yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шапинка

Шапинка — Рәсәйҙәге йылға. Марий Эл Республикаһы,Сыуаш Республикаһы,Киров өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Кокшага йылғаһының һул ярына тамағынан 99 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Шапинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Чебоксар ГЭС-ынан Ҡазан ҡалаһына тиклем, Свияга һәм Цивиль йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400712112100000800
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100080
* Бассейн коды — 08.01.04.007
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гун-Еган

Гун-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1488/4/59/318/72 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Гун-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043935
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204393
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Магда Юлин

Магда Юлин, ҡыҙ фамилияһы Маурой (24 июль 1894 йыл, Франция — 21 декабрь 1990 йыл, Стокгольм, Швеция) — швед фигурисы, ҡатын-ҡыҙҙар араһынан яңғыҙ шыуыуҙа сығыш яһаусы. 1920 йылғы Олимпия уйындары чемпионы.

# Магда Юлин
## Биографияһы

Магда Юлин 1894 йылдың 24 июлендә Францияла тыуған, француз музыкаль продюсеры Эдуард Мауройҙың ҡыҙы. Ғаилә Швецияға күсеп килгәндә, Магдаға ете йәш була.
1913 йылда үҙ карьераһында Донъя чемпионатында бер тапҡыр ғына сығыш яһай һәм алтынсы урынды биләй.
Магда 1920 йылда Олимпия уйындарында ҡатнашҡан сағында өс айлыҡ ауырлы була.
Олимпия уйындарынан тыш ул өс тапҡыр Швеция чемпионтаында һәм ике тапҡыр Скандинавия илдәре чемпионатында еңеү яулай.
Магда Юлиндың ике улы бар, ә ғүмеренең һуңғы йылдарын ул Стокгольм ҡалаһында ҡарттар йортонда үткәрә.

# Магда Юлин
## Спорт ҡаҙаныштары
### Олимпия уйындары

* 1920 — 1-се урын

# Магда Юлин
## Спорт ҡаҙаныштары
### Донъя чемпионаты

* 1913 — 6-сы урын
# Ҡотой (Саҡмағош районы)

Ҡотой — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы бөткән ауыл.

# Ҡотой (Саҡмағош районы)
## Тарихы

Башҡорттарҙың Ҡыр-Йылан ерҙәрендә Баҙы йылғыһы буйында типтәрҙәр Ҡотой ауылын төпләй. Был турала Үҙәк тарихы архивында яҙма һаҡланған.
1703—1784 йылдарҙа йәшәгән Йәғәфәр Ҡотойов һәм ейәндәре (1730 йылғы Хәмзә, 1766 йылғы Әмирхан) тәүге килеп ултырыусылар булараҡ билдәле.
1762 йылда 56, 1783 һәм 1795 йылдарҙа — 106, 1834—282, 1859 йылда — 446, 1870—558, 1920 йылда — 1111 типтәр йәшәгән.
Бөгөнгө көндә ауыл юҡҡа сыҡҡан.
# Валльставе

Валльставе (нем. Wallstawe) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 980 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,01 км². Диңгеҙ кимәленән 32 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 29413 һәм автомобиль коды — SAW.
# Овраг Солёный

Овраг Солёный — Рәсәйҙәге йылға. Воронеж өлкәһе, Ростов өлкәһе, Белгород өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Придорожный йырынының һул ярына 2,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Овраг Солёный
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Павловск ҡалаһынан Хопёр йылғаһы ҡушылғанға тиклем, Подгорная йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010101212107000004713
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000471
* Бассейн коды — 05.01.01.012
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# «Тула прәниге» музейы

«Тула прәниге» — Туланың тарихы, ғөрөф-ғәҙәттәренең төрлөлөгөнә һәм прәник етештереүенә арналған музей.

# «Тула прәниге» музейы
## Тарих

Музей 1996 йылда ҡалала ҡорал һәм самауыр эшләүсе ағалы-энеле Лялиндарҙың элекке флигелендә урынлашҡан. Прәник цехы һәм магазин ошо уҡ бинала урынлашҡан.

# «Тула прәниге» музейы
## Тасуирлама

Музей экспонаттары булып төрлө формалағы прәник таҡталары тора, уларҙың күбеһе электән билдәле кондитер Сериков, Гречихин, Белолипецкий, Козловтарҙыҡы булған, музейҙа шулай уҡ прәник ҡаптары, фотоһүрәттәр һәм тула прәникселәренең көнкүреш әйберҙәре һәм прәниктең үҙе, Рәсәйҙең иң бәләкәй һәм иң ҙур прәниге, ҡуйылған. Шулай уҡ музей экспонаттары прәник эшләүҙең боронғо традициялары тураһында һөйләй (мәҫәлән, мыҫҡаллы үлсәгес). Экспозицияла мөһим тарихи ваҡиға хөрмәтенә эшләнгән: юбилей хөрмәтенә, Куликово һуғышына, Иван Сусанин батырлығына, 1812 йылда ватан һуғышына, 1877—1878 йылдарҙағы рус-төрөк һуғышы геройҙарына, «Герой» прәник, «Варяг» крейсеры матростарына Николай II батшалыҡҡа ингән ваҡытта бүләккә етештерелгән прәниктәр ҡуйылған. Музей коллекцияларында шулай уҡ йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәре өсөн: фәрештә көнөнә, туйға һәм кешене ерләү һыйына — әҙерләнгән прәниктәр бар.
Бөтә экспонаттар ике бүлмәлә урынлашҡан. Музейҙа сәй эсеүҙәр үткәрелә, шулай уҡ туристарға яңы ғына бешерелгән прәниктәрҙән ауыҙ иттерелә һәм уларға шоколад миҙалдар бирелә.
# Плёц

Плёц (нем. Plötz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 760 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,74 км². Диңгеҙ кимәленән 87 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6193 һәм автомобиль коды — SK.
# Улс

Улс — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының һул ярына тамағынан 233 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 89 км.

# Улс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100004426
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100442
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Миһран

Миһран — башҡорт ир-ат исеме.

# Миһран
## Этимологияһы

Миһран исеме төрки телле халыҡтарға ислам дине менән бергә фарсы теле аша ингән, шәфҡәтле, миһырбанлы, һөйкөмлө тигән мәғәнәгә эйә. Һуңғы осорҙа башҡорттар Миһран һымаҡ матур мәғәнәле һәм яңғырашлы исемде һирәк ҡуша.

# Миһран
## Билдәле кешеләр

Ҡотлобаев Миһран Уйылдан улы 1862—1863 йылдарҙа 16-сы кантон башлығы вазифаһын башҡара. 1863—1865 йылдарҙа 6-сы Бөрө кантоны башлығының ярҙамсыһы була.

# Миһран
## Фамилияла

Миһранов Рәйес Һаҙый улы (1 июнь 1926 йыл — 1970 йыл) — комсомол, партия һәм дәүләт органдары эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1954—1960 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары; 1960 йылдан КПСС-тың Өфө ҡала һәм Баймаҡ район комитеттары секретары; 1963—1967 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары. Башҡорт АССР-ының 4-6-сы сығаралыш Юғары Советы депутаты. ВЛКСМ-дың XXIII съезы делегаты (1958). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1959, 1966) ордены кавалеры.
Миһранов Ғәлимулла Ғимран улы (1924 йыл — 2005 йыл) — педагог һәм йәмәғәт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1963). «Почёт билдәһе» ордены (1972) кавалеры.
Миһранов Искәндәр Абрар улы (1 декабрь 1939 йыл) — мәғариф ветераны, тарих уҡытыусыһы, ауыл хәбәрсеһе, тыуған яҡты өйрәнеүсе, һәүәҫкәр йырсы һәм ҡурайсы. Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған уҡытыусыһы, РСФСР-ҙың мәғариф отличнигы, Салауат районының Рәми Ғарипов исемендәге премияһы лауреаты (1997).
Миһранов Марс Шәрифулла улы (6 март 1964 йыл) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (2007).

# Миһран
## Атаһының исеме

Агишев Иҙел Миһран улы (4 февраль 1928 йыл — ?) — башҡорт телсеһе, лексиколог, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1985)
Солтангәрәев Әмир Миһран улы (20 февраль 1958 йыл) — хоҡуҡ белгесе, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, яҙыусы (документаль проза), публицист. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2010), Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы Журналистар союздары ағзаһы (1997), Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы (2007).
Халиҡов Миңнеғәли Миһран улы (1904 -?) — өлкән лейтенант, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
Моратшин Амран Миһран улы (20 сентябрь 1948 йыл) — ғалим-инженер-электрик, дәүләт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1987 йылдан Башҡортостан Республикаһының Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге директоры. Рәсәй Сифат проблемалары академияһы академигы, техник фәндәр докторы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған метрологы. Салауат Юлаев ордены кавалеры.
# Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы

Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы (28 февраль 1951 йыл) — журналист, шағир һәм драматург. 1981 йылдан республика матбуғат баҫмалары, шул иҫәптән 2002—2007 йылдарҙа «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре. 1989 йылдан СССР-ҙың Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. Әбйәлил районының Ким Әхмәтйәнов исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2006).

# Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы
## Биографияһы

Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы Әхмәтҡужина Башҡорт АССР-ының Әбйәлил районы Юлдаш ауылында 1951 йылдың 28 февралендә тыуған.
Урта белем алғандан һуң Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға инә һәм уны 1975 йылда уңышлы тамамлай.
Оҙаҡ йылдар «Совет Башҡортостаны» республика гәзите редакцияһында бүлек мөдире булып эшләй. Үҙен һәләтле журналист һәм публицист итеп таныта.
Әҙәбиәткә ХХ быуаттың 80-се йылдарында килә. Фәһемле һәм хисле шиғырҙары, эстәлекле проза әҫәрҙәре, тәрән фекерле драма әҫәрҙәре менән танлыу яулай. Авторҙың лирик геройҙары эскерһеҙ һәм хискә бай булып күҙаллана. Әҫәрҙәре изге күңелле, бай ваҡиғалар менән һуғарылған, көслө рухлы һәм кешелекле шәхестәрҙе данлай, башҡаларҙы ла улар кеүек булырға өндәй.
«Юғалған хазина» (1987) китабы балаларға арнала. Унда автор үҫмерҙәрҙең бай һәм ҡыҙыҡлы донъяһын, бала саҡтағы дуҫлыҡ хистәрен һәм ҡыҙыҡһыныуҙарын үҙенсәлекле образдар аша асып бирә.
Гөлшат Әхәмәтҡужина — утыҙҙан ашыу пьеса авторы. 2009 йылда «Әсе балан тәме» пьесаһы Башҡортостан Республикаһы кимәлендәге драма әҫәрҙәре конкурсында икенсе урын яулай.
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры һәм Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры уның пьесалары буйынса бик күп спектаклдәр ҡуя.

# Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы
## Китаптары

* Көмөш ҡарҙар: шиғырҙар. Өфө: Башкнигоиздат, 1981.
* Юғалған хазина. Хикәйәләр. Башкнигоиздат, 1987.
* Ғүмерем таңдары: шиғырҙар. Башкнигоиздат, 1990.
* Һуңлаған яҙ: Шиғырҙар. Өфө: Китап, 2005.
* Әсе балан тәме: пьесалар. Өфө: Китап, 2011.
# Гюнтерсберге

Гюнтерсберге (нем. Güntersberge) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 916 кеше йәшәй. Майҙаны — 32,73 км². Диңгеҙ кимәленән 412 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6507 һәм автомобиль коды — HZ.
# Нюди-ЛаттапАй-Яха

Нюди-ЛаттапАй-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға ЛаттапАй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 10,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Нюди-ЛаттапАй-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300048603
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304860
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кинерка (Кондома ҡушылдығы)

Кинерка — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кондома йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Кинерка (Кондома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кондома йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Томь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300112115200010055
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201005
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кличе

Кличе (нем. Klitsche) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 368 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,4 км². Диңгеҙ кимәленән 29 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39307 һәм автомобиль коды — JL.
# Кордова хәлифәлеге

Ко́рдова хәлифәте — (ғәр. خلافة قرطبة‎) — (миләди 929 йылға тиклем — Кордова әмирлеге) — урта быуаттарҙағы Пиреней ярымутрауындағы мосолман дәүләте, хәҙерге Испания һәм Португалия ерҙәрендә урынлашҡан булған (929—1031). Баш ҡалаһы — Кордова. Өмәүиҙәр тоҡомо Ғәбде әр-Рахман I тарафынан нигеҙләнгән, ул 756 йылда әмир титулы алған булған. 929 йылда Ғәбде әр-Рахман III үҙен хәлифә тип иғлан итә. Хәлифәлектең баш ҡалаһы булып Кóрдова ҡала.
X—XI быуат баштарында, бигерәк тә Ғәбде әр-Рахман III һәм уның улы әл-Хәкәм II (961—976) идара иткәндә дәүләттең иң сәскә атҡан осоро була. 1031 йылдан хәлифәт ваҡ ҡына әмирлектәргә бүленә, уларҙың әһәмиәтлеһе Гранада әмирлеге була, унда мосолманлыҡ хакимлығы 1492 йылға тиклем дауам итә.

# Кордова хәлифәлеге
## Тарихынан

Иң сәскә атҡан сағында хәлифәт Европалағы иҡтисади яҡтан алға киткән ил булған. Ҡол хеҙмәте киң ҡулланылған. Мөһим урында тау сәнәғәте һәм суднолар төҙөү торған. X быуатта һалымды аҡсалата түләтә башлағас, крәҫтиәндәр ауыр хәлдә ҡалған.
Хәлифәттең дипломатик элемтәләре арта: Византияла (945,955), Германияла (955, 969) илселектәре булыуы билдәле. Ҡайһы бер Төньяҡ Африка кенәзлектәре менән сауҙа сюзеренитеты булдырыуға килтергән. Хәлифәттә төрлө диндәргә ирек ҡуйылған. Шуға күрә мәҙәниәт һәм фән дөйөм мәнфәғәттә үҫешкән. X быуатта Кордовала күпләп төҙөлөш барған. Әл-Хәкәм II китапханаһында 400 мең том китап булған.
Әл-Хәкәм II вафат булғас 976 йылда хәлифәт ҡаҡшай башлай. Вариҫы булып ҡалған 10 йәшлек Хишам II (976—1008) ғәмәлдә исем өсөн генә хәлифә тип һанала.
Хакимиәткә әл-Мансур ултырып ала. XI быуатта хәлифәттә боларыштар башлана (1009—1031 йылдар арауығында 6 хәлифә алмаша). 1031 йылда һуңғы хәлифә Хишам III бәреп төшөрөлә һәм Кордованан ҡыуыла, ә хәлифәт ваҡ ҡына әмирлектәргә бүленә.

# Кордова хәлифәлеге
## Кордова хәлифәләре (929—1031)

* Абд ар-Рахман III-Абу Мутарриф Абдуррахман III ибн Мухаммад ан-Насир, тыуған- 891 (912—961), в 929 принял титул халифа
* аль-Хакам II-Абуль-Гази Хакам II ибн Абдуррахман аль-Мустансир, тыуған- 914 (961—976)
* Хишам II-Абуль-Валид Хишам II ибн Хакам аль-Муаяд, тыуған- 965 (976—1009, 1010—1013)
* Мухаммад II (Кордова хәлифәһе)-Абуль-Валид Мухаммад II ибн Хишам аль-Махди (1009 и 1010)
* Сулейман аль-Мустаин-Абу Айюб Сулейман ибн Хакам аль-Мустаин (1009—1010 һәм 1013—1016)
* Али ан-Насир (1016—1018)
* Абд ар-Рахман IV-Абдуррахман IV ибн Мухаммад аль-Муртада (1018)
* аль-Касим аль-Мамун-аль-Касим ибн Хаммуд аль-Мамун (1018—1021 и 1022—1023)
* Яхъя аль-Мутали-Яхъя ибн Али аль-Мутали (1021—1022 һәм 1025—1027)
* Абд ар-Рахман V-Абу Мутарриф Абдуррахман V ибн Хишам аль-Мустазхир (1023—1024)
* Мухаммад III (халиф Кордовы)-Мухаммад III ибн Абдуррахман аль-Мустакфи (1024—1025)
* Хишам III-Абу Бакр Хишам ибн Абдуррахман аль-Мутадд, тыуған- 975 (1027—1031)
# Ҡурай (телеканал)

Ҡурай — беренсе башҡорт музыкаль телеканалы. Беренсе исеме «БСТ+». «Ҡурай» исеме «Йәшлек» гәзитендә иғлан ителгән конкурс аша халыҡ тәҡдиме менән һайлана. Бөгөнгө көндә канал директоры Өмөтбаева Рита Ришат ҡыҙы.

# Ҡурай (телеканал)
## Канал тураһында

Телеканал 2009 йылдың октябрь айында «БСТ+» исеме менән тест режимында эшләй. Шул уҡ йылдың декабрь айынан «Ҡурай» исеме менән эфирға сыға башлай.
* Каналдың төп йүнәлеше: музыка, күңел асыу.
* Тапшырыуҙар башҡорт телендә алып барыла.
* INTELSAT 15 спутнигынан тапшырыла.
* Эш режимы: тәүлек әйләнәһенә.
* Ҡаплау зонаһы: Калинингдартан Көньяҡ Сахалинға тиклем.

# Ҡурай (телеканал)
## Маҡсаты

Канал башҡорт халҡының музыкаль мираҫын пропагандалау, милли-мәҙәни гөрөф-ғәҙәте һәм сәнғәте менән таныштырыу, хәҙерге башҡорт мәҙәниәте үҫешенә булышлыҡ итеү, ватандың музыка баҙары үҫешенә булышлыҡ итеү өсөн ойошторолған.

# Ҡурай (телеканал)
## Каналдың сайты

Ҡурай (телеканал)(недоступная ссылка)

# Ҡурай (телеканал)
## «Ҡурай даны» милли телевизион премияһы

2018 йылда «Башҡортостан» ТРК ДУП-һының «Ҡурай-ТВ» музыкаль-күңел асыу телеканалы башланғысы менән «Ҡурай даны» милли телепремияһы булдырыла. Телепремияның төп маҡсаты — үҙ эшендә уңышҡа өлгәшкән замандаштарыбыҙҙы асыҡлау һәм танытыу. Заманса мәҙәниәтте пропагандалау, һаҡлау һәм үҫтереү, халыҡ йолаларын, кәсептәрен һәм һөнәрҙәрен һаҡлауға ҡоролған проект халыҡта ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы.
2020—2021 йылдарҙа телепремияға 45 ҡатнашыусы — «Ҡурай-ТВ» тамашасылары тәҡдим икән замандаштарыбыҙ дәғүә итте. «Ҡурай даны» милли телепремияһы туғыҙ номинацияла: «Ер кешеһе», «Һөнәр оҫтаһы», «Эшлекле ханым», «Оҫта кеше», «Ижади ғаилә», «Йыл батыры», «Спорт һөйөүсе ғаилә», «Йыл тренеры», «Йыл режиссеры» уҙғарыла.
Премияның төп принцибы булып еңеүселәрҙе объектив һайлау тора. 2020—2021 йылдар дауамында Башҡортостан юлдаш телевидениеһы һәм «Ҡурай-ТВ» телеканалдарында дәғүәселәрҙең һәр береһе менән тамашасыларҙы таныштырған тапшырыуҙар эфирға сыҡты.
«Ҡурай даны» көмөш миҙалына лайыҡлыларҙы телетамашасылар һайлай — еңеүселәр интернет аша тауыш биреү юлы менән билдәләнә.
# Юн-Яха (Щучья ҡушылдығы)

Юн-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Щучья йылғаһының һул ярына тамағынан 226 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Юн-Яха (Щучья ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300034432
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303443
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ғәббәд ибн Бәшр

Ғәббәд ибн Бәшр Әл-Әшхали (ғәр. عباد بن بشر‎; рус. Аббад ибн Бишр; вафаты — 632) — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең сәхәбәләренең береһе, ансар.

# Ғәббәд ибн Бәшр
## Биографияһы

Мәҙинәлә тыуған. Мөхәммәт Пәйғәмбәр Мәҙинәгә ебәргән Мусаб ибн Үмәйерҙең вәғәздәре ярҙамында ислам тәғлимәте менән таныша. Ислам динен ҡабул иткәндән һуң заһид (аскет) йәшәү рәүеше алып бара, күп ваҡытын намаҙҙа үткәрә. Ҡөрьәнде бик яҡшы белгән.
Ғәйшә бинт Әбү Бәкер «Әбд әл-Әшхәл нәҫеленә ҡараған ансарҙарҙың өсәүһенең тәҡүәлегенә бер кем дә етә алманы: улар Саад ибн Муаз, Усайд ибн әл-Хоҙайр һәм Ғәббәд ибн Бәшр».
Ғәббәд ибн Бәшр Пәйғәмбәр осорондағы бөтә йыһат (ғазауат)тарҙа ла ҡатнаша. 626 йылда Мөхәммәт Пәйғәмбәр Бәнү Мөхәриб һәм Бәнү Сәләбә ҡәбиләләренә ҡаршы йыһат ойоштора. Бер үҙәндә отряд һуғыштан ҡайтышлай йоҡларға туҡтай. Был йыһатта мосолмандарҙың береһе ире өйҙә юҡта ҡатынын әсирлеккә ала. Ҡайтҡас, ҡатынын тапмайынса, ир мосолмандар отрядын ҡыуып етергә һәм ғәйепленең ҡанын түкмәйенсә ҡайтмаҫҡа ант итә.
Ғәббәд ибн Бәшр төнөн отрядты һаҡларға нәүбәттә ҡала. Ҡиблаға ҡарап, ул Әл-Кәһф сүрәһенән аяттар уҡый башлаған. Шул саҡ үҙәнгә бер кеше яҡынлашҡан да, ҡорманынан уҡ сығарып, Ғәббәдкә атҡан.
Ғәббәд тәненән уҡты тартып ала һәм Ҡөрьән уҡыуын һәм намаҙын дауам итә. Төнгө килмешәк тағы ике уҡ тейҙерә, Ғәббәд уларын да шулай уҡ һындыра һәм Ҡөрьән уҡыуын дауам итә. Хәлдән тайғас, яҡында ғына ял итеп ятҡан Ғәммәр ибн Йәсиргә шыуышып барып етә һәм: «Тор, мин яраландым, хәлем бөттө», — тип уята. Ғәммәрҙе күргәс, килмешәк шунда уҡ китеп бара.

# Ғәббәд ибн Бәшр
## Биографияһы
### Вафаты

Ғәббәд ибн Бәшр Йәмәмәлә ялған пәйғәмбәр Мөсәйлимәгә ҡаршы һуғышта һәләк була
# Инья

Инья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Берёзовая йылғаһының уң ярына тамағынан 172 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Инья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100005911
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100591
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1