yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)

Троицк районы (рус. Тро́ицкий райо́н) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең административ-территориаль берәмеге (районы) һәм шул уҡ исемдәге муниципаль берәмеге (муниципаль район).
Административ үҙәге — Троицк ҡалаһы (район составына инмәй).

# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)
## Географияһы

Территория майҙаны 4 959 км².
Троицк районы сиктәштәре:
* Чесма районы,
* Октябрьский районы
* Уйылға районы
* Пласт районы.
* Уй районы
* Силәбе өлкәһенең Верхнеурал районы
* Ҡарабалыҡ районы, Ҡаҙағстан Республикаһы.

# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)
## Тарихы

Көньяҡ Урал ерҙәрен үҙләштереү XVIII быуаттың тәүге яртыһында башлана. 1743 йылда Рәсәй империяһының көньяҡ-көнсығыш сиктәрен күсмә халыҡтарҙың һөжүменән яҡлау өсөн (ҡырғыҙ-ҡайсаҡ ҡәбиләләре) Уй сик линияһы ойошторола.
Төҙөлөшкә Неплюев Иван Иванович етәкселек итә. Шул уҡ йылда И. И. Неплюев Троицк ҡәлғәһенә нигеҙ һалған. П. И. Рычков һүҙҙәренсә, «она по Оренбурге из всех новопостроенных крепостей может почесться за лучшую и люднейшую». Шулай уҡ терәк форпостар, редуттар, кордондар, пикеттар булдырылған.
XIX быуат буйы казактар тарихи башҡорт ерҙәрен әүҙем үҙләштереүен дауам итә, яңы сик һыҙаттары төҙөлә. Бында тораҡ пункттарға атамаларҙы Ырымбур казак ғәскәре өсөнсө бүлексәһе еңгән урындарҙың атамаларынан сығып бирәләр: Клястицк, Берлин.
1784 йылдың 2 майында Өфө наместниклығында Троицк ҡәлғәһенә яҡын Верхнеурал, Силәбе һәм башҡа өйәҙҙәрҙең ауылдарынан Троицк өйәҙе барлыҡҡа килтерелә, 1796 йылда Ырымбур губернаһы ойошторолоу менән Троицк ҡалаһы һәм Троицк өйәҙе уның составына инә.
1919 йылдың 3 сентябрендә Үҙәк һайлау комиссияһы Президиумы ҡарары менән Силәбе губернаһы төҙөлә, уға Троицк өйәҙе инә. 1922 йылда Троицк өйәҙе 12 станицанан, 196 ауыл Советынан торған. 1923 йылдың 3 ноябрендә Урал өлкәһе ойошторола, уның составына 12 район, 15 округ (Троицк өйәҙе, Верхнеурал өйәҙенең күп өлөшө Силәбе өйәҙенең өлөштәре һәм Ҡостанай өйәҙе) ингән.
Урал өлкә башҡарма комитеты Президиумының 1924 йылдың 20 февралендәге 15-се ҡарары менән районлаштырыу проекты раҫланған, уға ярашлы 16 ауыл Советы һәм 151 тораҡ пунктынан Троицк районы барлыҡҡа килгән. 1924 йылдың 20 февраленән бирле яңы административ-территориаль берәмек — Троицк районы ойошторолоу көнө тип иҫәпләнә.

# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)
## Территориаль ҡоролошо

Троицк районы өлкәнең административ-территориаль берәмеге булараҡ 14 ауыл Советына бүленә. Троицк муниципаль районы, урындағы үҙидараны ойоштороу сиктәрендә, ауыл биләмәһе статусына эйә 14 муниципаль берәмектән тора

# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)
## Территориаль ҡоролошо
### Тораҡ пункттар

Троицк районында 74 тораҡ пункт бар.

# Троицк районы (Силәбе өлкәһе)
## Территориаль ҡоролошо
### Тораҡ пункттар
#### Юҡҡа сыҡҡан тораҡ пункттар

* Шевченко — Рәсәйҙең Силәбе өлкәһенең Троицк районында юҡҡа сыҡҡан ҡасаба. Түбәнге Санар ауыл Советы составына ингән. 1979 йылда бөтөрөлгән.
* Белозерский ауыл Советының Лучи ҡасабаһы — Силәбе халыҡ депутаттарының өлкә Советы 1986 йылдың 21 апрелендә сығарған ҡарарына ярашлы бөтөрөлгән.
# Абак (йылға)

Абак — Рәсәй йылғаһы. Төмән өлкәһе, Ҡурған өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1162/1016/320 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Абак (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ишим (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — Ишим (бассейндың Рәсәй өлөшө), йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010300212115300011507
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301150
* Бассейн коды — 14.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Гладигау

Гладигау (нем. Gladigau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 369 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,5 км². Диңгеҙ кимәленән 27 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39606 һәм автомобиль коды — SDL.
# Сәғи

Сә'и (ғәр. سعى‎ ‎) (башҡ. — сәғи) — Сафа һәм Мәрүә убалары араһынан йүгерә-атлай үтеү йолаһы, хаж һәм үмрәнең айырылғыһыҙ өлөшө. Сәғи Ҡәғбәтулла тирәләй тауаф үтеп бөткәндән һуң ҡылына.

# Сәғи
## Килеп сығышы

Ислам риүәйәттәренә ҡарағанда, йоланың килеп сығышы тураһында бер нисә фараз бар. Берәүһе уларҙы Әҙәм һәм Һауа (Адам и Ева) ял иткән убалар тип бәйән итә. Сәғи ошо иҫтәлек хаҡына башҡарыла, тиҙәр. Икенсеһе буйынса Ибраһим Пәйғәмбәр (нәби) Аллаһы тәғәләгә ғибәҙәт ҡылған ваҡытында Иблис юлына осрап, уның кирегә йүгерергә мәжбүр булыуына бәйле. Иң таралған фараз — мосолмандар Инәһе Һәжәр (Агарь) һәм уның улы Исмәғилдең (Измаил) ғазаптары иҫтәлегенә ҡылына. Сарсауҙан үлеп барған улы Исмәғилгә һыу эҙләп, Һәжәр Сафа һәм Мәрүә убалары араһынан ете тапҡыр йүгереп үтә.

# Сәғи
## Йоланы үтәү

Тауафты тамамлағас, хаж ҡылыусы әл-Хәрәм мәсетенән сыға ла һул аяғы менән башлап Сафа убаһына күтәрелә. Ҡәғбәтуллаға ҡарап баҫып, хажи ярлыҡау, рәхим-шәфҡәт һорап, тәүбә итеп Аллаһы тәғәләгә (доға) ҡыла. Шунан хаж ҡылыусы уба итәгендәге «мил» тип аталған бағана янына төшә һәм Мәрүә убаһы янындағы икенсе бағанаға тиклем йүгерә. Убаға менә һәм Ҡәғбәтуллаға ҡарап доға ҡылып, кире Сафа яғына йүгерә. Был ғәмәл барлығы ете тапҡыр башҡарыла. Бер убанан икенсеһенә бер үтеү бер йөрөш һанала)..
Бәләкәй хажды (үмрә) ҡылғанда сәғиҙән һуң хаж ҡылыусы ихрам хәленән сыға.Үмрәнән һуң оло хаж ҡылырға йыйынған кеше хажды ҡылып бөткәнсе ихрам хәлендә ҡалырға тейеш. Сәғи хаждың мөһим өлөшө һанала (рукн әл-хаж), ә уны үтәү — мотлаҡ (вәжиб).
Хаж ҡылыусы сәғи үтмәгән булһа, хажы ғәмәлгә инмәгән тип һаналмай. Уға бары ҡаза ҡорбан салырға кәрәк була.
# Ҙур Суҡаяш

Ҙур Суҡаяш (татар. Зур Сукаеш, рус. Большой Сухояш) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Аҙнаҡай районы ауылы.

# Ҙур Суҡаяш
## География

Ауыл Суҡаяш йылғаһы буйында, Аҙнаҡай ҡалаһынан төньяҡҡа табан 20 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Ҙур Суҡаяш
## Тарих

Ауылға юрмый ырыуы башҡорттары нигеҙ һала. 1742 йылдан билдәле. Ауыл Юрмый улусына ҡарай, һуңыраҡ был улус Ырымбур губернаһы Бөгөлмә өйәҙенә ҡарай. 1850 йылда Бөгөлмә өйәҙе Һамар губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Стәрлетамаҡ административ-территориаль улусы составына керә.
XX быуат башында ауылда 2 тирмән, 2 мәсет, 2 мәктәп теркәлгән.
1928 йылда ауыл кешеләре Ҡурай-Йылға ауылына нигеҙ һала.
1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Бөгөлмә кантоны составына керә. 1930 йылдан Тымытыҡ районы, 1931 йылдан — Аҙнаҡай районы, 1963 йылдан — Әлмәт районы, 1965 йылдан — йәнә Аҙнаҡай районы составында була.

# Ҙур Суҡаяш
## Халҡы

1859 йылда ауылда 896 ҡаҙна крәҫтиәндәре һәм башҡорттар иҫәпләнгән.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1859 | 1890 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2000 |
| 896 | 1291 | 1586 | 944 | 1052 | 765 | 603 | 548 | 449 | 462 | 450 |
# Кислая (Цебьюга ҡушылдығы)

Кислая — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Цебьюга йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кислая (Цебьюга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000045869
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004586
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Носи-Се

Носи-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Носи-Яга йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Носи-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000087235
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008723
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хәләл ефет (хикәйә)

Хәләл ефет — Антон Павлович Чехов хикәйәһе. 1895 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр 1895 йылда «Почин» урыҫ һуҙен яратыусылар йәмғиәтенең йыйынтығында Антон Чехов ҡултамғаһы менән баҫылып сыға.

# Хәләл ефет (хикәйә)
## Баҫмалар

А. П. Чеховтың «Хәләл ефет» хикәйәһе 1895 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр шул уҡ йылда «Почин» урыҫ һуҙен яратыусылар йәмғиәтенең йыйынтығында Антон Чехов ҡултамғаһы менән «Хикәйә» атамаһы аҫтында А. Ф. Маркс тарафынан баҫылып сыға. Хикәйә «Почин» урыҫ телен яратыусылар йәмғиәтенең беренсе йыйынтығы өсөн яҙыла.
Чехов тере саҡта хикәйә немец һәм серб-хорват телдәренә тәржемәләнә.

# Хәләл ефет (хикәйә)
## Тәнҡит

Яҙыусы тере саҡта уның ижадын бик ныҡ иғтибар менән күҙәтеп баралар, уның әҫәрҙәрен ҡабат-ҡабат уҡыйҙар һәм тикшерәләр. С. Т. Семенов иҫбатлауынса, Л. Н. Толстой был хикәйәне Чеховтың иң яҡшы хикәйәһе тип һанай. Ләкин Д. П. Маковицкий Толстойҙың хикәйәгә биргән баһаламаһын: «Әхлаҡи яҡтан бик насар әҫәр. Шулай булғылай тормошта, тик рәссам уның тураһында яҙырға тейеш түгел. Герой телеграмманы уҡый һәм ҡатынының уға хыянаты тураһында белә. Ҡурҡыныс картина; йәмәғәте тағын 25 һум аҡса һорай».
Аноним автор «Хәләл ефет» хикәйәһе тураһында: «Был — бары тик еңелсә генә һүрәтләнә башлаған эскиз, ул тормошта осрай торған әшәке, боҙоҡ һәм ҡомағай ҡатын менән уның мәңгелек ҡыҙғаныу, шикләнеү, ирлек намыҫын юғалтыу, ҡаты үпкәләү арҡаһында тормошо ҡыйралған ирҙе күрһәткән әҫәр» тип әйтә.
Тәнҡитсе Ю. Николаев «Хәләл ефет» хикәйәһенең авторын П. Д. Боборыкин («С убийцей») Һәм И. Н. Потапенко («Клавдия Михайловна») кеүек яҙыусыларға ҡапма-ҡаршы ҡуя, сөнки был авторҙар инсафлы һәм дини ҡатын-ҡыҙ типтарын һүрәтләүсе һүҙ оҫталары булып тора, -тип яҙа.

# Хәләл ефет (хикәйә)
## Сюжет

Төгө сәғәт беренсе. Табип Николай Евграфыч иртә таңдан ҡайтасаҡ хәләл ефете Ольганы көтә. Шулай көткән саҡта ул ҡатынының бүлмәһендә ниндәйҙер Мишелдең Монто-Карлонан инглиз телендә яҙып ебәргән телеграммаһын табып ала. Телеграмма ҡәйнәһе исеменә яҙылған була. Телеграмма Николай Евграфычтың ҡатынына яҙылған Яңы йыл менән ҡотлау хаты булып сыға Унда телеграмма авторы һөйгәненең һаулығы өсөн әсә һәм уны мең тапҡыр үбә тип яҙылған була.
Николай Евграфыч Ольга менән ете йыл йәшәү дәүерендә уны бер нисә тапҡыр уға хыянатта тота. Әле лә уның иҫендә, нисек итеп уның хәләл ефетен Монто-Карлонан килгән Мишель (Михаил Иваныч Рис) менән таныштырғандары. Шул таныштырыуҙан һуң ҡатыны таң алдынан ғына өйөнә ҡайта башлай һәм иренән сит ил паспорты һорай. Бергә тормош көткән саҡта Ольга уға гелән хәсрәт-ҡайғы килтерә һәм уны бурысҡа ғына батыра. табип туберкулез менән сирләп киткәс, Ольга ҡайғылы төҫ менән табибҡа Ниццаға барып дауаланырға кәңәш бирә. табип эштең нимәлә булыуын бик яҡшы аңлай: ҡатынының һөйәркәһе Мишель Монте-Карлола йәшәй.
Ҡатыны иртәнге сәғәт биштә өйөнә ҡайтып инә, һәм Николай Евграфыч уға айырылышырға тәҡдим итә. Ольга тәҡдимғә риза булмай. Ул үҙенең йәмғиәттә тотҡан урынын юғалтҡыһы килмәй, сөнки бер йылдан һуң һөйәркәһе уны ташлаясағын яҡшы аңлай.
# Неледина

Неледина — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Могоча йылғаһының уң ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Неледина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000005545
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000554
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лопатиха

Лопатиха — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кузурба (Кошуриха) йылғаһының уң ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Лопатиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014630
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201463
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Шевелевка

Шевелевка (Назаровка) — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сизьма йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Шевелевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шексна йылғаһыинештән Шекснинск ГЭС-ына тиклем, Аҡкүлде (Вологда өлкәһе) керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200312110000008506
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000850
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Иҙелбай (исем)

Иҙелбай — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Иҙелбай исеме бар.

# Иҙелбай (исем)
## Этимологияһы

Иҙелбай иҙел һәм бай һүҙҙәре ҡушылып төҙөлгән башҡорт ир-аты исеме.

# Иҙелбай (исем)
## Фамилияла

Иҙелбаев Нәжип Сафа улы, Нәжип Иҙелбай (12 март 1912 йыл — 1 октябрь 1991 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан шағир, драматург, тәржемәсе. 1974 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 2-се дәрәжә Ватан һуғышы һәм Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары кавалеры.
Иҙелбаев Мирас Хәмзә улы (9 декабрь 1945 йыл) — ғалим-башҡорт әҙәбиәте белгесе, яҙыусы. 1977 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филалы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми һәм өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1984 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. 1987 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, филология фәндәре докторы (2001), профессор (2014). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү (2009) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1995). Рәми Ғарипов исемендәге премия лауреаты (2006). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2017).
Иҙелбаев Урал Мирас улы (15 декабрь 1972 йыл) — композитор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2014) һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2000).
Иҙелбаев Ғабдулла Сәфәрғәле улы (1893 йыл — 7 март 1918 йыл) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, Башҡортостан автономияһының тәүге ғәскәренә етәкселек иткән башҡорт офицерҙарының береһе.

# Иҙелбай (исем)
## Ауылдар

Иҙелбай (рус. Идельбаево) — Рәсәй Федерацияһының Ырымбур өлкәһе Медногорск ҡалаһы ҡала округындағы ауыл. Ҡороған йылғаһы буйында урынлашҡан.
1-се Иҙелбай (икенсе исеме Баҙраҡ 1-се; рус. 1-е Идельбаево) — Башҡортостан Республикаһының Салауат районындағы ауыл. Таймый ауыл Советына ҡарай.
2-се Иҙелбай (икенсе атамаһы Баҙраҡ; рус. 2-е Идельбаево) — Башҡортостан Республикаһының Салауат районындағы ауыл. Таймый ауыл Советына инә.
# Ловзеньга

Ловзеньга (Ловзанга) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волошка йылғаһының һул ярына тамағынан 172 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Ловзеньга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000871
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000087
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гёрсбах

Гёрсбах (нем. Görsbach) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1091 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,05 км². Диңгеҙ кимәленән 154 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99765 һәм автомобиль коды — NDH.
# Блейк Майкоски

Блейк Майко́ски (ингл. Blake Mycoskie; 26 август 1976 йыл, Арлингтон, Техас, АҠШ) — америка эшҡыуары, яҙыусы һәм филантроп. «Toms Shoes» (TOMS Shoes) компанияһының ойоштороусыһы кеүек билдәле.

# Блейк Майкоски
## Тәүге йылдары һәм белем алыуы

Майкоски Техас штатында Арлингтон округында хирург-ортопед Майк Майкоски һәм яҙыусы Пэм Майкоски ғаиләһендә тыуа. Тәүҙә Джеймс Мартин исемендәге арлингтон мәктәбенә уҡырға йөрөй, аҙаҡтан Изге Стефан епископаль мәктәбенә күсә, мәктәпте 1994 йылда тамамлай. 10 йәшендә ҙур ҙур тенниста уйнаған башлаған Майкоски 1995 йылда Көньяҡ методистик университетына (КМУ) уҡырға ингәндә өлөшләтә спорт стипендияһын ала һәм философия менән бизнес фәндәрен профиль һөнәр кеүек һайлай. Икенсе курста ахилл тарамыштарының йәрәхәтләнеүенән һуң университетты ташлай һәм үҙенең тәүге бизнесын аса — EZ Laundry исемле кер йыуыу йорто. Тәүҙә кер йыуа торған бүлмәһе булмаған КМУ-ға ориентирланған компания эшселәр һанын 40 кешегә тиклем еткерә, ә аҙаҡтан өс университетты хеҙмәтләндереүгә тиклем ҙурая, табыш күләме бер миллион долларға етә. 1999 йылда Майкоски бизнесын партнерына һата.

# Блейк Майкоски
## Карьераһы

Колледждан һуң кантри-йырҙарының маркетингында шөғөлләнгән «Mycoskie Media» тышҡы реклама агентствоһын асыр өсөн Нэшвилл ҡалаһына күсә. Агентство тиҙ табыш килтерә башлай, һәм барлыҡҡа килеүенә туғыҙ ай үткәс уны, ул ваҡытта Clear Channel исеме аҫтында билдәле булған, «iHeartMedia» медиакомпанияһы һатып ала.
2001 йылда Блейк һәм уның бер туған апаһы «Иҫән ҡалыу» реалити-шоу кастингында ҡатнашалар. Уларға реалити-шоу төшөргән төркөмдөң ағзаһы «Ғәжәп ярыш» исемле яңы шоу тураһында һөйләй. Был шоуҙың икенсе сезонында ағалы-һеңлеле Майкоскиҙар ҡатнашып өсөнсө урын алалар. Шул уҡ йылда Блейк Майкоски Лос-Анджелес ҡалаһына йәшәргә күсә.
Лос-Анджелес ҡалаһында Майкоски Ларри Неймар менән бергә Reality Central кабель селтәрен ойоштора. Ларри Неймар Е! спутник һәм кабель телеканалына нигеҙ һала.

# Блейк Майкоски
## Шәхси тормошо

Майкоски ҡатыны Хизер Ланг менән «Toms» компанияһында эшләгән ваҡытта танышы. Хизер — 2014 йылда эшләй башлаған «Toms Loves Animals» прграммаһының инициаторы. Уның бер туған апаһы Пейдж — «Aviator Nation» кейем бренды ойоштороусыһы һәм дизайнеры. Уның ағаһы, Тайлер, «Toms» компанияһында маркетинг менән булыша. Блейк Майкоски — гольф спорт төрөндә сәмле уйынсы һәм ҡомарлы балыҡсы.

# Блейк Майкоски
## Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

* Harvard T.H. Chan School of Public Health Next Generation Award, 2015 йылдың 9 апреле
* Keynote speaker, SXSW Interactive, 2014
* USA Today, «Five Best Communicators In The World» 2013
* ISPA Humanitarian Award (2013)
* Fortune (журнал) «40 Under 40» (2011)
* ABC News Person of the Week (2011)
* Keynote speaker, SXSW (2011)
* Secretary of State’s Award of Corporate Excellence (2009)
* Bloomberg Businessweek «America’s Most Promising Social Entrepreneurs» (2008)
* People (журнал) «Heroes Among Us» (2007)
* People’s Design Award from the Cooper-Hewitt National Design Museum (2007)
# Вершилова Пелагея Альбертовна

Пелагея Альбертовна Вершилова (9 декабрь 1904 йыл, Петербург, Рәсәй империяһы — 18 август 1992 йыл, Мәскәү, Рәсәй Федерацияһы) — ғалим-микробиолог һәм эпидемиолог, вакциналар һәм сывороткалар етештереүсе, СССР Медицина фәндәре академияһы (АМН) академигы (1971-91), О. О. Гартох һәм П. Ф. Здродовскийҙың уҡыусыһы.

# Вершилова Пелагея Альбертовна
## Биографияһы

1904 йылдың 9 декабрендә Санкт-Петербургта тыуған. 1923 йылда Петроград медицина институтына уҡырға инә, уны 1928 йылда инде «Ленинград» исеме аҫтында тамамлай. 1930 йылда Ленинградта эпидемиология һәм микробиология институтына эшкә урынлаша, унда 1934 йылға тиклем эшләй.
1934 йылда Мәскәүгә күсеп килә һәм Бөтә Союз эксперименталь медицина институтына эшкә урынлаша, унда 1941 йылға тиклем бруцеллёз бүлеге мөдире була һәм СССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының хәүефле инфекция бүлеге начальнигы булып эшләй. Шул уҡ йылда Мәскәүҙә Новинский бульвары, 25 йорт, 10 адресы буйынса фатир ала һәм унда 1973 йылға тиклем йәшәй. 1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән бәйле, ВИЭМ хеҙмәткәрҙәре көнсығышҡа эвакуациялана һәм Пелагея Вершилова Ҡаҙанға килеп эләгә, унда 1943 йылға тиклем Ҡаҙан эпидемиология һәм микробиология институты директоры вазифаһын биләй.
1943 йылда Мәскәүгә әйләнеп ҡайта һәм 1949 йылға тиклем РСФСР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының эпидемиология һәм микробиология институтында бүлек мөдире булып эшләй. 1952 йылда СССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының ошондай уҡ институтына эшкә күсә, унда 1952 йылдан 1956 йылға тиклем директор урынбаҫары, 1961—1964 йылдарҙа — директоры вазифаһын биләй, ә 1964—1992 йылдарҙа бруцеллёз лабораторияһы мөдире була. 1973 йылда Гамалея урамы, 19 йорт, фатир 1 адресы буйынса яңы торлаҡ йортҡа күсә үҙенең вафатына тиклем шунда йәшәй.
1992 йылдың 18 авгусында Мәскәүҙә вафат була. Кунцево зыяратында ерләнгән.

# Вершилова Пелагея Альбертовна
## Фәнни хеҙмәттәре

Төп ғилми хеҙмәттәре эпидемиологияға, бруцеллёз патогенезына һәм был ауырыу ваҡытында организмдың һаҡлаусы реакцияларын өйрәнеүгә арналған. 200-гә яҡын фәнни хеҙмәттәр, монография һәм 2 уйлап табыуға авторлыҡ таныҡлығы авторы. Бруцеллёзға ҡаршы юғары нәтижәле тере вакцина авторы, ул һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә киң ҡулланыла.
Фагоцитоз бруцеллёз ваҡытында иммунитеттың нигеҙе булып тора икәнен күрһәтә.

# Вершилова Пелагея Альбертовна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Почёт Билдәһе» ордены
* Ленин ордены
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены.
* Н. Ф. Гамалея исемендәге премия лауреаты.
# Постыль

Постыль — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тугутка йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Постыль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013920
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301392
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3