yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Урта Попьюга

Урта Попьюга — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Попьюга йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Урта Попьюга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000045890
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004589
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хажы мәмерйәһе

Хажы мәмерйәһе (Тирмән-Таш) — Башҡортостандың Ишембай районында, Тирмәнтауҙағы мәмерйә
Хажы ауыл эргәһендә урманда Хажы тарлауығында урынлашҡан.
Был исем шулай уҡ башҡа мәмерйәгә ҡарата ҡулланыла, уға барырға юлы ҡыйын һәм ҡоҙоҡ рәүешле. Уларҙың дөйөм атамаһы — Ғүмәр-Хажы мәмерйәләре. Фәнни әҙәбиәттә Хажы мәмерйәһе I һәм Хажы мәмерйәһе II исемдәре ҡулланыла. Улар янында археология ҡомартҡылары табылған. (Хажы торағы).
Ишембай районының халыҡтың иң күп килә торған мәмерйәһе һәм тәбиғәттең гидрогеологик ҡомартҡыһы булып тора, фәнни, тарихи һәм ғәмәли әһәмиәткә эйә.

# Хажы мәмерйәһе
## Тарихы

1770 йылда урыҫ ғалимы-сәйәхәтсеһе һәм тәбиғәт фәндәре белгесе И. И. Лепехин асҡан, уның тураһында яҙмаларында былай тип яҙа.
Мәмерйә эргәһендә археологик ҡомартҡылар табылған.
Элек мәмерйәгә тикшеренеүселәр һәм туристар факел менән йөрөгән, шуның арҡаһында стеналарында ҡором күренә
1974 йылда мәмерйәлә яҡынса 15 000 йыл элек юҡҡа сыҡҡан мәмерйә айыуының теше табылған (spelaeus Ursus).

# Хажы мәмерйәһе
## Географияһы

Мәмерйә Хажы Шиҙеһе йылғаһы бассейнында (Һәләүек йылғаһының уң ҡушылдығы) Тирмәнтау битләүенең көнбайыш һыртында, Хажы ауылынан 1,5 км көнсығыштараҡ урынлашҡан. Ул үҙәндәр, тарлауыҡтар менән йырғысланған тәпәш таулы урман менән уратып алынған. Мәмерйә карбонат, нигеҙҙә, урта таш күмер йәшендәге эзбиз ҡатламдарынан тора. Эзбиз ҡатламдарында барлыҡҡа килгән ярыҡтар тәрән упҡындарҙы һәм мәмерйәләрҙе барлыҡҡа килтергән. Мәмерйә ауыҙы көньяҡта һәм үҙән кимәленән 150 метр бейеклектә урынлашҡан, ә бейеклеге — 1 м, ә киңлеге — 1,5 м. Ингәс тә төньяҡҡа ҡараған коридор саҡ ҡына түбәнгә ауышыраҡ булып 2 метрға һуҙыла, шунан коридор ныҡ тарая, артабан юлды дауам итеү өсөн шыуышып барырға тура килә. Шунан иркен коридор күренеше асыла. Мәмерйәгә инеү урынының бейек булыуы арҡаһында, уға тар ғына текә һуҡмаҡ буйлап күтәрелергә була. Унан тарлауыҡҡа күренеш асыла.

# Хажы мәмерйәһе
## Структураһы

Оҙонлоғо 120 метр, тәрәнлеге 2 метр булған мәмерйә өс ҡаттан тора, һуңғыһы бөгөнгө көнгә тиклем өйрәнелеп бөтмәгән. Мәмерйә эсендә эзбизле Сталактиттар һәм Сталагмиттар, кальцит ванналар, кораллиттар, быуа һәм гурҙар, стеналарында һарҡындылар һәм һарҡынды шарлауыҡ бар. Мәмерйәгә эләгеү өсөн, инеү урыны ҙур булһа ла, тар урынын шыуышып үтергә тура килә. Артабан, бер-бер артлы өс ҡыуышлыҡ килә: Көтөү, Төңөлөү һәм Хөжрә. Өсөнсөһөнөң артында 50 метрлыҡ аралыҡ бар, уның уң яғында һыу һарҡып торған орган торбалары менән дүртенсе ҡыуышлыҡ бар. Түшәме көмбәҙле, тамыу күҙәтелә, сталактиттар һәм сталагмиттар һарҡындыһы бар. Иҙән тигеҙ, ваҡ эзбизташлы балсыҡ менән ҡапланған
# Маловка

Маловка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Көньяҡ Уньга йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Маловка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200011784
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201178
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Панова (Ом ҡушылдығы)

Панова — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ома йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 55 км.

# Панова (Ом ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053762
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005376
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Селтик Парк

«Селтик Парк» (ингл. Celtic Park) — Шотландияла Глазго ҡалаһындағы футбол стадионы. «Селтик» футбол клубының үҙ майҙаны. Һыйҙырышлығы буйынса Шотландияла «Маррифилд» клубынан һуң икенсе стадион.

# Селтик Парк
## Тарихы

Үҙенсәлекле стадион 1888 йылда волонтёрҙар төркөмө тарафынан төҙөлгән. 1888 йылдың 28 майында «Рейнджерс» командаһына ҡаршы тәүге уйынын үткәрә, унда «Селтик» 5:2. иҫәбе менән еңә. Киләһе өс йыл дауамында «Селтик» яңы стадион төҙөргә ҡарар итә. сөнки йыллыҡ рентаһы £50 алып £450 тиклем арта. Яңы стадион 1892 йылда файҙаланылмаған кирбес заводы урынында иҫке стадион ҡаршыһында төҙөлә. Стадионды асыу тантанаһында ҡатнашҡан журналист был ваҡиғаны «зыяраттан ожмахҡа күсеү» тип тасуирлай, ошо ваҡыттан алып уның ҡушаматы «Paradise» була. Төп трибунанын бөтә Бөйөк Британияла егерменән ашыу стадион проектлаған Арчибальд Литч төҙөй.
1938 йылда «Рейнджерс» командаһы менән беренсе дивизион матчында рекордлы килеү теркәлә — уйынға 92 975 кеше килә. 90-сы йылдарҙа «Хэмпден Парк» стадионындағы реконструкция ваҡытында «Селтик Парк» бер нисә кубок финалдары өсөн майҙансыҡ булып хеҙмәт итә, уларҙың һуңғыһы 1998 йылда үтә. Стадион шулай уҡ бер нисә тапҡыр Шотландияның милли йыйылмаһы командаһы уйындары өсөн файҙаланыла, һуңғы матч Евро 2008 һайлау циклын үткәреү сиктәрендә 2006 йылда уҙа.
# Артаниха

Артаниха — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волгоградское һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 1112 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Артаниха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Саратов һыуһаҡлағысынан Волгоград һыуһаҡлағысына тиклем, Оло Ырғыҙ, Оло Караман, Терёшка, Еруслан, Торгун йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010002212112100009538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100953
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы

Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы (рус. Гилязетдинов Мухамет Миниярович) — хужалыҡ эшмәкәре, 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте — башҡорт.

# Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы
## Биографияһы

Мөхәмәт Миңнейәр улы Ғиләжетдинов 1949 йылдың 1 авгусында Бишбүләк районының Бикҡол ауылында донъяға килгән.
Махсус урта белемле — 1969 йылда Бәләбәй ауыл хужалығы механизацияһы һәм электрлаштырыу техникумын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1969 йылда етештереүгә өйрәтеү мастеры булып башлаған.
1969—1971 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итеп ҡайтҡан.
1971—1988 йылдарҙа Бишбүләк районының «Марс» колхозында эшләй — автомеханик, бригада технигы, комплекслы бригада бригадиры була.
1988—1993 йылдарҙа — Бишбүләк районының Салауат Юлаев исемендәге колхозының баш инженеры.
1990 йылда Бишбүләк районы, 179-сы Бишбүләк һайлау округынан Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана.
1993 йылдан ошо уҡ колхоздың газ хужалығы инженеры.
2007 йылдың 26 сентябрендә ҡатнаш ауыл хужалығы продукцияһы етештереүсе «Салауат» ЯСЙ-һы ойошторған. 2010 йылда ул ябылған.
Хаҡлы ялда ла йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнаша, Бикҡол ауыл биләмәһе советына депутат итеп һайлана.

# Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* 2, 3 дәрәжә «Хеҙмәт Даны» ордены һәм миҙал.
# Блаубойрен аббатлығы

Блаубойрен аббатлығы (нем. Reichsabtei Blaubeuren) — Блаубойрен (Вюртемберг) общинаһының Баден-Вюртемберг территорияһында урынлашҡан элекке бенедиктин монастыры; 1085 йылдарҙа пфальцграф Хуго I Тюбингенский нигеҙ һала, монастырҙың тәүге тиҫтә йылдарҙа ҙур ер биләмәлере була; Реформациянан һуң 1535 йылда, протестанттар семинарияһы була. Бөгөн бында Урта быуаттар сәнғәте буйынса коллекцияларҙан торған музей урынлашҡан.

# Блаубойрен аббатлығы
## Тарихы һәм тасуирламаһы

Блаубойрен монастырына яҡынса 1085 йылда нигеҙ һалына — шул ваҡытта был урында Иоанн Креститель сиркәүе лә булған; буласаҡ аббатлыҡҡа нигеҙ һалыусыларҙың береһе булып Нагольдгауҙан Ансельм, пфальцграф Хуго I Тюбингенский һәм Сигибот фон Рук сығыш яһай. Башта яңы монастырға Хирзау аббатлығынан монахтар күсеп килә, унан беренсе өлкән священник аббат Азелин да килә. Үҙенең тәүге тиҫтә йыл осоронда монастырҙың биләмәләре киң була һәм, күрәһең ныҡ үҫешә, әммә билдәле ҡоролмалар төҙөүҙә йәки шул ваҡыттағы сиркәү бәхәстәрендә ҡатнашыуы тойолмай. XII быуатта яңы монастырь сиркәүе өсөн роман бинаһы төҙөлә башлай, ул 1124 йылда тамамлана.
XIV һәм XV быуаттарҙа монастырҙың ҡаҡшауы күҙәтелә — шул осорҙа унда бер нисә ауыр енәйәт булып үтә: 1347 һәм 1407 йылда монахтар уның аббаттарын үлтерә. Үҙәк Европала чума эпидемияһы осоронда монастырь күп милеген юғалта, әммә бер йылдан һуң ул үҙенең элекке биләмәләрен тергеҙә ала. 1447 йылда Блаубойрен Вюртемберг графлығына күсә, ул бер аҙҙан герцоглыҡ була, һәм монастырҙың йоғонтоһо арта: 1456 йылда уның аббаты Ульрих Кундиг бенедиктинлылар Орденының юғары советына инә, уға һуңынан бер нисә тапҡыр Блаубойрендан сыҡҡандар ҙа инә. Кундиганың дауам итеүсеһе булып аббат Генрих III Фабри тора, ул Тюбинген университетын ойоштороуҙа ҡатнаша һәм уның етәкселегендә монастырь комплексында ҙур реконструкция үтә. 1493 йылда монастырь сиркәүендә хор төҙөлөүе төп алтарҙы изгеләндереү менән тамамлана; яңы бина, Генрих III инде вафат булғас, 1510 йылда төҙөлөп бөтә.
Реформация барышында, 1534 йылда, монастырь герцог Ульрих Вюртемберг тарафынан үҙгәртеп ҡорола, һуңынан ул уны секуляризациялай. Күп монахтар ҡыуып сығарыла һәм улар аббатлыҡ диуарҙарына тик 1555 йылда ғына, Аугсбург дине донъяһын төҙөгәндән һуң әйләнеп ҡайта ала. Бер йыл үткәс, 1556 йылда, монастырь биналары протестант мәктәбе- семинарияһының резиденцияһы була: католик монахтар күпмелер ваҡыт студент-протестанттар менән күрше була. 1563 йылда протестант Маттеус Альбер (1495—1570) тәүге тапҡыр аббатлыҡты етәкләй. Бөгөн монастырь ҡоролмалары протестант семинарияһы фондына ҡарай һәм күптәре, шул иҫәптән монастырь сиркәүе лә ирекле барыу өсөн асыҡ. Сиркәүҙә Ульм сәнғәт мәктәбенең һәм һуңғы готика немец ағас һырлау сәнғәтенең әҫәрҙәре бар. Элекке монахтар йортонда бөгөн Блаубойрен музейы, ә элекке административ биналарҙа — ҙур булмаған әҙәби музей урынлашҡан.
# Батталов Абдул-Басир Вагидович

Батталов Абдул-Басир Вагидович (21 май 1958 йыл, Түбәнге Дженгутай, Буйнаҡ районы, Дағстан АССР-ы, РСФСР, СССР) — Рәсәй һәм совет классик (грек-рим) стиле көрәшсеһе. Рәсәй спорт көрәше федерацияһының вице-президенты (2011 йылдың 29 декабренән алып).

# Батталов Абдул-Басир Вагидович
## Бала сағы

Буйнаҡ ҡалаһында 9-сы һанлы мәктәпте тамамлай. Буйнаҡ һәм Өфө спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе.

# Батталов Абдул-Басир Вагидович
## Спортсы карьераһы

Европа чемпионы (1985), СССР чемпионы, донъя чемпионатының көмөш призеры (1985), Донъя кубогын яулаусы (1981, 1984), ике тапҡыр СССР чемпионы (1983, 1985).
СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1988).

# Батталов Абдул-Басир Вагидович
## Спорт эшмәкәрлеге тамамланғандан һуңғы карьераһы

1994 йылда Өфө технология сервис институтын тамамлай.
2011 йылдың 29 декабрендә Рәсәй спорт көрәше федерацияһы бюроһының ултырышында федерация вице-президенты итеп һайлана. Был тәғәйенләү төбәктәр менән үҙ-ара эш итеүҙе көсәйтеү өсөн эшләнә (Батталов Волга буйы федераль округы өсөн яуаплы).
# Яңы Һаҡмар (Ибраһим ауыл советы)

Яңы Һаҡмар (рус. Новосакмарск)—Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.

# Яңы Һаҡмар (Ибраһим ауыл советы)
## Географияһы

Ауыл округ үҙәге Ҡыуандыҡ ҡалаһынан төньяҡ-төньяҡ-көнбайыштараҡ яҡынса 9 километр алыҫлыҡта, Һаҡмар йылғаһының уң ярында урынлашҡан.

# Яңы Һаҡмар (Ибраһим ауыл советы)
## Климаты

Яңы Һаҡмар ауылының климаты, Ҡыуандыҡ районына хас булғанса, уртаса-континенталь. Йыл миҙгелдәре аныҡ айырылып тора. Район буйынса уртаса температура +4,0$^о$С -тән +4,8$^о$С-ҡа тиклем үҙгәрә. Йылдың иң һалҡын айы — ғинуар, уртаса айлыҡ температураһы яҡынса −20,5$^о$С — 35 $^о$С. Атмосфера яуым-төшөмө бер йыл эсендә 300-ҙән алып 450—550 миллиметрға етә, шуның менән бергә күпселек өлөшө яҙғы-йәйге осорға (70 процент самаһы) тура килә. Ҡар япмаһы тотороҡло, уның дауамлылығы уртаса 150 көн тәшкил итә.

# Яңы Һаҡмар (Ибраһим ауыл советы)
## Тарихы

1901 йылда ошо төбәктәге ниндәйҙер урында Яңы-Һаҡмар утары урынлашҡан булған. 1930-сы йылдарҙа Үрге Бисҡужа эрзәләр ауылынан эсер һыу етмәү сәбәпле Һаҡмар буйында икенсе урынға күсеп, Яңы Һаҡмар ауылына нигеҙ һалғандар. Әммә ниндәйҙер сәбәп буйынса был урын да оҡшамай, һәм тиҙҙән ауыл яңынан күсенеп, хәҙер ҙә йәшәп ятҡан урынға - Мәҙрәс тауы янында урынлаша.
Ырымбур өлкәһенең 2015 йылдың 6 мартындағы 3029 / 834-V һанлы Законына ярашлы Ҡыуандыҡ районы муниципаль берәмеге, шулай уҡ уға ингән барлыҡ ауыл һәм ҡала биләмәләре Ҡыуандыҡ ҡала округы муниципаль берәмегенә берләштереү юлы менән үҙгәртелә.
2016 йылға тиклем Яңы Һаҡмар ауылы Ҡыуандыҡ районының Ибраһим ауыл Советына ингән, муниципаль берәмектәрҙе үҙгәртеп ҡороуҙан һуң Ҡыуандыҡ ҡала округы составында раҫланған.

# Яңы Һаҡмар (Ибраһим ауыл советы)
## Халҡы

2002 йылда даимийәшәгән халыҡ һаны-6 кеше (67 % урыҫ, 33%-ы башҡорттар), 2010 йылда йәшәгән кеше булмаған.
# 1738 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1738 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1738 MDCCXXXVIII |
| Юлиан стилендә | 1737—1738 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2490—2491 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7246—7247 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5498—5499 ה'תצ"ח — ה'תצ"ט |
| Мосолман календары | 1150—1151 |
| Боронғо әрмән календары | 1187 ԹՎ ՌՃՁԷ |
| Ҡытай календары | 4434—4435 丁巳—戊午 красная змея — жёлтый конь |
| Эфиопа календары | 1730—1731 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1794—1795 |
| - Шака самват | 1660—1661 |
| - Кали-юга | 4839—4840 |
| Иран календары | 1116—1117 |
1738 йыл — шаршамбы көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Ҡарамалы (Прорва ҡушылдығы)

Ҡарамалы (рус. Кармалка) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы һәм Ғафури райондары биләмәләрендә аға. Йылға Войновка ауылы янында Прорва йылғаһының һул ярында юғала ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Ҡарамалы (Прорва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Охлебинин һыу үлсәү посына тиклем, Эҫем йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
— Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200712111100018630
— Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101863
— Бассейн коды — 10.01.02.007
— ГӨ буйынса томы — 11
— ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Юхтен-Еган

Юхтен-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Охогр-Игол йылғаһының уң ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Юхтен-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040197
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204019
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бурһыҡ

?Бурһыҡ :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Класс: | Һөтимәрҙәр |
| Отряд: | Йыртҡыстар |
| Ғаилә: | Һуҫарҙар (һыуһарҙар) |
| Суб-ғаилә: | Бурһыҡтар |
| Ырыу: | Бурһыҡтар |
| Төр: | Бурһыҡ |
Латинса исеме :
Meles meles Linnaeus, 1758 :
Ареал :
| Викитөрҙәр систематикаһы | Викиһаҡлағыста рәсемдәр | ITIS 621922 NCBI 9662 |
Бурһыҡ (рус. Барсу́к ) — һыуһарҙар ғаиләһенә ҡараған оҙонса башлы, осло томшоҡло, йыуан кәүҙәле, ҡыҫҡа ҡойроҡло, шырт йөнлө йыртҡыс йәнлек; Европала, Төньяҡ Африкала һәм Америкала йәшәй торған йыртҡыс кейек.
Тәбиғәттә бөтә ерҙә лә осратырға була. Ултыраҡ тормошло йәнлек, ҡатмарлы һәм тәрән ояла йәшәй. Был йенлек төнгө тормош алып бара, бөтә аҙык менән туҡлана. Көҙгә тиклем ныҡ һимерә, ауырлығы 20 кг етә. Һыуыҡтар башларғас йоҡоға тала, апрель айына тиклем йоҡлайю Урманла зонала йәшәй. Өңдәрен ағас ҡыуыштарында эшләй. Бик күп инеү-сығыу урындары, ер аҫты галереялары, йәшәй торған камералары булған өңдәр ҡаҙа. Булһыҡ бөтә нәмәне лә ашай. Ул ваҡ кимереүселәр, тәлмәрйендәр, ҡоштар, еләктәр, сәтләүектәр менән туҡлана. Ҡасырыу ваҡыты апрель-июль. 2—6 балаһы була.

# Бурһыҡ
## Тышҡы күренеше

Оҙонса башлы, осло томшоҡло, йыуан кәүҙәле, ҡыҫҡа ҡойроҡло, шырт йөнлө йыртҡыс йәнлек. Оҙонлоғо 60—90 см, ҡойроғо 20—24 см, ауырлығы 24 кг, йоҡлар алдынан 34 кг-ға етергә мөмкин.
# Таха (Шача ҡушылдығы)

Таха — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шача йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Таха (Шача ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000013414
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001341
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Коровья (Кемчуга ҡушылдығы)

Коровья — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кемчуг (Оло Кемчуг) йылғаһының һул ярына тамағынан 265 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Коровья (Кемчуга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200016794
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201679
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сәфиуллин Ғизәтулла Сафа улы

Сәфиуллин Ғизәтулла Сафа улы (рус. Сафиуллин Гизатулла Сафе(и)евич 1907 йыл — 20 февраль 1988 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

# Сәфиуллин Ғизәтулла Сафа улы
## Биографияһы

Сәфиуллин Ғизәтулла Сафа улы 1907 йылда хәҙерге Башҡортостандың Учалы районы Абдулҡасим ауылында тыуа. 1941 йылдың авгусында Учалы районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 112-се кавалерия дивизияһы 294-се кавалерия полкының хужалыҡ отделениеһында ездовой булып хеҙмәт итә.
Хужалыҡ отделениеһында ездовой булараҡ Сәфиуллин Ғизәтулла Сафа улы яралы аттар составы өсөн дивизион ветеринария лазаретына өҙлөкһөҙ фураж ташый. 1942 йылдың 25 ноябрендә дошмандың көслө утына ҡарамаҫтан Краснояровка утарында аттарҙы төркөмдәргә оҫта айырып 35 атты һаҡлап алып ҡала. 1942 йылдың 17 деабрендә подразделениеның 387-се бойороғо менән «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
# Проездная Быструха

Проездная Быструха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Быструха йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Проездная Быструха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100003304
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100330
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Түбәнге Карангыс

Түбәнге Карангыс — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Үрге Терсь йылғаһының уң ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Түбәнге Карангыс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200010527
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201052
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хайнроде-Хайнлайте

Хайнроде-Хайнлайте (нем. Hainrode (Hainleite)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 377 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,76 км². Диңгеҙ кимәленән 270 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99735 һәм автомобиль коды — NDH.
# Йөрәк (йылға)

Йөрәк — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Әй йылғаһының һул ярына тамағынан 522 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Йөрәк (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021481
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102148
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1