yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Байназар ауыл Советы (Бөрйән районы)

Байназар ауыл Советы — Башҡортостандың Бөрйән районы муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһында сиктәр, муниципаль берәмектәрҙең статусы һәм административ үҙәктәре тураһында»ғы Законға ярашлы, ауыл биләмәһе[2] статусына эйә..

# Байназар ауыл Советы (Бөрйән районы)
## Ауыл советы составы

* Байназар ауылы
* Ҡурғашлы ауылы
* Мәһәҙей ауылы
* Мораҙым ауылы
* Яуымбай ауылы.

# Байназар ауыл Советы (Бөрйән районы)
## Халҡы

* Ауыл хакимиәте бинаһы
* Балалар баҡсаһы алдында сәскәләр
* Улар еңеү менән ҡайттылар
* Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙарына
* Ауыл мәҙәниәт йорто алдында белдереүҙәр таҡтаһы
* "Өмөт"мәсете
* Ауыл йорто
* Ҡурыуҙы тауы, ауыл зыяраты
* Байназар ауылының башы
* Сик_буйын_һаҡлаусыларға
# Чернобыль аварияһы эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙың дан мемориалы

Чернобыль аварияһы эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙың дан мемориалы Донецкиҙа 2006 йылдың 26 апрелендә асыла, ул Чернобыль АЭС-ы аварияһының 20 йыллығына арнала. Катастрофа эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашҡан (янғын һүндереүселәр, хәрбиҙәр, медицина хеҙмәткәрҙәре, шахтерҙар) Донецк ҡалаһының 8 мең кешеһе иҫтәлегенә ҡуйылған. Был илдә авария эҙемтәләрен бөтөрөүселәрҙең иҫтәлегенә иң ҙур монумент.
Һәйкәлдең авторы Донецк скульпторы Юрий Иванович Балдин һәм архитекторы Владимир Степанович Бучек
Монумент йыһазландырылған ҡыңғырауҙан ғибәрәт, ул мәңгелек хәтер символы булып тора һәм киләсәктә бындай хәлдәрҙең булмауына саҡыра. Ҡыңғырауҙың өҫтөндә — ялҡында яныусы ҡоштар, улар халыҡтың әрнеүен һәм хәтерен сағылдыра. Һәйкәл мәрмәрҙән һәм суйындан башҡарылған. Һәйкәлдә мозаика техникаһында эшләнгән «Чернобыль спасы» иконаһы тора.
Һәйкәл «Чернобылселәр» скверында Көньяҡ автовокзалы янында урынлашҡан. Сквер сиктәрендә бәләкәй майҙан барлыҡҡа килә.
Һәйкәл асыу тантанаһында Донецк ҡалаһы башлығы Александр Лукьянченко, өлкә советы рәйесе Анатолий Близнюк, өлкә дәүләт хакимиәте башлығы урынбаҫары Сергей Дергунов ҡатнаша. Ҡайғылы музыка аҫтында һәйкәлдән япма асыла, мылтыҡтан салют атыла, сәскә һалына, митинг үтә, Свято-Игнатьевский сиркәүенең өлкән священнигы Александр һәйкәлде изгеләндерә.
Һәйкәлде асыуҙан алда был урында 1996 йылдың 26 апрелендә ҡуйылған «Донецк халҡы —Чернобыль фажиғәһе ҡорбандарына» тигән иҫтәлекле билдә торған. Иҫтәлекле билдә ике плитанан торған стеланан ғибәрәт булған, аҫҡы постаментта йәҙрә маркировкаһы билдәһендә. Иҫтәлекле билдәнең авторҙары Ю. И. Балдин һәм Н.И. Колесников.
Башта һәйкәл рәсми «Донецк халҡы —Чернобыль фажиғәһе ҡорбандарына» тип аталған, ә 2010 йылдың июнендә «Украинаның Чернобыль Союзы» йәмәғәт ойошмаһының мөрәжәғәте буйынса Донецк ҡала советы сессияһында депутаттар уның исемен «Чернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙың дан мемориалы» тип үҙгәртеүгә тауыш бирә. Яңы исеме үҙгәртеп атау инициаторҙарының фекере буйынса Донецк халҡының ЧАЭС аварияһы эҙемтәләрен бөтөүҙәге өлөшөн яҡшыраҡ сағылдыра.
# Юхальт-Я

Юхальт-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хохан-Я йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Юхальт-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027650
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302765
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Левый Юрибей

Лев. Юрибей — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Юрибей йылғаһының һул ярына тамағынан 340 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 111 км.

# Левый Юрибей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300037221
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303722
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Буҫтау

Буҫтау — ҡағиҙә булараҡ йөн йәки ярымйөн (ҡайһы саҡ кизе-мамыҡ) туҡыма, уның өҫтөндә йөн епсәләре ныҡ итеп кейеҙләнгән була, хатта кейеҙгә оҡшап тора. Буҫтауҙы полотно йәки саржа ысулы менән туҡыйҙар.

# Буҫтау
## Етештереү

Буҫтау етештереү йөндөң епсәләре үҙ-ара сыбалып, эләгешеп, беркетелеү сифатына нигеҙләнгән. Буҫтау килеп сыҡһын өсөн башта йөндө йыуырға, бысраҡтан һәм тир эҙҙәренән, дегәнәгенән, сүп-сарынан таҙартырға кәрәк; шунан махсус аппаратта тетергә, мюль-машиналарҙа иләргә ; сиратыу станогында сиратырға; туҡыу машинаһында туҡырға; буҫтау баҫыу машинаһында баҫырға; йыуырға, буярға һәм машинала өбөрҫөләтергә; өҫтөн тигеҙләп станокта ҡырҡырға;машина щеткаһы менән таҙартып сығырға; ҡыҫып тигеҙләргә һәм төктәргә һалырға кәрәк. Буҫтау төрҙәре: драп, бибер, драдедам,ябай буҫтау һәм башҡалар.
Ысын буҫтау менән буҫтау туҡымалар айырыла; улар иҫәбенә аппарат менән сиратып, кейеҙ кеүек баҫып эшләнгән барлыҡ туҡымалар: шевиот, трико, драп, бобрик, байка һәм башҡалар инә.

# Буҫтау
## Шулай уҡ ҡара

* Валяние
# Шонова

Шонова — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Илеша йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Шонова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035251
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003525
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ниедзью (Ёлва ҡушылдығы)

Ниедзью — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ёлва йылғаһының уң ярына тамағынан 150 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Ниедзью (Ёлва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000021692
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002169
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Талас

Талас (рус. Талачево) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 970 кеше. Почта индексы — 453136, ОКАТО коды — 80249828004.

# Талас
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бүреҡаҙған): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 24 км

# Талас
## Билдәле шәхестәр

* Ибәтуллин Ғәйнулла Хәлиулла улы (8.08.1943), Стәрлетамаҡ районының ауыл хужалығы ветераны, элекке «Йондоҙ» колхозы бригадиры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры.
# Урмия (күл)

Урмия (әзерб. Urmiya gölü, перс. دریاچه ارومیه — Дарйаче-йе Орумийе) — Әрмән ҡалҡыулыҡтарында, төньяҡ-көнбайыш Иранда, Көнсығыш һәм Көнбайыш Әзербайжан араһында урынлашҡан ағымһыҙ тоҙло күл. Яҡын һәм Урта Көнсығыштағы иң ҙур күл.

# Урмия (күл)
## Исеме

«Авеста» ул "тоҙло һыулы тәрән күл " кеүек билдәле, Чечашт («ялтыр-аҡ»), һәм шул исеме менән фарсы авторҙары XIV быуатта ла телгә ала. Истахри уны Бухайрат аш-Шурат тип атай — «ересь яҡлы кешеләрҙең күле» тип аңлатыла. Урта быуатта шулай уҡ Тоҙло күл тип йөрөтөлә; Ҡабудан (иран. Дарйача-йи Кабудан — «зәңгәр күл», урта әрм. Կապուտան [Ҡапутан]); Шахи (Шаху, таулы утрау буйынса) йәки Тала (Теля, ҡәлғә буйлап). Исеме әлеге мәлдә көнбайыш ярында урынлашҡан Урмия ҡалаһы хөрмәтенә бирелгән. 1926 йылда Реза Пехлеви шаһы хөрмәтенә Резайе́ тип үҙгәртелә; 1970-се йылдарҙа элекке исеме кире ҡайтарыла. Заманса исеме башҡа телдәре — әзерб. Urmiya gölü, әрм. Ուրմիա լիճ [Урмия лич], курд. Gola Urmiyê.

# Урмия (күл)
## Географик характеристика

Көнсығыш һәм Көнбайыш Әзербайжан араһында, тектоник уйһыулығында, Курдский тауҙары (1275. м) бейеклегендә урынлашҡан. Төньяҡтан көньяҡҡа табан һуҙылған; максималь оҙонлоғо — 140 км, киңлеге — яҡынса 40-55 км. Майҙаны төрлө юлдар менән 5200 — 6000 км². Уртаса тәрәнлеге — 5 метр, максималь — 16 метрға тиклем. Майҙаны — яҡынса 50 мең км². Был күрһәткестәр һыу өҫтәлеүе рәүешендә үҙгәрә, уртаса алғанда йылына 5 км³ һыу, 80 % — ҡа тиклем ямғырлы ҡышҡа һәм яҙғы айҙарға тура килә. Ҙур ҡушылдыҡтар — Зәрринә-Руд (Джагату) һәм Татаву көньяғында, Аджи-сәй — төньяҡ-көнсығышында. Күл ағымһыҙ булғанлығынан, бик тоҙло, тоҙлолоғо миҙгелгә ҡарай: яҙғыһын 80-150 ‰ тиклем, көҙҙөң һуңғы айҙарында — 260—280 ‰. Төп тоҙҙар — хлор, натрий һәм сульфат.
Күлдә 102 утрау урынлашҡан, ҙур утрауҙарҙа — фисташка урмандары (Pistacia atlantica); көньяҡ өлөшөндә 50 ваҡ-төйәк утрауҙар. Күл туңмай, судносылыҡ бар. Ярында — тоҙло тупраҡтар, йылғалар тамағында — ҡамышлы һаҙлыҡтар; күбеһенсә кеше аяғы баҫмаған утрауҙар. Балыҡ юҡ, әммә һыу үҫемдәренең күплеге артемияларға ваҡ-төйәк ризыҡ булып тора. Яр ситтәрендә берғаҙан, фламинго, пеганка һәм ҡоштар оя ҡора, утрауҙы ваҡытлыса миграция территорияһы кеүек ҡулланалар. 1967 йылда милли парк барлыҡҡа килә, һәм уның эсенә күлдең ҙур өлөшө индерелә.
2008 йылдан алып ике өлөшкә дамба менән бүленә, унда Көнсығыш һәм Көнбайыш Әзербайжанды бәйләгән шоссе үтә. Дамба күперенең оҙонлоғо 1500 метрға тиклем һуҙыла, шуға ла күлдең циркуляцияһын боҙоп, тирә-яҡ мөхиткә насар йоғонто яһап тора.
# Каракол (Урсул ҡушылдығы)

Каракол — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Урсул йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Каракол (Урсул ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100006275
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100627
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мирный (Саха)

Мирный (рус. Мирный, саха Мииринэй) — Рәсәй ҡалаһы, Саха Республикаһы Мирный улусының административ үҙәге.
Халыҡ һаны — 179 37 кеше.

# Мирный (Саха)
## Географияһы

Мирный Вилюй һәм Лена буйы убалыҡтары сигендә, Иреләх йылғаһы буйында, Якутскиҙан 1027 километр көнбайыштараҡ урынлашҡан.

# Мирный (Саха)
## Тарихы

Мирный 1955 йылда алмас сығанағы ("Мир" кимберлит трубкаһы) эшкәртеү сәбәпле нигеҙләнгән.
1956 йылда ҡала тибындағы биҫтә статусы бирелә. 1959 йылдан — ҡала.

# Мирный (Саха)
## Халҡы

Милли состав (2002): урыҫтар — 71,3%, украиндар — 7,9%, сахалар — 7,4%, бүрәттәр — 2,9%, татарҙар — 2,2%.

# Мирный (Саха)
## Иҡтисады

Мирный — алмас сәнәғәте үҙәге. "Яҡуталмас" берләшмәһе
Аҙыҡ-түлек сәнәғәте предприятиелары, төҙөлөш материалдары етештереү комбинаты .
# Ижекле яҙыу

Ижекле яҙыу, йәки силлабик яҙыу (грек. συλλαβή «ижек» тигәндән) — билдәләре тотош ижектәрҙе сағылдырған фонетик яҙыу төрө. Ғәҙәттә ижекле яҙыуҙағы символ факультатив тартынҡы менән уның артынан эйәргән һуҙынҡынан тора.
Ижекле әлифбаларға (уларҙы «силлабарий» тип тә атайҙар) ғәҙәттә 80-120 символ инә.

# Ижекле яҙыу
## Телдәр һәм ижекле яҙыу

Ижекле яҙыу грек теленең микен вариантында, этруск, чероки, ваи, креолдарҙың инглиз теленә нигеҙләнгән ндьюка (афака яҙыуы), Ҡытайҙа йи телдәрендә файҙаланылған, яо халҡының нюй-шу ижекле яҙыуы, боронғо Филиппиндағы алибата ижекле яҙыуы булған. Шулай уҡ ҡытай телендәге, майя телендәге, шулай уҡ шына яҙыуҙағы логографик яҙыу ҙа күп йәһәттән ижекле яҙыу булып тора, уларҙы логосиллабик тел тип тә йөрөтәләр.
Япон теле ижекле яҙыуҙың бер юлы ике төрөн файҙалана. Улар кана, йәғни катакана һәм хирагана, тип атала (яҡынса беҙҙең эраның 700 йылдары тирәһендә барлыҡҡа килгән). Хирагана, кандзи иероглифлы яҙмаһы менән бергә, туған телдәге һүҙҙәрҙе һәм грамматик элементтарҙы яҙыу өсөн ҡулланыла. Катакана сит телдәрҙән ингән һүҙҙәрҙе һәм сит телдәрҙең яңғыҙлыҡ һүҙҙәрен яҙыу өсөн хеҙмәт итә. Мәҫәлән, hotel һүҙе өс кана менән яҙыла — ホテル [ho-te-ru]. Япон телендә тартынҡы+ һуҙынҡы моделле ижектәр күп булғанлыҡтан, был тел өсөн ижекле яҙыу йәтеш һанала.

# Ижекле яҙыу
## Абугида менән ижекле алфавит араһындағы айырма

Һинд һәм эфиоп телдәрендәге алфавит төрө абугида йәки альфасиллабарий тип атала. Уны ижекле алфавит менән дә бутайҙар. Ижекле алфавиттан айырмалы, унда бер төрлө тартынҡынан башланған бөтә ижектәр бер үк символға нигеҙләнгән, ә айырым ижекте яҙыу өсөн бер символдан күберәк символ кәрәк. XIX быуатта бындай системаларҙы силлабарий тип атағандар. Был термин Канада аборигендарының силлабарийы тигән терминда һаҡланған һәм был яҙыу асылда абугида булып тора. Ғәҙәттә, ижекле алфавитта фонетик уртаҡлыҡтары булған символдар араһында график уртаҡлыҡ юҡ. Йәғни, мәҫәлән, «ka», «ko» һәм «ke» ижектәрен белдергән символдарҙың яҙылышы бер-береһенә һис оҡшамаған. Ә абугидала һәр графема ғәҙәттә бер ижекте аңлата, ә бер-береһенә бәйле символдар график йәһәттән дә оҡшаш. Мәҫәлән, деванагари абугидаһында «ke», «ka» һәм «ko» ижектәре के, का и को символдары менән яҙыла һәм уртаҡ k өнө уларҙа क билдәһе менән белдерелә.
# Сорочинск

Соро́чинск — Ырымбур өлкәһендә, өлкә әһәмиәтендәғе ҡала. Сорочинск районы үҙәге, ләкин уға кермәй (айырым ҡала округы хакимиәте бар).

# Сорочинск
## Климат

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 4,7 | 5,8 | 18,9 | 31,3 | 36,5 | 39,8 | 41,6 | 40,9 | 38,0 | 27,0 | 19,2 | 8,1 | 41,6 |
| Уртаса максимум, °C | −8 | −7,2 | −0,8 | 12,8 | 22,1 | 27,5 | 29,0 | 27,4 | 20,9 | 11,2 | 0,3 | −5,9 | 10,8 |
| Уртаса температура, °C | −11,8 | −11,5 | −5,2 | 6,9 | 15,2 | 20,6 | 22,3 | 20,3 | 14,0 | 5,9 | −3,2 | −9,5 | 5,3 |
| Уртаса минимум, °C | −15,5 | −15,7 | −9,3 | 1,7 | 8,5 | 13,8 | 15,6 | 13,6 | 7,9 | 1,6 | −6,1 | −13,1 | 0,3 |
| Абсолют минимум, °C | −43,2 | −40,1 | −36,8 | −26 | −5,7 | −0,7 | 4,9 | −0,9 | −5,3 | −19,8 | −35,7 | −39,2 | −43,2 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 29 | 22 | 25 | 28 | 30 | 36 | 41 | 29 | 26 | 34 | 33 | 31 | 364 |
| Сығанаҡ: Погода и климат ||||||||||||||

# Сорочинск
## Климат
### Мобиль элемтә

* «Билайн»,
* МегаФон
* МТС,
* Оренбург-GSM («СМАРТС»),
* Tele2.
# Кесе Тонгул

Кесе Тонгул — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тонгул йылғаһының һул ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Кесе Тонгул
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200020135
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202013
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Поляковка ауыл Советы (Дәүләкән районы)

Поляковка ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Поляковка ауылы.

# Поляковка ауыл Советы (Дәүләкән районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә. Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-З һанлы «Айырым тораҡ пункттарҙы берләштереү һәм күсереү менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошонда үҙгәрештәр тураһында» Законында, ст. 1 п. 18 б әйтелә:
   Михайловка ауыл Советының Вперёд, Дуҫлыҡ ауылдарын, Бишҡайын, Михайловка, Туҡһанбай утарҙарын Поляковка ауыл Советы составына индерергә. Поляковка ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схематик картаға ярашлы раҫларға.

# Поляковка ауыл Советы (Дәүләкән районы)
## Ауыл биләмәһе составы
### Бөтөрөлгән тораҡ пункттары

Семилетка — ҡасаба. 1981 йылда, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1981 йылдың 12 февралендәге 6-2/66 һанлы «Ҡайһы бер тораҡ пункттарҙы Башҡорт АССР-ы административ-территориаль бүленеше буйынса мәғлүмәт иҫәбенән төшөрөү тураһында» указына ярашлы рәүештә, тораҡ пункттар исемлегенән сығарыла.
# Ленштедт

Ленштедт (нем. Lehnstedt) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 350 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,45 км². Диңгеҙ кимәленән 280 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99441 һәм автомобиль коды — AP.
# Бокалка

Бокалка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы/ Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/177/475/445 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Бокалка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дим йылғаһы башынан Бочкарёвка ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201312111100024274
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102427
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Илеш (исем)

Илеш — башҡорт ир-ат исеме, шулай уҡ башҡа мосолман татар,ҡаҙаҡ төрки халыҡтарҙа бар.

# Илеш (исем)
## Этимологияһы

Илеш исеме башҡорт телендә ил+иш, иленә иш тигәнде аңлата.

# Илеш (исем)
## Билдәле кешеләр

Илешев Ғөбәйҙулла Шәрип улы (10 октябрь 1927 йыл — 7 август 2009 йыл) — ғалим-тарихсы, партия органдары хеҙмәткәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Тарих фәндәре докторы (1985), профессор (1988). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1989).
Илешев Илдус Ғөбәйҙулла улы (17 май 1957 йыл) — дәүләт эшмәкәре, Ислам хеҙмәттәшлеге ойошмаһы ҡарамағындағы Рәсәй вәкиленең урынбаҫары[1], 2005—2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Премьер-министр урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры, филология фәндәре кандидаты (1990), сәйәси фәндәр докторы (2000), профессор (2003), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007).
Илишева Райса Хакимовна. Доцент, кандидат филологических наук, филолог, преподаватель башкирского языка и литературы, русского языка и литературы.
Илишев Назар Ильдус улы.Рәсәй-америка видеоблоггере.
Илешева, Розалия Ғали ҡыҙы.Психиатр, медицина фәндәре докторы (1970), профессор (1971), Ҡаҙ атҡаҙанған фән эшмәкәре. (1979).

# Илеш (исем)
## Ауылдар

Илеш (рус. Илишево) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 409 кеше.

# Илеш (исем)
## Топонимия

Илеш районы (рус. Илишевский район) — Башҡортостан Республикаһының төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан муниципаль район. Административ үҙәге — Үрге Йәркәй ауылы
# Трубная-Солоная

Трубная-Солоная — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Солоная йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Трубная-Солоная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100030603
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103060
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Госсель

Госсель (нем. Gossel) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 494 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,52 км². Диңгеҙ кимәленән 490 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99338 һәм автомобиль коды — IK.
# Балауыҙ көйәһе

Балауыҙ көйәһе — йыйылма атамаһы ике төр күбәләк, бал ҡортоноң ҡоротҡостары булып тора. Умартасылыҡ үҫешкән ерҙәрҙә киң таралған.

# Балауыҙ көйәһе
## Йәшәү рәүеше

Өлкән күбәләктәр бик ҙур түел, ауыҙ ағзалары үҫешмәгән (улар ашамай). Төнгө йәшәү рәүеше алып бара. Аҡһыл төҫтәге йомортҡаларын бал ҡорто кәрәҙҙәренә, балауыҙҙарға һала. Улар ҡарышлауыҡҡа әүерелгәс, тәүге мәлдә кәрәҙәге бал һәм һитә менән туҡлана. Тора-бара рамдағы балауыҙҙар һәм унда ҡорттар сыҡҡас тороп ҡалған кокондары менән туҡлана башлай(саф балауыҙ туҡланыу өсөн яраҡлы түгел — уның туҡлыҡлы матдәләре етмәй). Шулай уҡ улар кокнда ятҡан бал ҡорто балаларының ҡанаттарын, аяҡтарын кимерә. Ҡорттар уларҙы алып ташлай алмай. Сөнки улар кәрәҙҙәр буйлап пәрәүезле юл һала. Ҡарышлауыҡтар тора бара бар умартаны шул рәүешле баҫып алырға һәләтле. Умарталағы ҡорттарың балаларын, һитәләрҙе, бал болон ашап бөтөрә. Хатта рамдарҙы, ябылған йылытыу материалдарын да ашайҙар. Күпләп үрсегәндә, бер- береһен, һәм алдан сыҡҡан көйәләрҙең ҡалдыҡтарын ашайҙар. Ҡурсаҡҡа әүерелеү өсөн умарта ярыҡтарын, һәм башҡа тыныс урындарҙы эҙләп табалар. Хатта үҙҙәренә соҡор яһап алалар. Бал ҡорто ғаиләһе көсһөҙләнә һәм юҡҡа сыға. Шулай уҡ умартаһын ташлап сығып китә.
# Горячиха

Горячиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Панюшиха йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Горячиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алей йылғаһы Гилёв һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200212115200000812
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200081
* Бассейн коды — 13.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Терехтюль

Оло Терехтюль — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кемчуг (Оло Кемчуг) йылғаһының уң ярына тамағынан 216 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 55 км.

# Оло Терехтюль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200016886
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201688
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ғәскәр

Ғәскәр — ҡораллы төркөм. Дәүләт ҡораллы көстәренең бер өлөшө.
* Был хәрби эш буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.