yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Буджурова Лилиә Рөстәм ҡыҙы

Лилиә Рөстәм ҡыҙы Буджурова (ҡырымтат. Lilâ Rustem qızı Bucurova, Лиля Рустем къызы Буджурова, укр. Ліля Рустемівна Буджурова; 1 ноябрь 1958({{padleft:1958|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (65 йәш), Ангрен, Ташкент өлкәһе) — Ҡырым татарҙары шағирәһе һәм журналисы. Украинаның атҡаҙанған журналисы (2005).

# Буджурова Лилиә Рөстәм ҡыҙы
## Биографияһы

1958 йылдың 1 ноябрендә Үзбәкстандың Ангрен ҡалаһында тыуған. 1979 йылда Ташкент өлкә дәүләт педагогия институтының филология факультетын тамамлай. 1979—1991 йылдарҙа шунда уҡ рус һәм сит ил әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй.

# Буджурова Лилиә Рөстәм ҡыҙы
## Биографияһы
### Ижади эшмәкәрлеге

1989 йылда беренсе үҙбаҫма «Некупленный билет» йыйынтығын, һуңынан «Когда мы вернемся» йыйынтығын баҫтырып сығара. Ҡырымға 1991 йылда күсеп килә. 1991 йылдан 1997 йылға тиклем «Авдет» ҡырым-татар гәзитенең баш мөхәррире булып эшләй, уның һүҙҙәренсә, Мостафа Йәмилевты тәнҡитләгән өсөн эштән бушатыла. .
1991 йылдан 2011 йылға тиклем тәүҙә ҡырым-татар редакцияһында мөхәррир, һуңынан «Ҡырым» Дәүләт телерадиокомпанияһының баш мөхәррире булып эшләй. Төрлө йылдарҙа бында «Әсә-Йорт», «Хәүефле зона», «Баш мөхәррир» авторлыҡ программаларын алып бара. 2004 йылдан 2014 йылға тиклем «Первая Крымская» гәзитенең баш мөхәррире булып эшләй, 1992 йылдан 2009 йылға тиклем «СТБ» телеканалы хәбәрсеһе, 1992 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем «France Press» агентлығы хәбәрсеһе. «Украинская правда» интернет-гәзитендә баҫыла. 1997 йылдан Ҡырым ирекле журналистар ассоциацияһы рәйесе.
2012 йылдан АTR телеканалының мәғлүмәт сәйәсәте буйынса генераль директоры урынбаҫары, «Гравитация» сәйәси-социаль теле-шоу авторы. 2015 йылдың 1 апрелендә телеканал ябылыу менән бәйле был вазифанан китә. 2015 йылдың авгусынан «QaraDeniz production» продюсер — студияһы директоры урынбаҫары. Йыл һайын үткәрелеүсе «Сanlı ses» балалар таланттары конкурсын ойоштороусыларҙың береһе. 2016 йылда Ҡырым мосолман тотҡондарының балаларына ярҙам итеү өсөн «Бизим балалар» («Беҙҙең балалар») йәмәғәт хәрәкәтен ойоштороусыларҙың береһе була.

# Буджурова Лилиә Рөстәм ҡыҙы
## Биографияһы
### Сәйәсәте

1991 йылда Ҡырым татарҙарының II Ҡоролтайы делегаты итеп һайлана. Ике тапҡыр Ҡырым татарҙары Мәжлесенә һайлана (1991 йылдан 1997 йылға тиклем ағза), 1994 йылдан 1998 йылға тиклем — Ҡырым Автономиялы Республикаһының Юғары Советы депутаты. 2015 йылдың 2 ноябрендә Ленур Исламовҡа ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыу менән бәйле уның өйөндә тентеү үткәрелеүе тураһында хәбәр итә.

# Буджурова Лилиә Рөстәм ҡыҙы
## Наградалары

* Ике үҙбаҫма шиғырҙар йыйынтығы һәм публицистик мәҡәләләр серияһы өсөн Исмаил Гаспринский премияһы лауреаты (1992)
* Ҡырым Автономиялы Республикаһы Министрҙар Советының почет грамотаһы (2000; авторҙар коллективы составында)
* Василий Стус премияһы лауреаты (2001)
* Украинаның атҡаҙанған журналисы (2005)
* III дәрәжә «Ҡаҙаныштар өсөн» ордены кавалеры (2015)
* «Журналистиканың юғары стандарттары» премияһы (Украина, 2018) — «Сифатлы төбәк медиа-проекты өсөн» категорияһында, медиа — Crimean Tatars.
# Звиздаль (йылға)

Звиздаль (укр. Звіздаль) — Украиналағы йылға. Житомир өлкәһенең Малин һәм Народичи райондары аша көньяҡҡа табан аға. Уждың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 32 километр. Бассейн майҙаны — 440 км².
# Деггендорф

Деггендорф (нем. Deggendorf) — Германияның ҡалаһы, общинаһы, Бавария Республикаһындағы район үҙәге.
Деггендорф общинаһы Түбәнге Бавария хөкүмәт округының Деггендорф районында урынлашҡан. Халыҡ һаны −31 661 кеше (2010 йылдың 31 декабренә ҡарата) тигеҙ. Райондың майҙаны 77,21 квадрат километрға тиң. Рәсми коды — 2 09 119 71.
Ҡала һәм ҡалаһы общинаһы 7 ҡала районына бүленә. Деггендорф Чех Республикаһы Пльзень ҡалаһының туғандаш ҡалаһы булып тора. Әлеге ваҡытта улар сәнәғәт, мәҙәниәт һәм белем биреү өлкәһендә тығыҙ хеҙмәттәшлек итә һәм бер-береһенә ярҙамлаша.
Деггендорф ҡалаһында Деггендорф юғары техник мәктәбе урынлашҡан.
== Халыҡ ==Ҡалып:Pop DE-BY
# Янги-Юган

Янги-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Полуй йылғаһының уң ярына тамағынан 160 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Янги-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300033108
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303310
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кось

Кось — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сара йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Кось
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011191
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001119
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы

Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы (2 май 1918 йыл — 25 ноябрь 1995 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Айырым элемтә ротаһының телефонсылар отделениеһы командиры, өлкән сержант (1944). Хәрби элемтә училищеһын тамалағандан һуң - өлкән лейтенант (1945). Советтар Союзы Геройы (1944).

# Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы
## Биографияһы

Абдулла Шәңгәрәй улы Әхмәтов 1918 йылдың 2 майында Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Стәрлебаш районы) Йомағужа ауылында тыуған. Милләте башҡорт.
Мәктәптең 7 синыфын, уҡытыусылар әҙерләү курстарын тамамлай. «Урал» колхозында эшләй, артабан Айтуған башланғыс мәктәбендә уҡыта.
1938 йылдың октябренән Ҡыҙыл Армияла. 1941 йылдың июненән Эске эштәр халыҡ комиссариатының 142-се полкында элемтә отделеениеһы командиры була. 1942 йылдың ғинуарынан — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында хеҙмәт итә.
1943 йылдың 26 сентябрендә 3-сө Украина фронты 46-сы армия 31-се уҡсылар дивизияһы 1449-сы айырым элемтә ротаһының телефон бүлеге командиры өлкән сержант Абдулла Әхмәтов ике яугир менән бергә Днепропетровск өлкәһе Верхнеднепровск районы Сошиновка ауылы тирәһендә тәүгеләрҙән булып Днепр йылғаһы аша сыға һәм бер үк ваҡытта 1,5 км оҙонлоғондағы (шул иҫәптән 600 метры һыу буйлап) парлы кабель һуҙа. 248-се уҡсылар полкы дивизия командирының күҙәтеү пунктына элемтә биреп, алыш менән идара итеүгә мөмкинлек бирә. Алыш барышында Әхмәтов, контузия алыуына ҡарамаҫтан, кабелдәрҙең 40-ҡа яҡын өҙөлөүен ялғай. Күрһәткән батырлығы өсөн, СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 22 февралдәге Указына ярашлы, «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡ була.
1943 йылдан ВКП(б) ағзаһы. 1945 йылда Киев элемтә хәрби училищеһын тамамлай. 1945 йылдың сентябренән — запаста.
Өфө юғары партия мәктәбен тамамлай, Башҡорт АССР-ының Социаль тәьминәт министрлығында инспектор булып эшләй.
Стәрлебаш район Советы рәйесе урынбаҫары, СССР Әҙерләүҙәр министрлығы уполномоченныйы, элеватор директоры, социаль тәьминәт бүлеге мөдире вазифаларын башҡара.
1995 йылдың 25 ноябрендә Стәрлебаш ауылында вафат була.

# Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1944).
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (22.02.1944)
* Ленин ордены (22.02.1944)
* I дәрәжә Ватан Һуғышы ордены (06.04.1985)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (27.10.1943)
* миҙалдар, шул иҫәптән:
** «1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
** «1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә егерме йыл» юбилей миҙалы
** «1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә утыҙ йыл» юбилей миҙалы
** «1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә ҡырҡ йыл» юбилей миҙалы

# Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы
## Хәтер

* Стәрлебаш ауылының Геройҙар аллеяһында Абдулла Әхмәтовҡа һәйкәл ҡуйылған.
* Стәрлебаш һәм Йомағужа ауылдарының урамдары Абдулла Әхмәтовтың исемен йөрөтә.
# Аксар-Юган

Аксар-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Могот-Лейм-Посл ҡылымығының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Аксар-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300029651
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302965
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Немар-Нярель-Кы

Немар-Нярель-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Парусовая йылғаһының уң ярына тамағынан 186 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Немар-Нярель-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069459
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306945
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Выдровка (Каралька ҡушылдығы)

Выдровка — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Каралька йылғаһының һул ярына тамағынан 190,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Выдровка (Каралька ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300065413
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306541
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пуга (Токша ҡушылдығы)

Пуга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Токша йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Пуга (Токша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001618
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000161
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шукшум

Шукшум — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ошма йылғаһының һул ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Шукшум
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100036733
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103673
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Метлюта

Метлюта (Ори-цкали) — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Андийское Койсу йылғаһының уң ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Метлюта
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сулак йылғаһы , инешенән Чиркейск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000112109300000353
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300035
* Бассейн коды — 07.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Клагенфурт соборы

Клагенфурт соборы йәки изге Петр һәм Павел соборы (нем. Klagenfurter Dom) — католик сиркәүе, Австрияның Клагенфурт ҡалаһында урынлашҡан. Изге Петр һәм Павел сиркәе Гурка епархияһының кафедраль соборы булып тора. Сиркәү Австрия протестант архитектураһының иң боронғо өлгөһө булып тора.

# Клагенфурт соборы
## Тарих

Изге Петр һәм Павел сиркәүе 1578 йылда төҙөлгән. Башта сиркәү Изге Троица исемен йөрөтә һәм протестанттар сиркәүе була. XVI быуатта Каринтияла протестантизм киң таралған була. Изге Троица сиркәүе Клагенфурт протестанттарының дини үҙәге була.
1600 йылда Австрияла Конрреформация башланып китә һәм Клагенфурт халҡы тыныс ҡына католицизмға күсә. Изге Троица сиркәүе 1604 йылда апостолдар Петр һәм Павел католик сиркәүенә әүерелә, улар хөрмәтенә изгеләндерелә. Шул уҡ ваҡытта сиркәү иезуиттар ҡарамағына тапшырыла, улар сиркәүгә бер нисә төкәтмә төҙөй. 1665 йылда миһраб һәм Изге Франциск Ксаверий сиркәүе төҙөлә, ҡорамдың көньяҡ өлөшөндә — Орсини-Розенбергтарҙың ғаилә кәшәнәһе төҙөлә.
1773 йылда иезуиттар Клагенфуртты ҡалдыра һәм Изге Петр һәм Павел сиркәүе үҙенең әһәмиәтен юғалта. 1787 йылда Гурка епархияһы Гурканан Клагенфуртҡа күсерелә. Изге Петр һәм Павел сиркәүе Гурка епархияһы кафедраль соборы статусын ала.
Клагенфурттағы протестанттар сиркәүе дауахана эсендә торған була. Был дауахана менән сиркәү эске ихатала арка менән тоташтырылған була. Иезуиттар дауахананы киңәйтеп, уны уҡыу йорты сифатында файҙалана. Иезуиттар ҡаланан киткәндән һуң, был бүлмәләр казарма булараҡ ҡулланыла. Икенсе донъя һуғышы ваҡытында дауахана өлөшө емерелә һәм оҙаҡ ваҡыт тергеҙелмәй тора. Был дауахана бинаһының был өлөшө 1964 йылда тулыһынса емерелә. Собор алдында майҙан балыҡҡа килә һәм собор фасад асыла, ул яңыртып төҙөлөргә мохтаж була. Конкурс иғлан ителә, шунан һуң 1973 йылда архитектор Эвальд Капланер сиркәүҙең хәҙерге фасадын төҙөй.

# Клагенфурт соборы
## Сығанаҡ

* Peter Allmaier: Der Klagenfurt zu Dom. (Kirchenführer) Peda Kunstverlag, 1994 Passau, ISBN 3-930102-15-3
* Dehio-Handbuch. Die Österreichs Kunstdenkmäler. Kärnten. Schroll Anton, 2001 Wien, 3-7031-0712 ISBN-X, 350—353 S.
* Wilhelm Deuer: Die in Dreifaltigkeitskirche eine Umwidmung und Jesuitenkirche protestantische in ihre Klagenfurt. In: France Dolinar Martin (Hrsg.): Reform Katholische Innerösterreich Gegenreformation 1564—1628 in und. Hermagoras, 1994 Klagenfurt, ISBN 3-85013-358-3, 637—654 S.
* 1 2 3 4 https://tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=at&srlanguage=de&srid=62074 — 2017.
* 1 2 archINFORM (нем.) — 1994.
# Поспелиха

Поспелиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Алей йылғаһының һул ярына тамағынан 376 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Поспелиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алей йылғаһы Гилёв һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200212115200000577
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200057
* Бассейн коды — 13.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Иосифов, Илья Александрович

Илья Александрович Иосифов (1986 йылда тыуған) — театр һәм кино рәсәй актёры.

# Иосифов, Илья Александрович
## Биографияһы

Илья Иосифов 1986 йылдың 25 июнендә Мәскәү ҡалаһында тыуған.
Ильяның әсәһе театрҙа эшләгән, атаһы – художник-график. Бала-сағында Илья сәнғәт мәктәбенә йөрөй. «Мәскәүҙең йәш таланттары» конкурсында икенсе урын алған. Унан һуң ике йыл тирәһе музыка мәктәбенә йөрөй. Мәктәптән һуң театр колледжында уҡый.
Мәғариф гуманитар институтының актёрҙар факултетын бөткән (сәнғ. етәк. Ю. В. Клепиков). «ПРАКТИКА» театры менән хеҙмәтләшә. «Юнкер» сериалының төп ролендә беренсе ролен башҡарған. Ильяға киң танылыш «Татьяна көнө» телесериалының Миша Никифоров роленән һуң килгән.

# Иосифов, Илья Александрович
## Ҡыҙыҡлы факттар

Илья Иосифов вегетариан.

# Иосифов, Илья Александрович
## Ижади эше
### Театрҙағы рольдәре

* Л.Разумовскийҙың «Күҙҙәреңде яп, әкиәт һөйләйем». Режиссёры: Юрий Клепиков — Игеҙәк
* Евгений Шварцтың «Ҡыҙыл башлыҡ». Режиссёры: Юрий Клепиков — Бүре балаһы

# Иосифов, Илья Александрович
## Ижади эше
### Фильмографияһы

* 2007 — Һайлауҙар көнө — моряк
* 2007 — Искушение — Саша, рәссамдың кесе улы
* 2007 — ...тиклем секунд — Миша, ҡасаҡ һалдат
* 2007 — Юнкерҙар — юнкер Александров
* 2007-2008 — Татьяна көнө — Миша Никифоров
* 2008 — Фиалкалар менән ҡатын-ҡыҙ — Ян Горюнов, Нина Андреевна һәм Ростислав Васильевичтың улы
* 2008 — Һәм барыбер мин яратам — һалдат-моряк
* 2008 — Яңы йыл тарифы — сержантик
* 2009 — Бысраҡ эш. 7-се фильм. Яҙыусы эше — Иннокентий,яҙыусы
* 2009 — Доброволец — Юра-Шторм
* 2009 — Катя — Сева Барсуков
* 2009 — Пуля-дура 2. Агент күренмәй тиерлек — Радик
* 2009 — Ранний рассвет — Никита
* 2009 — Волков сәғәте 3 3-сө Серия. Ҡарттар — Костик
* 2010 — "Алиби" на двоих Фильм 1. Виртуоз — Лёша, театрҙағы һаҡсы
* 2010 — Вы заказывали убийство (серии 9-16) — Андрей Кречетов
* 2010 — Новогодние сваты — Егоров, участковый
* 2010 — Стройбатя — Иван Королёв, рядовой
* 2011 — Катя. Дауамы — Сева Барсуков
* 2011 — Физика йәки химия — Фёдор Романов, гей
* 2011 — Земля забвения (эшләнеүҙә)

# Иосифов, Илья Александрович
## Төшөрмәләр

* ↑ Илья Иосифов и «серые волки» (билдәһеҙ). Дата обращения: 8 ғинуар 2012. Архивировано 29 март 2012 года.
# Йессен (Эльстер)

Йессен (Эльстер) (нем. Jessen (Elster)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 14944 кеше йәшәй. Майҙаны — 313,15 км². Диңгеҙ кимәленән 72 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 06914, 06917, 06918 06922, 06926, 06928 һәм автомобиль коды — WB.
# Юрмыс (Пута ҡушылдығы)

Юрмыс — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пут йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Юрмыс (Пута ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100021183
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102118
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чурым

Чурым — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иртыш йылғаһының уң ярына тамағынан 161 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чурым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300015542
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301554
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Шукша (йылға)

Шукша — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2064/551 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.

# Шукша (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000036197
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003619
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ун-Вож-Юган

Ун-Вож-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вож-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Ун-Вож-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021675
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302167
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бхаскара II

Бхаскара (1114—1185, ғәҙәттә, Бхаскара II аталып йөрөтөлә , уны башҡа һинд ғалимынан, Бхаскар I , айырыр өсөн) — XII быуаттың эре һинд математигы һәм астрономы. Удджайнда астрономик обсерваторияны етәкләй.
Бхаскара дүрт өлөштән торған «Сиддханта-широмани» («Таж тәғлимәте») трактатын яҙа: «Лилавати» — арифметикаға, «Биждаганита» — алгебраға, «Голадхайя» — сферикаға, «Гранхаганита» — планета хәрәкәттәре теорияһына арналған.
Бхаскара тигеҙләмәләрҙең әһәмиәтенә шикләнһә лә, кире тамырҙарын ала. Мәңгелек двигателдең иң тәүге проекттарҙың береһе уға ҡарай .
Азия илдәрендә «Лилавати» китабы иҫәпләү техникаһы буйынса дәреслек өлгөһө була. 1816 йылда ул Калькуттала баҫылып сыға һәм шул ваҡыттан алып бер нисә тапҡыр математика дәреслеге сифатында баҫылып сыға.
Бхаскара үҙенең яҡынса 1150 йылдарға ҡараған шиғырында тирәсенә ҡыя менән беркетелгән оҙон, тар, яртылаш терегөмөш тултырылған һауыттар менән ниндәйҙер тәгәрмәсте тасуирлай. Мобиленың был беренсе механик перпетуумының эшләү принцибы шыйыҡса тыуҙырған, тәгәрмәс әйләнәһенә урынлаштырылған һауыттарҙа күсеп йөрөүсе ауырлыҡ көстәре мәлдәренең айырмаһына нигеҙләнә.