# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы

Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы (рус. Село санатория имени Чехова) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 168 кеше. Почта индексы — 452134, ОКАТО коды — 80202813009.

# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы
## Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | | | | | |
| 1920 йыл 26 август | | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 168 | 83 | 85 | 49,4 | 50,6 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Раевка): 47 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Воздвиженка): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 12 км

# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы
## Тарихы

Воздвиженка ауыл Советына ҡарай. Район үҙәгенән көньяҡ-көнбайышҡа 47 саҡрым һәм Аксёнов тимер юл станцияһынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 12 саҡрым алыҫлыҡта Ғәйнә йылғаһы буйында урынлашҡан. XX быуат башында Бәләбәй районы территорияһында Андреевка ҡымыҙ менән дауалау ҡасабаһы булараҡ нигеҙләнгән. 1920-се йылдарҙан Чехов курорты ауылы тип теркәлә. 1930-сы йылдарҙан — Чехов шифаханаһы тораҡ пункты. 2005 йылда статус үҙгәрә: ҡасаба ауылға әйләнә. Халҡы: 1920 йылда — 30 кеше; 1939 йылда — 404 кеше; 1959 йылда — 434 кеше; 1989 кеше — 215 кеше; 2002 йылда — 214 кеше; 2010 йылда — 168 кеше. Урыҫтар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Воздвиженка урта мәктәбе филиалы), фельдшер-акушерлыҡ пункты бар.
Башҡортостан Республикаһының 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з һанлы Законына ярашлы, райондың башҡа 5 тораҡ пункты менән бер үк ваҡытта ауыл тораҡ пункты (село) һәм ауыл биләмәһе статусын ала.«Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона индерелгән төҙәтмәләр тураһында, тораҡ пункттарҙың ойошторолоуы, берләшеүе, бөтөрөлөүе һәм статусын үҙгәртеү, административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле», 1-се статья
   5. Түбәндәге тораҡ пункттарҙың статусын үҙгәртеү, ауылдың төрөн билдәләү:
   3) Әлшәй районында:
   а) Раевка совхозының Дим бүлексәһе Ҡармыш ауыл Советы ;
   б) Чехов шифаханаһы ауылы Воздвиженка ауыл Советы ;
   в) Ауыл хужалығы техникумы Аксёнов ауыл Советы;
   д) Тавричанка ҡасабаһы Ҡыҙыл ауыл Советы ;
   е)«Шафран» совхозы Түбәнге Әүрез ауыл Советы ;

# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы
## Урамдары

Исемдәре:
Курорт урамы (рус. Курортная (улица))

# Чехов А.П. исемендәге шифахана ауылы
## Тәбиғәт ҡомартҡылары

1911 йылда ауыл янындағы Әлшәй урман хужалығында ултыртылған ҡарағастар — тәбиғәт ҡомартҡылары.