yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вадьица

Вадьица — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волошка йылғаһының һул ярына тамағынан 133 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Вадьица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000956
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000095
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Штәнде ауыл Советы (Балтас районы)

Штәнде ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостандың Балтас районындағы ауыл биләмәһе.

# Штәнде ауыл Советы (Балтас районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з закондарына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Штәнде ауыл Советы (Балтас районы)
## Иҫкәрмә

* 1 2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 6 август 2015. Архивировано 6 август 2015 года.
* ↑ Закон Республики Башкортостан от 17 декабря 2004 года № «О границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан»
* 1 2 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
* 1 2 3 4 5 6 7 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан (билдәһеҙ). Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 31 май 2014. Архивировано 31 май 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (билдәһеҙ). Дата обращения: 16 ноябрь 2013. Архивировано 16 ноябрь 2013 года.
* ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 2 август 2014. Архивировано 2 август 2014 года.
* Был Башҡортостан географияһы буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Абдулла Алиш

Абдулла Алиш (Алишев Абдулла Барый улы; татар. Абдулла Алиш; Алишев Абдуллаҗан Габделбари ул; 15 сентябрь 1908 йыл, Ҡазан губернаһы Пичкас улусы Спас өйәҙе Көйөк ауылы — 25 август 1944 йыл, Берлин) — Бөйөк Ватан һуғышы осоронда әсирлектәр һәләк булған татар совет шағиры, яҙыусы, балалар өсөн хикәйәләр йыйынтығы, шиғыр, драма әҫәрҙәре авторы.

# Абдулла Алиш
## Биографияһы

1908 йылда тыуған. 1927 йылда Ҡазан ер төҙөлөшө техникумына уҡырға инә. Мелиоратор һәм төҙөүсе булып эшләй. 1933 йылда журналислыҡ эшенә күсә, «Пионер ҡәләме» (Перо пионера) журналының яуаплы секретары була. 1938—1941 йылдарҙа Ҡазан педагогия институтында уҡый.
1939 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Татар АССР-ы Яыусылары союзының яуаплы сәркәтибе Муса Йәлилдең 1939 йылда Абдулла Алишҡа биргән ҡылыҡһырламаһы һаҡланған. Ул бына нимә тип яҙа: «Абдулла Алиштың әҫәрҙәре еңел теле, ҡыҙыҡтырғыс йөкмәткеле булыуы менән айырыла. Ул татар совет уҡыусылары араһында лайыҡлы абруй менән файҙалана». 1941 йылда, һуғыш алдынан, татар радиокомитеты мөхәррире була.
Һуғыш башланыу менән Абдулла Алиш фронтта дошман менән алыша. 1941 йылдың октябрендә Брянск эргәһендә әсирлеккә алына, шунда Муса Йәлил менән осраша; «Иҙел-Урал» легионына эләгә. Йәшерен ойошмала ҡатнашҡаны өсөн, 1944 йылдың 25 авгусында Берлиндағы Плётцензее хәрби төрмәһендә гильотина язаһына хөкөм ителә.
1965 йылда Ҡазан пионерҙар һарайына уның исеме бирелгән.
Хәҙер уның вариҫтары Ростов өлкәһе Аҙау ҡалаһында йәшәй.

# Абдулла Алиш
## Ижады

1931 йылда «Пионер отряды байрағы» хикәйәләр йыйынтығы баҫыла. «Яҡты күл буйында» повесы (1933), «Тулҡындар» (1934) һәм «Ант» хикәйәләр йыйынтығы (1935), «Илгиз менән икәүләп» (1940) һәм «Минең ағайым» шиғырҙар йыйынтығы (1940), татар балалар әҙәбиәтендә мөһим урын биләй. «Әсәйем әкиәттәре» китабы (1940) бер нисә тапҡыр урыҫ телендә лә баҫылған. «Кескенә тотҡон», «Сертотмаҫ өйрәк» (Ҡазан ҡурсаҡ театры) пьесаларын яҙа. Абдулла Әхмәт менән берлектә 1934—1935 йылдарҙа «Күршеләр» һәм «Йондоҙ» пьесаларын яҙа. Әсирлектә лә үҙ халҡына тоғролоғон сағылдырған («Ватан» «Үлем тураһында йыр», «Тыуған ауыл», «Үҙем тураһында йыр» һ. б.) шиғырҙарын яҙа.

# Абдулла Алиш
## Хәтер

Ҡазанда, 1 Май майҙанында Ҡазан кремленең Спас башняһы эргәһендә Курмашев төркөмө буйынса ун көрәштәше барельефы стелаһын һәм Муса Йәлил һәйкәлен берләштергән монументаль комплекс-мемориал ҡуйылған.
2002 йылда Ҡаршылыҡ хәрәкәте музейында (Берлинда Плётцензее төрмәһе музейына күрше бина) ике татар яҙыусыһы — Абдулла Алиш һәм Муса Йәлилгә арналған стенд урынлаштырылды.
2018 йылда ҡала Болғар ҡалаһында (Болғар тарихи-археологик комплексы территорияһында) Абдулла Алиш музейы асылды.
# Яруллин Рауил Рафаэль улы

Яруллин Рауил Рафаэль улы (12 апрель 1961 йыл) — ғалим-иҡтисадсы. 1993 йылдан (өҙөклөк менән) Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1997 йылдан — финанстар кафедраһы мөдире. 2010 йылдан Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы уҡытыусыһы. Иҡтисад фәндәре докторы (2003), профессор (2006).

# Яруллин Рауил Рафаэль улы
## Биографияһы

Рауил Рафаэль улы Яруллин 1961 йылдың 12 апрелендә Башҡорт АССР-ының Салауат районы Һарғамыш ауылында тыуған. 1975 йылда үҙҙәрендәге һигеҙ йыллыҡ мәктәптән һуң, Өфө финанс техникумына уҡырға инә. Урта махсус белем алғас, 1979—1983 йылдарҙа Ҡазан ҡалаһындағы В. В. Куйбышев исемендәге финанс-иҡтисад институтында уҡый.
# Ташлыкүл (Ыҡ ҡушылдығы)

Ташлыкүл (рус. Ташлыкуль) — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ыҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 282 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Ташлыкүл (Ыҡ ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100028558
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102855
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Имн-Ягун

Имн-Ягун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Моховая йылғаһының уң ярына тамағынан 113 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Имн-Ягун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200045281
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204528
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Исем (һүҙ төркөмө)

Исем (урыҫ имя существительное) — төрлө предмет, күренеш, төшөнсә атамаларын (кеше, әйбер, үҫемлек, хайуан, тәбиғәт күренештәре һ.б.) белдергән үҙ аллы һүҙ төркөмө. Ул кем, нимә, ни, кемдәр, нимәләр һорауҙарына яуап бирә. Мәҫәлән: Ҡар яуа (нимә яуа? ҡар. Ҡар -исем). Бала йоҡлай (кем йоҡлай? бала. Бала — исем).

# Исем (һүҙ төркөмө)
## Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр

Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр була. Яңғыҙлыҡ исемдәргә кешеләргә ҡушылған исем, фамилиялар, ҡушаматтар, хайуан, китап-журнал исемдәре, географик атамалар инә. Улар баш хәреф менән яҙыла.
Ҡалған исемдәр уртаҡлыҡ исемдәргә керә. Улар, әгәр һөйләм башында килмәһә, бәләкәй хәреф менән яҙыла.

# Исем (һүҙ төркөмө)
## Исемдәрҙең һан менән үҙгәреше

Исемдәр һан буйынса берлектә һәм күплектә торалар.

# Исем (һүҙ төркөмө)
## Исемдәрҙең эйәлек заты

Исемдәрҙең эйәлек заты теге йәки был предметтың кемгә йәки нимәгә ҡарағанлығын аңлата. Миҫалдар: туғаным, минең туғаным, балаларыбыҙ, һинең олатайың, уның күлдәге, ағайымдың машинаһы, был ҡәләм һеңлемдеке һ.б.
Эйәлек заты ишетелгәнсә яҙыла.
Иҫкәрмә:
* Тороу-ым, тороу-ың, тороу-ы; көлөү-ебеҙ, көлөү-егеҙ, көлөү-е.
* Ирек- ирк-ем, ирк-ең, ирк-е.
* Ойоҡ, ойоғ-ом; көсөк, көсөг-өм
* Поезд- поез-ым, поез-ығыҙ, автомобиль- автомобил-ең, автомобил-дәре.

# Исем (һүҙ төркөмө)
## Исемдәрҙең килеш менән үҙгәреше

Башҡорт теле грамматикаһында алты килеш бар.

# Исем (һүҙ төркөмө)
## Исемдәрҙең хәбәрлек заты

Башҡорт телендә исемдәр хәбәр булып та килә. Һөйләмдең хәбәре функцияһын үтәгән исемдәр ҡылымдарҙың зат ялғауҙарын ҡабул итеүе лә, итмәүе лә мөмкин. Мин 5-се класс уҡыусыһымын
* Усманова М.Ғ., Абдуллина Ф. Ф. Башҡорт теле. Өфө-2000йыл ISBN 5-295-02619-1
* Толомбаев Х. А., Солтанбаева Х. В. Әсә теле. 6-сы класс өсөн дәреслек. Өфө-2008 йыл ISBN 978-5-295-04288-1
# Булычев йырыны

Булычёв йырыны — Рәсәй йылғаһы. Волгоград өлкәһе,Воронеж өлкәһе,Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ближний Крутой йырынының һул ярына тамағынан 2,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Булычев йырыны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер, Ворона йылғаһы ҡушылған урындан тамағына тиклем, Савала һәм Бузулук йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200512107000007032
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000703
* Бассейн коды — 05.01.02.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ғәлиев Әсҡәт Тәлғәт улы

Ғәлиев Әсҡәт Тәлғәт улы (рус. Галиев Аскат Талгатович) (3 ғинуар 1949 йыл ) — совет һәм партия эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының республика ҡала һәм райондарының социаль һәм иҡтисади үҫеш мәсьәләләре комиссияһы ағзаһы. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

# Ғәлиев Әсҡәт Тәлғәт улы
## Биографияһы

Ғәлиев Әсҡәт Тәлғәт улы 1949 йылдың 3 ғинуарында Башҡорт АССР-ы Миәкә районы Кесе Кәркәле ауылында тыуған. Милләте буйынса татар, юғары белемле — 1972 йылда Өфө нефть институтын тамамлаған, 1982 йылда Свердловск Юғары партия мәктәбен тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1966 йылда Салауат нефтехимия комбинатында слесарь булып башлай. 1972—1973 йылдарҙа Совет Армияһы сафында саҡырыла. Хеҙмәт итеп ҡайтҡас, нефтехимия комбинатында инженер-технолог, инженер-конструктор булып эшләй. 1974—1980 йылдарҙа КПСС-тың Салауат ҡала комитетында сәнәғәт-транспорт бүлеге мөдире, инструктор булып эшләй. 1981—1991 йылдарҙа Салауат халыҡ депутаттарының ҡала советы рәйесе. 1991 йылдан Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең түләүле хеҙмәттәр буйынса комитет рәйесе. 1990—1992 йылдарҙа Салауат ҡалаһы, 113-сө Мусин һайлау округы Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана.
Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының республика ҡала һәм райондарының социаль һәм иҡтисади үҫеш мәсьәләләре комиссияһы ағзаһы.
# Катапси-Юган

Катапси-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Һул Хетта йылғаһының һул ярына тамағынан 142 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 73 км.

# Катапси-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300049518
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304951
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Трузеталь

Трузеталь (нем. Trusetal) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 4083 кеше йәшәй. Майҙаны — 25,88 км². Диңгеҙ кимәленән 350 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98596 һәм автомобиль коды — SM.
# Банска-Бистрица крайы

Банска-Бистрица крайы (словак. Banskobystrický kraj) — Словакияның һигеҙ крайының береһе, Банска-Бистрица ҡалаһындағы административ үҙәге менән бергә. Банска-Бистрица крайының майҙаны 9455 квадрат километр тәшкил итә, халыҡ һаны — 660 563 кеше (2011). Край Үҙәк Словакияла урынлашҡан..
Банска-Бистрица крайы Словакияның Нитранский, Тренчинский, Жилинский, Прешовский һәм Кошицкий крайҙары, шулай уҡ Пешт, Ноград һәм Боршод-Абауй-Земплен (Венгрия) медьелары менән сиктәш.

# Банска-Бистрица крайы
## Административ бүленеше

Банска-Бистрицкий крайы 13 районға (окресҡа) бүленгән:
* Банска-Бистрица районы
* Банска Штьявница
* Брезно районы
* Детва районы
* Крупина районы
* Лученец районы
* Полтар районы
* Ревуца районы
* Римавска Собота районы
* Вельки Кртиша районы
* Зволен районы
* Жарновица районы
* Жьяр-над-Гроном районы

# Банска-Бистрица крайы
## Статистик мәғлүмәт (2011)

Милли составы
* словактар — 505 528 кеше (76,5 %);
* венгрҙар — 67 596 кеше (10,2 %);
* сиғандар — 15 525 кеше (2,4 %);
* башҡалар — 71 914 кеше (10,9 %)
Конфессиональ составы
* католиктар — 361 774 кеше (54,8 %);
* лютерандар — 69 747 кеше (10,6 %);
* реформаттар — 10 675 кеше (1,6 %);
* атеистар — 109 945 кеше (16,6 %);
* башҡалар — 108 422 кеше (16,4 %)
# Судья Анна-Мария Весоловска

Судья́ Анна-Мария Весоло́вска (пол. Sędzia Anna Maria Wesołowska) — Польшала сыҡҡан, өлөшләтә реаль ваҡиғаларға нигеҙләнгән сериал. Жанры — суд шоуы (court show). 2006 йылдың 6 март (буранай) көнөнән 2011 йылдың 19 декабрь (аҡъюлай) көнөнәсә TVN телеканалында күрһәтелгән.
Сериал Constantin Entertainment рөхсәтнамәһенә ярашлы, Судья Александр Хольд тигән немец сериалы (нем. Richter Alexander Hold) нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Режиссёры — Мацей Сьвежавски. Сенкоцин ҡалаһындағы студияла эшләнгән булған.

# Судья Анна-Мария Весоловска
## Сериал сюжеты

Сериалдағы ваҡиғалар суд залында урын ала, унда төрлө енәйәт эштәре ҡарала. Башта прокурор ғәйепләүен уҡып сыға, һуңынан шаһиттар сығыш яһай, аҙағында иһә хөкөм ҡарары иғлан ителә.
Тапшырыуҙың төп маҡсаттарының бере — тамашасыларҙы судҡа хас төрлө процедуралар менән таныштырыу. Суд процестарын Анна Весоловска — Лодзь ҡалаһындағы округ судының элекке судьяһы башҡарған.

# Судья Анна-Мария Весоловска
## Сериал сюжеты
### Актёрҙар составы

| Исеме | Сериалдағы һөнәре | Ысынбарлыҡтағы һөнәре |
| Анна Весоловска | судья | судья |
| Артур Лата | прокурор | адвокат |
| Роберт Биньчак | прокурор, һуңынан адвокат | прокурор |
| Павел Панек | прокурор, һуңынан адвокат | адвокат |
| Павел Собчак | прокурор | адвокат |
| Анджей Мэнкаль | адвокат | адвокат |
| Рафал Завальски | адвокат | адвокат |
| Магдалена Вильк | адвокат | адвокат |
| Магдалена Гжеськовяк | адвокат | адвокат |
| Барбара Лясковска | адвокат | адвокат һәм судья |
| Роберт Рынкун-Вернер | адвокат | адвокат |
| Катажына Швед-Кавка | адвокат | хоҡуҡи кәңәшсе |
| Рафал Балковски | адвокат | адвокат |
| Ярослав Домбровски | суд приставы | һаҡсы |
| Блажеевски | суд приставы | һаҡсы |
| Павел Дудзик | суд приставы | |
| Пётр Жымышкевич | шаһит | актёр |
| Томаш Белиньски | шаһит | актёр |
| Ярослав Сьвидерски | машина йөрөтөүсе | актёр |
| Йоанна Чеховска | шаһиҙә/полиция хеҙмәткәре | полиция хеҙмәткәре |
| Себастьян Вонтроба | шаһит/полиция хеҙмәткәре | полиция хеҙмәткәре |
| Мацей Дэмбош | шаһит/полиция хеҙмәткәре | полиция хеҙмәткәре |
| Кшыштоф Дзюб | шаһит/шәхси детектив | актёр |
# Можарка (йылға)

Можарка — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белое күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Можарка (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200015378
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201537
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Куба йәйге Олимпия уйындарында 1980

Куба 1980 йылда СССР-ҙың баш ҡалаһы Мәскәүҙә үткән йәйге Олимпия уйындарында ҡатнаша һәм 8 алтын, 7 көмөш һәм 5 бронза миҙал яулай.
Йыйылма команда 207 спортсынан (175 ир-егет, 32 ҡатын-ҡыҙ) тора.

# Куба йәйге Олимпия уйындарында 1980
## Ярыш һөҙөмтәләре
### Академик ишеү

Иң яҡшы экипаждарҙың бер нисәһе (дисциплинаға ҡарап) һәр уҙыштан киләһе раундҡа сыға. Иң көслө 6 экипаж А финалына сыға, тағы ярымфиналда төшөп ҡалған 6 экипаж Б финалында урындар бүлешә.

# Куба йәйге Олимпия уйындарында 1980
## Ярыш һөҙөмтәләре
### Академик ишеү
#### Ирҙәр

| Ярыш | Спортсы | Алдан сығыш | Алдан сығыш | Алдан сығыш | Һайлап алыу ярышы | Һайлап алыу ярышы | Һайлап алыу ярышы | ярымфинал | ярымфинал | ярымфинал | Финал | Финал | Урын |
| Ярыш | Спортсы | Сығыш | Ваҡыт | Урын | Сығыш | Ваҡыт | Урын | Сығыш | Ваҡыт | Урын | Ваҡыт | Урын | Урын |
| яңғыҙ | Артуро Сальфран | 1 | 8:25,09 | 5 | 1 | 7:51,84 | 5 | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата |

# Куба йәйге Олимпия уйындарында 1980
## Ярыш һөҙөмтәләре
### Еңел атлетика

Төп мәҡәлә:Йәйге Олимпия уйындарында еңел атлетика 1980

# Куба йәйге Олимпия уйындарында 1980
## Ярыш һөҙөмтәләре
### Еңел атлетика
#### Ҡатын-ҡыҙҙар

    Техник дисциплиналар
| Дисциплина | Спортсы | Квалификация | Квалификация | Финал | Финал |
| Дисциплина | Спортсы | Һөҙөмтә | Урын | | Урын |
| диск ырғытыу | Мария Бетанкур | 57,62 | 13 | сығыш яһауҙы туҡтата | сығыш яһауҙы туҡтата |
# Кесе Яг-Йоль

Кесе Яг-Йоль — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хулга йылғаһының һул ярына тамағынан 111 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кесе Яг-Йоль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300026004
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302600
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хул-Юган (Сорум ҡушылдығы)

Хул-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сорум йылғаһының һул ярына тамағынан 147 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Хул-Юган (Сорум ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020890
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302089
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Таган (Обь ҡушылдығы)

Таган — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының уң ярына тамағынан 2751 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 69,5 км.

# Таган (Обь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200007120
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200712
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Федулёв Иван Петрович

Иван Петрович Федулев (1737 йыл — 11 (23) декабрь 1803 йыл) — Яйыҡ казагы, Пугачев полковнигы, Е. И. Пугачёвты властарға тотоп биреүҙә ҡатнашыусыларҙың береһе.
Ихтилалға 1774 йылдың ғинуарынан ҡушыла. Апрель уртаһына тиклем Яйыҡ ҡаласығында гарнизон башлығы подполковник Симонов һәм капитан Крылов етәкселегендә һаҡланған Михаил-Архангел соборын ҡамауҙа ҡатнаша. Баш күтәреүселәр 1774 йылдың 15 апрелендә Быковка йылғаһы эргәһендәге алышта генерал Мансуров бригадаһынан еңелгәндән һуң, атаман Овчинников, каратель экспедицияһы эҙәрлекләүенән ҡасып, Федулев та булған казактар отрядын Ырымбур далалары һәм Көньяҡ Урал тау алдарынан үткәреп, 7 майҙа Магнит ҡәлғәһе эргәһендә Пугачевҡа алып барып ҡуша. Шул ваҡыттан ул баш күтәреүселәр ғәскәре менән Урал, Кама һәм Волга буйлап походтарҙа ҡатнаша. Июлдә Пугачевтан полковник дәрәжәһе ала.
1774 йылдың август уртаһында Федулев баш күтәреүселәр полковниктары Ф. Чумаков һәм И. Творогов менән бергә Пугачевҡа ҡаршы заговор ойоштора башлай. 25 августа Ҡара Ярҙа Солеников ватагаһы эргәһендәге алышта еңелгәндән һуң, Волганы аша сыҡҡан казактарҙың ваҡ отрядтарға бүленеүенән файҙаланып, заговорсылар 8 сентябрҙә Оло Үҙән йылғаһы янында Пугачевты бәйләй һәм бер аҙнанан һуң уны Яйыҡ ҡалаһына алып килә. Ноябрҙә башҡа казактар менән бергә генераль тәфтиш үтеү өсөн Мәскәүгә килтерә. Судтың хөкөм ҡарары менән 1775 йылдың 9 ғинуарында Лифляндия губернаһына ғүмерлек һөргөнгә ебәрелә һәм шунда 1803 йылдың 11 (23) дпекабрендә вафат була.
# Пиклия

Пиклия — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нерль йылғаһының уң ярына тамағынан 158 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Пиклия
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Нерль башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300812110000032395
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003239
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0