yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фәйзуллин Абдулла Мөхәмәтдин улы

Фәйзуллин Абдулла Мөхәмәтдин улы (7 август 1929 йыл — 27 декабрь 2014 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы. 1957—1989 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Хәйбулла районы «Матрай» совхозы тракторсыһы, оҫтахана механигы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Фәйзуллин Абдулла Мөхәмәтдин улы
## Биографияһы

Абдулла Мөхәмәтдин улы Фәйзуллин 1929 йылдың 7 авгусында БАССР-ҙың Хәйбулла районы Рафиҡ ауылында тыуа. Белеме — тулы булмаған урта.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1942 йылда «Таналыҡ» колхозында башлай, 1947 йылда тракторсы булып эшләй, 1951 йылда — Молотов исемендәге колхоз тракторсыһы, 1957 йылдан — Хәйбулла районының Матрай совхозы тракторсыһы.
Тракторсы-машинист булып эшләп, А. М. Фәйзуллин йыл һайын юғары күрһәткестәргә өлгәшә һәм социалистик ярыш еңеүсеһе була. 1963 йылда уның бригадаһына беркетелгән майҙанда иген уңышы гектарынан 15,2 центнер тәшкил итһә, 1966 йылда был күрһәткес гектарынан 29,8 центнерға етә. Бер центнер игендең үҙҡиммәте 3 һум 45 тин тип планлаштырылһа, ғәмәлдә ул 2 һум 45 тин тәшкил итә. 1964—1966 йылдарҙа ғына 4 мең килограмм яғыулыҡ-майлау материалдары һәм 386 һумлыҡ запас частар экономиялана.
1966 йылда ДТ-54 тракторында 1350 гектар һөрөнтө ерҙе йомшарта, СК-3 комбайнында 524 гектарҙа ашлыҡ йыя һәм 12880 центнер иген һуғып ала.
Һарыкүл бүлексәһендә иген уңышы гектарынан 26,8 центнер тәшкил итә. Бүлексә планда ҡаралған 42 мең центнер урынына 102,2 мең центнер иген ала. Был уңышта А. М. Фәйзуллиндың да хеҙмәт өлөшө бар.
1966 йылда иген үҫтереүҙә һәм етештереү кимәлен арттырыуҙа өлгәшкән уңыштары өсөн СССР Юғары Советы президиумының 1967 йылдың 19 апрелендәге Указы менән А. М. Фәйзуллинға «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
1989 йылда хаҡлы ялға киткәнгә тиклем Абдулла Мөхәмәтдин улы Хәйбулла районы Матрай совхозының машина-трактор оҫтаханаһында механик булып эшләй.
Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1966).
2014 йылдың 27 декабрендә тыуған ауылы Рафиҡта вафат була.

# Фәйзуллин Абдулла Мөхәмәтдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1967)
* Ленин ордены
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1966)
# Ләлә

Логотип Викисловаря      Викиһүҙлектә мәҡәлә бар      «Ләлә» :
Ләлә (рус. Ляля) — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме. Башҡа халыҡтарҙа ла Ләлә исеме бар. Ләлә һүҙе башҡорт теленә фарсы теленән ингән. Сәскә исеменән, Ләлә сәскәһе исеменән алынған.

# Ләлә
## Билдәле кешеләр

* Байтирәкова Ләлә Сафа ҡыҙы (03.07.1924, Өфө) — офтальмолог. Медицина фәндәре докторы (1975). СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1980).
* Бикбулатова Ләлә Исмәғил ҡыҙы (1925—1997) — медицина фәндәре докторы (1974), профессор.
* Кашапова Ләлә Мөхәмәтдин ҡыҙы (22.08.1952), ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы
* Орфеева Ләлә Ғабдулла ҡыҙы (1955 йыл) — йырсы, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989).
* Әйүпова Ләлә Әҙһәм ҡыҙы (18 август 1951 йыл) — журналист. «Гөлистан» Яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры

# Ләлә
## Башҡа төрлө

* Ләлә-Тюльпан мәсете
* Ләләләр ярымутрауы
# Лекын-Тальбей

Лекын-Тальбей — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Хуута йылғаһының уң ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Лекын-Тальбей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300036279
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303627
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Маленькая (Ромашкина ҡушылдығы)

Маленькая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ромашкина йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Маленькая (Ромашкина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036187
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203618
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Шаро-Аргун

Шаро-Аргун — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы, Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Аргун йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 86 км.

# Шаро-Аргун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы, Грозный ҡалаһынан Аргун йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001212108200005993
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200599
* Бассейн коды — 07.02.00.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Порста (Двиница ҡушылдығы)

Порста — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Двиница йылғаһының һул ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Порста (Двиница ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028230
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002823
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хайнобовка

Хайнобовка — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Содошка йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Хайнобовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005207
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000520
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Мозжуха

Оло Мозжуха — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Томь йылғаһының һул ярына тамағынан 261 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Мозжуха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200012100
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201210
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Пильменьга

Пильменьга (Пыльменьга, Пышенца, Паленца) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Покшеньга йылғаһының уң ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 96 км.

# Пильменьга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000038139
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003813
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Камзас

Оло Камзас — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Урта Терсь йылғаһының уң ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Камзас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200010671
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201067
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡултыҡ

Ҡултыҡ — океандың, диңгеҙҙең ҡоро ер эсенә кереп торған өлөшө. Ҡултыҡтың гидрологик һәм гидрохимик шарттары һыү ятҡылығы менән бер төрлө. Ҡайһы бер осраҡта климат һәм материктан ағып төшкән йылғалар һыу составын үҙгәртә.
Ҡултыҡ төрҙәре: бухта, фьорд, лагуна, гавань.
Донъя океанында иң ҙур ҡултыҡтар: Аляска, Бенгал, Бискай, Австралия ҙур, Гвинея ҡултыҡтары.
# Кесе Быҙаулыҡ

Кесе Быҙаулыҡ — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районы биләмәләрендә аға. Йылға Быҙаулыҡ йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кесе Быҙаулыҡ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Магнитогорск һыуһаҡлағысынан Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәте буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200002813
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200281
- Бассейн коды — 12.01.00.003
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Грауйнген

Грауйнген (нем. Grauingen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 157 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,94 км². Диңгеҙ кимәленән 79 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39359 һәм автомобиль коды — BK.
# Кирилл-Высъ-Ягун

Кирилл-Высъ-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1488/4/126/96 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 142 км.

# Кирилл-Высъ-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043058
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204305
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Шепелюха

Шепелюха — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пахна йылғаһының һул ярына тамағынан 8,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Шепелюха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011139
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001113
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Күтүб әс-ситтә

Әл-Күтүб әс-Ситтә (ғәр. الكتب الستة‎ — «Алты китап») — Ислам дин белгестәре Мөхәммәт Пәйғәмбәр үлгәндән һуң 200 йыл тирәһе үткәс йыйған сөнни төп алты хәҙистәр йыйынтығы. Икенсе исеме — «Әс-Сихәх әс-Ситтә», йәғни «ышаныслы алтау».

# Күтүб әс-ситтә
## Тасуирламаһы

Күтүб әс-ситтәгә түбәндәгеләр инә:
* «Әл-Жәми әс-Сәхих» Мөхәммәт ибн Исмәғил әл-Бохари
* «Әл-Жәми әс-Сәхих» Мөслим ибн әл-Хажаж
* «Сүнән» Әбү Дауыт
* «Жәми» Әбү Иса әт-Тирмизи
* «әс-Сүнән әс-Сүғрә» ән-Нәсәйи
* «Сүнән» Ибн Мәжаһ
XI быуатта уларҙы беренсе тапҡыр ислам дине белгесе мөхәддис Ибн әл-Ҡайсарани бергә туплай. Күтүб әс-Ситтә сөнниҙәрҙең дөйөм таныуы менән файҙалана.
# Кесе Рыбная

Кесе Рыбная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Рыбная йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Кесе Рыбная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034510
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203451
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Локонто-Еган

Кесе Локонто-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Локонто-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Кесе Локонто-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038392
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203839
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Зәкиев Арутюн Христофорович

Зәкиев Арутюн Христофорович (Арутюн Хачатурович Закян, 24 март 1874 йыл — 1945 йыл) — рус архитекторы; Дондағы Ростов ҡалаһы архитекторы.

# Зәкиев Арутюн Христофорович
## Биографияһы

Арутюн Христофорович Зәкиев 1874 йылдың 24 мартында Дондағы Нахичевань ҡалаһында ете ул һәм ике ҡәҙ тәрбиәләгән Хачатур Акопович һәм Сирануш Кикоровнаның мещандар ғаиләһендә тыуа.
1894 йылда Дондағы Ростовта Петровск реаль училищеһын тамамлай. 1895 йылда рус император армияһына хәрби хеҙмәткә алына. Хеҙмәт иткәндән һуң, 1898 йылда Рига политехник институтына уҡырға инә. 1899 йылдың мартында студенттар араһындағы сыуалыштар арҡаһында бөтә студенттарҙы ла уҡыуҙан ҡыуалар. Тик 1905 йылда ғына Зәкиев уҡыуын дауам итә. Институтты 1908 йылда тамамлай — 28 майҙа уға «һәр төрлө төҙөлөш эштәре алып барыу һәм төрлө биналарҙың һәм ҡоролмаларҙың проектың төҙөү хоҡуғы менән» инженер-архитектор исеме бирелә.
1910 йылда, Дондағы Ростовҡа әйләнеп ҡайтҡас, ошо ҡалала эшләй. Октябрь революцияһына тиклем торлаҡ йорттар проектлай. Донда Совет власы урынлашҡас, хәрби элемтә идаралығында граждандар төҙөлөшө буйынса техник вазифаһында эшләй. Ростов һәм Нахичевань ҡалаларын үҫтереү планын эшләүсе комиссияның рәйесе, граждандар һуғышы ваҡытында емерелгән биналарҙы тергеҙеү буйынса комиссия рәйесе, биналарҙы капиталь ремонтлау буйынса комиссияның рәйесе була.
1928 йылда Арутюн Христофорович Ереван ҡалаһына күсә, унда баш архитектор Таманян Александр Оганесович менән бергә эшләй. Ереванда Горстройконтроль рәйесе (1930-сы йылдар) вазифаһын башҡара. Ереван политехник институтын ойоштороусыларҙың береһе булып тора. 1930–1945 йылдарҙа был институттың төҙөлөш факультеты деканы булып эшләй.
1945 йылда вафат була.

# Зәкиев Арутюн Христофорович
## Хеҙмәттәре

А. Х. Зәкиевтың Дондағы Ростовтағы эштәре араһында билдәлеләре:
* Аладжалов йорто
* Ирҙәр гимназияһы уҡытыусыһы В. Антоновтың йорто
* Приказчиктар клубы (1920 йылдан — совет сауҙа хеҙмәткәрҙәренең)
* «Палас» ҡунаҡханаһы
* Попов исемендәге хеҙмәт һөйөүселәр йорто
* Ахчиевтарҙың табыш йорто (пр. Ворошилов проспекты, 35)
* М. В. Ширмандың табыш йорто (Ворошилов проспекты һәм Суворов урамы мөйөшө)
* Ирҙәр реаль училищеһы
* Берберованың ҡыҙҙар гимназияһы
* Уҡытыусылар коллегияһының реаль училищеһы (Тургенев урамы, 49)
* Металлистар союзының үҙәк клубы
* Фабрика-завод май-һабын ҡайнатыу комбинаты
* «Мыловар» һабын ҡайнатыу заводы
# Семипалатинск өлкәһе (Ҡаҙағстан)

Семипалатинск өлкәһе — (рус. Семипалатинская область, ҡаҙ. Семей облысы (Қазақстан)) Ҡаҙаҡ ССР-ы (1939—1991) һәм Ҡаҙағстандың административ берәмеге.

# Семипалатинск өлкәһе (Ҡаҙағстан)
## Географияһы

Өлкә Ҡаҙаҡ ССР-ының көнсығышында урынлашҡан, төньяҡта РСФСР-ҙың Алтай крайы менән , көньяҡ-көнсығышта — Ҡытай менән сиктәш.

# Семипалатинск өлкәһе (Ҡаҙағстан)
## Тарихы

Рәсәй империяһының Семипалатинск өлкәһе 1854 йылдың 19 майында барлыҡҡа килгән. 1920 йылдың 11 декабрендә Семипалатинск губернаһы тип үҙгәртелә.
Ҡаҙаҡ ССР-ының Семипалатинск өлкәһе 1939 йылдың октябрендә СССР Юғары Советы Президиумы указы менән булдырыла
1991 йылдың октябренән Ҡаҙағстан Республикаһы составында.
1997 йылдың 3 майында Ҡаҙағстан республикаһы президенты указы менән Семипалатинск өлкәһе бөтөрөлә, уның территорияһы Көнсығыш Ҡаҙағстан өлкәһе составына инә .

# Семипалатинск өлкәһе (Ҡаҙағстан)
## Халҡы

СССР-ҙа 1989 йылда үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса Семипалатинск өлкәһендә 838 324 кеше йәшәгән (ҡалала — 429 255, ауылда — 409 069), ир-ат — 407 038, ҡатын-ҡыҙ — 431 286 кеше.

# Семипалатинск өлкәһе (Ҡаҙағстан)
## Халҡы
### Милли состав

1970 йылда ҡаҙаҡтар (43,5 %), урыҫтар (40 %), немецтар (6,6 %), украиндар (2,5 %), татарҙар (2,6 %), белорустар, үзбәктәр, уйғырҙар, мордвалар һәм тажиктар йәшәгән.
# 1972 йылда йыһанға осороуҙар исемлеге

1972 йылдағы орбитаға осороуҙар исемлеге. Ҡыҙыл төҫ менән уңышһыҙ осороуҙар билдәләнгән. Осоусы йыһан аппараттары (ЙА) ҡалын итеп айырып билдәләнгән.
# Бауырһаҡ

Бауырһаҡ (сәк-сәк, моҡом) — йомортҡаға ғына баҫып бәләкәй шар рәүешендә майҙа бешерелгән ашамлыҡ.
Бауырһаҡ әҙерләү:
Он 600 г, йомортҡа 5 шт, шәкәр ҡомо 1 аш ҡалағы, һөт 50 мл, һары май 1 аш ҡалағы, тоҙ.
600 г май бешереү өсөн. Юғары сортлы он, яңы йомортҡа, һөт, май, шәкәр ҡомо, тоҙ ярҙамында сөсө ҡамыр әҙерләнә. Ул йомшаҡ ҡына булырға тейеш. Ҡамырҙы өлөштәргә бүлеп, ҡабарһын өсөн әҙерәк көтәбеҙ. Артабан уны оҙонса итеп йәйәбеҙ, киҫәктәргә киҫәбеҙ. Улар уртаса 1,5—3 см оҙонлоғонда булырға тейеш. Ҡаҙанға, ҡыҙҙырылған һары майға һалып, даими болғатып, алтынһыу төҫкә кергәнсе бешереп алабыҙ ҙа, тишекле сүлмәк аша һөҙөп, һыуытырға ҡуябыҙ.
Әҙер бауырһаҡты баллауҙы йәки эретелгән шәкәргә бутауҙы кәрәк тапһағыҙ, балда әүәләп алырға, ә шәкәр онтағын (пудра) өҫтөнә һибеп сығырға була.
Һыуынғас, сәйгә бирергә мөмкин.
# Оло Мулька

Оло Мулька — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Комсес-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Оло Мулька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200037630
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203763
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Радис

Радис (нем. Radis) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1326 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,82 км². Диңгеҙ кимәленән 122 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6773 һәм автомобиль коды — WB.
# Грязнушка (Иловля ҡушылдығы)

Грязнушка — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иловля йылғаһының уң ярына тамағынан 342 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Грязнушка (Иловля ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иловля йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300412107000009263
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000926
* Бассейн коды — 05.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# 1932 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1932 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1932 MCMXXXII |
| Юлиан стилендә | 1931 — 1932 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2684 — 2685 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7440 — 7441 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5692 — 5693 ה'תרצ"ב — ה'תרצ"ג |
| Мосолман календары | 1351 — 1352 |
| Боронғо әрмән календары | 1381 ԹՎ ՌՅՁԱ |
| Ҡытай календары | 4628 — 4629 (с 6 февраль) 辛未 — 壬申 белая овца — чёрная обезьяна |
| Эфиопа календары | 1924 — 1925 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1988 — 1989 |
| - Шака самват | 1854 — 1855 |
| Иран календары | 1310 — 1311 |
1932 (бер мең туғыҙ йөҙ утыҙ икенсе) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса йома көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1932 йылы, 2 мең йыллыҡтың 932 йылы, XX быуаттың 32 йылы, XX быуаттың 4 ун йыллығының 2 йылы, 1930 йылдарҙың 3 йылы.

# 1932 йыл
## Тыуғандар

* 12 февраль — Рәми Ғарипов, Башҡортостандың халыҡ шағиры (1992).
* 16 февраль — Рафаэль Сафин, башҡорт шағиры һәм драматургы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре, БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1982).
* 6 май — Сәйфуллин Таһир Сергеевич, дирижёр, Башҡортостандың халыҡ артисы (1995).
* 7 октябрь — Фәрит Богданов, драматург, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992).