yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Оло Тихая

Оло Тихая — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Песчаная йылғаһының һул ярына тамағынан 129 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Оло Тихая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100008085
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100808
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ляга (Ирбит ҡушылдығы)

Ляга — Рәсәйҙәге йылға. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ирбит йылғаһының уң ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 67 км.

# Ляга (Ирбит ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ница йылғаһы Реж һәм Нейва йылғалары ҡушылған урынған тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501912111200007026
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200702
* Бассейн коды — 14.01.05.019
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Асес-Еган

Оло Асес-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Асес-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 93 км.

# Оло Асес-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200037333
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203733
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аткус

Аткус — Рәсәйҙәге йылға. Силәбе өлкәһе, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мейәс йылғаһының һул ярына тамағынан 527 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Аткус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мейәс йылғаһын индермәйенсә башынан Арғазы һыуһаҡлағысы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500812111200003602
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200360
* Бассейн коды — 14.01.05.008
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бархин Григорий Борисович

Бархин Григорий Борисович (20 март 1880 йыл, Пермь — 11 апрель 1969 йыл, Мәскәү) — СССР архитекторы, ҡала планлаштырыусы, архитектура теоретигы, уҡытыусы, Төҙөлөш һәм архитектура академияһының ағза-корреспонденты (1956), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре. Архитекторҙар Борис һәм Михаил Бархиндарҙың атаһы.

# Бархин Григорий Борисович
## Биографияһы

Григорий Борисович (Герш Беркович) Бархин 1880 йылдың 20 мартында Пермдә һөнәрсе-маляр ғаиләһендә тыуған. Бала сағын Байкал аръяғында үткәрә. 1897 йылда Одесса сәнғәт училищеһын тамамлай. Император сәнғәт академияһында Юғары сәнғәт училищеһы курсын тамамлай (1901-1908). «Городское православное кладбище в окрестностях столицы» (05/19/1898) проекты өсөн рәссам исеме ала 4/19/1898).
1909 йылдан Мәскәү архитектура институтында уҡыта, 1930 йылдан - профессор. 1908-1912 йылдарҙа Мәскәүҙә һынлы сәнғәт музейы һәм Бородино күпере төҙөгәндә архитектор Р. И. Клейндың ярҙамсыһы булып эшләй.
Мәскәү архитектура йәмғиәте (MAO; 1923-1930 йылдар) эшендә ҡатнаша (1923-1926), «МАО конкурстары» (1923-1926 йылдар) баҫмаһын һ. б. редакциялай. 1932 йылда СССР Архитекторҙар союзын ойоштороусыларҙың береһе була.
1930-сы йылдарҙа Мәскәү ҡала Советының архитектура-планлаштырыу остаханаһын етәкләй.
1969 йылдың 11 апрелендә Мәскәүҙә вафат була. Уны Введенский зыяратында ерләйҙәр (25-се участка).

# Бархин Григорий Борисович
## Проекттары һәм биналары

* Севастополде төҙөү проекты, СССР, (1943-1946);
* СССР, [Мәскәүҙе реконструкциялау буйынса проектлау эштәре, (1933-1938);
* СССР, Ҡырымда Саҡ районында дауалау йорто (1929);
* «Известия» газетаһы йорто (1925-1927);
* Түбәнге Новгород ҡалаһы янындағы көкөрт һәм азот кислотаһы заводы (1915-1916).

# Бархин Григорий Борисович
## Китаптары

* Рабочий дом и рабочий поселок-сад. — М., 1922.
* Архитектура театра. — М., 1947.
# Йомаев Ямалетдин Ғималетдин улы

Юмаев Ямалетдин Ғималетдин улы (1892—?) — башҡорт шағиры, мәғрифәтсе.

# Йомаев Ямалетдин Ғималетдин улы
## Биографияһы

Яҡынса 1892 йылда Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙенең (хәҙергеҠурған өлкәһенең Әлмән районы) Иҫкен улусы Әлмән ауылында тыуған.
Троицк ҡалаһында «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһендә уҡый. 1913 йылда шул уҡ ҡалала рус-татар училищеһын тамамлай.
1913 йылдан Петропавловск ҡалаһы эргәһендәге ҡаҙаҡ ауылдарында уҡытыусылыҡ менән шөғөлләнә.
1916 йылдан Өфөлә йәшәй һәм «Тормош» гәзитендә эшләй.
1917 йылғы Октябрь революцияһынан һуң Силәбе өйәҙендә халыҡ мәғарифы органдарында эшләй.
1920 йылдарҙа Урта Азияға сығып китә. Уның артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.

# Йомаев Ямалетдин Ғималетдин улы
## Ижады

Әҫәрҙәре 1910 йылдарҙа «Аҡмулла», «Шура», «Тормош» һәм башҡа журналдарҙа баҫыла башлай. Ямалетдин Йомаев ижадында XX быуат башында башҡорт шиғриәтенең романтик ағымы сағыла. Уның тәүге шиғырҙарына ысынбарлыҡты кире ҡағыусы пессимистик мотивтар хас («Хаят», «Күңел», «Әсәйем ҡәбере янында» һ. б.). Ә 1913—1915 йылдарҙа яҙылған бүтән әҫәрҙәрендә («Мин», «Вәғәҙә», «Әгәр мин ҡош булһам» һәм башҡалар) социаль ғәҙеллек өсөн көрәш темаһы асыла. «Ҡыҙ бала», «Ҡаҙаҡ ҡыҙына»), «Йәш ҡыҙға» һәм «Яҙғы төндә» әҫәрҙәрендә ҡатын-ҡыҙҙарҙың хоҡуҡтары һәм иреге проблемаһы күтәрелә. Ә «Фәҡирлек вә байлыҡ» һәм «Бүре менән һарыҡ» әҫәрҙәрендә ҡомһоҙлоҡ менән дан-шөһрәткә ынтылыусанлыҡ тәнҡитләнә.
Ул «Ямалетдин Йомаев шиғырҙары» (1913), «Әҙәби шиғырҙар» (1915), «Илһам» (нәшер ителмәгән) шиғырҙар йыйынтыҡтары авторы. М. Ю. Лермонтов һәм А. С. Пушкин шиғырҙарын төрки телдәргә тәржемә итә, шулай уҡ И. А. Крыловтың «Квартет» мәҫәлен, ғәрәп һәм төрөк шағирҙарының бүтән әҫәрҙәрен дә тәржемәләй.
# Сәскәләр күпере

«Сәскәләр күпере» (рум. Podul de Flori) — Румыния-СССР дәүләт сигендә, Прут йылғаһы яр буйында булған ике сараның атамаһы. Был саралар барышында Бөйөк Ватан һуғышынан һуң тәүге тапҡыр СССР-Румыния сиге аша шәхестәрҙе аныҡлаусы документтарҙы күрһәтмәйенсә үтергә мөмкин булған. Акциялар уҙғарыу барышында Прут йылғаһының ике яҡ ярынан һыуға сәскәләр ташланған, һәм был ике ваҡиғаға исем биргән.

# Сәскәләр күпере
## Беренсе «Сәскәләр күпере»

Беренсе акция 1990 йылдың 6 майында урындағы ваҡыт буйынса 13:00 алып 19:00 сәғәткә тиклем булған. Беренсе «Сәскәләр күпере» барышында Румыния граждандарына Прут йылғаһы аша Молдавия ССР-ы яғына бер ниндәй документтарҙы күрһәтсәйенсә сығырға рөхсәт бирелгән. Прут йылғаһы буйлап 700 километрға һуҙылған сиктә уның аша сығыу өсөн 8 пункттар йыһазландырылған: Мойкань-Перерыта, Стынка-Костешты, Яссы-Унгень, Унгень-Унгень күпере, Албица-Леушень, Фэлчиу-Циганка, Оанча-Кагул, Галац-Джурджулешты.
Акцияла яҡынса 1,2 миллион кеше ҡатнашҡан. Шаһиттар был ваҡиғаны Берлин диуары ҡолауы менән сағыштырғандар, был күп ғаиләләргә ҡушылырға мөмкинлек биргән — Прут йылғаһын «һыулы Берлин диуары» тип атағандар. Унгень тирәһендә яҡынса 250 мең кеше сик аша үткән.
Демонстрацияны Донъяла румындарҙың берҙәмлеге өсөн мәҙәни союзы, Бухарест — Кишинёв мәҙәни йәмғиәте һәм Молдованың Халыҡ фронты ойошторған. Иртәнсәк үк Румынияның яр буйында меңләгән граждандар килеп сыҡҡан улар сәскәләр тотоп килгән һәм уларҙы йылғаға ебәргәндәр. Тиҙҙән һыуға ташланған сәскәләр символик һуҡмаҡты тәшкил иткән. Көндөң уртаһында священниктар төркөмө Te Deum сиркәү гимнын башҡарған, бынан һуң оҙайлы осорҙан һуң тәүге тапҡыр Прут йылғаһының ике яғындала ҡыңҡырау сыңы яңғыраған. Йылғаға йәнә сәскәләр ташланған һәм граждандар күпер аша йүнәлеп туғандары һәм яҡындары менән осрашҡандар. Киске сәғәт алтыға тиклем байрам саралары һәм уйындар дауам иткән.
Бынан һуң Молдавия ССР-ы менән Румыния араһындағы сикте үтеү процедураһы бик ныҡ ябайлаштырылған.

# Сәскәләр күпере
## Икенсе «Сәскәләр күпере»

Ошондай өрҙәге икенсе акция 1991 йылдың 16 июнендә булған. Был ваҡытта Молдавия ССР-ы халҡы Румыния сиген документтар күрһәтмәйенсә үтә алғандар. Rompres мәғлүмәттәре буйынса, 150 меңдән ашыу Бессарабия халҡы Скулень янында сикте үткән һәм Яссы жудецына килгән. Сик аша үткәндәр араһында Кишинёвтың мэры Николай Костин етәкселегендә Молдавия парламентының делегацияһы булған. Галац ҡалаһында Успение Богородицы сиркәүе алдында Румыния менән Молдавияның берҙәмлеген символлаштырылған тәре урынлаштырылған.

# Сәскәләр күпере
## Реакция

* 1991 йылдың авгусында Молдова Республикаһы президенты Мирча Снегур Румыния президенты Ион Илиескуға Молдавия һәм Румыния союзын рәсми төҙөү тураһында һөйләшеүҙәр уҙғарырға тәҡдим иткән: был осраҡта Снегур Румынияның вице-президенты була алған. Снегурҙың тәҡдиме яуапһыҙ ҡалған.
* Франция президенты Франсуа Миттеран, СССР президенты Михаил Горбачёвтың үтенесе буйынса, Ион Илиеску менән телефон аша аралашҡанда демонстрацияларға бәйле бер ниндәй уйланылмаған ҡарарҙарҙы ҡабул итмәүен һораған.
# Уба (Илеть ҡушылдығы)

Уба — Рәсәйҙәге йылға. Марий Эл Республикаһы,Сыуаш Республикаһы,Киров өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Илеть йылғаһының уң ярына тамағынан 78 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Уба (Илеть ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Чебоксар ГЭС-ынан Ҡазан ҡалаһына тиклем, Свияга һәм Цивиль йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400712112100001784
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100178
* Бассейн коды — 08.01.04.007
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# «Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы

«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы СССР Юғары Советы Президиумының 1947 йылдың 10 сентябрендәге Указына ярашлы булдырыла. Миҙал тураһындағы Положение СССР Юғары Советы Президиумының 1951 йылдың 23 июнендәге Ҡарары менән тулыландырыла.

# «Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы
## Миҙал тарихы

Миҙал һүрәтенең авторы — рәссам Дубасов Иван Иванович.
«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы менән ҡабатлап бүләкләү осраҡтары билдәле. Мәҫәлән, Гайдуков И. И. ике тапҡыр бүләләнгән — — 1948 йылдың 26 апрелендә (танытма № 001936) һәм 1950 йылдың 10 октябрендә (танытма № 206742).
1995 йылдың 1 ғинуарына ҡарата «Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы менән яҡынса 46 350 кеше бүләкләнгән.

# «Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы
## Миҙал тураһындағы Положение

«Донбасс күмер шахталарын тергеҙеү өсөн» миҙалы менән эшселәр, хеҙмәткәрҙәр, инженер-техник һәм хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре фиҙакәр хеҙмәте, юғары производство күрһәткестәре һәм Донбасс күмер сәнәғәтен тергеҙеүҙәге ҡаҙаныштары өсөн бүләкләнә.
«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы менән бүләкләү предприятиелар етәкселәре, партия һәм профсоюз ойошмалары тәҡдиме менән эшләнә.
«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы менән бүләкләүгә тәҡдим итеүселәр исемлеге СССР Юғары Советы Президиумы исеменән Күмер сәнәғәте министрҙары тарафынан тәҡдим ителә һәм раҫлана.
«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы СССР Юғары Советы Президиумы исеменән бүләкләнеүселәрҙең йәшәү урындарында өлкә депутаттар советы башҡарма комитеттары тарафынан бирелә.
«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы күкрәктең һул яғында йөрөтөлә һәм башҡа СССР миҙалдары булған осраҡтарҙа «Көньяҡ ҡара металлургия предприятиеларын тергеҙеү өсөн» миҙалынан һуң урынлаштырыла.

# «Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы
## Миҙалдың тасуирламаһы

«Донбасс күмер шахталарын тергеҙгән өсөн» миҙалы еҙҙән (баҡыр иретмәһенән) 32 мм диаметрлы теүәл түңәрәк формаһында эшләнә.
Миҙалдың алғы яғындағы һул өлөштә тергеҙелгән шахта, уның копры өҫтөндә — флаг. Миҙалдың уң яҡ өлөшөндә яурынында вата торған сүкеш менән шахтер фигураһы. Артҡы планда — күтәрелеп килгән ҡояш, уның нурҙары миҙалдың бөтә өҫкө өлөшөн яҡтырта. Миҙалдың үрге өлөшөндә ярым түңәрәк буйлап «За восстановление угольных шахт Донбасса» тип яҙылған. Миҙалдың аҫҡы өлөшөндә түңәрәк буйлап лавр тажы урынлаштырылған, уның аҫҡы ботаҡтарында — биш осло йондоҙсоҡ һүрәте.
Миҙалдың артҡы яғында ике юл менән «ТРУД В СССР — ДЕЛО ЧЕСТИ» тип яҙылған. Яҙыу өҫтөндә — рельефлы сүкеш һәм ураҡ һүрәте.
Миҙалдағы бөтә яҙыуҙар һәм һүрәттәр ҡабарынҡы итеп эшләнгән.
Миҙал биш мөйөшлө ҡалыпҡа элмәк һәм дүңгәләк ярҙамында тоташтырыла, ҡалып 24 мм киңлегендәге ебәк муар таҫма менән ҡапланған. Таҫмала алтын төҫтәге һәр береһе 5 мм киңлектәге һәм ҡара төҫтәге һәр береһе ике 4 мм киңлектәге буйҙар. Таҫма ситтәре тар ғына ҡара буй менән ҡаймаланған.
# Елкән (бейек йорт, Минск)

Комплекс, «Елкән» торлаҡ бейек йорто — 34 ҡатлы беренсе белорус бейек йорто

# Елкән (бейек йорт, Минск)
## Урынлашыуы

Тимирязев, М. Танк һәм Кальварий урамдары киҫелешендә урынлашҡан. Йәнәшәлә «Фрунзе», «Йәштәр» метро станциялары, өс квартал алыҫлыҡта — Еңеүселәр проспекты.

# Елкән (бейек йорт, Минск)
## Тасуирламаһы

Йорттоң формаһы елкәнде хәтерләтә. Шпиль менән бергә бейеклеге — 133 метр.
34 ҡаттың бейеклеге — 110 метр, ҡыйығы менән бергә 114 метр. Бинаның (шпиле менән) дөйөм бейеклеге 133 метр тәшкил итә. Фасады керамогранит плитка һәм архитектура быяла менән көпләнгән.
Торлаҡ йорт түбәһенең бейеклеге 3 метр һәм майҙаны 61 м² алып 179 м² тиклем булған 1,2,3,4 бүлмәле фатирҙар тәҡдим итә. Фатирҙар һаны 204, һәр фатирға мультипаркингта бер машина урыны ҡаралған. Өҫкө ҡаттарҙа асыҡ террасаға сығыу урыны менән ике ҡатлы пентхаустар урынлашҡан. Торлаҡ майҙандарҙан тыш, «Елкән» проекты коммерция булмаған күсемһеҙ милек объекттарын– 6 328 кв. м.дөйөм майҙаны менән административ-офис һәм ижтимағи-көнкүреш биналарын үҙ эсенә ала.

# Елкән (бейек йорт, Минск)
## Тарихы

Беларусь Республикаһында бейек йорттар төҙөү технологияһы буйынса норматив база булмай тиерлек. Ике норматив документ эшләнә («Бейек биналар. Проектлауҙың төҙөлөш нормалары» һәм төҙөлөш нормалар буйынса).
Минскта бейек төҙөлөш булып шулай уҡ (монолит тимер бетон) «Royal Plaza» бизнес-үҙәге (пр. Победителей, 116 м) һәм «Титан» комплексы (Дзержинский проспекты) тора.
Комплекс 2015 йылда сафҡа индерелә. Проекттың дөйөм хаҡы 54 млн АҠШ доллары тәшкил итә.
# Зинов Аркадий Владимирович

Зинов Аркадий Владимирович (27 февраль 1976 йыл) — балет артисы, мәҙәниәт һәм дәүләт эшмәкәре. 2018 йылдың октябренән Красноярск крайының мәҙәниәт министры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2011), Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2002) артисы.

# Зинов Аркадий Владимирович
## Биографияһы

Аркадий Владимирович Зинов 1976 йылдың 27 февралендә Өфөлә тыуған.
1994 йылда Өфө хореография училищеһын педагог Шамил Тереғолов класы буйынса тамамлай һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының балет труппаһына ҡабул ителә. 2003 йылдан башлап Красноярск опера һәм балет театрында эшләй. Англия, Ҡытай, АҠШ буйлап гастролдәрҙә йөрөй.
2007 йылда А. Я. Ваганова исемендәге Рус балеты академияһын тамамлап, «Хореография режиссураһы» һөнәре буйынса юғары белем ала.
2009 йылдан Красноярск хореография колледжының художество етәксеһе, артабан — директоры. 2018 йылдың октябрендә Аркадий Зинов Красноярск крайының мәҙәниәт министры итеп тәғәйенләнде.

# Зинов Аркадий Владимирович
## Репертуарында

* 1991, дебют — Пастушок, «Щелкунчик» П. И. Чайковский
* Щелкунчик-принц, «Щелкунчик» П. И. Чайковский
* Дезире принц, «Һылыуҡай» П. И. Чайковский
* Майнц принц, «Аҡҡош күле» П. И. Чайковский
* граф Альберт, «Жизель», А. Адана
* Хужа, «Хужа Насретдин» Л. З. Исмәғилева
* Йомағол, «Сыңрау торна», З. Ғ. Исмәғилев, Л. Б. Степанов

# Зинов Аркадий Владимирович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 1997 — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы
* 2000 — «Арабеск» балет артистарының халыҡ-ара конкурстар лауреаты (Пермь)
* 2002 — Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы
* 2011 — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы
# Ҡорош (Ҡариҙел ҡушылдығы)

Ҡорош — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 340 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Ҡорош (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100022760
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102276
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Зубкова Валентина Ивановна

Зубкова Валентина Ивановна (19 июль 1938 йыл) — юрист, енәйәт язаһы һәм шәхескә ҡаршы енәйәт проблемалары буйынса белгес; юридик фәндәр докторы (2002), Мәскәү дәүләт университетының юридик факультеты профессоры (2005); Мәскәү университетының атҡаҙанған ғилмихеҙмәткәре (2009), «Законодательство» журналының редколлегия ағзаһы.

# Биографияһы

Валентина Ивановна Зубкова 1938 йылдың 19 июлендә Новосибирскиҙа тыуа; 1967 йылда Томск дәүләт университетын тамамлай. 1967—1977 йылдарҙа СССР судтарында адвокат һәм судья булып эшләй. 1978 йылдан М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында уҡыта: юридик факультеттың енәйәти хоҡуҡ һәм криминология кафедраһында тәүҙә уҡытыусы, өлкән ғилми хеҙмәткәр һәм доцент уҡытыусыһы була.
2005 йылда Зубкова ошо уҡ факультетҡа ҡараған социаль-хоҡуҡи тикшеренеүҙәр һәм сағыштырма хоҡуҡ белеме лабораторияһында әйҙәүсе ғилми хеҙмәткәр була. 1982 йылда «Совет енәйәт законының профилактика функциялары» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай — юридик фәндәр кандидаты дәрәжәһен ала. 2002 йылда, инде Рәсәйҙә, «Енәйәт язаһы һәм уның социаль роле: теория һәм практика» темаһына докторлыҡ диссертацияһын уңышлы яҡлап, юридик фәндәр докторы дәрәжәһенә эйә була. 2005 йылда уға Мәскәү дәүләт университеты профессоры исеме бирелә; 2019 йылдағы мәғлүмәт буйынса, студенттарға Европа илдәренең сағыштырма енәйәт ҡануниәтенә арналған «Сағыштырма хоҡуҡиәт: енәйәт-хоҡуҡи аспект» махсус курсын уҡый.

# Биографияһы
## Ғилми хеҙмәттәре

Валентина Зубкова енәйәти яза мәсьәләләре һәм шәхескә ҡаршы енәйәттәргә бәйле юридик проблемалар менән шөғөлләнә:
* «Уголовное наказание и его социальная роль: теория и практика» (2002)
* «Осужденные и содержащиеся под стражей в России» (соавт., 2012)
* «Уголовное законодательство европейских стран: сравнительно-правовое исследование» (2013)
* «Исполнение уголовных наказаний в отношении несовершеннолетних по законодательству России и зарубежных стран» (2014)
* «Преступления против личности по российскому законодательству: история, законодательство, теория и практика» (2016)
# Ильби-Соим (Ворт-Юган ҡушылдығы)

Ильби-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ворт-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Ильби-Соим (Ворт-Юган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022355
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302235
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Советтар Союзы Коммунистар партияһы

    КПСС бите бында йүнәтелә. Был терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: КПСС (мәғәнәләр).
Советтар Союзы Коммунистар партияһы (рус. Коммунисти́ческая па́ртия Сове́тского Сою́за, КПСС) (ҡыҫҡартылған атамаһы -аббр. КПСС; көндәлек һөйләштә па́ртия) — Совет Социалистик Республикалар Союзында хакимлек иткән фирҡә (партия).

# Советтар Союзы Коммунистар партияһы
## Тарихы

1898 (1903) йылда Рәсәй марксистары тарафынан нигеҙләнгән РСДРП (Российская социал-демократическая рабочая партия)- Рәсәй социал- демократик эшселәр (большевиктар) партияһы; 1918 йылдың мартынан РКП(б)- Рәсәй коммунистар (большевиктар) партияһы тип атала башлай. 1925 йылдан 1991 йылға тиклем — Бөтә Союз коммунистар партияһы, Советтар Союзы Коммунистар партияһы (Всесоюзная коммунистическая партия большевиков-ВКП(б), Коммунистическая партия Советского Союза-КПСС). 1920-се йылдар башынан алып, 1990 йылға тиклем илдә рөхсәт ителгән берҙән-бер партия. Компартияның хакимлыҡ статусын СССР Конституцияһы билдәләй: 1936 йылғы СССР Конституцияһының 126-сы статьяһында Коммунистар партияһы дәүләт һәм йәмәғәт ойошмаларының «етәксе ядроһы» тип, 1977 йылда ҡабул ителгән СССР Конституцияһында (6-сы статья) бөтә совет йәмғиәтенә, дәүләт һәм йәмғиәт ойошмаларына етәксе һәм йүнәлеш биреүсе көс, тип яҙылған. 1990 йылда СССР-ҙа барған «үҙгәртеп ҡороу» осоронда компартияның сәйәси власть монополияһы бөтөрөлә, ләкин яңы редакциялағы СССР Конституцияһында ла КПСС башҡа партиялар араһында айырып күрһәтелгән.
1991 йылғы (19—21 август) «август болаһы» менән бәйле ваҡиғаларҙан һуң, ул ваҡыттағы РСФСР Президенты Б.Н.Ельцин КПСС-ты Конституцияға ҡаршы эшмәкәрлектә ғәйепләй. Хоҡуҡҡа ҡаршы килгән РСФСР Президенты Указы менән (№ 169, 6 ноябрь, 1991 йыл) КПСС-тың һәм РСФСР Компартияһы эшмәкәрлеге тыйыла — бөтә ойошмалары ла таратыла, мөлкәте тартып алына. Ләкин Рәсәй Федерацияһы Конституция суды ҡарары буйынса (суд ҡарары № 9-П 30.11.1992), КПСС — РСФСР Компартияһының башланғыс ойошмаларының эшмәкәрлеген тыйыу Конституцияға ярашһыҙ тип табыла. Партияның тарҡалыуы һәм бөтә союз ойошмаһы булыуҙан туҡтауы сәбәпле был эште артабан ҡарау туҡтатыла.
# Көнбайыш

Көнбайыш — Донъяның Ҡояш байыған тарафы.
| | Төньяҡ | |
| Көнбайыш | | Көнсығыш |
| | Көньяҡ | |
* Был география терминдәре буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.