yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Барут Ведия

Ведия Барут (төр. Vedia Barut; 14 февраль 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}), Никосия, Никосия — 21 май 2003({{padleft:2003|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (84 йәш) 14 февраль 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}), Никосия, Никосия — 21 май 2003({{padleft:2003|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (84 йәш), Никосия, ) беренсе төрөк-кипр бизнес-ледиһы.

# Барут Ведия
## Биографияһы

Ведия Барут Никосияла 1919 йылдың 14 февралендә тыуа. Изге София мәсете баш имамы Мәхмәт Рәджәп Бәй һәм хужабикә Әминә Ханымдың өс балаһының икенсеһе була. Ул 3 йәшендә уҡый башлай, ә 9 йәшендә скрипкала уйнарға өйрәнә, Аясофия башланғыс мәктәбенә уҡырға бара. Һуңынан ул ҡыҙҙар өсөн урта мәктәп — Викторияны тамамлай һәм фармацевт карьераһын дауам итергә теләй, әммә Британия хөкүмәте ул ваҡытта сәйәсәтен үҙгәрткәнлектән һәм Кипр дауаханаһында фармацевтика әҙерлеген ҡабул итмәгәнлектән, уның өмөттәре юҡҡа сыға. Яуап итеп, уның ағаһы атаһын магазин асыуға күндерә.
Был магазин 1937 йылда асыла. Бындай аҙым патриархаль йәмғиәттә бик ҡапма-ҡаршылыҡлы булып сыға., «Söz» гәзитенә мәҡәләләр яҙған Митхат Бәй, яңы асылған сауҙа йортона ошондай кире ҡарашты дөрөҫ түгел, тип ҡабул итә һәм Баруттың ысын яҡлаусыһы булып китә, ахыр сиктә был хәл йәмғиәттә танылыу ала. Барут үҙ бизнесында 2003 йылға тиклем эшләй, ә бит 1980-се йылдарҙағы янғын уның магазинын юҡҡа сығарған була һәм улының ярҙамы менән Барут яңы магазин асырға мәжбүр була. Тәүҙә ул ҡатын-ҡыҙҙарға оҡшаған аҙыҡ-түлек менән сауҙа итә башлай, әммә артабан канцелярия тауарҙарын һатыуға күсә, һәм Икенсе донъя һуғышы ваҡытында уның магазины рәсми рәүештә канцелярия тауарҙарын һатыусы берҙән-бер сауҙа нөктәһе була. Шулай итеп ул Кипрҙағы ике община араһында бәйләнеште нығытыуға булышлыҡ итә. 1980-се йылдарҙағы янғындан һуң ул тик гәзиттәр генә һатыу менән шөғөлләнә.
Берут шулай уҡ төрөк-кипр театрының тәүге актрисаларының береһе була. Магазинын асыр алдынан ул дуҫтары менән бергә ойошторған һәүәҫкәр төркөм менән «Ашик Гарип» тип аталған популяр төрөк пьесаһын экранлаштыра.
# Һаңғырау кесерткән һымаҡтар

Иренсәскә һымыҡтыр, һаңғырау кесерткән һымаҡтар (лат. Labiatae, йәки Lamiaceae) — ике өлөшлөләр синыфында үҫемлектәр ғаиләһе. 200-ҙән ашыу заты, яҡынса 3500 төрө билдәле, бөтә ер шарында таралған.
Үләндәр, ярым ҡыуаҡсыҡтар, ярым ҡыуаҡтар, һирәгерәк ҡыуаҡтар һәм ағастар. Башҡортостанда 21 заттан 57 төрө (бесәй тармаһы, биҙүлән, майсыбыҡ, күк һырға, еҫлекәй, арыҫлан ҡойроғо, иренсәскә, торҡа сәскә, шыртҡойроҡ һ.б) үҫә. Күп, бер, ике йыллыҡ үлән йәки ярым ҡыуаҡсыҡтар. Һабағы дүрт ҡырлы, тармаҡлы, төҙ, ҡайһы берҙә ятыусан йәки һырылыусан. Япрағы ябай, шыма, йышыраҡ шыма ситле, япраҡ ҡолаҡсындарһыҙ, һаплы, һабаҡ япраҡтары сатраш-парлы, тамыр яны япраҡтары розеткаға йыйылған.
Сәскәһе ғәҙәттә алһыу, алһыу-күк, күксин, күк, һары төҫтәрҙә, дөрөҫ булмаған формалы, ике енесле. Каса япраҡсалары ҡушылып үҫкән, ҡыңғырау рәүешендә, 5, һирәкләп 10 тешле дөрөҫ йәки ике иренле. Сәскәһе ике иренле: өҫкө ирене — 2, аҫҡыһы 3 таж япрағынан тора, уларҙың уртансыһы күп төрҙәрҙә ярылған. Сәскә күҙенең көпшәһе эстән яланғас, шыма йәки һеркә япрағы беркетелгән урындан аҫтараҡ төктәр ҡуласаһы (нектаростегий) бар. Күп төрҙәрҙең һеркә япрағы 4, шуларҙың 2-әүһе (башлыса алғылары) оҙонораҡ; ҡайһы берҙә һеркә япраҡтары 2 (арыҫлан тырнағы, йылан тамыры). Емешлеге 1, емшәне өҫкө. Һеркәлектәрҙең иртә өлгөрөүе хас. Сәскәлеге — ялған таҡыялар ярҙамында хасил булған, дихазийҙарҙан йәки монохазийҙарҙан (йыйырсалар) торған башаҡтар, баш сәскәлектәр һәм кәрзиндәр. Бөжәктәр һеркәләндерә. Емеше бер орлоҡло сәтләүек һымаҡ 4 өлөштән тора. Орлоҡтары ел, һыу һәм хайуандар аша таратыла.
Республикала иренсәскә һымыҡтыр төрҙәре көньяҡҡа табан арта. Күпселек Иренсәскә һымыҡтыр. далала, болонда, ҡыуаҡлыҡ араһында, һирәгерәк дымлы урында, ташландыҡ ерҙә үҫә. Ашарға яраҡлы үҫемлектәр (ғәҙәти ярым ҡыуаҡ, ябай мәтрүш, Маршалл ҡанүләне һ.б.), дарыу үҫемлектәре (лимон бөтнөгө, биш ҡалаҡсалы арыҫлан ҡойроғо, һырылыусан ҡанүлән һ.б.), баллы үҫемлектәр (ҡыр бөтнөгө, быуын япраҡлы йылан тамыры һ.б.), декоратив үҫемлектәр (күҙлуттың, ҡара сәскәнең, йылан тамырының бөтә төрҙәре һ.б.), ҡый үләндәре (күҙлеғата, бер йыллыҡ иренсәскә, һаңғырау кесерткән һ.б.), ағыулы үҫемлектәр (күҙлуттың төрҙәре, һабаҡҡосҡан һаңғырау кесерткән). Эфир майҙары булған күп иренсәскә һымыҡтыр (лаванда, бөтнөк, ҡанүлән, йылан тамыры һ.б.) парфюмерия һәм косметика сараларын етештереүҙә ҡулланыла. Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына үҫемлектәрҙең 5 һирәк төрө (сәнскеле майсыбыҡ, туйраут, һыбашҡаҡ йылан тамыры, боҙлоҡ дәүеренә тиклемге реликт — бейек торҡа сәскә, эндемик — ҡандала ҡанүләне) индерелгән.
# Сөләймәнов Марат Ноғман улы

Сөләймәнов Марат Ноғман улы (5 апрель 1957 йыл — 6 ғинуар 1996 йыл) — философ, социолог, философия фәндәре докторы (1991), профессор (1993) Рәсәй социаль фәндәр академияһы ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре(1995).

# Сөләймәнов Марат Ноғман улы
## Биографияһы

Марат Ноғман улы Сөләймәнов 1957 йылдың 5 апрелендә Башҡорт АССР-ының Әбйәлил районы Гусевка ауылында тыуа. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң, 1974 йылда Башҡорт дәүләт университетының физика факультетына уҡырға инә һәм уны 1979 йылда тамамлап сыға.
1984—1992 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының философия факультетында уҡытыусы, ә 1992 йылдан алып ошо уҡ уҡыу йортоноң иҡтисад факультеты деканы булып эшләй. Фәнни эштәренең төп йүнәлеше — социология, социаль психология, иҡтисад, философия, уҡыу-уҡытыу проблемаларын камиллаштырыу. Сөләймәнов Марат Ноғман улы 50-нән артыҡ хеҙмәт яҙып, нәшер иткән, шуларҙың өсәүһе- монография. 1996 йылдың 6 ғинуарында Өфө ҡалаһында вафат була.

# Сөләймәнов Марат Ноғман улы
## Хеҙмәттәре

* Профессионализация и проблемы совершенствования инженерной подготовки. Уфа, 1990.
* Человек и мир профессий. Свердловск, 1990.
* Советский город: проблемы социального развития. Уфа,1992.
* Рынок труда. Уфа, 1995.
# Ай-Надым

Ай-Надым — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Надым йылғаһының һул ярына тамағынан 507 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 73 км.

# Ай-Надым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300047316
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304731
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кесе Завязка

Кесе Завязка — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Завязка йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кесе Завязка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бузулук. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200412107000007668
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000766
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Соҡаҙыбаш ауыл Советы (Туймазы районы)

Соҡаҙыбаш ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Алексеевка ауылы.

# Соҡаҙыбаш ауыл Советы (Туймазы районы)
## Тарихы

Соҡаҙыбаш ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Туймазы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
«Административ үҙәктәрҙе күсереү һәм тораҡ пункттарҙы берләштереү, бөтөрөү, үҙгәртеү менән бәйле Башҡортостан Республикаһы административ-территориаль ҡоролоштағы үҙгәрештәр тураһындағы» 2006 йылдың 29 декабрендәге 404-з һанлы, ст. 1, п. 4 Закон белдерә:
   Туймазы районының Соҡаҙыбаш ауыл Советы административ үҙәген Соҡаҙыбаш ауылынан Алексеевка ауылына күсерергә.

# Соҡаҙыбаш ауыл Советы (Туймазы районы)
## Билдәле шәхестәре

* Хәлиуллин Айрат Насибулла улы (16 май 1934 йыл— 12 июль 2000 йыл) — «Востокнефтепроводстрой» тресы 3 -сө һанлы төҙөлөш идаралығының механизацияланған колонна бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1964).
# Гарвард университеты

Гарвард университеты ( (ингл. Harvard University, башҡ. Һарвард университеты) — АҠШ-та һәм донъяла иң танылған һәм алдынғы университет.Кембридж ҡалаһы (Бостон ҡала агломерацияһы составына инә), Массачусетс штатында урынлашҡан.
2010 йылғы торошо буйынса Гарвардта 2100-гә яҡын уҡытыусы эшләй, 6700 самаһы студент уҡый һәм 14500 дипломдан һуң белгес белем ала. . Нобель премияһының 75 лауреаты университет менән студент, уҡытыусы йәки хеҙмәткәр булараҡ бәйләнгәнГарвард университеты уҡыу йортон тамамлаусылар араһында миллиардерҙар һаны буйынса илдә беренсе, ә уның китапханаһы - Америка Ҡушма Штаттарында иң ҙур академия университеты һәм илдә күләме буйынса 3-сө урын биләй..
* Был юғары уҡыу йорттарының тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
* ↑ Harvard at a Glance (билдәһеҙ). Harvard University. Дата обращения: 28 ноябрь 2010. Архивировано 15 июль 2012 года. 2012 йыл 17 июль архивланған.
* ↑ Janhavi Kumar Sapra. Billionaire Universities, Forbes (11 август 2010). 31 август 2010 тикшерелгән.
* ↑ The Nation's Largest Libraries: A Listing By Volumes Held (ингл.). American Library Association. Дата обращения: 27 сентябрь 2012. Архивировано 26 октябрь 2012 года.
# Иман батыр

Иман (? — 1707) — 1704—1706 һәм 1707—1708 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе. Батыр.

# Иман батыр
## Биографияһы

Иман батыр сығышы менән Нуғай даруғаһы Табын улусы башҡорттарынан.
1704—1706 һәм 1707—1708 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары әүҙем ҡатнаша, етәкселерәнең береһе була.
1705 йылдың башында һайлап алынған башҡорттар менән бергә Өфөлә була, батша Пётр I указын үтәмәүҙә ғәйепләнеп, комиссар Александр Сергеев бойороғо буйынса тән язаһына тарттырыла. 1705 йылдың яҙынан 300‑ҙән ашыу кешенән торған баш күтәреүселәр отряды башында Нуғай даруғаһында Тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы янында һуғыша. Шереметев ихтилалсыларҙың талаптары буйынса һөйләшеүҙәр алып барырға тәҡдим иткәс, башҡорттарҙың күп өлөшө, шул иҫәптән Дөмәй Ишкәев быға риза була, әммә Иман батыр етәкселегендәге аш күтәреүселәр көрәште дауам итергә ҡарар итә.
1707 йылдың октябрь аҙағында Тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы янында Йөрәктау тарлауығында Күсем Түләкәев һәм Алдар Иҫәкәев етәкселегендәге баш күтәреүселәр составында П. Хохлов етәкселегендәге 1300 кешенән һәм 5 пушканан торған хөкүмәт ғәскәрҙәрен тар-мар итеүҙә ҡатнаша. Артабан баш күтәреүселәр Өфөнән Тоҙ ҡайнатыу ҡаласығына йүнәлгән С. Аристов командалығындағы драгун һәм И. Рыдарь командалығындағы һалдат полктары менән һуғыша, бигерәк тә Горный ауылы тирәһендә ҡаты алыш була. Был алыштар барышында Иман батыр һәләк була.
# Кулган

Кулган — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кидат йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Кулган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200024855
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202485
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Покровка-Озерки

Покровка-Озерки (рус. Покровка-Озерки) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 20 кеше. Почта индексы — ?, ОКАТО коды — ?.

# Покровка-Озерки
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 29 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Түрешле): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 29 км
# Лира (йондоҙлоҡ)

Лира (йондоҙлоҡ) (лат. Lyra) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — Вега, яҡтылығы 0,03 була. Майҙаны буйынса урыны — 52.
# Әбүбәкеров Әхмәт Мәхмүт улы

Әбүбәкеров Әхмәт Мәхмүт улы (1908—1944) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 313-сө (62-се гвардия) кавалерия полкында зенит ҡоролмаһы пулемётсыһы (номеры — ппс 1927 ч 771). Ҡыҙылармеец.

# Әбүбәкеров Әхмәт Мәхмүт улы
## Биографияһы

Әхмәт Мәхмүт улы Әбүбәкеров 1908 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Татлыбай ауыл биләмәһе) Йәнйегет ауылында тыуған.
1942 йылдың 12 октябрендә Баймаҡ район хәрби комиссариаты Әхмәт Әбүбәкеровты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.
Ҡыҙылармеец Әбүбәкеров Әхмәт 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 313-сө (62-се гвардия) кавалерия полкында зенит ҡоролмаһы пулемётсыһы (номеры ппс 1927 ч 771) булып хеҙмәт итә.
Төрлө мәғлүмәт буйынса, 1944 йылдың февралендә әллә мартында һәләк була (хәбәрһеҙ юғала).

# Әбүбәкеров Әхмәт Мәхмүт улы
## Хәтер

Әбүбәкеров Әхмәт Мәхмүт улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Баймаҡ районы Йәнйегет ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Ҡарағас (Ишембай районы)

Ҡарағас — Башҡортостандың Ишембай районындағы тау. Райондың көнсығышында,Бөрйән районы сигендә, Ҡарағайтуғай һәм Һаралы (Оло Шешәнәк ҡушылдығы) йылғалары араһында ята. Иң бейек түбәһе — 612 м. Тау биттәре һөҙәк. Тау тоҡомо кварциттар, рифей ҡомташтарынан тора.
Тау итәгендә халыҡ бесән саба, малын көтә. Тауҙан көньяҡтараҡ Иҫкейорт менән Биктәр тауы ята. Көнсығышта төньяҡтан көньяҡҡа табан Алатау һырты һуҙылған. Тауҙа һәм уның тирә яғында һоро урман тупрағында ҡарағай ҡатыш ҡайын урмандары үҫә.
Атамаһы «ҡарағас» — ылыҫлы ағас исеменән алынған (рус.лиственница). Юрматы диалектында ул «нарат» тип атала.
# Нарыш (йылға)

Нарыш — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Силасова йылғаһының уң ярына тамағынан 1,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Нарыш (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100026084
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102608
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сэр-Яха (Тиутей-Яха ҡушылдығы)

Сэр-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тиутей-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Сэр-Яха (Тиутей-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040719
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304071
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Йәнгиров

Йәнгиров — фамилия.
* Йәнгиров Азат Вәзир улы (1977) — ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп эшмәкәре. Иҡтисад фәндәре докторы (2007).
* Йәнгиров Йомаҙил Йәнгир улы (1922 — ?) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Йәнгиров Мәрүән Йәнгир улы (1908—1992) — башҡорт совет партия, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Тарих фәндәре кандидаты (1951).
# Данияла ислам

Данияла ислам (дан. Islam i DanmarkIslam i Danmark) — Дания территорияһында ислам дине — күп һанлы диндәрҙең береһе. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, Дания халҡының (5 мең 771 кеше) 5,40%-ы (313 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2002). Ислам — Данияның рәсми танылған диндәренән береһе, тарафдарҙары һаны буйынса, лютерандар диненән һуң, икенсе урындағы дин. Дания мосолмандарының күпселеге — сөнниҙәр, шулай уҡ шиғыйҙар, әхмәдилеләр бар.
АҠШ дәүләт департаменты мәғлүмәттәре буйынса, Дания халҡының 3,7 % -ы мосолмандар. Башҡа сығанаҡтар, шул иҫәптән Дания сит ил эштәре министрлығы ла, башҡа һандар килтерә.
Би-Би-Си мәғлүмәттәре буйынса, Данияла 270 мең самаһы мосолман йәшәй. 1970-се йылдарҙа Төркиә, Пакистан, Марокко һәм элекке Югославия халҡы эш эҙләп Данияға килә. 1980-се һәм 90-сы йылдарҙа мосолмандарҙың күпселеге-Иран, Ираҡ, Сомали һәм Босния ҡасаҡтары була.
Дания мосолмандары араһында этник даниялылар төркөмдәре лә бар. Эксперттар баһалауынса Данияла 2 800 самаһы исламды яңы ҡабул иткән мосолман йәшәй һәм йыл һайын был һан яҡынса 70 кешегә арта. Сағыштырыу өсөн, 2000 һәм 2004 йылдар араһында 300-ҙән ашыу даниялы исламдан христианлыҡҡа күскән.

# Данияла ислам
## Тарихы

2005 йылға ҡарата Данияла 19 төрлө мосолман дини ойошмаһы теркәлгән. 1980-се һәм 1990-сы йылдарҙа, һыйыныу урыны эҙләп, Данияға бик күп мосолмандар килә. Улар башлыса Ирандан, Ираҡтан килгәндәр, Фәләстин, Сомали һәм Босния сығышлы. Дания мосолмандарының дөйөм һанынан яҡынса 40 процентын мосолман илдәренән килгән ҡасаҡтар тәшкил итә.

# Данияла ислам
## Мәҙрәсәләр

Беренсе мосолман мәктәбе 1978 йылда Хельсингерҙа төҙөлгән. Бөгөнгө көндә Данияла 20-гә яҡын мәҙрәсә эшләй, уларҙың күпселеге ҙур ҡалаларҙа урынлашҡан. 1980-се йылдарҙа урду, төрөк, ғәрәп һәм башҡа телдәрҙә һөйләшеүселәр өсөн мәктәптәр төҙөлә. 1990-сы йылдарҙа Сомали, Фәләстин һәм Ираҡ балалары өсөн мәктәптәр төҙөлә. Иң ҙур мәктәп Нёрреброла — 410-ға яҡын студент уҡый.

# Данияла ислам
## Карикатура ғауғаһы

2005 Йылда Данияла «карикатура ғауғаһы» сыға. Jyllands-Posten гәзите Мөхәммәт Пәйғәмбәргә 12 карикатура баҫтырып сығара . Карикатуралар баҫылыуы Дания халҡы араһында ғына түгел, унан ситтә лә ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. Jyllands-Posten гәзите белдереүенсә, баҫылған һүрәттәр ғәмәлдә һүҙ азатлығы практикаһын ғына күрһәтә. Ун бер ислам дәүләтенең сит ил эштәре министрлыҡтары Дания хөкүмәтенән баҫылып сыҡҡан карикатуралар өсөн ғәфү үтенеүҙе талап итә. Дипломатик протестар артынса Дания тауарҙарына бойкот иғлан ителә.
# Ибрай ауыл Советы (Ҡыйғы районы)

Ибрай ауыл советы — Башҡортостандың Ҡыйғы районындағы муниципаль берәмек .
Административ үҙәге — Ибрай.ауылы

# Ибрай ауыл Советы (Ҡыйғы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһе.статусына эйә.
# Шәрипов

Шәрипов — фамилия.
* Шәрипов Илгиз Ҡадир улы (1960) — Рәсәй эшҡыуары һәм сәйәси эшмәкәре.
* Шәрипов Миҙхәт Вилдан улы (8.07.1948) — журналист, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Шәрипов Рамаҙан Шәрип улы (1892—1937) — хәрби эшмәкәр. 1-се Башҡорт кавалерия полкы командиры.
* Шәрипов Ришат Муса улы (1933—2004) — электромонтажсы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1977)
* Шәрипов Сабир Нәғим улы (1948) — башҡорт яҙыусыһы, журналист һәм тәржемәсе.
* Шәрипов Тәлғәт Муса улы (1928—2013) — үҙешмәкәр композитор, популяр йырҙар авторы.
* Шәрипов Фәнил Йәмғетдин улы (1947) — башҡорт яҙыусыһы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре.
* Шәрипов Әхсән Шәрифғәли улы (1927—2004) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981).
* Шәрипова Гөлсәсәк Тәбрис ҡыҙы (1958) — театр актёры, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2008)
* Шәрипова Зәйтүнә Яхъя ҡыҙы (1948) — башҡорт әҙәбиәт белгесе, балалар яҙыусыһы.
# Агафониха (Немыд ҡушылдығы)

Агафониха — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Немыд йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Агафониха (Немыд ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100006239
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100623
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Ағиҙел (Шарженга ҡушылдығы)

Оло Ағиҙел (Ағиҙел) — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шарженг йылғаһының уң ярына тамағынан 143 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Оло Ағиҙел (Шарженга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000010460
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001046
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0