# Озеро (Дыуан районы)

Озеро (рус. Озеро) — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл. Һикәяҙ ауыл Советы 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 629 кеше. Почта индексы — 452532, ОКАТО коды — 80223834004.

# Озеро (Дыуан районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 85 км
Озеро ауылы Әй йылғаһының ҡушылдығы Һикияҙ йылғаһы башында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 10 километр һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Озеро (Дыуан районы)
## Тарихы

Озеро (төрлө осорҙа Краснопольское, Озёрское тип тә аталған) ауылына Себер даруғаһы Тырнаҡлы улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1750 йылғы керҙәшлек килешеүе буйынса Себер губернаһынан килгән дәүләт крәҫтиәндәре нигеҙ һала. 1753, 1798, 1810 йылдарҙа бында шул уҡ шарттар менән крәҫтиәндәрҙең яңы төркөмдәре килеп ултыра.

# Озеро (Дыуан районы)
## Озеро ауылының XIX быуаттағы үҫеше

1842 йылда Озеро ауылындағы 105 йортта 315 йылҡы малы, 420 һыйыр, 705 һарыҡ, 21 кәзә, 114 сусҡа аҫыралған. Игенселектә ҡалдау баҫыу системаһы ҡулланылған. 35-әр һуҡҡыс һәм елгәргес булған. Май һығыу заводы, тирмән, 2 кибет шәхси хужалар ҡулында була. Мәктәп төҙөлгән.
1865 йылда Озеро ауылының 161 йортонда 910 кеше йәшәгән. Игенселек, умартасылыҡ, сана етештереү, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. 3 һыу тирмәне була.

# Озеро (Дыуан районы)
## Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше

1906 йылда Озеро ауылында сиркәү, земство мәктәбе, 3 бакалея кибете була.
Әлеге ваҡытта Озеро ауылында Һикәяҙ урта мәктәбенең филиалы — төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

# Озеро (Дыуан районы)
## Халыҡ һаны

Озеро ауылында урыҫтар йәшәй (2002).
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | | | | | |
| 1920 йыл 26 август | 1527 | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | 853 | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | 604 | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | 574 | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | 663 | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 629 | 298 | 331 | 47,4 | 52,6 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Озеро (Дыуан районы)
## Билдәле кешеләре

* Ожегова Анастасия Васильевна (11.11.1922—18.12.1999), ауыл хужалығы алдынғыһы, 1958—1978 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Дыуан районы «Рәсәй» колхозы тракторсыһы. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты, Юғары Совет Президиумы ағзаһы (1971—1975). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

# Озеро (Дыуан районы)
## Урамдары

* Еңеүҙең 50 йыллығы урамы — 50 лет Победы (рус. (улица)
* Йәштәр урамы (рус. Молодёжная (улица)
* Үҙәк урам (рус. Центральная (улица)
* Колхоз тыҡрығы (рус. Колхозный (переулок)
* Совет урамы (рус. Советская (улица)
* Мәктәп тыҡрығы (рус. Школьный (переулок)
* Комсомол урам — (рус. Комсомольская (улица)
* Ҡояшлы урамы (рус. Солнечная (улица)

# Озеро (Дыуан районы)
## Тирә-яҡ мөхит

Ер-һыу атамалары
Тауҙар:
Йылғалар, күлдәр:
* Әй, Һикияҙ
Шишмәләр:
Ялан-бесәнлектәр:
Тәбиғәт һәйкәле
Тарихи һәйкәл