yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы

Ҡалып:Underlinked
Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы (рус. САНГИШЕВ Хабибулла Гибзатович 1902 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

# Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы
## Биографияһы

Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы 1902 йыл хәҙерге Башҡортостандың Мәләүез районы Эткөсөк ауылында тыуа. 1941 йылда Мәләүез район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 16-сы гвардия дивизияһының 60-сы гвардия кавалерия полкында миномет мастеры булып хеҙмәт итә.

# Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы
## Биографияһы
### Батырлығы

1943 йылдың 18 сентябренән 10 октябргә тиклем һөжүм итеү һуғыштары барышында Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы үҙен ныҡ һәм маһир, минометтар оҫтаһы итеп күрһәтә, 1943 йылдың 26 октябрендә Днепр йылғаһы аша кисеү ваҡытында бик оҫта итеп минометтарҙы сығарыуҙы ойоштороп, ике утлы взводты хәрби кәрәк-яраҡтар менән тәьмин итә, ул дошмандың көслө уты аҫтында ике минометты йүнәтә һәм һөжүм итеүсе эскадронды ут менән тәьмин итә. Был батырлығы өсөн Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы Ҡыҙыл Йондоҙ орденына лайыҡ була.

# Сангишев Хәбибулла Ғибзат улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1943)
# Любляна үҙәк баҙары

1942
Люблян үҙәк баҙары (слов. Osrednja ljubljanska tržnica), икенсе исеме ― Плечник баҙары (слов. Plečnikova tržnica) — баҙар, Словенияның баш ҡалаһы Люблянда урынлашҡан. Баҙар бинаһы архитектор Йоже Плечник тарафынан 1931 һәм 1939 йылдар араһында проектлана. Баҙар Өслө һәм Аждаһалар күперҙәре араһында, Любляница йылғаһының уң ярында төҙөлгән. Шулай уҡ баҙар өлөшләтә Адамич-Лундер яр буйында һәм Погачар һәм Водник майҙандарында урынлашҡан.
Баҙарҙың төп бинаһы классицизм элементтары менән неоренессанс стилендә төҙөлгән.

# Любляна үҙәк баҙары
## Тарихы

1895 йылғы ер тетрәү һөҙөмтәһендә ҡыҙҙар өсөн епархия коллегияһы менән иҫке монастырь емерелә. Зыян күргән бина һүтелгәндән һуң, Водник майҙанында асыҡ баҙар эшләй башлай.
Төп бинаны Йоже Плечник 1931—1939 йылдарҙа проектлай һәм ул 1940—1942 Матко Цурк тарафынан төҙөлә. Башта баҙар майҙаны 1876 квадрат метр тәшкил итә.
Баҙар бинаһы стилендә Яңырыу осоро архитектураһы йоғонтоһо һиҙелә. Бинаның йылғаға ҡараған тәҙрәләре ҙур ярым түңәрәк рәүештә эшләнгән, ә майҙан яғында колоннада бар. Шулай уҡ баҙар бинаһында айырыуса лоджия күҙ яуын алып тора, улар антик стилдә башҡарылған. Бинаның ҡыйығы черепица ябыу материалы менән ҡапланған.
Йоже Плечник баҙарҙың ике бинаһы араһындағы араны монументаль ябыҡ күпер менән тоташтырырға ниәтләй, әлеге күпер Петковшек яр буйына тиклем һуҙылырға тейеш була, әммә был күпер төҙөлмәй ҡала. Плечниктың күпергә ҡарата пландары 2010 йылдың июлендә, Мясницкий күпер проектланып төҙөлгәндән һуң ғына, генә тулыһынса тормошҡа ашырыла.

# Любляна үҙәк баҙары
## Тасуирламаһы

Баҙар аҙнаның йәкшәмбе көнөнән башҡа бөтә көндәрендә лә асыҡ. Погачар майҙаны һәм Водник майҙаны киҫешкән урында сәскә баҙары урынлашҡан; төп бинаның аҫҡы ҡатында — балыҡ баҙары, ә өҫкө ҡатында икмәкханалар, һөт һәм ит кибеттәре урынлашҡан.
# Курессааре (футбол клубы)

«Курессааре» (эст. Jalgpalliklubi Kuressaare) — Куресааре ҡалаһынан эстон футбол клубы, 1997 йылда барлыҡҡа килгән. 2018 йыл миҙгеленән алып Эстонияның юғары лигаһында сығыш яһай. Клубтың йорт стадионы — «Курессааре», 2000 тамашасыны һыйҙыра.

# Курессааре (футбол клубы)
## Тарих

2017 йылда команда Эстонияның Эсилигаһында уйнай һәм бишенсе урынды биләй, әммә был уға илдең юғары лигаһына күсергә мөмкинлек бирә һәм 2018 йылдан алып клуб Премиум лигаһында сығыш яһай. 2017 йылдың декабрендә клубтың баш тренеры Яан Важинский була.

# Курессааре (футбол клубы)
## Сығыштар статистикаһы

| Миҙгел | Лига | Урын | Матчтар | В | Н | П | ГЗ | ГП | РМ | Мәрәйҙәр | Кубок өсөн сығышы |
| 1997/98 | 3 | 1 | 6 | 5 | 1 | 0 | 18 | 3 | 15 | 16 | |
| 1998 | 2 | 6 | 14 | 4 | 5 | 5 | 20 | 19 | 1 | 17 | |
| 1999 | 2 | 1 | 28 | 21 | 4 | 3 | 92 | 25 | 67 | 67 | |
| 2000 | 1 | 7 | 28 | 5 | 4 | 19 | 25 | 68 | —43 | 19 | |
| 2001 | 1 | 8 | 28 | 2 | 1 | 25 | 18 | 114 | —96 | 7 | |
| 2002 | 2 | 2 | 28 | 17 | 2 | 9 | 82 | 50 | 32 | 53 | |
| 2003 | 1 | 8 | 28 | 1 | 2 | 25 | 11 | 121 | —110 | 5 | |
| 2004 | 2 | 5 | 28 | 11 | 2 | 15 | 56 | 35 | 21 | 35 | |
| 2005 | 1 | 9 | 36 | 7 | 6 | 23 | 40 | 96 | —56 | 27 | |
| 2006 | 2 | 2 | 36 | 22 | 5 | 9 | 64 | 44 | 20 | 71 | |
| 2007 | 1 | 9 | 36 | 5 | 3 | 28 | 25 | 94 | —69 | 18 | |
| 2008 | 2 | 2 | 36 | 21 | 8 | 7 | 67 | 35 | 32 | 71 | |
| 2009 | 1 | 8 | 36 | 7 | 3 | 26 | 21 | 99 | —78 | 24 | 1/8 финала |
| 2010 | 1 | 9 | 36 | 7 | 3 | 26 | 32 | 93 | —61 | 24 | 1/8 финала |
| 2011 | 1 | 9 | 36 | 7 | 5 | 24 | 28 | 68 | —40 | 26 | 1/16 финала |
| 2012 | 1 | 8 | 36 | 5 | 11 | 20 | 31 | 80 | —49 | 26 | 1/8 финала |
| 2013 | 1 | 10 | 36 | 2 | 5 | 29 | 22 | 87 | —65 | 11 | 1/32 финала |
| 2014 | 2 | 6 | 36 | 14 | 5 | 17 | 69 | 81 | —12 | 47 | Ярымфинал |
| 2015 | 2 | 10 | 36 | 10 | 7 | 19 | 48 | 95 | —47 | 37 | 1/16 финала |
| 2016 | 3 | | | | | | | | | | 1/16 финала |

# Курессааре (футбол клубы)
## Ҡаҙаныштар

* Еңеүсе Эсилига (1): 1999
* Беренсе лигаһының «б» (1): 2016

# Курессааре (футбол клубы)
## Клуб рекордсылары
### Уйналған матчтар иҫәбе буйынса

* Мартти Пукк — 303
* Сандер Вийра — 299
* Урмас Раявер — 285
* Элари Валмас — 267
* Мярт Клуге— 253

# Курессааре (футбол клубы)
## Клуб рекордсылары
### Гол индереү буйынса иҫәп

* Сандер Лахт — 83
* Мартти Пукк — 72
* Маарек Суурсаар — 63

# Курессааре (футбол клубы)
## Тренерҙар

* Айвар Похлак: 1997
* Ян Важинский: 1998—2000, 2003—2009, 2018—х. в.
* Заур Чилингарашвили: 2001
* Сергей Замогильный: 2002, 2009—2013
* Ааво Сарап: 2003
* Пелле Похлак: 2014—2015
* Сандер Вийра: 2016—2017
* Мартти Пукк: 2017
# Кустовлянка

Кустовлянка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сава йылғаһының уң ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кустовлянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101112111100016243
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101624
* Бассейн коды — 10.01.01.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мегель-Игол

Мегель-Игол — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тунелька йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Мегель-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300064386
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306438
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Лосёвая (Шоны ҡушылдығы)

Лосёвая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Шоны йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Лосёвая (Шоны ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033322
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203332
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Овраг Жданкин

Овраг Жданкин — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе, Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Алабушка йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Овраг Жданкин
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ворона. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200212107000006908
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000690
* Бассейн коды — 05.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Саломатка

Саломатка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Нытва йылғаһының уң ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Саломатка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014240
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101424
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Колбиха (Гришина ҡушылдығы)

Колбиха — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гришина йылғаһының һул ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Колбиха (Гришина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200021629
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202162
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ритцель

Ритцель (нем. Rietzel) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 151 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,56 км². Диңгеҙ кимәленән 47 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39291 һәм автомобиль коды — JL.
# Бычек (Матыра ҡушылдығы)

Бычек — Рәсәйҙәге йылға. Липецк өлкәһе, Тамбов өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Матыра йылғаһының һул ярына тамағынан 122 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Бычек (Матыра ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Матыра йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100412107000002833
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000283
* Бассейн коды — 05.01.01.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аҙнабаев Ҡасим Ҡотлобирҙе улы

Аҙнабаев Ҡасим Ҡотлобирҙе улы (24 октябрь 1905 йыл) — 21 ғинуар 1996 йыл, Өфө) — комсомол һәм партия органдары ветераны, журналист. 1957—1971 йылдарҙа Башҡортостан китап нәшриәте редакцияһы мөдире. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1965). Сәйәси золом ҡорбаны.

# Аҙнабаев Ҡасим Ҡотлобирҙе улы
## Биографияһы

1905 йылдың 24 октябрендә Ырымбур губернаһы Ырымбур өйәҙе (хәҙерге Ырымбур өлкәһе Новосергиевка районы) Әхмәр ауылында тыуған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1920 йылда Туҡ-Соран кантонының производство комитетында контролер-эш башҡарыусы булып башлай.
1921−1923 йылдарҙа — комсомолдың Туҡ-Соран кантоны комитеты секретары, 1925 йылдан алып комсомолдың Ырымбур губерна комитетында эшләй.
Ырымбур педагогия техникумын тамамлағандан һуң 1928—1930 йылдарҙа «Йәш юҡһыл» (ҡара: «Йәшлек») һәм «Башҡортостан йәштәре» гәзиттәренең мөхәррир урынбаҫары, Тамъян-Ҡатай кантонының пропаганда бүлеге мөдире урынбаҫары.
1933 йылда Мәскәүҙә Н. К. Крупская исемендәге Коммунистик тәрбиә академияһын тамамлай.
1933—1938 йылдарҙа — В. И. Ленин, К.Маркс һәм Ф.Энгельс хеҙмәттәрен башҡорт телендә нәшер итеү буйынса Башҡортостан дәүләт нәшриәтенең баш мөхәррире, ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитеты бүлеге мөдире урынбаҫары.
1937 йылдан алып «Башҡортостан» гәзитенең яуаплы мөхәррире. Аҙнабаевтың хәтирәләренән:
   Мин «Башҡортостан»ға мөхәррир булып килгән осор ауыр йылдар, ғәҙелһеҙлектең, шәхес культының сәскә атҡан йылдары ине
1938 йылда ялған ғәйепләү буйынса репрессиялана һәм 1956 йылға тиклем төрмәләрҙә (1938—1946 йылдарҙа һәм 1949—1954 йылдарҙа төрмәлә), лагерҙарҙа, һөргөндәрҙә була.
1956 йылда аҡлана.
1957 йылдан алып 1971 йылғаса, пенсияға киткәнгә тиклем, Башҡортостан китап нәшриәтендә өлкән мөхәррир, ауыл хужалығы редакцияһы мөдире вазифаларын башҡара.
Республика матбуғатына етәкселек итеү буйынса яуаплы вазифаларҙа эшләп, Ҡасим Ҡотлобирҙе улы бер үк ваҡытта ҙур фәнни-педагогик эш алып бара, партия хеҙмәткәрҙәренең һәм журналистарҙың квалификацияһын камиллаштырыу курстарында лекциялар уҡый.
Шәхес культы заманында ғәйепһеҙгә ғүмеренең байтаҡ өлөшөн (17 йыл) Сталин лагерҙарында, тәрмәләрҙә, һөргәндәге интегеүҙәре тураһындағы иҫтәлектәренән Ҡасим Ҡотлобирҙе улы Аҙнабаев үҙен ныҡлы, сыҙам көрәшсе үҙ халҡының ҡаһарман улы итеп күрһәтә, ҡаҡшамаҫ, көслө рухлы, намыҫлы кеше булып күҙ алдына баҫа.
# Квахврели мәмерйәләр комплексы

Квахврели мәмерйәләр комплексы - груз. ქვახვრელის გამოქვაბულების კომპლექსი - Грузиялағы Гори муниципалитетында урынлашҡан мәмерйәләр комплексы.

# Квахврели мәмерйәләр комплексы
## Географияһы

Мәмерйәләр комплексы Гори муниципалитеты Квахврели ауылынан көнсығыштараҡ, Квемоға ҡаршы, Уплисцихе ҡалаһынан йыраҡ түгел. Мтквари йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан. Заманында был урындар Уплисцихе ҡалаһының ауыл хужалығы ерҙәренә ингән.

# Квахврели мәмерйәләр комплексы
## Тасуирламаһы

Комплекс ҡомташлы ҡаялар араһында урынлашҡан. Ҡая эсенә инеп китеп бында сиркәү һалынған булған, коридорҙар, таш онтағыстар һәм мәмерйә ауыҙында ҡыңғыраулыҡ бар. Ҡыңғыраулыҡ ҡараңғы коридорға барып тоташа (оҙонлоғо 19 м, киңлеге 2 м, бейеклеге 2,5 м.). Был коридор төньяҡтан көньяҡҡа үтә торған төп урын, унан тыш тағы ике коридор бар. Төп коридор буйлап сиркәүгә барып була.
Солдовховели тип аталған мәмерйәләге сиркәү 7,6 метр бейеклектә. Алтарға ҡаянан алынған таштан эшләнгән канкель ғуйылған. Әлеге ваҡытта сиркәүҙе тергеҙеү бара.
XVIII быуатта Квахврели ауылында әрмәндәр миграцияһы булған, мәмерйә диуарҙарында яҙмалар шуны һөйләй. Был яҙмалар палеографик үҙенсәлектәре буйынса XVIII быуатҡа ҡарай.
Содожовели сиркәүе әлеге көндә Гори епархияһына ҡарай.

# Квахврели мәмерйәләр комплексы
## Ҡомартҡы

2006 йылда президент указы менән Грузияның милли әһәмиәткә эйә күсемһеҙ мәҙәниәт ҡомартҡылары реестрына индерелгән.
# Северная Рассоха (Безмошица ҡушылдығы)

Северная Рассоха — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Безмошица йылғаһының уң ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Северная Рассоха (Безмошица ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000054493
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005449
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Назарова Клавдия Ивановна

Кла́вдия Ива́новна Наза́рова (1920 йылдың 1 октябре — 1942 йылдың 12 декабре) — Советтар Союзы Геройы, Псков өлкәһе Остров ҡалаһында йәшерен комсомол ойошмаһына нигеҙ һалыусы һәм уның етәксеһе.

# Назарова Клавдия Ивановна
## Биографияһы

Клавдия Ивановна Назарова 1920 йылдың 1 октябрендә Остров ҡалаһында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Урта мәктәптең 10 класын тамамлай һәм П. Ф. Лесгафт исемендәге Ленин орденлы Дәүләт физик культура институтының 1-се курсын тамамлай. Һуғышҡа тиклем ул мәктәпкә өлкән пионервожатый булып эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы башланып, Остров ҡалаһын оккупанттар баҫып алған осорҙа Клавдия Назарова тегеү оҫтаханаһында эш башлай. Ҡалала тороп ҡалған комсомолецтарҙан оккупанттарға ҡаршы тороу, Совинформбюро сводкаларын таратыу һәм разведка маҡсаты менән йәшерен ойошма булдыра. Оккупанттарҙың хәрәкәте тураһындағы мәғлүмәт партизан отрядына тапшырыла, һәм партизандар оккупанттарға теүәл точные удары һөжүм яһай.
Бынан тыш, партизандар һәм подпольщиктар Клавдия Назарова етәкселегендә хәрби әсирҙәргә лагерҙан ҡасырға һәм партизандарға ҡушылырға ярҙам иткән. 50-нән ашыу кешене ҡотҡарған улар. Оккупанттар йәшеренойошма барлығын белгәндәр, әммә уларҙың эҙҙәренә оҙаҡ сыға алмаған. Фәҡәт хыянатсы ярҙамында ғына Клавдия Назарованы 1942 йылдың 7 ноябрендә ҡулға алғандар. Айҙан артыҡ уны ҡаты язаларға дусар иткәндәр, әммә ул иптәштәренең береһен дә һатмай. 1942 йылдың 12 декабрендә оккупанттар уны Остров ҡалаһы майҙанында язалай. Ҡыҙҙың кәүҙәһе өс көн дар ағасында аҫылынып торған, һәм һуңғараҡ ерләргә рөхсәт ителгән.

# Назарова Клавдия Ивановна
## Наградалары

* СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 20 август указы менән ылда немец-фашист ғәскәрҙәре тылында командованиеның хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне, шул ваҡытта ҡаһарманлыҡ һәм батырлыҡ күрһәткәне өсөн Клавдия Ивановна Назароваға үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.
* Ленин ордены менән бүләкләнә.

# Назарова Клавдия Ивановна
## Хәтер

* Остров ҡалаһында Клавдия Назарова һәйкәле ҡуйылған.
* Мурманск өлкәһенең Мончегорск ҡалаһының 17-се мәктәбендә Клавдия Назарова тормошо һәм батырлығы тураһында материал йыйылған.
* Томск ҡалаһындағы 3-сө урта мәктәбенең пионер ойошмаһы Клавдия Назарова исемен йөрөткән.
* Псков өлкәһе Порховский районы Шемякин һигеҙ мәктәбенең пионер ойошмаһы Клавдия Назарова исемен йөрөткән.
* Героиняның исеме менән аталған:
** ҡала урамдары
*** Островта;
*** Борисоглебскиҙа
*** Псковта;
*** Ленинск-Кузнецкийҙа;
*** Калининградта;
*** Донецкиҙа (Украина);
*** Порховта
*** Псков өлкәһе Бежаницы ҡала тибындағы ҡасабалағы урам
** ҡала мәктәбе
*** Пермь крайындағы Гремячинск.
# Воронуха

Воронуха — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пукша йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Воронуха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Иваньков ГЭС-ынан Угличь ГЭС-ына тиклем (Угличь һыуһаҡлағысы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100812110000004360
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000436
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сквош корты

Сквош корты — сквош уйындары өсөн махсус спорт майҙансығы.

# Сквош корты
## Үлсәмдәре

Хәҙерге ваҡытта сквош уйыны өсөн корттың халыҡ-ара, 1920 йылда рәсми рәүештә раҫланған үлсәмдәре бар: оҙонлоғо — 9750 мм, киңлеге — 6400 мм булған дүртмөйөш формаһындағы майҙансыҡ. Корттың ҡаршы яҡ стенаһына түбәндәге һыҙаттар һыҙылған: 4570 мм бейеклегендә — үрге аут һыҙаты, 1830 мм бейеклегендә туп һуғыу тәңгәлен билдәләгән һыҙат, 430 мм бейеклегендә түбәнге аут, уға 50 мм бейеклегендәге кәртә ҡуйылған. Артҡы стенала иҙәндән 2130 мм бейеклегендә шулай уҡ аут һыҙаты урынлаша. Ҡабырғалағы стеналар буйлап артҡы аут һыҙатын ҡаршы яҡ стеналағы үрге аут һыҙаты менән тоташтырыусы һыҙаттар үтә.
АҠШ-та ғәҙәттә юғарыла һүрәтләнгәнгә оҡшаш уйын корты ҡулланыла, әммә корттың киңлеге — 5640 мм һәм түбәнге аут һыҙаты иҙәндән — 380 мм бейеклегендә. Сквош уйыны өсөн корттың был күренеше hardball squash атамаһын йөрөтә һәм хәҙерге ваҡытта ғәмәлдә ҡулланылмай.
# Атым-Юган (Казым ҡушылдығы)

Атым-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Казым йылғаһының һул ярына тамағынан 66 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 58 км.

# Атым-Юган (Казым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021811
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302181
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3