yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ибраһимов Ғәлимйән Ғирфан улы

Ибраһимов Ғәлимйән Ғирфан улы (12 март 1887 йыл — 21 ғинуар 1938 йыл) — яҙыусы, публицист, мәғрифәтсе, йәмәғәтсе. Хәҙерге татар әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Хеҙмәт Геройы (1932). Сәйәси золом ҡорбаны.

# Ибраһимов Ғәлимйән Ғирфан улы
## Биографияһы

Ғәлимйән Ғирфан улы Ибраһимов 1887 йылдың 28 февралендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районының Солтанморат ауылында тыуа. Өс йыллыҡ мәктәпте яҡшы тамамлағас, уҡытыусыһы уға Пушкин китаптарын бүләк итеп: «Ғәлимйән, Пушкин — рус әҙәбиәте пәйғәмбәре, һин мосолман халҡы әҙәбиәте пәйғәмбәре бул!» — ти. Ғәлимйән Ырымбур мәҙрәсәһендә биш йыл уҡый. Унан һуң Өфөләге «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә белем ала. Һабаҡташтары — Шәйехзада Бабич, Хәсән Туфан, Сәйфи Ҡудаш, Мәжит Ғафури менән шунда дуҫлаша. «Яҙ башы» тигән беренсе хикәйәһе 1910 йылда донъя күрә. Унан һуң «Ҡаҙаҡ ҡыҙы», «Беҙҙең көндәр», «Йәш йөрәктәр», «Тәрән тамырҙар» романдары һәм башҡа әҫәрҙәре нәшер ителә. Бер үк ваҡытта фәндең төрлө тармаҡтары менән етди шөғөлләнә. Телдең фонетикаһы, морфологияһы, синтаксисы, тарихы тураһында махсус хеҙмәттәр баҫтыра. Уның грамматика буйынса баҫтырған хеҙмәттәре барлыҡ төрки телле халыҡтарҙа уҡыу-уҡытыу әсбабы сифатында ҡулланыла. 1925 йылда әҙипкә «академик» дәрәжәһе бирелә. 1932 йылда уға «Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
Яҙыусы, тәнҡитсе, публицист, педагог, методист, әҙәбиәтсе, телсе, философ, тарихсы, күп журналдарҙың баш мөхәррире, революционер (дүрт ай Колчак армияһы тылында разведчик), йәмәғәт эшмәкәре, Ленин, Сталин менән берлектә милли мәсьәлә буйынса шөғөлләнеүсе. Ғәлимйән Ибраһимов 1915—1917 йылдарҙа «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә уҡыта. Барыһынан да бигерәк, ул көслө прозаик була.
Ғәлимйән Ибраһимовтың әҙәби әҫәрҙәре (хикәйә, повесть, романдары) рус теленә тәржемә ителә. рус теле аша улар, башҡа милләттәргә, Ер йөҙөнә тарала. Ләкин илдә ҡупҡан репрессия дауылдары Ғ. Ибраһимов ише бөйөк шәхесте лә урап үтмәй. 1937 йылдың ғинуар айында Ҡазандағы Пләтән төрмәһендә яҡты донъя менән хушлаша. 20 йылдан һуң ғына аҡлана.

# Ибраһимов Ғәлимйән Ғирфан улы
## Хәтер

* Солтанморат ауылында Ғәлимйән Ибраһимовтың йорт-музейы асылған.
* Татарстан Фәндәр академияһының Ҡазандағы Тел, әҙәбиәт һәм сәнғәт институты Ғәлимйән Ибраһимов исемен йөрөтә.
* Өфөләге бульварға, Ауырғазы районы үҙәге Талбазылағы урамға, Ҡазандағы проспектҡа әҙип исеме бирелгән.
* Өфөлә Ғәлимйән Ибраһимов бульварындағы яҙыусы йәшәгән йәшәгән 25-се йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
* Ауырғазы районы хакимиәте әҙип исемендәге премия булдырған.
# Тальбей-Яха (йылға)

Тальбей-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Торасовей ҡултығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Тальбей-Яха (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300035708
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303570
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Яр Даниловский

Яр Даниловский — Рәсәйҙәге йылға. Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Осередь йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Яр Даниловский
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы Лиски ҡалаһынан Павловск ҡалаһына тиклем, Битюг йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010101012107000004319
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000431
* Бассейн коды — 05.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тодья

Тодья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының уң ярына тамағынан 1174 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Тодья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100002263
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100226
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Усия

Усия — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Угра йылғаһының һул ярына тамағынан 363 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Усия
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000020569
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002056
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тюн-Амбий-Кы

Тюн-Амбий-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Матыль-Кы йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Тюн-Амбий-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300063921
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306392
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Елсел (һырт)

Елсел — рус. Ицы́л - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһендәге Оло Урал һыртының бер өлөшө.

# Елсел (һырт)
## Географияһы

Елсел һырты Көньяҡ Уралда Тағанай тауҙары составына ингән һырт, «Тағанай милли паркы» сигендә урынлашҡан.
Елсел һырты буйынан Европа менән Азия араһындағы сик үтә.
Иң бейек нөктәһе — ике сусаҡлы Елсел тауы. Төньяҡ сусағы (1068 м) көньяҡтағыһынан бер ни тиклем юғары (1049 м) һәм унан яҫы таулыҡ менән бүленгән. Был урын 0,5 — 3 м диаметрлы тау тоҡомдары киҫәктәре менән ҡапланған.
Оло Тағанай һыртынан - көнсығышҡа, Кесе Тағанай һәм Урта Тағанай һырттарынан төньяҡҡа табан урынлашҡан. 25 км төньяҡ-көнбайыштараҡ Түрғәяҡ күле ята.
Златоуст ҡалаһына тиклем – 20 км, Силәбегә – 160 км, Өфө менән араһы — 280 км.
Координаттары: 55°20'11"Н 59°58'39"Е

# Елсел (һырт)
## Тасуирламаһы

Һырттың көнсығыш битләүҙәре Тыйылға ҡасабаһы яғынан үҙенсәлекле биогеографик сифаттарға эйә. Улар реликт шыршылыҡтар менән ҡапланған, был урмандар киләсәк быуын өсөн оло ҡиммәт булып тора, шул иҫәптән ағас орлоҡтары фонды булараҡ та ҡурсыуға лайыҡ.
Елсел итәгендә — тау тайгаһы, бында күберәк ҡара һәм аҡ шыршы, ҡайын үҫә. Түбәһе ике сусаҡлы һәм ташлы. Көньяҡ Уралда тап ул иң яҡшы күҙәтеү майҙансыҡтарының береһе тип һанала. Оло һәм Кесе Тағанай, Йүрмә, Юрмый, Александров түбәһе бынан яҡшы күренә.
Түбәһендә ағас юҡ тиерлек. Бында башлыса ҡая һәм таш йылғалар араһында мүк һәм лишайниктар үҫә. Иң бейек ҡаяларҙа шикша, һаҙ еләге осрай.
Көртмәле үҫкән урындар табыла.

# Елсел (һырт)
## Этимологияһы

Һырттың исеме башҡорт теленән ингәне бәхәсһеҙ, әммә фараздар, тәржемәләр бик үк теүәл булмау арҡаһында, башҡортса атаманы ҡулланыуҙа һорауҙар тыуҙыра.
Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы Шувалов Николай Иванович иһә үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә былай тип яҙа: "Ицыл (Иссыл), гора, территория города Златоуста. От башкирского слова иссиль — «вечный ветер». Ицыл — «гора вечного ветра». Название вполне соответствует действительности. Об Ицыле говорят: «Известная труба на весь Урал»." Йәғни, атама "ел" һүҙенән килеп сыҡҡанлығы шик тыуҙырмай. Әммә «гора вечного ветра» тигән тәржемә дөрөҫ кенә тип әйтеп булмай. Аңлашылыуынса, һырттың атамаһы "гел ел сығып торған урын", йәғни, бер һүҙ менән "елсел" тигән сифатҡа эйә урын.

# Елсел (һырт)
## Шулай уҡ ҡара

* Урал тауҙары
# Парфентиха

Парфентиха — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Андарма йылғаһының уң ярына тамағынан 178 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Парфентиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023417
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202341
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Трезебург

Трезебург (нем. Treseburg) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 92 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,91 км². Диңгеҙ кимәленән 423 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38889 һәм автомобиль коды — HZ.
# Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы

Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы(1904 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 58-се кавалерия полкының санитар-ездовойы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1945).

# Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы
## Биографияһы

Нәғим Мәсәлим улы Мәсәлимов 1904 йылда Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе хәҙер Дәүләкән районы Имай-Ҡарамалы ауылында тыуған.1941 йылда, Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Дәүләкән районының хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына.112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 58-се гвардия кавалерия полкы санчасында санитар-ездовой булып хеҙмәт итә.

# Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы
## Батырлығы

Нәғим Мәсәлим улы, гвардия ҡыҙылармеецы, Владимиро-Волынский янында барған һуғышта дошман уты аҫтында яраланған һалдаттарҙы санчасҡа күсерә, бынан тыш ул үҙенә беркетелгән аттарҙы яҡшы тәрбиәләй: улар һәр ваҡыт көр, ваҡытында ашата һәм таҙа тота. Бының өсөн ул «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

# Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
* «Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы (1945)
# Горелов Александр Васильевич

Горелов Александр Васильевич (23 ғинуар 1958 йыл) — Рәсәй эпидемиологы, РФА мөхбир ағзаһы (2016).

# Горелов Александр Васильевич
## Биографияһы

Александр Васильевич Горелов 1958 йылдың 23 ғинуарында тыуған.
1982 йылда Һарытау медицина институтының педиатрия факультетын ҡыҙыл диплом менән тамамлай.
1989 йылда «Вопросы клиники, патогенеза и этиотропной терапии кампилобактериоза у детей» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1995 йылда «Кампилобактериоз у детей. Клиника, диагностика, лечение» темаһы буйынса докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
Юғары уҡыу йортон тамамлағандан һуң Эпидемиологияның үҙәк ғилми-тикшеренеү институтында эшләй, унда аспиранттан алып балалар клиникаһы бүлеге мөдиренә тиклем үтә (1996 йылдан), әлеге ваҡытта — инфекция патологияһының клиника бүлеге етәксеһе (2008 йылдан).
1993 йылдан — Сеченов университетының балалары ауырыуы кфедраһында эшләй, 2000 йылдан — профессор вазифаһында, гастроэнтерология бүлегенә яуаплы.
2016 йылдан — Рәсәй Фәндәре академияһының мөхбир ағзаһы итеп һайлана.

# Горелов Александр Васильевич
## Фәнни эшмәкәрлеге

Эпидемия таралыуына дусар булған, шул иҫәптән яңы барлыҡҡа килгән балалар инфекцияһы проблемаларын өйрәнә.
Илдә беренселәрҙән булып ҡайһы бер яңы инфекцион ауырыуҙарҙы, атап әйткәндә: бокавируслы һәм метапневмовируслы инфекция, энтероагрегатив эшерихиоз, аденовируслы киҫкен диарея, кампилобактериоз, медицина ярҙамы күрһәтеү менән бәйле эсәк вирус инфекциялары, токсокароз ваҡытында бауыр зарарланыуын һүрәтләй, балаларҙа тапма ауырыуының ҡатнаш сир барышы үҙенсәлектәрен асыҡлай.
Балаларҙа инфекция ауырыуҙары һәм педиатория буйынса 500-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы, уларҙан: 9 монография, ҡулланмаларҙа бүлектәр, табиптар өсөн б 2 белешмә, юғары уҡыу йорттары өсөн 4 дәреслек, ашыу сит ил матбуғатында 15 баҫма; уйлап табыу буйынса РФ 7 патенты бар.
Уның етәкселегендә 36 кандидатлыҡ һәм 11 докторлыҡ диссертациялары яҡлана.
Юғары аттестация комиссияһы исемлегенә ингән 9 фәнни журналдың мөхәрририәт коллегияһы ағзаһы, «Инфекционные болезни» журналының баш мөхәррире урынбаҫары (Scopus халыҡ-ара рефератив базаға инә).

# Горелов Александр Васильевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Мәскәүҙең 850-йыллығы иҫтәлегенә» миҙалы
* «Һаулыҡ һаҡлау отличнигы» билдәһе
* Роспотребнадзорҙың почетлы хеҙмәткәре
# Кислая (йылға)

Кислая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Казанка йылғаһының һул ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кислая (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010700112115200028935
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202893
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Водренга

Водренга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Устья йылғаһының уң ярына тамағынан 377 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Водренга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029541
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002954
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Харота

Харота — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вангыр йылғаһының уң ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Харота
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000068811
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006881
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ярһыу ат

Ярһыу ат (ингл. Crazy Horse) (5 сентябрь 1840 — 1877) — Америка индейҙарының Оглала ырыуының хәрби башлығы. Ете ырыу иттифағына (Лакота) инә. Америка Ҡушма Штаттары Хөкүмәте менән килешеүҙәр төҙөүгә ҡаршы була.
# Ил-Ега

Ил-Ега — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тор-Ёш йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Ил-Ега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019313
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301931
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Вото-Мий

Вото-Мий — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Сынь-Ега йылғаһының һул ярына тамағынан 96 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Вото-Мий
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200051762
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205176
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Телес

Кесе Телес (Сухая Телес) — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Телес йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Кесе Телес
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100013279
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101327
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Горбунов

Горбунов — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла.
Горбунова — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Горбунов
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Горбунов Василий Владимирович (1914—1983) — совет эрзә яҙыусыһы, әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе һәм педагог.
* Горбунов Игорь Алексеевич (1941—2022) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре.
* Горбунова Валентина Юрьевна (1947) — генетик.
# Ясин (Мәсетле районы)

Ясин (рус. Ясиново) — Башҡортостандың Мәсетле районындағы ауыл. Яңы Мишәр ауыл советына ҡарай. Почта индексы — 452566, ОКАТО коды — 80242835007.

# Ясин (Мәсетле районы)
## Халыҡ һаны

| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1939 | 118 | |
| 1959 | 136 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1970 | 151 | |
| 1979 | 136 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1989 | 123 | |
| 2002 | 149 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 2009 | 151 | |
| 2010 | 164 | |

# Ясин (Мәсетле районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Оло Ыҡтамаҡ): 37 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Мишәр): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 89 км

# Ясин (Мәсетле районы)
## Билдәле шәхестәре

* Ғүмәров Вәрис Зыяҡай улы (7.11.1928—11.09.2008), ғалим-табип, юғары мәктәп хеҙмәткәре. Медицина фәндәре кандидаты (1970). СССР Журналистар союзы ағзаһы. 1970—1992 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, 1992—2000 йылдарҙа «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең әйҙәүсе мөхәррире. СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1996).

# Ясин (Мәсетле районы)
## Урамдар

Урам исеме:
* башҡ. Йәшел сауҡалыҡ (урамы) — рус. Зеленая Роща ( улица )
# Кат-Гун-Еган

Кат-Гун-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Энтль-Гун-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 41 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Кат-Гун-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200044468
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204446
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тундриха

Тундриха — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чумыш йылғаһының уң ярына тамағынан 186 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Тундриха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200003262
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200326
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сомли-Соим

Сомли-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Помут йылғаһының һул ярына тамағынан 114 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Сомли-Соим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020753
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302075
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Маға (Бирҙәш ҡушылдығы)

Мага — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бирҙәш йылғаһының һул ярына тамағынан 0,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Маға (Бирҙәш ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100023095
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102309
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1