yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лозыльга

Лозыльга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының уң ярына тамағынан 170 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Лозыльга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032595
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203259
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бетька

Бетька — Рәсәй йылғаһы. Татарстан биләмәләрендә аға. Йылға Куйбышев (Кама ҡултығы) һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Бетька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000312112100004095
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100409
* Бассейн коды — 11.01.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡадир Рабия

Рабия Ҡадир (рус. Рабия Кадир, уйғ. رابىيە قادىر, Rabiye Qadir; 21 ғинуар 1947 йыл) — эшҡыуар, диссидент һәм хоҡуҡ яҡлаусы, «Бөтә донъя уйғыр конгресы» (БДУК, рус. ВУК) президенты.

# Ҡадир Рабия
## Биографияһы

1947 йылда Ҡытайҙың Алтай ҡалаһында эшҡыуарҙар ғаиләһендә тыуған. 1965 йылда Сидик Рузиға кейәүгә сығып һәм Шеңжан-Уйғыр автономиялы районының Аҡһыу ҡалаһына күсеп бара. 1981 йылда ғаиләһе менән Өрөмсө ҡалаһына күсеп килә, унда уйғыр этник кейемен һатыу буйынса ҙур булмаған эш аса. СССР тарҡалғандан һуң, күп кенә уйғырҙар кеүек үк, элекке совет республикалары менән сауҙа итеүгә күсеп, «Akida Industry and Trade Co» сауҙа компанияһына нигеҙ һала. Тиҙҙән Ҡытайҙың биш иң бай кешеһенең береһе булып китә, уның компанияһы Ҡытайҙың Көнсығыш төбәктәрендә, Ҡаҙағстанда һәм Рәсәйҙә сауҙа операцияларын алып бара. Уның ғаиләһе Өрөмсөлә «Akida Trade Center», «Kadeer Trade Center» кеүек эре сауҙа һәм эшлекле үҙәктәрҙең милекселәре булып тора.
Рабия Ҡадир шулай уҡ хәйриәселек менән шөғөлләнә, төрлө яҡлап уйғырҙарға ярҙам күрһәтә.
Ун бер бала әсәһе.

# Ҡадир Рабия
## Уйғырҙарҙың хоҡуҡтарын яҡлауы

Уйғырҙарҙың хоҡуғы боҙолоуы тураһында һөйләргә 1999 йылдың авгусында Өрөмсөлә АҠШ Конгресы делегацияһы менән осрашыуға китеп барғанда уны Ҡытай властары ҡулға алып, эшмәкәрлеге дәүләт хәүефһеҙлегенә янауҙа ғәйепләп, ултыртып ҡуя. Унда ул яңғыҙ кешелек камерала ике йыл ултыра.
2004 йылда төрмәлә ултырған сағында уға кеше хоҡуҡтары өсөн көрәше өсөн Рафто премияһы бирәләр.
2004 йылдың 14 мартында Рабияны, медицина күрһәтеүҙәренә һылтанып, төрмәнән сығаралар һәм АҠШ-ҡа ҡыуалар. 17 мартта Ҡадир унда ғаиләһе менән ҡушыла, сөнки ире шуға тиклем үк әле диссидентлыҡ өсөн унда һөрөлгән була.
2006 йылдың ноябрендә улы Алим, 2007 йылдың апрелендә улы Абликим сепаратист эшмәкәрлегендә ғәйепләнеп, оҙайлы мөҙҙәттәргә төрмәгә ябыла, Өсөнсө улы Ҡаҙар Абдурәхимгә һалым түләмәгән тип ҙур штраф һалалар.2006 йылдың июнендә өс улына ла дәүләт хәүефһеҙлегенә янауҙа, иҡтисади енәйәттәрҙә ғәйепләп, рәсми рәүештә ғәйеп тағалар.
2007 йылдың 5 июнендә Прагала уҙған демократия һәм хәүефһеҙлек мәсьәләләре буйынса конференцияла Ҡадир президент Джордж Буш менән шәхсән осраша. 2007 йылдың 17 сентябрендә Америка Ҡушма Штаттары вәкилдәр палатаһы 497-се резолюция ҡабул итә, ул документ Ҡытай хөкүмәтенең Рабияның ҡулға алынған балаларын һәм Канада гражданы уйғыр Хөсәйенйән Йәлилде азат итеүен һәм уйғыр халҡына ҡарата үҙ сәйәсәтен үҙгәртеүҙе талап итә.
# Ҡыҙылъяр ауыл Советы (Йәрмәкәй районы)

Ҡыҙылъяр ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Йәрмәкәй районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Сөйәрмәт ауылы.

# Ҡыҙылъяр ауыл Советы (Йәрмәкәй районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Кесе Огрязь

Кесе Огрязь — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иҙәк йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кесе Огрязь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Павловка һыуһаҡлағысынан Шаҡша биҫтәһендәге һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201212111100024039
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102403
* Бассейн коды — 10.01.02.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Әһлиуллина Роза Нуриәхмәт ҡыҙы

Роза Нуриәхмәт ҡыҙы Әһлиуллина- "Бәләбәймежрайгаз" тресы слесары. Бәләбәй ҡалаһы буйынса 73-сө Приют һайлау округынан Унынсы саҡырылыш БАССР Юғары Советы депутаты

# Әһлиуллина Роза Нуриәхмәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

* 1980 йыл - Торлаҡ-коммуналь хужалығы тармағындағы ҡаҙаныштары өсөн Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған торлаҡ-хужалыҡ хеҙмәткәре маҡтаулы исеме.
* 1980-1985 йылдарҙа - Унынсы саҡырылыш БАССР Юғары Советы депутаты
# Ҡойошто (һырт)

Ҡойошто — Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт.
Белорет районы буйлап Оло һәм Ҡоро Ҡотҡор йылғалары (Ағиҙел йылғаһы бассейны) араһында субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 7 км, киңлеге яҡынса 2 км, абсолют бейеклеге 817 км.
Рельефында яҫы түбәләр, текә төньяҡ һәм көньяҡ битләүҙәре айырылып тора. Үҙәк һәм көньяҡ өлөшөндә таш ишелмәләре бар. Көнбайыш битләүҙәре күп һанлы йырындар м‑н ҡатмарланған. Елмәрҙәк свитаһының кварцитлы ҡомташтарынан тора.
Ландшафы тау һоро урман тупрағындағы һәм кәҫле‑көлһыу тупраҡтағы ҡарағай, ҡарағас, ҡайын урмандарынан ғибәрәт. Түбәһендә себер артышы осра
# Лондон фонд биржаһы

Лондон фонд биржаһы (ингл. London Stock Exchange, ҡыҫҡаса LSE) — Европала иң эре һәм иң боронғо биржаларҙың береһе һәм донъяла иң билдәле ҡиммәтле ҡағыҙҙар баҙарының береһе.
Рәсми рәүештә 1801 йылда нигеҙ һалына, әммә ысынында уның тарихы 1571 йылда, король финанс агенты һәм кәңәшсеһе Томас Грешам Король биржаһын үҙ аҡсаһына төҙөгәндән һуң башлана. Лондон фонд биржаһы үҙе акционерҙар йәмғиәте булып тора, уның акциялары ла уның менән сауҙа итә..

# Лондон фонд биржаһы
## Акциялар баҙары

Лондон биржаһындағы акциялар баҙары түбәндәгеләргә бүленә:
* төп (ингл. main, official) унда Бөйөк Британияның финанс идаралығы (ингл. The Financial Conduct Authority (FCA) ); талаптарына яуап биргән компанияларға рөхсәт ителә;
* Альтернатив инвестициялар баҙары (ингл. Alternative Investments Market, AIM), йәш, күбеһенсә инновацион компаниялар өсөн тәғәйенләнгән ҡатыраҡ талаптар менән.
Лондон фонд биржаһы иң интернациональ тип иҫәпләнә - уға халыҡ-ара акциялар менән сауҙа итеүҙең 50 проценты тура килә. 2004 йылда унда донъяның 60 иленән 340 сит ил компанияһының листингы булды, ә сит ил төбәктәрҙең акциялары менән сауҙа итеү күләме 2229 миллиард доллар тәшкил итте. Бөйөк Британияла барлығы 22 фонд биржаһы бар (шуларҙың иң ҙуры — Лондонда, Ливерпулдә, Глазгола һәм Бирмингемда).

# Лондон фонд биржаһы
## Берләшеү

2000 йылдың 3 майында Лондон фонд биржаһы Deutsche Börse менән берләшеүе тураһында иғлан ителә; әммә ҡушылыу булмаған.
2007 йылда биржа MBE Holdings компанияһының тулы контролен һатып алыу тураһында иғлан итә.
2009 йылда Лондон фонд биржаһы Turquoise (TQ), панъевропа MTF-һын һатып ала.

# Лондон фонд биржаһы
## Төп функциялары

* Бөйөк Британияла ҡиммәтле ҡағыҙҙарҙың үҙәк баҙарын ойоштороу һәм көйләү.
* LSE-ла халыҡ-ара акциялар баҙарын ойоштороу һәм көйләү.
* Бөйөк Британияла листинг механизмын билдәләү.
* Financial Times гәзите менән берлектә FTSE фонд индекстарын билдәләү.
* Капиталды йәлеп итеү өсөн мөмкинлектәр булдырыу.

# Лондон фонд биржаһы
## Котировка алыу шарттары

Лондон фонд биржаһының котировкаһын йәки листингын алыу өсөн компания коммерция, финанс һәм идара итеү мәғлүмәтен асырға, шулай уҡ түбәндәге шарттарға яуап бирергә тейеш:
* Баҙар капитализацияһы 700 000 фунт стерлингтан кәм түгел.
* Сығарылған акциялар ирекле сауҙа итергә тейеш.
* Акцияларҙың кәм тигәндә 25 % ойошманың директорҙары булмаған акционерҙарға эйә булырға тейеш.
* Акционерҙарҙың береһе лә 30 %-тан артыҡ тауышҡа эйә булырға тейеш түгел.
* Лондондағы Патерностер майҙанында фонд биржаһы бинаһы (уңда)
* Биржа сауҙаһы барышы тураһында ағымдағы мәғлүмәт менән мәғлүмәт экрандары
* Биржа бинаһында «тура эфир» студияһы
# Таҡыртау (Ҡыҙыл Шишмә)

Таҡыртау (рус. Лысая гора) — Ҡариҙел йылғаһының һул яғындағы ҡалҡыулыҡ. Өфө яйлаһына (Көньяҡ Урал) инә. Көньяҡ-көнбайышҡа ҡараған битләүенән Рәсәйҙәге иң ҙур һәм Европала икенсе урында торған Ҡыҙыл шишмә инеше (Яманйылға һыуының ер өҫкә сыҡҡан өлөшө) ағып төшә.
Ҡалҡыулыҡтың бейеклеге 300 метр, Ҡариҙел йылғаһының кимәленән 194 метрға юғарыраҡ. Тау буйлап ағасһыҙ һәм ҡыуаҡһыҙ киң һыҙат үтә. Һыҙаттың оҙонлоғо 500 метр самаһы. Башҡа урындарында шыршы үҫә$^{[<spanstyle=""title="неуказанисточникнаутверждение(16мая2013)">1999сығанағыкөнкүрһәтелмәгән</span>]}$.
Таҡыртау ылыҡтырғыс туризм объекты булып тора. Итәгендә «Ҡыҙыл Шишмә» саңғы комплексы урынлашҡан, битләүҙәренә тау саңғыһы трассалары һалынған. Йәй йәйәүле сәйәхәттәр ойошторола.
Тауҙан Пушкин һәм Ҡыҙыл Шишмә ауылдары күренә. Был тирәләге иң бейек урын булғанлыҡтан уға телерадиотапшырыу вышкаһы ҡуйылған.
Таҡыртау карст тауы булып тора, унда ҙур эзбизташ ятҡылыҡтары бар. Шул сәбәпле Ҡыҙыл шишмәнең һыуы аҡһыл зәңгәр булып күренә, һәм уны оҙаҡ ваҡыттар Аҡ шишмә тип йөрөткәндәр, әммә Октябрь революцияһынан һуң Ҡыҙыл шишмә тип үҙгәртәләр. Элек Таҡыртау төбөндә, шишмә буйында ҡағыҙ фабрикаһы була, ә ағым өҫтөндә ағас ваҡлаусы тирмән ултыра.
Тау эргәһендә «Башуралмонолит» асыҡ акционерҙар йәмғиәте урынлашҡан $^{[<spanstyle=""title="неуказанисточникнаутверждение(16мая2013)">1999сығанағыкөнкүрһәтелмәгән</span>]}$.
# Динә

Динә — мосолман, шул иҫәптән башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары исеме.

# Динә
## Этимологияһы

Динә исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән килеп ингән. Иманлы, динле тигән мәғәнәгә эйә.

# Динә
## Билдәле шәхестәр

Талхина Динә Азат ҡыҙы (27 июль 1952 йыл — 27 февраль 2007 йыл) — башҡорт шағиры, 1992 йылдан Башҡортостандың һәм Рәсәй Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2003).
Арыҫланова Динә Ғәбдрәхим ҡыҙы (27 июль 1953 йыл) — совет журналисы. 1978 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998).
Ғарипова Динә Фәһим ҡыҙы (татар. Динә Фәһим кызы Гарипова; 25 март 1991 йыл) — Рәсәй йырсыһы, 2012 йылда "Беренсе канал"да «Голос» телешоуы еңеүсеһе. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2012)[1][2]. «Евровидение—2013» музыкаль конкурсы финалсыһы, бишенсе урын ала[3]. Динәнең эш диапазоны — 2,4 октава (кесе октавалағы «ми»ҙан икенсе октавала «ля»ға тиклем)[4], тауышының тибы меццо-сопраноға яҡын.
Хунафина Динә Хәлим ҡыҙы (1938 йыл) — табип-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы, медицина фәндәре докторы (1995), профессор (1996). Рәсәй Федерацияһының (2004) һәм Башҡортостан Республикаһының (1995) атҡаҙанған табибы, Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау (2002) һәм Башҡортостандың мәғариф (2006) отличнигы.
Динә Нурпәйесова, Ди́на Нурпеи́сова (каз. Дина Нұрпейісқызы; 1861, Нарын-кум, Урал өлкәһе — 31 ғинуар 1955, Алма-Ата) — ҡаҙаҡ композитоы һәм думбрала башҡарыусы, Ҡорманғаҙы Сағырбаевтың уҡыусыһы, думбра өсөн көйҙәр авторы («Булбул», «Асем коныр», «Байжума», «Жигер» һәм башҡалар). Ҡаҙаҡ ССР-ының халыҡ артисы (1944).
# Кыдзис

Кыдзис — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Онолва йылғаһының уң ярына тамағынан 6,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кыдзис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100002676
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100267
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вашловани (милли парк)

Вашловани милли паркы (груз. პარკი ვაშლოვანის ეროვნული) — Грузияның көньяҡ-көнсығышында милли парк, Әзербайжан сигенә яҡын. Урманды яҡлау өсөн булдырылған
1935 йылда Вашловани ҡурсаулығы булараҡ нигеҙ һалынған. 2003 йылда милли парк ойошторола, майҙаны 251,14 км². 84,8 км² майҙаны менән ҡурсаулыҡ парктың ҡушма өлөшө булып тора.
Парк климаты ҡоро, яуым-төшөм йылына 470 мм. Уртаса йыллыҡ температура 11,6°. Парк территорияһында япраҡлы урмандар ҙа, шулай уҡ урман-дала, дала һәм ярымсүлдәр ҙә бар. Рельефы үҙәндәрҙән (уларҙың ҡайһы берҙәре каньондарҙа) һәм ҡая ултырма массивтарҙан тора (бедленд). Карст мәмерйәләре бар.
Паркта 664 төр үҫемлек үҫә, шуларҙың 40 Кавказ өсөн эндемик. Ағастар араһында артыш, сейә, саған, груша, инжир, гранат өҫтөнлөк итә. 80 төр ҡош осрай. Һөтимәрҙәрҙән паркта терпе, ҡуян, төлкө, ҡырағай бесәй, бүре, һоро айыу, бурһыҡ, ҡабан, шаҡал, һыуһар, һыртлан, көҙән, ғәзәл йәшәй. 2004 йылда парктың алыҫ өлөшөндә леопардты күргәндәр.
# Де Голль һәйкәле (Мәскәү)

Генерал Шарль де Голль һәйкәле Мәскәүҙә, ҡаланың Алексеев районындағы Мәскәү майҙанында «Йыһан» ҡунаҡханаһы менән йәнәш урынлашҡан.

# Де Голль һәйкәле (Мәскәү)
## Тарихы

2002 йылда Мәскәү ҡала төҙөлөшө советының ултырышында һәйкәл төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә
Һәйкәл архитектор А.В. Кузьмин һәм скульптор Зураб Церетели тарафынан төҙөлә. Де Голль тулы хәрби кейемдә һүрәтләнә. Скульптура композицияһы үҙенең ҙурлығы менән таң ҡалдыра: граниттан эшләнгән постаменты ғына 10 метр бейеклектә, ә де Голлдең бронзанан һыны — 8 метр тәшкил итә. Постаментта рус һәм француз телендә былай тип яҙылған:
   ГЕНЕРАЛ ШАРЛЬ ДЕ ГОЛЛЬ. ФРАНЦУЗ РЕСПУБЛИКАҺЫ ПРЕЗИДЕНТЫ
Церетели һүҙҙәре буйынса, һәйкәлдең ҙур күләме «Йыһан» ҡунаҡханаһының мөһабәт күләме менән ярашып торорға тейеш
2005 йылдың 9 майында Шарль де Голлдең һәйкәлен Рәсәй президенты В.В. Путин һәм Франция президенты Жак Ширак тантаналы аса. Тантанала шулай уҡ Икенсе донъя һуғышында ҡатнашыусы француз ветерандары була.
Һәйкәл тураһында фекерҙәр төрлөсә. Атап әйткәндә, француз Le Figarо гәзите Церетели эшләгән скульптура тураһында бик киҫкен фекерҙә.
# Потапова Ольга Яковлевна
## Биографияһы

Ольга Яковлевна Потапова Украинаның Хмельницкий өлкәһе хәҙерге Славуцкий районы Полянь ауылында 1914 йылда тыуған. 1931 йылда леспромхоздың Ирбейский заводында хеҙмәт юлын башлай.
1948 йылда Иркутск өлкәһенең Ангарск ҡалаһына күсә. 1953 йылда алып ҡаланың төрлө төҙөлөш объекттарнда малярҙар бригадиры булып эшләй. Беренсе комплекслы бригада бригадиры итеп тәғәйенләйҙәр ангарский 1955 йылда 16-сы Ангарск төҙөлөш идаралығының беренсе комплекслы отделочниктар бригадаһының бригадиры итеп тәғәйенләнә. Ул 70 хеҙмәт кешеһенән торған бригадала менән етәкселек итә. 1959 йылда был коллективҡа «Коммунистик хеҙмәт бригадаһы» тигән маҡтаулы исем бирелә.
1960 йылдың 7 мартында СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән «Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнөң 50 йыллығы айҡанлы хеҙмәттәге һәм йәмәғәт эшмәкәрлегендәге айырыуса ҙур ҡаҙаныштары өсөн» Потапова Ольга Яковлевнаға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә һәм уға Ленин ордены менән «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырыла.
О. Я. Потапова ғүмеренең аҙағына тиклем артабан да төҙөлөштә эшләй.
КПСС-тың XXII съезына төҙөлөш тармағынан һәм Ангарск ҡала советынан делегат булып бара. Ангарск ҡала советының депутаты, КПСС-тың Иркутск өлкә комитеты һәм КПСС-тың Ангарск ҡала комитеты ағзаһы була.
О. Я. Потапова Ангарск ҡалаһында йәшәй. 1965 йылдың 15 апрелендә вафат була.

# Потапова Ольга Яковлевна
## Наградалары

Хеҙмәт уңыштары өсөн лайыҡ булған:
* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын йондоҙ миҙалы (07.03.1960)
* Ленин ордены (07.03.1960)
* "Хеҙмәт батырлығы өсөн" миҙалы (09.08.1958)
* башҡа миҙалдар.

# Потапова Ольга Яковлевна
## Хәтер

* 1982 йылда Социалистик Хеҙмәт Геройы О. Я. Потапова исеме менән Ангарск ҡала урамдарының береһе атала.
* Был урамдағы йорттарҙың береһенә мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

# Потапова Ольга Яковлевна
## Иҫкәрмә

* ↑ Богутенко Александрович. Читать онлайн Герои атомного проекта страница 73 (урыҫ). Дом книг. Дата обращения: 20 апрель 2020.(недоступная ссылка)
# Секерка

Секерка — Рәсәйҙәге йылға. Марий Эл Республикаһы,Сыуаш Республикаһы,Киров өлкәһе,Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куйбышев (Свияжский ҡултығы) һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 1,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Секерка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Чебоксар ГЭС-ынан Ҡазан ҡалаһына тиклем, Свияга һәм Цивиль йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400712112100003160
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100316
* Бассейн коды — 08.01.04.007
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Харей-Яга (Нерута ҡушылдығы)

Харей-Яга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нерута йылғаһының һул ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Харей-Яга (Нерута ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056756
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005675
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Альтенрода

Альтенрода (нем. Altenroda) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 567 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,34 км². Диңгеҙ кимәленән 240 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6642 һәм автомобиль коды — BLK.
# Потью

Потью — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нившера йылғаһының һул ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 75 км.

# Потью
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000016910
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001691
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Цетлиц

Цетлиц (нем. Zettlitz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 807 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,64 км². Диңгеҙ кимәленән 262 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9306 һәм автомобиль коды MW.
# Светлая (Чёрная ҡушылдығы)

Светлая — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чёрная йылғаһының һул ярына тамағынан 9,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Светлая (Чёрная ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100030993
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103099
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Төнгәк (Тол ҡушылдығы)

Төнгәк — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы Барҙы районы биләмәләрендә аға. Тол йылғаһының һул ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Оҙонлоғо — 22 км. Төнгәк атамаһы йылғанан ауылға ла күскән.

# Төнгәк (Тол ҡушылдығы)
## Топонимикаһы

Борон Төнгәк тораҡ урынына яҡын кескәй Бейектүбә ауылы булған. XX быуат башында ул ауылдан халыҡ Төнгәккә күсенгән.
— «Төндөк» (башҡ. Төнгүк, Töngük, Төңгөк). Бер яҡтан, башҡорт телендә — сағыраҡ, ҡырғыҙ телендә «түндүк» — тирмәнең түбәһенә түңәрәккә урынлаштырылған рәшәткәле сатраш кеүек конструктив элемент. Көмбәҙҙең ҡабырға элементтарын — уыҡтарҙы тотоп тороу һәм уйым аша ҡояш нуры үтерлек һәм усаҡ төтөнө сығарыу маҡсатында эшләнгән.
— Ҡуйы урман эсендә йылға аға. Ул төн кеүек йәки төнгүк ҡараңғы булып күренә.
Һыуҙарын Төнгәк йылғаһына ҡойоусы «Изге шишмә» (халыҡ уны «Раҡы шишмә» тип йөрөтә), «Иреү шишмә» бар.
«Иреү шишмә» (туңмай торған шишмә — инеш көҙгөһө бер ваҡытта ла туңмай).
«Изге шишмә» — был шишмәнең һыуы шифалы дауалау сифатына эйә тигән риүәйәт йәшәй. Төнгүк йылғаһына ҡойоусы барлығы 4 инеш тикшерелгәнк.

# Төнгәк (Тол ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014790
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101479
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кеше хоҡуҡтары буйынса Европа суды йорто

Кеше хоҡуҡтары буйынса Европа суды йорто - Страсбург ҡалаһындағы Кеше хоҡуҡтары буйынса Европа суды бинаһы. 1994 йылда уның төҙөү тамамланды. Ричард Роджерс, Клод Бухнер архитекторҙар хеҙмәттәшлек эше.
Йорт 1989 йылда Richard Rogers Partnership Ltd (Лондон) һәм Клод Бухнер ( Страсбург) компаниялары тарафынан проектланған. Улар «символик иҫтәлекле урын, һәйкәл түгел" булдырырға ниәтләгән. Улар шулай уҡ, Кеше хоҡуҡтары буйынса Европа суды мәғәнәһе буйынса, уны артыҡ ҡунаҡсыл һәм асыҡтан-асыҡ эшләргә теләғән.
Вестибюльнән тыш бинала тик тәбиғи вентиляция һәм яҡтыртыу ғына ҡулланыла.
Судтың ике төп органы, суд һәм комиссия һәр яҡтан ике ҙур түңәрәк "консерваларны" алып тора, ә офистар бина артынан тартыла торған «ҡойроғо»нда урынлашҡан. Йорт өҫтөндә эшләүсе архитекторҙар командаһы Лори Бот, Питер Андрей, Эйк Беккер, Эллиот Бойд, Майк Дэвис, Карин Эге, Паскаль Гибсон, Марко Гольдмен, Леннарт Рут, Иван Харбор , Аларди Калсә, Sze-King Ҡан, Карел Левин, Автор Тотай, Джон Доу, Луиза Пломба, Кемдәрҙер, Ҡәҙер, Паскаль Руссо, Юл булһа, Сара тили, Эндрю Айли, Сики Тима һәм Джон Янг.