yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Наратаҫты (Мөслим районы)

Наратасты (татар. Наратасты, рус. Нарат-Асты) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Мөслим районы ауылы.

# Наратаҫты (Мөслим районы)
## География

Ауыл Ыҡ йылғаһы буйында, Мөслим ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 7 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Наратаҫты (Мөслим районы)
## Тарих

Ауылға ирәкте ырыуы башҡорттары нигеҙ һала. 1762 йылдан билдәле. Ауыл Ирәкте улусының Абдубин түбәһенә ҡарай, һуңыраҡ был улус Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙенә ҡарай. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Ирәкте административ-территориаль улусы составына керә.
XX быуат башында ауылда мәсет, бакалея кибете, хужалыҡ магазины, паром (Ыҡ аша үтеү өсөн) теркәлгән.
1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Минзәлә кантоны составына керә. 1930 йылдан Мөслим районы, 1963 йылдан — Сарман районы, 1965 йылдан — йәнә Мөслим районы составында була.

# Наратаҫты (Мөслим районы)
## Халҡы

1795 йылда ауылда 23 ир затлы башҡорт, 43 татар һәм 2 типтәр; 1859 йылда — 20 ир затлы башҡорт һәм 19 ир затлы дәүләт крәҫтиәне; 1912 йылда — 119 аҫаба башҡорт, 164 типтәр һәм 87 дәүләт крәҫтиәне (башҡорттарҙан һәм татарҙарҙан) иҫәпләнгән.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1870 | 1913 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 |
| 163 | 370 | 372 | 317 | 389 | 343 | 284 | 334 | 235 | 184 | 166 |
# Кортанты

Кортанты — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 994 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кортанты
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029663
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202966
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кинйәғолов Барый Исмай улы

Кинйәғолов Барый Исмай улы (рус. Кинзягулов Барый Исмаевич) (1 июнь 1948 йыл — 25 июнь 2018 йыл) — партия һәм дәүләт органдары хеҙмәткәре, 1991 йылдан Ғафури районы халыҡ депутаттары башҡарма комитеты рәйесе — Ғафури районы администрацияһы башлығы. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты, Халыҡ мәғарифы, фән, мәҙәниәт, милли һәм интернациональ традициялар, тарихи мираҫты һаҡлау мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы.

# Кинйәғолов Барый Исмай улы
## Биографияһы

Барый Исмай улы Кинйәғолов 1948 йылдың 1 июнендә Башҡорт АССР-ының Ҡырмыҫҡалы районы Иҫке Йәнбәк ауылында тыуған. Милләте башҡорт, юғары белемле — 1971 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын, 1971 йылда урта мәктәп директоры урынбаҫары булып башлай, артабан мәктәп директоры, Ғафури районының халыҡ мәғарифы бүлеге мөдире булып эшләй. 1982—1985 йылдарҙа Ғафури район советы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары. 1985 йылда район башҡарма комитеты рәйесе. 1991 йылдан Ғафури районы халыҡ депутаттары башҡарма комитеты рәйесе — Ғафури районы администрацияһы башлығы.
Ғафури районы 193-сө Красноусол һайлау округынан Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының халыҡ мәғарифы, фән, мәҙәниәт, милли һәм интернациональ традициялар, тарихи мираҫты һаҡлау мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы.
1996 йылдан Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе булып 12 йыл эшләй. 2018 йылдың 25 июнендә вафат булды.
# Космос саңы

Космос саңы, космос туҙаны — бер нисә молекуланан алып 0.2 мкм ҙурлыҡтағы космоста барлыҡҡа килгән саң. Ергә йыл һайын 40 000 тонна космос саңы яуа.
Космос саңын астрономик торошо буйынса айырырға мөмкин, мәҫәлән: галактика-ара саңы, галактика саңы, йондоҙ-ара саң, планета-ара саң, йондоҙ тирәләй космос саңы болоттары, астероид саңы, комета саңы. Йондоҙ-ара саң яҡты һәм ҡараңғы болоттар (томанлыҡтар) булып күҙәтелә.
Ҡояш системаһында саң матдәһе тигеҙ таралмаған, күпселеге төрлө ҙурлыҡтағы саң болоттарында тупланған. 1961 йылдың 15 февралендә геофизика институтының оптик аппарутураһы ярҙамында был асыш яһалды. Аппаратура зонд ракетаһына Ер өҫтөнән 60 — 100 км бейеклектә тулы ҡояш тотолған ваҡытта Ҡояш тажының яҡтылығын үлсәү өсөн ҡуйылған була.
«Meteoritics & Planetary Science» журналының 2010 йылдың ғинуарында сыҡҡан «Метеорит һәм метеороид: яңы тулы төшөнсә» тигән мәҡәләһендә авторҙар түбәндәге төшөнсәне бирә:
# Ситдиҡов Мөхәмәт Хәмзә улы

Ситдиҡов Мөхәмәт Хәмзә улы (8 сентябрь 1943 йыл - 25 февраль 2023 йыл) — Хеҙмәт ветераны, «1941 — 1945 йй Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 20 йыллығы» юбилей миҙалы (7 май 1965), «Алыҫ поход өсөн» жетоны, «В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы маҡтаулы хеҙмәт өсөн» миҙалы кавалеры (27 март, 1970).

# Ситдиҡов Мөхәмәт Хәмзә улы
## Биографияһы

1943 йылдың 8 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Белорет районы Татлы ауылында эшсе ғаиләһендә тыуған.
Атаһы Хәмзә Ситдыҡ улы — ауылға нигеҙ һалған Илмәш старшина тоҡомо, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, тимер юл эшсеһе, әсәһе — төбәктәге атаҡлы Әхмәт мулла ейәнсәре Сәфәрбикә Һарун ҡыҙы.
1959 йылда Магнитогорск ҡалаһында 18-се төҙөлөш училищеһына уҡырға инә. 1961 йылда, уны тамамлағас, 4-се төҙөлөш идаралығының «Магнитстрой» тресында хеҙмәт юлын башлай.
1963 йылда Флотҡа ғәскәр хеҙмәтенә алына. Ул ил һаҡлауҙа күрһәткән хеҙмәттәре өсөн 1965 йылдың 7 майында «1941 — 1945 йй Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 20 йыллығы» юбилей миҙалы, 1966 йылдың 26 февралендә «Алыҫ поход өсөн» жетоны менән бүләкләнә.
1967 йылдың ноябрендә, 4 йыл хеҙмәт итеп, Армиянан ҡайта һәм Салауат нефтехимия комбинатына эшкә урынлаша, унда установка начальнигы дәрәжәһенә тиклем үҫә. Намыҫлы хеҙмәте менән абруй яулап, 1970 йылда «В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы маҡтаулы хеҙмәт өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
1974 йылда Өфө нефть институтының Салауаттағыкиске бүлексәһен тамамлай.
1976 йылда Мөхәмәт Хәмзә улы Нижневартовскиға «Сибнефтепереработка» производство берекмәһенә күсерелә. Бында ул 1984 йылға тиклем эшләй.
1985 йылдың апрелендә Ханты-Манси автономиялы округының Радужный ҡалаһына, «Сибнефтепереработки» берекмәһенең баш технологы итеп күсерелә. 1988 йылда идаралыҡтың газ эшкәртеү буйынса начальник урынбаҫары итеп тәғәйенләнә.
Мөхәмәт Хәмзә улы газ эшкәртеү буйынса байтаҡ рационализаторлыҡ тәҡдимдәре индереп, технологияны камиллаштырыуға ҙур өлөш индерә һәм тармаҡ буйынса маҡтаулы грамоталар ала
Предприятие баҙар шарттарында үҙгәрештәргә дусар була, ул 1995 йылда «Варьеганнефтегаз» берекмәһе составына индерелә.
Хеҙмәт стажы буйынса хаҡлы ялға сығыр ваҡыты етһә лә, предприятиеның башҡа тармағына күсеп, Мөхәмәт Ситдиҡов эшләүен дауам итә.
1991 йылда уға «Хеҙмәт ветераны» тигән маҡтаулы исем бирелә.
2001 йылдың 9 апрелендә «Варьеганнефтегаз» ААЙ-йында тырыш хеҙмәте өсөн Рәсәй Федерацияһы Энергетика Министрлығы уға рәхмәт белдерә.
2011 йылдың 28 ноябрендә, ярты быуаттан ашыу хеҙмәт юлын тамамлап, хаҡлы ялға сыға.
# Бағышаева Суфия Ниғәмәт ҡыҙы

Бағышаева Суфия Ниғәмәт ҡыҙы — БАССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы
# Барзас (йылға)

Барзас — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2542/339/268 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 110 км.

# Барзас (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200020363
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202036
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Сардык

Оло Сардык — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кильмезь йылғаһының уң ярына тамағынан 177 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Оло Сардык
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100038774
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103877
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вулуир-Егарт

Вулуир-Егарт — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Салым йылғаһының һул ярына тамағынан 538 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Вулуир-Егарт
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200049684
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204968
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хозым

Хозым — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ковенская йылғаһының уң ярына тамағынан 139 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Хозым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300018736
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301873
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Парантроптар

Пара́нтропы (Paranthropus, бор. грек. παρα- — йәнәш торғанды аңлатҡан ҡушылма менән ἄνθρωπος — кеше) — ҡаҙылдыҡ хәлендә табылған кеше һынлы маймыл;;Австралопитекҡа яҡын, Көньяҡ һәм Көнсығыш Африкла табылған.
Ҡаҙылма ҡалдыҡтары буйынса 2,5—1 млн йыл элек йәшәгән тип билдәләнә. Беренсе баш һөйәген британ археологы Мэри Лики 1959 йылдың 17 июлендә Танзанияның олдувай мәҙәниәте ҡатламдарында таба һәм «зинджантроп» тип атай. Иң ҙур табылған төрө — Бойс парантропы.
# Черлек

Черлек — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Балчик күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Черлек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200013695
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201369
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Горелая (Чертала ҡушылдығы)

Горелая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чертала йылғаһының уң ярына тамағынан 283 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Горелая (Чертала ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029977
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202997
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Яңы Яуыш ауыл Советы (Мәсетле районы)

Яңы Яуыш ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Яңы Яуыш ауылы. Яңы Яуыш ауыл Советы көнбайыштан Дыуан районы, көньяҡтан Дыуан-Мәсетле, көнсығыштан Яңы Мишәр, төньяҡтан Йонос ауыл Советтары менән сиктәш.

# Яңы Яуыш ауыл Советы (Мәсетле районы)
## Тарихы

Яңы Яуыш ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Вырып

Вырып — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Певк йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 4 км.

# Вырып
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017658
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001765
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Йылға террасаһы

Йылға террасаһы (тупһаһы) — (рус. Речна́я терра́са) — Йылға үҙәненең дюваль процесстар арҡаһында барлыҡҡа килгән, туғайынан ҡалҡыуыраҡ горизонталь йәки бер ни тиклем ауышҡан өлөшө. Әгәр террасалар бер нисә булһа, улар үҙәндең киҫелешендә төрлө йәштәге тупһалар барлыҡҡа килтерә. Террасалар аллювий менән һалынған һәм боронғо һыубаҫар туғай кимәлендә тора. Ғәҙәттә, һыу баҫыу һәм ташҡын уларға барып етмәй.
Ҡағиҙә булараҡ, террасалар эрозия базисы түбән төшкәндә һәм йылға яңы тотороҡло тигеҙләнеш яһағанда барлыҡҡа килә: йырҙа аҫҡа төшә, һәм туғайы террасаға әүерелә. Һирәк кенә террасалар ерҙең тектоник хәрәкәттәре йәки климат үҙгәрештәре арҡаһында барлыҡҡа килә.

# Йылға террасаһы
## Төрҙәре

Террасалар геологик төҙөлөшөнә ҡарап түбәндәгесә бүленә:
* эрозиялы (террасаны булдырған аллювий ҙур ҡеүәткә эйә түгел);
* цоколле (аллювийы күп, һәм урындағы төп тоҡомдар туғайҙың аҫҡы өлөшөндә генә асыла);
* аккумулятив (йылға боронғо аллювий аша ғына үтә).
Террасалар буй, арҡыры һәм боронғо нигеҙле (рус. коренные) була.

# Йылға террасаһы
## Башҡортостанда йылға террасалары

Башҡортостанда йылғалар күп һәм, әлбиттә, террасаларға ла бай. Кама-Ағиҙел тигеҙлегендә йылға террасалары мөһим урындарҙы биләй. Һыу баҫар туғайҙар һәм уларҙан ҡалҡыуҙараҡ урынлашҡан террасалар Ағиҙел, Ҡариҙел һәм Тере Танып йылғаларында бигерәк тә яҡшы үҫеш алған.
# Ҡәҙер

Ҡәҙер һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.

# Ҡәҙер
## Мәҡәләләр

* Ҡәҙер (Балаҡатай районы) — Башҡортостандың Балаҡатай районындағы ауыл.
* Ҡәҙер (Дыуан районы) — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл.
* Ҡәҙер (Илеш районы) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл.
* Ҡәҙер (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы ауыл.
# Спасская (Спасска ҡушылдығы)

Спасская — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Спасска йылғаһының һул ярына тамағынан 1,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Спасская (Спасска ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035935
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103593
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оҙондар ауыл Советы (Архангел районы)

Оҙондар ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Архангел районы муниципаль районындағы административ-территориаль һәм муниципаль берәмек.

# Оҙондар ауыл Советы (Архангел районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Оҙондар ауыл Советы (Архангел районы)
## Ауыл биләмәһенең составы

{{Автонумерация
# Верлюг

Верлюг — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Молома йылғаһының һул ярына тамағынан 295 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Верлюг
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035294
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103529
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Дауыт (мәғәнәләр)

Дауыт — ир-ат исеме, топоним.

# Дауыт (мәғәнәләр)
## Мәҡәләләр

* Дауыт — Исраил халҡының икенсе батшаһы.
* Дауыт (Башҡортостан) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл.
* Дауыт (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Үрге Өпәле ҡала округындағы ауыл.
# Шибахта

Шибахта — Рәсәйҙәге йылға. Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дубна йылғаһының һул ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Шибахта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Иваньков ГЭС-ынан Угличь ГЭС-ына тиклем (Угличь һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100812110000003219
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000321
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кириллов ауыл Советы (Өфө районы)

Кириллов ауыл Советы — Башҡортостандың Өфө районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Кириллов ауылы.

# Кириллов ауыл Советы (Өфө районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законға» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Ибраһимов Илдус Ғамир улы

Ибраһимов Илдус Ғамир улы (17 октябрь 1957 йыл) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. Техник фәндәр докторы (1997), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2003), Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2009).

# Ибраһимов Илдус Ғамир улы
## Биографияһы

Илдус Ғамир улы Ибраһимов 1957 йылдың 17 октябрендә Башҡорт АССР-ының Көйөргәҙе районы Таймаҫ ауылынды тыуған.
1979 йылда Өфө нефть институтын тамамлағандан һуң Өфөнөң Резина-техник изделиелар заводында эшләй.
1980 йылдан Бөтә Союз нефтте һәм нефть продукттарын йыйыу, әҙерләү һәм ташыу ғилми-тикшеренеү институтында, 1982 йылдан — Өфө нефть институтында һәм артабан Өфө дәүләт нефть техник университетында: 1986—1992 йылдарҙа лаборатория мөдире, 2000 йылдан — нефть аппараттары технологияһы кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 2001 йылдан — механика факультеты деканы; 2004 йылдан — уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор;
1992—194 йылдарҙа — Башҡортостан Фәндәр Академияһының Физика-математика һәм техник фәндәр бүлегенең ғилми секретары.
Фәнни эшмәкәрлеге нефть-газ комплексының айырыуса ҡатмарлы объекттары хәүефһеҙлеген тәьмин итеү проблемаларына, нефтехимия аппараттарын эшләүгә һәм яңыртыуға бәйле.
Ибраһимов Илдус Ғамир улы ҡатнашлығында, мәғлүмәт технологияларын файҙаланып, ҡорамалдарға техник диагностика үткәреүҙең комплекслы системалары, вакуумлы колонналар өсөн айыртыу ҡоролмалары, нефть һәм нефть продукттарын йылытыу өсөн торба мейестәр эшләнә, улар Башҡортостан Республикаһының, Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәренең һәм БДБ илдәренең нефть эшкәртеү һәм нефтехимия пр тиеларында индерелә. 140-н ашыу фәнни хеҙмәт һәм 10 уйлап табыу авторы.

# Ибраһимов Илдус Ғамир улы
## Хеҙмәттәре

* Работоспособность сварного оборудования из жаропрочных хромистых сталей. — СПб., 2008 (авторҙаш);
* Ресурс стальных резервуаров. — СПб., 2008 (авторҙаш);
* Коррозия и защита нефтезаводского и нефтехимического оборудования. — М., 2010 (авторҙаш).
# Ярбуш

Ярбуш — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Мендель йылғаһының һул ярына тамағынан 297 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Ярбуш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200024701
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202470
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Клиттен

Клиттен (нем. Klitten) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2008 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 526 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,289 км². Диңгеҙ кимәленән 134 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2943 һәм автомобиль коды GR.
# Гавриловка (Ағиҙел ҡушылдығы)

Гавриловка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Гавриловка (Ағиҙел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100010453
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115101045
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1