# Зауряд-прапорщик

Зауряд-прапорщик — Батша армияһындағы 1891 йылдан алып 1912 йылға тиклем унтер-офицерҙар өсөн юғары хәрби званиеһы.

# Зауряд-прапорщик
## Тарихы

Зауряд-прапорщик званиеһы 1891 йылдың майында «Зауряд-прапорщиктар һәм зауряд-хәрби чиновниктар тураһында Положение»ға ярашлы булдырыла . Зауряд-прапорщиктар мобилизацияланған хәрби частарҙа кесе офицерҙар етешмәгән осраҡтарҙа субалтерн-офицер вазифаһына ваҡытлыса алмаштырыу өсөн тәғәйенләнә. Зауряд-прапорщик званиеһына юғары йәки урта белемгә эйә булған унтер-офицерҙарҙы, шулай уҡ фельдфебелдәрҙе (вахмистрҙарҙы) һәм күрһәтелгән белем цензына эйә булмаған, башлыса сроктан тыш хәрби хеҙмәт итеүсе өлкән унтер-офицерҙары тәғәенләргә рөхсәт ителә. Зауряд-прапощик званиеһына күсереү офицер вазифаһында раҫлау менән бер үк ваҡытта үткәрелә.
Зауряд-прапорщиктар бары тик пехота частарында һәм һуғыш шарттарында ҡайһы бер административ вазифаларында ҡарала (интендант транспортында, ылауҙарҙа, госпиталдәрҙә һәм башҡалар). 1894 йылда зауряд-прапорщик званиеһы казак ғәскәрҙәренә индерелә. Рус-япон һуғышы осоронда, 1905 йылда, ваҡытлыса положение буйынса флот зауряд-прапорщигы званиеһы индерелә, шулай уҡ артиллерияла. Шул уҡ йылда зауряд-прапорщик званиеһы Амур аръяғы округы сик буйы һағы айырым корусының йәйәүле частарында раҫлана.
Хоҡуҡи хәле буйынса зауряд-прапорщиктар кесе офицерҙарға (прапорщиктарға) тиңләштерелә. Зауряд-прапорщик званиеһынан мәхрүм итеү бары тик суд буйынса йәки тәртип буйынса йәки административ тәртиптә корпус командирының ҡарарына ярашлы мөмкин.
Зауряд-прапорщиктарға прапорщиктарға тейешле офицер формаһы бирелә, әммә эполетһыҙ. Шул уҡ ваҡытта обер-офицерҙар өлгөһөндәге бер йондоҙло погондарҙа галундан йәки таҫманан тейешле билдә ҡуйыла. 1904 йылда зауряд- прапорщик тарға погондарында хеҙмәт иткән частың шифровкаһы булыуы талап ителә.
Армиянан демобилизацияланған осраҡтарҙа бөтә зауряд-прапорщиктарға, шул иҫәптән мотлаҡ хеҙмәт сроктары тултырамағандарға ла — запасҡа сығыубер йондоҙло, йәки тейешле белем цензына эйә булғандарға һәм 28 йәштән өлкән булмағандарға — офицерға тәғәйенләүгә хоҡуҡтар алыу өсөн — юнкер училищеларына инеү, йәки кәрәкле белем гә эйә булмағандарға — ғәскәрҙәрҙә фельдфебель вазифаларын ҡабул итеү мөмкинлеге бирелә. Һуңғы осраҡта улар сроктан тыш хеҙмәт иткән фельдфебелдәргә бирелгән өҫтөнлөктәргә хоҡуҡтар алалар, шулай уҡ ҡайһы бер үҙгәрештәр менән формаһына. Шул уҡ ваҡытта әлеге бойороҡҡа тиклем званиены алыусыларға һәм хеҙмәттә фельдфебель вазифаһына күсеү шарты менән ҡалыусыларға юғары әмер буйынса бөтә хеҙмәт срогында офицер өлгөһөндәге погондарҙы йөрөтөү һаҡлана.
1912 йылда зауряд-прапорщик званиеһын биреү бөтөрөлә. Шул ваҡытта булған бөтә зауряд-прапорщиктарға (хеҙмәт иткән һәм запасҡа сыҡҡандар) барыһына ла элек бирелгән хоҡуҡтар һәм өҫтөнлөктәр һаҡлана. Ошо ваҡыттан алып вакант субалтерн-офицер вазифалары подпрапорщиктар менән алыштырыу планлаштырыла. Беренсе донъя һуғышы башланыу менән запаста торған зауряд-прапорщиктар мобилизациялана һәм шулай уҡ элекке тәртип буйынса офицер бурыстарын үтәүгә йәлеп ителәләр.
Зауряд-прапорщик билдәләре айырмаһы :
| Тасуирлама | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар | 1904—1917 йылдарҙағы погондар |
| Айырма билдәләре | | | | | | |
| Хәрби званиеһы | Фельдфебелдәрҙән күсерелгән зауряд-прапорщик (1904—1912) | Вахмистрҙарҙан күсерелгән зауряд-прапорщик (1908—1912) | Өлкән унтер-офицерҙарҙан күсерелгән зауряд-прапорщик (1904—1912) | Хеҙмәттә ҡалған зауряд-прапорщик (йәки запастан алынған) фельдфебель вазифаһында (1907 йыл өлгө; Рус-япон һуғышында званиены алғандарҙан тыш) | Хеҙмәттә ҡалған зауряд-прапорщик (йәки запастан алынған) фельдфебель вазифаһында (1907/1911 йылғы өлгө; Рус-япон һуғышында званиены алғандарҙан тыш) | Хеҙмәттә ҡалған зауряд-прапорщик (йәки запастан алынған) вахмистр вазифаһында (1907/1911 йылғы өлгө; Рус-япон һуғышында званиены алғандарҙан тыш) |