары Гузиковтар ғаиләһе була. 1856 йылда замокты Франк Фридо һатып ала, ә 1882 йылда ул уны «Alpe Montangesellschaft» компанияһына һата. 1888 йылда уның Хенрик Грюнвальд һатып ала. Һуңынан, һарай урындағы халыҡ тарафынан күп тапҡырҙар һатыла, оҙаҡ ваҡыт уның хужалары булып Миха һәм Петр Маличтар тора. 1925 йылда биналар комплексы хоҡуғына Франк Михелик эйә була, һәм шул ваҡыттан алып замок уның вариҫтарына ҡарай.
Виница һәм уның тирә-яғы боронғо ауылдар һәм ҡурғандар менән тулы. Ҡурғандарҙы системалы ҡаҙыуҙар һөҙөмтәһендә (353 ҡәбер) XX быуат башында 20 мең әйберҙән торған бай коллекция йыйыла, һуңғараҡ улар Америкаға ташыла, унда 1934 йылда Нью-Йоркта асыҡ аукционда һатыла.

# Виница замогы
## Гербы

Гербтың күк полотноһында виноград тәлгәшен тотҡан ажарлы алтын грифон һүрәтләнгән. Грифон батырлыҡты, ҡаһарманлыҡты, ҡаршы сығыуҙы, һағайыуҙы сағылдыра. Ажарлы һыны көрәшкә әҙерлекте аңлата. Полотноның күк төҫө намыҫлылыҡты, ғәҙеллекте, тоғролоҡто, ныҡлыҡты аңлата. Алтын төҫө бөйөклөк, абруй, дәрәжә, байлыҡты кәүҙәләндерә. Виноград тәлгәше символик рәүештә замок хужаларының төп тармағын күрһәтә.

# Виница замогы
## Хәҙерге торошо

2014 йылдан алып 2015 йылға тиклем һарайҙың реконструкцияһы һәм реставрацияһы үтә, уны 2014 йылдың яҙынан алып замокҡа хоҡуғы булған «MIRAG INVEST DOO» төҙөлөш компанияһы башҡара. Тергеҙеү эштәре башына замок комплексында тик ярым емерек йорт һәм ҡәлғә диуарҙарының ҙур булмаған ҡалдыҡтары ғына була. Әлеге ваҡытта замок тулыһынса тергеҙелгән.
# Петербург заставаһы янында кордегардия

Петербург заставаһы янында кордегардия — Санкт-Петербург яғынан Новгород ҡалаһы сиктәрен билдәләгән ҡарауыл йорто. Ҙур Санкт-Петербург урамдында урынлашҡан

# Петербург заставаһы янында кордегардия
## Тарихы

1763 йылда Екатерина II "Һәр губерна буйынса махсус пландар төҙөүе һәм урамдары тураһында" ғы указы сыға. «Санкт-Петербург һәм Мәскәү ҡалаһында таш төҙөлөшө комисияһы» Новгород ҡалаһының генераль планын эшләй, ул 1778 йылдың 16 июнендә раҫлана
Төп урамдар һәм эргә-тирәләге майҙандарҙы төҙөү менән бер рәттән ҡаланың "ҡапҡаларын" төҙөүгә лә иғтибар бүленә: Новгородҡа инеүҙе һәм унан сығыуҙы контролдә тотҡан Мәскәү, Петербург һәм Псков яғынан заставалар барлыҡҡа килә.
1834 йылда Санкт-Петербург яғынан ике таш ҡарауыл бинаһы үҙгәртеп ҡорола. Был хаҡта Рәсәй дәүләт хәрби-тарихи архив мәғлүмәттәрен белгестәр таба. Һыҙыу эштәрендә директорҙың генерал-майор , Ф. И. Рербергҙың ҡултамғаһы була
Үҙгәртеп ҡороуҙар һөҙөмтәһендә элек йәмһеҙ булған ҡарауыл өйҙәре ҡаланың биҙәгенә әйләнә. Ҡарауыл йорттары юлдың ике яғынан урынлаша, унда фонарь бағаналары менән туранан-тура суйын кәртә йәнәш тора, ә улар араһында шлагбаум була. Бында ҡарауыл һалдаттары Новгородҡа инеүселәрҙең документтарын тикшергән.
Әлеге ваҡытта Петербург заставаһы ҡоролмаларынан кордегардияның ике бинаһының тик береһе һаҡланып ҡалған.
2017 йылдың май аҙағында — июль башында бинала Рәсәй оппозиция сәйәсмәне Алексей Навальныйҙың һайлау алды штабы урынлаша.

# Петербург заставаһы янында кордегардия
## Тасуирламаһы

Кордегардия фасадтарының биҙәлеше рус классицизмы стилендә башҡарылған.
Бинаның төньяҡ һәм көньяҡ фасадтары бер иш төҙөлгән. Ике фасад та уртаһында арка нишаһына эйә, ул дорик ордерлы пилястралар менән биҙәлгән, уртаһында тәҙрә урынлашҡан. Өҫкө өлөшө Новогрод гербы рәүешендәге барельеф менән биҙәлгән. Уның архивольты өҫтөнән триглиф һәм метоптар менән фриз үтә. Фасадтарҙың өҫтөн өс мөйөшлө фронтондар тамамлай. Фасад тимпандарын ҡалҡан менән ике башлы бөркөт горельефы биҙәй, унда Николай I вензеле һүрәтләнгән.
Юлға сыҡҡан көнбайыш фасадта кордегардияға төп инеү урыны урынлашҡан, уны дорик ордерҙың ике бағанаһы менән ярым түңәрәк лоджия биҙәй. Лоджияның өҫкө өлөшө фронтондар кеүек үк горельеф менән биҙәлгән.
Ситтәре буйлап фасадтарҙы киҫешкән ҡылыстар менән һылап эшләнгән түңәрәк ҡалҡандар биҙәй.
# Жолобная

Жолобная — Рәсәйҙәге йылға. Адыгей Республикаһы,Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Белая йылғаһының һул ярына тамағынан 209 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Жолобная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Белая (Кубань ҡушылдығы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001112108100004410
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100441
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ратен

Ратен (нем. Rathen) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 396 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,58 км². Диңгеҙ кимәленән 112 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1824 һәм автомобиль коды PIR.
# Әхтәмов Йәғәфәр Әхтәм улы

Әхтәмов Йәғәфәр Әхтәм улы (1910 йыл, Башҡортостан Республикаһы Учалы районы Аҙнаш ауылы — 6 июль 1942 йыл Курск өлкәһе) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец.

# Әхтәмов Йәғәфәр Әхтәм улы
## Биографияһы

Әхтәмов Йәғәфәр Әхтәм улы 1910 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Учалы районы Аҙнаш ауылында тыуған.
Ҡыҙыл Армия сафына Учалы район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкында артиллерия тоҫҡаусыһы булып хеҙмәт итә.
1942 йылдың 6 июлендә һәләк була, Курск өлкәһенең (хәҙерге Рәсәй Федерацияһының Липецк өлкәһе) Больше-Полянский районы Алешки ауылында ерләнгән.

# Әхтәмов Йәғәфәр Әхтәм улы
## Ғаиләһе

Ҡатыны Әхтәмова Бибинур, Учалы районының Аҙнаш ауылында.
# Отто Штрандман

Отто Аугуст Штрандман (эст. Otto August Strandman, рус телле сығанаҡтарҙа Страндман тип уҡылыуы мөмкин; 30 ноябрь 1875 йыл, Ванду ауылы, Ундло улусы, Эстлянд губернаһы — 5 февраль [[1941 йыл], Кадрина, Эстон ССР-ы) — эстон дәүләт эшмәкәре.

# Отто Штрандман
## Белеме

Петербург университетының юридик факультетында уҡый. (1899—1901), Юрьевск университетының юридик факультетын тамамлай (1903). Тарту университетының (1928) һәм Варшава университетының почетлы хоҡуҡ докторы (1930).

# Отто Штрандман
## 1918 йылға тиклем эшмәкәрлеге

Университетҡа уҡырға инер алдынан Дәүләт банкының ревель контораһында эшләй. 1903—1905 Нарва һәм Ревелдә юрист була. 1904-1905 һәм 1917 йылдарҙа — Ревелдең ҡала думаһы ағзаһы. 1905 йылда революция ваҡиғаларында ҡатнаша, 1905—1909 йылдарҙа Швейцарияла эмиграцияла йәшәй. 1909—1917 йылдарҙа Ревелдә адвокат практикаһы менән шөғөлләнә. 1917 йылда февраль революцияһынан һуң, Рәсәйҙең Ваҡытлы хөкүмәте тарафынан Ревель округ суды прокуроры булып тәғәйенләнә. 1917—1918 йылдарҙа — Эстлянд губернаһының Ваҡытлы земство советы рәйесе.

# Отто Штрандман
## Бойондороҡһоҙ Эстонияның дипломаты һәм сәйәсмәне

* 1918 йылда— юстиция министры.
* 1918—1919 йылдарҙа — Эстонияның ваҡытлы хөкүмәте осоронда ауыл хужалығы министры. 1918 йылда германия оккупация ғәскәрҙәре тарафынан ҡулға алына.
* 1919 йылдың 9 майынан 1919 йылдың 18 ноябренә тиклем — премьер-министр һәм хәрби министр.
* 1920—1921 йылдарҙа — сит ил эштәре министры.
* 1921 йыл — Рийгикогу рәйесе (парламент). Рийгикогуның беренсе — бишенсе саҡырылыш ағзаһы.
* 1924 йыл — сит ил эштәре министры, һуңынан финанс министры.
* 1927—1929 йылдар — Польша, Чехославакия һәм Румынияла Эстония илсеһе
* 1929 йылдың 9 июленән 1931 12 февраленә тиклем — дәүләт аҡһаҡалы (дәүләт башлығы).
* 1933—1939 йылдар — Франция, Бельгия, Испания һәм Ватиканда Эстония илсеһе.
Эстон хеҙмәт партияһы лидерҙарының береһе була.

# Отто Штрандман
## Вафат булыуы

1939 йылда тыуған иленә ҡайта һәм үҙенең Кадрина утарында йәшәй. 1941 йылда НКВД-ға килеүгә саҡырыу ҡағыҙы ала, был ҡотолғоһоҙ ҡулға алыныуҙы аңлата, һәм ул атылып үлә.

# Отто Штрандман
## Наградалары

Гражданлыҡ ҡаҙаныштары өсөн беренсе дәрәжәләге өсөнсө разрядлы Азатлыҡ тәреһе

# Отто Штрандман
## Библиография

* Эстонский биографический словарь. — Таллин, 2002.
# Шевцовка

Шевцовка (Добричка) — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Демина йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Шевцовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000020521
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002052
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0