yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Йоктанги

Йоктанги (ингл. Park Yoctangee) ― АҠШ-тың Огайо штаты Чилликоти йәмәғәт паркы. 1875 йылда төҙөлгән парк башта «Ҡала паркы» тип йөрөтөлә һәм бары тик 1890-сы йылдарҙа ғына Уильям Х. Хантер арҡаһында хәҙерге исемен ала.
Йоктанг ― индеецтар телендә «буяу» (тән тиреһендә йәки кейемдә) тигәнде аңлата.

# Йоктанги
## Тарих

Ҡасандыр парк биләмәһе «Иҫке үҙән» йәки «Утрау» тип аталған, сөнки Цинциннати (әлеге ваҡытта Балтимор менән Огайоны бәйләп тора) һәм Мариетта ҡалалары араһындағы иҫке тимер юлы ер өйөмөндә төҙөлә, был Сайото йылғаһы һыуҙарын икенсе яҡҡа йүнәлтә, ә йылға урынында һаҙмат ер һәм утрау тороп ҡалған була, һәм егерме йыл буйына Чилликоти халҡы йыш ҡына биҙгәк һәм малярия менән ыҙалана.
Граждандар һуғышы тамамланғандан һуң, Чилликоти гәзиттәре даими рәүештә ҡала граждандарынан был һаҙлыҡты тиҙерәк бөтөрөүҙе талап иткән хаттар ала. Шунлыҡтан муниципалитет был ерҙәрҙе ҡоротоу һәм таҙартыуҙы талап иткән ижтимағи бурыс ала.
Джон Х. Патнэм, Огайо штатының Чилликоти ҡалаһынан Закондар сығарыу йыйылышы ағзаһы, был эште башҡарыу өсөн халыҡтан һалым йыйырға хоҡуҡ тураһында махсус закон ҡабул итеү тураһында инициатива менән сыға.
Биҙгәк ауырыуы һәм һаҙлыҡтың ағыулы парҙары ҡалала ғәҙәттән тыш эшһеҙлек кимәлен дә тыуҙыра.

# Йоктанги
## Иҫтәлекле урындар

1882 йылда төҙөлгән насос үҙәге бинаһында хәҙер музей урынлашҡан.
Шулай уҡ паркта Милли гвардияның ҡорал бинаһы урынлашҡан. Бина ХX быуат башында төҙөлә. Бында хәрби музей йәки оранжерея булдырырға тәҡдимдәр ителеүгә ҡарамаҫтан, финанслау булмағанлыҡтан, әлеге ваҡытта ул бикләп ҡуйылған.
Уотер-стритта ― Йоктанга менән сиктәш урамда ― дөйөм күҙәтеү өсөн ирекмәндәр тарафынан тергеҙелгән ике боронғо тимер юл вагоны ҡуйылған.
Парк шулай уҡ Огайо көньяғының телдән хикәйә фестиваленең майҙансыҡтарының береһе.

# Йоктанги
## Географияһы

Йоктанг паркында майҙаны 40 мең кв. км-ға тиң ҙур күл бар. Фестивалдәр ваҡытында кешеләр күлдә каноэла йөҙәләр.
Шулай уҡ паркта йөҙөү бассейны, алты теннис корты, баскетбол һәм волейбол майҙансыҡтары, шулай уҡ әүҙем ял өсөн башҡа урындар бар.
# Уфимский справочный листок

Уфимский справочный листок — урыҫ телендәге гәзит, Өфөлә 1909—1910 йылдарҙа сыға. 1909 йылдан көн һайын; 1910 йылдан — аҙнаһына 3 тапҡыр.
Мөхәррире һәм нәшер итеүсеһе П. И. Бутыльников.

# Уфимский справочный листок
## XX быуатта баҫылып сығыу графигы

OG Д XVI 54/37: 1909, № 1 (3 ноябрь) −10, 12-23, 26-34, 36-46 (31 декабрь), 1910, № 1 (3 ғинуар)

# Уфимский справочный листок
## Йөкмәткеһе

Тауарҙар һәм хеҙмәттәр тураһында мәғлүмәттәр баҫыла.

# Уфимский справочный листок
## Өйрәнеү

В. В. Пугачев «Өфө китапсылығы. Гәзит, журнал, типография һәм китапсылыҡ эше эволюцияһы» (урыҫса «Уфимская книжность. Эволюция газетного, журнального, типографского и книжного дела») тип исемләнгән докторлыҡ диссертацияһында тикшеренеү эшенең төп сығанаҡтары араһында Өфө губернаһы гәзиттәрен һәм журналдарын: «Ырымбур губерна ведомостары» («Оренбургские губернские ведомости»), «Өфө губерна ведомостары» («Уфимские губернские ведомости»), «Уфимский край», «Өфө хәбәрҙәре» («Уфимский вестник»), «Өфө тормошо» («Уфимская жизнь»), «Өфө хәбәрҙәре» («Вестник Уфы»), «Өфө земство гәзите» («Уфимская земская газета»), «Волга аръяғы йылъяҙмасыһы» («Заволжский летописец»), «Бал ҡорто» («Пчела»), «Мозаика», «Лига», «Аҡ төҫтәге баҫма» («Листок белого цвета»), «Ырымбур уҡыу-уҡытыу округы хәбәрҙәре» («Вестник Оренбургского учебного округа»), «Өфө епархия ведомостары» («Уфимские епархиальные ведомости»), «Центросоюз хәбәрҙәре» («Известия Центросоюза»), «Бәләбәй ауыл хужалығы баҫмаһы» («Белебеевский сельскохозяйственный листок»), «Бәләбәй өйәҙ земствоһының белешмә баҫмаһы» («Справочный листок Белебеевского уездного земства»), «Сәсеүсе» («Сеятель»), «Өфө хәбәрҙәр һәм иғландар баҫмаһы» («Уфимский листок объявлений и извещений»), "Өфө белешмәләр баҫмаһы"н ("Уфимский справочный листок"ты) күрһәткән.
# С. Н. Ғимаев исемендәге боҙло комплекс

С. Н. Ғимаев исемендәге боҙло комплекс — Башҡортостандың Туймазы ҡалаһында тәүге яһалма боҙло һәм тамашасылар өсөн трибуналары булған боҙ һарайы. Һыйҙырышлығы — 808 урын, 2013 йылдың 3 сентябрендә асыла. Төп функцияһы — шайбалы хоккей буйынса уйындар, фигуралы шыуыу, шорт-трек һәм башҡа спорт төрҙәре буйынса ярыштар үткәреү. 2017 йылға тиклем Туймазы-Арена исемен йөрөтә.

# С. Н. Ғимаев исемендәге боҙло комплекс
## Тарихы

Комплекс 2013 йылда төҙөлә һәм 3 сентябрҙә рәсми рәүештә асыла. Туймазы-Аренаны асыу тантанаһында Башҡортостан республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов ҡатнаша. Төҙөлөш эштәренең дөйөм хаҡы — 302 миллион һум, был аҡса «АНК „Башнефть“» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән һәм Башҡортостандың социаль маҡсаттар фондынан бирелә. Тантаналы асыш сиктәрендә урындағы «Девон» һәм АНК «Башнефть» ААЙ топ-менеджерҙары йыйылма командалары араһында уйында Республика президентын тәүге символик вбрасывание яһарға һорайҙар.
2017 йылдың 30 май көнөндә Туймазы-Аренаға билдәле хоккейсы, шул йылда вафат булған абруйлы эксперт Сергей Ғимаевтың исеме бирелә. Йыл һайын бында Сергей Ғимаев исемендәге һәүәҫкәрҙәр араһында хоккей турниры үтә. 2017 йылдың ноябрендә был аренала 2004 йылғы үҫмерҙәр араһында региондар араһында Рәсәй финалы үтә.

# С. Н. Ғимаев исемендәге боҙло комплекс
## Характеристикалары

Боҙло комплекстың дөйөм майҙаны — 5528 м². Спорт комплексы эсенә:
* 808 тамашасы өсөн булған трибуналы боҙ майҙансығы
* хоккейсыларҙың көс әҙерлеге өсөн зал
* фигурсыларҙың хореография менән шөғөлләнер өсөн зал
* спорт һәм тренажер залдары
* ашхана
* медпункт һәм башҡа ярҙамсы бүлмәләр инә.
# Заальфельдер-Хёэ

Заальфельдер-Хёэ (нем. Saalfelder Hohe) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3307 кеше йәшәй. Майҙаны — 63,21 км². Диңгеҙ кимәленән 570 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7422 һәм автомобиль коды — SLF.
# Суводь

Суводь — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының һул ярына тамағынан 387 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Суводь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100037570
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103757
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Ҡаялы

Оло Ҡаялы — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гөбөрлө йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Оло Ҡаялы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004065
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200406
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мерецков Кирилл Афанасьевич

Мерецков Кирилл Афанасьевич (26 май (7 июнь) 1897 йыл, Назарьево, Рязань губернаһы — 30 декабрь 1968 йыл, Мәскәү) — СССР-ҙың хәрби эшмәкәре, Советтар Союзы Маршалы (1944), Советтар Союзы Геройы (1940). «Еңеү» ордены кавалеры (1945). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһына кандидат (1939—1956). КПСС-тың Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы (1956—1961).

# Мерецков Кирилл Афанасьевич
## Биографияһы
### Иртә йылдары

Крәҫтиәндәр Анна Ивановна (ҡыҙ фамилияһы — Добрякова) менән Афанасий Павлович Мерецковтар ғаиләһендә тәүге бала булып тыуа. Урыҫ. Ете йәшенән атаһына ер һөрөргә һәм тырматырға ярҙам итә, ә 9 йәшенән барлыҡ ҡыр эштәрендә ҡатнаша. 4 класлы башланғыс земство мәктәбен тамамлай. 12 йәшендә Мәскәүгә үҙ аллы эшләү өсөн ебәрелә. Мәскәү заводтарында слесарь булып эшләй. Беренсе эш урынында уҡйәшерен революцион эшмәкәрлек алып барған эшселәр менән таныша.
Миусс майҙанында «Император Александр II батшалығына 25 йыл тулыу иҫтәлегенә асылған сәнәғәт училищеһы» ҡарамағындағы оҫтаханаларҙа эшләгәндә «Өлкән эшселәр өсөн Миусс киске һәм йәкшәмбе кластарына» йөрөй. Шул уҡ ваҡытта ағаһы тетарҙа гардеробсы булып эшләй һәм һирәк булһа ла уны үҙе менән спектаклдәргә ала, Мерецков шулай тетарға өйрәнеп китә.
1915 йылда эшселәр сходкаһында ҡатнаша. Турубинерҙың хәрби заказдар үтәлгән граммофон фабрикаһына эшкә күсеп, 18 йәшлек Кирилл Беренсе донъя һуғышы ваҡытында армиянан азат ителә.
# Киик

Киик — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иня йылғаһының уң ярына тамағынан 216 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Киик
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200006209
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200620
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# 1798 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1798 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1798 MDCCXCVIII |
| Юлиан стилендә | 1797—1798 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2550—2551 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7306—7307 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5558—5559 ה'תקנ"ח — ה'תקנ"ט |
| Мосолман календары | 1212—1213 |
| Боронғо әрмән календары | 1247 ԹՎ ՌՄԽԷ |
| Ҡытай календары | 4494—4495 丁巳—戊午 красная змея — жёлтый конь |
| Эфиопа календары | 1790—1791 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1854—1855 |
| - Шака самват | 1720—1721 |
| - Кали-юга | 4899—4900 |
| Иран календары | 1176—1177 |
1798 йыл — дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Ceres

Ceres (Церера) — Бостон ҡалаһында урынлашҡан коммерциялы булмаған хоҡуҡ һаҡлау ойошмаһы. 1989 йылда Джоан Бавария был ойошмаға нигеҙ һала. Ойошманың төп маҡсаты — сәскә атҡан һәм экологик яҡтан тотороҡло донъя экономикаһын булдырыр өсөн инвесторҙарҙың һәм эшсе берләшмәләрҙең мобилизацияһы. «Ceres» ойошмаһының эшселәре эш мөнәсәбәттәренең экологик практикаһын ҡабул итеүҙәрен тиҙәйтеү өсөн тарҡау һәм ҡыҙыҡһынған яҡтарҙы (тирә-яҡты һаҡлау өлкәһендәге инвесторҙар, компаниялар һәм йәмәғәт төркөмдәре) берләштереү, яңынан эшкәртелә торған энергия сфераһында программаларҙы алға этәрә, климаттың үҙгәреүе һәм глобаль йылытыу тураһында отчёттар эшләй.
Шулай уҡ «Ceres» углерод сығарып ташлауҙы кәметер һәм экологик таҙа энергетиканы ҙурайтыр өсөн компанияларға, сәнәғәт тармаҡтарына һәм регуляторҙарға баҫым яһай. 1997 йылда Ceres компанияһы эшләгән «Global Reporting Initiative» (GRI) программаһы компанияларға социаль һәм экологик йоғонто яһауҙа халыҡ-ара корпоратив стандарт була. Бизнестың климаттың үҙгәреүенә йоғонто яһай тигән мәғлүмәттең таралыуы арҡаһында Ceres климатик ҡыйыулыҡтар компанияның билдәһенең айырып алғыһыҙ өлөшө булырға тейеш икәнәне өлгәшә.
2006 йылда Ceres социаль эшҡыуарлыҡ өсөн Сколл фондынан премия ала. 2007 йылда «Directorship» журналы «Ceres» ойошмаһын корпоратив етәкләүҙә 100 иң йоғонто яһай торған уйынсылар исменә керетә. 2008 йылда «Fast Company» журналынан «Social Capitalist Awards» наградаһын ала. -->

# Ceres
## Тарихы

1989 йылда был ойошма барлыҡҡа килә, шул саҡ «Trillium Asset Management» финанс компанияһының президенты Джоан Бавария корпоратив эколог ысулдарын үҙгәртеү маҡсаты менән алда барған тирә-яҡтың һаҡсылары менән килешеү төҙөйҙәр. Ул ойшманы Coalition for Environmentally Responsible Economies йәки Ceres (Церера исемле уңыш һәм уңдырышлыҡ әлиһәһенә бағышлай). Эксон Валдез танкерындағы нефть түгелеү катострофаһынан һуң Ceres «Вальдез принциптарын» эшләп сығара (аҙаҡтан ул "Ceres принциптары"на үҙгәртелә) — корпоратив экологик тәртиптең 10 пунктынан торған кодекс.
1993 йылда, оҙаҡ һөйләшеүҙәрҙән һуң, «Sunoco» америка нефть корпорацияһы — «Fortune 500» исемлегенән булған «Ceres принциптары» буйынса эшләгән тәүге компнаия була. Шунан һуң унлап корпорациялар «Ceres принциптарын» ҡабул итәләр, улар араһында «Fortune 500» исемлегендә булған ундан артыҡ компания бар, улар Ceres кодексына эквивалент булған үҙ экологик принциптарын эшләп сығаралар.
2003 йылда Ceres дөйөм активтары 10,7 триллион долларға тиң булған йөҙҙән артыҡ инвесторҙарҙы берләштергән «Investor Network on Climate Risk» ойошманы ойоштора. Был селтәр контролһеҙ булған климаттың үҙгәреүен туҡтатыр өсөн һәм парник газдарының сығарып ташлауҙарын әҙәйтер өсөн үҙ йоғонто яһай торған рычагы менән ҡуллана. В 2008 году Ceres создала коалицию компаний Business for Innovative Climate and Energy Policy.

# Ceres
## Ceres принциптары

* Биосфераны һаҡлау
* Тәбиғи байлыҡтарҙы ҡәҙерләп тотоноу
* Ҡалдыҡтар һанын ҡыҫҡартыу утилләштерү
* Энергияны һаҡлау
* Ҡурҡыныс хәүефтәрҙе әҙәйтеү
* Хәүефһеҙ булған продукттар һәм уңайлыҡтар
* Тирә-яҡты тергеҙеү
* Йәмәғәтте мәғлүмәт менән тәьмин итеү
* Етәкләү йөкләмәләре
* Аудиттар и отчеттар
# Налимовка (Минолга ҡушылдығы)

Налимовка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Минолга йылғаһының уң ярына тамағынан 206 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Налимовка (Минолга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034602
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203460
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мөржиғиҙәр

Мөржиғиҙәр, әл-мөржиғәт (ғәр. مرجئة‎ — кисектереүсе, көттөрөүсе; рус. Мурджииты) — фани донъяла кешенең хәле тураһында фекерҙе Ҡиәмәт көнөнә тиклем «кисектереп торола» тип һанаған ислам ағымдарының дөйөм атамаһы.

# Мөржиғиҙәр
## Тасуирламаһы

Мөржиғиҙәр, кешенең гонаһ ҡылыуы уның иманына бер нисек тә ҡағылмай, һәм уға зыян килтермәй, тигән фекерҙе яҡлаған.
Шул рәүешле мөржиғиҙәр ауыр гонаһтар ҡылыу кешене исламдан сығара тип раҫлаған хәрижиҙәргә ҡаршы ҡуйыла. Мөржиғиҙәрҙең фекере сөнни тәғлимәткә ҡаршы килә, сөнниҙәргә ярашлы, диндарҙарҙың ғәмәлдәре уларҙың ниәттәренән килә улар тығыҙ бәйләнештә тора һәм шәриғәткә ярашлы башҡарылырға тейеш.

# Мөржиғиҙәр
## Тарихы

Мөржиғилек идеяһын беренсе булып Али ибн Әбү Талиптың ейәне — Хәсән ибн Мөхәммәт ибн Али формалаштыра, ул 690-сы йылдарҙа Әл-Күфәнең һәм Хәлифәлектең башҡа ҡалаларының алисылары яҡлыларға хат менән мөрәжәғәт итә. Хәсән ибн Мөхәммәт Ғүмәр ибн әл-Хәттаб хәлифәне үлтереүселәрҙең ғәмәлдәрен хөкөм итеүҙән баш тарта һәм алисыларҙы Өмәүиҙәр менән компромисс юлына баҫырға саҡыра.
Ул шулай уҡ, Шәһәҙәт әйткән һәр кешене мосолман тип иҫәпләргә кәрәк, тигән фекерен белдерә.
Мөржиғилек тиҙ арала — Ираҡта, унан Хәлифәлектең көнсығыш провинцияларында тарала. «Кисектереп торолоу» идеяһы Өмәүиҙәр идара иткән дәүерҙә актуаль була, ә уларҙың төшөрөлөүе менән ул догматика өлкәһенә күсерелә һәм «иман» төшөнсәһен билдәләүгә бәйле була.
# Сагас-Кыке

Сагас-Кыке — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сыпаль-Кы йылғаһының уң ярына тамағынан 149 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Сагас-Кыке
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300068360
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306836
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Мугут-Той-Игый

Мугут-Той-Игый — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Коим-Игый йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Мугут-Той-Игый
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048861
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204886
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Лобанов йорто (Таганрог)

Лобанов йорто, шулай уҡ Шучкин йорто — Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһындағы Грек урамы , 32-се һанлы йорт, урындағы әһәмиәттәге архитектура һәйкәле.

# Лобанов йорто (Таганрог)
## Тарих

Мещан Матвей Яковлевич Лобанов 1897 йылда Грек урамында 32-се һанлы бер ҡатлы йорт төҙөй. 1906 йыл мәғлүмәттәре буйынса был йорт уның милкендә тора. Ҡайһы бер мәғлүмәттәргә ҡарағанда 1910 йылда, башҡалары буйынса — 1915 йылда йорт Наталья Дмитриевна Щучкина милкенә күсә. Уның ире — табип һәм статский кәңәшсеһе Иван Павлович Щучкин XX быуат башынан алып ҡалала хәрби табип була. Ғаиләлә өс бала тәрбиәләнә. Берҙән-бер улдары — Павел — хорунжий чинында булған, ул утыҙ йәшендә Көнсығыш Пруссияла һәләк була. Уның атаһы Иван Павлович 1915 йылдың февраль башында һуғыш яланына барып, улының үле кәүҙәһен Таганрогҡа алып ҡайта. 1921 йылда йортта 10-сы приют булған. 1992 йылда өйгә архитектура һәйкәле статусы бирелә, ул закон менән һаҡлана.

# Лобанов йорто (Таганрог)
## Һүрәтләү

Йорт алдын шартлы рәүештә өс өлөшкә бүлергә мөмкин. Бинаның ҡабырға өлөштәрендә фигуралы фронтондар. Йорттоң һул яғында бәләкәй ишекле тимерҙән сүкеп эшләнгән ҙур ҡапҡа. Йорт ихатаһында балконлы ҙур булмаған манара. Ишек күтәрмәһе йорттоң урта өлөшөндә. Фасадында бер нисә түңәрәкләндерелгән тәҙрә. Ҡоролманы ярым колонналар биҙәп тора.
# Таур-Игль

Таур-Игль — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кол-Кочен-Ягун йылғаһының уң ярына тамағынан 80 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Таур-Игль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048557
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204855
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Зәбир (исем)

Зәбир — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла

# Зәбир (исем)
## Этимология

Зәбир исеме башҡорт теленә фарсы теленән килеп ингән, көслө, ныҡ, аҡыллы мәғәнәһен аңлата

# Зәбир (исем)
## Билдәле кешеләр

Әхибйәнов Зәбир Шакир улы (9 май 1952 йыл — 13 декабрь 2017 йыл) — запастағы хәрби хеҙмәткәр, майор. 2003—2017 йылдарҙа ДОСААФ-тың Белорет өлгөлө автомобиль мәктәбе начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (2012).
Юнысов Зәбир Кәбир улы (рус. Юнусов Забир Кабирович) — 1 декабрь 1937 йыл — 28 август 2020 йыл) — хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте — татар
Ғүмәров Хәлил Зәбир улы (1949), педагог. 1966—2005 йылдарҙа Баймаҡтағы 105-се һөнәрселек училищеһы уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1998).

# Зәбир (исем)
## Фамилияла

Зәбиров Хамат Баймөхәмәт улы (1917 йыл — 23 февраль 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия өлкән лейтенанты.
Зәбиров Баҡый Зариф улы (1910 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия өлкән сержанты.
Толҡын Кали ҡыҙы Зәбирова — 1970 йылда тыуған. Ҡаҙағстандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ҡаҙағстан эстрада һәм опера йырсыһы.
Зәбирова Анастасия Алексеевна (20 ғинуар 1983 йыл) — актриса, 2007 йылда Санкт-Петербург театр сәнғәте академияһын тамамлаған (Л. А. Додин курсы). 2007—2012 йылдарҙа — Кесе драма театры (Санкт-Петербург) актрисаһы.
Забиров Георгий (1974 йыл) — совет һәм үзбәк футболсыһы.
Зәбиров Рашит Джамали улы (1918 йыл —1980 йыл) — совет географы, Тянь-Шань физика-географик станцияһы директоры
Зәбиров Рөстәм Заир улы (1966 йыл) — совет һәм үзбәк футболсыһы.
Зәбиров Хәйәйр Давыд улы — совет хужалыҡ, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре.
Зәбиров Наил Ғәлиевич — 1953 йылдың 5 сентябрендә Ҡазанда тыуған. Ҡазан дәүләт университетының аспирантураһын тамамлаған. 1995 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. Профессор (2004).

# Зәбир (исем)
## Ауылдар

Зәбир ауылы — Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районында
# Һалле ҡалаһындағы Изге Мария сиркәүе

Изге Мария сиркәүе (нем. Marienkirche) — Һалле (Саксония-Анһальт ере) ҡалаһындағы протестант сиркәүе. Баҙар майҙанында урынлашҡан һәм Маркткирха (нем. Marktkirche Unser Lieben Frauen) булараҡ билдәле. Сиркәү ҡаланың урта быуаттар сиркәүҙәре араһында иң яңылары рәтендә — үҙәк Германияла һуңғы готика стилендәге архитектура ҡомартҡылары араһында иң мөһиме булып тора; 1529 һәм 1554 йылдар араһында төҙөлгән.
# Тукан (йондоҙлоҡ)

Тукан (йондоҙлоҡ) (лат. Tucana) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — α Tuc , яҡтылығы 2,87 була. Майҙаны буйынса урыны — 48.
# Профессиональ һүҙҙәр

Профессиональ һүҙҙәр - билдәле бер һөнәр кешеләре тарафынан ҡулланылған һүҙҙәр һәм һүҙбәйләнештәр. Мәҫәлән:табип, диагноз, наркоз, укол, поликлиника, рецепт һүҙҙәре медицинаға; катет, биссектриса, алгебра, геометрия, тамыр, радикал- математикаға ҡарай.
# Рәсәй Федерацияһының Төньяк Кавказ эштәре буйынса министрлығы

Рәсәй Федерацияһының Төньяк Кавказ эштәре буйынса министрлығы — Рәсәй Хөкүмәтенең, башҡарма федераль власының Төньяк Кавказ төбәктәре инфрастураһы, иҡтисады, социаль үсеше буйынса дәүләт органы.
2014 йылды 12 майында 321-се һанлы «О Министерстве Российской Федерации по делам Северного Кавказа» Рәсәй Президенты Указы буйынса төҙөлдө.

# Рәсәй Федерацияһының Төньяк Кавказ эштәре буйынса министрлығы
## Министр

* Лев Владимирович Кузнецов