yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Варчушка

Варчушка — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пёза йылғаһының уң ярына тамағынан 313 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 110 км.

# Варчушка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000049286
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004928
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)

Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Яңы Ҡыйышҡы ауылы.

# Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Башҡарма власы

Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәте: Рәсәй, 453003, Башҡортостан Республикаһы, Ҡырмыҫҡалы районы, Яңы Ҡыйышҡы ауылы, Совет урамы, 1.

# Яңы Ҡыйышҡы ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Билдәле шәхестәре

* Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы (10 ғинуар 1937 — 30 апрель 2010 йыл) — яҙыусы, әҙәбиәт белгесе, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1997), БДУ профессоры, филология фәндәре докторы, БАССР-ҙың һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ағза-корреспонденты
# Тальбей-Ты-Вис

Тальбей-Ты-Вис — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сопча-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 112 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.

# Тальбей-Ты-Вис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112103000089978
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008997
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Эҫем

Кесе Эҫем — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Эҫем йылғаһының уң ярына тамағынан 225 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кесе Эҫем
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100018983
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101898
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Термоть-Ега

Оло Термоть-Ега — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Пыв-Ях йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Оло Термоть-Ега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200050123
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205012
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Алвис Херманис

Алвис Херманис (латыш. Alvis Hermanis, 27 апрель 1965 йыл) — латыш театр режиссёры, Рига Яңы театрының художество етәксеһе.

# Алвис Херманис
## Биографияһы

Алвис Херманис 1965 йылдың 27 апрелендә Латвия ССР-ының Рига ҡалаһында журналист һәм публицист Волдемар Херманис ғаиләһендә тыуған.
Ун биш йәшенә тиклем Риганың «Динамо» хоккей клубының спорт мәктәбендә шөғөлләнә, һуңынан сәләмәтлеге арҡаһында уны ҡалдырырға мәжбүр була.
ВЭФ заводының мәҙәниәт һарайында Роберт Лигерс (1981—1982) етәкселегендәге «Ригас пантомима» үҙешмәкәр ансамбль студияһына йөрөй. Рига киностудияһы янындағы халыҡ театры студияһын (1985, педагогтары Арнольд Лининьш һәм Айнур Матис) тамамлай. 1984−1988 йылдарҙа Я. Витоп исемендәге Латвия дәүләт консерваторияһында (педагогтары М. Кимел, Э. Фрейбергс, И. Адерманис, М. Тенисонс) белем ала.
Яңы Рига театры сәхнәһендә 1987 йылдан — Франц Кафканың «Процесс» романы буйынса студенттар сәхнәләштереүе.

# Алвис Херманис
## Кинолағы актерлыҡ эше

* 1987 — ҡатын һәм ҡырағай ҡабан менән фото (реж. А. Криевс, Рига киностудияһы) — Карлис Валдерс
* 1988 — Көҙ, Чертаново… (реж. И. Таланкин, Мосфильм)
* 1988 — Латыштар? (реж. Г. Земель, Рига киностудияһы) — Тарасик-Август
* 1989 — Яҙмышҡай (реж. А. Фрейманис, Рига киностудияһы)
* 1991 — Еваның ожмах баҡсаһы (реж. А. Криевс, Рига киностудияһы)
* 1992 — Фирғәүен уйлап табыусы (реж. Г. Земель, Ҡаҙағстан)
* ? — Morfinists (реж. И. Хольштейн, телефильм)

# Алвис Херманис
## Спектаклдәр ҡуйыуы

* 2002 — Н. В. Гоголь. «Ревизор» («Балтик йорто» — 2002 фестиваленең Л. Попов исемендәге Пресса призы)
* 2003 — «Оҙон ғүмер» (Риганың Яңы театры, «Балтик йорто» — 2006 фестиваленең Тамашасы призы)
* 2004 — «Латыш тарихы» (Риганың Яңы театры)
* 2008 — Ф. М. Достоевский буйынса «Идиот». Шаушпильхауз (Цюрих).
* 2006 — «Латыш мөхәббәте» (Риганың Яңы театры)
* 2006 — Татьяна Толстой буйынса «Соня» («Балтик йорто» — 2008 фестиваленең Тамашасы призы)
* 2007 — «Тынлыҡ ауазы» (Berliner Festspiele һәм Риганың Яңы театры)
* 2008 — «Шукшин хикәйәләре» (Дәүләт милләттәр театры)
* 2009 — Трейси Леттстың «Август, Осейдж» пьесаһы буйынса «Ғаилә». Бургтеатр (Вена).
* 2012 — Бернд Алоис Циммермандың «Һалдаттар» операһы. Зальцбург фестивале
* 2013 — Харрисон Бёртуистлдың «Гевеин» операһы. Зальцбург фестивале.
* 2014 — Джузеппе Вердиҙың «Трубадур» операһы. Зальцбург фестивале
* 2015 — Леош Яначек. «Енуфа». Болоньялағы Комунале театры
* 2015 — «Бродский/Барышников». Риганың Яңы театры
* 2015 — Гектор Берлиоз. «Фаусты шелтәләү». Париж милли операһы
* 2016 — Джузеппе Верди. «Ике Фоскари». Ла Скала.
* 2016 — Рихард Штраус. «Данаиҙың мөхәббәте». Зальцбург фестивале.
* 2016 — Джакомо Пуччини. «Мадам Баттерфляй». Ла Скала.

# Алвис Херманис
## Танылыуы

* Европаның юғары театраль наградаһы лауреаты — «Яңы театраль ысынбарлыҡ» номинацияһында «Европа — театрға» премияһы
* «Алтын битлек» премияһы (2010, ижади төркөм составындағы «Шукшин хикәйәләре» спектакле өсөн)
* Өс йондоҙ ордены кавалеры
# Криница (Чёрная Калитва ҡушылдығы)

Криница — Рәсәйҙәге йылға. Воронеж өлкәһе, Ростов өлкәһе, Белгород өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чёрная Калитва йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Криница (Чёрная Калитва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Павловск ҡалаһынан Хопёр йылғаһы ҡушылғанға тиклем, Подгорная йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010101212107000004553
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000455
* Бассейн коды — 05.01.01.012
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Дельяшор

Дельяшор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Макариха йылғаһының һул ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Дельяшор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000071088
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007108
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Улан-Батор (футбол клубы)

«Улаанбаатар» футбол клубы (монг. «Улаанбаатаруландар» клубы хөлбөмбөгийн, ингл. FC Ulaanbaatar) — Улан-Баторҙан монгол футбол клубы. Футбол буйынса Монголия чемпионатында ҡатнаша. 2011 йылда барлыҡҡа килгән; шул ваҡытта уҡ Монголия чемпионатында еңеү яулаған. Илдең иң популяр футбол клубтарының береһе.

# Улан-Батор (футбол клубы)
## Тарихы

Клуб 2011 йылда ойошторола. Клубта һөжүмсе Ким Мен Вон уйнай. Вон (ингл. Myong Kim-Won), ул 2010 йылғы донъя чемпионатында ҡатнашҡан һәм һәм перспективалы йәш уйынсы Син Чхоль Чжин Син (ингл. Sin Chol-Jin Корея Халыҡ Демократик Республикаһынан) уйнай Үҙ тарихында беренсе тапҡыр 2011 йылда клуб Монголия чемпионатында еңеү яулай. 2012 йылда чемпионатта «Эрчим» клубынан еңелә.

# Улан-Батор (футбол клубы)
## Стадионы

Монголияның баш ҡалаһы Улан-Баторҙағы футбол стадионы Үҙәк стадион территорияһында урынлашҡан. Футбол үҙәге 2002 йылдың 24 октябрендә асыла. Стадионда яһалма япма түшәлгән
Урындағы муниципалитет хужа булған аренаның һыйҙырышлығы 3500 кеше тәшкил итә. Бында футбол буйынса Монголияның йыйылма командаһы бер нисә тапҡыр үҙ уйынын үткәрә

# Улан-Батор (футбол клубы)
## Ҡаҙаныштары

* Футбол буйынса Монголия чемпионаты
** Чемпион (1) 2011
# Кройцбург (Германия)

Кройцбург (нем. Creuzburg) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 2419 кеше йәшәй. Майҙаны — 35,33 км². Диңгеҙ кимәленән 200 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99831 һәм автомобиль коды — WAK.
# Оло Телемез

Оло Телемез — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ләмәҙе йылғаһының һул ярына тамағынан 106 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Телемез
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100019300
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101930
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Фролишня

Фролишня — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Четлас йылғаһының һул ярына тамағынан 64 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Фролишня
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000044848
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004484
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Чижково

Чижково — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кудьма йылғаһының уң ярына тамағынан 94 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Чижково
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400312110000034240
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003424
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Слуя

Слуя — Рәсәйҙәге йылға. Смоленск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вазуза йылғаһының һул ярына тамағынан 122 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Слуя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вазуза башынан Вазуз һыуһаҡлағысына тиклем, Яуза йылғаһынан Яуза һыуһаклағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100312110000000930
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000093
* Бассейн коды — 08.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тыхтера

Тыхтера — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының һул ярына тамағынан 450 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Тыхтера
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036166
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003616
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мөлөков Харис Яҡуп улы

Мөлөков Харис Яҡуп улы (1 октябрь 1938 йыл — 28 октябрь 2012 йыл) — ғалим-физик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2004), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001).

# Мөлөков Харис Яҡуп улы
## Биографияһы

Харис Яҡуп улы Мөлөков 1938 йылдың 1 октябрендә Башҡорт АССР-ының Архангел районы Үрге Ләмәҙ ауылында тыуған.
Белорет районы Йөйәк ете йыллыҡ мәктәбенән һуң Инйәр урта мәктәбен тамамлай һәм, Башҡорт дәүләт университетының физика-математика факультетына уҡырға инеп, 1961 йылда юғары белем алып сыға. Аҙыраҡ эшләгәс, Свердловск ҡалаһында аспирантурала уҡыуын дауам итә һәм Дондағы Ростовтың юғары уҡыу йортонда фән кандидатлығына диссертация яҡлай. 1967 йылдан шул ҡалалағы ауыл хужалығы машиналары эшләү институтында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай.
1972 йылдан Башҡорт дәүләт университетында уҡыта.
1977 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институтының дөйөм физика кафедраһы мөдире.
1986 Металдың юғары пластиклығы проблемалары институтында (ИСПИ) эшләй, бер үк ваҡытта 2003 йылдан Өфө дәүләт авиация техник университетында уҡыта.
1998 йылда «техник фәндәр докторы» исеменә диссертацияһын уңышлы яҡлай.
2004 йылда профессор дәрәжәһе бирелә.
Харис Яҡуп улы Мѳлѳков күп аспиранттарҙың остазы, йәштәрҙе фән юлына баҫтырыуҙа ҙур ѳлѳш индерә.

# Мөлөков Харис Яҡуп улы
## Фәндә эшмәкәрлеге

Фәндә эшмәкәрлеге конденсациялы мөхит проблемаларына бағышлана, наноматериалдарҙы, нанотехнологияларҙы өйрәнә.
Харис Мөлөков төрлө берләшмәле магнит-кристалл анизотропияһына водород атомдарын индереүе һәм баҫым яһауы йоғонтоһон тикшерә. Нанокристаллик структуралы металдарҙың һәм иретмәләрҙең үҙенсәлектәрен, уларҙың бирелгән рәүеште һаҡлауы сифатын, наноструктураларҙың төрлө магнит үҙенсәлектәренә йоғонтоһон асыҡлай.
150 фәнни хеҙмәт яҙған һәм уйлап табыу буйынса бер хеҙмәте бар.

# Мөлөков Харис Яҡуп улы
## Фәнни хеҙмәттәре

* Влияние структуры сплава Ni2.16Mn0.81Fe0.05Ga на температурную зависимость намагниченности //Доклады Российской Академии наук. 2005. Т.400. № 3 (соавт.);
* ДИЛАТОМЕТР ДЛЯ ИЗМЕРЕНИЯ ТЕПЛОВОГО РАСШИРЕНИЯ ОБРАЗЦОВ МАЛЫХ РАЗМЕРОВ
* Магнитные свойства магнитоупорядоченных металлов и сплавов с субмикрокристаллической структурой
* Thermoelastic martensitic transition and magnetic properties of Ni2.14Mn0.81Fe0.05Ga alloy in different structural states //Journal of Physics: Condensed Matter. 2005. Vol.17 (соавт.).
# Каренка

Каренка — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Рязань өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вад йылғаһының уң ярына тамағынан 185 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Каренка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мокша Темников ҡалаһы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем, Цна йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200412110000028289
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002828
* Бассейн коды — 09.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Криночевка

Криночевка — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Унжа йылғаһының һул ярына тамағынан 368 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Криночевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000014856
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001485
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Викиөҙөмтә

Викиөҙөмтә (ингл. Wikiquote) — билдәле шәхестер, нәфис хеҙмәтләр өҙөмтәләр һәм әйткән уйлар ирекле йыйынтыҡ.

# Викиөҙөмтә
## Иҫкәртмә

* Викиөҙөмтә (баш.)
* Викицитатник (рус.)
* Wikiquote (инг.)
# Бадь-Ёль

Бадь-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лопь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Бадь-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000018426
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001842
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нурбулат

Нурбулат (рус. Нарбулатово) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Гай ҡала округындағы ауыл.

# Нурбулат
## Географик урынлашыуы

Гөбөрлө йылғаһы (Яйыҡ ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.

# Нурбулат
## Тарихы

Нурбулат ауылы Ырымбур губернаһы Үҫәргән улусы составында була. Документтарҙа тәүге тапҡыр 1795 йылда телгә алына.
1917 йылдан Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан Башҡортостан АССР-ының) Үҫәргән кантоны составында була. 1922 йылдың 5 октябренән Йылайыр кантоны составына инә.
1927 йылдың 30 майында Урта Волга крайының (1928 йылдың 14 майынан — край составындағы Ырымбур округының) Яңы Покровка районы составына бирелә. 1931 йылдың мартынан — Урта Волга крайының Орск районы составына индерелә. 1934 йылда яңы ойошторолған Ырымбур өлкәһенең составына күсә. 1934—1963 йылдарҙа Ырымбур өлкәһе Хәлил районы (1960 йылда исеме Гай районы тип үҙгәртелә) составында була. 1963—1965 йылдарҙа Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ районы составында була. 1965 йылда йәнә Гай районы составына ҡайтарыла.

# Нурбулат
## Халҡы

Ауыл башҡорттарының иҫәбе :
| 1859 | 1866 | 1889 | 1892 | 1901 | 1917 | 1920 |
| 292 | 263 | 178 | 171 | 180 | 250 | 242 |
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башҡорттар 87 % тәшкил итә.
# Россау (Альтмарк)

Россау (Альтмарк) (нем. Rossau (Altmark)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 429 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,9 км². Диңгеҙ кимәленән 24 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39606 һәм автомобиль коды — SDL.
# Ғәбитов Азат Исмәғил улы

Ғәбитов Азат Исмәғил улы (3 май 1962 йыл) — ғалим-инженер-төҙөүсе. 1984 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор(2002). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006).

# Ғәбитов Азат Исмәғил улы
## Биографияһы

Азат Исмәғил улы Ғәбитов 1962 йылдың 3 майында Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуа. Исмәғил Әхмәҙулла улы Ғәбитовтың улы. 1984 йылда Өфө нефть институтын тамамлағандан һуң, шунда уҡ төҙөлөш конструкциялары кафедраһында эшләй: ғилми-тикшеренеү бүлеге инженеры, аспирант, кесе ғилми хеҙмәткәр, өлкән ғилми хеҙмәткәр, өлкән уҡытыусы, доцент, профессор.

# Ғәбитов Азат Исмәғил улы
## Фәнни тикшеренеүҙәре

Фәнни тикшеренеүҙәре төҙөлөш конструкцияларының коррозияға сыҙамлы булыуын һәм оҙайлы эшләүен һаҡлауҙа коррозия ингибиторҙары (ацеталдәр һәм уларҙың гетероаналогтары нигеҙендә) тәьҫире механизмын өйрәнеүгә арналған. Ғәбитов металдарҙы кислоталар һәм көкөртлө водород тәьҫирендәге коррозиянан һаҡлаусы юғары эффектлы ингибиторҙар етештереү технологияһын эшләй, улар “Башнефть” АНК‑нда (1998) һәм Рәсәй Федерацияһының башҡа нефтехимия сәнәғәте предприятиеларында индерелә. 400-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән 8 монография, 12 уҡыу әсбабы, юғары уҡыу йорттарының төҙөлөш белгеслектәре өсөн дәреслектәр, 15 уйлап табыу, СССР-ҙың 12 авторлыҡ таныҡлығы һәм Рәсәй Федерацияһының 4 патенты авторы.

# Ғәбитов Азат Исмәғил улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре
* Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1985).

# Ғәбитов Азат Исмәғил улы
## Төп хеҙмәттәре

* Итоги и перспективы в теории и практике борьбы с коррозией. Уфа, 1998;
* Современные системы защиты от электрохимической коррозии подземных коммуникаций. В 2 т. Т.1.
* Катодная защита густоразветвлённой сети подземных трубопроводов. Уфа, 1999 (авторҙ.);
* Ингибиторы коррозии. В 4 т. Т.4.
* Теория и практика противокоррозионной защиты нефтепромыслового оборудования и трубопроводов. М., 2007 (авторҙ.)