# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге

Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге (ЙХЛ-Б, рус. Первенство Молодёжной хоккейной лиги) — ЙХЛ клубтарының уртаҡ йыйылышында 2011 йылдың 27 июнендә барлыҡҡа килгән Йәштәр хоккей лигаһының икенсе дивизионы. 2015/16 йылдар миҙгеле тамамланғас йәштәр командалары араһында Рәсәй чемпионатын үткәреү хоҡуҡтары Рәсәй хоккей федерацияһына ҡайта һәм ЙХЛ беренселеге урынына Милли йәштәр хоккей лигаһы барлыҡҡа килә.
Беренселектең һуңғы миҙгелендә 23 команда ҡатнаша, уларҙың 15 — ЮХЛ клубтарының йәштәр составы, 8 — үҙ аллы командалар. Беренселектә Рәсәйҙән 21, ә Ҡаҙағстан менән Белоруссиянан берешәр команда ҡатнаша. Командалар төп приз — Региондар Кубогы өсөн көрәшәләр. Был трофейҙы «Октан», «Юниор», «Беркуты Кубани», «Россошь» һәм «Горняк» хоккей клубтары берешәр тапҡыр еңәләр. Һуңғыһы ғәмәлдәге еңеүсе була.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Тарихы

Тәүге миҙгел 2011 йылдың 20 сентябрендә Нефтекамала «Батыр» һәм «Ирбис» командалары араһында уйын менән башлана.. Шул уйын хужалар файҙаһына 1:0 иҫәбе менән буллиттар серияһында тамамлана, хәл иткес шайбаны Рафаэл Мөхәмәтйәнов индерә.
2012 йылдың 27 апрелендә Лигаға 6 рәсәй клубы алына: «Дмитров» (Дмитров), «Юниор» (Курған), «Молния» (Рязань), «Россошь» (Россошь), «Белгород» (Белгород), «Юниор-Спутник» (Нижний Тагил) . 2012 йылдың июнь айында Молдавиянан «Платина» , Яр Саллы ҡалаһынан «Челны» һәм Омскиҙан «Ястребы» командалары лигаға керә. Миҙгел алдынан Ростов-на-Дону ҡалаһынан йәштәр хоккей клубы инеүе мөмкин ине, әммә улай булманы. 2012 йылдың 2 июнендә «Лиепаяс Металургс» тигән Латвия командаһы инергә теләүен белдерҙе. 2012 йылдың 13 июнендә «Ижсталь» үҙенең йәштәр командаһының бөтөрөлөүө тураһында белдерҙе. 2012 йылдың 20 июлендә «Саров» үҙенең «Ракета» исемле йәштәр командаһы барлыҡҡа килеүен хәбәр итте. 2012 йылда лига эсенә рәсми рәүештә 7 клуб алына: «Лиепаяс Металургс» (Лиепая, Латвия), «Металлург» (Серов), «Спутник» (Әлмәт), «Платина» (Тирасполь, Молдавия), «Тверичи» (Тверь), «Челны» (Яр Саллы) һәм «Патриот» (Будапешт, Венгрия). Әммә 2012 йылдың 1 авгусында «Патриот» ЙХЛ чемпионатына күсерелә. Шулай уҡ беренселек составына «Олимпия» (Кирово-Чепецк), «Ладья» (Тольятти) һәм «Мечел» (Силәбе) командалары инә. Беренселек составынан «Кристалл Бдк», «Стальные Львы», «Казахмыс» һәм «Октан» хоккей клубтары сыға.
2013 йылдың 19 июнендә Беренселек эсенә «Беркуты Кубани» (Краснодар), «Горняк» (Учалы) һәм «Эльта» (Липецк) командалары алына. 15 июлдә лигаға Ярославлдән «Локо-Юниор» алына. Шулай уҡ ҡатнашыусылар составына «Ижевская Сталь» командаһы ҡайта. Киреһенсә, беренселәктән төрлө сәбәптәр арҡаһында «Юниор», «Металлург» Лп, «Олимпия», «Ладья», «Клин», «Юниорс», «Челны» һәм «Металлург» хоккей клубтары сыға.
2014/2015 йылдар миҙгеле алдынан беренселектә ҡатнашарға «Клин», «Драгуны», «Кристалл» Эл, «Динамо-Раубичи», «Елец», «Брянск», «СКА-Варяги», «Жальгирис», «Молот» һәм «Комета» хоккей клубтары инә. Ә «Призма», «Балтика», «Ирбис», «Беркуты Кубани», «Одинцово» һәм «Ястребы» командалары ҡатаншыуҙан баш тарталар.
2015/2016 йылдар миҙгеле алдынан беренселек составынан «Дмитров», «Жальгирис», «Ракета», «Молния», «Елец», «Динамо-Раубичи», «Кристалл» Эл, «Клин Спортивный», «Платина-Кишинев», «Юниор-Спутник», «Алтайские Беркуты», «Молот», «Ангарский Ермак» һәм «Кристалл-Юниор» командалары сыға. Ә ЙХЛ беренселеге составына «Алтай», «Челны», «Юниор», «СКА-Карелия», «Липецк» һәм «Юность» командалары рәсми рәүештә ҡабул ителә.
2016 йылдың 1 май көнөндә Йәштәр хоккей лигаһы беренселеген үткәреү хоҡуҡтары Рәсәй хоккей федерацияһына күсеүе билдәле була. ЙХЛ беренселеге башҡа үткәрелмәй һәм уның урынына Милли йәштәр хоккей лигаһы нигеҙләнә.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Миҙгел форматы

23 команда ике конференцияға (Көнсығыш һәм Көнбайыш) бүленә. Көнсығышта — 11, көнбайышта 12 команда. Даими миҙгелдә һәр бер команда үҙ конференция эсендәге һәр бер команда менән дүртешәр тапҡыр осраша (ике — өйҙә, ике — ҡунаҡта). Ә икенсе конференция командалары менән осрашмай. Тимәк, 2015/2016 йылдар миҙгелендә Көнсығыш конференцияһы командалары 40 уйын үткәрһә, Көнбайыш конференцияһы — 44 уйын.
Һәр конференциянан даими миҙгел һөҙөмтәләре буйынса иң көслө һигеҙешәр команда плей-офф ярыштарында ҡатнаша. 16 дәғүәсе төп приз — Региондар кубогы өсөн көрәшә. Парҙар ошолай билдәләнә: иң көслө командаға ҡаршы иң көсһөҙө. Мәҫьәлән: 1—8, 2—7, 3—6 һәм 4—5. 1/8 һәм 1/4 финалдары конференциялар эсендә үтә. Ярымфиналда командалар киҫешә, йәки көнсығыштың тәүге командаһы көнбайыштың икенсе командаһына ҡаршы һәм киреһенсә. Ошо ике парҙың еңеүселәре финалға сыға. Ә еңелгәндәр үҙ-ара ике уйында бронза миҙалы өсөн көрәшә.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## ЙХЛ етәкселеге

* Алексей Алексей улы Морозов — ЙХЛ идара итеүсе директоры
* Игорь Николай улы Ромашин — ярыштарҙы үткәреү буйынса директор
* Сергей Герман улы Яковлев — идара итеүсе директорҙың урынбаҫары, үҫешеү буйынса директор
* Евгения Агамалиева — коммуникациялар һәм сит бәйләнештәр буйынса директор
* Сергей Николай улы Семёнов — ЙХЛ судейлығы департаменты директоры

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## ЙХЛ идараһы
### Рәйес

* Александр Иван улы Медведев — ААЙ «Газпром» идараһының рәйесе урынбаҫары

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## ЙХЛ идараһы
### Идара ағзалары

* Алексей Алексей улы Морозов — ЙХЛ идара директоры, РФ спорт министрлығының халыҡ-ара бергә эшләү һәм ҡышҡы спорт төрҙәрен үҫтереү департаменты диреткоры
* Валерий Николай улы Брагин — Рәсәйҙең хоккей буйынса йәштәр йыйылма командаһының баш тренеры
* Олег Иаганес улы Гросс — «Автомобилист» хоккей клубы генераль директоры
* Кирилл Виталий Голубев — «Аҡ Барс» хоккей клубы менеджеры, Татарстан Республикаһы хоккей федерацияһының башҡарыу директоры
* Александр Василий улы Кикнадзе — хоҡуҡлы идара итеү башлығы — КХЛ дисциплинар комитеты рәйесе
* Георгий Виктор улы Кобылянский — КХЛ вице-президенты
* Сергей Анатолий улы Козлов — КХЛ ярыштарын үткәреү департаменты етәксеһе
* Алена Борис ҡыҙы Крылова — «Крылья Советов» хоккей клубының балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбенең директоры
* Владимир Николай улы Вдовин — «Лада» хоккей клубының генераль директоры
* Андрей Николай улы Сафронов — «Динамо Мәскәү» хоккей клубының генераль директоры
* Алмаз Миннехан улы Гәрифуллин — ЦСКА хоккей клубының спорт директоры
* Павел Геннадий улы Ни-Ли — «Спартак» хоккей клубы спорт директоры
* Роман Борис улы Ротенберг — Рәсәй хоккей федерацияһының (РХФ) беренсе вице-президенты, КХЛ идараһының рәйесе урынбаҫары, СКА хоккей клубы вице-президенты
* Николай Николай улы Урюпин — РХФ хоккейы идара итеү етәксеһе
* Герман Виктор улы Скоропупов — ЮХЛ идара директоры
* Артем Борис улы Кошель — ФХР юридик бүлексәһе етәксеһе
* Вадим Алексей улы Фисько — СКА хоккей клубы генераль директоры
* Владимир Влдаимир улы Юрзинов — хоккей буйынса атҡаҙанған спорт мастеры. Латвия ССР-ы, Советтар Союзы һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Командалар
### 2015—2016 йылдар миҙгеле

| Команда | Ҡала | Арена | Нигеҙләнгән | МХЛ-Б | Регион кубогы | Партнёрлыҡ командаһы | Баш тренер | Капитан |
| Көнбайыш конференцияһы |||||||||
| Белгород | Белгород | «Оранжевый лёд» БА | 1994 | 2012 | — | — | Андрей Даниленков | Александр Стародубцев |
| Брянск | Брянск | Боҙ һарайы | 1963 | 2014 | — | — | Игорь Глебов | Александр Рысев |
| Дизелист | Пенза | Дизель-Арена | 2011 | 2011 | — | «Дизель» Пенза | Алексей Ваулин | капитан юҡ |
| Драгуны | Можайск | «Багратион» СҺ | 2004 | 2014 | — | — | Алексей Скиба | Григорий Дикушин |
| Зеленоград | Мәскәү | «Зеленоградский» БСҺ | 2009 | 2011 | — | — | Николай Щедров | Александр Сабуров |
| Локо-Юниор | Ярославль | С.А. Николаев ис. «Торпедо» СҺ | 2013 | 2013 | — | «Локомотив» Ярославль | Игорь Меляков | Сергей Жилов |
| Липецк | Липецк | «Звездный» СК | 2015 | 2015 | — | — | Алексей Сынков | Геннадий Мещеряков |
| Россошь | Россошь | «Россошь» БҺ | 2012 | 2012 | 2015 | «Буран» Воронеж | Сергей Карый | Никита Павельчук |
| СКА-Варяги | Морозов ис. ҡасаба | «Хорс» БА | 2014 | 2014 | — | СКА Санкт-Петербург | Николай Акимов | Максим Яцканич |
| СКА-Карелия | Кондопога | «Кондопога» СҺ | 2015 | 2015 | — | СКА Санкт-Петербург | Виктор Беляков | Иван Бакулин |
| Тверичи | Тверь | «Юбилейный» СҺ | 2012 | 2012 | — | ТХК Тверь | Роман Коралев | капитан юҡ |
| Юность | Минск | «Юность Минск» БА | 2010 | 2015 | — | — | Андрей Расолько | Сергей Станкевич |
| Восточная конференция |||||||||
| Алтай | Усть-Каменогорск | Б. Александров ис. СҺ | 2015 | 2015 | — | «Торпедо» (Усть-Каменогорск) | Игорь Дорохин | Владислав Цветков |
| Батыр | Нефтекама | Нефтекама боҙ һарайы | 2011 | 2011 | — | «Торос» Нефтекама | Борис Тимофеев | Евгений Мирошниченко |
| Горняк | Учалы | «Горняк» БА | 2012 | 2013 | 2016 | — | Сергей Могильников | Егор Шалапов |
| Комета | Һамар | «Кристалл» БҺ | 2014 | 2014 | — | — | Олег Юшин | Кирилл Ворончихин |
| Красноярские Рыси | Красноярск | Арена-Север | 2011 | 2011 | — | «Сокол» Красноярск | Игорь Александров | Никита Усов |
| Мечел | Силәбе | «Мечел» СҺ | 2011 | 2011 | — | — | Матвей Белоусов | Константин Лучевников |
| Прогресс | Ижевск | «Кристалл» БҺ | 2011 | 2014 | — | «Ижсталь» Ижевск | Владимир Бояринский | Андрей Кузнецов |
| Спутник | Әлмәт | «Юбилейный» СҺ | 2011 | 2012 | — | «Нефтяник» Әлмәт | Сергей Мордвинцев | Илнар Динмухаметов |
| Челны | Яр Саллы | Яр Саллы БСҺ | 2004 | 2012 | — | — | Айҙар Мусаҡаев | Марат Исмагилов |
| Южный Урал-Металлург | Медногорск | «Айсберг» БҺ | 1956 | 2012 | — | «Южный Урал» Орск | Андрей Скомороха | Илья Извольский |
| Юниор | Ҡурған | Н.В. Парышев ис. БСҺ | 2012 | 2012 | 2012 | «Зауралье» Ҡурған | | Иван Кочанов |

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Миҙалсылар таблицаһы

| Миҙгел | Региондар кубогын яулаусы | Финалсы | Бронза миҙалсы | 4-се урын |
| 2011/12 | «Октан» Пермь | «Кристалл» Бердск | «Батыр» Нефтекама | «Дизелист» Пенза |
| 2012/13 | «Юниор» Ҡурған | «Батыр» Нефтекама | «Спутник» Әлмәт | «Олимпия» Кирово-Чепецк |
| 2013/14 | «Беркуты Кубани» Краснодар | «Локо-Юниор» Ярославль | «Мечел» Силәбе | «Спутник» Әлмәт |
| 2014/15 | «Россошь» Россошь | «Горняк» Учалы | «Батыр» Нефтекама | Юҡ* |
| 2014/15 | «Россошь» Россошь | «Горняк» Учалы | «Зеленоград» Мәскәү | Юҡ* |
| 2015/16 | «Горняк» Учалы | «Россошь» Россошь | «Локо-Юниор» Ярославль | «Челны» Яр Саллы |
    * 2014/2015 йылдар миҙгелендә ярымфиналдарҙа еңелгән ике команда ла бронза миҙалдары менән бүләкләнә.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Индивидуаль бүләктәр

Йыл һайын Лига тамамланған чемпионаттың иң яҡшы ҡатнашыусыларын билдәләй. ЙХЛ бүләктәре беҙҙең хоккейҙың легендалары исемен йөрөтә.
* Борис Михайлов исемендә бүләк
    Бүләк «гол+пас» системаһы буйынса иң күп мәрәй йыйған уйынсыға бирелә.
* Борис Майоров исемендә бүләк
    Даими чемпионатта бөтәһенән дә күберәк шайба индергән хоккейсыға бирелә.
* Вячеслав Фетисов исемендә бүләк
    Лига фекере буйынса иң яҡшы һаҡсыға бирелә.
* Владислав Третьяк исемендә бүләк
    Чемпионаттың иң яҡшы ҡапҡасыһына бирелгән трофей.
* Владимир Юрзинов исемендә бүләк
    Команданың уңыштарына иң күп өлөш индергән тренерға бирелә.
* Виталий Давыдов исемендә бүләк
    Плей-офф серияһының иң яҡшы уйынсыһына бүләк.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Командаларҙың лигала һөҙөмтәләре

2011 йылда дивизион барлыҡҡа килгәндән бирле ЙХЛ беренселегендә бөтәһе 42 команда ҡатнаша. Әлеге ваҡытта уйнаған командалар араһынан өсәү бер тапҡыр ҙа плей-офф ярыштарында ҡатнашмай ҡалмай. Таблицала ЙХЛ чемпионаттарында һәр миҙгелендә чемпионаттың даими өлөшөндә (һан — турнир таблицаһында урыны) һәм плей-оффта (төҫ менән күрһәтелгән) командаларҙың сығыш яһауҙарының һөҙөмтәләре күрһәтелгән. Тик төрлө конференциялар командалары төрлө уйындар һанын үткәргәнгә күрә, бындағы мәғлүмәт проценттар менән һаналған.
| Команда | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| Горняк | | | 4 | 1 | 4 |
| Россошь | | 21 | 10 | 2 | 1 |
| Локо-Юниор | | | 3 | 5 | 2 |
| Челны | | 24 | A | A | 10 |
| Юниор | | 1 | A | A | 7 |
| Юность | A | A | A | A | 3 |
| Дизелист | 6 | 13 | 11 | 30 | 5 |
| Красноярские Рыси | 8 | 6 | 23 | 15 | 13 |
| Мечел | 10 | 14 | 1 | 3 | 6 |
| Зеленоград | 3 | 8 | 6 | 7 | 8 |
| Спутник | | 7 | 8 | 13 | 9 |
| СКА-Варяги | | | | 14 | 11 |
| Комета | | | | 28 | 12 |
| Тверичи | | 23 | 19 | 17 | 14 |
| Липецк | | | 20 | | 15 |
| Батыр | 4 | 11 | 9 | 6 | 16 |
| Брянск | | | | 16 | 17 |
| Алтай | | | | | 18 |
| Прогресс | 14 | | 24 | 22 | 19 |
| Южный Урал-Металлург | 16 | 18 | 18 | 18 | 20 |
| СКА-Карелия | | | | | 21 |
| Белгород | | 25 | 12 | 21 | 22 |
| Драгуны | | | | 27 | 23 |
| Молот | 2 | A | A | 12 | |
| Беркуты Кубани | | | 2 | A | |
| Кристалл Бдк | 1 | A | A | A | |
| Олимпия | А | 4 | A | A | A |
| Ладья | А | 5 | A | A | A |
| Дмитров | | 10 | 5 | 4 | |
| Алтайские Беркуты | 9 | 17 | 7 | 10 | |
| Платина-Кишинев | | 31 | 13 | 31 | |
| Юниор-Спутник | | 20 | 14 | 9 | |
| Ирбис | 7 | 3 | 15 | A | A |
| Ракета | | 28 | 16 | 11 | |
| Елец | | | | 20 | |
| Кристалл Эл | | | | 24 | |
| Динамо-Раубичи | | | | 23 | A |
| Ястребы | | 15 | 17 | | |
| Ангарский Ермак | 15 | 26 | 21 | 25 | |
| Молния | | 29 | 22 | 19 | |
| Кристалл-Юниор | 18 | 27 | 25 | 29 | |
| Одинцово | 11 | 9 | 26 | | |
| Жальгирис | 5 | 22 | 27 | 8 | |
| Призма-Рига | 17 | 19 | 28 | | |
| Лиепаяс Металургс | | 2 | | | |
| Клин | 13 | 12 | | 26 | |
| Юниорс | 12 | 16 | | | |
| Металлург Ср | | 30 | | | |
| Казахмыс | 19 | | | | |
| Төҫ | Мәғәнәһе |
| Ҡыҙыл | Региондар кубогы эйәһе |
| Һары | Вице-чемпион |
| Йәшел | Региондар кубогы ярымфиналсыһы |
| Күк | Региондар кубогы сирекфиналсыһы |
| Зәңгәр | Плей-офф ҡатнашыусыһы |
| Һоро-күк | Плей-оффҡа эләкмәгән команда |
| Ҡуңыр-һоро «А» | Команда ЙХЛ чемпионатында сығыш яһай |
| Һоро | Миҙгелдә ҡатнашмай |

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Быуындар кубогы

Быуындар кубогында ЙХЛ беренселегенең иң көслө уйынсылары ҡатнаша. Был Континенталь хоккей лигаһының бөтә йондоҙҙар уйынына һәм ЙХЛ чемпионатының Вызов кубогына оҡшаш.
2012 — 23 февраль 2012, Пенза, Дизель-Арена, Көнбайыш — Көнсығыш 3:2
2013 — 17 апрель 2013, Кирово-Чепецк, Көнбайыш — Көнсығыш 6:3
2014 — 18 ғинуар 2014, Учалы, Көнбайыш — Көнсығыш 1:4
2015 — 17 ғинуар 2015, Әлмәт, Көнсығыш — Көнбайыш 3:4
2016 — 30 ғинуар 2016, Яр Саллы, Көнсығыш — Көнбайыш 4:0.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## Киләсәк кубогы

Был кубок өсөн уйында ЙХЛ чемпионатында һәм беренселегендә сығыш яһаған һәм 18 йәштән оло булмаған хоккейсылар осраша. Бындай уйын бер тапҡыр ғына 2012 йылда үткәрелә. Шул осрашыу Силәбе ҡалаһында үтә һәм Көнбайыш командаһы Көнсығышты 3:1 иҫәбе менән еңә.

# Йәштәр хоккей лигаһы беренселеге
## ЙХЛ суперкубогы

Был суперкубок өсөн уйын тәүгегә 2015/2016 йылдар миҙгеле тамамланғас 2016 йылдың 30 апрелендә үтә. Был уйында ЙХЛ чемпионаты һәм беренселеге чемпиондары осрашасаҡ. Уйын беренселек чемпионы майҙансығында уҙасаҡ.
2016 — Учалы, «Горняк» Учалы — «Локо» Ярославль 1:5.