yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бәрей

Бәрей (шулай уҡ пәрей, бире) — башҡорт мифологияһында яуыз рух — ел хужаһы.
Иран пәрейҙәренә барып тоташа. Хөрәфәти хикәйәләр персонажы. Исламға тиклемге дини инаныуҙарҙа асыҡ ҡиәфәт‑килбәте булмаған ҡөҙрәтле көс һанала, кешегә әҙәм йәки хайуан (айыу, өйрәк, бесәй һ. б.) булып күренә. Кеше ҡиәфәтенә ингән бәрей күҙгә тылсымлы дарыу һөртөп кенә күреп була. Хөрәфәттәргә ярашлы, бәрей ҡая тарлауығында (унда елде бәйләп тота) йәки тау башында йәшәй. Кеше һымаҡ уҡ көн күрә: тирмәлә йәшәй, йәйләүгә сыға, көҙөн ҡышлауға ҡайта; туй яһай һәм музыканттар саҡыра. Бәрей туй яһағанда йәки күсенгәндә көслө ел‑буран сыға, кеше уларҙы күрмәһә лә, арба тәгәрмәсе, ат кешнәгән һ.б. тауыштар ишетә. Бәрей осратыу яҡшыға булмай, кеше ауырый йәки үлә. Исем ҡушылмаған баланы Бәрей үҙенеке менән алмаштырыуы мөмкин (физик йәки аҡыл үҫеше кимәле түбән булған баланы «Бәрей алмаштырған» тиҙәр), шуға күрә сәңгелдәккә Ҡөрьәндән доға, тылсым һалғандар. Кешегә ярҙам итеүсе мосолман бәрегә айыралар. Ҡайһы берҙә кеше бәрей менән никахҡа ингән, уларҙан ырыу бүленештәре барлыҡҡа килгән («Биреләр араһы» легендаһы). Бисура, дейеү, ен, шүрәле Б. хас сифаттарға эйә. Күп халыҡтарҙың мифологияһында осрай.
# Миронов Тихон Петрович

Миронов Тихон Петрович (1901, Кечушево — 1938, Саранск) — беренсе эрзя ғалимы, фән кандидаты, тел белгесе, эрзя телсеһе.

# Миронов Тихон Петрович
## Биографияһы

1901 йылда Мордовияның Кечушево ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ардатовский гимназияһын тик бишлегә генә тамамлай. 1927—1928 йылдарҙа Д. В. Бубрих етәкселегендә СССР фәндәр академияһының лингвистик экспедицияһында ҡатнаша. ЛИЛИ һәм уның ҡарамағындағы аспирантураны тамамлай (1932). 1932 йылдан Мордва педагогия институтында эрзя теленән уҡыта. Бер үк ваҡытта НИИМК ғилми хеҙмәткәр булып эшләй, унан 1933 йылда 1-се тел конференцияһының ҡарарын «боҙғаны» өсөн эштән бушатыла, бер йылдан институтҡа кире тергеҙелә.
Мордва телселәренән беренсе булып — филология фәндәре кандидаты. 1936 йылда «Теньгушев диалекты — эрзя нигеҙендә эрзя һәм моҡша телдәренең бер-береһенә тәьҫире һөҙөмтәһе» темаһына диссертация яҡлай. А. П. Рябов менән бергә моҡша һәм эрзя телдәре өсөн берҙәм нормаларын эшләй; Миронов етәкселегендә «Мордваларҙың диалектологик атлас (мокша һәм эрзя) телдәре» төҙөй. 1937 йылдың июнендә ҡулға алына. «Мордва уң троцкист буржуаз-милләтсе блогына» ҡарағанлыҡта, «Финляндия файҙаһына шпионлыҡ итеүҙә» ғәйепләнә.
Бер йылдан һуң хөкөм ителә һәм 1938 йылдың 23 майында Саранскта атып үлтерелә. 1956 йылда аҡлана.

# Миронов Тихон Петрович
## Әҫәрҙәре

* О диалектологическом атласе // Изв. НИИМК. Саранск, 1935. Кн 1; Об одном из важнейших принципов классификации эрзя-мордовских диалектов // Там же; Теньгушевский диалект как результат скрещения. Саранск, 1936.
# Катышка (Елец ҡушылдығы)

Катышка — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе,Омск өлкәһе,Ҡурған өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Елец йылғаһының һул ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Катышка (Елец ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Ишим ҡушылған урынған Тобол йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишимдан Тоболға тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010400112115300012601
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301260
* Бассейн коды — 14.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Туусула

Туусула,тәүҙә Тусула(фин. Tuusula, швед.Tusby) — Финляндия муниципалитеты, Уусимаа провинцияһында урынлашҡан.
2007 йылдың 7 ноябрендә Туусула муниципалитетының Йокела ҡаласығында мәктәптә күпләп үлтереш була.

# Туусула
## Географияһы

Хельсинкинан төньяҡта урынлашҡан. Күрше муниципалитеттар: Вантаа, Нурмиярви, Хювинкяа, Мянтсяля, Сипоо, Ярвенпяа һәм Керава.
Туусула һуҙылып киткән Туусуланъярви күленең көньяҡ ярында урынлашҡан — төньяҡ өлөшөндә Ярвенпяа ҡалаһы урынлашҡан.
Халҡының һан яғынан үҫеше буйынса Туусула үҙенең Хельсинки агломерацияһында урынлашыуы менән бурыслы.
Туусула муниципалитетында өс ауыл үҙәге:
* Хюрюля, муниципалитет үҙәге, 20 меңгә яҡын кеше йәшәй.
* Йокела, 6 100 яҡын кеше йәшәй.
* Келлокоски, 4 400 яҡын кеше йәшәй.
һәм бер нисә бәләкәй ауыл бар.
XIX быуатта барлыҡҡа килгән Хюрюляла хакимиәт бинаһы урынлашҡан.

# Туусула
## Иҡтисады

2015 йылдың декабрендә Hetzner немец компанияһы ҡалала Дата-үҙәк төҙөү өсөн яҡынса 200 миллион евро инвестициялау тураһында ниәтен белдерә

# Туусула
## Туғандаш ҡалалар

* Видное, Россия

# Туусула
## Халҡы

96 проценттан ашыу халҡы фин телендә, ә 2 % швед телендә һөйләшә
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе :
| 1980 | 1985 | 1987 | 1990 | 1997 | 2000 | 2002 | 2004 | 2005 | 2010 |
| 22 412 | ▲25222 | ▲26234 | ▲27328 | ▲29957 | ▲31957 | ▲33377 | ▲34513 | ▲34890 | ▲37214 |

# Туусула
## Халҡы
### Билдәле кешеләре

* Эйно Лейно
* Алексис Киви
# Лыдую

Лыдую — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 156 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Лыдую
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072887
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007288
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пуцавка

Пуцавка, Пацовка (укр. Пуцавка, Пацовка) — Украиналағы йылға. Винница өлкәһенең Немырив районы аша көньяҡҡа табан аға. Көньяҡ Бугтың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 8,4 километр.
Винница өлкәһе Немиров районы Гриненки ауылы янында башлана. Башлыса төньяҡ-көнсығышҡа табан аға. Брацлав янында Көньяҡ Буг йылғаһына ҡушыла. Йылғаны Р08 автомобиль юлы киҫеп үтә.
# Восточный Каз

Восточный Каз — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Каз йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 5 км.

# Восточный Каз
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кондома йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Томь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300112115200053281
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205328
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы

Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы (20 сентябрь 1935 йыл — 12 апрель 2009 йыл) — халыҡ оҫтаһы. Пермь крайының Пермь районы Башҡултай ауылындағы «Батыр торҡаһы» һәйкәле авторы.

# Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы
## Биографияһы

Әнәс Сабир улы Мырҙаҡаев 1935 йылдың 20 сентябрендә хәҙерге Пермь крайының Пермь районы Башҡултай ауылында тыуған.
Тыуған ауылында ете синыф тамамлағандан һуң, һөнәрселек-техник училищеһында электр үткәргес линиялар — ЛЭП-тарҙа бейектә эшләүсе монтажник һөнәре ала.
Атаһы Мырҙаҡаев Сабир Бөйөк Ватан һуғышы яландарында ятып ҡала. Утыҙ йыл уҙғас, улы Әнәс уның ерләнгән урынын Псков өлкәһендә барып таба. Шунда һәләк булған яугирҙарҙың туғандары һәм урындағы хакимиәт ярҙамында берлектә туғандар ҡәберлеген тәртипкә килтерәләр. Киләһе йылдан ул инде тимер йәбештереү конструкциялары тултырып барып төшә һәм ҡәбер һәйкәлен дә, ҡоймаһын да йүнәтеп ҡайта. Тулыһынса тәртипкә килтергәнсе ул бер нисә йыл Псковҡа барып йөрөй.
1985 йылда Бөйөк Еңеүҙең 40 йыллығына ауылдың мәҙәниәт йортонан йыраҡ түгел Әнәс Сабир улы һуғыш шәһиттәренә бағышланған өс ҡалҡандан торған обелиск эшләй. Унда шәһиттәрҙең тулы исемлеге һәм ҡайҙа һәләк булғандары ырып яҙылған. Ауылдаштары уға материалдар алыша, яҙыуҙарҙы эшләшә.
1986 йылда Ә.С. Мырҙаҡаев «Россия» колхозы балыҡ үрсетеү быуаһы эшләтергә йыйынғанын белеп ҡала, етмәһә, шунда ҙур силос соҡоро ҡаҙып ҡуйған булалар. Ә был урын «Алтынтау» тип аталған боронғо археологик ҡомартҡы тип иғлан ителгән булған. Әнәс Сабир улы Көңгөр районынан 12 тонналыҡ эзбизташ һатып алып, шул урынға килтертеп ҡуя. Ташҡа «Алтынтау»ҙың тимер быуат археологик ҡомартҡыһы булғанын яҙҙырта. Колхоз үҙ ниәтенән баш тартырға мәжбүр була.
1992 йылда Башҡултай ауылына 400 йыл тула. Ә.С. Мырҙаҡаев был ваҡиғаға 4 йыл алдан әҙерләнә башлай. Ул батыр торҡаһына һәйкәлтөҙөргә була. Тутыҡмаҫ ҡоростан дүңгәләктәр ҡырҡып эшләй ул уны. Самородок-оҫта махсус белеме булмаған көйө юғары инженерлыҡ әҫәре тыуҙыра, яңғыҙы шул бөйөк эште атҡарып сыға, ваҡыты менән дә, аҡсаһы менән дә, тимер йәбештергәндәге зарарлы эш булыуы менән дә иҫәпләшеп тормай. Уға бит хатта «Новис» предприятиеһы станоксылары менән инженерҙары кәңәшләшергә килә торған булған.
Һәйкәл Алтынтауҙа урынлаштырылған. Торҡа өс аҫҡормаға урылаштырылған. Ул өс өлөштән — ике ҡолаҡты һәм маңлай менән танауҙы һаҡлаусы бүлкәттән тора. Маңлай өлөшөнә ғәрәпсә доға яҙылған.
Ауылдың шәжәрәһен төҙөү идеяһын да ул уйлап сығара һәм ауылдашы Фаил Кәрим улы Сәйҙәшевты Башҡортостан архивтарына барырға өгөтләй. Һәм Ф. К. Сәйҙәшев ошо изге эшкә башкөллө сума, һаман эҙләнеүен, документтарҙы өйрәнеүен дауам итә.
Ауыл зыяраты кәртәһе, ҡапҡаһын да сәнғәти итеп эшләп ҡуя Әнәс Сабир улы. Уның тирәләй ағастар ултырта. Уҡыусы балалар менән Тирмән йылғаһын таҙартырға ла йөрөй.
Автобус туҡталышындағы матур павильон да — уның эше.

# Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы
## Вафаты

Ул 2009 йылдың 12 апрелендә оҙайлы ауырыуҙан һуң вафат була. Тыуған ауылында ерләнгән

# Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы
## Ғаиләһе

Улы һәм ҡыҙы бар.

# Мырҙаҡаев Әнәс Сабир улы
## Шулай уҡ ҡара

* Пермь башҡорттары
* Башҡултай
# Кесе Уга

Кесе Уга — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Варзинка йылғаһының уң ярына тамағынан 8,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кесе Уга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иж башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101212111100027613
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102761
* Бассейн коды — 10.01.01.012
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Башҡортостан Республикаһының халыҡ табибы

Башҡортостан Республикаһының халыҡ табибы — Башҡортостан Республикаһының маҡтаулы исеме, дәүләт наградаһы. Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы менән 2008 йылдың 27 июнендә раҫланған.
Башҡорт Википедияһында мотлаҡ булырға тейеш мәҡәлә!
Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.
# Дим (ҡала)

Дим — Башҡорт АССР-ындағы ҡала (12 ноябрь 1943 — 6 март 1944). Хәҙерге ваҡытта Өфө ҡалаһының Дим районы.
# Амангилде ауыл Советы (Әбйәлил районы)

Аманги́лде ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Әбйәлил районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. Ауыл биләмәһенең статусы һәм сиктәре Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Кошкина

Кошкина — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тым йылғаһының һул ярына тамағынан 641 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Кошкина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033612
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203361
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Белебеевские известия (гәзит)

Белебеевские известия — Бәләбәй районы һәм Бәләбәй ҡалаһының берләштерелгән ижтимағи-сәйәси гәзите. Татар телендә «Бәләбәй хәбәрләре», 2001 йылдан башҡорт телендә «Бәләбәй хәбәрҙәре» ҡушымтаһы сыға.

# Белебеевские известия (гәзит)
## Тарихы

1917 йылдан алып Бәләбәйҙә «Известия Белебеевского Совета рабочих, солдатских и крестьянских депутатов» гәзите булараҡ сыға башлай, 1918 йылдың майынан — «Известия Белебеевского уездного исполкома Совета рабочих и крестьянских депутатов» гәзите аҫтында сыға.
1919 йылдан Бәләбәйҙә «Голос бедноты» һәм «Ярлы тавышы» исемле урыҫ һәм татар телендә гәзит булып нәшер ителә башлай. Мөхәррире — Бәләбәй Шура кантон комитетының мосолман эштәре буйынса комиссары Г. К Ҡасимов. Баҫма тулыһынса большевиктар партияһын яҡлаусы, советтар хакимиәтен урынлаштырыуҙа ярҙам итеүсе орган була.
1924 йылдың 7 апрелендә РКП(б) Бәләбәй кантоны комитеты «Бәләбәй хәбәрләре» гәзитен сығара башлай. Ике телдә «Сталинсы» гәзите лә сыға. Шул уҡ йылдарҙа йөкмәткеһе менән наҙанлыҡты бөтөрөүгә, дингә ҡаршы йүнәлдерелгән «Уҡыуға — яҙыуға» тип аталған гәзит ғәрәп һәм латин графикаһында нәшер ителә. Бәләбәй МТС-ының З. С. Сафин мөхәррирлегендә үҙ аллы «Ударчы» гәзите лә сыға.
1945 йылда 900 дана «Урожай өчен» гәзите сыға башлай, уның мөхәррире Н. С. Сәфиуллин була.
1951 йылдың 1 майынан «Вперед» гәзитенең дубляжы булып «Алга» гәзите сығарыла.
1962 йылда райондарҙы эреләткән осорҙа яҡынәтирәләге алты район халҡы өсөн КПСС Өлкә комитеты органы кимәлендәге «Җиңү байрагы» («Знамя победы») гәзите нәшер ителә.
1965—1988 йылдарҙа «Җиңү байрагы» Бәләбәй районы гәзите булараҡ һаҡлана.
1989 йылда район гәзиттәре берләшеп, русса, татарса, сыуашса дубляж булып сыға.
1991 йылдан «Малалла» («Алга») сыуаш телендәге район гәзите нигеҙендә «Урал сасси» республика гәзите нәшер ителә.
1991 йылдан «Бәләбәй хәбәрләре» («Белебеевские известия») исеме менән сыға. Баш мөхәррир — Иванова Любовь Михайловна.
2002 йылдан башҡортса «Бәләбәй хәбәрҙәре» ҡушымтаһы сыға башлай.

# Белебеевские известия (гәзит)
## Ҡаҙаныштары

* «Белебеевские известия» гәзите 2016 йылда Башҡортостанда Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуҙы яҡтыртыу буйынса иң яҡшы киң мәғлүмәт сараларының береһе тип танылды.
* 2015 йылғы һайлауҙы иң яҡшы яҡтыртыу буйынса Бөтөн Рәсәй конкурсы еңеүсеһе.
* 2009 йыл — Башҡортостан Республикаһының «Иң яҡшы муниципаль ойошма» конкурсында 1-се урын.
* 2007 йыл — «Матбуғаттың алтын фонды» («Золотой фонд прессы») тамғаһына эйә.
* 2007 йыл — Бөтә Рәсәй «Иң яҡшы муниципаль ойошма» конкурсы еңеүсеһе.
* 2007 йылдан Бәләбәй ҡалаһының тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейында район гәзите тарихын яҡтыртыусы «Бәләбәй матбуғаты» күргәҙмәһе эшләй.
# Алексеевка (совхоз)

«Алексеевка» совхозы — Башҡортостанда һәм Рәсәйҙә эре йылытма хужалыҡтарының береһе. Башҡортостан Республикаһының Өфө районында урынлашҡан, үҙәк усадьбаһы — Алексеевка ауылы. Башҡортостандың Кушнаренко, Ҡалтасы һәм Яңауыл райондарында структур подразделениелары бар.
Генераль директоры — Низаметдинов Рәмзил Рауил улы.

# Алексеевка (совхоз)
## Тарихы

«Алексеевка» совхозы 1990 йылда Башҡорт АССР-ы Өфө районындағы «Өфө» йылытма комбинаты базаһында барлыҡҡа килә.
1998 йылда дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы статусын ала (ДУАХП).
90‑сы йылдарҙа хужалыҡта помидорҙы сорттарға айырыу механизациялана, һуған һаҡлағыстағы технологик процестар автоматлаштырыла. 1998 йылда 7 гектар йылытма тамсы ысулы менән һуғарыла башлай, йылытмаларҙың 7,5 гектарында Башҡортостанда тәүге тапҡыр үҫемлектәрҙе өҫтәмә яҡтыртыу системаһы ҡулланыуға индерелә.

# Алексеевка (совхоз)
## Эшмәкәрлеге

«Алексеевка» совхозы япма аҫтындағы грунтта йыл әйләнәһенә йәшелсә етештереү менән шөғөлләнә. Совхоздың составына йылытма комбинаты, йәшелсәләрҙе ҡабул итеү, һаҡлау һәм төрөү комплексы, һөтсөлөк‑тоҡомсолоҡ фермаһы, сусҡасылыҡ комплексы инә, һөт эшкәртеү, сусҡа ите етештереү, туҡмас етештереү цехтары; био-, агрохимия лабораторияһы, иңкеш лабораторияһы эшләй (недоступная ссылка).
Хужалыҡ эшмәкәрлеге йүнәлештәренең береһе булып малсылыҡ тора. Һыйыр малы 3000 баш тәшкил итә. Милли проект сиктәрендә ҡара-сыбар голштин-фриз тоҡомло мал һатып алына, был тоҡомло малдар һөт продукцияһы биреү йәһәтенән юғары генетик потенциалға эйә. Совхоздың үҙ сауҙа селтәре бар (яҡынса 35 магазин).
2010 йылға ҡарата совхозда эшләүселәр һаны 1407 булған. Совхоздың һөрөнтө ерҙәренең күләме — 3895 гектар; йылытма комбинатыныҡы — 35,4 гектар.
Совхоз йәшелсә, картуф, иген үҫтерә, малсылыҡ продукттары етештерә. Продукцияһы Башҡортостанда һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә һатыла.

# Алексеевка (совхоз)
## Социаль яуаплылыҡ

Үҙ хеҙмәткәрҙәре өсөн торлаҡ һатып алыуҙа ярҙам күрһәтеү буйынса торлаҡ программаһын ғәмәлгә ашырыуҙа ҡатнаша.

# Алексеевка (совхоз)
## Наградалары

«Алексеевка» совхозының продукцияһы Мәскәүҙә (2001, 2002, 2003), Өфөлә (2004) үткән Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара агросәнәғәт күргәҙмәләрендә алтын, көмөш һәм бронза миҙалдарға лайыҡ булған, дипломдар менән билдәләнгән.
# Шелоничная

Шелоничная — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Быковка йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Шелоничная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега мороно йылғалары бассейны Унежма йылғаһы бассейнының көнбайыш сигенән Золотница йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнсығыш сигенә тиклем (Онеге йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000212103000004342
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000434
* Бассейн коды — 03.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ермолкин ауыл Советы (Бәләбәй районы)

Ермолкин ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй районындағы ауыл биләмәһе.

# Ермолкин ауыл Советы (Бәләбәй районы)
## Тарихы

1984 йылда күсерелгән Вознесенка ауылы һәм Горместпром участкаһы ҡасабаһы ауыл Советы составынан алып ташлана.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законға ярашы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Зигаденус

?Зигаденус :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Үҫемлектәр |
| Тәртип: | Liliales |
| Ғаилә: | ләлә һымаҡтар |
| Ырыу: | Зигаденус |
Латинса исеме :
= Z. glaberrimus :
| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=ru}} Викитөрҙәр систематикаһы] | [{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=ru}} рәсем эҙләү рәсемдәр] Ҡалып:Рәсеме булмаған мәҡәлә |
Зигаденус (лат. Zygadenus) — ләлә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.

# Зигаденус
## Ҡыҫҡаса ҡылыҡһырлама

Яҡынса 15 төрө билдәле, Төньяҡ Америкала, 1 төрө Евразияның уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда себер зигаденусы үҫә. Күп йыллыҡ һуғанбашлы үҫемлек. Һабағы төҙ, ябай, 25—80 см бейеклектә. Япрағы таҫма һымаҡ, осло, төбөнә табан тарая, тамыр яны розеткаһына йыйылған. Сәскәһе аҡһыл йәшел, 6 тәрән бүлемле, горизонталь йәйелгән өлөшлө, оҙон сәскә һабында, шәмәхә төҫөндәге сәскә ҡолаҡсындары ҡуйынында урынлашҡан. Сәскәлеге — һирәк һепертке йәки тәлгәш. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — өс ҡырлы ҡумта, август—сентябрҙә өлгөрә.

# Зигаденус
## Үҫеү урындары

Ҡарағайлыҡта, ылыҫлы-япраҡлы һәм ҡара ылыҫлы һирәк урмандарҙа, ҡыуаҡлыҡ араһында, ташлы битләүҙә һәм ҡоро болонда үҫә; Өфө яйлаһында һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының көньяҡ өлөшөндә осрай. Составында алкалоидтар бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Декоратив үҫемлек, ағыулы үҫемлек. Реликт, Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.
# Урта Шубная

Урта Шубная — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Шубная йылғаһының һул ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Урта Шубная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000055124
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005512
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сафуанов Рафаэль Мәхмүт улы

Сафуанов Рафаэль Мәхмүт улы (29 сентябрь 1953 йыл) — комсомол органдары ветераны, ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп уҡтыусыһы. 1987—1990 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары. Иҡтисад фәндәре докторы. Профессор.

# Сафуанов Рафаэль Мәхмүт улы
## Биографияһы

Рафаэль Мәхмүт улы Сафуанов 1954 йылдың 29 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Шишмә районының Шишмә ауылында тыуған.
1976 йылда Өфө авиация институтын (хәҙерге Өфө дәүләт авиация техник университеты) тамамлаған.
1978 йылда Коммунистар партияһына инә. 1976 йылдан 1990 йылға тиклем комсомол органдарында эшләй. 1976 йылда хеҙмәт юлын Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә йыйыу цехының инженер-технолог булып башлай, артабан 1978 йылға тиклем әлеге производство берекмәһенең комсомол комитетының секретары урынбаҫары була. 1978−1979 йылдарҙа — ВЛКСМ-дың Өфө ҡалаһы Калинин район комитетының беренсе секретары, 1979—1981 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Өфө ҡала комитетының икенсе, һуңғараҡ — беренсе секретары. 1981−1987 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортстан өлкә комитетының икенсе секретары. 1987−1990 йылдарҙа — ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары.
1990—1993 йылдарҙа КПСС-тың Үҙәк комитеты янындағы йәмәғәт фәндәре академияһы (1991 йылдан Рәсәй идара итеү академияһы) аспиранты.
1992—1996 — «Мединвест» страховкалау компанияһының генераль директоры (1994 йылда ОАО «Бастра» ААЙ итеп үҙгәртелә), Башҡортостан страховкалаусылар ассоциацияһы рәйесе.
1997−1998 йылдарҙа «Уралтранснефтепродукты» ААЙ-ндә генераль директорҙың иҡтисад һәм статистика буйынса урынбаҫары.
1998—2007 йылдарҙа Өфө дәүләт сервис университетында иҡтисад анализы һәм статистикаһы кафедраһы мөдире.
2012 йылдан — Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте янындағы Финанстар университетының Өфө филиалы директоры..
# Ват-Салы-Алым-Я

Ват-Салы-Алым-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тол-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Ват-Салы-Алым-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300025267
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302526
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3