yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Жак Вениамин Константинович

Вениамин Константинович Жак (31 март,1905 (18..), Петровск-Порт — 30 март, 1982, Дондағы Ростов) — рус совет шағиры.

# Жак Вениамин Константинович
## Тормош юлы

Бай йәһүд ғаиләһендә тыуа. 1918 йылдан алып Дондағы Ростовта йәшәй. Уның әҫәрҙәре 1923 йылда баҫыла башлай, ә 1926 йылда беренсе шиғырҙар китабы нәшер ителә. Башлыса балалар өсөн шиғырҙар яҙа, шул уҡ ваҡытта «серьёз» лирикаға ла иғтибарын бүлә. Илленән артыҡ шиғырҙар һәм тәржемәләр йыйынтыҡтары, шул иҫәптән «Про всех сразу», «Мудрецы», «Кто склевал звезды», «Разные разности» (1981), «Когда начинается утро» (1984) китаптарының, авторы.
Шиғырҙарҙан тыш В. К. Жак үҙ заманының яҙыусылары, шул иҫәптән В. Маяковский, Н. Островский, А. Серафимович һәм башҡаларҙың ижады тураһында мәҡәләләр яҙып ҡалдыра.

# Жак Вениамин Константинович
## Ғаиләһе

* Ҡатыны — Мария Семёновна Браиловская (1901—1995), К. Маркс исемендәге өлкә китапханаһы хеҙмәткәре.
* Улы — Сергей Вениаминович Жак (1930—2012), техник фәндәр докторы, Көньяҡ федераль университетының механика-математика факультеты профессоры.
* Һеңлеһе — библиограф һәм библиотека белгесе Дора Константиновна Жак (1911—2002), педагогика фәндәре кандидаты (1951), «Каталоги районной и городской библиотеки» (1957), «Система каталогов областной библиотеки» (1961), «Организация фондов и каталогов районной библиотеки» (1967), «Централизация библиотечной сети» (1983) ғәмәли әсбаптарының авторы.
* Ҡустыһы — Давид Константинович Жак (1903—1973) Союзмашучёттың баш инженеры, статистик , «Механизация учёта заработной платы на машиностроительном предприятии» (1949), «Опыт механизации учёта в колхозах и МЦ» (1950), «Информационные материалы по механизации учёта в статистическом управлении» (1952), «Механизированная разработка материалов переписей населения СССР» (1958), «Техника работы областной библиотеки: инструкция и методические указания» (1970), «Пособия по учёту и статистике» (1934 и 1936) монографияларының һәм бик күп баҫма әҫәрҙәрҙең авторы. Эсер һәм публицист Ф. Ю. Светловтың ҡыҙы Е. Ф. Светловаға өйләнгән була; Н. Д. Солженицынаның үгәй атаһы.
* Ҡустыһы — Мейер Константинович Жак (1901—1942), ғалим-ветеринар.

# Жак Вениамин Константинович
## Хәтер

* Дондағы Ростовтың шағир йәшәгән Чехов урамы 42-се йортта иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.
# Татарка (Барнева ҡушылдығы)

Татарка — Рәсәйҙәге йылға. Ҡурған өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Барнева йылғаһының һул ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Татарка (Барнева ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иҫәт йылғаһы Теча йылғаһы менән ҡушылған урынған тамағына тиклем, Мейәс йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501112111200003316
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200331
* Бассейн коды — 14.01.05.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вайн (Vine)

Vine — 6 секундлыҡ видеотаҫма булдырыу өсөн мобиль ҡушымта. Эйәһе- Твиттер компанияһы, ул уны 2012 йылдың октябрь айында һатып алған. Сервис 2013 йылдың 24 ғинуарында киң тамашасы өсөн асылған. 2013 йылдың 9 апрелендә iOS APP Store-ҙа Вайн иң йыш алына торған түләүһеҙ ҡушымтаға әйләнә. Бер килке ҡулланыусылар һаны 200 млн еткән. Шуға ҡарамаҫтан, һуңыраҡ сервис Instagram, Смайл һәм YouTube менән конкуренция арҡаһында аудитория юғалта башлаған, һөҙөмтәлә 2016 йылдың 27 октябрендә яңы видеолар һалыу ябылған. 2017 йылдың 20 ғинуарында Twitter бөтә һалынған "вайн"дар менән архивты эшләтә башлай.
Vinе Twitter түгел, әммә унда Vine ҡулланған «дуҫтар»ҙы өҫтәп була.
Сервис Instagram, Coub һәм MixBit (YouTube) ҡушымталары менән ярыша.

# Вайн (Vine)
## Техник нескәлектәре

Видео төшөрөр өсөн мобиль ҡоролманың экранына бармаҡ менән баҫып тороға кәрәк . Ҡушымта видео яҙҙырыуҙы туҡтатырға һәм уны яңынан башларға мөмкинлек бирә. Һөҙөмтәлә килеп сыҡҡан видеоролик GIF форматына оҡшай. Ҡушымта шулай уҡ тауыш яҙҙырырға, элементар монтаж эшләргә, видео күрһәтеү тиҙлеген арттырырға һәм уға һүрәт мөмкинлек бирә. Быға өҫтәп,2013 йылдың 3 июлендәге яңыртылған версияла үтеп киткән кадрҙы ҡарар өсөн Ghost Tools функцияһы өҫтәләг.
Ҡушымта эшләй башлағанда уны тик iOS Apple смартфондары булған ҡулланыусылар ғына файҙалана алған. 2013 йылдың 3 июнендә Android өсөн версия сыҡты. 2013 йылдың ноябренән Vine менән Windows Phone ҡоролмаһында ла файҙаланып була.

# Вайн (Vine)
## Facebook менән мөнәсәбәттәр

Эшләй башлағандан алып, ҡушымта ҡулланыусыларға Facebook социаль селтәрендәге дуҫтарын да өҫтәргә мөмкинлек бирә. Күрәһең, был Twitterҙың Facebook һатып алғандан һуң Instagram ҡушымтаһына дуҫтар эҙләргә бирмәүенә яуап булғандыр.

# Вайн (Vine)
## Иҫкәрмә

* ↑ Twitter купил сервис для создания коротких клипов, Lenta.ru (10 октября 2012). 22 декабрь 2013 тикшерелгән.
* 1 2 3 4 Видеотвит за шесть секунд, Газета.ру (24 января 2013). 18 ғинуар 2013 тикшерелгән.
* ↑ Sarah Perez. Twitter is shutting down Vine (инг.), TechCrunch (27 October 2016). 27 октябрь 2016 тикшерелгән.
* 1 2 Facebook оставил видеосервис Vine без поиска друзей, Lenta.ru (25 января 2013). 18 ғинуар 2013 тикшерелгән.
* ↑ Приложение Vine перенесли на Android, Лента.ру (3 июнь 2013). 3 июнь 2013 тикшерелгән.
* Официальный сайт 2022 йыл 6 ғинуар архивланған.
# Мозаһитов Риф Имам улы

Мозаһитов Риф Имам улы (8 ғинуар 1932 йыл — 21 август 2016 йыл) — театр актёры. 1960—1975 һәм 1992—2004 йылдарҙа хәҙерге Салауат башҡорт дәүләт драма театры, 1975—1992 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1990).

# Мозаһитов Риф Имам улы
## Биографияһы

Риф Имам улы Мозаһитов 1932 йылдың 8 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Ҡарағош районы Иҫке Хәлекәй ауылында тыуған. 1957 йылда Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу мәктәбен тамамлай. 1951-1960 йылдарҙа Стәрлебаш район мәҙәниәт йорто директоры.булып эшләй. 1960—75 йылдарҙа, 1983—1984 йылдарҙа, 1999—2000 йылдарҙа һәм 2004 йылда — Салауат драма театры актёры, 1975—1982 йылдарҙа, 1989—1992 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт академия драма театрында, 1992—1994 йылдарҙа , 1996—1999 йылдарҙа Туймазы татар драма театры актёры. Риф Имам улы Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрына 1975 йылда саҡырыла, Сәләмәтлегенә бәйле сәбәптәр менән театрҙан айырылып торған саҡтары ла була. Риф Тойғонов актёр тураһында былай тип яҙа:
* Башҡорт сәхнәһенең Мересьевы… Икенсе төрлөрәк әйткәндә, Риф Имам улы Мозаһитовтың үҙенсәленкле ижад юлы сәхнәгә үҙ-үҙеңде аямай хеҙмәт итеүҙең ҡыйыу өлгөһө ул. Риф Мозаһитов Салауат башҡорт драма театрында эшләгән саҡта (1968 йыл) коллектив Ишембайҙа Баязит Бикбайҙың «Ҡарлуғас» спектакле менән сығыш яһай. Староста ролен башҡарған Риф Мозаһитов уйын барышында оркестр «соҡорона» йығылып төшә, аяғын имгәтә. Ана шул имгәнгән аяғын ул ун йылдан һуң ҡырҡтырырға мәжбүр була…

# Мозаһитов Риф Имам улы
## Ижады

Риф Имам улы — бай репертуарлы актёр. Ул драматургияның төрлө жанрҙарында сығыш яһай. Салауат башҡорт драма театрында уйнаған төп ролдәре: Харис бай («Зимагорҙар», С. М. Мифтахов; дебют, 1961), Ғәни бай («Еҙнәкәй», Х. К. Ибраһимов), Ҡазый Ризуан («Ҡыйыу ҡыҙҙар», Т.Ғиззәт),А. А. Дударевтың «Ҡояш байыр алдынан» («Вечер»; 2002) спектаклдәрен һ.б. ҡуя.
Башҡорт драма театрында — Сәлмән («Зәйтүнгөл», Н.Асанбаев), Дионис («Ташлама утты, Прометей!»), Ирдәүләт («Ҡыҙ урлау»; икеһе лә — М.Кәрим).
* Академия драма театры сәхнәһендә ижад ителгән Ирдәүләт образы Риф Мозаһитовтың бөтә оҫталығын туплаған ҙур уңышы ул. Юғары кимәлдәге ошо роль иҫәбенә Фәрит Богдановтың "Аманатҡа хыянат"тан — Ғарифуллин һәм Илдар Юзеевтың «Аҡ ҡалфағым төшөрҙөм ҡулдан…» драмаһынан суҡындырылған татар Иванов образдары ла ихлас дәғүә итә.
Туймазы татар драма театрында — Хәбир Исламов («Йондоҙом минең», Ш. Р.Рәхмәтуллин), Нурмөхәмәт («Илгизәр+Вера», Т.Ғ.Миңнуллин), Солтанбәк («Аршин мал алан», У. А.Ғәджибәков). Туймазы татар драма театрында Л. В.Вәлиевтең «Их, кәләше лә кәләше!» (1992).

# Мозаһитов Риф Имам улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1990).
# Глебова Надежда Николаевна

Глебова Надежда Николаевна (5 июнь 1925 йыл — 2015 йыл) — ғалим, акушер-гинеколог. Медицина фәндәре докторы (1977), профессор (1979). БАССР-ҙың атҡаҙанған табибы (1972), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1969)

# Глебова Надежда Николаевна
## Биографияһы

Надежда Николаевна Глебова 1925 йылдың 5 июнендә БАССР-ҙың Өфө кантоны Топорнин ауылында, хәҙер Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районы Кушнаренко ауылында тыуа. 1947 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлай. 1950 йылдан алып БАССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығында, 1950-1951 йылдарҙа БАССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының бала табыуға ярҙам буйынса инспекторы булып эшләй. 1952—2011 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина институтында эшләй.
1976 йылда Надежда Николаевна медицина фәндәре докторы ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп, «Научные основы специализированной помощи больных при опущении и выпадении внутренних половых органов» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.
8-се дауахана ҡарамағында профессор Надежда Николаевна Глебова етәкселегендә 1979 йылдың сентябрендә Рәсәй Федерацияһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығы Башҡорт дәүләт медицина университеты юғары профессиональ белем биреү учреждениеһының 2-се акушерлыҡ һәм гинекология кафедраһы ойошторола. Кафедраны 1990 йылға тиклем етәкләй. Профессор Н.Н.Глебова етәкселегендәге клиник базала яңы хирургик технологиялар индерелә. 27 медицина фәндәре кандидаты әҙерләнгән.
Төп эшенән тыш Надежда Николаевна «Белем» йәмғиәтенең бала тапҡандан һуңғы инфекцион ауырыуҙарҙы иҫкәртеү һәм дауалау, енси тәрбиә биреү, енси тормош гигиенаһы проблемалары буйынса әүҙем лекторы була.
Н.Н.Глебова 2015 йылда Өфөлә вафат була. Көньяҡ зыяратта ерләнә.

# Глебова Надежда Николаевна
## Фәнни тикшеренеүҙәре

Төп фәнни тикшеренеүҙәре патологик йөклөлөк, бала табыу һәм хирургик дауалауҙар кисереү менән бәйле реабилитациялау проблемаларына арналған. Н.Н.Глебова тарафынан ҡатын-ҡыҙҙың эске енси ағзалары патологияһы ваҡытында, йомшаҡ бала табыу юлдары һәм янбаш һөйәктәре йәрәхәтләнгәндә реконструктив-пластик операциялар яһау ысулдары; икенсе триместрҙа йөклөлөктө яһалма юл менән өҙөү, бала тапҡандан һуңғы инфекцияларҙы иҫкәртеү һәм дауалау ысулдары эшләнә һәм дауалау практикаһына индерелә. Глебова Надежда Николаевна 465 фәнни хеҙмәт, 8 монография, уйлап табыуҙарға 10 патент баҫтырып сығара.

# Глебова Надежда Николаевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* БАССР-ҙың атҡаҙанған табибы (1972)
* БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984)
* СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1969)
# Атяж

Атяж — Рәсәйҙәге йылға. Ҡурған өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Суварыш йылғаһының һул ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Атяж
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иҫәт йылғаһы Теча йылғаһы менән ҡушылған урынған тамағына тиклем, Мейәс йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501112111200003231
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200323
* Бассейн коды — 14.01.05.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Галанова Лидия Андреевна

Галанова Лидия Андреевна (1876—1956) — совет уҡытыусыһы; Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1947).

# Галанова Лидия Андреевна
## Биографияһы

1876 йылдың 7 ноябрендә Өфө губернаһының Минзәлә өйәҙе Заинское ауылында (хәҙерге Удмурт Республикаһының Сарапул районы) тыуған.
1903—1905 йылдарҙа Мәскәүҙә юғары ҡатын-ҡыҙҙар курсында уҡый. 1905 йылда студент сыуалыштарында ҡатнашҡан өсөн Өфөгә һөрөлә, полиция күҙәтеүе аҫтында була. 1898-1903 йылдарҙа Минзәләлә ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһында һәм 1906—1918 йылдарҙа шәхси ирҙәр гимназияһында уҡытыусы булып эшләй. Октябрь революцияһынан һуң, 1918—1939 йылдарҙа, Өфө ҡалаһында 11-се мәктәп директоры булып эшләй.
Л. А. Галанова етәкселеге аҫтында 11-се мәктәптә Башҡортостан Республикаһында беренсе булып махсус оҫтаханалары менән политехник уҡытыу индерелә; бында уҡыусылар үҙидараһы системаһы, түңәрәктәр селтәре эшләй. Был республиканың өлгөлө мәктәбе булып китә, һәм 1934 йылда мәктәпкә Л. А. Галанованың исеме бирелә (1995 йылға тиклем мәктәп был исемде йөрөтә). Мәктәпте тамамлаусылар араһында СССР-ҙың билдәле фән һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре бар: Заварицкий А. Н., Пекарский П. П., Кузеев Р. Г һәм башҡалар.
1956 йылдың 2 апрелендә Өфөлә вафат була.
Ире — Галанов Виктор Дмитриевич (1878—1937) — совет дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, социал-демократик һәм революцион хәрәкәттә ҡатнашыусы, Башҡорт ВКП(б) обкомының партия тарихы бүлеге мөдире

# Галанова Лидия Андреевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

- БАССР-ҙың Хеҙмәт Геройы (1922),
- Хеҙмәт Геройы (1936)
- Ленин ордены (1951),
- Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1944)
- миҙалдар.
# Ҡыуаҡан кантоны

Ҡыуаҡан (рус. Куваканский кантон) — Автономиялы Башҡортостандың кантоны.
Административ үҙәге — ауылы.

# Ҡыуаҡан кантоны
## Тарих

1917 йылдың декабрендә III Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы Башҡортостан мөхтәриәте туғыҙ кантондан тора: Барын-Табын, Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Иҫкен-Ҡатай, Ҡыпсаҡ, Ҡыуаҡан, Тамъян, Туҡ-Соран һәм Үҫәргән.
Ҡыуаҡан кантонына батша Рәсәйенең 1879 йылғы бүленешенә ярашлы, Өфө губернаһы Өфө өйәҙе Покров улусы, Бәләбәй өйәҙенең Елизаветин улусы һәм Мейәс улустары ауылдары: Типтәр-Учалы, Туңғатар, Муллаҡай, Байһаҡал, Покровка, Елизаветин, Мейәс, Кирәбе ингән.

# Ҡыуаҡан кантоны
## География

Төньяҡта — Бөрө өйәҙе, көнсығышта — кантоны, көньяҡта һәм көнбайышта менән сиктәш була.
# Кирва

Кирва — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Молога йылғаһының һул ярына тамағынан 123 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 69 км.

# Кирва
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006375
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000637
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Луть

Луть — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Устье йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Луть
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000010941
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001094
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Колибка

Колибка — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Пеша йылғаһының һул ярына тамағынан 121 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Колибка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000054400
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005440
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тала (Кондома ҡушылдығы)

Тала — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кондома йылғаһының һул ярына тамағынан 89 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Тала (Кондома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кондома йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Томь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300112115200009967
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200996
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Комиҙың тәбиғи хәлендәге урмандары

Коминың тәбиғи хәлендәге урмандары (рус. Девственные леса Коми, коми Комилӧн вӧрзьӧдлытӧм вӧръяс) — Рәсәй Федерацияһы Коми Республикаһында Төньяҡ һәм Поляр буйы Уралының көнбайыш битләүҙәрендә урынлашҡан махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе. Был Рәсәйҙә ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя тәбиғәт мираҫы объекттары исемлегенә индерелгән тәүге объект. Тәбиғәт объекты тигеҙлек һәм тау тундраларын, Европала тейелмәй ҡалған иң ҙур бореаль урмандар массивын, һыу-һаҙлыҡ системаһын үҙ эсенә ала. Майҙаны буйынса (32 800 км²) Европалағы иң ҙур тәбиғи хәлендәге урмандар.
Коминың тәбиғи хәлендәге урмандары Урал тайгаһы экотөбәгенә инә. Улар Печора-Илыч ҡурсаулығы һәм «Югыд ва» милли паркы биләмәһендә урынлашҡан. Урын 1995 йылда Бөтә донъя мираҫы тип таныла. Көнбайыш өлөшө — тау алды һыҙатында, көнсығышы Урал тауҙарында урынлашҡан. Урман массивында бер нисә йылға аға. Урман фаунаһына 200-ҙән ашыу ҡош төрө, шулай уҡ балыҡтарҙың һәм һөтимәрҙәрҙең һирәк төрҙәре. Ә флораһына йөҙләгән үҫемлек төрө, шул иҫәптән һаҡланыусы үҫемлектәр инә.

# Комиҙың тәбиғи хәлендәге урмандары
## Янаған хәүефтәр

«Югыд ва» милли паркы биләмәһендә халыҡ-ара һәм Рәсәй закондарын боҙоп алтын сығарыу алып барыла. Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса комитет ҡарарына ярашлы, законһыҙ эшмәкәрлеккә тотонған был компаниялар милли паркта геология-разведкалау эштәрен туҡтатырға тейеш. Әммә алтын приискылары һаман үҙ эшмәкәрлеген дауам итә.
Коми Республикаһының Юғары суды республика башлығының милли парк сиктәрен күсереү тураһында ҡарары законһыҙ булыуын таныны. Был ҡарарға ярашлы, алтын табыу районы милли парк, шулай уҡ бөтә донъя мираҫы биләмәләренән сығарылды. Шулай ҙа сикте күсерергә маташыуҙар әле булһа дауам итә һәм республика башлығы Гайзер һәм Гапликов тарафынан күрелә, быны милли һәм халыҡ-ара экологик ойошмалар ҡырҡа ғәйепләй.
# Мульденштайн

Мульденштайн (нем. Muldenstein) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2154 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,57 км². Диңгеҙ кимәленән 90 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6804 һәм автомобиль коды — ABI.
# Сулимов Даниил Егорович

Сулимов Даниил Егорович (21 декабрь 1890 йыл (2 ғинуар 1891 йыл) — 27 ноябрь 1937 йыл) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре

# Сулимов Даниил Егорович
## Биографияһы

Даниил Егорович Сулимов Минйәр металлургия заводы ҡасабаһында (хәҙер — Силәбе өлкәһе Минйәр ҡалаһы) эшсе-прокатлаусы ғаиләһендә тыуған. 1905 йылда эшсе сифатында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. Шул уҡ йылды РСДРП(б) ағзаһы була. 1907 йылда РСДРАП(б)-ның Минйәр комитеты ағзаһы була. Бер нисә тапҡыр ҡулға алына. Беренсе донъя һуғышы ваҡытында 1915 йылда армияға мобилизациялана, унда Өфө һәм Глазов ҡалаларында һалдаттар араһында революцион агитация үткәрә.
1917 йылда Февраль революцияһынан һәм Октябрь революцияһынан һуң совет етәкселеге, хужалыҡ һәм партия эшендә.
1918 йылдың ноябрь — декабрь айҙарында — Пермь башҡарма комитеты рәйесе. 1919 йылда — Һамар совет ауыл хужалығы ағзаһы, 5-се армияның политотдел начальнигы урынбаҫары, РКП(б) Силәбе губерна ойоштороу бюроһы рәйесе, Силәбе губерна совет ауыл хужалығы рәйесе
1919—1920 йылдың декабрь-февраль — РКП (б)-ның Силәбе өлкә комитеты г рәйесе . 1920—1923 йылдарҙа — Көньяҡ Урал заводтары идараһы рәйесе, Урал сәнәғәт бюроһы рәйесе, ВЦСПС Урал бюроһы ағзаһы, РКП (б) Үҙәк Комитетының Урал бюроһы ағзаһы, Урал иҡтисади кәңәшмәһе рәйесе.
1923 йылдың декабрендә 1926 йылдың мартында — Урал өлкә башҡарма комитеты рәйесе.
1926 йылдың мартында — 1927 йылдың мартында — Урал өлкә ВКП(б) комитетының 1-се секретары.
1927 йылдың февралендә — 1930 йылдың ноябрендә— 1 юлдар СССР тимер юлдар халыҡ комиссары урынбаҫары.
1937 йылдың 3 июленән 1930 йылдың 22 ноябренә тиклем — РСФСР-ҙың Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесе
РКП(б) Үҙәк Комитеты ағзалығына кандидат (1921—1923). ВКП(б) Үҙәк Комитеты ағзаһы (1923—1937). ВКП(б) ойоштороу комитеты ағзаһы (1927 йылдың апреле — 1930 йылдың июне).

# Сулимов Даниил Егорович
## Эҙәрлекләү, ҡулға алыныу һәм яза

ВКП (б) Үҙәк Комитетының июнь пленумында (23-29 июнь 1937) И. Сталин Д. Сулимовты сәйәси лояль булмауында һәм уны«халыҡ дошмандары» менән бәйләнештә ғәйепләй. Пленум ҡарары менән Д. Сулимов ВКП(б) ағзалығы составынан сығарыла.
1937 йылдың 27 июнендә эш урынында — ВКП(б) Июнь пленумы эше ваҡытында ҡулға алына. 1937 йылдың 1 авгусында ВЦИК составынан сығарыла. Ҡоротҡослоҡта, контрреволюцион террорсылар ойошмаларында һәм шпионажда ғәйепләнә. Сулимовтың исеме Сталиндың атып үлтерелә торғандар исемлегенә инә 2021 йыл 23 ғинуар архивланған., ул 1937 йылдың 1 ноябренә билдәләнә (№21 45 кешенән торған исемлегектә, ВКП(б) ҮК кандидаттар һәм элекке кандидаттар грифы аҫтында»). Сталин тарафынан юҡ итеүгә хөкөм ителә 2021 йыл 26 ғинуар архивланған.. 1937 йылдың 27 ноябрендә СССР юғары судының хәрби коллегияһы хөкөм ҡарарын раҫлай. Шул уҡ көндө үк атып үлтерелә.
1956 йылдың 17 мартында үлгәндән һуң аҡлана.

# Сулимов Даниил Егорович
## Хәтер

* 1934—1937 йылдарҙа Черкесск ҡалаһы Сулимов исемен йөрөтә.
* Сулимов исеме менән Екатеринбургта, Силәбелә, Минйәрҙә, Глазовта урамдар аталған.
# Кесе Черепаниха (йылға)

Кесе Черепаниха — Рәсәй йылғаһы. Алтай биләмәләрендә аға. Йылға Оло Черепаниха йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кесе Черепаниха (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алеййылғаһы, инештән Гилевск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200112115200000097
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200009
* Бассейн коды — 13.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2