yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Васильева Венера Әнүр ҡыҙы

Васильева Венера Әнүр ҡыҙы (9 июнь 1962 йыл) — статистик, иҡтисадсы, дәүләт хеҙмәткәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Рәсәй Федерацияһы дәүләт граждандар хеҙмәтенең 1-се класлы кәңәшсеһе. Статистика отличнигы. Дәүләт статистикаһының Почетлы хеҙмәткәре.

# Васильева Венера Әнүр ҡыҙы
## Биографияһы

Венера Ануровна Васильева 1962 йылдың 9 июнендә Башҡорт АССР-ының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы) Салауат ҡалаһында тыуған.
1977—1980 йылдарҙа Өфө иҫәпте механизациялау техникумында (хәҙерге Өфө статистика, информатика һәм иҫәпләү техникаһы колледжы) уҡый.
1980 йылдан Башҡортостан республика статистика идаралығында эшләй.
1986 йылда ситтән тороп Бөтә союз финанс-иҡтисад институтын тамамлай.
Өфө ҡалаһында йәшәй.

# Васильева Венера Әнүр ҡыҙы
## Хеҙмәт юлы

1980—1994 — өлкән иҡтисадсы, Башҡортостан республика статистика идаралығының бүлек начальнигы;
1994—2001 — Башҡортостан Республикаһы статистика буйынса Дәүләт комитетының бүлек начальнигы;
2001—2003 — Башҡортостан Республикаһы статистика буйынса Дәүләт комитетының рәйес урынбаҫары;
2003—2004 — Башҡортостан Республикаһы Дәүләт статистикаһы комитетының рәйес урынбаҫары;
2005 йылдың ғинуарынан — Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса территориаль органы етәксеһе урынбаҫары.
Рәсәй Федерацияһы дәүләт граждандар хеҙмәтенең 1-се класлы кәңәшсеһе.
Утыҙға яҡын фәнни хеҙмәте баҫылып сыҡҡан.

# Васильева Венера Әнүр ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы;
* СССР Дәүләт статистикаһы комитеты Почет грамотаһы;
* РСФСР Дәүләт статистикаһы комитеты һәм дәүләт учреждениялары хеҙмәткәрҙәре профсоюзы Үҙәк комитеты Почет грамотаһы;
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы;
* Статистика отличнигы;
* «Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу буйынса күрһәткән ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы;
* «Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуҙа күрһәткән ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы;
* «2002 йылда Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа әүҙемлеге өсөн» күкрәк билгеһе;
* «2006 йылда Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуҙа күрһәткән ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы;
* «2010 йылда Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу буйынса күрһәткән ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы;
* «Дәүләт статистикаһының Почетлы хеҙмәткәре» Почетлы исеме;
# Танеевка

Танеевка (рус. Танеевка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 91 кеше. Почта индексы — 453153, ОКАТО коды — 80249844005.

# Танеевка
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Краснояр): 1 км
# 1732 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1732 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1732 MDCCXXXII |
| Юлиан стилендә | 1731 — 1732 ( 12 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2484 — 2485 ( 2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7240 — 7241 ( 12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5492 — 5493 ה'תצ"ב — ה'תצ"ג |
| Мосолман календары | 1145 — 1146 |
| Боронғо әрмән календары | 1181 ԹՎ ՌՃՁԱ |
| Ҡытай календары | 4428 — 4429 (с 14 февраля) 辛亥 — 壬子 белая свинья — чёрная мышь |
| Эфиопа календары | 1724 — 1725 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1788 — 1789 |
| - Шака самват | 1654 — 1655 |
| Иран календары | 1110 — 1111 |
1732 йыл — Шишәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә.

# 1732 йыл
## Ваҡиғалар

* 1 февраль — Решт илешеү Рәсәйменаң һәм Иран.
* Хамадан илешеү Иранменаң һәм Төркиә.

# 1732 йыл
## Тыуған шәхестәр

* 22 февраль — Джордж Вашингтон, беренсе АҠШ Президент.
* 1 апрель — Франц Йозеф Гайдн, австрий композиторы.

# 1732 йыл
## Вафат булған шәхестәр

* Абдулхамид Моманд, афған шағир.
# 1748 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1748 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1748 MDCCXLVIII |
| Юлиан стилендә | 1747—1748 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2500—2501 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7256—7257 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5508—5509 ה'תק"ח — ה'תק"ט |
| Мосолман календары | 1161—1162 |
| Боронғо әрмән календары | 1197 ԹՎ ՌՃՂԷ |
| Ҡытай календары | 4444—4445 丁卯—戊辰 красный заяц — жёлтый дракон |
| Эфиопа календары | 1740—1741 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1804—1805 |
| - Шака самват | 1670—1671 |
| - Кали-юга | 4849—4850 |
| Иран календары | 1126—1127 |
1748 йыл — дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә.
# Вехтерсбах

Вехтерсбах (нем. Wächtersbach) — Германиялағы ҡала, Гессен федераль ерендә урынлашҡан. Вехтерсбах ҡалаһы Дармштадт административ округына буйһона. Ҡаланың үҙәге диңгеҙ кимәленән 144—400 метр бейеклектә урынлашҡан. Ҡала Гессен федераль еренең Майн-Кинциг районы составына инә. Вехтерсбах ҡалаһының халыҡ һаны 12 297 кеше (2010 йылдың 31 декабренә ҡарата мәғлүмәттәр буйынса). Вехтерсбах ҡалаһы 50,79 квадрат километр майҙанды биләп тора. Вехтерсбахтың рәсми коды — 06 4 35 029.
— Туғандаш ҡалаһы — Троицк.
Ҡала 8 районға бүленә.
# Кошкаргариха

Кошкаргариха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Заломная ҡылымығының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Кошкаргариха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115200001146
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200114
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Суббач

Кесе Суббач — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ирва йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Кесе Суббач
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000043780
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004378
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ютурмаль-Кы (йылға)

Ютурмаль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Каш-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Ютурмаль-Кы (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300069244
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306924
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы

Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы (рус. Амангильдин Фаттахетдин Гайнетдинович; 25 май 1910 — 13 август 2000) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. Гвардия старшинаһы.

# Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы
## Биографияһы

Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы Амангилдин 1910 йылдың 25 майында (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы) Урман-Бишҡаҙаҡ ауылында тыуған.
1941 йылдың декабрендә БАССР-ҙың Маҡар районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.
Гвардия старшинаһы Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составында хеҙмәт итә.

# Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)

# Амангилдин Фәттәхетдин Ғәйнетдин улы
## Хәтер

Амангилдин Әхмәҙулла Ғөтләт улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ның Ишембай районы Урман-Бишҡаҙаҡ ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Раковник

Раковник (чех.Rakovník) — Чехияның көнбайышындағы, Среднечех крайындағы ҡала. Киң вәләкәтле муниципалитет һәм Раковник районының администарив үҙәге.
Халҡы — 16,5 мең кеше (2003 йыл).
Праганан көнбайышҡа табан 50 км алыҫлыҡта, диңгеҙ кимәленән 350 метр бейеклектә урынлашҡан. Тимер юлы үҙәге.

# Раковник
## Иҡтисады

Ҡаланың төп предприятиеһы — керамика заводы (плиткалар етештерә). Һыра етештереү бар, 1454 йылда нигеҙ һалынған ҡала һыра ҡайнатыу комбинаты Чехияла иң боронғо Bakalář маркаһы аҫтында һыра сығара.

# Раковник
## Иҫтәлекле урындары

Ҡалала боронғо готик ҡапҡалар һаҡланып ҡалған (XV быуаттың 70-се йылдарынан), костел бар. Ҡала музейы эшләй. Йыл һайын «Rakovnik of Urnan Brothers» вокаль музыка фестивале үткәрелә.
Раковниктан йыраҡ түгел — Кршивоклат замогы бар (XV быуат аҙағы).

# Раковник
## Билдәле кешеләре

* XV быуат башында бында чех гуманисы Оттерсдорфтан Сикст тыуған, ул ҡатламдарҙың Прага ихтилалының әүҙем ҡатнашыусыһы, ваҡиғалар хроникаһы авторы булған.
* 1884 йылда Раковник янында Чехословакияның икенсе президенты Эдвард Бенеш тыуған.
* Сигизмунд Винт (1846—1912) — чех яҙыусыһы, тарихсыһы йәшәгән һәм эшләгән.

# Раковник
## Туғандаш ҡалалар

* Дитценбах, Германия
* Willie, Нидерланд
* Косьцян, Польша
* Истра, Рәсәй
* Кралевски-Хльмец, Словакия

# Раковник
## Фотоһүрәттәре

* Раковник үҙәгендә
# Кок (Садра ҡушылдығы)

Кок — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Садра йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кок (Садра ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000557
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100055
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы

Ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы — Дондағы Ростов ҡалаһында XIX быуат аҙағында төҙөлгән бина. Буденный проспекты һәм Красноармейская урамы мөйөшөндә урынлашҡан. Иң тәүҙә бинаны ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы биләй. Әлеге ваҡытта был 8-се ҡала дауаханаһының корпустарының береһе. Ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә.

# Ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы
## Тарихы

1874 йылда ағалы-ҡустылы Иван Христофорович һәм Ахиллес Христофорович Асланидиҙәр тәмәке фабрикаһы төҙөйҙәр. Ул Скобелевская урамы һәм Таганрог проспекты (хәҙер Красноармейская урамы һәм Буденный проспекты) киҫешкән ерҙәге бинаны биләгән. 1913 йылда ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһын «В. И. Асмолов и К°» акционерҙар йәмғиәте һатып ала. 1920 йылда элекке тәмәке фабрикаһы бинаһында күҙ ауырыуҙары клиникаһы урынлаша. 1950-се йылдар башында бина ремонтлана һәм ҡала дауаханаһына тапшырыла. 1962 йылда бинала мемориаль таҡтаташ ҡуйыла, унда былай тип яҙылған: «Был йортта 1920—1952 йылдарҙа күренекле ғалим-офтальмолог, профессор К. X. Орлов йәшәгән һәм эшләгән». Ростов өлкәһе хакимиәте башлығының 1998 йылдың 9 октябрендәге 411-се ҡарары менән ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы, төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булараҡ, дәүләт һаҡлауы аҫтына алына.

# Ағалы-ҡустылы Асланидиҙәрҙең тәмәке фабрикаһы бинаһы
## Архитектураһы

Ике ҡатлы кирбес бина планда П рәүешле конфигурациялы. Фасадтары Красноармейская урамына һәм Буденный проспектына сыға. Уларҙың архитектура-художество йөҙөн ян яҡтарында урынлашҡан сығынтылар билдәләй. Беренсе ҡаты дүрткел таштар йәбештереп биҙәлгән. Беренсе ҡаттағы тәҙрә уйымдары йөҙлөктәр һәм йоҙаҡ таштары менән биҙәлгән. Икенсе ҡаттағы тәҙрәләр йөҙлөктәр һәм декоратив кәрниздәр менән биҙәлгән. Икенсе ҡаттағы балкондарҙың рәшәткәле ҡоймалары бар. Бина, бүлмәләр ике яҡлап урынлашҡан коридор системаһы буйынса планлаштырылған.
# Оло Куторка

Оло Куторка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Әй йылғаһының һул ярына тамағынан 302 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13,00 км.

# Оло Куторка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама бассейн округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021979
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102197
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сафуан

Сафуан — ғәрәп-фарсы сығанаҡлы башҡорт һәм башҡа төрки телле халыҡтарға ингән ир-ат исеме.

# Сафуан
## Этимологияһы

Сафуан — «суфый», «тыйнаҡлы», «тотанаҡлы» мәғәнәләрендәге мосолман ир-ат исеме.

# Сафуан
## Билдәле шәхестәр

Сафуан Әлибаев (21 февраль 1941 йыл — 6 июль 2014 йыл) — башҡорт шағиры һәм журналисы, 1973 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы, 1978 йылдан — КПСС ағзаһы, Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы (1986), Башҡортостан Республикаһының балалар һәм үҫмерҙәр әҙәбиәте өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы (2013) лауреаты, ЮНЕСКО-ның Г. Х. Андерсен исемендәге Халыҡ-ара Маҡтаулы диплом эйәһе (1996), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1991), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2011), Салауат районының почётлы гражданы (2015, үлгәндән һуң).
Сафуан Суфиан улы Яҡшығолов (апрель 1871 — июль 1931) —мәғрифәтсе-шағир, мулла һәм уҡытыусы. 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышында ҡатнашыусы.

# Сафуан
## Фамилиялар

Сафуанов Рафаэль Мәхмүт улы (29 сентябрь 1953 йыл) — комсомол органдары ветераны, ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп уҡтыусыһы. 1987—1990 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары. Иҡтисад фәндәре докторы.
Сафуанов Әхмәт Вилдан улы (рус. Сафуанов Ахмет Вильданович (1913 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, медицина хеҙмәтенең гвардия старшинаһы, медицина хеҙмәте старшинаһы, саниструктор. II дәрәжә Ватан һуғышы (1945), Ҡыҙыл Йондоҙ (1943) ордендары кавалеры.
Сафуанов Суфиян Ғаяз улы (2 октябрь 1931 йыл — 30 ноябрь 2009 йыл) — әҙәбиәт белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1963 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1962), профессор. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1981), В. П. Бирюков (1988) һәм Фәтих Кәрим (2007) исемендәге премиялар лауреаты.
# Латрык

Латрык — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Карамыш йылғаһының уң ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 65 км.

# Латрык
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Медведица йылғаһы башынан Терса йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300112107000008498
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000849
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Рыбка (Карамыш ҡушылдығы)

Рыбка — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Карамыш йылғаһының һул ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Рыбка (Карамыш ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Медведица йылғаһы башынан Терса йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300112107000008481
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000848
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пьер Гаво

Пьер Гаво (франц. Pierre Gaveaux; 1761 йылдың 9 октябре — 1825 йылдың 5 феврале) — француз опера теноры һәм композиторы.

# Пьер Гаво
## Биографияһы

Гаво Безьела тыуған һәм унда ете йәшенән собор хорында йырлай башлаған. Дин әһеле булырға ҙур теләк менән, ул композиция дәрестәрен дә алған. Ул Бордолағы Сен-Серен базиликаһында беренсе тенор була, Франц Бектан һабаҡтар ала, һуңғараҡ музыкаль карьера яһарға булып, Брнолағы Ҙур театрҙа дирижер булып урынлаша һәм шулай уҡ йырлауын дауам итә.
Монпельела бер ни тиклем ваҡыт эшләгәндән һуң, ул Парижға күсенә, ә 1789 йылдың 26 ғинуарында Джакомо Триттондың «Le Avventure Amorose» спектаклендә ҡатнаша.
Һуңғараҡ ул Паизиеллоның «Инфанте Самора» ("L' Infante de Zamora") кеүек операларҙа труппа менән сығыш яһай, ә 1791 йылдың 18 июлендә Керубиниҙың«Лодойска» («Lodoïska») операһы премьераһында Флореска партияһын башҡара. Ул цензура тарафынан патриотик түгел тигән һылтау менән рөхсәт итмәү "Яҡшы кешеләр клубы"на ла (Le club des bonnes gens) йәлеп ителгән булған.
Ул революцион осорҙа актив була, 1795 йылдың 19 ғинуарында уның Жан-Мари и Суригьер де Сен-Марк һүҙҙәренә яҙылған билдәле антиякобин (якобинсылыҡҡа ҡаршы) «Le Réveil du peuple» йыры беренсе тапҡыр башҡарыла. 1796 йылдың 8 ғинуарында, йыр тыйылыуға ҡарамаҫтан, ул «s Les visitandines» операһына индерелгән
Гавоның «L'amour filial» (1792) тигән беренсе операһы уҡ Парижда уңыш ҡаҙана һәм бөтә Европала: Брюссельда, Кельн һәм Роттердамда 1795 йылда, Бернда һәм Мәскәүҙә1809 йылда, Берлинда һәм Гамбургта (немец теленә тәржемәлә) 1796 йылда башҡарыла.

# Пьер Гаво
## Артабанғы яҙмышы

Гаво, Фейдо театры труппаһы Фавар театры труппаһы менән 1801 йылда ҡушылғанда уҡ тауышын юғалта башлаған булһа ла, 1812 йылға тиклем йырлауын дауам итә, ул бары тик икенсе дәрәжә ролдәрҙе генә башҡара. 1819 йылда ул Париж ситендәге Шарантон приютына инә һәм шунда үлеп ҡала. Уның ҡатыны Эмили Гаводан (шулай уҡ йырсы) 1840 йылда вафат була.
# Пышега (Оло Илеша ҡушылдығы)

Пышега — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Илеша йылғаһының уң ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Пышега (Оло Илеша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035237
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003523
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мверу

Мве́ру (ингл. Lake Mweru; франц. Lac Moero) — Конго йылғаһы бассейнындағы ҙур сөсө күл.

# Мверу
## География

Конго Демократик Республикаһы һәм Замбия сигендә, Танганьика күленең көньяҡ осонан 150 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Көнсығыш Африка рифт үҙәне күлдәре селтәренең бер өлөшө булып тора. Төньяҡ-көнсығыштан көньяҡ-көнбайышҡа табан 118 км-ға һуҙылған. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге — 917 м, оҙонлоғо — 131 км, киңлеге — 56 км. Майҙаны — 5120 км², күләме — 38,2 км³, иң ҙур тәрәнлеге — 27 м, уртаса тәрәнлеге — 7,5 м
Луалупа — күлде тулыландырыусы иң ҙур йылға булып тора, ул һаҙлыҡлы дельта барлыҡҡа килтереп Мверуға көньяҡтан ҡоя. Көнсығышта әһәмиәтле ҡушылдығының береһе Калунгвиши йылғаһы күлгә көнсығыштан ҡоя. Төньяҡта Мверу күленән Лувуа йылғаһы сыға, ул төньяҡ-көнбайышҡа табан аға һәм Луалабу йылғаһына (Конго бассейны) ҡоя. Күлдең көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә майҙаны 25 км² тәшкил иткән ҙур Килва утрауы урынлашҡан.
Төбәктең башҡа күлдәренән айырмалы рәүештә, Мверу күленең кимәле ҡоро һәм ямғырлы миҙгелдәр алмашыныуына ҡарап ныҡ үҙгәрмәй һәм уның йыллыҡ кимәле яҡынса 1,7 м тәшкил итә (максималь күрһәткесе май айына, ә минималь күрһәткесе ғинуарға тура килә).
Европалыларға күлде асыусы тип сәйәхәтсе Давид Ливингстон тип иҫәпләнә, ул 1867-1868 йылдарҙағы экспедиция барышында Мверуны тасуирлап яҙа. Мверу күленең яр буйында балыҡсыларҙың бихисап ауылдары урынлашҡан. Күл буйындағы иң әһәмиәтле ҡалалар: Нчеленге, Кашкиши, Чиенги, Килва, Пвето, Луконзолва.
# Массуга

Массуга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чая йылғаһының уң ярына тамағынан 119 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Массуга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023745
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202374
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Свара

Свара (Спарма) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Поржала йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Свара
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000666
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000066
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0