yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ҡайпан

Ҡайпан (урыҫ. Кайпан) — Танып ҡәбиләһе башҡорттары составындағы ырыу исеме.

# Ҡайпан
## Ырыу аралары

Ҡайпан ырыуында түбәндәге аралар бар: ҡоҙаш, кәлтәй, салдау, шәрҙәк, юҙа.

# Ҡайпан
## Этник тарихы

Ҡайпан ырыуы Танып ҡәбиләһе менән, килеп сығыштары буйынса түгел, ә аҫаба ерҙәрен бергәләп файҙаланыуы менән генә бәйле.
Ҡайпандар мәҙәниәте нигеҙендә төрки, дала мәҙәниәте ятыуы асыҡ төҫмөрләнә. Был хаҡта С. Н. Шитова үҙенең халыҡ кейеме буйынса ғилми хеҙмәтендә бик яҡшы итеп һүрәтләй. Ҡайпан һәм ҡаҙансы башҡорттары араһында уларҙың олаталары әйткәнсә: «хәҙер инде был яҡтарҙа онотолған ҡурай моңдары аҫтында боронғо ваҡиғалар тураһында һөйләүҙәрен» һағынып иҫкә алыуҙарын ишетергә була.

# Ҡайпан
## Этнонимы

«Ҡайпан — Р.: название башкирского рода: И.: bashkir clan name; Т.: bir Baskort seyunun ismi)»
Ҡайпан этнонимы Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында осрай; ошолай аталған аралар боронғо башҡорт ҡәбиләләре составына инә.
Этнонимдың был ҡәбиләләр менән генетик бәйләнеше тураһында ҡыҙыҡлы фекер: каи — Иртыштың үрге ағымында йәшәү дәүерендә ҡыпсаҡтарҙың бер тармағы.
# Шүлгәнташ (мәғәнәләр)

Шүлгәнташ —
* Шүлгәнташ — Башҡортостандың Бөрйән районында, Ағиҙел йылғаһының уң яҡ ярында, Шүлгәнташ ҡурсаулығы биләмәһендә урынлашҡан мәмерйәһе.
* Шүлгәнташ ҡурсаулығы — Башҡортостан Республикаһындағы дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы.
# Роговский тәбиғи ыҙаны

Роговский тәбиғи ыҙаны — комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы. Ростов өлкәһе Кашарский районында урынлашҡан. Һаҡланыусы тәбиғәт, ғилми һәм ағартыу әһәмиәткә эйә.

# Роговский тәбиғи ыҙаны
## Тасуирламаһы

Роговский ҡотоғо яһалма туғай имәнлектәре менән тәбиғи урман массивынан ғибәрәт. Урмандарҙа ағастарҙың бер өлөшө XIX быуаттың 50-се йылдарында ултыртылған. Тәбиғи ыҙандың дөйөм майҙаны 386.0 гектар самаһы тәшкил итә.
«Роговский» тәбиғи ыҙаны Сариновка ауылы һәм Михайловка утары араһында урынлашҡан. Киев участка урмансылығының 19-сы, 22-се, 25-се һәм 26-сы кварталы сиктәрендә ята.
Роговский тәбиғи ыҙаны Кашарский районындағы Киев урмансылығының Кругленькое, Долгенькое һәм Союзный урман массивтары ҡарай. Урындағы әһәмиәткә эйә булған тәбиғәттең комплекслы ҡомартҡыһы заказник режимы менән Кашарский районы башҡарма комитетының 14.09.79 йылдағы 233-сө ҡарарына, Өлкә башҡарма комитетының 23.08.85 йылдың 313-сө ҡарарына, Ростов урман хужалығы идаралығының 17.09.95 йылдағы 111-се бойороғона ярашлы төҙөлә. Тәбиғәт ҡомартҡыһының торошо ҡәнәғәтләнерлек.
Роговский тәбиғи ыҙанында имән, ҡарама, ҡорос ағас, уҫаҡ, саған, акация, тёрн, бересклет үҫә.
Тәбиғи ыҙанда ваҡ һөтимәрҙәр күп йәшәй, ә был, үҙ сиратында, бында йыртҡыстарҙы йәлеп итә. Хайуандар өсөн уңайлы шарттар булып туғай имәнлегенең дымлылығы, территорияның ҙурлығы, туғайҙарҙың һәм һыуҙың булыуы тора.
# Пәйғәмбәр хирҡәһе мәсете

Пәйғәмбәр хирҡәһе мәсете (ғосман. خرقه شریف جامعي, тур. Hırka-i Şerif Camii) — Истанбулдағы (Төркиә) тарихи мәсет. Үҙенең исемен ул Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең унда һаҡланған ҡомартҡыһы — хирҡәһе (плащы)нан алған.

# Пәйғәмбәр хирҡәһе мәсете
## Мәсет

Пәйғәмбәр хиркәһе мәсете Истанбулдың Фәтих районында урынлашҡан. Ул ғосман солтаны Әбдел-Мәжид I (1839—1861 йылдарҙа идара иткән) бойороғо буйынса төҙөлгән. Уны төҙөү 1847 йылда башлана һәм 1851 йылда тамамлана.
Мәсет ҡомартҡы, Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Үвәйс әл-Ҡараниға бүләк ителгән хирҡәһе менән бәйле. Үвәйс әл-Ҡарани төрөк телендә Вәйсәл Ҡарани булараҡ билдәле, VII быуаттың Йемендән килгән ислам эшмәкәре, төрөктәр араһында айырыуса хөрмәтле булған.
Мәсет һәм ҡомартҡылы ҡоролма бер нисә тапҡыр консервация һәм реставрация эштәренә дусар ителгән.
2017 йылдан мәсет дини хеҙмәттәр өсөн ябыла, реставрациялана.

# Пәйғәмбәр хирҡәһе мәсете
## Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең изге хирҡәһе

Үвәйс әл-Ҡараниҙың вариҫтары биләмәһендә булған ҡомартҡы тәүҙә көнбайыш Анатолия, ә XVII быуатта Солтан Әхмәт I (1603—1617 йылдарҙа хакимлыҡ итә) указы буйынса Истанбулға килтерелә. Ул Үвәйс әл-Ҡараниҙың вариҫтары ғаиләһенең резиденцияһында һаҡлана. XVII быуат башынан Мөхәммәттең с.ғ.с. хирҡәһе Рамаҙан айында махсус төҙөлгән таш камерала күрһәтелгәне билдәле. XVIII һәм XIX быуаттарҙағы Ғосман солтандары был ҡомартҡыға ихтирам күрһәтә һәм уның өсөн өҫтәмә махсус таш камералар төҙөй, был ҡомартҡыға зыярат ҡылыусыларға инеүҙе еңеләйтә. Ғосман империяһы осоронда Пәйғәмбәр хирҡәһе Рамаҙан айының икенсе яртыһында күрһәтелә, шулай итеп, ураҙа айының өсөнсө аҙнаһы ир- аттар, ә дүртенсе аҙнаһы ҡатын-ҡыҙҙар тамашалаһын өсөн бирелә. Республика осоронда был ҡағиҙәнән баш тарталар, һәм төрлө енес вәкилдәренең бер үк ваҡытта күрә килеүе ғәҙәти күренешкә әйләнә. Ҡәҙер кисәһе ваҡытында ҡомартҡыға зыярат ҡылыу тәрәүихтән һуң башҡарыла.
Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең хирҡәһе элеккесә дүрт аҙна дауамында, изге айҙың беренсе йомаһынан алып Ураҙа байрамына тиклем, бөтә кешегә күрһәтелә .
# Назаров Николай Григорьевич

Назаров Николай Григорьевич ( 8 август 1946 йыл) — Башҡортостандың Учалы районы «Байрамғол» совхозының һауын гурты бригадиры. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

# Назаров Николай Григорьевич
## Биографияһы

Николай Григорьевич Назаров 1946 йылдың 8 авгусында БАССР-ҙың Учалы районы Вознесенка ауылында тыуған.
Белеме — урта.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1964 йылдың октябрендә Учалы районы Поляковка совхозында мал ҡараусыһы булып башлай. 1969 йылға тиклем — мал ҡараусыһы, 1990 йылдан алып «Байрамғол» совхозының һауын гуртында бригадир булып эшләй.
1994 йылда «Поляковка» ауыл хужалығы производство кооперативы бригадиры итеп тәғәйенләнә, 2005 йылдан алып 2007 йылда пенсияға сыҡҡанға тиклем «Кронос-16» ЯСЙ-ла эшләй.
Назаров Николай Григорьевич Башҡортостан Республикаһының Учалы районында йәшәй.

# Назаров Николай Григорьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Малсылыҡ өлкәһендә күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн Н. Г. Назаров I дәрәжә (1990), II дәрәжә (1982), III дәрәжә (1975) Хеҙмәт даны ордены менән һәм миҙалдар менән бүләкләнгән.
# Шарап (йылға)

Шарап — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Новосибирск һыу һаклағысы (Обь) йылғаһының һул ярына тамағынан 3071 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Шарап (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004237
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200423
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Колошма

Колошма — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Суда йылғаһының уң ярына тамағынан 184 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.

# Колошма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Суда, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200212110000007395
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000739
* Бассейн коды — 08.01.02.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мишина Пенома

Мишина Пенома — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пенома йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Мишина Пенома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041028
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004102
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ош-Вор

Ош-Вор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының уң ярына тамағынан 423 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Ош-Вор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000066657
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006665
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Насибулла (исем)

Насибулла — башҡорт ир-ат исеме.

# Насибулла (исем)
## Этимологияһы

Насибулла ғәрәп теленән ингән ир-ат исеме. Насип һәм алла һүҙҙәрен ҡушып яһалған. Алла биргән бала тигәнде аңлата.

# Насибулла (исем)
## Билдәле кешеләр

Абдуллин Нәсибулла Ғабдулла улы (рус. Абдуллин Насибулла Габдуллович; 1913—1996) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 60-сы кавалерия полкының фельдшеры. Медицина хеҙмәте гвардия лейтенанты. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, I дәрәжә Ватан һуғышы ордены, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены, Октябрь Революцияһы ордены кавалеры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы.
Иманғолов Насибулла Сәйфетдин улы (1902 йыл — ?) — 112-се кавалерия дивизияһы яугиры , 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.
Сәхәүетдинов Нәсибулла (рус. Сахаутдинов Насибулла; 1902 йыл — 20 ғинуар 1944 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, гвардия сержанты.
Усманов Нәсибулла Усман улы (1907 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, сержант, ҡыҙылармеец.

# Насибулла (исем)
## Фамилияла

Насибуллин Сәләхетдин Ғилметдин улы (рус. Насибуллин Салахутдин Гильмутдинович; 5 февраль 1947 йыл — март 1993 йыл) — 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.
Нәсибуллин Рәсим Мөхлис улы рус. уНасибуллин Расим Мухлисович; 15 июнь 1960 йыл) — рәссам, график. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2008). Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы, Рәсәйҙең ЮНЕСКО ҡарамағындағы ижади союзы ағзаһы.
Насибуллина Минзиә Биктимир ҡыҙы (20 июнь 1948 йыл — 5 апрель 2021 йыл) — бейеүсе, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1989).
# Наду-Хейбета-Яха

Наду-Хейбета-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Кара диңгеҙенә ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Наду-Хейбета-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — яр һыҙатының 15.02.03 гидрографик берәмеге эсендәге, Рәсәй Федерацияһының һыу территориялары һәм эске диңгеҙ һыуҙарындағы Кара диңгеҙе утрауҙары (Аҡ утрауын да индереп). Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020310012115300080386
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115308038
* Бассейн коды — 15.02.03.100
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Балыклей

Балыклей — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе, Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ворона йылғаһының һул ярына тамағынан 216 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Балыклей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ворона. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200212107000006694
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000669
* Бассейн коды — 05.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мөьмин

Мөьмин (ғәр. مؤمن‎, иманға ингән, тоғролоҡло булған) — Аллаһы Тәғәләгә ысын күңелдән ышанған, иманы уның фекерҙәрен һәм ғәмәлдәрен билдәләгән, уның тормошмәғәнәһенә әүерелгән мосолманды билдәләү өсөн ҡулланылған ислам төшөнсәһе.

# Мөьмин
## Мөьмин эйә булырға тейешле сифаттар

Ҡөрьәндең күп аяттарында ысын күңелдән иманға килгәндәрҙең сифаттары тасуирлана:
* Мөьминдәр фарыз намаҙҙарҙы тейешлесә башҡара.
* Улар фарыз булған зәкәт-саҙаҡаһын түләй һәм үҙ мал-мөлкәттәрен Аллаһ юлында ҡуллана.
* Үҙҙәренең барлыҡ эштәрендә Аллаһ Тәғәләгә тәүәккәл итәләр.
* Мөьминдәр башҡаларҙы яҡшы юлдарҙы һайларға, насарҙарға керешмәҫкә өндәйҙәр.
* Буш һәм файҙаһыҙ эштәрҙән йыраҡ торалар.
* Улар саф күңелле, ауыр гөнаһтарҙы ҡылмай.
** Көфөрлөктөң тормоштарына инеүенән һаҡланалар.
* Аллаһы Тәғәләгә, Уның Рәсүленә буйһоналар, һәм уларҙың бойорғандарына һәр ваҡыт итәғәт итәләр.
** Аллаһы Тәғәләнең Ер йөҙөндәге урынбаҫары (хәлифә) тип яралтылған аҡыллы кеше дәрәжәһенә тоғролоҡло булып йәшәйҙәр.

# Мөьмин
## Мөьминдәр тураһында Ҡөрьәндә

* Әл-Мүьминүн сүрәһе — Ҡөрьәндең 23-се сүрәһе, Мәккәлә иңдерелгән, 118 аяттан тора.
* Ҡөрьәндә Мөьмин һүҙе 229 тапҡыр ҡулланыла, мәҫ.: «Ий мөьминдәр, һәммәләрегеҙ ҙә Аллаһуға тәүбә итегеҙ, моғайын донъя үә ахирәттә бәхетле булырһыҙ.» .
# Зинино (Өфө)

Зинино — Өфө ҡалаһы ҡала округы составындағы ҡасаба, Октябрь районына буйһонған Нуғай ауыл советына ҡарай.

# Зинино (Өфө)
## Тарихы

1992 йылда Нуғай ауыл советының дүрт ауылы — Нуғай, Жилино, Зинино һәм Кордон — Өфө ҡала советы ҡарамағына индерелә. 2008 йылда Ағиҙел йылғаһы аша яңы күпер асылыуынан һуң был ауылдарҙың йылдам үҫеше башлана. Бөгөнгө көндә биләмәлә әүҙем төҙөлөш бара.

# Зинино (Өфө)
## Халҡы

* Н/Д
2002 йылғы мәғлүмәттәр буйынса, ауылда даими йәшәуселәрҙең һаны 301 кеше, шул иҫәптән 76 % урыҫ.

# Зинино (Өфө)
## Урамдары

* Парадный урамы;
* Запрудный урамы;
* Милиция урамы;
* Таулы урамы;
* Аҫҡы урамы;
* Прилукский урамы;
* Баҡса урамы;
* Төҙөлөш урамы;
* Томаров урамы.
# Рур музыка театры

Рур музыка театры (нем.Revier Musiktheater im) — Гельзенкирхендың (Германия) төп мәҙәниәт ҡомартҡыларының береһе . 1959 йылдың 15 декабрендә асылған.

# Рур музыка театры
## Тарихы һәм тасуирламаһы

Театр өс йыл дауамында төҙөлгән (1956—1959 йылдарҙа). Мәҙәниәт ҡорамын төҙөүҙә үҙ ваҡытында бер нисә талантлы архитектор (Вернер Рунау, Харальд Дайлманн, Ортвин Раве һәм Макс фон Хаузен) эшләй. Тәүҙә театрҙа төп жанрҙар булып опера, балет һәм драма сығыш яһай. Әммә 1966 йылдағы финанс кризисынан һуң тик музыка жанрына ғына күсәләр.
Театр фасады куб формаһында һәм 4500 квадрат метр быяланан башҡарылған. Был урам яҡтан бинаның эске өлөшөн күрергә мөмкинлек бирә. Ә бынаның тамаша залы, киреһенсә, түңәрәк формала. Рур театры үҙенсәлекле дизайны арҡаһында бик танылған.
Театр постановкаларын Ҙур һәм Бәләкәй залдарҙа ҡарарға мөмкин. Ҙур залдың дөйөм һыйҙырышлығы 1005 урын, Бәләкәй залы 336 урын тәшкил итә

# Рур музыка театры
## Театр хәҙер

Һуңғы йылдарҙа Рур музыка театры ҡыҙыҡлы пьесалары менән сәнғәт һөйөүселәрҙе үҙенә йәлеп итә. Театрҙың ижади коллективы үҙ опера труппаһынан, хор артистарынан, балет труппаһынан тора. .
Шулай уҡ «Яңы Вестфалия филармонияһы» исемендәге музыка коллективы бар, ул Төньяҡ Рейн-Вестфалия ерендә иң ҙур дәүләт оркестры булып тора.

# Рур музыка театры
## Ҡыҙыҡлы факттар

1961 йылда театр бинаһында Бернхард Виккиның «Чудо отца Малахиаса» фильмы төшөрөлә
# Аҡкучукова Роза Сабирйән ҡыҙы

Аҡкучукова Роза Сабирйән ҡыҙы (12 февраль 1950 йыл — 8 февраль 2021 йыл) — башҡорт эстрада йырсыһы. 1973 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының вокалсыһы, 1999 йылдан — баш администраторы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).

# Аҡкучукова Роза Сабирйән ҡыҙы
## Биографияһы

Роза (Рауза) Сабирйән ҡыҙы Аҡкучукова 1950 йылдың 12 февралендә Башҡорт АССР-ының Белорет районы Абҙаҡ ауылында тыуған. «Абҙаҡта уның ата-әсәһе Нажия һәм Сабирйән Аҡкучуковтар ғаиләһе донъяны шаулатып йәшәгән абруйлы ғаиләләрҙең береһе булды. Уларҙың балалары етәксе вазифаларҙа эшләп, хаҡлы ялға сыҡты», тип яҙа Белорет районының «Урал» гәзите
Абҙаҡ һигеҙ йыллыҡ мәктәбенән һуң Роза Өфө музыка-педагогика училищеһына уҡырға инә. Уны тамамлағас, 1972 йылда Башҡорт дәүләт филармонияһында артист-вокалсы булып эш башлай.
Үҙенсәлекле моңло тауышы тамашасы күңеленә хуш килә, емешле ижады өсөн ул БАССРҙың атҡаҙанған , Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы тигән исемдәргә лайыҡ була.
Йырсының репертуарында башҡорт халыҡ йырҙары менән бергә башҡорт һәм татар композиторҙарының эстрада йырҙары ла бар. Элекке СССР республикалары һәм ҡалалары буйлап гастролдәрҙә була.
1997 йылдан Роза Аҡкучукова филармонияла администратор булып эшләй.
Йырсы 2021 йылдың 8 февралендә Өфө ҡалаһында вафат булды.

# Аҡкучукова Роза Сабирйән ҡыҙы
## Башҡарған йырҙары

Йырсы халыҡ йырҙарын да, эстрада йырҙарын да берҙәй оҫталыҡ менән башҡара. «Зөлхизә», «Сыбай ҡашҡа», «Түрәкәй», «Һары ла сәс», «Ҡара урман» һәм башҡалар; Хөсәйен Әхмәтов, Заһир Исмәғилев, Айрат Кәримов, Таһир Кәримов, Рафиҡ Сәлмәнов йырҙары һәм романстары, Абдулла Хәлфетдиновтың «Алтын балдаҡ», «Һин ултыртҡан муйыл», «Аҡсарлаҡ» тигән йырҙарын, оҫта һәм үҙенсәлекле башҡарып, ҙур уңыш ҡаҙана һәм тамашасыларҙа киң популярлыҡ яулай.

# Аҡкучукова Роза Сабирйән ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктре

* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1989)
# Нефтекама ҡалаһы ҡала округы

Был мәҡәлә — ҡала округы тураһында. Шулай уҡ ҡарағыҙ Нефтекама (ҡала).
Нефтекама ҡалаһы ҡала округы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Нефтекама ҡалаһы.

# Нефтекама ҡалаһы ҡала округы
## Тарихы

Нефтекама ҡалаһы ҡала округы 2006 йылдың 1 ғинуарында муниципаль реформаны тормошҡа ашырыу барышында ойошторолған.

# Нефтекама ҡалаһы ҡала округы
## Урындағы үҙидара

Ҡала округы советы
Совет рәйестәре
* Крюков Дмитрий Александрович
Хакимиәт башлыҡтары
* Дәүләтов Рәшит Мостафа улы
# Сокан-Ега

Сокан-Ега — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кельват йылғаһының һул ярына тамағынан 127 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Сокан-Ега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030775
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203077
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Курлем

Курлем — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Ульмень йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Курлем
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000892
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100089
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вицлебен (ҡала)

Вицлебен (нем. Witzleben) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 703 кеше йәшәй. Майҙаны — 22,6 км². Диңгеҙ кимәленән 365 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99310 һәм автомобиль коды — IK.
# Омоним

Омоним — әйтелештәре һәм яҙылыштары бер төрлө булып та, төрлө мәғәнә аңлатыусы һәм килеп сығышы менән төрлө сығанаҡтан булған һүҙҙәр.
# Вора-Вож

Вора-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харута йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Вора-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000067104
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006710
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шайтан таяғы

Шайтан таяғы (рус. Тата́рник колю́чий, лат. Onopórdum acánthium)— ойошма сәскәлеләр ғаиләһенә ингән сәнскәк япраҡлы, алһыу йоморо сәскәле ҡый үләне.
* Перламутровка пандора (Argynnis pandora) на цветке Татарника колючего (Onopordum acanthium)

# Шайтан таяғы
## Төрҙәре

Барлығы 40 төрҙө эсенә ала:
* Onopordum acanthium L. — Татарник колючий, йәки Онопордум колючий
* Onopordum acaulon L.
* Onopordum anatolicum Boiss. & Heldr. ex Boiss.
* Onopordum bracteatum Boiss. & Heldr.
* Onopordum carduchorum Bornm. & Beauverd
* Onopordum caricum Hub.-Mor.
* Onopordum cynarocephalum Boiss. & Blanche
* Onopordum illyricum L.
* Onopordum leptolepis DC. — Татарник тонкочешуйчатый, йәки Онопордум тонкочешуйчатый
* Onopordum nervosum Boiss.
* Onopordum nogalesii Svent.
* Onopordum seravschanicum Tamamsch.
* Onopordum tauricum Willd. — Татарник таврический, йәки Онопордум таврический
* Onopordum turcicum Danin
# Рёта

Рёта (нем. Rotha) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 3881 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,88 км². Диңгеҙ кимәленән 128 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 4571 һәм автомобиль коды L.
# Оло Орловка

Оло Орловка — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ома йылғаһының уң ярына тамағынан 104 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Оло Орловка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053687
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005368
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0