yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кесе Юшатыр

Кесе Юшатыр — Рәсәй Федерацияһындағы йылға, Ырымбур өлкәһе һәм Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға тамағы Оло Юшатыр йылғаһының һул ярынан 45 км өҫтәрәк урынлашҡан. Кесе Юшатыр йылғаһы Оло Юшатыр йылғаһына ҡоя. Ҡушылдығы Яман Юшатыр йылғаһы. Йылғаның оҙонлоғо 46 км.

# Кесе Юшатыр
## Атамаһы

Йылға атамаһының килеп сығышы башҡорт һүҙе юша — «яшма», «яшмалы» һәм боронғо төрки һүҙе тура — «нығытыу», «ҡәлғә» һүҙенә ҡайтып ҡала

# Кесе Юшатыр
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестеры мәғлүмәттәре буйынса Яйыҡ һыу бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы ҡойған урындан алып йылға тамағына тиклем Һаҡмар. Бәләкәй бассейны (йылға эске бассейны) юҡ. Йылға бассейны Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы әҙерләгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы районының геомәғлүмәт системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
— Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000712112200006886
— Кодтар буйынса гидрологик өйрәнеү (гө) — 112200688
— Бассейн коды — 12.01.00.007
— ГӨ буйынса том номеры — 12
— ГӨ буйынса сығарылышы — 2
# Маркобрунова Анна Васильевна

Маркобрунова Анна Васильевна (31 июль 1927 йыл — 6 май 1992 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы хеҙмәткәре, малсы. 1961—1981 йылдараҙа Псков өлкәһенең Локня районы «Коммунар» колхозы һауынсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973).

# Маркобрунова Анна Васильевна
## Биографияһы

1927 йылда Ленинград өлкәһенең (хәҙерге Псков өлкәһе) Локня районы Большой Бор ауылыда тыуған.
Тулы булмаған урта белемле. 1948 йылда тергеҙеүсе поезда, һуңынан «Коммунар» колхозында баҫыусы булып эшләй башлай, ә һуңғараҡ, 1960 йылдың ғинуарынан, һауынсы булып эшләй.
Эшләй башлауыныү тәүге йылында уҡ һәр беркетелгән һыйырҙан уртаса 2800 килограмм һөт һауа. Һауым йылдан-йыл үҫә. 1970 йылда 3420 килограмм, 1971 йылда — 3845 килограмм һөт һауа. Мәскәүҙә СССР халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнашып тора. 1972 йылда уртаса һәр һыйырҙан һөт һауыу буйынса дүрт мең сиген үтеп китә. 1973 йылда һөт һауыу буйынса рекордлы максимумға етә — 4185 килограмм.
СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән 1973 йылдың 6 сентябрендә Бөтә Союз социалистик ярышта өлгәшкән ҙур уңыштары, 1972—1973 йылдарҙағы ҡышҡы осорға малсылыҡ продукцияһы етештереү һәм әҙерләүҙа арттырыу буйынса ҡабул иткән йөкләмәләрен үтәүҙә күрһәткән фиҙакәрлеге өсөн Маркобрунова Анна Васильевнаға Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырылып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
КПСС-тың XXV съезы делегаты (1976).
1981 йылдан хаҡлы ялда.
Ғүмеренең һуңғы йылдарында Иваньково ауылында йәшәй. 1992 йылдың 6 майында вафат була. Ауыл зыяратында ерләнә.

# Маркобрунова Анна Васильевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы(06.09.1973)
* Ленин ордены (06.09.1973)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (08.04.1971)
* «Владимир Ильич Ленин тыуыуына 100 йыл хөрмәтенә» миҙалы(1970)
* башҡа миҙалдар.
# Марковка (Стәрлетамаҡ районы)

Марковка (рус. Марковский) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 2 кеше. Почта индексы — 453152, ОКАТО коды — 80249868004.

# Марковка (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 33 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Подлесный): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 33 км
# Малина (Ратыня ҡушылдығы)

Малина — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ратыня йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Малина (Ратыня ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006139
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000613
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Салауатова Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы

Салауатова Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы (2 февраль 1951 йыл, БАССР, Бөрйән районы, Иҫке Собханғол ауылы) — мәғариф хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2009).

# Салауатова Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы
## Биографияһы

Салауатова (Мырҙағолова) Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы 1951 йылдың 2 февралендә Башҡортостан АССР-ының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуа.
1966 йылда Иҫке Собханғол урта мәктәбен уңышлы тамамлағандан һуң Бөрө дәүләт педагогия институтының химия һәм биология факультетына уҡырға инә. Йәш белгес Байғаҙы, Байназар, Иҫке Собханғол һәм Ғәҙелгәрәй мәктәптәрендә химия һәм биология уҡытыусыһы, директор урынбаҫары булып эшләй.
1998 йылдан алып 2005 йылға тиклем Иҫке Собханғол урта мәктәбе директоры , 2005—2010 йылдарҙа Иҫке Собханғол ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы эшен башҡара.
Төп эшенән тыш Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша. 2018—2022 йылдарҙа райондың ветерандар советы председателе булып эшләй.
2010 йылдан алып Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы район ҡатын-ҡыҙҙар советын етәкләй. Был өлкәлә «граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм азатлыҡтарын тәьмин итеүгә тос өлөш индергәне һәм әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге өсөн» 2022 йылда Салауатова Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Почёт грамотаһы менән бүләкләнә

# Салауатова Рәмилә Фәхретдин ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

«Йыл директоры 2004», «Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы» (2004), «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы» (2009), «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы муниципаль хеҙмәткәре» исемдәренә лайыҡ. Әлеге ваҡытта район ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе, муниципаль район хакимиәте комиссияһының яуаплы секретары булып тора.
2021 йылда Өфөлә үткән «Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе» бөтә Рәсәй конкурсында Рәмилә Фәхретлин ҡыҙы Салауатова башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары хәрәкәтенең билдәле активисы Рабиға Кушаева исемендәге «Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе» миҙалы менән бүләкләнә.
«Халыҡ традициялары нигеҙендә ауыл уҡыусыларын экологик тәрбиәләү», «Башҡорт халыҡ йолалары нигеҙендә малайҙар тәрбиәләү» һәм «Уҡыусыларҙың эстетик мәҙәниәтен тәрбиәләүҙең педагогик шарттары» китаптары авторы. Иҫке Собханғол ауылында йәшәй.
# Назар (мәғәнәләр)

Назар — ир-ат исеме. Топоним булараҡ та тарлаған.
* Назар — башҡорт ир-ат исеме.
* Назар (Ейәнсура районы) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.
* Назар (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы бөткән ауыл.
# Көрәкморон

Көрәкморон (урыҫ. Колпица, лат. Platalea leucorodia) - күпселектә йылы илдәрҙәге һаҙлыҡтарҙа йәшәй, ағас баштарына оялай торған оҙон суҡышлы, эре һылыу ҡоштар; Европаның һәм Азияның урта һәм көньяҡ һыҙатында йәшәй торған ҡош.

# Көрәкморон
## Ҡылыҡһырлама

Ҡаҙ ҙурлығындағы ҡош. Дөйөм төҫө аҡ, башындағы оҙон ҡауырһындары һарғылт, аяҡтары ҡара. Оҙон ҡара суҡышының осо көрәк кеүек киңәйгән һәм һары төҫтә.

# Көрәкморон
## Тауышы

Өнһөҙ ҡош, тик ояһы эргәһендә генә мығырлауға оҡшаған тауыш сығара.

# Көрәкморон
## Йәшәү рәүеше

Ялан һәм далаларҙағы ҙур күл һәм йылға буйҙарында йәшәй. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Аҙығын һыуҙан киң суҡышы менән һөҙөп тота; һыу бөжәктәре, ваҡ балыҡ, тәлмәрйен, сумесбаш, ҡусҡарҙар менән туҡлана. Ояһын ҡамыштарҙа, ҡыуаҡтарҙа, һирәкләп ағас баштарында яһай. Ҡыҙғылт һипкелдәр менән сыбарланған 3—4 бөртөк аҡ йомортҡаһы була.

# Көрәкморон
## Һүрәттәр

* ‎ Көрәкморон Ҡазағстан иҫтәлекле тәңкәләрендә « Ҡазағстандың ҡыҙыл китабы» серияһында
# Булат (Сөйәрмәт ҡушылдығы)

Булат — Рәсәйҙәге йылға. Ырымбур өлкәһенең Абдулла районы биләмәләрендә аға. Йылға Сөйәрмәт йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Булат (Сөйәрмәт ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100027735
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102773
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Трахтенберг Орест Владимирович

Трахтенберг Орест Владимирович (18 август (30 август) 1889 — 23 май 1959) — совет ғалимы, диалектик һәм тарихи материализм, урта быуаттар, Яңы дәүер һәм яңы ваҡыт философияһы тарихы, рус философияһы тарихы өлкәһендә белгес. Философия фәндәре докторы, профессор.

# Трахтенберг Орест Владимирович
## Биографияһы

Орест Владимирович Трахтенберг Петроград университетын хоҡуҡ философияһы һөнәре буйынса тамамлай.1921 йылдан Мәскәүҙә эшләй, Н.К. Крупская исемендәге коммунистик тәрбиә академияһында һәм башҡа юғары уҡыу йорттарында уҡыта. «Тарихи материализм буйынса уҡытыусы менән әңгәмә» һәм «Диалектик материализм буйынса уҡытыусы менән әңгәмә» (1925) методик әсбаптары авторы, урта мәктәптәр өсөн тарих буйынса тәүге совет дәреслектәрен төҙөүҙә ҡатнаша. 1939 йылдан — СССР ФА философия институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре (1946—1949 йылдарҙа— философия тарихы секторы мөдире). МДУ философия факультетының сит ил философияһы тарихы кафедраһы профессоры (1943–1959). 1941 йылда урта быуат Көнбайыш Европа философияһы тарихы буйынса диссертация яҡлай. 1943 йылда философия фәндәре өлкәһендә өс томлыҡ «Философия тарихы» ғилми хеҙмәте өсөн беренсе дәрәжә Сталин премияһына лайыҡ була (авторҙаштар менән; феодаль йәмғиәт философияһы бүлеге, Яңы дәүер, Конте, Милле тураһында бүлектәр һ. б. авторы). Премия Оборона фондына тапшырыла.Өфөлә эвакуацияла була, 1943—1945 йылдарҙа К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтында уҡыта (1944 йылдарҙа —марксизм-ленинизм кафедраһы мөдире ).1945 йылда Мәскәүгә ҡайта, Мәскәү дәүләт университетында һәм СССР Фәндәр академияһының философия институтында эшен дауам итә. 1947 йылда РСФСР педагогия фәндәре академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы итеп һайлана. 1952 йылдан КПСС ағзаһы

# Трахтенберг Орест Владимирович
## Төп хеҙмәттәре

* «Очерки по истории западноевропейской средневековой философии» (1957)
* «Очерки по истории философии и социологии Англии XIX в.» (1959)
* «Развитие материализма и его борьба против идеализма в период первых буржуазных революций (конец XVI – начало XVIII вв.). Лекции» (1956)
# Штёссен

Штёссен (нем. Stößen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 961 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,29 км². Диңгеҙ кимәленән 245 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6667 һәм автомобиль коды — BLK.
# Нелли Чобану

Не́лли Чоба́ну (молд. Nelly Ciobanu), тулы исеме Неля Чобану-Мэрджиняну (молд. Nelea Ciobanu-Mărgineanu) (28 октябрь 1974 йыл; Молдавия, Кантемир районы, Кания ауылы) — молдаван йырсыһы. Молдова Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2001).

# Нелли Чобану
## Биографияһы

Нелли Чобану Тирасполь музыка колледжын тамамлай. 1993 йылда үҙенең ағаһы менән бергә «Master Dinamit» дуэтында тәү башлап сығыш яһай. 1994 йылда «Иртәнге йондоҙ» конкурсында профессиональ сәхнәләге беренсе сығышы 19 йәшлек ҡыҙ өсөн еңеү менән тамамлана — фестивалдең беренсе урыны. 1996 йылда Молдовала «Maluri de Prut» конкурсындағы сығышы илдең иң яҡшы йәш эстрада йырсыһы статусын нығытты. 1997 йылда «Mamaia 97» конкурсында Нелли өсөнсө премияны ала, ә уның менән бергә Румынияла үҙенең музыкаль һәм артислыҡ таланты менән танылыу яулай. 1998 йылдағы «Бер диңгеҙ дуҫтар» конкурсынан һуң, өсөнсө урын яулаусы Нелли Чобану тауышы Ялтаның бөтә Ҡара диңгеҙ яры буйында яңғырай. 1999 йылда «Voice of Asia» фестивалендә Нелли икенсе урынды яулай. Шул уҡ йылда «Vladimir Ivasiuk» фестивалендә беренсе премияны ала һәм Украина тамашасыһында абруй ҡаҙана. 2000 йылда Белоруссияла абруйлы «Славян баҙары» конкурсында Нелли шау-шыулы уңышҡа өлгәшә һәм фестивалдең беренсе премияһын ала. 2002 йылда «Апрель яҙы» (Төньяҡ Корея) фестиваленең алтын призын ала. 2003 йылда Юрмалала «New wave» фестивалендә Нелли Чобану икенсе урынды яуйлай. Был фестиваль ваҡытында Нелли Чобану иң күп һандағы маҡтау баһаламаһына лайыҡ була. Шул уҡ 2003 йылда «Клавдия Шульженко» конкурсында гран-при яулай. Нелли Чобану көнбайыш һәм Рәсәй эстрада йондоҙҙары менән бер сәхнәлә сығыш яһай, уның концерттары бер нисә йыл алға бүлеп яҙып ҡуйылған һәм Көнсығыш һәм Көнбайыш Европа илдәрендә, Ҡытайҙа, Кореяла үтә. Һуңғы бер нисә йылда йырсы 4 альбом сығарҙы, бишенсе альбомды сығарырға әҙерләнә. Һуңғы альбомына Евровидение 2009 өсөн әҙерләнгән «Hora din Moldova» (Вячеслав Данилюк музыкаһы, Андрей Гаджиу һәм Нелли Чобану һүҙҙәре) йыры инә. Хәҙерге ваҡытта Нелли Чобану Молдовала иң абруйлы эстрада йырсыһы булып тора. Ул — һәр йылғы VIP премияһын алты тапҡыр яулаусы. 2007 йылдан алып телевидениелә Молдовала иң популяр музыкаль программаларҙың береһе «Vedete la bis» («Звезды на Бис») тапшырыуын алып бара.

# Нелли Чобану
## Нелли Чобану «Евровидение 2009»-ҙа

2006 йылда Нелли Чобану әсәй була (Мирелла-Кристиана ҡыҙы тыуа), һәм үҙенең «Евровидение 2009»-ҙағы сығышын яратҡан ҡыҙына арнай. 2009 йылдың май айында Нелли Мәскәүҙә «Евровидение» конкурсында Молдова исеменән сығыш яһай, финалға сыға һәм һөҙөмтәлә 14-се урын ала.
# 1711 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1711 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1711 MDCCXI |
| Юлиан стилендә | 1710—1711 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2463—2464 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7219—7220 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5471—5472 ה'תע"א — ה'תע"ב |
| Мосолман календары | 1123—1124 |
| Боронғо әрмән календары | 1160 ԹՎ ՌՃԿ |
| Ҡытай календары | 4407—4408 庚寅—辛卯 белый тигр — белый заяц |
| Эфиопа календары | 1703—1704 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1767—1768 |
| - Шака самват | 1633—1634 |
| - Кали-юга | 4812—4813 |
| Иран календары | 1089—1090 |
1711 йыл — кесаҙна көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Бартенев Евгений Константинович

Бартенев Евгений Константинович (9 ғинуар 1944 йыл — 26 май 2008 йыл) — партия һәм дәүләт органдары хеҙмәткәре. 1991—1992 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Салауат ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе, 1992—1997 йылдарҙа — Салауат ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Вәкилдәр палатаһы депутаты.

# Бартенев Евгений Константинович
## Биографияһы

Евгений Константинович Бартенев 1944 йылдың 9 ғинуарында тыуған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1964 йылда Куйбышев ҡалаһында башлай. Был 1964—1967 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә. Запасҡа сыҡҡандан һуң, Салауат нефть химияһы комбинатының 34-се цехында аппаратсы булып эшләй. 1969—1975 йылдарҙа Өфө нефть институтының Салауат ҡалаһындағы филиалында уҡый.
КПСС ағзаһы. 1976—1991 йылдарҙа КПСС-тың Салауат ҡала комитеты инструкторы, бүлек мөдире, секретары булып эшләй. 1991—1992 йылдарҙа — халыҡ депутаттарының Салауат ҡалаһы советы башҡарма комитеты рәйесе, 1992—1997 йылдарҙа — Салауат ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы була.
Евгений Константинович Бартенев Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы‑Ҡоролтайҙың Вәкилдәр палатаһы депутаты булып һайлана..
Өйләнгән була. Ҡыҙы бар.
Салауат ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы вазифаһынан бушатылғас, «Салауатгаз» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәксеһе булып эшләй.
2008 йылдың 26 майында Салауат ҡалаһында вафат була.

# Бартенев Евгений Константинович
## Хакимиәт башлығы вазифаһындағы эшмәкәрлеге

Евгений Константинович Бартенев Салауат ҡалаһы хакимиәте булып эшләгәндә торлаҡ төҙөлөшө дауам итә.
# Кэрэт-Кикя

Кэрэт-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Поколька йылғаһының уң ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кэрэт-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300064478
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306447
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡарсығалар

Ҡарсығалар (лат. Accipiter) — ҡарсығалар (Ястребиные - Accipitridae) йыртҡыс ҡоштар төрөнә ҡараған ҡоштар ғаиләһе. Был ҡупшы ҡоштарҙың ҡанаттары ҡыҫҡа һәм киң, ҡойроҡтары оҙон. Осло тырнаҡлы аяҡтары оҙон, улар һунар итеү өсөн ҡулайлашҡан. Төҫтәре буй һыҙатлы, түштәренең аҫ яғы көлһыу. Ата ҡоштар инә ҡоштарға ҡарағанда эрерәк.
Ҡарсығалар үҙ ҡорбандарын һауанан күҙәтеп тороп ауларға ярата. Бейектән үк күреп ҡалып, таштай шыҡыйып ҡорбанына атыла һәм тиҙ генә осло тырнаҡтары менән эләктереп ала. Күбеһенсә ваҡ ҡоштар һәм имеҙеүселәрҙе аулай.
Ҡарсығалар киң таралған. Айырыуса урман һәм ҡыуаҡлыҡтар массивтарында йәшәйҙәр.
# Парса (мәғәнәләр)

Парса һүҙенең бер нисә төшөнсәһе бар.
* Парса — алтын, көмөш ҡушып һуғылған ебәк туҡыма. Биҙәкле парса. Тауарҙағы эре биҙәк. Парсалы шәл.
* Парса — киҫәк, өлөш. Парса-парса булып бүлгеләнеү.
* Парса — бәләкәй теҙмә йәки сәсмә әҫәр.
# Ҡуян кәбеҫтәһе

?Ҡуян кәбеҫтәһе :
Сәскә атыусы үҫемлектең дөйөм күренеше . Швеция :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Үҫемлектәр |
| Бүлексә: | Ябыҡ орлоҡлолар |
| Класс: | Ике өлөшлөләр |
| Ғаилә: | Ҡантибәр һымаҡтар |
| Ырыу: | Очиток |
| Төр: | Ҡуян кәбеҫтәһе |
Латинса исеме :
Sedum acre L. :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 24105 NCBI 23028 |
Ҡуян кәбеҫтәһе, нумия (рус. Очи́ток е́дкий, лат. Sédum ácre) —ҡантибәр һымаҡтар (Crassulaceae) ғаиләһенән бер йыллыҡ үлән үҫемлек, бейеклеге 5-15 см. Май-август айҙарында һары сәскә ата, август-сетябрҙә емеше өлгөрә.

# Ҡуян кәбеҫтәһе
## Таралыуы

Ҡуян кәбеҫтәһе ҡарағай урманында, ҡоро һәм ҡомло тау биттәрендә үҫергә ярата. Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда киң таралған.
* К. А. М. Линдман, «Bilder ur Nordens Flora», 1917—1926 китабынан ботаник иллюстрация
# Куафо

Куафо — Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Вторая йылғаһының уң ярына тамағынан 0,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Куафо
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Варнавинск гидроузеле һыу объекттары. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001912108100005921
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100592
* Бассейн коды — 06.02.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бикҡолов Шамил Рәғиб улы

Шамил Рәғиб улы Бикҡолов - 1946 йылдың 25 июнендә Өфө ҡалаһында тыуған. Юғары белемле, Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Тарих преподавателе. Башҡортостан Республикаһының «Өфө полиграфкомбинаты» Дәүләт унитар предприятиеһы директоры

# Бикҡолов Шамил Рәғиб улы
## Тормош һәм хеҙмәт юлы

Бикҡолов Шамил Рәғиб улы 1946 йылыдың 25 июнендә Өфө ҡалаһында тыуған. 1963 йылда 40-сы п/яла токарь булып хеҙмәт юлын башлаған.
1965-1968 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт иткән.
1968–1969 йй. - Өфө приборҙар төҙөү заводында регулировщик булып эшләгән.
1969–1970 йй. – Башҡорт дәүләт университетында лаборант.
1970–1972 йй. – Өфө ҡалаһы Совер районы мәктәптәре буйынса ВЛКСМ комсоргы.
1972–1976 йй. - Өфө ҡалаһының 117-се, 47-се мәктәптәрендә тарих уҡытыусыһы, кластан тыш тәрбиә эштәрен ойоштороусы булып эшләгән.
1976-1980 йй. – инструктор, Өфө ҡалаһы КПСС-тың Орджоникидзе район комитетында политпросвещение кабинеты мөдире.
1980–1986 йй. – инструктор, КПСС-тың Өфө ҡала комитетының бүлек мөдире урнбаҫары.
1986–1988 йй. – КПСС-тың Өфө ҡалаһы Совет районы секретары.
1988-1991 йй. – КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетында бүлек мөдире урынбаҫары, артабан мәғлүмәти үҙәк етәксеһе, консультант.
1991-1993 йй. – «Суперкитап», «Экспресс» предприятиелары директоры.
1993-1996 йй. – Башҡортостан Республикаһы матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығында министр ярҙамсыһы.
1996 йылдан хәҙерге көнгә тиклем – Башҡортостан Республикаһының «Өфө полиграфкомбинаты» Дәүләт унитар предприятиеһы директоры.
Өйләнгән, ғаиләһендә ике ул тәрбиәләп үҫтергәндәр.

# Бикҡолов Шамил Рәғиб улы
## Публицистика һәм полиграфия эшендә ҡаҙаныштары

“Слава Родины” Карпат буйы хәрби округының округ армия гәзитендә мәҡәләләр баҫа башлай, авиация полкының хәрби хәбәрселәр посы ағзаһы була.
1989—1991 йылдарҙа «Блокнот агитатора» журналының баш редакторы, 1991 йылда шәхси типографиялар директоры, 1994 йылдан Башҡортостан Республикаһы матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығы хеҙмәткәре, министр ярҙамсыһы, 1996—2015 йылдарҙа «Өфө полиграфкомбинаты» Дәүләт унитар предприятиеһы директоры. Бикҡолов Шамил Рәғиб улы етәкселегендә китап етештереүҙе Германияла, Японияла, Чехияла эшләнгән заманса полиграфик ҡоролмалар менән ҡоралландырыу тормошҡа ашырылған.

# Бикҡолов Шамил Рәғиб улы
## Наградалары һәм маҡтаулы исемдәре

* Башҡортостан Республикаһы матбуғат һәм киң мәғлүмәт сараларының атҡаҙанған эшмәкәре (2003).
* Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы IV саҡырылыш депутаты.
* Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайының урындағы үҙидаралыҡ һәм йәмәғәт берләшмәләре Комитеты Ағзаһы.
* Өфө ҡалаһы Киров һәм Совет район советтары депутаты.
* Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы (2012),
* Рәсәй Федерацияһы матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығы һәм Рәсәй мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре профсоюзы Почёт грамоталары,
* Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы Почёт грамоталары,
* Башҡортостан Республикаһы матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығы Почёт грамоталары.
# Ишемьярова, Лилия Равиловна

Ишемьярова Лилия Равиловна (19 июль 1976 год) — певица, солистка Башкирской филармонии имени Хусаина Ахметова, лауреат международных и республиканских конкурсов, Заслуженная артистка Республики Башкортостан (2000).

# Ишемьярова, Лилия Равиловна
## Биография

Лилия Равиловна Ишемьярова родилась 19 июля 1976 года в деревне Идельбаково Зианчуринского района Башкирской АССР. В 1990 году, закончив 9-й класс, продолжила учёбу в Уфимском училище искусств, в 1993 году она закончила вокальное отделение. В 1993 году была принята в качестве артиста-вокалиста в Сибайскую государственную филармонию. С 1998 года Лилия студентка Уфимского института искусств. Закончила учёбу в 2002 году. В 2000 году ей присвоено звание «Заслуженного артиста Республики Башкортостан». В 2002 году приглашена на работу в Башкирскую государственную филармонию и с этим коллективом ездила на различные гастроли, участвовала в конкурсах, вела активную деятельность.

# Ишемьярова, Лилия Равиловна
## Почётные звания и другие награды

* Заслуженный артист Республики Башкортостан (2000)
* Нагрудный знак «За участие во Всесоюзной переписи населения 2002» (2003)
* Нагрудный знак «За участие во Всесоюзной переписи населения» (2006)

# Ишемьярова, Лилия Равиловна
## Почётные звания и другие награды
### Победы в сольных конкурсах

* Дипломант республиканского конкурса «Весенние мелодии» (1992)
* Лауреат 3-й премии республиканского конкурса «Мелодии Ирендек» (1996)
* Лауреат 1-й премии Международного конкурса тюркской молодёжи «Мелодия Урала» (1998)
* Дипломант Международного конкурса оркестров и ансамблей народных инструментов «Европа-Азия» (2007).

# Ишемьярова, Лилия Равиловна
## Видеозаписи

* YouTube сайтында Видео Три егета
* YouTube сайтында Видео Индийские песни
* YouTube сайтында Видео Enta El Hayat (Muriam cover)
* YouTube сайтында Видео Селестин и Лилия Ишемьярова — Helele (2012)
* YouTube сайтында Видео Скучай по мне
* YouTube сайтында Видео Зианчура моя
* YouTube сайтында Видео Лилия Ишемьярова и Захир Исансурин — Милый мой (Куз нурым)
* YouTube сайтында Видео Сольный концерт «Зимнее диво»
* YouTube сайтында Видео Лилия Ишемьярова и Тимур Рамазанов в конкурсе «Башкорт йыры 2015»
* YouTube сайтында Видео Уходи