yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Оригами

Орига́ми (япон. 折り紙, «бөкләнгән ҡағыҙ») — япон ҡағыҙ менән эшләй торған биҙәнеү-ҡулланма сәнғәте. Был сәнғәтә бик күп алымдар ҡулланып төрлө объекттар эшләргә мөмкин. Объекттар бөкләгәндән һуң формаһын һаҡлай торған махсус ҡығыҙҙан эшләнә. Һүҙлектәр, телешоуҙар оригами ҡағыҙҙан эшләнгән торналар, кәмәлер, самолеттар тип кенә аңлата, әммә ҡағыҙ бөкләүҙең яңы технологиялары яңы моделдәрҙе һәм хайуандарҙы һәм эшләргә мөмкинлек бирҙе.
Иң тәүҙә япондар оригамины бер бит ҡағыҙҙан эшләгәндәр. Һуңыраҡ модулле оригами эшләргә өйрәнәләр. Бының өсөн төрлө киҫәктәрҙән айылым модулдәр әҙерләнә, һуңынан бер ҙур модулгә йыйыла. Шулай уҡ, оригаминан төрлө математик формалар эшләргә мөмкин.

# Оригами
## Тарихы

Барлыҡҡа килеү осоро билдәһеҙ. Ҡағыҙ төрөү сәнғәте Ҡытайҙа I быуат — II быуатта барлыҡҡа килгән. Япониға VI быуатта ғына барып еткән. Беренсе моделдәр бик ябай булған, улар эшләгән әйбергә яҡынса ғына оҡшаған булған. Ҡағыҙ бөкләп эшләгән нәмәләрен кешеләр башҡа кешеләргә уңыш килтерә торған символ итеп бирер булған. Мәҫәлән, синто самурайҙары яңы өйләнешеүселәргә уңыш теләп, туй ваҡытында күбәләк кеүек биҙәлгән күҙлек кейеп сакэ (эсемлек) менән байрам итер булған.
Германия, Испания кеүек башҡа илдәрҙә лә ҡағыҙ бөкләү традициялары булыуы билдәле. 1490 йылда Европала ҡағыҙҙан эшләнгән кәмә картинаһы быны иҫбатлай. 1440 йылда ҡығыҙҙан ҡумталар эшләнә. Һәм ниһайәт, 1845 йылда Kan no mado ҡағыҙ бөкләп яһалған беренсе китап моделе тураһында яҙа.
Кешеләр оригами менән ҡыҙыҡһына башланы. 1954 йылда япон оригамасыһы Акира Йошизоа ҡағыҙҙан модель эшләү өсөн оригами ҡағиҙәләрен яҙып сыға. Уның оригами инструкциялары хәҙер ҙә барлыҡ итдәрҙә лә ҡулланыла.

# Оригами
## Материалдар
### Ҡағыҙ

Билдәле оригами оҫтаһы Питер Енгел, оригами өсөн ҡағыҙ квадрат формаһында яңы һәм йоҡа булырға тейеш тип иҫәпләй. Оригами өсөн төрлө размерҙа киҫелгән төҫлө ҡағыҙҙар һатыла. Оригама эшләүсе моделдең өлөштәре төрлө төҫтә булһын өсөн, ике ҡатлы, йәки биттәре төрлө төҫтә булған ҡағыҙ менән эшләй. Шулай уҡ махсус тестуралы, металлаштырылған, рәсемле ҡағыҙҙар була.
Күп кешеләргә оригами менән шөғөлләнеү оҡшай. Энгель ике яғынан ҡағыҙ йәбештерелгән алюмин фольганан эшләнгән оригами тураһында яҙа. Был ысул сэндвич тип атала. Оригами өсөн ҡағыҙ һәр ваҡыт бар. Ҡыҙыҡлы һәм уникаль моделдәр эшләү өсөн офис ҡағыҙы, обойҙар, салфеткалар, карточкалар һәм ҡағыҙ аҡсалар ярай.

# Оригами
## Материалдар
### Инструменттар

Күп кенә оригамисылар ҡағыҙҙы ҡаты өҫтәлдә бөкләй, ҡайһы берҙәре ҡағыҙҙы ҡулда бөкләй. Традицион оригами яһаусылар оригами ҡулдан ғына эшләнергә тейеш тип иҫәпләй. Хәҙерге заман оригама яһаусылары моделдең бәләкәй деталдәрен эшләү өсөн пицет, скрепкалар ҡуллана.

# Оригами
## Төрҙәре

Кешеләр күр төрлө оригами эшләйҙәр, шуға күрә яңы төр оригами барлыҡҡа килеп тора
# Чуазас

Чуазас (Оло Чуазас) — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мзас йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Чуазас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200009089
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200908
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хәким Ғиләжев

Хәким Ғиләжев, Ғиләжев Лоҡман-Хәким Ғабдрахман улы (1 март 1923 йыл — 14 ноябрь 1997 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт яҙыусыһы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983), Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1973).

# Хәким Ғиләжев
## Биографияһы

Лоҡман-Хәким Ғабдрахман улы Ғиләжев 1923 йылдың 1 мартында Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантонының Ҡаңны-Төркәй ауылында тыуған.
Хәким Ғиләжевтар быуыны батырҙар, көрәшселәр, яугирҙәр быуыны. Инде фашизмдан йолоп ҡалған — аҫыл ирҙәр, ҡыйыуҙар, беҙ бит уларҙың сабыуҙарына тотоноп үҫтек. Бөтә барлығыбыҙ менән, бар булыуыбыҙ менән улар алдында бурыслыбыҙ. Ул изге бурысты ҡайтара алдыҡмы һуң, яҙмышыбыҙ, булмышыбыҙ менән?
Хәким Ғиләжев һуғыштың тәүге көндәрендә үк хәрби училище тамамлап, ауыр һуғыш юлдарын үтә, ҡаты яралана һәм күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике тапҡыр I дәрәжә Ватан һуғышы ордены һәм миҙалдары менән наградлана.
Һуғыштан һуң Башҡорт дәүләт педагогия институтында уҡый, Стәрлетамаҡ уҡытыусылар институтында уҡыта. СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы Тарих, тел, әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр була, «Совет Башҡортостаны» газетаһында ла эшләп ала, 1955—1968 йылдарҙа «Ағиҙел» журналында баш мөхәррир була. 1968 — 1972 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе вазифаһын башҡара. СССР һәм РСФСР Яҙыусылар союздары идараларының ағзаһы итеп һайлана. БАССР Юғары Советы депутаты була.

# Хәким Ғиләжев
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (26.07.1944; 06.04.1985)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
* Салауат Юлаев исемендәге премия (1973)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983)
# Фарс (Лаба ҡушылдығы)

Фарс — Рәсәйҙәге йылға. Адыгей Республикаһы,Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лаба йылғаһының һул ярына тамағынан 72 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 197 км.

# Фарс (Лаба ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Лаба йылғаһы Чамлык йылғаһы менән ҡушылған урынған тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020000912108100004057
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100405
* Бассейн коды — 06.02.00.009
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ванкыр-Ягун

Ванкыр-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 160 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Ванкыр-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048441
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204844
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Өкө

?Өкө :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Суб-тип: | Ҡабырғалылар |
| Класс: | Ҡоштар |
| Суб-класс: | Аңҡаулылар |
| Отряд: | Ябалаҡ һымаҡтар |
| Ғаилә: | Ябалаҡтар |
| Ырыу: | Ябалаҡтар |
| Төр: | Өкө |
Латинса исеме :
Bubo bubo (Linnaeus, 1758) :
Ареал :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 555404 |
Өкө, ҡолаҡлы ябалаҡ (рус. филин ) (лат. Bubo bubo) — ябалаҡ һымаҡтар отрядындағы йыртҡыс ҡош.

# Өкө
## Ҡылыҡһырлама

Ҡаҙҙан бәләкәйерәк тән ҡошо. Шым ғына оса. Башында ҙур ҡолаҡтары бар. Дөйөм төҫө һорғолт ерән, буй ҡара таптар, арҡыры нәҙек һыҙыҡтар менән биҙәлгән. Күҙҙәре ҡыҙғылт һары. Ҡуян ябалағынан төҫө, өкө ябалағынан ҙурлығы, башҡа ябалаҡтарҙан ҡо¬лаҡлы булыуы- менән айырыла.

# Өкө
## Тауышы

Тауышы көслө: «ух-хуу» йәки үҙенсәлекле сырылдау.

# Өкө
## Йәшәү рәүеше

Йәшәү урыны — урман, ҡайя таштар, упҡындар, мәмерйәләр. Ваҡ йәнлектәр һәм ҡош-ҡорт аулай. Ултыраҡ ҡош, һирәк оорай. Ояһы ерҙә, ҡая таш һәм текә яр һикәлтәләрендә була. 2—3 бөртөк аҡ йомортҡа һала. Зарарлы кимереүселәрҙе ҡырып, ҙур файҙа килтерә.
# Кесе Низямская Речка

Кесе Низямская Речка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Низямская Речка йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Кесе Низямская Речка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019436
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301943
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Иссерсхайлинген

Иссерсхайлинген (нем. Issersheilingen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 128 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,14 км². Диңгеҙ кимәленән 294 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99947 һәм автомобиль коды — UH.
# Ҡана (Ағиҙел йылғаһының ҡушылдығы)

Ҡана (рус. Кана) — Башҡортостандағы йылға. Йылға тамағы Ағиҙелдең һул яҡ яры буйынса 1065 км урынлашҡан. Йылға оҙонлоғо — 94 км, һыу йыйыу бассейны майҙаны — 976 км2.
Йылға башында Сәрбиә ауылы урынлашҡан. Ҡана йылғаһы Әтек (Бөрйән районы) һәм Ҡананикольский (Йылайыр районы) ауылдары эргәһенән аға.

# Ҡана (Ағиҙел йылғаһының ҡушылдығы)
## Кисеү

Йылға башында кисеүҙәр бар, ә артабан ағым буйлап түбәндә автомобиль өсөн күперҙәр урынлашҡан.

# Ҡана (Ағиҙел йылғаһының ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Кама бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Ар ташынан алып Йомағужа һыу үҙәгенә тиклем (2). Йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының Федераль агентлығы әҙерләгән РФ территорияһының райондарға бүленеше буйынса мәғлүмәттәренә ярашлы:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200212111100017461
* Гидрологик өйрәнелгән буйынса код— 111101746
* Бассейн коды — 10.01.02.002
* ГИ буйынса том номеры— 11
* ГИ буйынса сығарылышы — 1
# Джулия Бек

Юлия Бек (20 декабрь 1853 йыл — 21 сентябрь 1935 йыл) — Швеция рәссамы һәм каллиграфы.

# Джулия Бек
## Биографияһы

Юлия Бек — Швецияла, Стокгольм ҡалаһында тыуған, бухгалтер Франц Бек ҡыҙы. Швед короле нәфис сәнғәт академияһында (1872—1878), аҙаҡ — Парижда, Жюлиан Академияһында (1883—1884) уҡыған, унда педагогтары француз рәссамдары Леон Бонн һәм Жан-Леон Жером була. Артабан Францияла йәшәй, ҡалған ғүмеренең күп өлөшөн шунда үткәрә. Күпмелер ваҡытҡа рәссамдар Харриет Бакер, Хильдегард Торелль (Thorell Hildegard) һәм Анна Мунт-Норстедт менән бергә Парижда студияны ҡуртымға алалар, шулай уҡ Гре-сюр-Луэнда рәссамдар колонияһында йәшәй.
Юлия Бек, профессиональ рәссам булараҡ, финанс сәбәптәр буйынса портреттарҙа махсуслаша һәм үҙ быуыны швед ҡатын-ҡыҙ-рәссамдары араһында үҙенең финанс үҙаллылығы булған бик әҙҙәрҙең береһе була. Әммә, уның яратҡан жанры пейзаж була. Юлия Бек үҙенең импрессионистар стилендә, тоноҡ палитрала яҙылған пейзаждары менән билдәлелек ала.
Ул 1934 йылда Франция почетлы легион ордены менән бүләкләнә.
Юлия Бек 1935 йылда Францияла, Вокрессонда вафат була.
Әлеге ваҡытта уның хеҙмәттәре музей коллекцияларында, шул иҫәптән Швеция Милли музейында һаҡлана. 2012—2013 йылдарҙа рәссамдың эштәре Швецияла, Мура ҡалаһының Зорн музейында һәм Стокгольмда, Свен-Гарри художество музейында ретроспектива үткән.

# Джулия Бек
## Тере сағындағы күргәҙмәләре

* Салон, Гран-Пале, Париж, 1880.
* Union des Femmes Peintres et Sculpteurs, Palais de l’Industrie, Париж, 1893.
* Салон, Гран-Пале, Париж, 1905.
* Vaucresson, 1925.

# Джулия Бек
## Галереяһы

* Юлия Бәк, Томбойоҡ, киндерҙә май менән, 1887-1888.
* Малай менән тамбурин.
* Ҡатын-ҡыҙ ултырғыста ултырып кейенә.
* Француз пейзажы (1885).
* Сем йылғаһы (1885).
# Хализов йорто (Таганрог)

Хализов йорто — Таганрог ҡалаһы Петр урамы, 86-сы һанлы боронғо йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты (Ҡарар № 301 18.11.92 йылдан алып).

# Хализов йорто (Таганрог)
## Йорт тарихы

Петр урамы һәм Оло Биржа(хәҙер Меников) тыҡрығы киҫешкән урындағы тәрән подваллы ике ҡатлы йорт ХIХ быуаттың өсөнсө сирегендә Курск мещаны Михаил Хализов аҡсаһына төҙөлгән.
Был йорттоң бик күп хужалары һәм унда йәшәгән кешеләре билдәле. Сауҙагәр йортоноң һул яғына бер ҡатлы төкәтмә эшләй, унда аҙаҡ мәрмәр магазины эшләй. ХIХ быуаттың 80-се йылдары аҙағында йорт хужаһы булып казак Яков Абрамович Глинский тора. Ул йортоноң бер өлөшөн Екатерина Ивановна Евладоваға ҡуртымға бирә. Евладова унда трактир тота. Глинский тураһында шуныһы мәғлүм: уның ҡатыны Евдокия Ивановна 27 йәшендә 1881 йылда туберкулездан вафат була. Уның ете айлыҡ улы Павел шулай уҡ вафат була, икенсе балаһы 1886 йылда тыуған.
ХХ быуат башында йорт икенсе гильдия сауҙагәре Василий Константинович Кумбарулиға күсә. Сауҙагәргә йорт уның «Петербург» ҡунаҡханаһына ҡаршы ғына торғанлығы менән оҡшай. 14 мең һумға баһаланған йортто һатып алғас, Кумбарули йортто магазиндарға ҙһәм төрлө учреждениеларға ҡуртымға бирә.
Быуат башында бинаның икенсе ҡатын төрлө конторҙар биләй: мировой судьялар съездары, присяжный поверенныйҙар консультацияһы. Бында клиенттар һәм йәшерен зэштәр менән шөғөлләнеүселәр төрлө килешеүҙәр төҙөйҙәр. Улар йыш ҡына араҡы эсеү менән тамамланған.
1914 йылда бинала П. А. Стороженконың «Посредник» конторы эшләй. Конторға инеү урыны Оло Биржа тыҡрығынан була. Был конторҙан тыш, беренсе ҡатта «Көньяҡ Бавария» магазины эшләй, унда һыра, О. В. Меммоның тәмәке әйберҙәре һат һаталар, шулай уҡ И. В. Степановтың шарап. бакалея, гастроном һәм кондитер тауарҙары, спиртлы эсемлектәр магазины эшләй. Унда күмәртәләп һәм ваҡлап маринадланған һәм махсус тоҙланған сельдь һаталар. Беренсе ҡатта шулай уҡ И. Ермоловтың бөҙрәханаһы эшләй. Кумбарули хужа булған саҡта бинаның ярҙамсы бүлмәләрендә драпировка һәм обой оҫтаһы Озеров, парға тотоп буяу, П Фусстың кейем таҙартыу оҫтаханалары эшләй.
Граждандар һуғышынан һуң бинаның подвалында аяҡ кейеме тегеү буйынса «Кожевник» кооперативы, беренсе ҡатта —"Рабочее крыло"кооперативы эшләгән.
Әлеге ваҡытҡа яҡын булған, 1975 йылда бинаның подвалын һәм беренсе ҡатының байтаҡ өлөшөн «Старая крепость» рестораны биләй. Ресторанда өс зал бар: «Кррестьянский», «Молодецкий» һәм «Петровский». Зал үҙ дәүеренә ярашлы биҙәлгән булған. Залдың иң абруйлы залы — «Петровский». Унда юбилей тантаналары һәм дәрәжәле делегацияларҙы ҡабул итеү өсөн махсус бүлмә булған.
Хәҙерге ваҡытта был йорттоң беренсе ҡатында «Одежда», «Обувь» магазиндары, бөҙрәхана, ә өҫтәге ҡатта торлаҡ фатирҙар.

# Хализов йорто (Таганрог)
## Архитектура үҙенсәлектәре

Сауҙагәр Хализов төҙөгән ике ҡатлы кирбес йорт ҡыйығы дүрт сатлы , Фасадтағы кәрниздәр йорттоң юғары ҡатында һәм этаждар араһында эшләнгән. Икенсе ҡаттағы тәҙрәләр ярым циркулле, сандриктар менән биҙәлгән. Беренсе ҡат рустовкалы. Бина ҡыҙғылт-һары төҫкә буяпған, ваҡ архитектура деталдәре айырылып тормай.
18.11.92 йылдың 301 Ҡарарына ярашлы йорт төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объектына индерелгән.
# Елань Казак музей-мемориаль комплексы

2006
Елань Казак Музей-мемориаль комплексы — Ростов өлкәһенең Шолохов районы Елань станицаһындағы мемориаль комплекс.

# Елань Казак музей-мемориаль комплексы
## Тарихы

Елань Казак Музей-мемориаль комплексы Ростов өлкәһенең Шолохов районы Елань станицаһында 2006 йылда асыла
XVII быуатта, Дон йылғаһының һул ярында, Вешенская станицаһынан алыҫ түгел, казактар Елань станицаһына нигеҙ һала. Революцияға тиклемге станицала 10000-ләп кеше йәшәй. Хәҙер Еландә йөҙгә яҡын кеше йәшәй, халҡының бер өлөшө Вешенская станицаһына күскән.
Музей-мемориаль комплексы казак-эшҡыуар Владимир Петрович Мелихов усадьбаһы биләмәһендә урынлашҡан. Комплекс составына инә: музей, Казак-Әсә һәйкәле, генерал Петр Краснов скульптураһы, баш эйеү Тәреһе, аҡ хәрби начальниктар: Е. А. Волошинов, А. М. Каледин, С. В. Денисов, А. М. Назаров, В. М. Чернецов, И. А. Поляковтарҙың барельефы, казактар өсөн фажиғәле урындарҙың иҫтәлекле Тәреһе: Лиенц, Чаталджи, Ҡырым, Новороссийск. Мемориал авторы — скульптор К. Р. Чернявский.
Музей Дон аҡ казактарының иҫтәлеген мәңгеләштерә. Тарихи музей экспозицияһында, казактарҙың мәҙәниәтен, хәрби хеҙмәтен, тарих битен күрһәткән, уларҙың тормошоноң төрлө этаптары материалдары ҡуйылған. Улар араһында: фотолар, шәхси әйберҙәр, китаптар, шәхси көндәлектәр, Дон казагы — генерал-лейтенант Евгений Иванович Балабиндың документтары, иләүес, боронғо һандыҡтар, плакаттар һәм башҡалар. Музей менән йәнәшә винтовка тотҡан, хәрби форма кейгән казактың һәм винтовка менән тубығында торған казактың бронза скульптуралары ҡуйылған.
Музейға ингән ерҙә Дон атаманы, Рәсәй Императоры армияһы генералы Петр Николаевич Красновҡа бронза һәйкәл ҡуйылған. Генерал таштар менән көпләнгән бейек пьедесталда баҫып тора итеп һүрәтләнгән, хәрби формала, өҫкә күтәргән уң ҡулында батша биргән дәрәжә билдәһе булған махсус таяҡ. Әсә-казак һәйкәле бейек булмаған постаментҡа ҡуйылған йәш ҡатын-ҡыҙ-казак фигураһынан ғибәрәт. Уның янында төрлө йәштәге ике бала скульптураһы урынлашҡан.
# Каменка (Боков районы)

Каменка — Ростов өлкәһе Боков районындағы утар.
Боков районының Краснокутское ауыл биләмәһе составына инә.

# Каменка (Боков районы)
## География
### Урам

* Ҡомло урамы.

# Каменка (Боков районы)
## Иҫтәлекле урын

Ростов өлкәһе территорияһында неолит осоронда уҡ кешеләр йәшәгән. Уларҙың йылға буйҙарында йәшәгәндәре емеш-еләк йыйыу, балыҡ тотоу менән шөғөлләнгән. Осһоҙ-ҡырыйһыҙ дала малсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр өсөн ҙур көтөүлек була. Шул ваҡыттарҙа йәшәп, вафат булған кешеләрҙең ҡәберлектәре бында бик күп.Ҡурғанлы һәм ҡурғанһыҙ ҡәберлектәр дәүләт тарафынан закон буйынса һаҡлауҙа тора.
Боков районы Каменкаутары янында бер нисә иҫтәлекле урын — археологик ҡомартҡылар бар. Улар «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» 25.06.2002 Федераль закондың 73-ФЗ ҡарарына һәм 25.06.2002 «Ростов өлкәһе халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» Ростов өлкәһе 22.10.2004 Дәүләт башлығы 178-ЗС ҡарарына ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан һаҡлауға алынған. О
* Ҡурған төркөмө «Каменка I» 3 ҡурған. Каменка утарынан төньяҡ-көнбайыштараҡ 3,7 км алыҫлыҡта тора.
* Ҡурған төркөмө «Каменка II» (3 ҡурған). Каменка утарынан төньяҡ-көнсығыштараҡ 4,0 км алыҫлыҡта тора.
* Ҡурған төркөмө «Каменка III» (2 ҡурған). Каменка утарынан көнсығыштараҡ 4,3 км алыҫлыҡта тора.
# Гурайт Павол

Гурайт Павол (словак. Pavol Hurajt; (4 февраль 1978 йыл) — Донъя кубогы этаптары подиумдарында урын алған тәүге биатлонсы. 2010 йылғы Олимпия уйындарында масс-стартта бронза призёры.

# Гурайт Павол
## Биографияһы

Гурайт Павол 1978 йылдың 4 февралендә ЧССР-ҙың Көнсығыш-Словак өлкәһе Попрад ҡалаһында тыуған. Карьераһын саңғысы булараҡ башлай, әммә 1999 йылда биатлонға 21 йәш булғанда күсә. Дебют миҙгелендә ул Донъя кубогының бер нисә стартына сыға һәм Европа чемпионатында ҡатнаша алды. Спорт әҙерлеген даими камиллаштырып, Гурайт үҙенең һөҙөмтәһен йылдан-йыл яҡшырта һәм Словакияның биатлон буйынса төп йыйылма командаһы составына тотороҡло инә. 2003/2004 йылдар миҙгеле Павол өсөн уңышлы була: ул эҙәрлекләү ярышында — өсөнсө һәм 2003—2004 йылдарҙа Брезно-Осрблье һәм Форт-Кенте кубогы этаптарында спринтта өсөнсө була. Миҙгел йомғаҡтары буйынса ул Донъя кубогының дөйөм зачётында туғыҙынсы урын ала. Бындай юғары рейтингты Гурайт Павол һаҡлай алмай, артабан уның һөҙөмтәләре кәмеүгә китә. 2009—2010 йылдар миҙгеле уртаһында Гурайт һөҙөмтәләре ҡайтанан яҡшырта башлай: Ул Антерсельве этабында шәхси ярышта 5-се урын ала. Ванкуверҙағы Олимпиадала ул тәүге уҙышта, 10 километрға спринтта, тәүге унау эсенә эләгә, эҙәрлекләүҙә — 16-сы, шәхси уҙышта — 5-се була, шул рәүешле дөйөм стартҡа элегеп, бер тапҡыр ҙа яҙа атмайынса, бронза миҙал яулай. Гурайт бойондороҡһоҙ Словакияның бөтә тарихында ҡышҡы Олимпиадаларҙағы өсөнсө призеры һәм был ил өсөн беренсе "бронза"ны яулаусы.
2014 йылдың 13 февралендә карьераһын тамамлай.

# Гурайт Павол
## Олимпия уйындарында ҡатнашыуы

| Йыл | Уҙғарыу урыны | шәхси уҙыш | спринт | эҙәрлекләү ярышы | дөйөм старт | эста- фета |
| 2006 | Турин | 29 | 29 | 24 | — | 14 |
| 2010 | Ванкувер | <b id="mwSQ">5</b> | <b id="mwTA">7</b> | 16 | 3 | 15 |

# Гурайт Павол
## Донъя кубогының дөйөм зачетында

* 2002/03 — 51-се урында (49 мәрәй)
* 2003/04 — 19-сы урында (мәрәй 304)
* 2004/05 — 59-сы урында (39 мәрәй)
* 2005/06 — 77-се урында (11 мәрәй)
* 2007/08 — 56-сы урында (44 мәрәй)
* 2008/09 — 52-се урында (120 мәрәй)
* 2009/10 — 24-се урын (мәрәй 362)
* 2010/11 — 48-се урында (132 мәрәй)
* 2011/12 — 84-се урынды биләй (21 мәрәй)
* 2012/13 — 74-се урын (34 мәрәй)
# Егобыжа

Егобыжа — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сольба йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Егобыжа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Иваньков ГЭС-ынан Угличь ГЭС-ына тиклем (Угличь һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100812110000004209
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000420
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Цице

Цице — Рәсәйҙәге йылға. Адыгей Республикаһы,Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Пшеха йылғаһының уң ярына тамағынан 84 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Цице
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Белая (Кубань ҡушылдығы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001112108100004847
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100484
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Джаманкул

Джаманкул — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Ҡарасай-Черкес Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Малка йылғаһының уң ярына тамағынан 134 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Джаманкул
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Малка йылғаһы башынан Куро-Марьин каналына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000512108200004224
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200422
* Бассейн коды — 07.02.00.005
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2