# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр

Бойондороҡһоҙ дәүләттәрҙә һәм биләмәләрҙә дөйөм дәүләт йә федераль кимәлдә ҡулланылыусы телдәр.

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Абхаз теле

* Абхазия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Әзербайжан теле

* Әзербайжан
* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Дағстан

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Аймара теле

* Боливия (испан, кечуа, гуарани һәм тағы 33 тел менән бергә)
* Перу (испан, кечуа һәм ҡалған ерле телдәр менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Албан теле

* Албания
* Косово (серб теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Амхар теле

* Эфиопия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Инглиз теле

* Бөйөк Британия (де-факто)
** Ангилья
** Бермуд утрауҙары
** Һинд океанындағы Британия территорияһы
** Виргин утрауҙары
** Гернси (француз теле менән бергә)
** Гибралтар
** Джерси (француз теле менән бергә)
** Кайман Утрауҙары
** Монтсеррат
** Мэн Утрауҙары (мэн теле менән бергә)
** Питкэрн Утрауҙары (питкэрн теле менән бергә)
** Изге Елена, Вознесение һәм Тристан-да-Кунья утрауҙары
** Теркс һәм Кайкос
** Фолкленд утрауҙары
** Көньяҡ Георгия һәм Көньяҡ Сандвич утрауҙары
* Австралия
** Кокос утрауҙары
** Норфолк (утрау)(норфолк теле менән бергә)
** Раштыуа Утрауы (Австралия)
* Антигуа һәм Барбуда
* Багам утрауҙары
* Барбадос
* Белиз
* Ботсвана (тсвана теле менән бергә)
* Вануату (бислама һәм француз телдәре менән бергә)
* Гайана
* Гамбия
* Гана
* Гренада
* Доминика
* Замбия
* Зимбабве (шона һәм төньяҡ ндебеле теле менән бергә)
* Һиндостан (һинд һәм тағы 21 тел менән бергә)
* Ирландия (ирланд теле менән йәнәш «икенсе рәсми тел»)
* Камерун (француз теле менән бергә)
* Канада (федераль кимәлдә — француз теле менән бергә)
* Кения (суахили теле менән бергә)
* Кирибати (кирибати теле менән бергә)
* Лесото (сесото теле менән бергә)
* Либерия
* Маврикий (француз теле менән бергә)
* Малави (ньянджа теле менән бергә)
* Мальта (мальта теле менән бергә)
* Маршалл Утрауҙары (маршалл теле менән бергә)
* Микронезия Федератив Штаттары
* Намибия
* Науру (науру теле менән бергә)
* Нигерия
* Яңы Зеландия (традиция буйынса дәүләт теле булып тора; закон менән икенсе тел итеп маори теле раҫланған)
** Кук утрауҙары (кук теле менән бергә)
** Ниуэ (ниуэ теле менән бергә)
** Токелау (токелау теле менән бергә)
* Пакистан (урду теле менән бергә)
* Палау (палау теле менән бергә)
* Папуа — Яңы Гвинея (ток-писин һәм хири-моту теле менән бергә)
* Руанда (француз һәм руанда телдәре менән бергә)
* Самоа (самоа теле менән бергә)
* Эсватини (свати теле менән бергә)
* Сейшел Утрауҙары (француз һәм сейшел телдәре менән бергә)
* Сент-Винсент һәм Гренадин
* Сент-Китс һәм Невис
* Сент-Люсия
* Сингапур (малай, тамил һәм ҡытай телдәре менән бергә)
* АҠШ (АҠШ конституцияһы менән дәүләт теле билдәләнмәгән; инглиз теле традиция буйынса беренсе һанала, ә закон менән түгел)
** Виргин утрауҙары
** Гуам (чаморро теле менән бергә)
** Пуэрто-Рико (испан теле менән бергә)
** Америка Самоаһы (самоа теле менән бергә)
** Төньяҡ Мариан утрауҙары (чаморро һәм каролин телдәре менән бергә)
* Соломон Утрауҙары
* Судан (ғәрәп теле менән бергә)
* Сьерра-Леоне
* Танзания (суахили теле менән бергә)
* Тонга (тонга теле менән бергә)
* Тринидад һәм Тобаго
* Тувалу (тувалу теле менән бергә)
* Уганда (суахили теле менән бергә)
* Фиджи (фиджи һәм һинд теле менән бергә конституцияла һиндустани тип бирелгән — был термин урду телен дә эсенә ала)
* Филиппин (филиппин теле милли тел булып тора)
* Эритрея (ғәрәп һәм тигринья телдәре менән бергә)
* КАР (африкаанс, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, свати, тсонга, тсвана, венда, коса, зулу телдәре менән бергә)
* Көньяҡ Судан
* Ямайка
* ҠХР-ҙың бер өлөшө
** Гонконг (ҡытай теле менән бергә)
* Нидерландтың бер өлөшө
** Синт-Мартен (нидерланд теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Ғәрәп теле

* Алжир
* Бахрейн
* Джибути (француз теле менән бергә)
* Мысыр
* Израиль (иврит теле менән бергә)
* Иордания
* Ираҡ (курд (сорани), төркмән (ираҡ төркмәндәре), сүриә һәм ассирий (яңы арами телдәре) телдәре менән бергә
* Йемен
* Катар
* Комор (француз һәм комор теле тип аталған суахили теле менән бергә)
* Күвейт
* Ливан
* Ливия
* Мавритания
* Марокко (тамазигхт теле менән бергә)
* БҒӘ
* Оман
* Сәғүд Ғәрәбстаны
* Сүриә
* Сомали (сомали теле менән бергә)
* Судан (инглиз теле менән бергә )
* Тунис
* Чад (француз теле менән бергә)
* Эритрея (инглиз һәм тигринья телдәре менән бергә)
* Фәләстин Дәүләте (Иордан йылғаһының Көнбайыш яры һәм Ғәззә секторы)
* Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы (Көнбайыш Сахара)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Әрмән теле

* Әрмәнстан
* Таулы Ҡарабах Республикаһы

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Ассирий теле

* Ираҡ (ғәрәп, курд, төркмән һәм сүриә телдәре менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### A
#### Африкаанс теле

* КАР (инглиз, венда, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, коса, тсвана, зулу телдәре менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Белорус теле

* Белоруссия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Бенгал теле

* Бангладеш

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Бирма теле

* Мьянма

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Бислама теле

* Вануату (инглиз һәм француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Болгар теле

* Болгария

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Б
#### Босний теле

* Босния һәм Герцеговина (хорват һәм серб теле менән бергә)$^{[уточнить]}$

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### В
#### Венгр теле

* Венгрия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### В
#### Венда теле

* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, коса, тсвана, зулу телдәре менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### В
#### Вьетнам теле

* Вьетнам$^{[уточнить]}$

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Г
#### Гаити креол теле

* Гаити (француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Г
#### Гренланд теле

* Гренландия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Г
#### Грек теле

* Греция$^{[уточнить]}$
* Кипр (төрөк теле  менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Г
#### Грузин теле

* Грузия
* Абхазия Автономиялы Республикаһы (абхаз теле менән бергә Грузия конституцияһы буйынса)
* Көньяҡ Осетия (рус һәм осетин теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Г
#### Гуарани теле

* Боливия (испан, кечуа һәм аймара һәм тағы 33 тел менән бергә)
* Парагвай (испан теле  менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Д
#### Дари теле

* Афғанстан (пушту теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Д
#### Дат теле

* Дания
** Фарер утрауҙары (фарер теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Д
#### Дзонг-кэ теле

* Бутан

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### З
#### Зулу теле

* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, венда, коса, тсвана телдәре менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### И
#### Иврит теле

* Израиль (ғәрәп теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### И
#### Ирланд теле

* Ирландия («икенсе рәсми» инглиз теле менән бергә милли)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### И
#### Исланд теле

* Исландия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### И
#### Испан теле

* Испания
** Канар утрауҙары
** Мелилья
** Сеута
* Аргентина
* Боливия (аймара, кечуа, гуарани һәм тағы 33 тел менән бергә)
* Венесуэла
* Гватемала
* Гондурас
* Доминикан Республикаһы
* Колумбия
* Коста-Рика
* Куба
* Мексика
* Никарагуа
* Панама
* Парагвай (гуарани теле менән бергә)
* Перу (аймара, кечуа һәм башҡа ерле телдәр менән)
* Сальвадор
* Уругвай
* Чили
* Эквадор
* Экватор Гвинеяһы (португал һәм француз теле менән бергә)
* АҠШ-тың бер өлөшө
** Пуэрто-Рико (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### И
#### Итальян теле

* Италия
* Ватикан (латин теле менән бергә)
* Сан-Марино$^{[уточнить]}$
* Швейцария (немец, француз һәм романш теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Ҡаҙаҡ теле

* Ҡаҙағстан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Каролин теле

* Төньяҡ Мария утрауҙары (инглиз һәм чаморро теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Каталан теле

* Андорра

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Кечуа теле

* Боливия (испан, аймара, гуарани һәм тағы 33 тел менән бергә)
* Перу (испан, аймара һәм ҡалған ерле телдәр менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Ҡырғыҙ теле

* Ҡырғыҙстан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Кирибати теле

* Кирибати (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Ҡытай теле

* ҠХР
** Гонконг (инглиз теле менән бергә)
** Макао (португал теле менән бергә)
* Сингапур (малай, инглиз һәм тамил телдәре менән бергә)
* Ҡытай Республикаһы (Тайвань)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Корей

* КХДР
* Корея Республикаһы $^{[уточнить]}$

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Коса теле

* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Ҡырым татарҙары теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡырым Республикаһы

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Кук теле

* Яңы Зеландияның бер өлөшө
** Кук Утрауҙары (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Курд телдәре (сорани)

* Ираҡ (ғәрәп, төркүмән, сүриә һәм ассирий теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### К, Ҡ
#### Кхмер теле

* Камбоджа

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Л
#### Лаос теле

* Лаос

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Л
#### Латин теле

* Ватикан (итальян теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Л
#### Латыш теле

* Латвия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Л
#### Литва теле

* Литва

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Л
#### Люксембург

* Люксембург (немец һәм француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Македон теле

* Македония

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Малагаси теле

* Мадагаскар (француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Малай теле

* Индонезия, унда индонезий теле тип атала
* Малайзия, унда малайзий тип атала
* Бруней
* Сингапур (инглиз, тамил һәм ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Мальдив теле

* Мальдив

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Мальта теле

* Мальта (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Маори теле

* Яңы Зеландия (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Маршалл теле

* Маршалл утрауҙары (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Молдаван теле

* Молдова
* Днестр буйы Молдова Республикаһы (рус һәм украин теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Монгол теле

* Монголия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### М
#### Мэн теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Мэн утрауы (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Науру теле

* Науру (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Төньяҡ ндебеле теле

* Зимбабве (инглиз һәм шона теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Көньяҡ ндебеле теле

* КАР (африкаанс, инглиз, коса, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Немец теле

* Германия
* Австрия
* Бельгия (нидерланд һәм француз теле менән бергә)
* Лихтенштейн
* Люксембург (француз һәм люксембург теле менән бергә)
* Швейцария (француз, итальян һәм романш теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Непал теле

* Непал

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Нидерланд теле

* Нидерланд
** Аруба (папьяменто теле менән бергә)
** Бонэйр (папьяментотеле менән бергә)
** Кюрасао (папьяменто теле менән бергә)
** Саба
** Синт-Мартен (инглиз теле менән бергә)
** Синт-Эстатиус
* Бельгия (француз һәм немец теле менән бергә)
* Суринам

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Ниуэ теле

* Яңы Зеландияның бер өлөшө
** Ниуэ (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Норвег теле

* Норвегия (ике рәсми диалект — букмол һәм нюнорск)
** Свальбард (Шпицберген)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Норфолк теле

* Австралияның бер өлөшө
** Норфолк (утрау) (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Н
#### Ньянджа теле

* Малави (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### О
#### Осетин теле

* Көньяҡ Осетия (рус һәм грузин теле менән бергә)
* Төньяҡ Осетия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Палау теле

* Палау (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Папьяменто теле

* Нидерландтың бер өлөшө
** Аруба (нидерланд теле менән бергә)
** Бонэйр (нидерланд теле менән бергә)
** Кюрасао (нидерланд теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Фарсы теле

* Иран
* Афғанстан, дари (пушту теле менән бергә)
* Тажикстан, тажик теле тип йөрөтөлә

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Питкэрн теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Питкэрн утрауҙары (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Поляк теле

* Польша

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Португал теле

* Португалия
** Азор утрауҙары
** Мадейра
* Ангола
* Бразилия
* Көнсығыш Тимор (тетум теле менән бергә)
* Гвинея-Бисау
* Кабо-Верде
* Мозамбик
* Сан-Томе һәм Принсипи
* Экватор Гвинеяһы (испан һәм француз теле менән бергә)
* ҠХР-ҙың бер өлөшө
** Макао (ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### П
#### Пушту теле

* Афғанстан (дари теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Р
#### Романш (ретороман) теле

* Швейцария (француз, итальян һәм немец теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Р
#### Руанда теле

* Руанда (инглиз һәм француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Р
#### Румын теле

* Румыния
* Молдова (бында уны молдаван теле тиҙәр һәм үҙаллы тел тип һанайҙар, әммә лингвистарҙың күпселеге бының менән риза түгел)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Р
#### Рунди теле

* Бурунди (француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Р
#### Рус теле

* Рәсәй (РФ-тың дәүләт теле; ҡайһы бер төбәктәрҙә рус теле төбәккә исем биргән милләттең теле менән бергә рәсми тел булып йөрөй)
* Белоруссия (белорус теле менән бергә)
* Ҡаҙағстан (ҡаҙаҡ теле менән бергә, рәсми файҙаланыла, әммә дәүләт теле булып тормай)
* Ҡырғыҙстан (ҡырғыҙ теле менән бергә)
* Абхазия (абхаз теле менән бергә)
* Көньяҡ Осетия (осетин һәм грузин теле менән бергә)
* Днестр буйы Молдова Республикаһы (украин һәм молдаван теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Самоа теле

* Самоа (инглиз теле менән бергә)
* АҠШ-тың бер өлөшө
** Америка Самоаһы (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Санго теле

* Үҙәк Африка Республикаһы (француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Свати теле

* Эсватини (инглиз теле менән бергә)
* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Сейшел теле

* Сейшел Утрауҙары (инглиз һәм француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Серб теле

* Сербия
* Босния һәм Герцеговина (босний һәм хорват теле менән бергә)
* Черногория, унда черногор тип атала
* Косово (албан теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Сингал теле

* Шри-Ланка (тамил теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Сүриә теле

* Ираҡ (ғәрәп, курд, төркмән һәм ассирий теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Словак теле

* Словакия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Словен теле

* Словения

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Сомали теле

* Сомали (ғәрәп теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Төньяҡ сото теле

* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, сесото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Көньяҡ сото (Сесото) теле

* Лесото (инглиз теле менән бергә)
* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, төньяҡ сото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### С
#### Суахили теле

* Кения (инглиз теле менән бергә)
* Комор, унда комор теле тип йөрөтөлә (француз һәм ғәрәп теле менән бергә)
* Танзания (инглиз теле менән бергә)
* Уганда (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тажик теле

* Тажикстан

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тай теле

* Таиланд

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тамазигхт теле

* Марокко (ғәрәп теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тамил теле

* Сингапур (малай, инглиз һәм ҡытай теле менән бергә)
* Шри-Ланка (сингал теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тетум теле

* Көнсығыш Тимор (португал теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тигринья теле

* Эритрея (инглиз һәм ғәрәп теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Ток-писин теле

* Папуа – Яңы Гвинея (инглиз һәм хири-моту теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Токелау теле

* Яңы Зеландияның бер өлөшө
** Токелау (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тонга теле

* Тонга (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тсвана теле

* Ботсвана (инглиз теле менән бергә)
* КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, төньяҡ сото, сесото, коса, венда, зулу, тсонга теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тсонга теле

* КАР (африкаанс, английским, көньяҡ ндебеде, свати, төньяҡ сото, сесото, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Тувалу теле

* Тувалу (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Төрөк теле

* Төркиә
* Кипр (грек теле менән бергә)
* Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы (Төркиә тарафынан ғына танылған)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Төркүмән теле

* Ираҡ (ғәрәп, курд, сүриә һәм ассирий теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Т
#### Төркмән теле

* Төркмәнстан

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### У
#### Үзбәк теле

* Үзбәкстан

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### У
#### Украин теле

* Украина
* Днестр буйы Молдова Республикаһы (рус һәм молдаван теле менән бергә)
* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡырым Республикаһы

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### У
#### Урду теле

* Пакистан (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ф
#### Фарер теле

* Данияның бер өлөшө
** Фарер утрауҙары (дат теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ф
#### Фиджи теле

* Фиджи (инглиз һәм һинд теле менән бергә, конституцияла һиндустани тиелгән, был термин, урду телен дә үҙ эсенә ала)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ф
#### Филиппин теле

* Филиппин (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ф
#### Фин теле

* Финляндия (швед теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ф
#### Француз теле

* Франция
** Гваделупа
** Француз Гвианаһы
** Майотта
** Мартиника
** Яңы Каледония
** Француз Полинезияһы
** Реюньон
** Сен-Бартелеми
** Сен-Мартен
** Сен-Пьер һәм Микелон
** Уоллис һәм Футуна
* Бельгия (нидерланд һәм немец теле менән бергә)
* Бенин
* Буркина-Фасо
* Бурунди (рунди теле менән бергә)
* Вануату (бислама һәм инглиз теле менән бергә)
* Габон
* Гаити (гаити креолы теле менән бергә)
* Гвинея
* Джибути (ғәрәп теле менән бергә)
* Камерун (инглиз теле менән бергә)
* Канада (федераль кимәлдә — инглиз теле менән бергә)
* Комор (ғәрәп һәм комор теле тип йөрөтөлгән суахили теле менән бергә)
* Конго Демократик Республикаһы
* Конго Республикаһы
* Кот д’Ивуар
* Люксембург (француз һәм немец теле менән бергә)
* Маврикий (инглиз теле менән бергә)
* Мадагаскар (малагаси теле менән бергә)
* Мали
* Монако
* Нигер
* Руанда (инглиз һәм руанда теле менән бергә)
* Сейшел утрауҙары (инглиз һәм сейшел теле менән бергә)
* Сенегал
* Того
* Үҙәк Африка Республикаһы (санго теле менән бергә)
* Чад (ғәрәп теле менән бергә)
* Швейцария (немец, итальян һәм романш теле менән бергә)
* Экватор Гвинеяһы (испан һәм португал теле менән бергә)
* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Гернси (инглиз теле менән бергә)
** Джерси (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Х
#### Һинд теле

* Һиндостан (инглиз һәм тағы 21 тел менән бергә)
* Фиджи конституцияла һиндостани тип алынған, был термин эсенә урду теле лә инә (инглиз һәм фиджи теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Х
#### Хири-моту теле

* Папуа – Яңы Гвинея (нглиз һәм ток-писин теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Х
#### Хорват теле

* Хорватия
* Босния һәм Герцеговина (босний һәм серб теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ч
#### Чаморро теле

* Гуам (инглиз теле менән бергә)
* Төньяҡ Мария утрауҙары (инглиз һәм каролин теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ч
#### Черногор теле

* Черногория

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ч
#### Чех теле

* Чехия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ш
#### Швед теле

* Швеция
* Финляндия (фин теле менән бергә)
** Аланд утрауҙары (Финляндияның автономиялы провинцияһының берҙән-бер дәүләт теле)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Ш
#### Шона теле

* Зимбабве (инглиз һәм төньяҡ ндебеле теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Э
#### Эстон теле

* Эстония

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дөйөм милли телдәр
### Я
#### Япон теле

* Япония

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Абазин теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡарасай-Черкесия (ҡарасай, ноғай, рус һәм черкес теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Адыгей теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Адыгея (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Әзербайжан теле

* Иран — Көньяҡ Әзербайжанда төбәк статусы

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Алтай теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Алтай Республикаһы (рус һәм ҡаҙаҡ теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Инглиз теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Англия
** Төньяҡ Ирландия (ирланд һәм ольстер-шотланд (инглиз-шотланд теленең диалекты) теле менән бергә)
** Шотландия (шотланд (гэль) һәм шотланд (инглиз-шотланд) теле менән бергә)
** Уэльс (валлий теле менән бергә)
* Канаданың бер өлөшө
** Альберта
** Британ Колумбияһы
** Манитоба
** Яңы Шотландия
** Нью-Брансуик (француз теле менән бергә)
** Нунавут (инуиннактун, инуктитут һәм француз теле менән бергә)
** Ньюфаундленд һәм Лабрадор
** Онтарио
** Принц Эдуард утрауы
** Саскачеван
** Төньяҡ-Көнбайыш Территориялар (гвичин, инуиннактун, инуктитут, инуктун, кри, слейви, догриб, дене һәм француз теле менән бергә)
** Юкон (француз теле менән бергә)
* АҠШ-тың бер өлөшө. АҠШ конституцияһында дәүләт теле ҡаралмаған; инглиз теле традиция буйынса беренсе булып һанала, ә закон буйынса түгел. Түбәндәге штаттарҙа инглиз теле рәсми тел булып тора:
** Айова
** Айдахо
** Алабама
** Аляска
** Аризона
** Арканзас
** Вайоминг
** Вирджиния
** Гавайи (гавай теле менән бергә)
** Джорджия
** Иллинойс
** Индиана
** Калифорния
** Канзас
** Кентукки
** Колорадо
** Миссисипи
** Монтана
** Небраска
** Нью-Гемпшир
** Оклахома
** Төньяҡ Каролина
** Төньяҡ Дакота
** Теннесси
** Флорида
** Көньяҡ Каролина
** Көньяҡ Дакота
** Юта

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Аран теле

* Испанияның бер өлөшө
** Каталония (испан теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### A
#### Ассам теле

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинди, санскрит теле менән бергә)
** Ассам, Һиндостан штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Б
#### Баск теле

* Испанияның бер өлөшө
** Басктар Иле (испан теле менән бергә)
** Наварра (испан теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Б
#### Башҡорт теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Башҡортостан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Б
#### Белуджи теле

* Ирандың бер өлөшө
** Систан һәм Белуджистан (фарсы теле менән бергә)
* Пакистандың бер өлөшө
** Белуджистан (Пакистан) (урду һәм инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Б
#### Бенгали теле

* Һиндостан (инглиз, ассам, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Көнбайыш Бенгал, Һиндостандың штаты
** Трипура, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Б
#### Бүрәт теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Бүрәт Республикаһы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### В
#### Валлий теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Уэльс (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### В
#### Венгр теле

* Австрияның бер өлөшө
** Бургенланд (немец һәм градищан-хорват теле менән бергә)
* Словенияның бер өлөшө
* Сербияның бер өлөшө
** Воеводинаның 27 общинаһында (серб, румын, словак, русин, хорват теле менән бергә)
* Румынияның бер өлөшө
** Секуй крайы

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### В
#### Вепс теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Карелия (рус һәм карел теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Г
#### Гавай теле

* АҠШ-тың бер өлөшө
** Гавай (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Г
#### Гагауз теле

* Молдованың бер өлөшө
** Гагаузия (молдаван һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Г
#### Галисия теле

* Испанияның бер өлөшө
** Галисия (испан теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Г
#### Тау мари теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Марий Эл (ялан мари һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Г
#### Гуджарати теле

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Гуджарат, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Д
#### Даргин теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Дағстан (рус һәм Дағстандың башҡа телдәре менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Д
#### Долган теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Яҡутия (рус һәм яҡут теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### И
#### Ингуш теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ингушетия (рус теле менән бергә) 14-се статья. 2011 йыл 13 июль архивланған. Ингушетия Республикаһы Конституцияһы 2011 йыл 13 июль архивланған.

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### И
#### Ирланд теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Төньяҡ Ирландия (беренсе дәүләт теле инглиз (де-факто) һәм ольстер-шотланд (инглиз-шотланд теле диалекты) теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### И
#### Испан теле

* АҠШ-тың бер өлөшө
** Нью-Мексико штаты (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### И
#### Итальян теле

* Хорватияның бер өлөшө
** Истрия (хорват теле менән бергә)
* Словенияның бер өлөшө
** Изола, Копер һәм Пиран округтары (словен теле менән бергә)
* Швейцарияның бер өлөшө
** Тичино
** Граубюнден (немец һәм романш теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡабарҙы-черкес теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы (балҡар һәм рус теле менән бергә)
** Ҡарасай-Черкесия (абазин, ҡарасай, ноғай һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡаҙаҡ теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Алтай Республикаһы (алтай һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡалмыҡ теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡалмыҡстан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Каннада теле

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Карнатака, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡарағалпаҡ теле

* Үзбәкстандың бер өлөшө
** Ҡарағалпаҡстан (үзбәк теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡарасай-балҡар теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы (ҡабарҙы һәм рус теле менән бергә)
** Ҡарасай-Черкес Республикаһы (абазин, ноғай, рус һәм черкес теле менән бергә

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Карел теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Карелия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Каталан теле

* Испанияның бер өлөшө
** Балеар утрауҙары (испан теле менән бергә)
** Валенсия (провинция) (испанским)
** Каталония (испан теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Кашмири теле

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Джамму һәм Кашмир, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Коми теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Коми Республикаһы (рус теле) менән бергә

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Коми-пермяк теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Коми-Пермяк округы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Ҡырымтатар теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡырым Республикаһы (рус һәм украин теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### К
#### Курд теле

* Ирандың бер өлөшө
** Курдистан (остан) (фарсы теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Л
#### Ладин теле

* Италияның бер өлөшө
** Көньяҡ Тироль (итальян теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Малаялам

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Керала, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Манси теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ханты-Манси автономиялы округы — Югра (рус һәм хант теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Маратхи

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Махараштра, Һиндостандың штаты
** Гоа, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Мари теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Марий Эл (тау мари һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Муҡшы теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Мордовия (рус һәм эрзә теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### М
#### Монгол теле

* Ҡытайҙың бер өлөшө
** Автономный район Эске Монголия автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Н
#### Немец теле

* Бельгияның бер өлөшө
* Италияның бер өлөшө
** Көньяҡ Тироль (итальян теле менән бергә)
* Швейцарияның бер өлөшө
** 26 кантондың 17-һе (тик немец теле)
** Граубюнден (итальян һәм романш теле менән бергә)
** Берн (француз теле менән бергә)
** Вале (француз теле менән бергә)
** Фрибур (француз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Н
#### Ненец теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ненец автономиялы округы (рус теле менән бергә)
** Ямал-Ненец автономиялы округы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Н
#### Непал теле

* Һиндостан (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һмнд, санскрит теле менән бергә)
** Сикким, Һиндостан штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Н
#### Нидерланд теле

* Бельгияның бер өлөшө
** Фландрия

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Н
#### Ноғай теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡарасай-Черкесия (абазин, ҡарасай, рус һәм черкес теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### П
#### Пәнжәб

* Һиндостан (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарат, малаялам, каннада, ория, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Пәнжәб, Һиндостандың штаты
* Пакистандың бер өлөшө
** Пәнжәб (Пакистан) (урду һәм инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### П
#### Пушту

* Пакистандың бер өлөшө
** Хайбер-Пахтунхва (урду һәм инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Р
#### Романш теле

* Швейцарияның бер өлөшө
** Граубюнден (итальян һәм немец теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Р
#### Румын теле

* Сербияның бер өлөшө
** Воеводинаның 8 общинаһында (серб, венгр, словак, русин, хорват теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Р
#### Русин теле

* Сербияның бер өлөшө
** Воеводинаның 6 общинаһында (серб, венгр, словак, хорват, румын теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Р
#### Рус теле

* Молдавияның бер өлөшө
** Гагаузия (гагауз һәм молдаван теле менән бергә)
** Днестр буйы Молдова Республикаһы (украин һәм молдаван теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Санскрит

* Һиндостандың бер өлөшө (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарат, малаялам, каннада, ория, кашмири, һинд, пәнжәб теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Сардин теле

* Италияның бер өлөшө
** Сардиния (итальян теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Төньяҡ саам теле

* Норвегияның бер өлөшө
** Тромс, Финнмарк (норвег теле менән бергә)
* Финляндияның бер өлөшө (фин һәм швед теле менән бергә)
* Швецияның бер өлөшө (швед теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Селькуп теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ямал-Ненец автономиялы округы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Синдхи

* Һиндостандың бер өлөшө
* Пакистандың бер өлөшө
** Синд (урду һәм инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Словак теле

* Сербияның бер өлөшө
** Воеводинаның 11 общинаһында(серб, венгр, хорват, русин, румын теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### С
#### Словен теле

* Австрияның бер өлөшө
** Каринтия (немец теле менән бергә)
* Италияның бер өлөшө
** Фриули-Венеция-Джулия (итальян теле менән бергә )

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Т
#### Тамил теле

* Һиндостан (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Тамилнад, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Т
#### Татар теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Татарстан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Т
#### Телугу

* Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
** Андхра-Прадеш, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Т
#### Тибет теле

* Ҡытайҙың бер өлөшө
** Тибет автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Т
#### Тыва теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Тыва (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### У
#### Удмурт теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Удмуртия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### У
#### Уйғыр теле

* Ҡытайҙың бер өлөшө
** Синьцзян-Уйғыр автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### У
#### Украин теле

* Молдавияның бер өлөшө
** Гагаузия (молдаван һәм рус теле менән бергә)
* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ҡырым Республикаһы (ҡырымтатар һәм рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### У
#### Урду

* Һиндостан (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, тамил, гуджарат, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, хинди, санскрит теле менән бергә)
** Андхра-Прадеш, Һиндостандың штаты
** Джамму һәм Кашмир, Һиндостандың штаты

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ф
#### Фин теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Карелия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ф
#### Француз теле

* Бельгияның бер өлөшө
** Валлония
** Италияның бер өлөшө
** Валле-д’Аоста (итальян теле менән бергә)
* Канаданың бер өлөшө
** Квебек
** Нью-Брансуик (инглиз теле менән бергә)
** Нунавут (инглиз, инуиннактун, инуктитут теле менән бергә)
** Төньяҡ-Көнбайыш Территориялар (инглиз, гвичин, инуиннактун, инуктитут, инуктун, кри, слейви, догриб, дене теле менән бергә)
** Юкон (инглиз теле менән бергә)
* Швейцарияның бер өлөшө
** Женева
** Во
** Вале (немец теле менән бергә)
** Юра
** Нёвшатель
** Берн (немец теле менән бергә)
** Фрибур (немец теле менән бергә)
* АҠШ-тың бер өлөшө
** Луизиана штаты (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ф
#### Фриз теле

* Нидерландтың бер өлөшө
** Фрисландия (нидерланд теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ф
#### Фриули теле

* Италияның бер өлөшө
** Фриули-Венеция-Джулия (итальян теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Х
#### Хакас теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Хакасия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Х
#### Хант теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Ханты-Манси автономиялы округы (рус һәм манси теле менән бергә)
** Ямал-Ненец автономиялы округы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Х
#### Хорват теле

* Австрияның бер өлөшө
** Бургенланд Градищан-хорват теле (венгр һәм немец теле менән бергә)
* Сербияның бер өлөшө
** Суботицала, Воеводинала (серб, венгр, словак, русин, румын теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ч
#### Чечен теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Чечня (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ч
#### Чех теле

* Сербияның бер өлөшө
** Воеводинала Община Бела-Црква

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ч
#### Чжуань теле

* Ҡытайҙың бер өлөшө
** Гуанси-Чжуань автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ч
#### Сыуаш теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Сыуашстан (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ч
#### Чукот теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Чукот автономиялы округы (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ш
#### Шотланд (инглиз-шотланд) теле

* Бөйөк Британии
** Шотландия (инглиз һәм шотланд (гэль) теле менән бергә)
** Төньяҡ Ирландия (инглиз теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ш
#### Шотланд (гэль) теле

* Бөйөк Британияның бер өлөшө
** Шотландия (инглиз һәм шотланд (инглиз-шотланд) теле менән бергә) Gaelic Language (Scotland) Act 2005

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Э
#### Эвенк теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Якутия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Э
#### Эвен теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Якутия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Э
#### Эрзә теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Мордовия (рус һәм муҡшы теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Э
#### Эсперанто

* Германияның бер өлөшө
** Херцберг-ам-Харц (немец теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Ю
#### Юкагир теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Яҡутия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Төбәк телдәре
### Я
#### Яҡут теле

* Рәсәйҙең бер өлөшө
** Якутия (рус теле менән бергә)

# Дәүләт телдәренең исемлеге
## Дағстандың телдәре

Формаль яҡтан Дағстанда рус теленән башҡа телдәрҙең статусы билдәле түгел. Дағстан Конституцияһының 11-се статьяһында «рус теле һәм Дағстан халыҡтары телдәре» 2012 йыл 9 май архивланған. дәүләт теле тип иғлан ителгән, ләкин бер телдә атап әйтелмәгән. Аныҡ телдәрҙең исемлеген нығытҡан телдәр тураһындағы закон һаман ҡабул ителмәгән. Ғәмәлдә авар, агул, әзербайжан, даргин, ҡумыҡ, лак, лезгин, ноғай, рутул, табасаран, тат, цахур, чечен телдәре шундайҙарға инергә мөмкин.