yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Богутовка

Богутовка — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тара йылғаһының һул ярына тамағынан 487 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Богутовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300005570
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300557
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Көҙгө ллойдия

Ллодия — ләлә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.

# Көҙгө ллойдия
## Таралышы

20 төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың арктик һәм уртаса бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда көҙгө үҫә. Белорет районында Машаҡ һыртында, Ирәмәл һәм Ямантау тауҙарында үләнле‑мүкле тундрала үҫә.

# Көҙгө ллойдия
## Ботаник яҙма

Япраҡтары күп һанлы ҡоро еңсәләр м‑н ҡапланған оҙонса‑конус формаһындағы һуғанбашлы күп йыллыҡ үлән. Һабағы ябай, төҙ, 5—40 см бейеклектә; 2 тар оҙонса ер яны япрағы һабаҡтан оҙонораҡ, 3—5 һабаҡ япрағы ҡыҫҡараҡ һәм киңерәк, сиратлы. Сәскәләре аҡ төҫтә, буранка формаһында, ғәҙәттә яңғыҙар. Тажы ирекле 6 япраҡсанан тора, тышҡы 3‑һөнөң төбөндә һары таптар бар, эскеләре (емеш янында ҡалалар) 3 ҡыҙыл һыҙатлы. Июнь башында сәскә ата. Емеше — өс ҡырлы ҡумта, июлдә өлгөрә.

# Көҙгө ллойдия
## Ҡулланыу

Декоратив үҫемлек. Реликт, Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Көҙгө ллойдия // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: БР ДАҒУ «Башҡорт энциклопедияһы», 2015—2024. — ISBN 978-5-88185-143-9.
# Ротыпь-Хулюм

Ротыпь-Хулюм — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тозам-Ротыпь йылғаһының уң ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Ротыпь-Хулюм
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027988
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302798
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Керкау

Керкау (нем. Kerkau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 225 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,09 км². Диңгеҙ кимәленән 29 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 29416 һәм автомобиль коды — SAW.
# Кидеро

Кидеро — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Метлюта (Ори-цкали) йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Кидеро
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сулак йылғаһы , инешенән Чиркейск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000112109300000414
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300041
* Бассейн коды — 07.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Солгон

Солгон — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сереж йылғаһының уң ярына тамағынан 152 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Солгон
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200015187
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201518
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Коим

Коим — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Демьянка йылғаһының һул ярына тамағынан 940 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Коим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014095
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301409
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Обербодниц

Обербодниц (нем. Oberbodnitz) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 248 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,51 км². Диңгеҙ кимәленән 270 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7646 һәм автомобиль коды — SHK.
# Шәрҡиәт

Шәрҡиәт (ориенталистика) — Көнсығыш (Шәреҡ) илдәренең тарихын, иҡтисадын, әҙәбиәтен, телдәрен, сәнғәтен, динен, фәлсәфәһен, этнографияһын, матди һәм рухи мәҙәниәте ҡомартҡыларын өйрәнеүсе фәнни дисциплиналар тупланмаһы.
Шәрҡиәт африканистика менән бер дисциплинаға берләштерелә, ҡайһы берҙә африканистиканан айырым ҡарала. Был ҡайһы бер Африка дәүләттәренең мосолман донъяһына ҡарауына бәйләнгән.

# Шәрҡиәт
## Шәрҡиәттең тармаҡтары

Африканистика, шәрҡиәттән айырылып, үҙ аллы дисциплинаға әүерелә, кавказнамә менән дә шул хәл башланды.
* ғәрәбистика
* әрмәнистика
* ассириология
* буддология
* вьетнамнамә
* мысырнамә
* индология
** санскритология
* индонезинамә
* иранистика
** тажикнамә
* коренамә
* малаистика
* монголнамә
** ойратнамә
** ҡалмыҡнамә
* ғосманистика
* семитология
** арамистика
** библеистика
** һебраистика
** ҡумранистика
** сабәистика
** угаритнамә
** эфиопистика
* синология (ҡытайнамә, ҡытаистика)
* таистика
* тибетология
* тунгус-манчжурнамә
* төркиәт
* урартология
* филиппинистика
* шумерология
* японнамә
# Изге Николай сиркәүе (Риека)

Изге Николай сиркәүе — Сербия православие сиркәүенең Горнокарловицкий епарихияһы сиркәүҙәренең береһе. Хорватияның Риека ҡалаһында урынлашҡан

# Изге Николай сиркәүе (Риека)
## Тарихы

1787 йылда Риека архитекторы Игнаций Хенке проектлай
1788 йылдың 10 апрелендә нигеҙ ташы һалына һәм Игнаций Хенке эскиздары һәм Горнокарловацкий епархияһы сиркәүе өлгөһө буйынса Изге Николай сиркәүе төҙөлә башлай. 1788 йылдың 21 сентябрендә Хенке таш эштәре буйынса словен ташсыһы Мати Бринев, тимерселек эштәре буйынса Антон Грбыч һәм таш һатып алыу буйынса урындағы карьер хужаһы Люга Перрети менән һөйләшеүҙәр алып бара
1790 йылда интерьерынан тыш төҙөлөш эштәре тамамлана
1794 йылда Рибницанан оҫта Стивен Конти онти (ивр. Stjepan Konti) сиркәү интерьеры өсөн 35 икона булдыра. Шул уҡ йылдың 22 авгусында оҫта Никола Янез (хорв. Nikola Janez) тағы ике икона эшләй. Был ваҡытта инде ҡалала православие сауҙагәрҙәренең һикһән ике ғаиләһе йәшәй. Был сиркәү Ғосман империяһынан ҡасып килгән һәм 1768 йылда ҡалала урынлашҡан сербтар аҡсаһына төҙөлә. Шул уҡ ваҡытта урындағы властар сиркәү төҙөлөшөнә ҡамасаулай. Сиркәүҙә Воеводина һәм Босниянан күп һанлы иконалар һаҡлана

# Изге Николай сиркәүе (Риека)
## Галереяһы

* Фиуме порты 1923 йылда. Кадр уртаһында — Изге Николай сиркәүе
* Гавань аша молдан күренеш
* Riva урамынан Изге Николай сиркәүенә күренеш
* Сиркәү интерьеры
# Сяма-Яха

Сяма-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ляккато-Се йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Сяма-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300045833
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304583
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ханская (аэродром)

Ханская — Рәсәйҙең Адыгей Республикаһында хәрби аэродром. Ханская станицаһынан көнсығышҡа табан 3 км, ә Майкоптан төньяҡ-көнбайышҡа табан 6 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Советтар Союзы Геройы А. К. Серов исемендәге Краснодар юғары хәрби авиация училищеһының 2-се категориялы Суворов һәм Кутузов орденлы Полоцк авиабазаһында урынлаша. Л-39 уҡыу самолеттары менән ҡоралланған.
2-се класлы Ханская аэродромы Ту-134, Ан-12, Ил-18 һәм бөтә еңел самолёттарҙы, шулай уҡ бөтә төр вертолеттарҙы ҡабул итә ала.
2009 йылға тиклем берләштерелгән аэродром була, шулай уҡ граждандар авиацияһы аэропорты сифатында ҡулланыла.

# Ханская (аэродром)
## Аэродром тураһында мәғлүмәт

* Исеме — Хан (eng Khanskaya)
* Индекс ЬРКХ / XRKH, граждандар индекс URKH / УРКХ.
* КТА — N44.67953° E040.03607°
* 183 м-ҙан ашыу (22 гПа)
* Саҡырыу билдәһе — Вышка 124.0 МГц «Сократ»
* Нкр.= 600 м
* ВПП 1 — 04L/22R 2500х40 бетон
* Осоу түңәрәге RR
* Яҡтыртыу — даими
* 2 ОСОУ — 04R/22L тупраҡ 2500х40
* Осоу түңәрәге RR
* Яҡтыртыу — юҡ
Иҫкәрмә. Грунтлы осоу һыҙаты 04R/22L ла хупланмай.

# Ханская (аэродром)
## Тарихы

Һуғыштан һуңғы осорҙа аэродромда 709-сы уҡыу авиация полкының ике эскадрильяһы (хәрби часть 55661) урынлаша. 709-сы УАП Армавир юғары хәрби авиация Ҡыҙыл байраҡлы осоусылар мәктәбенең уҡыу барышын тәьмин итә.
1961 йылда аэродром реконструкциялана.
1991 йылдың 20 авгусында, Хәрби көстәрҙе үҙгәртеп ҡороу менән бәйле, Аджикабул аэродромында (Әзербайжан ССР-ы) нигеҙләнгән 761-се Полоцк Суворов һәм Кутузов орденлы авиация полкы Армавир хәрби-авиация идаралығының 709-сы уҡыу авиация полкы менән берләштерелә һәм шул уҡ йылдың ноябрендә Майкопҡа «Ханский» аэродромына сығарыла. Шул уҡ ваҡытта полктың ысын исеме һәм регалийҙары бөтөрөлгән 709-сы УАП-ҡа күсә.
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2001 йылдың 10 майындағы ҡарары һәм Рәсәй Оборона министрының 2001 йылдың 23 июнендәге 278-се бойороғо менән Краснодар хәрби авиация институтына Армавир һәм Балашов хәрби институты ҡушыла. Полк Краснодар хәрби авиация институтына буйһона.
Шулай уҡ Ханск аэродромын ваҡыты-ваҡыты менән граждандар авиацияһы файҙалана.
Хәүефһеҙлекте тәьмин итеү буйынса талаптарҙы боҙоу менән бәйле, Майкоп һәм Ханск аэродромдарында граждандар авиацияһы һауа судноларының осоштары 2009 йылдың сентябрендә туҡтатыла, был аэродромдарҙың дәүләт теркәүе һәм файҙаланыуға яраҡлылығы тураһында таныҡлыҡтар Һауа транспорты буйынса федераль агентлығы тарафынан ғәмәлдән сығарыла.
2009 йылда 761-се Полоцк Суворов һәм Кутузов орденлы авиация полкы таратыла. Аэродромда 272-се Полоцк Суворов һәм Кутузов орденлы уҡыу авиация базаһы ойошторола.
2010 йылда Адыгея властары Рәсәй федераль бюджеты иҫәбенә аэродромды реконструкциялау инициативаһы менән сығыш яһай.

# Ханская (аэродром)
## Иҫкәрмә

* ↑ Об исключении из Государственного Реестра гражданских аэродромов Российской Федерации гражданского аэродрома Майкоп и аэродрома государственной авиации Майкоп (Ханская)(недоступная ссылка)
* ↑ Власти Адыгеи ищут пути сохранения деятельности и развития аэропорта Майкоп в станице Ханской(недоступная ссылка)
# Кечекьян йорто

Ф. С. Кечекьян йорто (Кечегьян) — Дондағы Ростов ҡалаһының Азатлыҡ майҙанында урынлашҡан. XIХ быуаттың өсөнсө сирегендә Дондағы Нахичеван ҡалаһының үҙәк майҙанында төҙөлә (хәҙерге Дондағы Ростовтың Пролетар районы). Был йортто хәҙерге ваҡытта А. С. Пушкин исемендәге балалар китапханаһы биләй. Бина төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә.

# Кечекьян йорто
## Тарих

Был йорт Дондағы Нахичеван ҡалаһының Бульвар майҙанында XIX быуаттың өсөнсө сирегендә төҙөлгән (баштағы адресы Бульвар майҙаны, 7-се йорт). Уны төҙөүҙе архитектор Н. Н. Дурбах күҙәтеп барған. Документтарҙан билдәле булыуынса, 1886 йылдан алып йорт хужаһы мещан ҡатын Ольга Тарасовна Ходжаева булған. Ул 1894 йылда йортон 8 мең һум көмөш аҡсаға табип Федор (Аствацатур) Степанович Кечекьяндың ҡатыны Искуги Хачересовна Кечекьянға (ҡыҙ фамилияһы Аладжалова) һатҡан.
Кечекьяндар ғаиләһе был йортта бала-сағалары менән йәшәгән. Искуги Хачересовна Кечекьян Әрмән ҡатын-ҡыҙҙарының «Попечение» хәйриә йәмғиәтенең һәм «Нахичевань ҡалаһы Николаевский ярлыларға ярҙам хәйриә йәмғиәтенең» ағзаһы була. Уның ағаһы — рәссам М. Х. Аладжалов. Федор Степанович Кечекьян ҡала табибы була, Дондағы Нахичевань ҡала думаһы ағзаһы , Ҡала Думаһы Финанс комиссияһы ағзаһы, ҡала дауаханаһы комиссия ағзаһы,, «Нахичевань әрмән хәйриә йәмғиәтенең» ағзаһы, «Нахичевань һыуҙа ҡотҡарыу йәмғиәте» бүлеге идаралығы ағзаһы, Екатерина ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһының бағыусылыҡ советы ағзаһы, «Ҡатын-ҡыҙҙар коммерция курсы» бағыусылар ағзаһы, өсөнсө дәрәжә Изге Анна Ордены кавалеры була.
Совет власы барлыҡҡа килгәндән һуң йорт дөйөм халыҡ милкенә әйләнә. 1926 йылда (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1929 йыл) бинала А. С. Пушкин исемендәге балалар китапханаһы урынлашҡан.

# Кечекьян йорто
## Архитектура

Бер ҡатлы бейек цоколле йорттоң фасады Азатлыҡ майҙанына ҡарап тора. Көнсығышта бина Сагиров йортона яҡын ғына тора. Кечекьян йортоноң ихатаһында хужалыҡ ҡаралтылары: ҡар баҙы, ат һарайы һәм каретник — бар. Йорт фасады күркәм классик ордер композициялы. Иң ситтәге терәүҙәр пилястрлы порталдары менән күҙгә ташлана. Йорт үҙәгендәге дүрт тәҙрә уйымы йөҙлөктәр һәм сандриктар менән барокко стилендә биҙәлгән. Ҡунаҡ күтәрмәһе йорттоң һул яғында, хәҙерге көндәргә тиклем уның үҙенсәлекле ағас ишеге һаҡланған. XХ быуат башында ишек алдында шпилле көмбәҙ төҙөлгән (хәҙер юғалған; ҡара: уң яҡтағы фотола).
Ике ҡатлы йортта бүлмәләр, төп һәм ихатаға ҡараған фасад буйлап, ике рәт булып урынлашҡан. Үҙәк залдың өс тәҙрәһе төп фасадҡа сыға. Залянында эш кабинеты һәм торлаҡ бүлмә булған. Башҡа торлаҡ бүлмәләр һәм китапхананың тәҙрәләре ихата яғына ҡарай. Цоколь ҡатына ихаталағы айырым ишектән инелгән. Унда табип Ф. С. Кечекьян ауырыуҙарҙы ҡабул иткән. Ихата яғынан ҙур булмаған веранда йортҡа барып тоташа.
# Заһир Исмәғилев һәйкәле

Заһир Исмәғилевҡа һәйкәл Өфө ҡалаһының Киров районында ҡуйылған.

# Заһир Исмәғилев һәйкәле
## Тарих

Композитор Заһир Исмәғилевҡа һәйкәл Өфөнөң Ленин урамында Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры менән йәнәш урынлашҡан Театр скверында, уның хөрмәтенә аталған Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты ҡаршыһына ҡуйылған. Һәйкәл Заһир Ғәриф улы нигеҙ һалған һәм 20 йыл дауамында етәкләгән юғары уҡыу йортона 40 йыл тулған көндәрҙә — 2008 йылдың 18 октябрендә тантаналы асыла.
Был — Башҡортостанда Заһир Исмәғилевҡа беренсе һәйкәл. Һәйкәлдең авторы — Салауат Юлаев исемендәге республика Дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Хәниф Мирзаһит улы Хәбибрахманов. Автор әйтеүенсә, уға тере саҡта композитор менән осрашырға тура килмәгән, шуға күрә һәйкәлде эшләгәндә ул фото- һәм видеоматериал ҡулланған. Һәйкәлдең архитекторы Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Сергей Анатольевич Голдобин
Заһир Исмәғилев ижади илһам мәлендә ҡулына ҡамыш ҡурай тотоп ултырғыста ултыра итеп һүрәтләнгән. Һәйкәл бронзанан эшләнгән, кәртә менән уралтылған. Постаментта урыҫ һәм башҡорт телдәрендә
   Бөйөк башҡорт композиторы Заһир Исмәғилев
тип яҙылған.
# Обермелер

Обермелер (нем. Obermehler) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 957 кеше йәшәй. Майҙаны — 21,64 км². Диңгеҙ кимәленән 268 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99996 һәм автомобиль коды — UH.
# Яңы Субай ауыл Советы (Нуриман районы)

Яңы Субай ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Нуриман районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Яңы Субай ауылы.

# Яңы Субай ауыл Советы (Нуриман районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Яңы Субай ауыл Советы (Нуриман районы)
## Иҫтәлекле урындары

* «Кипун» шишмәһе — Башҡортостан Республикаһының тәбиғәт ҡомартҡыһы. Шишмәнең үҙенсәлеге шунда, бында һыу баҫымы иҫәбенә шишмә урғылып аға һәм ҡайнау эффектын булдыра.
# Ночная (Тудовка ҡушылдығы)

Ночная — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тудовка йылғаһының һул ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Ночная (Тудовка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга Үрге Волга бейшлотынан Зубцов ҡалаһына тиклем , Вазуза йылғаһы башынан Вазуза һыуһаҡлағысына тиклем индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100412110000000618
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000061
* Бассейн коды — 08.01.01.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Имашев

Имашев — фамилия.
* Имашев Булат Ғөбәйҙулла улы (1908—1946) — театр актёры һәм режиссёр. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1944).
* Имашев Лоҡман Ноғман улы (1908—1942) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Имашев Рәшит Фәтих улы (1939—2007) — Татарстандың халыҡ рәссамы (2003), Башҡортостан Республикаһының (1995) һәм ТАССР-ҙың (1986) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
* Имашев Урал Булат улы (1945—2018) — химия фәндәре докторы (1980), профессор, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1981).
* Имашев Әҙһәм Карам улы (1924—1990) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби лётчик, артиллерист. Педагог.
# Ҡарат

Ҡарат (рус. Каратово) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 297 кеше. Почта индексы — 452779, ОКАТО коды — 80251835001.

# Ҡарат
## Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
* Иҫәп алыу йылы һәм көнө
* 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
* 1920 йыл 26 август
* 1926 йыл 17 декабрь
* 1939 йыл 17 ғинуар
* 1959 йыл 15 ғинуар
* 1970 йыл 15 ғинуар
* 1979 йыл 17 ғинуар
* 1989 йыл 12 ғинуар
* 2002 йыл 9 октябрь
* 2010 йыл 14 октябрь
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Ҡарат
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 42 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 42 км