# Баҡы зоопаркы

Баҡы зоопаркы (әзерб. Bakı Zooloji Parkı) — Баҡылағы дәүләт зоологик паркы. Әзербайжанда иң ҡәҙимгеһе. 1928 йылда асылған. Әзербайжандың Мәҙәниәт һәм туризм министрлығына һәм Баҡы ҡалаһы башҡарма хакимиәтенә буйһона. Зоопарктың дөйөм майҙаны 4,25 гектар.

# Баҡы зоопаркы
## Тарихы

Баҡы зоопаркы 1928 йылда Луначарский исемендәге парк территорияһында (әле Низами исемендә) асыла.
1942 йылда, эвакуацияға килгән Ростов зоопаркы нигеҙендә яңы зоопарк ойошторола, ул Бөйөк Ватан һуғышынан һуң, 1945 йылда асыла. 1958 йылға тиклем зоологик парк тимер юлы вокзалы янындағы ҙур булмаған скверҙа (ул артабан Ильич баҡсаһы тип аталған) тотола.
1958 йылда зоопарк Баҡы ситендәге Баил ҡасабаһына күсерелә, унда уҙған быуаттың 70-се йылдарына тиклем тотола. Баил ауылында фажиғәле тәбиғәт ғәрәсәте (ер баҫыу) һөҙөмтәһендә ҡасып барған арыҫлан һәләк булғас һәм бер айыуҙы ситлеге үлтерә баҫҡас, уны яңынан күсерергә ҡарар итәләр. Ныҡлы ҡарарға килгәнгә тиклем Разино ҡасабаһына (хәҙер Баҡыхандар ҡасабаһы) күсерәләр һәм шунда 1985 йылға тиклем тоталар.
Ул арала зоологтарҙан, биологтарҙан һәм башҡа белгестәрҙән торған эксперт төркөмө зоопарк өсөн иң ҡулай урын Баҡы ҡалаһының Нариман районы биләмәһендә тигән һығымта яһай. Балалар тимер юлы эргәһендәге майҙанда план буйынса 45 гектар биләргә тейеш булған яңы зоопаркҡа нигеҙ һалына. Эште тиҙләтер өсөн башта уйланылғандың 2,25 гектарын үҙләштерә торорға ниәтләйҙәр. Артабан майҙанды киңәйтә барып, балалар тимер юлын түңәрәкләп тоташтырырға булалар.
1979 йылда Баҡы башҡарма комитеты яңы зоопаркҡа кәрәкле сумманы бүлә, әммә ул етерлек булмау сәбәпле төҙөлөш биш йыл дауам итә. Ниһайәт, 1985 йылдың 1 сентябрендә яңы зоопрак асыла һәм эшләп алып китә. Ул бөгөн дә шул урында.
2010 йылда зоопаркҡа бирелгән ерҙәр янында төҙөлөш эштәре башлана, шул сәбәпле балалар тимер юлы һүтеп алына. Зоопаркты яңынан күсереү мәсьәләһе килеп тыуа.

# Баҡы зоопаркы
## Яңы зоопарк проекты

Әзербайжан президенты Илһам Әлиев бойороғона ярашлы, Баҡынан ун саҡрым самаһы ерҙә, Гобу ҡасабаһында (Абшерон районы), флора һәм фаунаның һирәк осрай торған һәм уникаль төрҙәре аҫраласаҡ яңы зоопарк проекты эшләнә. Был маҡсатҡа президент фондынан 2,85 млн манат бүленә. 230 гектарға еткән яңы зоологик паркта икенсе континенттарҙан да, мәҫәлән, Австралиянан) һирәк осраған һөтимәрҙәр һәм ҡоштар килтереү ниәтләнә. Әзербайжандың Экология һәм тәбиғәт ресурстары министрлығы һәм Милли Фәндәр Академияһы белгестәренән эшсе төркөм булдырыла. Төркөмгә башҡа НПО һәм НИИ-ларҙан да белгестәр индерелә.

# Баҡы зоопаркы
## Баҡы зоопаркы символы

Баҡы зоопаркының символы — алһыу фламинго, ул Баҡыға уҙған быуаттың 90-сы йылдарында килтерелгән. Ҡала кешеләре зоопаркҡа имгәнгән һәм хәле насар шул ҡоштарҙы килтерә торған булған. Чингиз Солтанов еткәселегендә зоопарк хеҙмәткәрҙәре уларҙы дауалаған, терелткән. Хәҙер зоопарҡта 28 тирәһе фламинго бар.

# Баҡы зоопаркы
## Зоопарктың бүлектәре

Хәҙерге көндә зоопарк 4,25 гектар ер биләй.
Баҡы зоопаркының бүлектәре:
* Зоология бүлеге
* Териология бүлеге
* Орнитология бүлеге
* Акванариум һәм террариум бүлеге
Зоопаркта 40-тан ашыу кеше эшләй

# Баҡы зоопаркы
## Йәнлектәр һаны

Әлеге көндә зоопаркта 160 төр йәнлек тотола, дөйөм һаны 1200 башҡа етә.
* 2010 йыл: 1200 йәнлек, 160 биологик төр.

# Баҡы зоопаркы
## Йәнлектәр төрө

| Нил крокодилы Алһыу фламинго Һоро айыу Төньяҡ боланы Мысыр эттәре Ябай һар (канюк) Аҡбаш сип | Һеләүһен Ҡыр кәзәһе Марал Арыҫлан Юлбарыҫ Зебу | Дөйә Ҡара гриф Шакал Төлкө Бегемот Пони Бородач | Лама Леопард Гөбөргәйел Ягуар Ҡоралай Үгеҙҙәр | Бүре Маймыл Шиншиллы Дөйәғош Тутыйғош Балыҡтар | Носуха Буйвол Мышы Лама Ҡарағош Мунтжак Көнгөрә | Дикобраз Питон |

# Баҡы зоопаркы
## Зоопаркҡа инеү хаҡы

* 2017 — 2 манат] (1,25 доллар) ололарға, 1 манат (0,75 доллар) — балаларға.

# Баҡы зоопаркы
## Зоопарк директорҙары

Күп йылдар инде зоопарк директоры булып Азер Гусейнов эшләй.

# Баҡы зоопаркы
## Ҡайһы бер факттар

* 1967 йылда Баҡы зоопаркында Кинг тигән арыҫлан тыуа, ул ете йылдан «Невероятные приключения итальянцев в России» фильмында төшөрөлә.
* 2001 йылда Баҡы зоопаркына 2 гектар ер өҫтәйҙәр. Шулай итеп, зоопарк майҙаны 4,25 гектарға етә.
* 2008 йылда зоопаркҡа Минск ҡалаһынан 6 төр экзотик хайуан: парлап нил крокодилы, носуха, шиншилла, ҡоралай, мысыр эте һәм һеләүһен килтерелә. Уларҙы йәш арыҫланға алмаштырып алалар — хайуан Минскиға 2007 йылда ебәрелгән була
* 2009 йылдың йәйендә ҡышын йоҡоға тала торған хайуандарҙың вольерҙары йылытыу системаһына тоташтырыла
* 2010 йылда, Шәреҡ календары буйынса Арыҫлан йылында, зоопарк символы тип Кинг тигән арыҫлан иғлан ителә