yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пирей порты

Пирей порты (грек. Λιμάνι Πειραιά) — Пирей диңгеҙ порты, Грецияның иң эре порты. Пассажир порты булараҡ — Европаның иң эре пассажирҙар порты, шулай уҡ донъяла өсөнсө урынды биләүсе порт. Европалағы ун иң эре контейнерлы порттарҙың береһе. Authority Piraeus Port ойошмаһы идараһы аҫтында тора (PPA).
Порт Аттика периферияһында Афинанан 5-10 км тирәһе алыҫлыҡта тора. Эгей диңгеҙенең Сароникос ҡултығында урынлашҡан.

# Пирей порты
## Иң яңы тарих

2002 йылда PPA һәм Греция хөкүмәте концессия килешеүенә ҡул ҡуя. Греция хөкүмәте территорияны, ундағы биналарҙы һәм порт ҡоролмалары менән бергә, 40 йыллыҡ дауамына ҡуртымға ала. 2008 йыл концессия килешеүҙәре үҙгәртелә һәм ҡуртым ваҡыты 40-тан 50 йылға тиклем оҙайтыла. Шулай итеп ҡуртым ваҡыты 2052 йылда тамамланасаҡ:42.
2009 йыл аҙағындағы йөкләмә кризисы башланыуынан һуң Греция хөкүмәтендә дәүләт милке активтарын хосусилаштырыу тураһында план барлыҡҡа килә. Шундай активтарҙың береһе Пирей порты булып тора.
Греция 2009 йылдың октябрендә Ҡытайҙың Ocean Shipping China (Group) Company (COSCO) компанияһының яртыһын 35 йылға ҡуртымға бирә. Йылына ҡуртым COSCO өсөн 100 миллион евроға төшә.
1-се терминал PPA S.A. тарафынан эксплуатациялана һәм уның үткәреү һәләте 1, 1 млн самаһы TEU. 2-се терминал ҡеүәте 3 млн TEU, һәм ул COSCO-ның Terminal PCT Pireeus Container А. S. бүлендек компанияһы тарафынан идара ителә. Ҡеүәте яҡынса 2,7 миллион TEU булған 3-сө терминал төҙөлөшөн 2013 йылда РСТ тамамлай.
COSCO-ның ҡатнашыуы протестар тыуҙыра. PРА профсоюз активистары фекеренсә, был ойошма социаль пособие һәм эш хаҡтарын кәмеүгә, профсоюздар ағзаларына баҫымды көсәйтеүгә килтерә.
2009 йылда контейнер хеҙмәтләндереү иҡтисади күрһәткестәре күпкә яҡшыра.
2016 йылдың 10 авгусына ҡарата, COSCO РРА-ның бөтә акцияларының 51 % акцияһын үҙендә тота, Греция Республикаһы үҫеш фондының активында 23,14 % акция, ә башҡа инвесторҙарҙа — 25,86 % акция була.

# Пирей порты
## Статистика

2016 йылдың апрелендә Пирей порты донъяның контейнерлы порттары араһында 39-сы урында тора. Пирей порты 20 121 916 тонна йөк эшкәртә һәм 1 373 138 TEU эшләй, был Пирей портын Грецияның һәм Көнсығыш — Урта диңгеҙ бассейнының иң көсөргәнешле контейнер порты яһай.
2007 йыл эсендә дөйөм статистика :
| Year | 2007 |
| Ролкер* | 108 928 1 |
| Таратып һалынған йөк* | 454 606 |
| Дөйөм йөк* | 278 635 6 |
| Контейнер* | 899 12 127 |
| Бөтәһе* | 916 20 121 |
    * тонналағы күрһәткестәр.
# Касёво

Касёво (Петропавловка) — Башҡортостанда юҡҡа сыҡҡан ауыл, хәҙер — Нефтекама ҡалаһының «Касёво» муниципаль берәмеге

# Касёво
## Географияһы

Ауыл Шыверялка йылғаһы буйында Николо-Берёзовканан 17 км, Өфөнән 182 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Касёво
## Тарихы

1745 йылда Йәнәй улусының Һыуыҡһыу һәм Ҡалмаш ауылы башҡорттары «Касёво ауылы крәҫтиәндәренә 16 йылга оброк милегенә биләмә, солоҡ ағастары менән урман участкаһы, балыҡ тотоу һәм һунар итеү өсөн Кама йылғаһы буйлап өҫкә табан болон ситтәрендә: аҫ яҡтан - Игареев биләмәһенең Агашин һаҙлығынан алып Мысов баҫыуына тиклем, өҫ яҡтан Демидовкаға тиклем, Уран биләмәһенә һәм Корякин ерҙәренә тиклем ерҙәр бүлеп бирә». Касёво Башҡортостан территорияһында һарай крәҫтиәндәренең иң тәүге торағы булып тора. XVII быуат башында нигеҙ һалына. 1646 йылда Ҡазан өйәҙе Ар даруғаһының Сарапул улусында. «Ҡазан коменданты Никита Алферович Кудрявцевтың һарай Сарапул ауылының иҫәбен алыу китабына» (1710) ярашлы Касево ауылы халҡы 42 кеше тәшкил итә. 1719 йылда 1-се рәүиз ваҡытында ауылда 136 крәҫтиән иҫәпкә алынған. Касёво крәҫтиәндәре алпауыттыҡы түгел, ә һарай крәҫтиәндәре булған. Уларҙың төп шөғөлө игенселек була
Пугачёв фетнәһе ваҡытында Пугачёв кешеләренең береһе ауылды талай һәм храмды яндыра
1796—1865 йылдарҙа ауыл Ырымбур губернаһының Бөрө өйәҙе составында. 1865 йылда Ырымбур губернаһы территорияның бер өлөшөндә Өфө губернаһы ойошторола һәм Касёво ауылы Бөрө өйәҙе составында уның административ-территориаль буйһоноуына күсә. XIX — XX быуаттар башында Касёво Пермь, Вятка һәм Өфө губерналары сигендә урынлаша, һәм Бөрө өйәҙе Касёво улусының үҙәге була. 1922—1930 йылдарҙа — ауыл Башҡорт ССР-ы Бөрө кантоны Калегин улусы составында. 1930 йылда Башҡорт АССР-ында кантондар бөтөрөлөү менән Касёво Краснокама районы составына инә. 1932 йылда Краснокама районы Ҡалтасы районына ҡушыла һәм Касёво был райондың административ-территориаль буйһоноуында була. 1935 йылда район ҡабаттан Краснокама һәм Ҡалтасы районына бүленә, Касёво тағы Краснокама районы составында була. 1950 йылда Касёво ауылы яңы ойошторолған Нефтекама ҡалаһы составына инә.
1870 йылда Касёво ауылында 252 ихата була, халҡы 1361 кеше тәшкил итә. 1895 йылда — 280 йорт һәм 1289 кеше йәшәй. Ауылдың айырым кешеләренең хужалығында 3 май һығыу йорто, 5 тирмән, 35 кибет була. Аҙна һайын кесаҙна көндәрендә баҙар үткәрелә, йылына дүрт тапҡыр йәрминкә үтә (25 март, 29 июнь, 20 июль, 26 октябрь). 2-класлы ир-егеттәр училищеһә һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың земство мәктәбе, часовня һәм православие сиркәүе эшләй. 1920 йылда халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса — 289 ихатала 1485 кеше йәшәй.
1825 йылда ауылда яңынан төҙөлгән Петропавловск соборы асыла (хәҙер Петропавловск сиркәүе).
* Петропавловск сиркәүе

# Касёво
## Топографик карта

* Лист карты O-40-133. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1982 год. Издание 1983 г.
# Ғәйшә

Ғәйшә — мосолман, шул иҫәптән башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары исеме.

# Ғәйшә
## Этимологияһы

Ғәйшә исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән килеп ингән. Мәғәнәһе йәшәүсе, йәшәүсән тигәнде аңлата.

# Ғәйшә
## Билдәле шәхестәр

Әкимбәтова Ғәйшә Мостафа ҡыҙы (19 сентябрь 1930 йыл) — Башҡорт АССР-ының Дәүләкән районы Ҡыҙрас ауыл Cоветы башҡарма комитетының элекке рәйесе, СССР-ҙың VIII саҡырылыш Юғары Советы депутаты, КПСС-тың XXIII һәм XXIV съездары делегаты[1]. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Дәүләкән ҡалаһының һәм Дәүләкән районының почётлы гражданы.
Ҡамаева Ғәйшә Нурғәли ҡыҙы — татар йырсыһы, Татар радиоһы солисты.
Ғәйшә бинт Әбү Бәкер (Әишә бинт Әбү Бәкр) (ғәр. عائشة بنت أَبي بكر‎‎; (Ҡалып: ДР, Мәккә — 678, Медина) — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ғиффәтле килеш алған берҙән-бер ҡатыны, сәхәбә Әбү Бәкр ҡыҙы.
Ғәйшә әл-Хүррә (рус. Аиша бинт Мухаммад аль-Хурра, ғәр. عائشة الحرة‎‎) — Гранада әмирлеге әмире Мөхәммәт XI ибн Мөхәммәттең һәм унан һуңғы әмир Әбдел-Хәсән Али ибн Садтың хәләл ефете, шулай уҡ Мөхәммәт XII Әбү Абдуллаһтың (Бүәбил) әсәһе. Әл-Хүррә ғәрәп телендә хөрмәтле тигәнде аңлата, ул Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең затынан, уның тере вариҫы булыуы менән танылған. Сәйәси йәһәттән әүҙем була һәм Гранада әмирлектәренең һуңғы йылдарҙағы дәүләт сәйәсәтенә йоғонто яһай. Ғәйшә әл-Хүррә — был дәүләт тарихында иң билдәле ҡатын-ҡыҙҙарының береһе.
Рахманҡолова Ғәйшә Абдрахман ҡыҙы (3 декабрь 1913 йыл — 03 март 1991 йыл) — рәссам, график, ТАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәое (1974), Татарстан АССР-ының халыҡ рәссамы (1984). 1942 йылда ТАССР Рәссамдар берлеге ағзаһы булған беренсе татар ҡатын-ҡыҙ-рәссамы, Мәскәүҙә Бөтә союз акварель күргәҙмәләрендә Татарстан АССР-ның беренсе вәкиле булып ҡатнашыусы.
Ҡамаева Ғәйшә Нурғәли ҡыҙы — татар йырсыһы, Татар радиоһы солисты.
# Загородный (Стәрлетамаҡ районы)

Загородный (рус. Загородный) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 2102 кеше. Почта индексы — 453140, ОКАТО коды — 80249856006.

# Загородный (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 5 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Отрада): 1 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 5 км
# Шакшин Анатолий Дмитриевич

Шакшин Анатолий Дмитриевич (13 ғинуар 1929 йыл — 22 ноябрь 2010 йыл) — алдынғы нефтсе, йәмәғәтсе. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), СССР-ҙың дәүләт премияһы лауреаты (1980). СССР-ҙың етенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1966—1970).

# Шакшин Анатолий Дмитриевич
## Биографияһы

Анатолий Дмитриевич Шакшин 1929 йылдың 13 ғинуарында БАССР-ҙың Стәрлетамаҡ кантоны Крадено-Михайловка ауылында тыуа. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1942 йылда Мәләүез районының «Ҡыҙыл партизан» колхозында башлай. 1949 йылдан Ишембай һөнәрселек училищеһында уҡый. 1949 йылдан Башҡортостан ятҡылыҡтарында быраулаусы, быраулау мастеры булып эшләй: быраулаусы ярҙамсыһы (1949—1950 йылдар), быраулаусы (1950—1956 йылдар), «Туймазабурнефть» тресының 2-се быраулау контораһының быраулау мастеры.
1964 йылда Шаим ятҡылығын үҙләштерергә бара. «Тюменнефтегазразведка» тресының 3-сө Шаим быраулау контораһының быраулау мастеры (1964—1971), быраулау мастеры, Нижневартовскиҙың 2-се быраулау эштәре идаралығында быраулаусы-остаз (1972—1996).
Нижневартовск районында нефть ятҡылыҡтарын асыусылар төркөмөнә инә. Уның бригадаһы Самотлор ятҡылығында эшләй (1972 йылдан), бер нисә йыл дауамында «Нефть сәнәғәте министрлығының иң яҡшы бригадаһы» исемен йөрөтә. А. Д. Шакшин бригадаһы базаһында алдынғы тәжрибә мәктәбе эшләй (1973 йылдан).
Төмәндә йәшәгән. Рәсми документҡа ярашлы, 2006 йылдан Туймазы ҡалаһында йәшәй.

# Шакшин Анатолий Дмитриевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (23 май 1966).
* СССР Дәүләт премияһы (1980)
* Ленин ордены (1966)
* Октябрь Революцияһы ордены (1971)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1989)
* миҙалдар
* СССР ВДНХ-һының ике миҙалы.
* СССР-ҙың почетлы нефтсеһе (1970).
* Нижневартовск ҡалаһының (1987) һәм Ханты-манси автономиялы округы — Юграның (2007) почетлы гражданы .

# Шакшин Анатолий Дмитриевич
## Хәтер

Нижневартовскиҙа йыл һайын А. Д. Шакшин исемендәге Бөтә Рәсәй ирекле көрәш турниры үтә (1986 йылдан).
# Усолка геологик киҫелеше

Усолка геологик киҫелеше — геологик тәбиғәт ҡомартҡыһы. Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы «Красноусол» шифаханаһы янында урынлашҡан. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2007 йылдың 5 октябрендәге 1115-р бойороғо менән ойошторола. Халыҡ-ара статусы: Усолка геологик киҫелеше — халыҡ-ара стратиграфик шкаланың пермь системаһындағы һаҡмар ярусы эталоны («алтын ҡаҙаҡ»), пермь ярусының өҫтәмә эталоны (паралимитотибы), Гжель ярусының «алтын ҡаҙағына» кандидат һәм карбондың Ҡасимов ярусы аҫҡы сигендә донъялағы иң яҡшы киҫелештәрҙең береһе.

# Усолка геологик киҫелеше
## Тасуирламаһы

Үҙенсәлекле геологик объект, Усолка геологик киҫелеше, «Красноусол» шифаханаһында урынлашҡан. Бында күптән түгел боронғо замандарҙағы билдәле бер ваҡыт арауығынан сығып һаналған нөктәне символлаштырған Рәсәйҙәге тәүге «алтын ҡаҙаҡ» ҡағыла. Алтын ҡаҙаҡ - аныҡ киҫелештә һайланған һәм Халыҡ-ара геологик ваҡыт шкалаһы ярусының аҫҡы сиге эталоны булып торған нөктә. Ғалимдар тау тоҡомдарының 250 миллион йыл элек барлыҡҡа килеүен иҫбатланы. Усолка геологик киҫелеше вулкан туфтары ҡатламы менән терриген-карбонат тоҡомдары һәм төрлө хайуандарҙың: конодонттар, аммоноидеялар, радиолярийҙар, фораминиферҙар, брахиоподтар, балыҡтар, гастроподтар, диңгеҙ лиялары, мәрйендәр, трилобиттарҙың бик күп һөлдә ҡалдыҡтарнан ғибәрәт.

# Усолка геологик киҫелеше
## Барлыҡҡа килеү шарттары

Ултырмалар 290 миллион йыл элек тәрән диңгеҙ бассейны - Урал алды бөгөлө төбөндә барлыҡҡа килгән. Унан көнсығышҡа табан тыныс булмаған тектоник шарттарҙа йәш Урал тауҙары күтәрелә, уларҙың емерелеү продукттары күп осраҡта диңгеҙ бассейнына килтерелә. Быларҙың барыһы ла төбәктәге әүҙем вулкан эшмәкәрлеге фонында була, был турала күп һанлы туф ҡатламдары һөйләй. Айырым осорҙарҙа сағыштырмаса тыныс диңгеҙ шарттары урынлаша һәм төрлө ташлы эзбизташтар туплана. Урал алды бөгөлөнөң йылы һыуында күп һанлы конодонт хайуандар, төрлө балыҡтар һәм аммоноидеялар йөҙгәндәр. Һыу ҡатламында бер күҙәнәкле микроскопик радиолярийҙар кәйелгәндәр. Башҡа иң ябайҙар - фораминиферҙар - һирәкләп диңгеҙ лилиәләренең ҡуйы ҡыуаҡлыҡтары, брахиопод, яңғыҙ мәрйендәр осраған, ҡайһы берҙә шыуышыусы гастропод һәм трилобиттарҙы күрергә мөмкин булған диңгеҙ төбөндә йәшәйҙәр. Тоҡомдары Урал алды бөгөлөнөң һоҡланғыс тарихын ҡәҙерләп һаҡлаған Усолка геологик киҫелеше ҡатламын ҡарап, ошо ваҡиғаларҙың барыһын да тергеҙергә мөмкин.

# Усолка геологик киҫелеше
## Әһәмиәте

Усолка геологик киҫелеше планетаның башҡа төбәктәрендә оҡшаш киҫелештәрҙе тасуирлаусы белгестәр өсөн эталон булып хеҙмәт итә. Бынан тыш, һәйкәл фәнни, эстетик һәм рекреацион ҡиммәткә эйә.
# Хәбәшиҙәр

Хәбәшиҙәр (ғәр. الأحباش‎‎‎), шулай уҡ Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы (ғәр. ‏جمعية المشاريع الخيرية الإسلام‎‎) булараҡ билдәле, ХХ быуаттың 80-се йылдары уртаһында эфиоп дингә өндәүсеһе Абдуллаһ әл-Харари тарафынан нигеҙләнгән суфыйсылыҡ мәктәбе.

# Хәбәшиҙәр
## Тарихы
### Ливан

Эфиопиянан күсеп килгән Абдуллаһ әл-Харари Ливанда төпләнә, унда ислам ғилемен уҡыта. Эргәһендә уның тәғлимәтен өйрәнеүселәрҙән эйәрсендәр туплана. 1983 йылда әл-Харариҙың эйәрсене Низар әл-Хәләби «Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы» етәксеһе булып китә. Бер нисә йыл эсендә ошо эшмәкәрлек арҡаһында хәбәшиҙәр Ливанда, Иорданияла (башҡа ғәрәп илдәрендә лә әүҙем эшләйҙәр), Европа, Америка һәм Австралияның илдәрендә йоғонтоһон көсәйтә.

# Хәбәшиҙәр
## Тарихы
### Украина

1976 йылда Ливанда тыуып үҫкән Әхмәд Тамим Украинаға килә, унда Киев Политехник институтының хисаплау техникаһы факультетында уҡый. 1992 йылда Украина мосолмандары диниә назаратын ойоштора һәм уға етәкселек итә. Шунан тороп хәбәшиҙәр идеологияһын элекке совет мөхитендә тарата башлай.

# Хәбәшиҙәр
## Дини инаныуҙары

Хәбәшиҙәр раҫлауынса, улар фиҡһ мәсьәләләрендә шәфиғиҙәр мәҙһәбенә, ә дини инаныуҙарында әшғәриҙәр һәм мөржиһиҙәргә ҡарай. Хәбәшиҙәр суфыйлыҡтың рифайя һәм ҡадирилек тәриҡәттәренә инә.
Ҡайһы бер мәсьәләләрҙә хәбәшиҙәрҙың ҡараштары шиғый рәфиҙиҙәренекенә оҡшаш.
# Сахратов Роман Фәнис улы

Сахратов Роман Фәнис улы (1958 йыл) - Яңауыл районының почетлы гражданины

# Сахратов Роман Фәнис улы
## Биографияһы

Роман Сахратов 1958 йылда Донецк өлкәһендә Горловка ҡалаһында тыуған. 1982 йылда Сарапул электр техник лабораторияһына электр монтеры булып эшкә урнаша, артабан Алыҫ Себерҙә эшләй. 1994 йылда Роман Фәнис улы «Электр селтәрҙәре» муниципаль унитар предприятиеһында мастер булып эшләй башлай, бер йылдан етәксе вазифаһына күтәрелә. Предприятиела үҙғәрештәр башлана, террритория төҙөкләндерелә, нигеҙ яйға һалына, махсус яңы техника алына. Уҙған сирек быуатта предприятие ҡеүәтен өс тапҡыр арттыра һәм Яңауыл районында алдынғыларҙың береһенә әүерелә. «Яңауыл электр селтәрҙәре» акционер йәмғиәте саралар үткәреүҙә даими спонсоры, үҙ аҡсаһына ҡаланы Яңы йыл иллюминацияһы менән биҙәй.

# Сахратов Роман Фәнис улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

* «Башҡортостан Республикаһының хеҙмәтләндереү өлкәһенең атҡаҙанған хеҙмәткәре»
* Яңауыл районының почетлы гражданины (2020 йыл)
# Ҡаҙнабаев Заһиҙулла Мортаза улы

Заһиҙулла Мортаза улы Ҡаҙнабаев (1897—1937) — хәрби эшмәкәр.

# Ҡаҙнабаев Заһиҙулла Мортаза улы
## Биографияһы

Заһиҙулла (Заһит) Мортаза улы Ҡаҙнабаев 1897 йылдың октябрендә Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе 2-се Түңгәүер улусының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Йылайыр районы) Балапан ауылында тыуған. Милләте буйынса башҡорт.
1918 йылдан Башҡорт армияһының 1-се кавалерия полкында хеҙмәт итә. 1919 йылдың йәйендә Башҡорт айырым кавалерия дивизияһы менән Украинала Деникинға ҡаршы һуғыштарҙа, ә шул уҡ йылдың көҙөндә Башҡорт ғәскәрҙәре төркөмө составында Петроградты обороналауҙа ҡатнаша.
1920 йылдың апреленән Башҡорт кавалерия бригадаһы составында совет-поляк һуғышы фронтына китә. Бында 27-се Башҡорт кавалерия полкының Шәмсетдин Ғафаров етәкләгән 4-се эскадронында взвод командиры була. 1920 йылдың 6 июнендә Пиняево ауылы янындағы алыш барышында үҙенең взводының яугирҙары менән флангынан һөжүм итеп, контрһөжүмгә күскән поляктарҙы, пулеметтарын ташлап, ҡасырға мәжбүр итә. Был алышта күрһәткән батырлығы өсөн ул, 1921 йылдың 17 февралендә, Республика Реввоенсоветының 57-се һанлы указына ярашлы Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.
Демобилизацияланып, тыуған яғына ҡайтҡас, 1922−1924 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Йылайыр кантоны Үрге Сәлим ауыл советының рәйесе була. 1925—1927 йылдарҙа Сибай мәғдәнлегендә өлкән милиционер булып хеҙмәт итә. 1930 йылдан Баймаҡ районы Советы рәйесе вазифаһын башҡара.
1932—1933 йылдарҙа Ленинградта милиция курстарында уҡығандан һуң Ейәнсура районының милиция начальнигы итеп тәғәйенләнә. 1934 йылдан Баймаҡ районында милиция начальнигы, ДОСААФ рәйесе һ.б. яуаплы вазифаларҙы үтәй.
1942 йылдың 5 мартында репрессиялана, буржуаз-милләтселектә ғәйепләнеп ҡулға алына, 10 йылға төрмәгә ябыла. 1943 йылдың 27 майында Свердловск өлкәһендә төрмәлә вафат була. 1960 йылдың 12 февралендә аҡлана.

# Ҡаҙнабаев Заһиҙулла Мортаза улы
## Хәтер

* Сибай ҡалаһы урамдарының береһе Заһит Ҡаҙнабаев исемен йөрөтә.
# Росслин

Рослин (ингл. Rosslyn) — Арлингтон округтын иң эре микрорайоны. Виргиния дәүләтендә.
Микрорайон Вашингтон федераль округы менән сиктәш (Потомак айыра).
# Бойро-Ненз-Яха

Бойро-Ненз-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лайндте-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Бойро-Ненз-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300041815
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304181
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡарлыман ауылы тарихы

Ҡалып:Dead end
Ҡарлыман- Башҡортостандың.....районындағы ауыл....ауыл Советы билмәһендә урынлашҡан.

# Ҡарлыман ауылы тарихы
## Тарих

1795 йылда Ҡарлыман ауылында 33 өй иҫәпләнеүе билдәле. 1850 йылда иһә бында 47 өйҙә 388 кеше йәшәй. ауылдан Дауыт һәм Мәхмүт Ҡолғониндар, Ҡотлоҡужа Аваҡаев, Хәбибулла Илбулдин, Юныс сәғитов, Байсура Юлсурин 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашалар. 1839 йылда ауылда 500 ат, 600 һыйыр, 100 һарыҡ, 60 кәзә иҫәпләнә. Умартасалырҙың 90 умартаһы була. Ауылда ике һыу тирмәне була. ауыл халҡы хужалыҡты төп тармаҡтары менән шөғөлләнеүҙән тыш, руда һәм тоҙ ташыу менән дә була. һунарсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр ҙә була.
# Тлюнть-Яун

Тлюнть-Яун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Котун-Тур йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Тлюнть-Яун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200045860
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204586
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Амп-ХочемАй-Юган

Амп-ХочемАй-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нум-Ай-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Амп-ХочемАй-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300022115
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302211
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Поваж

Поваж — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кочкурга йылғаһының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Поваж
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000030509
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003050
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы (Краснокама районы)

Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Краснокама районындағы муниципаль берәмек. Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы төньяҡтан Шушнур ауыл Советы, көнбайыштан Иҫке Йәнйегет ауыл Советы, көньяҡ-көнсығыштан Яңы Бура ауыл Советы, көнбайыштан Ҡуян ауыл Советы, көньяҡтан Илеш районы менән сиктәш.
Административ үҙәге — Яңы Ҡайынлыҡ ауылы.
Почта индексы 452945

# Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы (Краснокама районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы (Краснокама районы)
## Ауыл биләмәһе составы

Милли составы: башҡорттар, мариҙар, татарҙар

# Яңы Ҡайынлыҡ ауыл Советы (Краснокама районы)
## Иҫтәлекле урындары

* Сөләймәнов Шәриф Сөләймән улына һәйкәл.
# Косинка (Чепца ҡушылдығы)

Косинка — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының һул ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Косинка (Чепца ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100033827
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103382
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Адаев (Ырымбур өлкәһе)

Адаев (рус. Адаево) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.

# Адаев (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы

Адаев Краснознаменка ауылынан 10 км алыҫлыҡта, Ҡорүҙәк йылға тамағынан 700 м алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Адаев (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы
### Климаты

Адаев ауылы климаты Ҡыуандыҡ районының күпселек урыны өсөн дә дөйөм. Бындағы климат уртаса континенталь, йылдың дүрт миҙгеле лә аныҡ ҡына айырыла. Температураның абсолют минимумы иң һалҡын ай-ғинуарҙа −45 °C; иң йылы ай июлдә температураның абсолют максимумы + 42 °C. Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм 300—550 мм, шуның 70 % яҙғы-йәйге айҙарҙа яуа. Ҡар ҡатламы ярайһы тотороҡло, йылына 150 ята.

# Адаев (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы
### Сәғәт бүлкәте

* МСК+2 (Өфө ваҡыты)
* Адаев ауылы, бөтә Ырымбур өлкәһе кеүек үк, МСК+2 (Өфө ваҡыты) сәғәт бүлкәтендә урынлашҡан. UTC ваҡытына ҡарата айырмаһы — +5:00 сәғәт.

# Адаев (Ырымбур өлкәһе)
## Тарихы

ХХ быуат башында башҡорттарҙан һатып алынған ерҙә нигеҙ һалынған. Риүәйәт буйынса, күсенеүселәр Адаев фамилиялы булған. Ырымбурҙың төбәкте өйрәнеүсе яҙыусыһы, журналист, Ҡыуандыҡ ҡала округының әҙәби тормошон ойоштороусы Сергей Михайлович Стрельников шулай уҡ Адаев төрки сығышлы Аҙай тигән исемдән тигән фекер яҙа.

# Адаев (Ырымбур өлкәһе)
## Этимологияһы

«Географические названия Кувандыкского района» тигән китапта (авторы Сергей Михайлович Стрельников) халыҡ телендә ҡайһы саҡ Адаев утары тип йөрөтөүҙәре бәйән ителә. 1901 йылғы «Списки населенных мест» тигән һүҙлектә — хутор Адаевский, при р. Кара-Илге. Ауылды Адаев фамилиялы кешеләр һатып алғанға күрә исеме лә шулай аталып киткән.
Ҡаҙаҡтар уйлап сығарған риүәйәт тә бар: имеш, был ерҙәрҙә уларҙың аҙай ырыуынан бер ҡарт йәшәгән — уны урыҫ күскенселәре йәшәгән еренән ҡыуып сығарған булған. Әйткәндәй, ҡаҙаҡтарҙың аҙай ырыуы вәкилдәре Урал ҡасабаһында йәшәй, тип билдәләй С. М. Стрельников.