# АНЗЮК

АНЗЮК (ингл. ANZUK) — 1971—75 йылдарҙа оборона буйынса биш яҡлы килешеү нигеҙендә эшләгән хәрби-сәйәси берлек (Азия-Тымыҡ океан төбәге өсөн НАТО-ға оҡшаш), атамаһы өс төп ағза ил — Австралия, Яңы Зеландия һәм Бөйөк Британия менән Төньяҡ Ирландия Берләшкән Короллеге (ингл. Australia, New Zealand, United Kingdom) — исеменең башланғыс хәрефтәренән төҙөлгән.

# АНЗЮК
## АНЗЮК-тың составы

АНЗЮК-ҡа инәләр:
* Австралия
* Бөйөк Британия
* Малайзия
* Яңы Зеландия (1974 йылға тиклем)
* Ҡалып:Флаг Сингапура Сингапур.

# АНЗЮК
## АНЗЮК-ты ойоштороу

АНЗЮК-ты ойоштороу тураһындағы килешеү 1971 йылдың 15-16 апрелендә Лондонда ойошмала ҡатнашҡан илдәрҙең оборона министрҙарының берлектәге коммюникеһы рәүешендә төҙөлә, 1957 йылғы Британия менән Малайзияның оборона тураһындағы договорының мөҙҙәте тамамланғас, 1971 йылдың 1 ноябрендә көсөнә инә.

# АНЗЮК
## АНЗЮК договорының маҡсаттары һәм бурыстары

Килешеүҙең маҡсаты — «Малайзияны һәм Сингапурҙы тышҡы һөжүмдән һаҡлау». Лондондың Суэцтан көнсығышта ятҡан төбәктәрҙән британ ғәскәрҙәрен сығарыу тураһында 1970 йылғы ҡарарына бәйле, Договор Азия-Тымыҡ океан төбәген һаҡлау маҡсатын ҡуя.
АНЗЮК Австралия, Яңы Зеландия һәм АҠШ составында 1952 йылда эшләй башлаған АНЗЮС һәм 1956-77 йылдарҙа эш иткән СЕАТО хәрби-сәйәси блоктарына үҙенсәлекле өҫтәмә булып тора. АҠШ АНЗЮК-ты, донъяла йәки төбәктә хәл киҫкенләшә ҡалһа, Американың бөтә берлектәштәренән төҙөләсәк хәрби коалицияның бер өлөшө итеп күрә.

# АНЗЮК
## Блоктың төҙөлөшө

АНЗЮК-тың даими штаб-фатиры булмай. Берлек менән идара итеү өсөн түбәндәгеләр ойошторола:
* биш илдең оборона министрҙарынан торған консультатив совет
* ҡораллы көстәр өҫтөнән берләштерелгән командование
* Малайзия менән Сингапур өсөн һауа һөжүменә ҡаршы берҙәм командование.

# АНЗЮК
## АНЗЮК-тың берләштерелгән ҡораллы көстәре

Килешеү буйынса, АНЗЮК-тың берләштерелгән ҡораллы көстәре төҙөлә, уларға АНЗЮК-ҡа ингән бөтә илдәрҙең ҡоро ер ғәскәрҙәре, хәрби һауа һәм хәрби диңгеҙ көстәре подразделениелары, шулай уҡ төбәктәге британ хәрби базаларының шәхси составы инә.
АНЗЮК-ты төҙөгәндән һуң, берләштерелгән ҡоро ер ғәскәрҙәре составына 3 батальондан (британ, австралий, яңы зеланд) торған 1 пехота бригадаһы; 2 ялан артиллерияһы дивизионы; инженер ғәскәрҙәре һәм элемтә ғәскәрҙәре подразделениелары; вертолёт подразделениелары инә.
Берләштерелгән хәрби һауа көстәренә Австралияның «Мираж» истребителдәренән торған 2 эскадрильяһы (40 самолёт); 1 транспорт самолеттары эскадрильяһы; 1 патруль самолеттары отряды инә.
Берләштерелгән хәрби диңгеҙ көстәренә 4 һаҡ карабы; 1 һыу аҫты кәмәһе инә.
АНЗЮК барлыҡҡа килгәндән һуң Малайзия менән Сингапур территорияһында сит ил ғәскәрҙәренең дөйөм шәхси составы һаны 7 мең кеше була, шул иҫәптән:
* британ ғәскәрҙәре — 2 210;
* австралий ғәскәрҙәре — 3 300;
* яңы зеланд ғәскәрҙәре — 1 150.
Малайзияла — Австралия хәрби һауа көстәренең «Мираж»дар эскадрильяһы (38 самолёт), Сингапурҙа Яңы Зедандияның пехота батальоны (800 һалдат) урынлаштырыла, улар был илдәрҙең хәрби командованиеһына, һауа һөжүменә ҡаршы оборонаһына һәм хәрби диңгеҙ көстәренә буйһона.

# АНЗЮК
## Блоктың таратылыуы

1974 йылда Яңы Зеландия хөкүмәтенең ядро ҡоралына ҡаршы булыуы арҡаһында Яңы Зеландияның АНЗЮК-тан сығыуына бәйле, шул уҡ йылдың 12 декабрендә ойошманы таратыу тураһында ҡарар ҡабул ителә, әммә блоктың рәсми таралыуы 1975 йылда була.