yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вәхитов Фәйез Фәтих улы

Вәхитов Фәйез Фәтих улы (4 август 1916 йыл — 15 июль 2006 йыл) — актёр, театр эшмәкәре. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1977). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ике тапҡыр Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944, 1946), 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

# Вәхитов Фәйез Фәтих улы
## Биографияһы

Вәхитов Фәйез Фәтих улы 1916 йылдың 4 авгусында Өфө губернаһының Бөрө өйәҙе (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы) Таҫҡаҡлы ауылында.
Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән 1940 йылда Өфө ҡала хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. Һуғышты өлкән сержант званиеһында Берлинда тамамлай. Яуҙа күрһәткән ҡаһарманлығы һәм батырлығы өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, «Кавказды обороналағаны өсөн», «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалдары менән бүләкләнә. 1956 йылда А. Н. Островский исемендәге Ленинград театр институтын тамамлай. 1934—40 йылдарҙа Ауырғазы (хәҙер Салауат башҡорт драма театры) һәм Дүртөйлө колхоз-совхоз театрҙары актёры. 1946—61 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия театры актёры, бер үк ваҡытта 1956—61 йылдарҙа һәм 1965—68 йылдарҙа уның директоры вазифаһын башҡара. 1961—65 йылдарҙа һәм 1968—77 йылдарҙа БАССР Министрҙар советы ҡарамағындағы телевидение һәм радиотапшырыуҙар комитетыты режиссеры, баш режиссёры булып эшләй.

# Вәхитов Фәйез Фәтих улы
## Репуртуары һәм башҡарған ролдәре

Ижади эшмәкәрлеге башында көслө характерлы ролдәр башҡара: Исмәғил («Ғәлиәбаныу»), Ғәйфулла («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафуриҙың шул уҡ исемдәге повесы буйынса Ғ. Әмири һәм В. Ғ. Ғәлимов инсценировкаһы), Вафа («Башмағым») һ.б. Башҡорт драма театрында Вәхитов репертуарында башлыса драматик һәм героик ролдәр була: Ваһап («Таңсулпан», Ҡ. Даян), Сәфәров («Ағиҙел ярында», Р. Ниғмәти), Арыҫлан («Вәғәҙә онотолмай», И. Ә. Абдуллин). Башҡортостан телевидениеһында театр һәм танылған актёрҙар тураһында тапшырыуҙар авторы һәм алып барыусыһы булараҡ сығыш яһай

# Вәхитов Фәйез Фәтих улы
## Маҡтаулы исемдәре

* ике тапҡыр Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944, 1946)
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1977)
* «Кавказды обороналағаны өсөн» миҙалы
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
# Нойндорф (Лобенштайн)

Нойндорф (Лобенштайн) (нем. Neundorf (bei Lobenstein)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 608 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,8 км². Диңгеҙ кимәленән 650 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7356 һәм автомобиль коды — SOK.
# Мариенберг (Германиялағ ҡала)

Мариенберг (Германиялағ ҡала) (нем. Marienberg) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 13225 кеше йәшәй. Майҙаны — 105,91 км². Диңгеҙ кимәленән 609 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 9496 һәм автомобиль коды MEK.
# Тары-Ур-Сос

Тары-Ур-Сос — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лепля йылғаһының уң ярына тамағынан 89 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Тары-Ур-Сос
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300023638
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302363
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Подлесенский йырыны

Подлесенский йырыны — Рәсәйҙәге йылға. Ырымбур өлкәһе, Һамар өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Савруша йылғаһының уң ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Подлесенский йырыны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Кинель башынан тамағына тиклем, Кутулук йылғаһы башынан Кутулук һыуһаҡлағысына тиклем ]. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000812112100008050
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100805
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Зеленка (Надеева ҡушылдығы)

Зелёнка — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Надеева йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Зеленка (Надеева ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012969
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001296
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пышей

Пышей — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Межа йылғаһының уң ярына тамағынан 130 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Пышей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000015662
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001566
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бёлен (Саксония)

Бёлен (Саксония) (нем. Bohlen (Sachsen)) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 6858 кеше йәшәй. Майҙаны — 24,48 км². Диңгеҙ кимәленән 126 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 4564 һәм автомобиль коды L (элек: BNA).
# Ухдудтар

Ухдудтар (ғәр. أصحاب الأخدود‎ әсхәб әл-Ухдуд, рус. люди рва — йырын кешеләре) — фараз ителеүенсә, башлығы Йософ Асар булған йемен йәһүдтәре. Улар 523 йылда бының өсөн махсус ҡаҙылған соҡорҙа Нәжрән ҡалаһында йәшәгән йәмән нәсараларын ҡала башлығы Арефа менән бергә яндырғандар. Ҡөрьәндең Әл-Бурудж сүрәһендәге аяттарҙа (85:4-7) «дин өсөн ғазап күргән нәсаралар» телгә алына.

# Ухдудтар
## Ҡөрьән Кәримдә

* Да сгинут губители [невинных] возле рва — [губители], которым [был уготован] огонь пылающий, в тот самый миг, когда они собрались возле этого [т. е. пылающего рва], радуясь тому, что они творят с верующими.
* Әл-Бурудж 85:4—7

# Ухдудтар
## Нәжрән нәсаралары

Йемен ваҡиғалары тураһында хәбәрҙәр Ғәрәбстанда киң таралған була. Риүәйәт буйынса, йәһүд динен ҡабул иткән йемен батшаһы Йософ Асар Эфиопияның йоғонтоһо үҫә барыуына борсолоп, башлыса православие христиандары йәшәгән Нәжрән ҡалаһын ҡамай һәм яулап ала (Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең биографы Ибн Исхаҡ Нәжрәнде үҙ ваҡытында көньяҡ Ғәрәбстанда христианлыҡ таралған беренсе урын тип атай). Баҫҡынсы-йәһүдтәр үҙ диненән баш тартмаһа һәм йәһүдилеккә күсмәһә, нәжрән христиандарына үлем менән янай. Нәжрәндәр үҙ динендә ҡалыуға өҫтөнлөк биргән һәм яндырылған.
# Кесе Нядокота

Кесе Нядокота — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нядокота йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Нядокота
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300026066
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302606
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Чортас

Чортас — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының уң ярына тамағынан 525 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Чортас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017474
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001747
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Балтырган (Чуя ҡушылдығы)

Балтырган — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чуя йылғаһының һул ярына тамағынан 137 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Балтырган (Чуя ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005612
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100561
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Грубе-Ю (Лемва ҡушылдығы)

Грубе-Ю (Грубе) — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лемва йылғаһының уң ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Грубе-Ю (Лемва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000066930
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006693
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лянос

Лянос — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Визинга йылғаһының һул ярына тамағынан 100 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Лянос
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000019676
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001967
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Руниха

Оло Руниха — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Назым йылғаһының һул ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Оло Руниха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200051601
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205160
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Дороватка (Корманга ҡушылдығы)

Дороватка — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Корманга йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Дороватка (Корманга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000014788
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001478
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тига (Бакчар ҡушылдығы)

Тига — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бакчар йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Тига (Бакчар ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023110
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202311
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тәпәреш (йылға)

Тәпәреш (рус. Теперишка) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Өршәк йылғаһының һул ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Тәпәреш (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Охлебинин ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Өфөгә тиклем, Ҡариҙел (инешенән Шаҡша ҡасабаһына тиклем) һәм Дим (инештән Бочкарёво һыу үлсәү посына тиклем) йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201412111100020022
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102002
* Бассейн коды — 10.01.02.014
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡалмаш ауыл Советы (Дыуан районы)

Ҡалмаш ауыл Советы — Дыуан районы составында ауыл биләмәһе, 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452537. ОКАТО коды — 80223816000. Дыуан ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.

# Ҡалмаш ауыл Советы (Дыуан районы)
## Ауыл Советы составы

Ҡалмаш (2005 йылға тиклем — ҡасаба) ауылы — административ үҙәк, Сафоновка, Бурцевка, Комсомол (элекке ҡасаба), Октябрьский (элекке ҡасаба), Потаповка (элекке ҡасаба) ауылдары. 2005 йылда Греховка ауылы бөтөрөлә.

# Ҡалмаш ауыл Советы (Дыуан районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы (ст.1 п. 19) белдерә:
   Дыуан районы буйынса: Дыуан ауылында административ үҙәк менән, «Дыуан» атамаһын һаҡлап, Дыуан һәм Ҡалмаш ауыл Советтарын берләштерергә. Ҡалмаш ауыл Советының Ҡалмаш, Сафоновка, Бурцевка, Комсомольский, Октябрьский, Потаповка ауылдарын Дыуан ауыл Советы составына индерергә. Дыуан ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
2008 йылда Салауат, Нуриман, Ҡариҙел райондары, Дыуан ауыл Советы, Михайловка ауыл Советы, Өлкөндө ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш («Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).
# Хартмансдорф (Хемниц)

Хартмансдорф (Хемниц) (нем. Hartmannsdorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 4527 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,28 км². Диңгеҙ кимәленән 236 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9232 һәм автомобиль коды MW.
# Шарна

Шарна — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Обнора йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Шарна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300112110000012908
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001290
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лесотола Ислам

Лесотола ислам бик аҙ һанлы диндәрҙең береһе. Adherents.com сайты мәғлүмәттәре буйынса, 2000 йылда Лесотола мосолман халҡы яҡынса 1000 кеше, йәғни Лесото халҡының дөйөм һанынан 0,05%-н тәшкил итә. Әхмәҙиә йәмғиәте мәғлүмәттәре буйынса илдә уларҙың 350 ағзаһы йәшәй.
# Кочеюлка

Кочеюлка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кия йылғаһының уң ярына тамағынан 161 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кочеюлка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200019146
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201914
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Пята-Яха (Пяседай-Яха ҡушылдығы)

Пята-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пяседай-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Пята-Яха (Пяседай-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300041334
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304133
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Оло Средняя

Оло Средняя — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Средняя йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Оло Средняя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000055087
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005508
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ниртибя-Яха

Ниртибя-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сэвк-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Ниртибя-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300044522
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304452
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡоро Гать

Сухая Гать — Рәсәй йылғаһы. Тула өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шат йылғаһының һул ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Ҡоро Гать
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Упа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100312110000019052
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001905
* Бассейн коды — 09.01.01.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Алдар (исем)

Алдар — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла осрай.

# Алдар (исем)
## Этимология

Алдар — башҡорт теленә монгол теленән ингән, «данлы» тигән мәғәнәне аңлата. Шулай уҡ «алдаҡсы» мәғәнәһендә лә алыныу төрө бар.

# Алдар (исем)
## Билдәле кешеләр

Алдар (Алдар Иҫәкәев, Алдар Иҫәнгилдин; билдәһеҙ — 18 май 1740 йыл) — башҡорт тарханы, 1695—1696 йылдарҙа Ҡырым һәм Азов походтарында ҡатнашып батша Пётр I ҡулынан дәүләт наградаһы һәм грамота алған яугир, Ҡаҙағстанды Рәсәйгә ҡушыуҙа илгә ҙур хеҙмәт күрһәтеүсе күп телдәр белеүсе дипломат, илсе.
Алда́р Ба́тор улы Цыденжа́пов (4 август 1991—2010 йылдың 28 сентябре) — Рәсәй Тымыҡ океан флотында матрос, хәрби хеҙмәт үтәү ваҡытында һәләк булғаны өсөн эсминец «Тиҙ». ҙур хәрби карапта үҙ ғүмеренең хаҡы менән авария булдырмай, карапты һәм 348 кешене һәләкәттән ҡотҡара. Рәсәй Федерацияһы Геройы (16 ноябрь 2010 йыл, үлгәндән һуң).

# Алдар (исем)
## Ауылдар

Алдар — Башҡортостандың Борай районындағы ауыл.
Алдар — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.
Иҫке Алдар — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл.
Яңы Алдар — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл.