# Дәүләт социаль-гуманитар университет

Дәүләт социаль-гуманитар университеты — Мәскәү өлкәһенең Коломна ҡалаһында урынлашҡан юғары уҡыу йорто.

# Дәүләт социаль-гуманитар университет
## Тарихы

Педагогик белем биреү тарихы Коломнала XVII быуатта башлана, ҡалала ул саҡта дини семинария эшләй, ул руханиҙарҙы ғына түгел, шулай уҡ уҡытыусыларҙы ла әҙерләй. Уның тәрбиәләнеүселәре араһында — Московский митрополиты һәм Филарет Коломенский (Дроздов, 1782—1867).
Ул ябылғандан һуң, ҡалала Коломна өйәҙ училищеһы ойошторола, ул ике класс, һуңынан (1896 йылдан алып) өс класс училищеһы итеп үҙгәртелә.
XIX быуаттың һуңғы сирегендә ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһы асыла (1899 йылдан А.С. Пушкин исемендәге гимназия). Уның һуңғы класс уҡыусылары башланғыс мәктәптә уҡытыусы булып эшләү хоҡуғына эйә була.
1920 йылда уҡытыусылар курстары нигеҙендә Коломна педагогия техникумы асыла, 1937 йылда Коломна педагогия училищеһына үҙгәртеп ҡорола, ул 1941 йылға тиклем эшләй. 1939 йылда училище базаһында Коломна уҡытыусылар институты ойошторола, ул 1953 йылда Коломна педагогия институты булып китә. Ниһайәт, 2000 йылдың мартында ул Коломна дәүләт педагогия институтына үҙгәртелә. 2010 йылда институт Мәскәү дәүләт өлкә социаль-гуманитар институты тип үҙгәртелә.
Мәскәү өлкәһе Хөкүмәтенең 2015 йылдың 22 апрелендәге 281 / 15-се ҡарары менән Мәскәү дәүләт өлкә социаль-гуманитар институты уға ике коллджды ҡушыу юлы менән үҙгәртеп ҡорола һәм Дәүләт социаль-гуманитар университеты тип үҙгәртелә

# Дәүләт социаль-гуманитар университет
## Хәҙерге торошо

Хәҙерге ваҡытта университетта 12 факультет бар, улар 27-нән артыҡ һөнәр буйынса квалификациялы кадрҙар әҙерләй:
* Математика, физика, информатика һәм химия факультеты (элекке. Физика-математика);
* Тарихы, идара итеү һәм сервис факультеты (элекке. Тарихи);
* Юридик факультеты;
* Филология факультеты;
* Иҡтисад факультеты;
* Социаль-психологик факультеты;
* Педагогия факультеты;
* Технология факультеты;
* Физик культура һәм спорт факультеты;
* Сит телдәр факультеты;
* Өҫтәмә педагогитк һөнәрҙәр факультеты;
* Профессиональ әҙерләү һәм квалификацияһын күтәреү факультеты.
17 йүнәлеш буйынса аспирантура эшләй; диссертация советын үҙгәртеп ҡороу (Истории һәм әҙәбиәт ғилеме өлкәһендә докторлыҡ диссертацияларын яҡлау буйынса советтың лицензияһы) буйынса эш алып барыла. 33 кафедрала 40-тан ашыу фән докторы һәм профессор эшләй. 60 % уҡытыусының ғилми дәрәжәһе һәм исеме бар. Сит ил белгестәре даими килеп университет эштәренә йәлеп ителә. Университет Рәсәй гуманитар ғилми фонды, Рәсәй фундаменталь тикшеренеүҙәр фонды, Рәсәй Хөкүмәте, Мәскәү өлкәһе Мәғариф министрлығы тарафынан хупланған тикшеренеү проекттарында уңышлы ҡатнаша. Йыш ҡына халыҡ-ара ҡатнашлығында Бөтә Рәсәй ғилми конференциялары үткәрелә

# Дәүләт социаль-гуманитар университет
## Ректорҙары

Профессор Аксёнов Дмитрий Егорович (1913—1988) 1953—1970 йылдарҙа педагогия институтының беренсе ректоры була. Дмитрий Егорович институт үҫешенә булышлыҡ итә: 50-се йылдарҙа ике факультеттан 6 факультетҡа тиклем һәм 800 студенттан 1969 йылда 2000-дән ашыу студентҡа тиклем арта, аспирантура асыла.
Профессор Кряжев Петр Ефимович (1914—1993) 1970—1985 йылдарҙа юғары уҡыу йорто етәксеһе. Был ваҡытта институтта педучилище уҡытыусыларының квалификацияһын күтәреү факультеты эшләй
Профессор Коре ков, Борис Дмитриевич (1940—2003) КДПИ менән 1985—2003 йылдарҙа етәкселек итә. Институт дәүләт статусын ала, яңы факультеттар барлыҡҡа килә, аспирантура эшен тергеҙә, яңы уҡыу корпусы төҙөлә.
Профессор Мазуров Алексей Борисович КДПИ, МДОСИ һәм ДСГУ-ның 2004 йылдан 2019 йылға тиклем етәкселек итә. Урта быуат ҡалаһының археология буйынса белгесе, XIV - XVI ВВ-ның тәүге өстән бер өлөшө «Средневековая Коломна в XIV — первой трети XVI вв.» монографияһы авторы, Коломна археология үҙәгенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе