# Телдәр ғаиләләре исемлеге

Донъяла бер нисә мең тел иҫәпләнә. Иң билдәле белешмәләр тик хәҙерге (йәғни тере һәм күптән түгел юҡҡа сыҡҡан) телдәрҙе генә үҙ эсенә ала. Ethnologue мәғлүмәттәре буйынса, 2018 йылға хәҙерге заман телдәренең һаны яҡынса 7 мең, ә Лингвосфера Реестры (инг.) буйынса — 4994. Уларҙың күпселеге ғаиләләргә берләшә, ҡайһы бер телдәр изоляцияланған тип һанала (йәғни бер телле ғаиләләрҙән тора) йәки классификацияланмаған булып ҡала. Бөтәһе яҡынса 420 тел ғаиләһе, 100-ҙән ашыу изолят һәм 100-ҙән ашыу классификацияланмаған тел иҫәпләнә. Ғаиләләр йыш ҡына юғары кимәлдәге берәмектәренә — макроғаиләләргә (филдар, ингл. phylum) берләшә, әммә хәҙерге ваҡытта уларҙың күпселегенең булыуы артабан раҫлауҙы талап иткән ғилми гипотеза ғына булып ҡала. Нигер-конголез һәм Афразия макроғаиләләре тураһында теориялар ғына ышаныслы нигеҙләнә.

# Телдәр ғаиләләре исемлеге
## Исемлек

| Ғаилә исеме | Телдәр | Һөйләшеүселәр һаны | Урын | Фаразланған ата-әсә ғаиләһе |
| Afroasiatic languages | 366 | 499,294,669 | Африка, Евразия | |
| Atlantic–Congo languages | 1,453 | 500,000,000 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Mande languages | 50 | 27,003,000 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Kru languages | 38 | 3,800,000 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Dogon languages | 19 | 630,820 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Ijoid languages | 10 | 3,221,650 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Songhay languages | 11 | 3,228,000 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Saharan languages | 10 | 10,940,500 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Fur languages | 2 | 786,900 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Maban languages | 9 | 1,115,260 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Central Sudanic languages | 65 | 9,145,280 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Khoe-Kwadi languages | 12 | 337,337 | Африка | Койсан (иҫкергән) |
| Kx'a languages | 4 | 104,000 | Африка | Койсан (иҫкергән) |
| Tuu languages | 2 | 2,500 | Африка | Койсан (иҫкергән) |
| Kadu languages | 6 | 120,600 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Talodi languages | 8 | 112,250 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Heiban languages | 10 | 276,690 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Rashad languages | 2 | 126,000 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Katla-Tima languages | 3 | 25,000 | Африка | Нигер–Конго (бәхәсле) |
| Taman languages | 4 | 128,800 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Daju languages | 7 | 261,000 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Nubian languages | 13 | 842,050 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Nyima languages | 2 | 162,000 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Eastern Jebel languages | 4 | 104,600 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Temein languages | 2 | 14,400 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Nilotic languages | 55 | 33,306,780 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Surmic languages | 11 | 544,680 | Африка | Көнсығыш Судан (бәхәсле) |
| Kresh-Aja languages | 3 | 48,200 | Африка | Үҙәк Судан (бәхәсле) |
| Kuliak languages | 3 | 14,070 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Bʼaga languages | 5 | 253,680 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Blue Nile Mao languages | 4 | 24,300 | Африка | Афразия (бәхәсле) |
| Dizoid languages | 3 | 88,840 | Африка | Афразия (бәхәсле) |
| Koman languages | 5 | 94,000 | Африка | Нил-Сахара (бәхәсле) |
| Ta-Ne-Omotic languages | 19 | 7,359,020 | Африка | Афразия (бәхәсле) |
| Aroid languages | 5 | 438,100 | Африка | Афразия (бәхәсле) |
| Һинд-европа телдәре | 448 | 3,237,999,904 | Евразия | |
| Урал телдәре | 37 | 20,716,457 | Евразия | |
| Төрки телдәр | 35 | 179,945,933 | Евразия | Алтай (бәхәсле) |
| Hurro-Urartian languages | 2 | extinct | Евразия | |
| Abkhazo-Adyghean languages | 4 | 1,655,000 | Евразия | Төньяҡ Кавказ (бәхәсле) |
| Нах-Дағстан телдәре | 29 | 4,155,258 | Евразия | Төньяҡ Кавказ, Алародий (бәхәсле) |
| Kartvelian languages | 5 | 4,850,000 | Евразия | |
| Дравид телдәре | 84 | 252,807,610 | Евразия | |
| Great Andamanese languages | 10 | 3 | Евразия | |
| Ongan languages | 2 | 296 | Евразия | |
| Yeniseian languages | 2 | 211 | Евразия | Дене-Йәнәсәй (ихтимал) |
| Yukaghir languages | 2 | 740 | Евразия | |
| Син-тибет телдәре | 453 | 1,385,995,195 | Евразия | |
| Hmong–Mien languages | 38 | 9,332,070 | Евразия | Miao–Dai (?) |
| Тай-кадай телдәр | 94 | 81,549,828 | Евразия | Австро-Тай (бәхәсле) |
| Австроазия телдәре | 169 | 116,323,040 | Евразия | |
| Австронезий телдәре | 1,223 | 325,862,510 | Африка, Евразия, Океания | Австро-Тай (бәхәсле) |
| Tungusic languages | 11 | 55,800 | Евразия | Атлай (бәхәсле) |
| Монгол телдәр | 13 | 7,269,480 | Евразия | Атлай (бәхәсле) |
| Корей телдәр | 2 | 77,269,890 | Евразия | Атлай (бәхәсле) |
| Нивх телдәр | 2 | 200 | Евразия | Нивх–Камчукот (?) |
| Япон телдәр | 13 | 129,240,180 | Евразия | Атлай (бәхәсле) |
| Ainu languages | 3 | 2 | Евразия | Атлай (бәхәсле) |
| Чукот-Ҡамсат телдәр | 5 | 6,875 | Евразия | Нивх–Камчукот (?) |
| Trans–New Guinea | 317 | 3,540,024 | Яңы Гвинея | |
| Torricelli languages | 55 | 113,705 | Яңы Гвинея | |
| Sepik languages | 36 | 162,704 | Яңы Гвинея | |
| Ramu – Lower Sepik languages | 30 | 65,830 | Яңы Гвинея | |
| Timor–Alor–Pantar languages | 23 | 380,120 | Яңы Гвинея | |
| Lakes Plain languages | 20 | 8,455 | Яңы Гвинея | |
| Yam languages | 19 | 7,677 | Яңы Гвинея | |
| Anim languages | 17 | 32,898 | Яңы Гвинея | |
| Border languages | 15 | 17,080 | Яңы Гвинея | |
| North Halmahera languages | 15 | 279,035 | Яңы Гвинея | Көнбайыш Папуас (бәхәсле) |
| Angan languages | 13 | 103,739 | Яңы Гвинея | |
| Ndu languages | 13 | 100,770 | Яңы Гвинея | |
| Orya–Tor languages | 13 | 8,345 | Яңы Гвинея | |
| Geelvink Bay languages | 10 | 8,005 | Яңы Гвинея | |
| Sko languages | 10 | 5,665 | Яңы Гвинея | |
| Dagan languages | 9 | 18,555 | Яңы Гвинея | |
| South Bougainville languages | 9 | 68,700 | Яңы Гвинея | |
| Kwerbic languages | 8 | 7,000 | Яңы Гвинея | |
| Koiarian languages | 8 | 25,690 | Яңы Гвинея | |
| Mailuan languages | 8 | 11,700 | Яңы Гвинея | |
| Bosavi languages | 7 | 14,105 | Яңы Гвинея | |
| Baining languages | 6 | 13,800 | Яңы Гвинея | |
| East Strickland languages | 6 | 3,780 | Яңы Гвинея | |
| Goilalan languages | 6 | 47,330 | Яңы Гвинея | |
| Kiwaian languages | 6 | 38,030 | Яңы Гвинея | |
| Left May languages | 6 | 2,005 | Яңы Гвинея | Лефт Мей–Квомтари (бәхәсле) |
| South Bird's Head languages | 6 | 8,200 | Яңы Гвинея | |
| Eleman languages | 5 | 45,240 | Яңы Гвинея | |
| Keram languages | 5 | 11,970 | Яңы Гвинея | |
| Nimboran languages | 5 | 8,500 | Яңы Гвинея | |
| Pauwasi languages | 5 | 3,880 | Яңы Гвинея | |
| West Bird's Head languages | 5 | 20,090 | Яңы Гвинея | Көнбайыш Папуас (бәхәсле) |
| Yareban languages | 5 | 3,100 | Яңы Гвинея | |
| Yuat languages | 5 | 7,700 | Яңы Гвинея | |
| Arafundi languages | 5 | 1,960 | Яңы Гвинея | |
| Eastern Trans-Fly languages | 4 | 6,760 | Яңы Гвинея | |
| North Bougainville languages | 4 | 10,020 | Яңы Гвинея | |
| Demta–Sentani languages | 4 | 36,680 | Яңы Гвинея | |
| Gogodala–Suki languages | 4 | 30,160 | Яңы Гвинея | |
| Turama–Kikorian languages | 4 | 6,210 | Яңы Гвинея | |
| Walio languages | 4 | 856 | Яңы Гвинея | |
| East Bird's Head languages | 3 | 34,800 | Яңы Гвинея | Көнбайыш Папуас (бәхәсле) |
| Kamula-Elevala languages | 3 | 28,700 | Яңы Гвинея | |
| Kayagaric languages | 3 | 14,500 | Яңы Гвинея | |
| Kolopom languages | 3 | 5,300 | Яңы Гвинея | |
| Kwalean languages | 3 | 2,240 | Яңы Гвинея | |
| Mairasi languages | 3 | 4,385 | Яңы Гвинея | |
| West Bomberai languages | 3 | 6,840 | Яңы Гвинея | |
| Amto–Musan languages | 2 | 720 | Яңы Гвинея | |
| Baibai-Fas languages | 2 | 2,840 | Яңы Гвинея | Лефт Мей–Квомтари, Квомтари–Фас (бәхәсле) |
| Bayono-Awbono languages | 2 | 400 | Яңы Гвинея | |
| Bogia-Monumbo languages | 2 | 860 | Яңы Гвинея | |
| Bulaka River languages | 3 | 520 | Яңы Гвинея | |
| Doso-Turumsa languages | 2 | 2,395 | Яңы Гвинея | |
| East Kutubuan languages | 2 | 7,300 | Яңы Гвинея | |
| Hatam-Mansim languages | 2 | 16,000 | Яңы Гвинея | Көнбайыш Папуас (бәхәсле) |
| Inanwatan–Duriankere languages | 2 | 1,130 | Яңы Гвинея | |
| Kaure-Kosare languages | 2 | 700 | Яңы Гвинея | |
| Konda-Yahadian languages | 2 | 1,000 | Яңы Гвинея | |
| Kwomtari languages | 3 | 1,510 | Яңы Гвинея | Лефт Мей–Квомтари, Квомтари–Фас (бәхәсле) |
| Lepki-Murkim-Kembra | 3 | 840 | Яңы Гвинея | |
| Manubaran languages | 2 | 3,350 | Яңы Гвинея | |
| Mombum-Koneraw languages | 2 | 1,450 | Яңы Гвинея | |
| Namla-Tofanma languages | 2 | 280 | Яңы Гвинея | |
| Pahoturi languages | 2 | 4,050 | Яңы Гвинея | |
| Piawi languages | 2 | 2,600 | Яңы Гвинея | |
| Senagi languages | 2 | 2,960 | Яңы Гвинея | |
| Somahai languages | 2 | 2,200 | Яңы Гвинея | |
| Taulil-Butam languages | 2 | 2,000 | Яңы Гвинея | |
| Teberan languages | 2 | 15,800 | Яңы Гвинея | |
| Yawa-Saweru | 2 | 10,300 | Яңы Гвинея | Көнбайыш Папуас (бәхәсле) |
| Pama–Nyungan languages | 250 | 23,539 | Австралия | |
| Gunwinyguan languages | 5 | 1,314 | Австралия | |
| Western Daly languages | 3 | 21 | Австралия | |
| Nyulnyulan languages | 3 | 94 | Австралия | |
| Worrorran languages | 3 | 108 | Австралия | |
| Mirndi languages | 3 | 261 | Австралия | |
| Iwaidjan languages | 4 | 491 | Австралия | Арнемленд телдәре (бәхәсле) |
| Mangarrayi-Maran languages | 4 | 10 | Австралия | |
| Maningrida languages | 4 | 1,434 | Австралия | Арнемленд телдәре (бәхәсле) |
| Tangkic languages | 4 | 73 | Австралия | |
| Giimbiyu languages | 3 | extinct | Австралия | Арнемленд телдәре (бәхәсле) |
| Jarrakan languages | 3 | 130 | Австралия | |
| Yangmanic languages | 3 | 50 | Австралия | |
| Bunuban languages | 2 | 100 | Австралия | |
| Eastern Daly languages | 2 | extinct | Австралия | |
| Garrwan languages | 2 | 130 | Австралия | |
| Limilngan-Wulna | 2 | 23 | Австралия | |
| Marrku-Wurrugu languages | 2 | extinct | Австралия | |
| Northeastern Tasmanian languages | 2 | extinct | Австралия | |
| Northern Daly languages | 2 | 8 | Австралия | |
| Southeastern Tasmanian languages | 2 | extinct | Австралия | |
| Southern Daly languages | 2 | 1,980 | Австралия | |
| Western Tasmanian languages | 2 | extinct | Австралия | |
| Inuit–Yupik–Unangan languages | 10 | 108,705 | Төньяҡ Америка, Евразия | |
| Na-Dene languages | 44 | 208,552 | Төньяҡ Америка | Дене-Йәнәсәй (ихтимал) |
| Haida languages | 2 | 13 | Төньяҡ Америка | |
| Tsimshianic languages | 4 | 2,910 | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Wakashan languages | 6 | 710 | Төньяҡ Америка | |
| Salishan languages | 25 | 1,969 | Төньяҡ Америка | |
| Chimakuan languages | 2 | extinct | Төньяҡ Америка | |
| Chinookan languages | 4 | extinct | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Kalapuyan languages | 3 | extinct | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Coosan languages | 2 | extinct | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Plateau Penutian languages | 4 | 125 | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Shastan languages | 4 | extinct | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Yuki–Wappo languages | 2 | extinct | Төньяҡ Америка | |
| Pomoan languages | 7 | 47 | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Wintuan languages | 2 | extinct | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Palaihnihan languages | 2 | 10 | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Maiduan languages | 4 | 3 | Төньяҡ Америка | Пенутий (бәхәсле) |
| Utian languages | 13 | 18 | Төньяҡ Америка | Йокут-Утий, Пенутий (бәхәсле) |
| Chumashan languages | 6 | extinct | Төньяҡ Америка | |
| Yokutsan languages | 4 | 50 | Төньяҡ Америка | Йокут-Утий, Пенутий (бәхәсле) |
| Uto-Aztecan languages | 58 | 1,910,442 | Төньяҡ Америка | Ацтек–Таноан (ихтимал) |
| Yuman–Cochimí languages | 12 | 3,710 | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Siouan–Catawban languages | 14 | 33,399 | Төньяҡ Америка | |
| Algic languages | 41 | 214,768 | Төньяҡ Америка | |
| Keres languages | 2 | 10,670 | Төньяҡ Америка | |
| Tanoan–Kiowa languages | 6 | 6,000 | Төньяҡ Америка | Ацтек–Таноан (ихтимал) |
| Caddoan languages | 5 | 46 | Төньяҡ Америка | |
| Totonacan languages | 12 | 282,250 | Төньяҡ Америка | Тотосоке (ихтимал) |
| Tarascan languages | 2 | 225,100 | Төньяҡ Америка | |
| Oto-Manguean languages | 176 | 1,678,214 | Төньяҡ Америка | |
| Huavean languages | 4 | 14,670 | Төньяҡ Америка | |
| Mixe–Zoque languages | 17 | 153,612 | Төньяҡ Америка | Тотосоке (ихтимал) |
| Tequistlatecan languages | 3 | 5,494 | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Muskogean languages | 6 | 15,640 | Төньяҡ Америка | Галф (ихтимал) |
| Майя телдәр | 31 | 6,522,182 | Төньяҡ Америка | |
| Xincan languages | (5) | extinct | Төньяҡ Америка | Макро-Чибчан (?) |
| Jicaquean languages | 2 | 500 | Төньяҡ Америка | Хокан (бәхәсле) |
| Lencan languages | 2 | extinct | Төньяҡ Америка | Макро-Чибчан, Хокан (бәхәсле) |
| Misumalpan languages | 5 | 709,000 | Төньяҡ Америка | Макро-Чибчан, Хокан (бәхәсле) |
| Iroquoian languages | 9 | 14,543 | Төньяҡ Америка | |
| Arawakan languages | 54 | 699,709 | Төньяҡ Америка, Көньяҡ Америка | |
| Chibchan languages | 20 | 306,267 | Төньяҡ Америка, Көньяҡ Америка | Макро-Чибчан (?) |
| Choco languages | 7 | 114,600 | Төньяҡ Америка, Көньяҡ Америка | |
| Carib languages | 29 | 67,376 | Төньяҡ Америка, Көньяҡ Америка | Же–Тупи–Кариб (ихтимал) |
| Barbacoan languages | 3 | 24,800 | Көньяҡ Америка | Макро-Паэс (бәхәсле) |
| Jivaroan languages | 4 | 89,630 | Көньяҡ Америка | |
| Кечуа телдәре | 45 | 7,768,820 | Көньяҡ Америка | |
| Aymaran languages | 3 | 2,808,740 | Көньяҡ Америка | |
| Uru–Chipaya languages | 2 | 1,200 | Көньяҡ Америка | |
| Huarpean languages | 3 | extinct | Көньяҡ Америка | |
| Araucanian languages | 2 | 262,000 | Көньяҡ Америка | |
| Chonan languages | (6) | extinct | Көньяҡ Америка | Мосетен–Чон, Макро-Паноан (ихтимал) |
| Alacalufan languages | 1 | 12 | Көньяҡ Америка | |
| Guajiboan languages | 5 | 39,290 | Көньяҡ Америка | |
| Kakua-Nukak languages | 2 | 610 | Көньяҡ Америка | Надахуп (бәхәсле) |
| Otomákoan languages | 2 | extinct | Көньяҡ Америка | Макро-Отомакоан (бәхәсле) |
| Piaroa–Saliban languages | 3 | 18,630 | Көньяҡ Америка | |
| Nadahup languages | 4 | 2,894 | Көньяҡ Америка | Надахуп (бәхәсле) |
| Yanomaman languages | 4 | 31,670 | Көньяҡ Америка | |
| Tucanoan languages | 23 | 30,308 | Көньяҡ Америка | |
| Boran languages | 2 | 1,500 | Көньяҡ Америка | Бора-Уитот (бәхәсле) |
| Witotoan languages | 7 | 17,478 | Көньяҡ Америка | Бора-Уитот (бәхәсле) |
| Peba–Yaguan languages | 1 | 5,700 | Көньяҡ Америка | Сапар-Ягуа (бәхәсле) |
| Zaparoan languages | 3 | 90 | Көньяҡ Америка | Сапар-Ягуа (бәхәсле) |
| Hibito–Cholon languages | 2 | extinct | Көньяҡ Америка | |
| Cahuapanan languages | 2 | 10,370 | Көньяҡ Америка | |
| Ticuna–Yuri languages | 2 | 48,580 | Көньяҡ Америка | |
| Pano-Tacanan languages | 45 | 51,539 | Көньяҡ Америка | Макро-Паноан (бәхәсле) |
| Arawan languages | 8 | 5,870 | Көньяҡ Америка | |
| Katukinan languages | 2 | 10 | Көньяҡ Америка | Харакамбут–Дьяпан, Надахуп (бәхәсле) |
| Harákmbut languages | 2 | 2,220 | Көньяҡ Америка | Харакамбут–Дьяпан, Макро-Отомакоан (бәхәсле) |
| Tupian languages | 66 | 5,026,502 | Көньяҡ Америка | Же–Тупи–Кариб (ихтимал) |
| Chapacuran languages | 4 | 2,019 | Көньяҡ Америка | Вамо–Чакапура (бәхәсле) |
| Nambikwaran languages | 6 | 1,068 | Көньяҡ Америка | |
| Bororoan languages | 3 | 1,392 | Көньяҡ Америка | Макро-же (бәхәсле) |
| Chiquitano languages | 2 | 4,670 | Көньяҡ Америка | |
| Zamucoan languages | 2 | 5,900 | Көньяҡ Америка | |
| Mascoian languages | 6 | 20,728 | Көньяҡ Америка | Матако–Гуайкуру (?) |
| Matacoan languages | 7 | 60,280 | Көньяҡ Америка | Матако–Гуайкуру (?) |
| Guaicuruan languages | 4 | 49,350 | Көньяҡ Америка | Матако–Гуайкуру (?) |
| Macro-Jê languages | 30 | 51,093 | Көньяҡ Америка | Же–Тупи–Кариб (ихтимал) |
| Charruan languages | (3) | extinct | Көньяҡ Америка | Матако–Гуайкуру (?) |
| Kamakã languages | 4 | extinct | Көньяҡ Америка | Макро-же (бәхәсле) |
| Purian languages | 2 | extinct | Көньяҡ Америка | Макро-же (бәхәсле) |