yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы

Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы (12 июль 1944 йыл) — ветеринария табибы, Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығы министрлғы янындағы Ветеринария идаралығында малсылыҡ аҙыҡ-түлеге һәм сеймалы хәүефһеҙлеге буйынса дәүләт ветеринария контроле бүлеге начальнигы, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының малсылыҡ һәм мал аҙығы әҙерләү мәсьәләләре буйынса Ғилми советы ағзаһы.

# Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы
## Биографияһы

Светлана Әхмәт ҡыҙы Әминева-Дәүләтшина 1944 йылдың 12 июлендә Башҡортостан Республикаһы Салауат районы Миндеш ауылында тыуған.
Салауат районы Ишембай урта мәктәбен тамамлай.
1963—1968 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институтының ветеринария факультетында уҡый.

# Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы
## Тормош һәм хеҙмәт юлы

1968—1970 йылдарҙа Ауырғазы районы ветеринария станцияһында хеҙмәт итә.
1970—1978 йылдарҙа Ауырғазы ветеринар станцияһының баш табибы һәм район ветеринар лабораторияһы директоры.
1978—1981 йылдарҙа Башҡортостан ғилми-етештереү ветеринар лабораторияһының ғилми хеҙмәткәре.
1983 йылда В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз Ленин орденлы һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ орденлы ауыл хужалығы академияһы һәм Ленин орденлы Я. Р. Коваленко исемендәге Бөтә Союз эксперименталь ветеринария ғилми-тикшеренеү институтында «Стрептококков (диплококков) свиней и меры борьбы» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1982 йылдан Бүздәк районындағы Тимирязев исемендәге совхоз директоры итеп тәғәйенләнә, совхозды алдынғылар рәтенә сығара.
1986 йылда Республика ветеринария лабораторияһы директоры.
1997 йылдан Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығы министрлғы янындағы Ветеринария идаралығында малсылыҡ аҙыҡ-түлеге һәм сеймалы хәүефһеҙлеге буйынса дәүләт ветеринария контроле бүлеге начальнигы булып хеҙмәт итә.
Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙының туранан-тура ҡатнашлығында Башҡортостан Республикаһында Кушнаренко һәм Учалы райондары хужалыҡтары мал туберкулёзынан, күп хужалыҡтар эре мөгөҙлө малдарҙың лейкозынан һәм башҡа киҫкен һәм хроник сирҙәрҙән ҡотҡарылды.
Һөнәри әүҙемлегенән башҡа, Светлана Әхмәт ҡыҙы Әминева бер нисә йыл рәттән Башҡорт дәүләт аграр университетының дәүләт имтихан комиссияһы рәйесе булды.
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының малсылыҡ һәм мал аҙығы әҙерләү мәсьәләләре буйынса Ғилми советы ағзаһы,
Башҡортостан Республикаһы Ветеринария хеҙмәткәрҙәре ассоциацияһы Президиумы ағзаһы итеп һайлана.
1988—1998 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Аграр союзы Президиумы ағзаһы була.

# Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы
## Ғаиләһе

Тормош иптәше Әминев Нурфәйез Ғатаулла улы менән улы Азатты һәм ҡыҙы Леонораны тәрбиәләп үҫтерҙеләр, лайыҡлы белем алырға ярҙам иттеләр.

# Әминева Светлана Әхмәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләәктәре

* Башҡортостан Республикаһы Почёт Грамоталары
* Ауыл хужалығы тармағы наградалары һәм бүләктәре
# Советтарҙың Бөтә Рәсәй III съезы

Эшсе, һалдат һәм крәҫтиән депутаттары Советтарының Өсөнсө Бөтә Рәсәй съезы 1918 йылдың 10-18 (23—31) ғинуарында Петроградта, Таврия һарайында үтә.

# Советтарҙың Бөтә Рәсәй III съезы
## Тарихы

Үҙ эшен Советтарҙың эшсе һәм һалдат депутаттарының съезы булараҡ башлай, съезда хәл иткес тауышлы 942 делегат һәм кәңәшмә тауышы менән 104 делегат ҡатнаша. Улар 317 урындағы Советтарынан һәм 110 армия, корпус һәм дивизион комитеттарынан һайланғандар.
Эшсе һәм һалдат депутаттары Советтары съезы һәм крәҫтиән депутаттары Советтары съезы 1917 йылда айырым үткәрелә, ә 1918 йылдың ғинуарында съездар бер үк ваҡытта үткәрелә, шуға күрә 13 ғинуарҙа ике съезд Советтарҙың Бөтә Рәсәй III эшсе, һалдат һәм крәҫтиән депутаттары съезына берләшә.
16 ғинуарҙа генерал А. М. Калединға ҡаршы баш күтәргән 46 казак полкынан делегаттар килеп етә.
Съезда Украина, Белоруссия, Урта Азия һәм Прибалтика хеҙмәтсәндеренән 233 делегат ҡатнаша. Съезд эшенең аҙағына хәл иткес тауыш менән 1647 (шул иҫәптән 860-тан ашыуы большевиктар) һәм кәңәш тауышлы 219 делегат була. Дөйөм алғанда, съезда большевиктар һәм һул эсерҙар 94 % мандат ала.

# Советтарҙың Бөтә Рәсәй III съезы
## Көн тәртибе

* ВЦИК һәм халыҡ комиссарҙары советы отчеты (докладсылар Я. М. Свердлов һәм В.И. Ленин);
* Ерҙе йәмәғәт милкенә әйләндереү тураһындағы законды раҫлау (докладсы А. Л. Колегаев);
* Бөтә Рәсәй башҡарма комитетын (ВЦИК-ты) һайлау.
* Хеҙмәтсән һәм иҙелгән халыҡтың хоҡуҡтары Декларацияһын раҫлау;
* Рәсәй Республикаһының федераль учреждениелары тураһында (докладсы И.В. Сталин);
* Һуғыш һәм солох тураһында (докладсы Л. Д. Троцкий);

# Советтарҙың Бөтә Рәсәй III съезы
## Ҡарарҙар

Съезд Бөтә Рәсәй башҡарма комитетына (ВЦИК-ка) РСФСР Конституцияһының төп положениеларын әҙерләүен йөкмәтте.
18 ғинуарҙа Съезд ҡануниәттә уның ваҡытлы характерына күрһәтмәләрҙе бөтөрөү тураһында ҡарар ҡабул итә («Учредителдәр йыйылышы саҡырылышына тиклем»), шулайтып ВЦИК тарафынан Учредителдәр йыйылышының 1918 йылдың 6 (19) ғинуарындағы таратыласағын асып һала.

# Советтарҙың Бөтә Рәсәй III съезы
## Сығыштар

Съезда шулай уҡ большевиктарҙың лидерҙары сығыш яҙай. Совнарком рәйесе В. И. Лениндың 11 ғинуарҙағы белдереүенән:
   На все обвинения в гражданской войне мы говорим: да, мы открыто провозгласили то, чего ни одно правительство провозгласить не могло… Да, мы начали и ведём войну против эксплуататоров.
Сит ил эштәре наркомы Л. Д. Троцкий выступил 18 ғинуарҙа съезда Учредителдәр йыйылышын таратыу ваҡиғаларына бәйле аңлатма бирә:
   Мы знаем Учредительное собрание по его делам, по его составу, по его партиям. Они хотели создать вторую палату, палату теней Февральской революции. И мы нисколько не скрываем и не затушевываем того, что в борьбе с этой попыткой мы нарушили формальное право. Мы не скрываем также и того факта, что мы употребили насилие, но мы сделали это в целях борьбы против всякого насилия, мы сделали это в борьбе за торжество величайших идеалов.
Ҡалып:Хронология революции 1917 года в России
# Иструть

Иструть — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Силәбе өлкәһе, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Әй йылғаһының һул ярына тамағынан 321 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Иструть
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021948
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102194
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Үрге Телза

Үрге Телза (Үрге Тевза, Текза) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Онега йылғаһының уң ярына тамағынан 142 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 71 км.

# Үрге Телза
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000002929
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000292
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Түбәнге Кизьма

Түбәнге Кизьма — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сить йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Түбәнге Кизьма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000595
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тутыга

Тутыга — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ромовица йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Тутыга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034495
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103449
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оболтус

Оболтус — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чов-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Оболтус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020183
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002018
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Межручол

Межручол — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Яломан йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Межручол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005896
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100589
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Куганаволок

Куганаволок — Карелия Республикаһы Пудожский районы Куганаволок ауылы биләмәһенең административ үҙәге

# Куганаволок
## Дөйөм мәғлүмәттәр

Ауыл Водлозеро күленең көньяҡ өлөшөндә моронда урынлашҡан.
Куганаволокта Водлозеро милли паркының визит-үҙәге урынлашҡан. Халҡы балыҡсылыҡ һәм туристик кәсептәр менән шөғөлләнә (ташыу, ҡуныу). Ҡасабала йылына ике тапҡыр «Пудож шамбыһы» балыҡ фестивале үткәрелә.
Ауылда 2006 йылда төҙөлгән чудотворец Диодор Юрьегорский храмы һәм Петрозаводск һәм РПЦ Карел епархияһы Водлозеро Ильин мәхәлләһенең Петропавловск сиркәүе бар.

# Куганаволок
## Тарихы

Ауыл атамаһы Балтик буйы-фин «куга» (судак) тигән исемгә барып тоташа, шул рәүешле исемен нисек «Суҙаҡ мороно» тип тә аңлатырға була. Куганаволок ауылы ере 1563 йылда Обонежская пятинасһының яҙма китабында беренсе тапҡыр телгә алына торған боронғо «Водлозеро погосына» ҡарай. Тап шунда 1803 йылға тиклем тирә- юндәрҙең административ үҙәге урынлаша. XVII быуатта Пречистенский погосынан уның төньяҡ өлөшө айырылып сыға һәм Ильинский исемен ала. Куганаволок ауылы үҙе 1563 йылда яҙма китапта беренсе тапҡыр телгә алына, унда бер ихата һәм бер ихата хужаһы - Дениско Патрикеев телгә алына. Артабан ауыл халҡы арта, әммә Буталсыҡ ваҡытта к «немец» баҫҡынсылары арҡаһында кәмей, һуңынан XVII быуаттар буйына әкренләп тергеҙелә. 1803 йылда Куганаволокҡа Пудожский өйәҙенең Водлозеро улусы идаралығы күсерелә, был ауыл үҫешенә булышлыҡ итә, беренсе ҡаҙна биналары барлыҡҡа килә, 1905 йылда — земство мәктәбе. 1927 йылда Оло Куганаволок ауылы Пудожский районы Куганаволок ауыл советының административ үҙәге статусын ала. Ҡасаба халҡы 1960 йылдарҙа күпкә арта башлай.
Әле XX быуат уртаһында уҡ ҡасаба менән берҙән-бер бәйләнеш ысулы-вертолеттар була, 1970 йылдар башында ғына автомобиль юлы һалына. Ошо уҡ ваҡытта ҡасаба беренсе тапҡыр электрлаштырыла. Куганаволокта совет осоронда предприятиеларҙан «Ленин хәтере» исеме аҫтында колхоз була, малсылыҡ һәм йылҡысылыҡ үҫешә. Йыл һайын 400-450 тонна балыҡ (ҡорман, һыла) тотола, ул балык консерваһы заводында эшкәртелә. Әлеге ваҡытта "эффектив менеджерҙар" арҡаһында, завод һәм һөт фермаһы эшмәкәрлеген туҡтата. Хәҙер Куганаволокта 1991 йылда ойошторолған Водлозеро милли паркының визит-үҙәге урынлаша.
1873 йылда Куганаволокта 16 ихата һәм 112 кеше тәшкил итә, 1905 йылға ҡарата уның һаны (113 кеше) -ҙгәрмәй тиерлек, әммә ихаталары һаны арта — 22. Шул уҡ ваҡытта 12 ауыл кешеһе крәҫтиән булмай (улус писары, урмансыһы, уҡытыусы ғаиләләр). перспектив булмағаан ауылдар иҫәбенә халыҡ һаны 1960 йылда 1970 йылға тиклем ҡырҡа арта һәм 750 кешегә етә, әммә әлеге ваҡытта халыҡ һаны 337 кеше тәшкил итә (2013 йылдың 1 ғинуарына ҡарата мәғлүмәттәр буйынса).

# Куганаволок
## Топографик картаһы

* Карта бите P-37-XIII,XIV Водла. Масштаб: 1 : 200 000. Указать дату выпуска/состояния местности.
# Васильева Нина Васильевна (мастер)

Васильева Нина Васильевна (23 июль 1937 йыл — 5 апрель 2018 йыл) — хеҙмәт алдынғыһы, Тверь өлкәһе «Красный май» заводының быяланы нәфис биҙәү оҫтаһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981).

# Васильева Нина Васильевна (мастер)
## Биографияһы

Нина Васильевна Васильева 1937 йылдың 23 июлендә Вышневолоцкий районы Никифоровка ауылында (хәҙер — Тверь өлкәһе) тыуған.
1951 йылда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай, 1954 — Вышний Волочек ҡалаһындағы быяла заводы янындағы профессиональ-техник мәктәбендә уҡый. Шымартыусы шлифовщица, аҙаҡ — оҫталарының нәфис биҙәлеше «Красный май» быяла заводының быяланы нәфис биҙәү оҫтаһы булып эшләй. 1970-се йылдарҙа Мәскәүҙә ситтән тороп техникум тамамлай.
Пенсияға сыҡҡас, йәмәғәт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеүен дауам итә; район башлығы ҡарамағындағы йәмәғәт советы рәйесе урынбаҫары. Вышний Волочекта йәшәгән.
2018 йылдың 5 апрелендә вафат була.

# Васильева Нина Васильевна (мастер)
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (15.1.1981) — унынсы совет биш йыллығының йомғаҡтары буйынса
* Октябрь Революцияһы ордены
* «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы
# Максимовка (Стәрлетамаҡ районы)

Максимовка (рус. Максимовка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 341 кеше. Почта индексы — 453148, ОКАТО коды — 80249824001.

# Максимовка (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 50 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 50 км
# Баҫҡы (Бисер ҡушылдығы)

Баҫҡы — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бисер йылғаһының уң ярына тамағынан 146 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Баҫҡы (Бисер ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем, Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100021077
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102107
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Баҫҡы (Бисер ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Йылға атамаһы иҫке башҡорт телендәге Баҫҡы (баҫып алыу) һүҙенән алынған. Атама баҫҡаҡ һүҙенән булыуы ла ихтимал. Баҫҡаҡ тип төркиҙәр һалым йыйыусыларҙы атағандар.Силәбе өлкәһенең Әшә районында Баҫҡаҡ һырты ла бар
# Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө

Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө ( БМО-ның башҡа рәсми телдәрендә: ингл. International Day of Friendship, ғәр. اليوم الدولي للصداقة, ‎исп. Día Internacional de la Amistad, ҡыт. 国际友谊日, рус. Международный день дружбы, франц. Journée internationale de l’amitié) — 30 июль көнө билдәләнә. 2011 йылдың апрелендә 65-се сессияла БМО-ның Генераль Ассамблеяһы тарафынан иғлан ителгән (A/RES/65/275 резолюцияһы).
2014 йылдың 30 июлендә БМО-ның Генераль секретары Пан Ги Мун үҙенең мөрәжәғәтнамәһендә былай тине:
   Быйыл Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө донъяның күп өлөшөндә киң күләмле һуғыш барған, көс ҡулланыу һәм кешеләр араһында ышанмаусанлыҡ арта барған ваҡытына тура килде. Элек татыулыҡта йәшәгән кешеләр үҙ күршеләре менән конфликт шарттарында булып сыға; башҡа юлы булмағанлыҡтан, улар бергә йәшәй, әммә бер-береһенән алыҫайғандан-алыҫая бар.
   Дошманлыҡҡтың һәм ҡораллы көс ҡулланыуҙың ниндәй генә сәбәп булмаһын, ниндәй генә ҡөҙрәтле көстәр тормаһын, кешеләрҙең рух көсө күпкә ҡеүәтлерәк булып сығыусан. Шунда ул Беҙгҙең изге бурысыбыҙ - уның тантана итеүен тәьмин итеү.
   Ошо ауыр һәм алдан белеп булмаҫ ваҡыттарҙа бер-береңә ҡул һуҙыу мөһим - конфликт килеп сығыуға юл ҡуймаҫҡа һәм тыныслыҡҡа оҙайлы, ныҡлы нигеҙ һалырға кәрәк.
   Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө уңайынан раса, дин, енес, сексуаль ориентация йәки сиктәрҙән тыш беҙҙе ниҙәр бәйләгәнен иҫкә төшөрәйек. Әйҙәгеҙ теләктәшлекте үҫтерәйек, беҙ бит - беҙҙең берҙән-бер планетабыҙҙа берҙәм кешелек ғаиләһе. Әйҙәгеҙ ысын һәм ныҡлы дуҫлыҡҡа ынтылайыҡ.

# Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө
## Шулай уҡ ҡара

* День друга
# Моисеева Светлана Алексеевна

Моисеева Светлана Алексеевна (19.12.1968) — фольклорсы, филология фәндәре кандидаты (2006), Г. И. Носов исемендәге Магнитогорск техник университетының өлкән ғилми хеҙмәткәре.

# Моисеева Светлана Алексеевна
## Биографияһы

Светлана Алексеевна Моисеева 1968 йылдың 19 декабрендә Силәбе өлкәһе Верхнеурал районы Ҡырһа ауыл биләмәһенә ҡараған Тайһары ҡасабаһында тыуған.
1989—1992 йылдарҙа Магнитогорск дәүләт педагогия институтының рус теле һәм әҙәбиәте факультетында уҡый. 1992 йылда Магнитогорск педагогия институтын тамамлағандан һуң, туған уҡыу йортонда эшкә урынлаша.
1996 йылдан алып фольклор-этнографик кабинет мөдире, 2012 йылдан халыҡ мәҙәниәте лабораторияһының өлкән ғилми хеҙмәткәре.
2002—2006 йылдарҙа ситтән тороп уҡыу аспирантураһы, Екатеринбургтағы Урал федераль университетының фольклор һәм боронғо әҙәбиәт кафедраһында ғилми эштәр менән шөғөлләнә. Филология фәндәре докторы, профессор В. В. Блажес Светлана Алексеевнаның фәнни етәксеһе булған.
2012 йылда Г. И. Носов исемендәге Магнитогорск техник университетының халыҡ мәҙәниәте лабораторияһында хеҙмәт юлын башлай.

# Моисеева Светлана Алексеевна
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни тикшеренеүҙәре Башҡортостан һәм Көньяҡ Урал урыҫ тау сәнәғәте ауылдарының календарь-йола, туй фольклорына арналған. 40-ҡа яҡын фәнни хеҙмәт авторы.
2012 йылдан башлап «Г. И. Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техник университеты» юғары белем биреү учреждениеһының Тарихи антропология һәм филология ғилми-тикшеренеү институтының халыҡ мәҙәниәте лабораторияһында өлкән ғилми хеҙмәткәр.
Төп ғилми ҡыҙыҡһыныуҙар: рус фольклоры, төбәк традицион мәҙәниәте, эскерһеҙ әҙәбиәт

# Моисеева Светлана Алексеевна
## Хеҙмәттәре

Диссертация на тему «Традиционный обрядовый фольклор русских горнозаводских сел Башкирии» (2006)
Мотивы «прощания/расставания» в свадебной обрядности русских Башкортостана (по материалам фольклорно-этнографических экспедиций 1960—1970 гг., 1993—2007 гг.) //Русская словесность: проблемы эволюции и поэтики. СПб, 2009;
Динамика поведения молодёжи в весеннем календарно-обрядовом фольклоре русских Башкортостана //Проблемы истории, филологии, культуры. Москва, Магнитогорск, Новосибирск, 2009. Вып.1
Народный календарь Южного Урала. Магнитогорск, 2013 (соавтор).
# Хомчи-Лох-Я

Хомчи-Лох-Я — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Мойва йылғаһының һул ярына тамағынан 9,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Хомчи-Лох-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100004181
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100418
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Төньяҡ Мариан утрауҙары

Төньяҡ Мариан Утруҙары - (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
# Кокша (Волга ҡушылдығы)

Кокша — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волга йылғаһының һул ярына тамағынан 3295 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Кокша (Волга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга Үрге Волга бейшлотынан Зубцов ҡалаһына тиклем , Вазуза йылғаһы башынан Вазуза һыуһаҡлағысына тиклем индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100412110000000762
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000076
* Бассейн коды — 08.01.01.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аришка (Сура ҡушылдығы)

Аришка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының уң ярына тамағынан 431 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Аришка (Сура ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000036807
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003680
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Үтәк ауыл Советы (Ғафури районы)

Үтәк ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Ғафури районындағы муниципаль берәмек. ОКАТО коды - 80221843001. Почта индексы - 453053

# Үтәк ауыл Советы (Ғафури районы)
## Тарихы

Үтәк ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Прилуцкая Песова

Прилуцкая Пёсова — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Песова йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Прилуцкая Песова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000036500
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003650
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0