yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ночница (Варденьга ҡушылдығы)

Ночница — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Варденьга йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Ночница (Варденьга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005580
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000558
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы

Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы (22 июнь 1977 йыл) — хәрби музыкант, дирижер, полковник (2022). Рәсәйҙең Милли гвардия ғәскәрҙәренең өлгөлө-үрнәк оркестры начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2018).

# Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы
## Биографияһы

Азат Ғәли улы Шаһмөхәмәтов 1977 йылдың 22 июнендә Яҡут АССР-ының Верхневилюйск (якут. Үөһээ Бүлүү, башҡортса Үрге Бүлеү) ауылында тыуған. Зөһрә менән Ғәли Шаһмөхәмәтовтарҙың ишле ғаиләһендә икенсе бала.
СССР тарҡалыуы менән, 1990-сы йылдар башында, Башҡортостанға күсеп ҡайтҡанда, йәш ғаиләлә 4 бала: 1971 йылғы Мәүжидә, Азат, 1980 йылғы Юлиә, 1986 йылғы Камил үҫеп килгән була. Ғәли ағай Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районы Ноғоман ауылынан, ә Зөһрә апай Балаҡатай районы ҡыҙы булғанлыҡтан, улар юл сатында ятҡан Салауат районы биләмәһенә ҡараған Мөрсәлим ауылын һайлай.
Азат Яҡутстанда уҡ музыка менән мауыҡҡанлыҡтан, һәләтле улдарын Өфө музыка тәрбиәләнеүселәр мәктәбенә (Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернаты) уҡырға бирәләр. Ныҡышмалы педагог Алексей Алексеевич Медведев етәкселегендә Азат һуҡма инструменттарҙа бик оҫта уйнай.
1995 йылда остазы кәңәше буйынса егет Мәскәүҙәге П. И. Чайковский исемендәге дәүләт консерваторияһының хәрби дирижёрҙар факультетына уҡырға инә. Уҡыуын тамамлағандан һуң, Өфөгә ул саҡтағы Хәрби осоусылар әҙерләгән Вертолёт мәктәбенә хәрби дирижёр булып ҡайта. Уҡыу йорто ябылғанлыҡтан, Азат Ғәли улы хәрби хеҙмәтен ваҡытлыса ҡалдырып тора.
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында дирижёр ассистенты булып эш башлай. Шул уҡ ваҡытта Өфө дәүләт сәнғәт академияһы эргәһендә симфоник оркестр йүнәлеше буйынса аспирантура (А. Людмилин класы) тамамлай.
2003 йылда ғаиләһе (ҡатыны Гүзәл һәм улы Арыҫлан) менән Ҡаһирә ҡалаһындағы Мысыр операһына (ғәрәп. ,,دار الأوبرا المصرية Dār el-Obra el-Masreyya, букв. «Мысыр опера йорто») дирижёр булып эшкә бара. Унда Йәсмин исемле ҡыҙҙары тыуа.
Мысырҙан ҡайтҡас, Киров ҡалаһында урынлашҡан ғәскәри частарҙың береһендә дивизияның оркестр хеҙмәте начальнигы итеп тәғәйенләнә.
Хәҙерге көндә полковник Азат Шаһмөхәмәтов Рәсәйҙең Милли гвардия ғәскәрҙәренең өлгөлө-үрнәк оркестры начальнигы.
2018 йылдың сентябрендә подполковник Азат Шаһмөхәмәтовҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы» тигән маҡтаулы исем бирелде.

# Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы
## Туғандары

* атаһы Ғәли Шаһмөхәмәтов
* әсәһе Зөһрә Шаһмөхәмәтова
* апаһы Мәүжидә Ғәли ҡыҙы, Салауат районы Малаяҙ күп функциональ үҙәгендә баш белгес булып эшләй, ике бала әсәһе.
* һеңлеһе Юлиә Ғәли ҡыҙы, Мәскәү медицина университетын тамамлап, онкологияны дауалау йүнәлешен һайлаған белгес. Мәскәү ҡалаһында йәшәй. Ул үҫтерә.
* энеһе Камил Ғәли улы Шаһмөхәмәтов та музыкант. Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлағандан һуң, һуҡма инструменттар оҫтаһы булараҡ, «Барабанлы шоу» төркөмөнә етәкселек итә.

# Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы
## Ғаиләһе

* ҡатыны Гүзәл, Өфө ҡыҙы
* улы Арыҫлан
* ҡыҙы Йәсминә
* ҡыҙы Әмирә
* улы Асҡар

# Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2018)
# Кесе Энәк

Кесе Энәк — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы Мишкә районы биләмәләһендә аға. Йылға Энәк йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Кесе Энәк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100025445
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102544
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мярэ-Яха

Мярэ-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Танлова йылғаһының һул ярына тамағынан 125 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Мярэ-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300048528
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304852
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кардополовка

Кардополовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ир йылғаһының һул ярына тамағынан 7,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кардополовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036795
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103679
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ишәле (станция ҡасабаһы)

Ишәле — рус. Иша́лино - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы станция янындағы ҡасаба. Ишәле ауыл биләмәһенең. административ үҙәге.

# Ишәле (станция ҡасабаһы)
## Халҡы

2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ҡасабала 2089 кеше йәшәгән (957 ир-ат һәм 1132 ҡатын-ҡыҙ).

# Ишәле (станция ҡасабаһы)
## Урамдары

Ҡасабаның 29 улрамы бар.

# Ишәле (станция ҡасабаһы)
## Транспорт

Ҡасабала Ишәле тимер юл станцияһы урынлашҡан.
# Окатиха

Окатиха — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Межа йылғаһының һул ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Окатиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000015761
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001576
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡамыш-Һаҙаҡ (йылға)

Ҡамыш-Һаҙаҡ — Рәсәйҙәге йылға. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Һаҙаҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Ҡамыш-Һаҙаҡ (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дим йылғаһы башынан Бочкарёвка ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201312111100024359
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102435
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Ҡамыш-Һаҙаҡ (йылға)
## Этимологияһы

Гидроним ике өлөштән - "ҡамыш" һәм "һаҙаҡ" һүҙҙәренән төҙөлгән. Атаманың килеп сығышы тураһында Ырымбур өлкәһе топонимдарының ҡыҫҡа һүҙлегендә ошондай аңлатма бирелә:
* Садак, река, впадает в реку Седяк, левый приток реки Демы (басс. р. Белой). Форма садак (саадак) восходит как к широко распространенной тюркской форме садак, так и к монгольской. Слово известно и в старорусской литературе, и в говорах в значениях "лук с налучьем и колчан со стрелами", "чехол для лука и стрел, либо только для лука" (отмечены в памятниках с XV в.). Однако непосредственно гидронимы не могли образоваться от диалектного слова, т. к. в XVIII в., когда происходила колонизация края, слово было устаревшим. Скорее всего, это татаро-башкирские образные наименования, в значении "извилистая река, похожая на лук".
Гидроним тарихи башҡорт ерҙәрендә барлыҡҡа килгән, шуға күрә башҡорт теленән ингән тип фараз итергә була. Башҡорт телендә был һүҙ бер нисә мәғәнәлә ҡулланыла. Йәйә, уҡ һауыты булараҡ, һаҙаҡ тә йәйә рәүешендә эшләнә. Моғайын, был ысынлап та, һүҙлектә аңлатылғанса, йылғаның бөгөллө булыуынан сығып бирелгән атамалыр Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 2-се том, 562-се бит
# Баден замогы

Баден һарайы (замогы) (нем. Burg Baden) — боронғо һарайҙың (замоктың) емереклектәре Германияның Баденвайлер (Баден-Вюртемберг федераль ерендә) ҡалаһы үҙәгендәге диңгеҙ кимәленән 454,6 м бейеклектә торған убала урынлашҡан. Ул халыҡ араһында Бадин замогы йәки Баденвайлер замогы булараҡ та билдәле.
# Чемурда

Чемурда — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кытат йылғаһының һул ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Чемурда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200017401
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201740
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Гохали

Гохали — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сосновка йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Гохали
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200006179
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200617
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Көтөүлек һыуһаҡлағысы

Көтөүлек һыуһаҡлағысы (рус. Кутулукское водохранилище) — Көтөүлек йылғаһында төҙөлгән яһалма һыу ятҡылығы, беренсе сиратта баҫыуҙарҙы ирригация системаһы ярҙамында һуғарыу өсөн тәғәйенләнгән. Һыу йыйғыс бассейнының майҙаны — 889 км².

# Көтөүлек һыуһаҡлағысы
## Тарихы

1935 йылда яңы һыуһаҡлағыс проекты эшләнгән. 1938 йылда һыуһаҡлағыс төҙөү өсөн төҙөлөш ойошмаһы булдырылған.
Был төҙөлөш эштәрендә Куйбышев өлкәһенең 10 районынан 11 мең колхозсы, яҡынса 1250 ылау, 578 автомашина, 120 инженер ҡатнаша.
1940 йылдың 7 июнендә ирригация системаһының беренсе сираты сафҡа инә, ул 6000 гектар майҙанды һыу менән тәьмин итә. Һыуһаҡлағыстың һыу запасы 7300 гектар майҙанда үҙлегенән һуғарыуҙы, ә механик ысул менән 12 000 гектарға тиклем һуғарыуҙы тәьмин иткән.

# Көтөүлек һыуһаҡлағысы
## Географияһы

Һыуһаҡлағыс Оло Кенәле ҡушылдығы Көтөүлек йылғаһының урта ағымында барлыҡҡа килгән. һамар өлкәһенең Богатово һәм Бор муниципаль райондары территорияһында урынлашҡан.
Яр һыҙаты ныҡ киртләс түгел, уның оҙонлоғо 58 км тәшкил итә.

# Көтөүлек һыуһаҡлағысы
## Иҡтисад

1990 йылға предприятие мәғлүмәттәре буйынса һуғарыу майҙаны 7742 га тәшкил иткән, шунан һуң ул бик ныҡ кәмегән. 2003 йылдың 1 майына һуғарыу ерҙәренең майҙаны 1834 га ғына ҡалған. Һыу ҡулланыуҙың күләме кәмеү һыу кимәленең амплитудаһы тирбәлешенә һиҙелерлек йоғонто яһай, б үҙ сиратында был һыуһаҡлағыс экологияһын үҙгәртә.

# Көтөүлек һыуһаҡлағысы
## Экология

Һыуһаҡлағысты үҫемлек уңдырышлылығын арттырыу өсөн (1,5-3 тапҡыр) ҡулланыу ыңғай күренеш булыу менән бер рәттән һәм шулай уҡ тиҫкәре яҡтары ла бар.
Һуғара башлағансы тупраҡтың торошо Нижневолгопроект тупраҡ белгестәре тарафынан ентекләп өйрәнелгән. Ул ваҡытта ҡара тупраҡта грунт һыуҙары 5-10 м тәрәнлектә ятҡан. Татырлы тупраҡтарҙа грунт һыуҙары 3-5 м тәрәнлектә урынлашҡан
Көтөүлек һуғарыу системаларын эксплуатациялау грунт һыуҙары кимәле күтәрелеүгә килтерә, уларҙың тәрәнлеге территорияның күп өлөшөндә 1975 йылда уҡ 1-3 метр тәшкил иткән, ә уйһыулыҡтарҙа — 1-1,5 м. 2002 йылға һуғарылған 7 гектар ерҙә грунт һыуҙары 1,0 м-ҙан түбәнерәк, 88 гектарҙа — 1,5 метрға ҡәҙәр, 135 гектарҙа 2 метрға тиклем тәрәнлектә була. Һыуҙа һәр ерҙә үҫемлектәр өсөн үтә лә ағыулы матдә — сода табыла. Тупраҡтың тоҙлолоғо шаҡтай артҡан, 1578 га майҙанда ул 1 г/л тирәһенә етә, 256 га майҙанда — 1-3 г/л..
# Сингапур (мәғәнәләр)

Сингапур — топоним
* Сингапур — Көньяҡ-Көнсығыш Азия утрауҙарында урынлашҡан дәүләт-ҡала
* Сингапур тарихы
# Сан-Висенте-де-Тагуа

Сан-Висенте-де-Тагуа-Тагуа (исп. San Vicente de Tagua Tagua) — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Качапоаль провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 18 914 кеше (2002).
Коммунаның майҙаны — 475,8 км². Халыҡ һаны — 44 430 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 93,38 кеше/км².

# Сан-Висенте-де-Тагуа
## Географик урыны

Өлкәнең административ үҙәгенән 47 саҡрым (44 км) көньяҡ-көнбайышта урынлашҡан.
Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡ-көнсығышта — Коинко һәм Кинта-де-Тилькоко коммунаһы;
* көнсығышта — Мальоа коммунаһы;
* көньяҡ-көнсығышта — Сан-Фернандо коммунаһы;
* көньяҡта — Санта-Крус һәм Нанкагуа, Пласилья коммунаһы;
* көнбайышта — Палмилья коммунаһы;
* төньяҡ-көнбайышта — Пеумо һәм Пичидегуа, Кольтауко коммунаһы.

# Сан-Висенте-де-Тагуа
## Демографик мәғлүмәттәр

Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
| Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | 44430 |
| шул иҫәптән: | Ҡала халҡы | 25983 | Ҡала халҡы өлөшө, % | 58,48 |
| | Ауыл халҡы | 18447 | Ауыл халҡы өлөшө, % | 41,52 |
| | Ир-егеттәр | 22213 | Ир-егеттәр өлөшө , % | 49.9 |
| | Ҡатын-ҡыҙҙар | 22217 | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө , % | 50.1 |
| Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | 93,38 |
| Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | 5,23 |

# Сан-Висенте-де-Тагуа
## Иң ҙур торамалар (йәшәү пункттары)

* Сан-Висенте-де-Тагуа-Тагуа (ҡала) — 18914 кеше
* Эль-Тамбо(ҡасаба) — 1731 кеше
* Растрохос(ҡасаба) — 1320 кеше
# Наташа Андонова

Андонова Наташа (макед. Наташа Андонова, 4 декабрь 1993 йыл, Неготина) — «Барселона» клубының ярымһаҡсыһы, Македония йыйылма командаһы капитаны.

# Наташа Андонова
## Карьераһы

Футбол карьераһын «Тиквешанка» клубында башлай.
2010 йылда 19 йәшкә тиклемге категорияла Европа чемпионатында уйнай. Македония һуңғы урынды яулаһа ла, Наташа Андонова чемпионаттың иң яҡшы уйынсыһы тип таныла.
2010 йылдың йәйендә «Борец» командаһына күсә, команда составында 2010/2011 йылдарҙағы Чемпиондар лигаһының тәүге раундында ҡатнаша. 2010 йылдың ҡышында үҙенең һеңлеһе Сийче менән «Турбине» ға күсә.
2015 йылдың майында «Русенгорд»ҡа күсә.
2017 йылдың 31 ғинуарында, шул уҡ йылдың июненә тиклем ҡыҫҡа ваҡытлы килешеүгә ҡул ҡуйып, «Пари Сен-Жермен» клубына күсә.
Наташа Андонова «Пари Сен-Жермен» менән килешеү ваҡыты үткәндән һуң, «Барселона» менән килешеү төҙөй.

# Наташа Андонова
## Ҡаҙаныштары
### Клуб

Турбине:
* Германия чемпионкаһы: 2010 / 11, 2011 / 12
Русенгорд:
* Швеция чемпионы: 2015
* Швеция Кубогын яулаусы: 2015 / 2016
* Швецияның Суперкубогы эйәһе: 2016
# Суч

Суч — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лолог йылғаһының һул ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Суч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100002966
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100296
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Руссалимка

Руссалимка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Маклаушка йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Руссалимка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037446
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003744
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Полуденка (Кужва ҡушылдығы)

Полуденка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кужва йылғаһының һул ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Полуденка (Кужва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001105
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100110
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Яңы Турбаҫлы тораҡтары

Яңы Турбаҫлы тораҡтары (рус. Новотурбаслинские селища) — Башҡортостан Республикаһының Благовещен районы Яңы Турбаҫлы ауылынан йыраҡ түгел урынлашҡан б.э. VI — VIII быуаттар археологик ҡомартҡыһы

# Яңы Турбаҫлы тораҡтары
## Тасуирламаһы
### Урынлашыуы

Яңы Турбаҫлы тораҡтары Благовещен районы Яңы Турбаҫлы ауылы эргәһендә Ағиҙел йылғаһының иҫке үҙәне ярында урынлашҡан. Бында 12-14 быуат самаһы элек йәшәгән кешеләрҙең 3 урында тораҡтары табылған. Улар ауыл эсендә йәки уға яҡын урынлашҡан булған.

# Яңы Турбаҫлы тораҡтары
## Тасуирламаһы
### Табылдыҡтар

Яңы Турбаҫлы тораҡтары I — ауыл биләмәһендә табылған. Түңәрәк бәләкәй соҡорҙар һәм һырҙар менән биҙәлгән һауыт ярсыҡтары килеп сыҡҡан. Был һауыттар Бахмут мәҙәниәтенә ҡарай тип һанала.
Яңы Турбаҫлы тораҡтары II ауылдан төньяҡ‑көнбайышҡа табан 1,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Бында тәрәнлеге 1 м еткән яртылаш ер өй 5 асылған, улар тура мөйөш (6×5 м) йәки квадрат (6×6 м) рәүшле, иҙәндә йәки 60—80 см бейеклектә ағас таяулы усаҡтары булған. Торлаҡтар араһында хужалыҡ соҡорҙары урынлашҡан.
Ҙур яҫы төплө, биҙәлмәгән балсыҡ һауыттар Турбаҫлы мәҙәниәте һәм Кушнаренко мәҙәниәтенә ҡарай. Уларҙың ҡорһаҡтары өҫкө яҡтан ромбтар, өсмөйөштәр, кәкерсәк һыҙыҡтар, ҡыя һыҙыҡтар, уртала әүернә рәүешле өс ҡат һыҙыҡтар һәм төбөнөң тышҡы сите буйлап кәкерсәк һыҙыҡтар менән биҙәлгән. Бахмут мәҙәниәтенә ҡарағандары балсыҡтан әүәләп эшләнгән һауыттарҙан ғибәрәт.
Эш ҡоралдары: балсыҡ орсоҡбаштар, яу йә һунар өсөн ҡоралдар: һөйәк уҡ башаҡтары һәм йәйә өсөн һөйәк пластинкалар, көмөш тәңкәләр м‑н биҙәлгән бил ҡайыштары, бронза сымдан яһалған һырғалар, муйынсаҡтар, тимер айылдар кеүек биҙәүестәр, хайуан һөйәктәре табылған.
Яңы Турбаҫлы тораҡтары III ауыл янында урынлашҡан. Табылған һауыт ярсыҡтары Бахмут мәҙәниәтенә ҡарай. Ҡомартҡы күсмә ҡәбиләләрҙең Бахмут, Турбаҫлы, Кушнаренко мәҙәниәттәренә ҡарауын, уларҙың Көнбайыш Урал буйына төпләнеү процесын сағылдыра.
Яңы Турбаҫлы тораҡтары материалдары Башҡортостан Республикаһының Археология һәм этнография музейында һаҡлана. Музей архитектура ҡомартҡыһы булып иҫәпләнгән Е. А. Поносова-Молло йортонда урынлашҡан..

# Яңы Турбаҫлы тораҡтары
## Тасуирламаһы
### Асыш тарихы

Яңы Турбаҫлы тораҡтары 1957 йылда совет ғалим-археологы, хәҙерге заман Башҡортостан археологияһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарынан беренсе профессиональ археолог, тарих фәндәре кандидаты М. Х. Са­диҡова тарафынан асыла.
1958—59 йылдарҙа был табыштарҙы тарихсы-ғалим, археолог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы, тарих фәндәре докторы, профессор Н. А.Мәжитов ентекле тикшереп өйрәнә.
# Борсег

Борсег — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының уң ярына тамағынан 550 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Борсег
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000044237
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004423
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0