yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Һикәлде

Һикәлде (рус. Сикильда) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Демид йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Һикәлде
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020797
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102079
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тараскин Исток

Тараскин Исток — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лымжа йылғаһының уң ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Тараскин Исток
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200035784
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203578
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тамбов дәүләт техник университеты

Тамбов дәүләт техник университеты (ТДТУ) — Тамбов ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто.

# Тамбов дәүләт техник университеты
## Тарихы

Университетҡа 1958 йылда, төбәктең юғары инженер белемле квалификациялы белгестәргә ихтыяжы менән бәйле, Мәскәү химик машиналар төҙөү институтының (МИХМ) Тамбов филиалы булараҡ нигеҙ һалына. 1965 йылдан — Тамбов химик машиналар төҙөү институты (ТИХМ), 1993 йылдан — Тамбов дәүләт техник университеты (ТГТУ).
1958—1965 йылдарҙа Ф. С. Полянский МИХМ-дың Тамбов филиалы директоры була. 1959 йылда фәнни кадрҙар әҙерләү өсөн МИХМ-дың аспирантураһына маҡсатлы ҡабул итеү иғлан ителә, 1962 йылда институт үҙенең бик күп фәнни кадрҙары менән тулылана. 1962 йылда дөйөм техник факультет деканы вазифаһы индерелә. 1962—1964 йылдарҙа Головин В.В МИХМ-дың Тамбов филиалының беренсе деканы була, 1964 йылда В. В. Власов декан була. Мәскәү химик машиналар төҙөү институтының Тамбов филиалын Тамбов химик машиналар эшләү институты итеп үҙгәртеп ҡорғандан һуң, В. В. Власов 1965 йылда институттың тәүге ректоры була һәм 1976 йылға тиклем уны етәкләй. В. В. Власов — техник фәндәр докторы, профессор. 1976—1985 йылдарҙа техник фәндәр докторы Г. А. Минаев ТИХМ ректоры була. 1985—2012 йылдарҙа ректор булып техник фәндәр докторы, профессор, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең мәғариф өлкәһендәге премияһы лауреаты, ТИХМ-ды тамамлаусы, профессор В. В. Власовтың уҡыусыһы Мищенко Сергей Владимирович эшләй. 2012 йылда юғары уҡыу йортон уңышһыҙ тарҡатырға маташыу һөҙөмтәһендә, ректор вазифаһын башҡарыусы итеп техник фәндәр докторы, профессор Станислав Иванович Дворецкий тәғәйенләнә. 2014 йылдың 10 июлендә техник фәндәр докторы, профессор Михаил Николаевич Краснянский университет ректоры вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнә. Рәсәй фән һәм мәғариф министрлығының 12-07-03/91 номерлы бойороғо менән 2015 йылдың 13 июлендә университет ректоры итеп раҫлана (16.07.2015 — 15.07.2020 осорға). Тамбов өлкәһенең элекке губернаторы О. И. Бетин, Ленинград өлкәһе Гатчина ҡалаһының хәҙерге мэры Калугин А. М Тамбов химик машиналар төҙөү институтын тамамлаусылар.

# Тамбов дәүләт техник университеты
## Структураһы
### Институттары

* Информацион технологиялар һәм автоматика институты;
* Архитектура, төҙөлөш һәм транспорт институты;;
* Тормош сифаты һәм иҡтисад институты;
* Энергетика, радиоэлектроника һәм приборҙар эшләү институты;
* Технология институты;
* Юридик институт;
* Ситтән тороп уҡыу институты;
* Өҫтәмә профессиональ белем биреү институты;
* ТДТУ-ның күп профилле колледжы ;
* Политехник лицей-интернаты;
* ТДТУ-ның техник колледжы ТГТУ;

# Тамбов дәүләт техник университеты
## Структураһы
### Факультеттары

* «Гуманитар һәм тәбиғи фәндәр» факультеты;
* «Халыҡ-ара белем биреү» факультеты;

# Тамбов дәүләт техник университеты
## Рейтингы

RAEX (РАЭКС-Аналитика) Рейтинг агентлығы фаразы буйынса, Рәсәйҙең 100 иң яҡшы юғары уҡыу йорто исемлегендә Тамбов дәүләт техник университеты 2017 йылда 86-сы, 2018-се йылда 77-се урынды биләй.
# Шәкерт

Шәкерт (рус. Шакирд) — мәҙрәсәлә йә башҡа ислам уҡыу йортонда уҡыусы, студент.

# Шәкерт
## Тарихы

Революцияға тиклем 1917 йыл урта Волга буйында мәҙрәсәләрҙең Йәдитселек һәмҠәҙимселек ысулы менән уҡытҡанике төрө лә булған, улар Рәсәй империяһы төрки-мосолман халыҡтарында киң танылыу яулаған. Шуларҙың береһе ҠазандаҒәлимйән Ғәлиев-Баруди нигеҙ һалған «Мөхәммәҙиә» мәҙрәсәһе. Шулай уҡ Ҡазандағы «Ҡасимиә» «Ғәлиә» һәм «Ғосмания» — Өфөлә, «Хөсәйениә» Ырымбурҙа, «Рәсүлиә» Троицкиҙа һ.б. мәҙрәсәләрее лә ҙур билдәлелек яулай. Ҡайһы бер мәҙрәсәләрҙә урыҫ мәктәбенең бөтә уҡыу дисциплиналарын тиерлек уҡытҡандар..
# Аҡбуҙат (журнал)

Аҡбуҙат — мәктәпкәсә йәштәге һәм кесе мәктәп йәшендәге балалар өсөн башҡорт телендәге айлыҡ журнал, 1989 йылдың майынан «Ағиҙел» журналына ҡушымта булараҡ «Бәпембә» исеме менән сыға. 1991 йылдан үҙаллы баҫма булып донъя күреп килә. Ойоштороусылары — Башҡортостан Республикаһы Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы.
Тәүге баш мөхәррире — Башҡортостандың халыҡ шағиры (2014) Факиһа Туғыҙбаева. 2010 йылдан журналдың баш мөхәррире — Тамара Искәндәриә, 2020 йылдың июненән — Лариса Абдуллина.
Баҫма редакцияһының адресы: 450079, Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, Матбуғат йорто, 1-се ҡат.
Журналда балалар өсөн ҡыҫҡа шиғырҙар, хикәйәләр, әкиәттәр, пьесалар, тарихи-этнографик характерҙағы материалдар, башватҡыстар, ҡул эштәре өсөн ҡулланмалар, йырҙар, уйындар, шулай уҡ һәр һанда кескәйҙәрҙең ижад өлгөләре баҫыла.
Баҫма ун йыл дауамында Рәсәй Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы тарафынан иғлан ителгән социаль әһәмиәтле проекттарҙы уңышлы тормошҡа ашыра.
Журнал йыл да республика балалары араһында Фәүзиә Рәхимғолова исемендәге шиғри конкурс иғлан итә. Йәш шағирҙар ҡатнашлығында I—II «Бәпембә» балалар шиғриәте фестивалдәре Ишембай һәм Өфө ҡалаларында үтә.

# Аҡбуҙат (журнал)
## Ҡаҙаныштары

* Юғары сифаты өсөн журнал Рәсәй матбуғатының алтын фондына индерелгән.
* 2012 йылда балалар өсөн журналдар араһындағы «Маленький принц» Бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе була.
* 2016 йылда Башҡортостан китапханалары араһында үткән «Йыл китабы» конкурсында еңеүсе исемен ала һәм «Иң уҡымлы балалар журналы» тип табыла.
* 2018 йылда журнал илдең 19 төбәгенән 69 гәзит һәм журнал ҡатнашҡан «Рәсәйҙең биш яҡшы этник баҫмаһы» федераль конкурсында еңеүсе булды.
* 2021 йылдың мартында Рәсәйҙең Милли киң мәғлүмәт саралары ассоциацияһы тарафынан журнал сыға башлауының 30 йыллығы уңайынан Пегас йондоҙлоғондағы бер йондоҙға «Аҡбуҙат» исеме бирелде.

# Аҡбуҙат (журнал)
## Журналдың гимн-йыры

Тамара Искәндәриә һүҙҙәре,
Гөлдәр Ишҡыуатова көйө.
* Хыялдарҙы бойомға ул
Ашыра,
Балаларҙың янына гел
Ашыға.
Аҡбуҙ иле — һандуғаслы,
Торналы,
Ҡурай моңло, ҡумыҙ сыңлы,
Һомайлы.
Ҡушымта:
Һай, тылсымлы, тоғро атым
Аҡбуҙат!
Саҡма тояҡ, йондоҙло ял -
Аҡбуҙат!
Моң ҡанатлы, нур ҡанатлы
Аҡбуҙат,
Ялҡын тынлы, йондоҙ яллы
Аҡбуҙат!
2. Һинең менән осам, гүйә,
Күктәргә,
Киң ҡанатың бейектәргә
Күтәрә!
Ҡуш йөрәкле "Аҡбуҙат"ым -
Зирәк һин!
Бик кескәй булһаң да, илгә
Терәк һин!
# Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы

Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы (1914 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының ветеринар хеҙмәткәре, гвардия старшинаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1945).

# Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы
## Биографияһы

Ниғмәт Гәрәй улы Хисмәтуллин 1914 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районының Мерәҫ ауыл Советына ҡараған Яппар-Йәнбәк ауылында тыуған.
Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Ҡыҙыл Армия сафына алына. Хеҙмәткә Дәүләкән районының хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7-се кавалерия корпусы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия-миномент полкында кесе ветфельдшер вазифаһында хеҙмәт итә.

# Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы
## Батырлығы

1945 йылдың 14-15 ғинуар арауығында Висла йылғаһынан алып Одер йылғаһына тиклем барған һуғыштарҙа ҡыҙыл армеецтар менән бергә дошмандың 18 һалдатын һәм офицерын, хужалыҡ йөктәрен юҡ итәләр, алты немец һалдатын әсирлеккә төшөрәләр. Томашув ҡалаһы өсөн барған һуғышта дошман уты аҫтында һуғыш яланында позицияға боеприпастар тейәлгән йөктө өҙлөкһөҙ килтереп тора.Һуғыш ваҡытында батарея старшинаһы вазифаһын башҡара, марш периодында личный составты аҙыҡ-түлек һәм аттарҙы фураж менән өҙлөкһөҙ тәьмин итеп тора. Ошо батырлығы өсөн 1945 йылдың 16 апрелендә Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә.

# Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
# Юрьевка (Ветлуга ҡушылдығы)

Юрьевка — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының һул ярына тамағынан 393 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Юрьевка (Ветлуга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000042407
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004240
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Этбай (Силәбе өлкәһе)

Этбай (рус. Этбаево, Итбаево) — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында юҡҡа сыҡҡан ауыл.

# Этбай (Силәбе өлкәһе)
## Географияһы

Үҙъйылға йылғаһының һул яҡ яры буйында урынлашҡан булған.

# Этбай (Силәбе өлкәһе)
## Тарихы

Этбай — ҡатай башҡорттарының ауылы. Бала ҡатай ырыуы башҡорттары тарафынан нигеҙләнгән.
Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 2-се башҡорт кантонының 2-се йортона керә. 1811 йылғы ревизияла 82 йәшлек Этбай Әсәнов (Асаинов) тураһында мәғлүмәт бар.
1834 йылда ауылда 82 кеше, ә 1859 йылда 63 кеше (27 ир-егет һәм 36 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпкә алынған.
1904 йылда Иҫке Әсән йәмғиәте составына Иҫке Әсән, Һары, Булат, Этбай, Шәрипҡол, Сөләймән, Оло Тәгеш, Кесе Тәгеш, Яңы Әсән, Назар ауылдары инә.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан һуң Башҡортостан АССР-ының) Арғаяш кантоны составына керә. 1930 йылдан — Башҡортостан АССР-ы Арғаяш районы, 1934 йылда Урал өлкәһе Арғаяш милли округы составына бирелә, шул уҡ йылдың көҙөнән — Силәбе өлкәһе Арғаяш районы составында.
1925 йылғы мәғлүмәттәр буйынса ауыл Башҡорт АССР-ының Арғаяш кантоны Арғаяш улусы составында була һәм 26 хужалыҡтан торған.

# Этбай (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

1904 йылда 104 башҡорт иҫәпкә алына.
1920 йылда ауылда 27 йортта 121 кеше (58 ир-егет һәм 63 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән, төп халҡы — башҡорттар.

# Этбай (Силәбе өлкәһе)
## Билдәле шәхестәре

* Бикбулатов Наил Вәли улы (1931—1996) — башҡорт ғалимы, этнограф, тарих фәндәре кандидаты (1965).
* Вәлиев Дамир Жәүәт улы (1940—2002) — башҡорт ғалим-философы, юғары мәктәп уҡытыусыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1991), философия фәндәре докторы (1984), профессор (1987). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1990).
# Булатов Рөстәм Баян улы

Булатов Рөстәм Баян улы, «Тэм» (26 июль 1980 йыл) — йырсы, 1997 йылдан «Lumen», 2014 йылдан — "23" төркөмө вокалсыһы һәм йыр текстары авторы.

# Булатов Рөстәм Баян улы
## Биографияһы

Рөстәм Баян улы Булатов 1980 йылдың 26 июлендә Башҡорт АССР-ының баш ҡалаһы Өфөлә тыуған.
Тамамланмаған юғары белемле. Өйләнгән, ике ул үҫтерә. Уҡыуын 5-се курста диплом яҡлар алдынан ташлай. Һуңынан бер интервьюһында юрист һөнәре әхлаки һәм рухи планда бик таҙа булмауы тураһында белдерә.
Вокалист һәм йырҙар авторы булараҡ, тыңлаусылар уны төркөм лидеры тип таныһа ла, ул үҙен лидер тип һанамай. «Тэм» псевдонимы - уның русса исеменең аҙаҡы өлөшө. Рөстәм Булатов биографияһы «Lumen» төркөмө биографияһынан айырылғыһыҙ. Даны танылғанлығына ҡарамай, ул Өфөлә йәшәй.
Рөстәм Булатов лирикаһында социаль мәсьәләләр, кешенең эске тойғолары, үҙ мәнфәғәтен генә күҙәтеүсе тар ҡарашлы кешеләргә ҡаршы ҡараш ята: Ижадында кеше һәм дәүләт мөнәсәбәте, властағы кешеләрҙең яуаплылығына бәйле мәсьәләләр ҙүр урын алған.
# Ҡаҙаҡҡол (Ҡурған өлкәһе)

Ҡаҙаҡҡол (Латыҡай; рус. Казаккулово) — Рәсәй Федерацияһы Ҡурған өлкәһе Әлмән районы ауылы. Тәңрекүл ауыл советы составына керә.

# Ҡаҙаҡҡол (Ҡурған өлкәһе)
## Тарих

Революциянан һуң Башҡорт АССР-ының Ялан кантоны составына керә. 1923 йылда Урал өлкәһе Силәбе округының яңы ойошторолған Ҡатай районы составына бирелә. 1930 йылда Ҡатай районы бөтөрөлгәс, ауыл Ялан-Ҡатай районына керә. 1934 йылда Ялан-Ҡатай районы Силәбе өлкәһе составына инә. 1940 йылда ауыл яңы ойошторолған Әлмән районына керә, 1943 йылда был район Ҡурған өлкәһе составына инә.

# Ҡаҙаҡҡол (Ҡурған өлкәһе)
## Халҡы

2002 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (95%) йәшәй.
# Һарытау

Һарытау (рус. Саратов) — Рәсәйҙең Волга буйындағы ҡала. Һарытау өлкәһенең административ үҙәге.

# Һарытау
## Аэропорты

Ҡаланың төп аэропорты «Рәсәй аэропорттары» холдингына инә («Ренова» составында). Яңы аэропорт төҙөлә.

# Һарытау
## Билдәле шәхестәре

* Мидзяева Галина Ивановна (8.10.1941), театр актёры, педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1966 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1965 йылдан Башҡортостан Республикаһы Рус дәүләт академия драма театрында эшләй. Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (1995).
* Рабухин Павел Семенович (7.03.1943), төҙөүсе, 1979—2014 йылдарҙа «Уралмостострой» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең 30-сы күпер отряды етәксеһе. Рәсәйҙең почётлы юл төҙөүсеһе, РСФСР-ҙың һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе. Башҡортостандың 12-се саҡырылыш Юғары Советы һәм Башҡортостан Республикаһының 2-се һәм 3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Халыҡтар Дуҫлығы, «Почёт» һәм Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы ордендары кавалеры.
* Архангельская Вера Константиновна (15 июль 1923, Хоненёвка ауылы, Һарытау губернаһы — 26 март 2006, Һарытау) — Рәсәй әҙәбиәт белгесе, халыҡ ижадын һәм тыуған яҡты өйрәнеүсе, филология фәндәре кандидаты (1952), доцент (1958), с 1995 йылдан— Н. Г. Чернышевский исемендәге Һарытау дәүләт университеты профессоры
# Вычера

Вычера — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға БЕЛ/ОНЕГА/59/26/85 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 97 км.

# Вычера
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000003667
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000366
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Усть-Реченская

Усть-Реченская — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кеть йылғаһының һул ярына тамағынан 228 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Усть-Реченская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027436
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202743
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ямаҙы ауыл Советы (Яңауыл районы)

Ямаҙы ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Яңауыл районындағы муниципаль берәмек. Ямаҙы ауыл Советы төньяҡта Мәсәғүт ауыл Советы, өлөшләтә Иҫке Вәрәш ауыл Советы, көнбайышта Асауҙыбаш ауыл Советы, төньяҡта Максимовка ауыл Советы биләмәләре; көнсығышта Тәтешле районы менән сиктәш.
Административ үҙәге - Ямаҙы ауылы.

# Ямаҙы ауыл Советы (Яңауыл районы)
## Тарихы

Ауыл биләмәһе статусы һәм сиктәре Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы менән билдәләнә.

# Ямаҙы ауыл Советы (Яңауыл районы)
## Ауыл биләмәһе составы

* Ямаҙы ауылы
* Андреевка ауылы
* Сәлих ауылы
* Урал ауылы
* Сытырман ауылы
* Йөгәмеш ауылы
# Кесе Налиминка

Кесе Налиминка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Налиминка йылғаһының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Налиминка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030461
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203046
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аныб-Ю

Аныб-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 607 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.

# Аныб-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000016378
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001637
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Ушма

Оло Ушма — Рәсәйҙәге йылға. Владимир өлкәһе, Мәскәү өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Клязьма йылғаһының уң ярына тамағынан 390 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Оло Ушма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Орехово-Зуево ҡалаһынан Владимир ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300712110000031870
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003187
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вайда (ҡала)

Вайда (нем. Weida) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 7733 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,59 км². Диңгеҙ кимәленән 231 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 07565-07570 һәм автомобиль коды — GRZ.
# Поморҙар

Поморҙар — хәҙерге Рәсәй Федерацияһының төньяҡ-көнбайышындағы Аҡ һәм Баренц диңгеҙе буйы территорияларында элек-электән йәшәп килгән, һаны буйынса ҙур булмаған, әммә үҙенең этнографик һәм этнодини төркөмө буйынса рус халҡына ҡараған халыҡтарҙың йыйылма атамаһы, улар Аҡ һәм Баренц диңгеҙе буйында, шулай уҡ Мезень, Печора, Онега һәм Төньяҡ Двина йылғаларының төньяҡ ярҙарында йәшәгән халыҡтар йыйылмаһы. Помор субэтносы был территрияларҙа йәшәгән ике төрлө халыҡтаҙың ҡушылыуынан килеп сыҡҡан: беренсенән, славяндар — Новгородта һәм, икенсенән, Псковтан һәм Рәсәйҙең Аҡ диңгеҙ төньяғында йәшәүсе боронғо аҙ һанлы фин-уғыр халыҡтарынан барлыҡҡа килгән. Поморҙарҙың этник сығышы тураһындағы мәсьәлә әлеге көндәрҙә лә бәхәсле булып ҡалыуын дауам итә.
Этнохороним, бәлки, Аҡ диңгеҙҙең көнбайыш ярындағы Онега ҡалаһынан алып Кемь ҡалаһына тиклем торған Поморский ярының исеменән барлыҡҡа килгәндер тип фараз ителә. Этникон «помор», моғайын, XVIII быуат аҙағында ҡулланыла башлаған. XIX быуат аҙағында бында, Төньяҡ-көнбайышта балыҡсылыҡ һәм ҡырағай йәнлектәр тотоу сәнәғәте һәм кәсебе менән булышыусыларҙы поморҙар атағандар, улар башлыса Архангельск губернаһының Архангельск, Мезень, Онега, Кемский һәм Кольский өйәҙендә йәшәгән, Мурманға һәм Төньяҡ Норвегияға балыҡ тотоп кәсеп итергә йөрөгән. Традицион помор мәҙәниәтенең тарихи вариҫтары итеп һәм поморҙар тип хәҙерге ваҡытта Аҡ һәм Баренц диңгеҙе ярҙарында, Мезень, Төньяҡ Двина, Онега һәм Печора ағымы тирәһендә йәшәгән кешеләрҙе атайҙар. Помор халыҡтарының һөйләшеүе лә, кейемдәре лә рус халҡына ныҡ оҡшап торһа ла, үҙенсәлекле, бында һуҙынҡыларҙы бик ныҡ һуҙып, кәрәкһә-кәрәкмәһә лә "О" ҡулланып һөйләү хас, ә кешеләрҙең кейемдәре иһә ҡырыҫ төньяҡ климаты үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып тегелгән, кешеләрҙең ҡылығына ла ҡырыҫлыҡ, тыйнаҡлылыҡ хас. Мәҙәниәттәре лә урыҫ мәҙәниәтенә оҡшаш, халыҡ йырҙары оҙон көйҙәрҙән ғибәрәт. Хәҙерге көндәрҙә лә бындағы помор халҡы башлыса балыҡ тотоу һәм диңгеҙ йәнлектәрен тотоу кәсебе менән шөғөлләнә.
# Ле-Бурже (Сен-Сен-Дени)

Л-Бурже (франц. Le Bourget) — Бобинья округы, Сен-Сен-Дени департаменты коммунаһы; Париждың төньяҡ-көнсығыш биҫтәһе, Париж үҙәгенән10,6 км алыҫлыҡта (бер километрлыҡ ара). Майҙаны 2,08 кв. километр, 14 296 кеше йәшәй (2009).
Коммуна Ле-Бурже аэропортына исем биргән, ә бит аэропорт территорияһының бик аҙ ғына өлөшө коммуна ерендә (төп өлөшө Дюнья, Бонн-ан-Франс һәм Гонесс коммуналары ерҙәрендә урынлашҡан).

# Ле-Бурже (Сен-Сен-Дени)
## Транспорт

RER Ле-Бурже станцияһы(В тармағы).

# Ле-Бурже (Сен-Сен-Дени)
## Шәхестәре

* Арно Перьер де ла, Лоҡ фон — герман диңгеҙ офицеры, беренсе донъя һуғышы геройы, бөтә замандарҙың иң һөҙөмтәле һыу аҫты кәмәһе белгесе, вице-адмирал.
* Барош, Эрнест — француз сәйәсмәне, яҙыусы.
* Данделен, Жерминаль — Бельгия математигы һәм механигы.
* Шарлемань, Жан-Арман — француз шағиры, яҙыусы, драматург һәм мөхәррир.

# Ле-Бурже (Сен-Сен-Дени)
## Туғанлашҡан ҡалалар

* Жуковский, Россия
* ↑ https://www.insee.fr/fr/information/3363419
* ↑ https://www.insee.fr/fr/information/2560698 — 2017.
* ↑ Populations légales 2021 — Национальный институт статистики и экономических исследований Франции, 2023.
* 1 2 Национальный институт статистики и экономических исследований Франции — 1946.
* 1 2 база данных о французских коммунах — Национальный географический институт Франции, 2015.
* ↑ база данных о французских коммунах — Национальный географический институт Франции.
* ↑ Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
* ↑ https://lannuaire.service-public.fr/ile-de-france/seine-saint-denis/mairie-93013-01