# Урал федераль округы

Урал федераль округы (рус. Ура́льский федера́льный о́круг) — 2000 йылдың 13 майында Рәсәй Федерацияһының президенты указы менән барлыҡҡа килгән административ ойошма. Округка Урал тауҙары ҡырында һәм Көнбайыш Себерҙә урынлашҡан региондар ҡарай. Ошо округ Рәсәй Федерацияһының 10,5% майҙанын биләй. Дөйөм Рәсәй федераль бюджетының өстән бер өлөшөн Урал федераль округынан түләнгән һалымдар тәшкил итә.

# Урал федераль округы
## Хоҡуҡи-административ торошо

Федераль округ Рәсәй Федерацияһының административ берәмеге булып хисапланмай, йәғни Рәсәй Федерацияһының субъекты түгел.

# Урал федераль округы
## Халҡы һәм милли составы

2002 йылдағы бөтә рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәтенә ҡарағанда Урал федераль округында 12 373 926 кеше, проценттар менән күрһәкәндә дөйөм Рәсәй халҡының 8,52% тәшкил итә.

# Урал федераль округы
## Халҡы һәм милли составы
### Милли состав:

* Урыҫтар: 10 237 992 кеше (82,74 %)
* Татарҙар: 636 454 кеше. (5,14 %)
* Украиндар: 355 087 кеше (2,87 %)
* Башҡорттар: 265 586 кеше (2,15 %)
* Немец халҡы: 80 899 кеше (0,65 %)
* Белорустар: 79 067 кеше (0,64 %)
* Ҡаҙаҡтар: 74 067 кеше (0,6 %)
* Әзербайжандар: 66 632 кеше (0,54 %)
* Сыуаштар: 53 110 кеше (0,43 %)
* Марийҙар: 42 992 кеше (0,35 %)
* Мордва халҡы: 38 612 кеше. (0,31 %)
* Әрмәндәр: 36 605 кеше (0,3 %)
* Удмурттар: 29 848 кеше (0,24 %)
* Ненец халҡы: 28 091 кеше (0,23 %)
* Үҙ милләтен күрһәтмәгән кешеләр — 69 164 кеше (0,56 %)

# Урал федераль округы
## Иң ҙур ҡалалары

* Екатеринбург
* Силәбе
* Төмән
* Магнитогорск
* Златоуст
* Түбәнге Тагил
* Ҡурған
* Ханты-Мансийск
* Сургут
* Нижневартовск
* Мейәс
* Каменск-Уральск
* Нефтюганск

# Урал федераль округы
## Округтың составы

Федерация субъекты, административ үҙәк Ҡурған өлкәһе, Ҡурған Свердловск өлкәһе, Екатеринбург
Төмән өлкәһе, Төмән Ханты-Манси автономиялы округы — Югра* Ханты-мансийск Силәбе өлкәһе, Силәбе Ямал-Ненец автономиялы округы* Салехард
* - Төмән өлкәһе составына инә

# Урал федераль округы
## Тасурилама

Федераль округ территорияһында 1164-кә яҡын муниципаль берәмек хисаплана. Урал федераль округына ингән субъектарҙың күбеһендә минераль сырьё ҡаҙылмалары бар. Ханты-Мансы һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында нефть һәм газ ятҡылыҡтары тикшерелгән һәм эксплуатацияға индерелгән. Ошо округтарҙа бөтә рәсәйҙең 66,7% нефть (донъялағы 6%) һәм 77,8% газ (донъялағы 26%) ятҡылыҡтары урынлашҡан.
Дөйөм рәсәй кимәленән был федераль округта 10% урман урынлашҡан; урман буйынса Себерҙән һәм Алыҫ Көнсығыштан ҡалыша.
Ер фонды 182 000 000 га (2000 йылдың 1 ғинуарына ҡарата).
Ҡоро ер сигенең оҙонлоғо 1300 километрҙан ашыу.

# Урал федераль округы
## Билдәле шәхестәре

Сергей Светлаков шоумен, телевидение алып барыусыһы, актер, продюсер, сценарист
Александр Масляков телевидение алып барыусыһы, телепродюсер
Семен Альтов яҙыусы-юморист
Алексей Балабанов кинорежиссер, продюсер, сценарист
Юрий Лоза йырсы, композитор
Александр Малинин йырсы
Игорь Алтушкин Эшҡыуар, Рус баҡыр компанияһына нигеҙ һалыусы һәм директорҙар советы рәйесе. Меценат һәм йәмәғәт эшмәкәре.

# Урал федераль округы
## Иҫкәртмә

* ↑ Российская Федерация состоит из республик, краев, областей, городов федерального значения, автономной области, автономных округов — равноправных субъектов Российской Федерации (Конституция РФ, ст.5, п.1)
* ↑ https://www.dp.ru/a/2023/07/03/igor-altushkin-biznes-sosedstvuet