# Намаҙҙар

Исламда намаҙ (рус. Исламская молитва (намаз)) — намаҙ ваҡытҡа ҡарап, килеп сыҡҡан хәл-ваҡиғаларға бәйле төрлө формаларҙа уҡыла. Намаҙҙарҙың күпселеге ике рәкәғәттән торһа ла, бағышланылышына ҡарап, рәкәғәттәр иҫәбендә айырыуса ныҡ айырыла. Ғәҙәти рәкәғәттәре булмаған берҙән-бер намаҙ — ул йыназа, ул аяғөҫтө тороп, доғалар араһында ҡулдарҙы күтәреп, тәкбир әйтеүҙән тора.

# Намаҙҙар
## Көн һайын биш тапҡыр намаҙ уҡыу

Мосолмандарҙың тәүлек ваҡытына ҡарап көн һайын ҡылған биш намаҙы иң мөһимдәре һәм билдәлеләре булып тора. Был намаҙҙарҙы уҡыу бәлиғ булған һәр мосолман-мөслимәнең бурысы булып тора.
* Фәжер(ғәр. فجر‎, сабах — ҡояш сыҡҡанға тиклем уҡыла торған иртәнге фарыз намаҙ. 2 рәҡәғәтле.
* Ҙуһри (ғәр. ظهر‎ өйлә намаҙы — ҡояш зениттан ауалай башлағандағы, төшкө фарыз намаҙ.
* Ғаср (ғәр. عصر‎, икенде — эңер алдынан, предметтарҙың күләгәһе үҙҙәренән ике тапҡырға оҙонайғас, уҡыла торған фарыз намаҙ — 4 рәҡәғәтле.
* Мәғриб (ғәр. مَغْرِب‎, аҡшам — ҡояш байығас, шәфәҡ яҡтыһы бөткәнсе уҡыла торған 3 рәҡәғәтле фарыз намаҙ.
* Иша (ғәр. عشاء‎ «киске аш ваҡыты»), йәстү намаҙы — 4 рәҡәғәтле төнгө фарыз намаҙ. Намаҙ ҡояш байығандан һуң шәфәҡ һүнгән ваҡытта башлана һәм таңға тиклем дауам итә (ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, йәстү төн уртаһында тамамлана).

# Намаҙҙар
## Фарыз намаҙҙар

Фарыз намаҙҙар — мосолмандарҙың мотлаҡ үтәлергә тейешле бурысы һәм уларҙың үтәлмәүе өсөн гонаһ иҫәпләнә.

# Намаҙҙар
## Фарыз намаҙҙар
### Йыназа намаҙы

Йыназа намаҙы (ғәр. صلاة الجنازة‎ — мәрхүмде ерләр алдынан башҡарылған доға. Мәрхүм мосолман өсөн йыназа намаҙын үтәү — коллектив бурыс, әгәр йәмәғәттән бер мосолман да уны башҡармаһа, бөтәһенә лә гонаһ яҙыла..

# Намаҙҙар
## Фарыз намаҙҙар
### Йома намаҙы

Йома намаҙы (ғәр. صلاة الجمعة‎ — «йәмиғ намаҙы», «йома намаҙы») — өйлә намаҙы урынына йәмиғ мәсәтендә уҡыла торған ике рәкәғәтле йәмәғәт намаҙы.

# Намаҙҙар
## Фарыз намаҙҙар
### Ғәйет намаҙы

Ғәйет намаҙы (ғәр. صلاة العيد‎ — «байрам намаҙы»),— Ураҙа байрамы һәм Ҡорбан байрамдарында ҡояш ҡалҡҡандан һуң ярты — бер сәғәт үткәс башҡарыла торған ике рәкәғәтле байрам намаҙы. Ирҙәргә һәм ҡатын- ҡыҙҙарға байрам намаҙын мәсеттә уҡыу яҡшы.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар

Сөннәт намаҙҙар — мосолмандың мотлаҡ булмаған һәм үтәлмәгән өсөн мосолманға гонаһ һалынмаған намаҙҙар.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Әүүәбин намаҙы

Дүртенсе (аҡшам) һәм бишенсе (йәстү) намаҙҙар араһында ҡылынған сөннәт намаҙ. Рәҡәғәттәр һаны: теләк буйынса 6-нан 20-гә тиклем.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Витр

Витр (ғәр. وتر‎ — «таҡ һанлы намаҙ») — йәстүҙән һуң уҡыла торған 3 рәҡәғәтле сөннәт намаҙ. Рамаҙан айында тәрәүих намаҙынан һуң һуңғы рәҡәғәтендә Ҡонот доғаһы ҡушып уҡыла. Ҡайһы бер ислам ғалимдары (башлыса хәнәфиҙәр) уны мотлаҡ (вәжиб) тип һанаған.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Тәһәрәт намаҙы

Тәһәрәт намаҙы, вуду (ғәр. صلاة الوضوء‎) мәкруһ ваҡыт ҡына булмаһа, ритуаль тәһәрәт алыныу менән уҡыла торған намаҙ (тәндәге һыу кипмәҫ элек); ул ике рәкәғәттән тора..

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Духа

Духа (ғәр. ضحى‎ — Ҡояш тулыһынса сыҡҡас уҡыла торған сөннәт намаҙ. Намаҙ ваҡыты төшкә тиклем дауам итә.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Ишраҡ намаҙы

Рәҡәғәттәр һаны 2-4. Ҡояш тулыһынса сыҡҡас, 15—20 минуттан уҡыла.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Күсүф менән Хүсүф

Күсүф (ғәр. كسوف‎) — «Ҡояш тотолоуы», Хүсүф (ғәр. خسوف‎) — «Ай тотолоуы» — ваҡытында башҡарылған күмәк намаҙ.. Күсүф менән Хүсүф намаҙҙары күк есемдәре тотолғандан алып күк йөҙө яҡтырғанға тиклем башҡарыла..

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Истисҡа

Истисҡа (ғәр. اِسْتِسْقَاء‎ — ҡоролоҡ ваҡытында ямғыр теләү намаҙы.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Истихара

Истихара (ғәр. اِسْتِخَارَة‎ . Истихара намаҙы дөрөҫ ҡарар ҡабул итеүҙә ярҙам һорап башҡарылған ике рәҡәғәтлек сөннәт намаҙы..

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Рәтибәт

Рәтибәт намаҙы (ғәр. ‎ фарыз намаҙҙарға тиклем һәм һуңынан уҡыла торған 2 рәҡәғәт сөннәт намаҙҙар.. Түбәндә таблицала һәр доға алдынан һәм унан һуң уҡыла торған рәтибәт-намаҙ рәҡәғәттәре һаны килтерелгән.
Рәҡәғәттәр һаны таблицаһы :
| | Фажиғә | Зөһрә | Аср | Мәғриб | Иша |
| Фарыз намаҙға тиклем | 2 | 2, 4 | 2, 4 | 0 | 2 |
| Фарыз намаҙҙан һуң | 0 | 2, 4 | 0 | 2 | 2 |

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Тәсбих

Тәсбих намаҙы (ғәр. تسبيح‎) эшләнгән гонаһ өсөн тәүбә итеү намаҙы.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Тәүбә

Тәүбә намаҙы (ғәр. توبة‎ нәфел намаҙы кеүек 2 рәҡәғәт итеп уҡыла. «Әл-Фатиха» сүрәһенән һуң теләгән бер сүрәне уҡыйҙар.. .

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Тәһәжжүд

Тәһәжжүд (ғәр. تهجُّد‎), Тәрәүих (ғәр. قيام الليل‎ — йәстүҙән һуң уҡыла торған төнгө намаҙ. Рамаҙан айында уҡылғаны — тәрәүих (ғәр. تراويح‎). Тәрәүих витр алдынан уҡыла..

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Тәхиәт әл-мәсет

Тәхиәт әл-мәсет (ғәр. تحية المسجد‎ — ишек төбөндә уҡылған «мәсет сәләмләү» намаҙы.

# Намаҙҙар
## Сөннәт намаҙҙар
### Хәжәт

Хәжәт намаҙы (ғәр. حاجة‎ — берәй эш килеп сыҡһын өсөн йә ауырлыҡты еңеп сығыуҙы һорап уҡылған намаҙ. Был намаҙҙа мосолмандар Аллаһтан ауырлыҡтарҙан, тормош проблемаларынан һәм уңышһыҙлыҡтарҙан ҡотолдороуын һорай. Намаҙ мотлаҡ төнгө намаҙҙан һуң башҡарыла һәм 2, 4 йәки 12 ракааттан тора..

# Намаҙҙар
## Доға ҡылыу формалары
### Шәхси намаҙ

Шәхси намаҙҙы ирҙәр ҙә, ҡатын-ҡыҙҙар ҙа башҡара.

# Намаҙҙар
## Доға ҡылыу формалары
### Ҡатын-ҡыҙ намаҙы

Ҡатын-ҡыҙ намаҙы ирҙәрҙекенән бер аҙ айырылып тора. Ғәүрәт мотлаҡ ҡаплаулы булырға тейеш. Айырмалыҡтар:
* Руҡуғта һәм сәждәлә ҡорһағын янбаштарына яҡыныраҡ тота һәм шулай уҡ терһәктәрен тәненә ҡыҫа.
* Доғаларҙы тауышланып уҡығанда ҡатын-ҡыҙҙар тауышын күтәрмәй.
* Әл-Фатиха сүрәһен уҡығанда ҡатындар бер усын икенсеһе өҫтөнә ҡуйып, түшенә һала.
* Руҡуғ эшләгәндә ҡул ҡатын-ҡыҙҙар арҡаһын һәм тубығын бер аҙ бөгәләр, бармаҡтарын тубыҡ өҫтөнә йәйеп һалмайҙар.
* Әгәр ҙә имам намаҙ ваҡытында хата эшләһә, ул бер ни ҙә әйтмәйенсә, ҡулын сәпелдәтеп алырға тейеш..

# Намаҙҙар
## Доға ҡылыу формалары
### Йәмәғәт намаҙы

Йәмәғәт намаҙы (ғәр. صلاة الجماعة‎ — коллектив намаҙ уҡыу фарызға тиңләштерелгән сөннәт.. Ир-егеттәр өсөн мәсеттә намаҙ уҡыу шәхси намаҙға ҡарағанда 27 тапҡырҙан ашыуға сауаплыраҡ, ә ҡатын-ҡыҙ өсөн өйҙә уҡыған намаҙ сауаплыраҡ.

# Намаҙҙар
## Доға ҡылыу формалары
### Ҡәсер

Ҡәсер намаҙ (ғәр. قصر الصلاة‎ — « доға») — ҡыҫҡартылғаннамаҙ, кеше юлда саҡта ҡулланылған ике намаҙҙы берләштереү..

# Намаҙҙар
## Доға ҡылыу формалары
### Хәүеф намаҙы

Хәүеф намаҙы (ғәр. خوف‎ — « ҡурҡыу») — коллектив намаҙ формаһы, доға ҡылыусыларҙың ике төркөмө сиратлап имам артынан күмәк намаҙ ҡыла. Мөхәммәт Пәйғәмбәр тәүге тапҡыр Үхүд һуғышы алдынан ҡуллана. Хәүеф намаҙы йыртҡыстар һөжүм итеү ҡурҡынысы янағанда, вулкан атылғанда, ер тетрәгәндә, һыу баҫҡанда башҡарыла. Ҡурҡыныс янағанда ҡылынған намаҙҙа хаталар иғтибарға алынмай.