yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ҡарамышев Сөләймән Батыргәрәй улы

Сөләймән Батыргәрәй улы Ҡарамышев — Башҡорт армияһы офицеры.

# Ҡарамышев Сөләймән Батыргәрәй улы
## Биографияһы

Ҡарамышев Сөләймән Батыргәрәй улы Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Маҡар ауылында тыуған. Сығышы менән башҡорт дворяндары нәҫеле Ҡарамышевтарҙан. Гәрәй, Мөхтәр, Әмир Ҡарамышевтарҙың бер туған ҡустыһы.
1918 йылдан Башҡорт армияһында офицер булып хеҙмәт итә.
1919 йылдың февралендә башҡорт ғәскәрҙәре һәм хөкүмәте ҡыҙылдар яғына сыҡҡандан һуң, башҡорт кавалерия частары составында эскадрон командиры булып хеҙмәт итә. 1919 йылдың июнендә Башҡорт ғәскәре Саранскиҙан Көньяҡ фронтҡа, Украинаға, Деникин армияһына ҡаршы һуғышҡа ебәрелә. А. Ш. Ярмуллин буйынса, Сөләймән Ҡарамышев Деникинға ҡаршы ҡанлы яуҙарҙың береһендә йәки 1919 йылдың көҙөндә Петроград фронтында Юденич армияһына ҡаршы һуғыштарҙа һәләк булған.

# Ҡарамышев Сөләймән Батыргәрәй улы
## Ғаиләһе

Ҡартатаһы — Йософ (Мөхәмәтйософ) Ибраһим улы Ҡарамышев, Башҡорт ғәскәре майоры;
Атаһы — Батыргәрәй Йософ улы Ҡарамышев, уҡытыусы;
Әсәһе — Кәбирә Әхмәтйән ҡыҙы Вәлидова;
Ағалары:
* Әмир Батыргәрәй улы Ҡарамышев (1893—1918) — 1917—1918 йылдарҙа Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре;
* Гәрәй (Мөхәмәтгәрәй) Батыргәрәй улы Ҡарамышев — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре.;
* Мөхтәр Батыргәрәй улы Ҡарамышев — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре;
Апаһы — Рузидә, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының табибы.
# Евлампиев Алексей Константинович

Евлампиев Алексей Константинович (1875 — 1 апрель 1934 йыл) — революция хәрәкәте эшмәкәре. 1917 йылдан алып РСДРП(б) ағзаһы. 1904—1905 йылдарҙа рус-япон, Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. Георгий тәреһе кавалеры (1916).Хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары (1918).

# Евлампиев Алексей Константинович
## Биографияһы

Алексей Константинович Евлампиев 1875 йылда Өфө губернаһы Минзәлә өйәҙе Поручик ауылында (хәҙер Татарстандың Зәй районы) донъяға килгән. Ҡазан ауыл хужалығы училищеһын тамамлаған (1890). 1900—1904 йылдарҙа һәм 1905—1914 йылдарҙа Өфө өйәҙендә — агроном, Ляхов башланғыс умартасылыҡ, баҡсасылыҡ һәм йәшелсәселек мәктәбендә уҡытыусыһы булып эшләй. 1904—1905 йылдарҙа һәм 1914—1918 йылдарҙа рус армияһында һуғыштарҙа ҡатнаша. 1917 йылда поручик дәрәженә лайыҡ була. 1916 йылдың декабренән башлап Өфөлә 103-сө запас пехота полкының рота командиры. 1917 йылдың мартынан Өфө эшсе һәм һалдат депутаттары советының хәрби секцияһы рәйесе, октябрҙән алып РСДРП(б)-ның Өфө ҡала комитеты һәм Өфө губерна революцион комитеты ағзаһы. 1917 йылдың декабренән башлап Ҡораллы халыҡ хәрби ойошмалары штабының начальнигы ярҙамсыһы, 1918 йылдың май — июнендә ошо уҡ штабтың начальнигы. 1919 йылдың ғинуар — март айҙарында һәм 1920 — 22 йылдарҙа РСФСР Игенселек Халыҡ Комиссариатының Өфө губернаһы бүлеге мөдире.
1919 йылдан һәм 1923 йылдан алып Мәскәү өлкәһендә эшләй.
Евлампиев Алексей Константинович 1934 йылдың 1 апрелендә вафат булған.
# Иҫке Башап

Иҫке Башап (Күперле Башап, Ашап; рус. Старый Ашап) — Пермь крайының Барҙы районындағы башҡорт ауылы, Төнгүк ауыл биләмәһенә керә. Почта индексы — 618161, ОКАТО коды — 57204804003.
Ауыл район үҙәге Барҙы ауылынан яҡынса 14 км көньяҡтараҡ урынлашҡан.

# Иҫке Башап
## Халыҡ һаны

2010 йылда уҙғарылған Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса ауылда 46 кеше теркәлгән, шул иҫәптән 20 ир һәм 26 ҡатын.
2005 йылда ауылда 66 кеше йәшәгән.

# Иҫке Башап
## Климат

Климаты — уртаса континенталь. Ҡыш һыуыҡ һәм буранлы, ҡар ҡатламы берәр метрҙан артып китә ала. Яуым-төшөм күләменең күпселек өлөшө июнь-август айҙарына тура килә.

# Иҫке Башап
## Тарихы

Ревизия мәғлүмәттәре буйынса 1816 йылда ауылдың 11 йортонда 80 кеше йәшәгән. 1834 йылда үткән VIII ревизия ауылдың 18 йортонда 59 ир-ат һәм 64 ҡатын-ҡыҙ йәшәүе тураһында мәғлүмәт теркәгән. Ауылда барлыҡ йәшәүселәрҙә милләттәре буйынса башҡорт булғандар.
Тарихи сығанаҡтарҙа шулай уҡ ауылда йәшәүселәрҙең хужалығы тураһында ла мәғлүмәт һаҡланған. 1842 йылда ауылдың 116 аҫабаһы бөтәһе 344 бот икмәк сәскән, 18 йорттоң мөлкәтендә 15 ат, 80 һыйыр, 129 һарыҡ, 20 кәзә, 3 умарта һәм 1 солоҡ иҫәпләнгән. Ул ваҡытта ауылда тирмән дә булған. Шулай уҡ тарихи сығанаҡтарҙа 1861 йылда ауыл мәсет эргәһендә мосолман мәктәбе эшләүе тураһында ла мәғлүмәт һаҡланған.
Профессор Ә. З. Әсфәндиәров 1834 йылда үткәрелгән VIII ревизия мәғлүмәттәренә таянып ауылда йәшәүсе башҡорттарҙың исемлеген баҫтырған:
* Башкиры д. Староашапово по VIII ревизии 1834 г.
* Нигматулла Тойгильдин 67 лет, сыновья Кисматулла 24 (сын Гифатулла 3, Хадулла 1 месяц), Набиулла 19, Габидулла 21, Асадулла 13, Зекрия 4, Шаувалей 1 год.
* Рафик Тойгильдин 48 лет, умер в 1822 г., брат Валиулла 48 (сыновья Ахмедьян 21, Сахритулла 11, Сибагатулла 6 лет).
* Тойгильда Куштанов 79 лет, умер в 1827 г., сыновья Калимулла 23 (сын Зариф 1 год), Насибулла 16 лет.
* Рахматулла Тойгильдин 37 лет, умер в 1827 г., сыновья Афлятун 29, Зелялитдин 15, Сиразитдин 12, Багаутдин 7 лет.
* Фарвазитдин Рахматуллин 33 лет, сыновья Гилязитдин 15, Харафитдин 10, Зягафар 5 лет.
* Сахабитдин Рахматуллин 33 лет, сын Мухаметсадык 1 год.
* Хасыбаннас Рахматуллин 23 лет, сын Хайринас 4, переведен в 7-ю юрту.
* Файзулла Чурашев 70, сыновья Зайнулла 1 год, умер, Хасыбулла 9 лет.
* Галиулла Файзуллин 40 лет.
* Фазулла Галин 26 лет.
* Кутлукадам Акбулатов 69 лет, умер, сын Хисамитдин 63 (сыновья Гифатулла 8, отдан в рекруты, Гималитдин 23, Фахритдин 21, Михтахитдин 15 лет).
* Гайнулла Хисамитдинов 38 лет, сыновья Галимулла 12, Низамитдин 10, Гизатулла 5, Хасвабитдин 2 лет.
* Рахмат Шарипов 44, сыновья Ахтам 21, Агзам 1 год, умер в 1814 г., Шайхутдин 12 лет.
* Рахмангул Шарипов 38 лет, сын Гиляутдин 6 лет.
* Игатисам Хузяков 20 лет.
* Калимулла Мукамаев 34 лет, причислен из д. Канюково 2-й юрты в 1828 г., сын Валиахмат 6 месяцев.
* Зубаир Баширов 47 лет, сыновья Ашрафитдин 19, Гибадулла 12, Мухаметсадык 8, Мухаметзян 5 лет.
* Габдулвахит Шарипов 44 лет, умер в 1821 г., сыновья Зайнагабдин 28 (сыновья Гайнитдин 5, Нафугутдин 1), Гайдулла 12 лет.
* Всего в д. Староашапово мужского пола 59, женского — 64 души.
# Исиндарма-Яха

Исиндарма-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Исиндарма-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300046465
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304646
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Тюленева (Филатова) Любовь Андреевна

Тюленева (Филатова) Любовь Андреевна (2 сентябрь 1927 йыл, Воронеж өлкәһе — 29 июнь 2016 йыл, Өфө) — СССР һәм Рәсәй уҡытыусыһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1969), СССР-ҙың мәғариф отличнигы (1975), СССР ер аҫтын разведкалау отличнигы (1967), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1957).

# Тюленева (Филатова) Любовь Андреевна
## Биография

Любовь Андреевна Тюленева (Филатова) К.А.Тимирязев исемендге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлаған (1955).
1947— 1957 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Әлшәй районы Раевка ҡасабаһындағы 18-се урта мәктәптә уҡыта. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Раевкалағы эвакуацияланған балалар тәрбиәләнгән балалар йортонда эшләй. Унда буласаҡ популяр эстрада йырсыһы Эдуард Хиль 1942-1943 йылдарҙа йәшәгән.
1958 йыл- Любовь Тюленева (Филатова) Өфөгә күсенә, Башҡорт дәүләт университетында методист булып эшләй.
1961- 1962 йылдарҙа ул Өфө ҡалаһының 86-сы урта мәктәбендә уҡытыусы булып эшләй.
1962— 1983 йылдар — Любовь Андреевна 39-сы мәктәптә уҡыта, был мәктәп Өфөнәң иң яҡшы мәктәптәре иҫәбендә була.
1996— 1997 йылдарҙа Л.А.Тюленева 44-сы урта мәктәптә уҡыта.
Йәш быуынды уҡытыу һәм тәрбиә эшенә ҙур өлөш индергән өсөн ул Ленин ордены менән бүләкләнә (1978).

# Тюленева (Филатова) Любовь Андреевна
## Маҡтаулы исемдәре

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1969),
* СССР мәғарифы отличнигы (1975),
* СССР ер аҫты байлыҡтарын разведкалау отличнигы (1967),
* РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1957).

# Тюленева (Филатова) Любовь Андреевна
## Бүләктәре

* Ленин ордены (1978).
# Куляба

Куляба — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тара йылғаһының һул ярына тамағынан 439 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Куляба
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300005631
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300563
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кесе Ордюга

Кесе Ордюга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ежуга йылғаһының уң ярына тамағынан 117 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кесе Ордюга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000038429
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003842
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Исемһеҙ бейеклек

«Исемһеҙ бейеклек» («Дан убаһы») — Ленинград өлкәһенең Всеволожский районындағы, Нева йылғаһының уң яҡ ярында, Тосна йылғаһы тамағы ҡаршыһында урынлашҡан һәйкәл.
Мемориаль «Йәшел дан билбауы» («Зелёный пояс славы») составына инә. 1965—1968 йылдарҙа төҙөлә (архитекторы Л. И. Копыловский, скульпторҙары Г. Д. Ястребенецкий, В. Г. Козенюк).
Һуғыш ваҡытында был һәйкәл урынында биш ҡатлы йорт тора. Артабан ул немец илбаҫарҙары тарафынан бомбаға тотола.
Был «Зелёный пояс славы» составындағы иң мөһабәт һәйкәлдәрҙең береһе. Пирамидаға оҡшаған, 20 метрлыҡ өйөп яһалған убаның битләүе сиҙәм ҡыртышы менән ҡапланған; ҡыҫынҡы мөйөшлө сығынты рәүешендә эшләнгән күҙәтеү майҙансыҡтары бар, уларға баҫҡыстар илтә. Өҫтәге майҙансыҡта бронза скульптуралар ҡуйылған, майҙансыҡтың сығынтыларында мемориаль яҙмалар урынлаштырылған.
Һәйкәлде төҙөгән ваҡытта уның исеменең бер нисә варианты була: «Дан убаһы», «Еңеү пирамидаһы», «Тормош гимны». Бер версия буйынса, бөтә һуғышты үткән оло йәштәге эшсе, төҙөлөш тамамланғандан һуң: «Ярай, беҙҙең исемһеҙ бейеклек әҙер булды шикелле» тип әйткән имеш.
# Куманово (Болгария ауылы)

Куманово (болг. Куманово) — Болгария дәүләтендәге ауыл. Куманово Болгарияның Варна өлкәһендәге Аксаково общинаһы составына инә. Куманово ауылында 400 кеше йәшәй (15 март, 2015 йыл). Халыҡтың төп өлөшөн гагауздар тәшкил итә. Куманово ауылы диңгеҙ кимәленән 290 метр бейеклектә урынлашҡан. Телефон коды — (+359) 52. Почта индексы — 9153.

# Куманово (Болгария ауылы)
## Сәйәси хәл

Куманово туранан -тура Аксаково общинаһына буйһона һәм уның үҙ кметы (мэры) юҡ.
Аксаково общинаһының кметы (мэры) — Атанас Костадинов Стоилов. Община идараһына һайлауҙар һөҙөмтәһе буйынса Аксаково общинаһы өс партия коалицияһынан тора. Коалицияға Болгарияның европаса үҫеше өсөн граждандар партияһы (ГЕРБ), «Симеон Второй» милли хәрәкәте партияһы (НДСВ) һәм Демократик көстәр союзы партияһы (СДС) инә.
# Веркольская Рудоха

Веркольская Рудоха — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Рудоха йылғаһының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Веркольская Рудоха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036654
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003665
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әхмәт ауыл Советы (Кушнаренко районы)

Әхмәт ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Кушнаренко районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Әхмәт ауылы.

# Әхмәт ауыл Советы (Кушнаренко районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Әхмәт ауыл Советы (Кушнаренко районы)
## Билдәле шәхестәре

* Әхмәлетдинов Фазылйән Фазлый улы (1918 15 апрель — 29 апрель 1979) — совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Советтар Союзы Геройы.
* Крашенинников Фёдор Павлович (27 август 1898 — 1979 йыл 16 февраль) — Башҡортостандың урыҫ драма театры актеры, театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1938), БАССР-ҙың халыҡ артисы (1955).
# Сөләймән (Силәбе өлкәһе)

Сөләймән (рус. Сулейманово) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы ауылы. Һары ауыл биләмәһе составына инә.

# Сөләймән (Силәбе өлкәһе)
## Географик урынлашыуы

Ҡалды күленең төньяҡ-көнбайыш яр буйында урынлашҡан.

# Сөләймән (Силәбе өлкәһе)
## Тарихы

Сөләймән — ҡатай башҡорттарының ауылы. Ҡатай улусы старшинаһы Сөләймән Ҡармышаҡов тарафынан нигеҙләнгән. Тәүге тапҡыр 1765 йылда телгә алына. Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Бала Ҡатай улусы составында була.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан һуң Башҡорт АССР-ының) Арғаяш кантоны составына керә. 1930 йылдан — Башҡорт АССР-ы Ҡоншаҡ районы, 1934 йылда Урал өлкәһе Арғаяш милли округы составына бирелә, шул уҡ йылдың көҙөнән — Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы составында.

# Сөләймән (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

| 1795 | 1834 | 1859 | 1904 | 1920 |
| 95 | 125 | 108 | 146 | 154 |
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (78 %) йәшәй.
# Кыр-Ёль

Кыр-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чедь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 7 км.

# Кыр-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017962
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001796
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Орсаев Егор Орсаевич

Орсаев Егор Орсаевич (12 июнь 1910 йыл — 25 сентябрь 1951 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире, артиллерия полкының орудие командиры, сержант. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Орсаев Егор Орсаевич
## Биографияһы

Егор Орсаевич Орсаев 1910 йылдың 12 июнендә Өфө губернаһының Бөрө өйәҙе (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Мишкә районы) Камай ауылында тыуған.
Мари. Башланғыс белемле. 1943 йылдан КПСС ағзаһы. Армияға саҡырылғанға тиклем колхозда бригадир булып эшләй.
Егор Орсаевич 1942 йылда Башҡорт АССР-ының Мишкә район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла.
683-се артиллерия полкының орудие командиры (214-се уҡсылар дивизияһы, 52-се армия, 1 Украина фронты) сержант Орсаев Егор 1945 йылдың 26 ғинуарында Одра йылғаһын һуғышып аша сыҡҡанда батырлыҡ күрһәтә.
Һуғыштан һуң, Е. О. Орсаев Камай ауылында колхоз рәйесе булып эшләй.
1951 йылдың 25 сентябрендә вафат була. Башҡортостандың Мишкә районы Камай ауылында ерләнгән.

# Орсаев Егор Орсаевич
## Батырлығы

«683-артиллерия полкының орудие командиры (214-се уҡсылар дивизияһы, 52-се армия, 1 Украина фронты) сержант Орсаев Егор 1945 йылдың 26 ғинуарында поляк ҡалаһы Олау (Олав) районында Одра йылғаһы буйындағы алыштарҙа батырлыҡ күрһәтә. Одра йылғаһына яҡынлашып килгән уҡсылар ротаһын һаҡлап, ул дошмандың ике пулеметын юҡ итә. Орудиеһын йылғаның ҡаршы яғына күсереп, ҡыйыу артиллерист өҫтәмә көстәр килгәнгә тиклем баҫып алған сик һыҙыҡтарын тотоп тора».
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 10 апрелендәге Указы менән командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлыҡы өсөн сержант Орсаев Егор Орсаевичҡа Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 6220) тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.

# Орсаев Егор Орсаевич
## Хәтер

Мишкә ауылында урта мәктәп һәм урам Герой исемен йөрөтә.
Камай ауылында Герой йәшәгән йортта Е.О. Орсаевҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

# Орсаев Егор Орсаевич
## Бүләктәре

* Советтар Союзы Геройының «Алтын Йондоҙ» миҙалы (10.04.1945).
* Ленин ордены (10.04.1945).
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (10.06.1944).
* Iii дәрәжә Дан ордены (26.02.1945).
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы(09.08.1943).
* «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы.
* Миҙалдар.
# Халыҡ-ара йылмайыу көнө

Халыҡ-ара йылмайыу көнө — рәсми булмаған халыҡ-ара йылмайыу байрамы. Октябрь/Ҡарасай айының беренсе йомаһында билдәләнә.
# Кернас

Кернас — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белый Лух йылғаһының һул ярына тамағынан 89 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кернас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000016621
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001662
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡара сәй

Ҡара сәй — ике аҙнанан алып бер ай буйы тулыһынса ферментация (әсеү, тарҡалыу) үткән сәй япрағынан әҙерләнгән эсемлек төрө.
Европала ла, Рәсәйҙә лә, иң яратып эселгән сәй төрө.
«Ҡара сәй» тип уны Европала атай башлайҙар. Ҡытайҙа шул уҡ сәй «Ҡыҙыл сәй» тип атала. Ә «Ҡара сәй» тип ҡытай халҡында «пуэр» эсемлеген атайҙар.
Ҡара сәй эре һәм ваҡ япраҡлы (байховый), бөртөклө (гранулалы), пакетлы һәм плиткалы була. Төрлө хуш еҫ һеңдерелгән (мәҫәлән. Бергамот майы («Эрл Грей»), бөтнөк, лимон, еләк еҫе) ҡара сәйҙәр ҙә була.
Ҡара сәйҙең ҡырҡыу тәме булмай. Сәй эсемлеге ҡыҙғылт-һары йәки ҡыҙыл төҫтә була. Сәй эсемлеге организмға төрлөсә тәъҫир итә — бер юлы тонусты күтәрә һәм тынысландыра ла. Ҡан әйләнешен көйләй, баш мейеһе эшмәкәрлеген яҡшырта, күңелде күтәрә, һыуһынды ҡандыра, һалҡында тәнде йылыта.
Ғәҙәттә сәйҙе шул көйө генә йәки шәкәр, лимон, һөт йәки һөт өҫтө ҡушып бирәләр. Йыш ҡына десертҡа ҡушып ҡулланалар.
Киң таралған ҡара сәй төрҙөре: Кимун, Юньнань, ассам сәйе, цейлон сәйе, Эрл Грей, Лапсанг Сушонг.
Йыш ҡына ҡара сәйҙәр рәтенә Дарджилинг (сәй) сәйен индерәләр, әммә был сәй тулыһынса ферментланмаған.
Ҡыҙыл сәйҙәр европалыларҙа ҙур билдәлелек яулаған. Сөнки был сәй төрө бик ныҡ үҙгәртелмәгән һәм транспортлау ваҡытында боҙолмаған.
Тап ошо сәй төрөн европалылар (айырып әйткәндә, инглиздәр), сәй сығанағы булараҡ Ҡытайҙы юғалтҡас, үҙҙәренең колонияларында үҫтерә башлайҙар.
# Первая Елховица

Первая Елховица — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кипшенга йылғаһының һул ярына тамағынан 64 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Первая Елховица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000010330
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001033
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу

Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу — енәйәт, Рәсәй Федерацияһы Енәйәт Кодексының 146 статьяһына ярашлы авторлыҡ хоҡуғын боҙоу (шул иҫәптә плагиат) менән билдәләнә, кешенең конституцион хоҡуғын һәм иркенә ҡаршы енәйәттәр төркөменә инә.

# Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу
## Енәйәт составы
### Енәйәт объекты

* Авторлыҡ эш

# Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу
## Енәйәт составы
### Енәйәттен объект ҡарашы

* эш—плагиат һәм башҡа;
* енәйәтте башҡарыу альтернатив ысулдар: күп

# Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу
## Енәйәт составы
### Енәйәттен субъекты

* Автор

# Авторлыҡ хоҡуғын боҙоу
## Енәйәт составы
### Енәйәттен субъект ҡарашы

* Енәйәтсе
# Бронислава Длуска

Бронислава Длуска (ҡыҙ фамилияһы — Склодовская) (пол. Bronisława Dłuska; 28 март 1865 йыл, Варшава — 15 апрель 1939 йыл, шунда уҡ) — поляк медицина хеҙмәткәре, "Радий институты"ның (хәҙер Онкология үҙәге — Мария Склодовская-Кюри исемендәге институт, Варшава) беренсе директоры.

# Бронислава Длуска
## Биографияһы

Бронислава Долэнг гербына ҡараған әллә ни бай булмаған поляк дворянины ғаиләһендә тыуа. Ата-әсәһе педагогтар була. Атаһы Владислав Склодовский — Варшавала егеттәр гимназияһы директоры. Бронислава — Мария Склодовская-Кюриның өлкән апаһы.
Апалы-һеңлеле Склодовскаялар — Мария менән Бронислава — артабан бер-бер артлы белем алыу өсөн тәүҙә алмашлап бер нисә йыл гувернантка булып эшләп алырға үҙ-ара килешә. Бронислава Польшала урта белем алғандан һуң, Парижда медицина институтында уҡый, ә был ваҡытта Мария бер нисә йыл тәрбиәсе-гувернант булып эшләй. Институтты тамамлағандан һуң Бронислава табип була.
1890 йыл тирәһендә Бронислава сәйәси эмигрант, революционер һәм табип Казимир Длускаға кейәүгә сыға һәм һеңлеһен үҙенә саҡырып ала. 1891 йылда Мария 24 йәшендә Парижға, Сорбоннаға барыу мөмкилегенә эйә була, унда ул химия һәм физика фәндәрен өйрәнә, ә был ваҡытта һеңлеһе уны уҡытыу өсөн аҡса эшләй.
1902 йылда Длускиҙар ғаиләһе, тыуған иленә ҡайтып, Закопанела тын юлдары ауырыуҙары, шул иҫәптән туберкулёз менән сирлеләр өсөн санаторий аса. В 1902—1918 йылдарҙа ире менән бергә табип-пульмонолог булып Казимир Длуска етәкләгән Косцелиско санаторийынды эшләй. Закопане һәм Косцелискола йәмәғәт эше менән әүҙем шөғөлләнә. Закопонела Туғандарса ярҙам санаторийын һәм Татр Музейы өсөн яңы бина булдырыу инициаторы була.
Аҙағыраҡ, 1920-се йылдарҙың икенсе яртыһында Длускиҙар Варшава янында туберкулёз сиренә ҡаршы диспансер аса.
1930 йылда Бронислава һеңлеһе Марии Склодовской-Кюри үтенесе буйынса "Радий институты"н төҙөүҙә әүҙем ҡатнаша. Институт төҙөлгөн мәлдә шунда күсенеп тора, ә аҙаҡ уға етәкселек итә башлай, Варшавала әле эшләп килгән Онкология үҙәге — института им. Мария Склодовская-Кюри исемендәге институттың тәүге директоры була.
1939 йылда вафат була һәм Варшаваның Иҫке Повонзки зыяратына ҡуйыла.
# Биркенфельде

Биркенфельде (нем. Birkenfelde) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 601 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,34 км². Диңгеҙ кимәленән 285 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37318 һәм автомобиль коды — EIC.