yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Амин

Амин, әмин (бор. грек. ἀμήν, амен/амин, бор.-йәһ. אמן‎, амен — « шулай буласаҡ»; Көнбайыш Европа традицияһында лат. Ámen; сирк.-слав. бꙋди, уян; ғәр. آمين‎, әмин; рус. ами́нь) — ғәҙәттә исламда, йәһүдилектә, христианлыҡта доғаларҙы һәм дини мәҙхиәләрҙе тамамлауҙы аңлатҡан формула. Киң таралған (айырыуса көнбайыш христиан конфессияларының ғибәҙәт ҡылыуында) аккламацияларҙың береһе. Халыҡ-ара һүҙ.

# Амин
## Тарихи-культурологик тасуирлама
### Йәһүдилектә

Рабби Ханина — Талмуд заманы аҡыл эйәһе (Шаббат 119 б), «амен» һүҙенең килеп сығышы эль мелех нээман фразаһының акростихы, уны әйтеүсе теге донъяла өлөшкә лайыҡ буласаҡ тип һанаған.

# Амин
## Тарихи-культурологик тасуирлама
### Исламда

Мосолмандар (آمين‎ ʾĀmīn) «әмин» һүҙен намаҙ уҡығанда Ҡөрьәндәге беренсе сүрә — Әл-Фатиханы тамамлаған саҡта йәһүдилектәге һәм христианлыҡтағы кеүек үк мәғәнәлә ҡуллана. Башҡорттар доғанан, намаҙҙан һуң әйтеп тамамлап ҡуя, көнкүрештә был һүҙҙе теләк теләгәндә «амин» йә «әмин» рәүешендә йыш ҡуллана. Ашап бөткәндән һуң ҡул күтәреп доға ҡылыу — «амин тотоу» тигән күренеш тә таралған.
Башҡорт халҡында шулай уҡ «әмин» һүҙенән барлыҡҡа килгән ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ исемдәре лә бар, улар топонимикаға ла инеп киткән.

# Амин
## Тарихи-культурологик тасуирлама
### Рустә һәм Рәсәйҙә

Ғәҙәттә ул боронғо рус әҙәби әҫәрҙәрендә грек телендә «ҡабул булһын», «шулай булһын» мәғәнәһендә ҡулланылған. Формула халыҡ көнкүреше һәм фольклоры өлкәһенә күскән һәм йыш ҡына арбауҙарҙа, ялбарыуҙарҙа ҡулланыла
# Карагай (Кокса ҡушылдығы)

Карагай — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кокса йылғаһының уң ярына тамағынан 97 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Карагай (Кокса ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100003588
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100358
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Демпинг

Де́мпинг (ингл. dumping — ташлау) — тауарҙы тышҡы һәм эске баҙарҙа ташламалы, яһалма рәүештә килешенгән, донъя баҙарындағы уртаса ваҡлап һатыу хаҡына ҡарағанда ла кәметеп, кайһы ваҡыт үҙ ҡиммәтенән дә арзаныраҡ хаҡҡа һатыу. Тауар, валюта, социаль демпингтар айыпып ҡарала. Тауар демпингы сит илгә тауар сығарыуҙы киңәйтеү, конкуренттарҙы баҙарҙан кыҫырыҡлап сығарыу юлы менән баҙарға үтеп кереү өсөн үткәрелә. Баҙарҙа тотроҡло хәлгә ирешкән осраҡта ла, ағымдағы зыянды ҡаплауға иҫәп тотоп, дәүләт һәм компанияләр тарафынан ғәмәлгә ашырыла. Конкуренттарын кыҫырыҡлап сығарғансы йәки улар менән килешүҙәр төҙөүгә ирешкәнсе фирмалар һәм дәүләт йыш ҡына, бер тапҡыр булһа да, ҡыҫҡа вакытлы демпинг сараһы ҡуллана. Демпинг шулай уҡ кәрәкле аҡса һәм валюта средстволарын тиҙерәк алыу ысулы булараҡ та файҙаланыла. Демпинг объекты булып торған илдәрҙә милли сәнәғәтте үҫтереүҙә ҡыйынлыҡтар күҙәтелә.
Демпинг нәтижәһендә Рәсәйҙә еңел сәнәғәт фабрикалары, ҡошсолоҡ фабрикалары үҙ продукцияларын һата алмайынса, етештереү күләмен ҡыҫҡартырға йәки бөтөнләй түҡтатырға мәжбүр була. Илдең сәнәғәтен яҡлау өсөн, донъя күләм иҡтисади практикала демпингға ҡаршы закондар, махсус пошлиналар керетеү һ. б. каралган. Рәсәй тауарҙарына ҡарата 2002 йылда Бөтә донъя сауҙа ойошмаһы тарафынан керетелгән 126 демпинг сикләүенең 15-кә яҡыны көкөртлө нефть, нефть продукттары, тире һәм күн әйберҙәр, авиация техникаһы сығарыу һ. б. ҡағыла.

# Демпинг
## Демпинг төрҙәре

* Валюта демпингы ваҡытында сит илгә тауар сығарыу донъя хаҡтарынан түбәнерәк хаҡҡа махсус кәметелгән валюта курсы менән ғәмәлгә ашырыла, сит илгә тауар сығарыусы илдең эске баҙарында аҡса ҡиммәте тышҡы баҙарҙағы валюта хаҡына ҡарағанда тиҙерәк төшә.
* Социаль демпинг, илдә эш хаҡының түбән булыуын иҫтә тотоп, сит илдән түбән хаҡ менән тауар тәҡдим ителгән ваҡытта барлыҡҡа килә. Күп кенә илдәр сит илгә тауарсығарғандағы юғалтыуҙарҙы айырым тауарҙарға ғына түгел, бәлки сәнәғәттең һәр тармағын, гөмөмән, иҡтисадты субсидиялаү юлы менән ҡаплай. Ауыл хужалығы продукцияһын сит илгә демпинг буйынса сығарған осраҡта, дәүләт дотацияһын бүлгәндә, етештереүсегә туранан-тура субсидия биреү юлы киң таралған.
Уҙ илдәрендәге етештереүҙе яҡлау өсөн, бер төркөм Европа илдәре тарафынан шул илдәр араһында сығарыла һәм керетелә торған тауарҙың хаҡын көйләүсе тариф килешүе төҙөлә.
Бер үк төрҙәге оҡшаш продукция етештереүсе фирмалар һәм компаниялар араһында конкуренция ваҡытында демпинг буйынса тауар һатыу эске баҙарҙа да ғәмәлгә ашырылырга мөмкин.
# Екатерина II һәйкәле (Вышний Волочёк)

Екатерина II һәйкәле — рус императоры Бөйөк Екатерина II хөрмәтенә 2007 йылдың 16 сентябрендә Вышний Волочек ҡалаһындағы һәйкәле. Һәйкәл Ванчаков линияһы һәм Ҡазан проспекты киҫешкән урында, Вениция скверы һәм Вышний Волочек драмтеатры араһында урынлашҡан.

# Екатерина II һәйкәле (Вышний Волочёк)
## Һәйкәл һүрәтләмәһе

Бронза һәйкәлдә император Екатерина II тәхеттә мөһабәт ултыра, тәхеттең ҡул терһәктәре өсөн таяуыстары бөркөт баштары, аяҡтары бөркөт тәпәйҙәре менән биҙәлгән, уның түбәһендә — Рәсәй гербы. Император күркәм кейемдә, күлдәге өҫтөндә ҡыйбатлы мех менән ситтәре биҙәлгән мантия. Ул уң ҡулында скипетр тотҡан, һул ҡулында— таж, ул Вышний Волочек ҡалаһын булдырыу тураһындағы указдың символы. Монументтың бейеклеге 2 метр 80 сантиметр, ауырлығы 1700 килограмм. Гранит постамент Махсус майҙансыҡта һәйкәл ҡуйыу өсөн гранит постамент эшләнгән.
Һәйкәл авторы — атҡаҙанған рәссам Юрий Злотя.

# Екатерина II һәйкәле (Вышний Волочёк)
## Һәйкәл тарихы

1770 йылдың 28 майындағы Сенатҡа император Екатерина II Вышний Волочектың административ статусы мәсьәләһен, йәғни ҡала булдырыуҙы, ҡарарға бойора. Ә ике йылдан һуң, 1772 йылдың 2 апрелендә ҡала гербы тураһындағы мәсьәләне ҡарарға бойора. Герб зәңгәр тупһалы террасала осоноң өҫтөндә аҫ тиреһе булған көмөш ҡалҡандан һәм йөк тейәлгән кәмәләге император тажынан ғибәрәт.
Бөйөк Екатерина II Вышний Волочокта ҡалаға статус биргән өсөн хөрмәтләйҙәр. Император һәйкәлен «Диалог культур на Великом водоразделе» икенсе мәҙәни-туристик форумын асыуға планлаштыралар.

# Екатерина II һәйкәле (Вышний Волочёк)
## Һәйкәл асыу

«Диалог культур на Великом водоразделе» икенсе мәҙәни-туристик форумының иң мөһим пункты булып Вышний Волочек ҡалаһында императорға һәйкәл ҡуйыу тора. Башта, элекке этикет буйынса, императорҙы ололап күрһәтеү маҡсатында уның алдынан фрейлиналары Тверь ПВО-һы тынлы оркестры музыкаһы аҫтында бейеп уҙа. Артабан Преображенский полк маршы һәм Вышний Волочектың хәҙерге гимны яңғырай.Һәйкәлде рәсми асыу тантанаһында Тверь өлкәһе губернаторы Михаил Зайцев, ҡаланың мэры Марк Хасаинов һәм башҡалар ҡатнаша. һәйкәлде Тверь һәм Кашино архиепискобы Виктор изгеләндерә.

# Екатерина II һәйкәле (Вышний Волочёк)
## Вандаллыҡ ҡылыу

Билдәһеҙ вандалдар 2011 йылдың йәйендә Бөйөк Екатерина II скульптураһындағы скипетрҙың бер өлөшөн ҡырҡып алған. Юғалтыуҙы башта һиҙмәй ҡалалар, шунлыҡтан вандаллыҡ ҡылыусыларҙы таба алмайҙар.
# Второй Амбал

Второй Амбал — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куданга йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Второй Амбал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000010187
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001018
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гори дәүләт педагогия университеты

Гори дәүләт педагогия университеты (Ҡалып:OsS) — Грузияның Эске Картлия административ районында 2007 йылда асылған университет. Гори дәүләт университеты һәм Цхинвал дәүләт педагогия институты бергә ҡушылыуҙан барлыҡҡа килгән.

# Гори дәүләт педагогия университеты
## Тарихы

Университеттың иң алдан килеүсе нигеҙе булып 1876 йылдың 12 сентябрендә Гори ҡалаһында асылған уҡытыусылар семинары була. Важа-Пшавела, Михаил Цинамджвришвили, Иа Каргаретелии кеүек билдәле уҡытыусылар ошо семинарияны тамамлаған.
1935 йылдың авгусында университет ике йыллыҡ уҡыу программаһы менән эшләй башлай, ә 1939 йылда ул "Николос Бараташвили Дәүләт педагогия институты" сифатында дүрт йыллыҡ уҡыу программаһы менән башлай. 1985 йылда университет үҙгәртеп ҡорола һәм исеме «Ҡала дәүләт иҡтисад институты» тип үҙгәртелә. 1997 йылда институт исемен тағы ла бер мәртәбә «Гори искмендәге дәүләт иҡтисад һәм гуманитар фәндәр институты» тип үҙгәртә. 1999 йылдың 16 июлендә университет статусы бирелә.
Цхинвал дәүләт педагогия институтында 1932 йылда бер факультет ҡына, Агробиология факультеты ғына эшләгән. Артабанғы йылдарҙа яңы факультеттар өҫтәлә. Аҡрынлап ул белем биреү, ғилми һәм мәҙәни үҙәккә әйләнә. Ойошторолғандан алып институтҡа грузин ғалимдары ярҙам итте.
1991 йылда Гори ҡалаһында Грузин-осетинг конфликтынан һуң Цхинвал дәүләт педагогия институты эшлен дауам итте. Бик ярлы матди-техник система булыуға ҡарамаҫтан, институт персоналы белем биреү процесының тейешле кимәлен һаҡлап ҡалды. 2000 йылдың 16 июнендә Цхинвалиды дәүләт педагогия институты университет статусын алды.
Үрҙә телгә алынған учреждениелар күп йылдар дауамында Георгий Ахвледиани, Э. Метревели, Арнольд Чикобава, Т. Утургаидзе, Г. Джордания, Зураб Сарджвеладзе, С. Гачеладзе, С.Хуцишвили, Топурия кеүек билдәле ғалимдар эшләне.

# Гори дәүләт педагогия университеты
## Университеттың хәҙерге торошо

Уҡыу йортоноң төп маҡсаты булып заманса талаптарға тап килгән сифатлы белем биреүҙе тәьмин итеү тора. Академик персонал 106 профессорҙан тора, университеттың 7 бина, китапхана һәм спорт майҙансығы, компьютер лабораториялары һәм үҙәктәре бар.
2011 йылдан Гори исемендәге Дәүләт педагогия университеты ректоры вазифаһын профессор Георгий Сосиашвили башҡара.
Университет бинаһы 2008 йылда рус-грузин һуғышы ваҡытында Рәсәй авиаудар һөҙөмтәһендә емерелгән.
# Октябрьский ҡалаһы флагы

Октябрьский ҡалаһы флагы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Октябрьский ҡалаһы ҡала округы символы.
Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы ҡала округы Советы ҡарары менән 2006 йылдың 13 июлендә 95-се номер аҫтында раҫланған.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символика регистрына 066 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Рәсәй Федерацияһының геральдик регистрына 3010 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Авторы — Владимир Тихонов.

# Октябрьский ҡалаһы флагы
## Тасуирламаһы

Оҙонлоғо киңлегенә 2:3 нисбәте булған тура мөйөшлө туҡыма, ул өс горизонталь һыҙаттан тора: зәңгәр төҫтәге өҫкө өлөшө туҡыманың — 2/3 киңлеген, аҡ төҫтәге урта өлөшө — туҡыманың 1/10 киңлеген биләй һәм аҫҡы өлөшө йәшел төҫтә; өҫкө өлөштә, флаг һабы янында , өс һары төҫтәге дуғаларҙан торған арка һүрәтләнгән, аҫ яҡтан уны һары төҫтәге ике ус тотоп тора.

# Октябрьский ҡалаһы флагы
## Символиканы дәлилләү

Флаг ҡаланың тарихи, георграфик һәм иҡтисади хәлен сағылдырған ҡала гербы нигеҙендә барлыҡҡа килгән.
Флагтың төп элементы — нефть фонтанының стилләштерелгән һүрәте, фонтан алтын төҫтәге кеше ҡулдарынан атылып сыҡҡан һәм символик рәүештә ҡаланың бай нефть ятҡылыҡтары асыштары арҡаһында барлыҡҡа килеүен һәм үҫеш алыуын күрһәтә. Фонтандың ҡеүәтле алтын ағымы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында асылған һәм Еңеүгә тос өлөш индергән девон нефте эмблемаһы булып хеҙмәт итә.
Алтынһыу (һары) төҫ — байлыҡ, затлылыҡ, үҙаллылыҡ символдары.
Зәңгәрһыу (күк) төҫ — ҡала халҡына бөйөклөк, үҫешкә ынтылыш, алға хәрәкәтсәнлек һәм маҡсатлылыҡ хас булыуын күрһәтә.
Көмөш (аҡ) бүлкәте — Азиянан Европаға хәҙерге ҡала территорияһы аша үткән данлыҡлы тарихи каруан юлы. Көмөш бүлкәт шулай уҡ аллегория рәүешендә хәҙерге көндә лә ҡала Башҡортостандың көнбайыш ҡапҡаһы булып тороуын билдәләй. Көмөш төҫө уй-ниәттәрҙең таҙалығын, аҡыл һәм намыҫты аңлата.
Октябрьский ҡалаһы — Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының иң төҙөк ҡалаларының береһе булыуын йәшел һыҙат кәүҙәләндерә. Йәшел төҫ шулай уҡ — муллыҡ, шатлыҡ, азатлыҡ, тыныслыҡ һәм именлек символдары.
# Рәхимов Хәйбрахман (Хәбибрахман) Ғабдрахман улы

Рәхимов Хәйбрахман (Хәбибрахман) Ғабдрахман улы (1904 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, ефрейтор, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкы ездовойы.

# Рәхимов Хәйбрахман (Хәбибрахман) Ғабдрахман улы
## Биографияһы

Хәйбрахман Ғабдрахман улы Рәхимов 1904 йылда Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе хәҙер Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районы Иҫке Яппар ауылында тыуған.
1943 йылда Дәүләкән районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 62-се полктың 45-миллиметрлы пушка батареяһы ездовойы булып хеҙмәт итә

# Рәхимов Хәйбрахман (Хәбибрахман) Ғабдрахман улы
## Батырлығы

1945 йылдың 15-18 февралендә Петуник ауылы өсөн барған һуғыштарҙа, дошмандың алты тапҡыр танк менән булған пехота атакаһын кире ҡаға, өҙлөкһөҙ ут аҫтында алғы һыҙыҡҡа снарядтар ташый, бының менән Петуник ауылының совет ғәскәрҙәре яғында ҡалыуына булышлыҡ итә. Был ҡаһарманлығы һәм ҡыйыулығы «Батырлыҡ өсөн» миҙал"ы менән баһалана

# Рәхимов Хәйбрахман (Хәбибрахман) Ғабдрахман улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1943)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945)
* «Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы (1945)"
# Ғариф (исем)

Ғариф — башҡорт ир-ат исеме, төрки телле халыҡтарҙа киң ҡулланыла.

# Ғариф (исем)
## Этимологияһы

Ғариф исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән килеп ингән. Мәғәнәһе аҡыллы, белемле, белем эйәһе тигәнде аңлата.

# Ғариф (исем)
## Билдәле шәхестәр

Ғүмәров Ғариф Мортаза улы (псевдонимы Ғариф Ғүмәр; 10 декабрь 1891 йыл — 18 август 1974 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе. 1934 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Беренсе донъя һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1971). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1955).
Ахунов Ғариф Ахунйән улы (18 сентябрь 1925 йыл — 4 июнь 2000 йыл) — татар яҙыусыһы, драматург, публицист һәм йәмәғәт эшмәкәре, Татарстан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы.
Аҡмалов Ғариф Аҡмал улы (рус. Акмалов Гариф Акмалович; 1911 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкының 1-се батареяһы ездовойы. Гвардия сержанты. Ҡаһарманлығы өсөн ике «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
Ҡошмөхәмәтов Ғариф Зариф улы (1901 йыл — 1958 йыл) — совет ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Чкалов өлкәһенең (хәҙер Ырымбур өлкәһе) Аҡболаҡ районы Аҡболаҡ МТС-ы директоры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1957).
Макаев Ғариф Дәүләт улы (14 февраль 1904 йыл — 22 ғинуар 1981 йыл) — СССР-ҙың хәрби етәксеһе, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы командиры.
# Сата-Кулар

Сата-Кулар — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Аргут йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сата-Кулар
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005049
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100504
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Каргач (Шексна ҡушылдығы)

Каргач — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шексна йылғаһының уң ярына тамағынан 100 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Каргач (Шексна ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шексна йылғаһыинештән Шекснинск ГЭС-ына тиклем, Аҡкүлде (Вологда өлкәһе) керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200312110000008353
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000835
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Берёзовка (Стәрлетамаҡ районы)

Берёзовка (рус. Берёзовка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 10 кеше. Почта индексы — 453156, ОКАТО коды — 80249840003.

# Берёзовка (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 30 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Усть-Зиган): 12 км
# Юрома (Сура ҡушылдығы)

Юрома — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының һул ярына тамағынан 92 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Юрома (Сура ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036449
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003644
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# 1929 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1929 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1929 MCMXXIX |
| Юлиан стилендә | 1928 — 1929 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2681 — 2682 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7437 — 7438 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5689 — 5690 ה'תרפ"ט — ה'תר"ץ |
| Мосолман календары | 1348 — 1349 |
| Боронғо әрмән календары | 1378 ԹՎ ՌՅՀԸ |
| Ҡытай календары | 4625 — 4626 (с 10 февраль) 戊辰 — 己巳 жёлтый дракон — жёлтая змея |
| Эфиопа календары | 1921 — 1922 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1985 — 1986 |
| - Шака самват | 1851 — 1852 |
| Иран календары | 1307 — 1308 |
1929 (бер мең туғыҙ йөҙ егерме туғыҙынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шишәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1929 йылы, 2 мең йыллыҡтың 929 йылы, XX быуаттың 29 йылы, XX быуаттың 3 ун йыллығының 9 йылы, 1920 йылдарҙың 10 йылы.

# 1929 йыл
## Ваҡиғалар

* 1 ғинуар — Әзербайжан латин яҙмаһына күсә.

# 1929 йыл
## Тыуғандар

* 11 ғинуар — Роберт Бикмөхәмәтов, күп йылдар Мәскәү дәүләт университетында эшләгән билдәле әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы (1983), профессор (1987), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1989).
* 12 ғинуар — Диваев Рәшит Мансур улы, агроном, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971), БАССР‑ҙың атҡаҙанған агрономы (1981).
* 6 март — Фазыл Искәндәр, билдәле совет һәм Рәсәй шағиры һәм яҙыусыһы, СССР-ҙың (1989) һәм Рәсәй Федерацияһының (1994) Дәүләт премиялары лауреаты.
* 25 июль — Василий Шукшин, рус совет яҙыусыһы, кинорежиссёр һәм актёр, РСФСР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1967) һәм атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1969), СССР-ҙың Дәүләт (1971) һәм Ленин (1976) премиялары лаууреаты.
* 23 август — Әхиәр Хәким, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2001), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы; Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1984).
* 18 октябрь — Хәкимйән Зарипов, башҡорт яҙыусыһы һәм драматургы, юрист, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990), Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (1999).
* 22 октябрь — Бикҡолова Әлмира Талха ҡыҙы, химия фәндәре докторы (1991), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2009).
* 18 декабрь — Моталов Ғәйнетдин Хәйретдин улы, беренсе башҡорт дирижёры, БАССР-ҙың халыҡ артисы (1969).

# 1929 йыл
## Вафат булғандар

* 24 ноябрь — Жорж Клемансо, француз сәйәсмәне.
# Аржи-Ахк

Аржи-Ахк — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы/ Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Элистанжи йылғаһының һул ярына тамағынан 0,7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Аржи-Ахк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы , Аргун йылғаһы ҡойған урындан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001312108200006395
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200639
* Бассейн коды — 07.02.00.013
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Леонидовтың килем йорто

Леонидовтың килем йорто (яҙыусы А. А. А. Бахарев һәм В. Н. Семин йәшәгән һәм эшләгән йорт) — бина XX быуат башында Дондағы Ростовта Ҙур Баҡса урамы һәм Халтурин тыҡрығы киҫешкән урында төҙөлгән. Мәҙәниәт ҡомартҡыһы.

# Леонидовтың килем йорто
## Тарихы

А. А. Леонидовтың килем йорто Энгельс урамы (хәҙер Ҙур Баҡса урамы) һәм Халтурин тыҡрығы (хәҙер Б.Никольский тыҡрығы) киҫешкән урында урынлашҡан.
Йортта яҙыусы һәм журналист А. А. Бахарев йәшәгән. Бахаревтың ғаиләһе өсөнсө ҡаттағы фатирҙа йәшәгән. Бында А. А. Бахарев (1911—1974) 1950 йылдан алып 1974 йылға тиклем йәшәгән һәм эшләгән. Яҙыусы Волга-Дон каналы, рус селекционеры һәм биологы И. В. Мичурин мираҫы, колхоз кешеләренең тормошо тураһында очерктар яҙған. 1961 йылдан алып 1974 йылға тиклем яҙыусы Ростов өлкәһе яҙыусылар ойошмаһы идаралығын етәкләгән, «Почёт Билдәһе», «Ҡыҙыл байраҡ» ордендары, миҙалдар менән бүләкләнгән. Фатирының тәҙрәһе төньяҡҡа ҡарай сыҡҡан.
Ошо уҡ йорттоң дүртенсе ҡатында Виталий Николаевич Семиндың (1928—1978) ғаиләһе йәшәгән, ул бер нисә романдың: «Женя һәм Валентина» (1972), «ОСТ күкрәк билдәһе»; хикәйәләрҙең «Ася Александровна», «Беҙҙең әбейҙәр», «Инәйҙәрҙә ҡунаҡта», «Хужа», «Ҡырҡ икенсе йылда», «Йылға буйында», «Эй!», «Йылға буйлап аҫҡа табан» һ. б. авторы булып тора.
Әлеге ваҡытта яҙыусылар йәшәгән фатирҙарҙың мемориаль ҡиәфәте юғалған.
1983 йылда бинаның фасадында ике мемориаль таҡта ҡуйылған: «Был йортта 1950 йылдан алып 1974 йылға тиклем яҙыусы Бахарев Александр Арсеньевич (1911—1978 йй.) йәшәгән һәм эшләгән» һәм «Был йортта 1970 йылдан алып 1978 йылға тиклем яҙыусы Сёмин Виталий Николаевич (1927—1978 йй.) йәшәгән һәм эшләгән»

# Леонидовтың килем йорто
## Архитектураһы

Ҙур Баҡса урамындағ бина XX быуат башында сауҙагәр А. А. Леонидовтың килем йорто кеүек төҙөлә. Октябрь революцияһынан һуң XX быуаттың 20-се йылдарында йорт национализациялана. Уның беренсе ҡаты төрлө учреждениеларға бирелә, өҫкө ҡаттары торлаҡ фатир йәки бүлмәләр була. Йорттоң подвалы бар, ҡыйығы ике яҡлы.
Дүрт ҡатлы кирбес бинаның фасадтары барокко һәм классицизм деталдәрен стилләштереп төҙөлгән. Өҫкө ҡаттағы тәҙрәләре тәҙрә ҡапҡастары менән биҙәлгән. 2-се һәм 4-се ҡаттағы тәҙрә ҡапҡастары сандриктар менән тулыландырылған. Икенсе ҡат тәҙрәләре ярым түңәрәк. 2, 3, 4-се ҡаттарының планировкаһы — секциялы, беренсе ҡатта бер нисә ярҙамсы биналар урынлашҡан.