yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Уаско (провинция)

Уаско провинцияһы (исп. Provincia de Huasco) — Чилиҙың Атакама өлкәһенә ингән провинция. Административ үҙәге — Валенар.
Үҙенә 4 коммуна берләштерә.
Майҙаны — 18 201,5 км². Халыҡ һаны — 66 491 кеше. Халыҡ тығыҙлығы — 3,65 кеше/kм².

# Уаско (провинция)
## Географик урыны

Провинция Атакама өлкәһенең көньяғында урынлашҡан.
Провинцияның сиктәштәре:
* төньяҡта — Копиапо провинцияһы
* көнсығышта — Сан-Хуан провинцияһы (Аргентина)
* көньяҡта — Эльки провинцияһы
* көнбайышта — Тымыҡ океан

# Уаско (провинция)
## Административ бүленеш

Үҙенә 4 коммуна берләштерә.
* Валенар . Админ. үҙәге — Валенар.
* Фрейрина . Админ. үҙәге — Фрейрина.
* Уаско . Админ. үҙәге — Уаско.
* Альто-дель-Кармен . Админ. үҙәге — Альто-дель-Кармен.

# Уаско (провинция)
## Демографик мәғлүмәттәр

Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
| Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | 66491 |
| шул иҫәптән: | Ҡала халҡы | 53664 | Ҡала халҡы өлөшө, % | 80,71 |
| | Ауыл халҡы | 12827 | Ауыл халҡы өлөшө, % | 19,29 |
| | Ир-егеттәр | 32712 | Ир-егеттәр өлөшө, % | 49,2 |
| | Ҡатын-ҡыҙҙар | 33779 | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө, % | 50,8 |
| Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | 3,653 |
| Өлкә халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Өлкә халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Өлкә халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Өлкә халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Өлкә халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | 27,83 |
| Ил халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Ил халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Ил халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Ил халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | Ил халҡына ҡарата, провинция халҡы өлөшө | 0,44 |

# Уаско (провинция)
## Иң ҙур торамалар (йәшәү пункттары)

| № | Торама | Категория | Халыҡ һаны (2002) | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Майҙаны км² |
| 1 | Валенар | ҡала | 43750 | 20922 | 22828 | 13,91 |
| 2 | Уаско | ҡала | 6445 | 3206 | 3239 | 2,73 |
| 3 | Фрейрина | ҡасаба | 3469 | 1641 | 1828 | 1,45 |
| 4 | Домейко | ауыл | 924 | 459 | 465 | |
| 5 | Уаско-Бахо | ауыл | 776 | 378 | 398 | |
| 6 | Викунья-Маккенна | ауыл | 586 | 280 | 306 | |
| 7 | Майтенсильо | ауыл | 528 | 259 | 269 | |
| 8 | Эль-Трансито | ауыл | 461 | 247 | 214 | |
| 9 | Альто-дель-Кармен | ауыл | 381 | 188 | 193 | |
| 10 | Ла-Компаниа | ауыл | 366 | 168 | 198 | |
| 11 | Сан-Феликс | ауыл | 308 | 142 | 166 | |
# Сыгыс-Ях

Сыгыс-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Таут-Ях йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сыгыс-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200050260
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115205026
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Быковка (Ратыня ҡушылдығы)

Быковка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ратыня йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Быковка (Ратыня ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006122
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000612
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Саполга

Саполга — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сердоба йылғаһының һул ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Саполга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер йылғаһы, инештән Ворона йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200112107000005377
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000537
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Боровая (Лонкас-Еган ҡушылдығы)

Оло Боровая — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лонкас-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Оло Боровая (Лонкас-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038859
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203885
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Миллениум күпере

Миллениум күпере икенсе төрлө әйткәндә Меңйыллыҡ күпере (рус. Мост Миллениум) — Ҡазанһыу аша төҙөлгән вант күпере, Ҡазандың иң бейек күпере. Әмирхан проспектын Вишневский урамы менән тоташтыра һәм Бәләкәй Ҡазан ҡулсаһының өлөшө булып тора.
Исеме Ҡазандың Меңйыллығы хөрмәтенә бирелгән.

# Миллениум күпере
## Тарих

Күпер ҡоролошо 2004 йылда башланған, ә уның беренсе сираты 2005 йылдың 29 июнендә асылған. Бөтөн көйө 2007 йылдың 30 августында асылған.

# Миллениум күпере
## Ҡыҙыҡлы факттар

* Миллениум күпере төҙөлгәнсе һәм уның төҙөлөшөнән һуң ҡайһы бер ваҡытта (1999-2009 йылдар) теге ярына сығыу өсөн яҡында урынлашҡан Толстой урамына сығыусы понтон күпер ҡулланылған.
* Күпер төҙөүгә киткән сығымдар 3,4 млрд һум тәшкил иткән.
* Күпер ҡаланың иҫтәлекле урындарының береһе булып һанала, ул льготалы электрон карталарҙа һурәтләнгән.
# Миттельпёльниц

Миттельпёльниц (нем. Mittelpollnitz) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 290 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,01 км². Диңгеҙ кимәленән 335 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7819 һәм автомобиль коды — SOK.
# 1962 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1962 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1962 MCMLXII |
| Юлиан стилендә | 1961 — 1962 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2714 — 2715 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7470 — 7471 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5722 — 5723 ה'תשכ"ב — ה'תשכ"ג |
| Мосолман календары | 1382 — 1383 |
| Боронғо әрмән календары | 1411 ԹՎ ՌՆԺԱ |
| Ҡытай календары | 4658 — 4659 (с 5 февраль) 辛丑 — 壬寅 белая корова — чёрный тигр |
| Эфиопа календары | 1954 — 1955 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2018 — 2019 |
| - Шака самват | 1884 — 1885 |
| Иран календары | 1340 — 1341 |
1962 (бер мең туғыҙ йөҙ алтмыш икенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса дүшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1962 йылы, 2 мең йыллыҡтың 962 йылы, XX быуаттың 62 йылы, XX быуаттың 7 ун йыллығының 2 йылы, 1960 йылдарҙың 3 йылы.
# Йәрмөхәмәт Хажиев

Йәрмөхәмәт Хажиев (Йәрмөхәмәт Хажимөхәмәтов; ? — 3 июнь 1740 йыл) — башҡорт старшинаһы. 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе.

# Йәрмөхәмәт Хажиев
## Биографияһы

Йәрмөхәмәт Хажиев сығышы менән Себер даруғаһы Тырнаҡлы улусы башҡорттарынан. Тыуған йылы билдәһеҙ. Хәҙерге Ҡыйғы районы Иҫке Мөхәмәт ауылында йәшәй. Тырнаҡлы улусы старшинаһы булып хеҙмәт итә.
1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдарында әүҙем ҡатнаша, был осор ихтилалдарҙың башынан алып аҙағына тиклем батша хөкүмәте ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша.
1739 йылдың көҙөндә Аҙнабай Теләүғолов, Мәндәр Ҡарабаев, Әләнейәнғол Ҡотлоғужин, Исламғол Юлдашев һәм Миңлеғол Юлаев (Ҡараһаҡал) менән бергә яңы ихтилалды ойоштороу эше менән шөғөлләнә. Ихтилалды ойоштороусылар Миңлеғол Юлаевты Солтангәрәй исеме аҫтында хан итеп һайлайҙар һәм шулай итеп батша хөкүмәтенән үҙ аҫаба хоҡуҡтарын һаҡларға теләйҙәр. Шулай уҡ ханды иғлан итеүҙе милли дәүләт төҙөүҙе башлау һымаҡ ҡарарға мөмкин, башҡорт халҡының милли-азатлыҡ хәрәкәте яңы сифатҡа эйә була. Һөҙөмтәлә 1740 йылдың ғинуарында Себер даруғаһы башҡорттары йәнә хәрби хәрәкәттәргә күсә.
1740 йылдың ғинуарынан ағалы-ҡустылы Йәрмөхәмәт һәм Ҡоҙаяр Хажиевтарҙың отряды Себер даруғаһында Башҡорт эштәре комиссияһы начальнигы генерал‑майор Л. Я. Соймонов командалығындағы хөкүмәт ғәскәрҙәренә һәм хөкүмәткә тоғро старшиналар отрядтарына ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша.
1740 йылдың 3 июнендә Тубыл йылғаһының уң яҡ яр буйында подполковник Я. С. Павлуцкийҙың командаһы баш күтәреүселәрҙең отрядтарын тар-мар итә, был алышта Йәрмөхәмәт Хажиев һәләк була.
# Герга

Герга — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Губден-озень йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Герга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Каспий диңгеҙе йылғаларының һыу бассейны, Сулак йылғаһының һыу бассейны сигенән Самур йылғаһының һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000312109300001693
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300169
* Бассейн коды — 07.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Иптияр

Иптияр — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Имгыт йылғаһының һул ярына тамағынан 163 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 146 км.

# Иптияр
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301453
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Протомоя

Протомоя — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Долгая йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Протомоя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000918
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000091
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хинсдорф

Хинсдорф (нем. Hinsdorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 522 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,53 км². Диңгеҙ кимәленән 84 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6386 һәм автомобиль коды — ABI.
# Грёбиц

Грёбиц (нем. Gröbitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 500 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,56 км². Диңгеҙ кимәленән 214 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6667 һәм автомобиль коды — BLK.
# Лапта-Юган

Лапта-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харбей йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 62 км.

# Лапта-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300212115300033732
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303373
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ханов Һаҙый Йыһанур улы

Ханов Һаҙый Йыһанур улы (1895 йыл, Өфө губернаһы, Златоуст өйәҙе, Мырҙалар улусы, Арҡауыл ауылы) — БАССР-ҙың Юғары суды ағзаһы, тройка рәйесе.

# Ханов Һаҙый Йыһанур улы
## Биографияһы

Ханов Һаҙый Йыһанур улы 1895 йылда Өфө губернаһы, Златоуст өйәҙе Мырҙалар улусында Арҡауыл ауылында тыуған. Башланғыс белемле. ВКП(б) ағзаһы.

# Ханов Һаҙый Йыһанур улы
## Репрессияға хөкөм ителеүе

1937 йылдың 4 ноябрендә 58-се статья, 7-се, 11-се пункттары буйынса 5 йылға иркенән мәхрүм ителгән; һуңғараҡ — срогы күрһәтелмәгән һөргөнгә хөкөм ителгән.
1955 йылдың 10 октябрендә аҡлана.
# Цхемлар күпере

Цхемлар күпере — урта быуат таш күпере, Мачахела йылғаһы ярында, Хелвачаури муниципалитетының Цхемлар ауылында, Ачарисцкали ауылынан 7-8 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. XII буатта төҙөлгән.
Халыҡ күпер менән XX быуаттың 60-сы йылдарына тиклем файҙалана, һуңынан яңы күпер төҙөлә.

# Цхемлар күпере
## Тасуирламаһы

Күперҙең оҙонлоғо 19,6 м, һыу кимәленән бейеклеге 5,55, киңлеге -1,40 м тәшкил итә.
Күпер һуйырташтан һәм сланец таштан төҙөлгән.
Күпер бейек булмау сәбәпле йылғаға тәкәләр һәм төҙөлөш баҫмалары ҡуйырға мөмкин була.
Цхемлар күпере башҡа күперҙәрҙән таш өйөмдәре, ҙур булмаған бейеклеге менән айырылып тора.
Күпер 2006 йылда Грузия президенты указына ярашлы милли әһәмиәттәге мәҙәни ҡомартҡылар исемлегенә индерелә.
2008 йылда Цхемлар күперенә реставрация эштәре үткәрәләр
# Вараждинска жупанияһы

Вараждинск (хорва. Varaždinska županija) — жупания, Хорватияның төньяғында урынлашҡан, Словения менән сиктәш. Жупанияның административ үҙәге — Вараждин ҡалаһы.

# Вараждинска жупанияһы
## Географияһы

Вараждинска жупанияһының майҙаны — 1262 км². Төньяҡта жупания Меджимурск менән, көньяҡ-көнсығышта — Копривничко-Крижевачка менән, көньяҡта — Загребачка менән, көньяҡ-көнбайышта — Крапинский-Загорск менән сиктәш. Төньяҡ-көнбайышта жупания Словения менән сиктәш тора. Жупания территорияһында бер нисә мөһим автомобиль һәм тимер юл магистрале үтә, уларҙың төп йүнәлештәре Будапешт — Вараждин — Загреб һәм Марибор — Вараждин — Осиек.
Жупанияның төньяҡ өлөшө Драва йылғаһының уйһыу үҙәнендә урынлашҡан, көньяҡ өлөшө убалы. Жупанияның Крапинско-Загорскменән сиктәре Иваншчиц тауҙары буйынан үтә, Копривничко-Крижевачок менән сиктәре — Калник тауҙары буйлап үтә.

# Вараждинска жупанияһы
## Халҡы һәм административ бүленеше

2001 йылда халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, жупания территорияһында 184 769 кеше йәшәгән, шуларҙың 97,7 процентын хорваттар, 0,4 % — сербтар, 0,3 % — словендар тәшкил итә.
Жупания административ мөнәсәбәттә алты ҡалаға, 22 общинаға бүленгән (2001 йыл мәғлүмәттәре буйынса).
Ҡалалары:
* Вараждин
* Лудбрег
* Лепоглава
* Иванец
* Нови-Мароф
* Вараждинске-Топлице
Общиналар:
* Бедня
* Беретинец
* Брезница
* Брезнички-Хум
* Цестица
* Донья-Воча
* Доньи-Мартиянец
* Горни-Кнегинец
* Ялжабет
* Кленовник
* Льюбешчица
* Мали-Буковец
* Марушевец
* Петриянец
* Срачинец
* Свети-Джурдж
* Свети-Илия
* Трновец-Бартоловечки
* Велики-Буковец
* Видовец
* Виница
* Високо
# Гёда (коммуна)

Гёда (коммуна) (нем. Goda<br />Hodzij) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3276 кеше йәшәй. Майҙаны — 43,26 км². Диңгеҙ кимәленән 210 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2633 һәм автомобиль коды BZ.
# Ун ике имам

Ун ике имам (ғәр. الأئمة الاثنا عشر‎) - шиғыйлыҡта Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең дини һәм сәйәси вариҫтары тип һанала.

# Ун ике имам
## Тарихы

Шиғый-ун икеселәр теологияһына ярашлы, Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең вариҫы - тәҡүәлек менән идара итеүҙән тыш, Аллаһ ҡанундарын (шәриғәтте) һәм уның эзотерик мәғәнәһен һаҡлау һәм аңлатыу вәкәләтенә эйә булған гонаһһыҙ кеше.
Пәйғәмбәрҙең һәм имамдарҙың һүҙҙәре һәм ғәмәлдәре хаҡ, берләшмәлә уларға оҡшау өсөн өлгө булып тора; һөҙөмтәлә, улар хаталарҙан һәм гонаһтарҙан азат булырға, илаһи указ йәки Пәйғәмбәр бойороғо менән һайланырға тейеш.
Шиғыйҙар теологияһына ярашлы, ерҙә ислам берләшмәһендә власть хоҡуғына эйә булған имам һәр саҡ бар. Алла Илсеһе Ғәдир хәҙисендә әйткән хәҙрәте Али ибн Әбү Талип Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең законлы вариҫы һәм беренсе имам була. Хөсәйен ибн Алиҙан башҡа, һәр имам элекке имамдың улы булған, Хөсәйен ибн Али (Ғәли) - Хәсән ибн Алиҙың ҡустыһы.
# Мәүлитов

Мәүлитов — фамилия.
* Мәүлитов Вилүр Шәкирйән улы (1951 йыл) — һәүәҫкәр композитор. Батыр Вәлид исемендәге премия лауреаты (2000). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған дөйөм белем биреү мәғарифы уҡытыусыһы.
* Мәүлитов Миҙхәт Рәхмәтулла улы (1928—2000), ғалим-тау инженеры, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Мәүлитов Рыфат Рәхмәтулла улы (1926—2000), ғалим-инженер-технолог, юғары мәктәп эшмәкәре.
* Мәүлитова Мөнәүәрә Ғәбдрәҡип ҡыҙы (16.08.1923), ғалим-табип, балалар хирургы, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Мәүлитова Мәғрифә Зәки ҡыҙы (1913—2004), инженер‑технолог, нефтсе, фәнни мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре.
* Мәүлитова Регина Салауат ҡыҙы (16.10.1979), спортсы, ауыр атлетика буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2001).
# Тимер юл районы (Дондағы Ростов)

Дондағы Ростовтың Тимер юл районы, административ берәмек итеп 1937 йылда ойошторола. Район территорияһы — 69 км².

# Тимер юл районы (Дондағы Ростов)
## Тарихы

Районды төҙөгән ауылдар күпкә элегерәк барлыҡҡа килгәндәр. 1747 йылда Дондың уң ярында, ҡушылдығы, Темерник йылғаһы тамағынан түбәнерәк, казак станицаһы Гниловская нигеҙләнгән була.
Һуңыраҡ, 1864 йылда, тимер юл, тимер юл оҫтаханалары асылғас, эшсе халыҡ Темерник йылғаһы аръяғында тау битләүендә рөхсәтһеҙ йорттар төҙөй башлай. Шулай ҡала ерҙәрендә Затемерницк ауылы (хәҙер Ленгородок) барлыҡҡа килә. Һуңынан станица һәм ауыл ҙурая, 1937 йылда төҙөлгән райондың нигеҙен тәшкил итәләр. Ә үҙенең исеме менән район тимер юлға һәм Төньяҡ Кавказ тимер юлы Ростов бүлегенең башҡа объекттарына бурыслы

# Тимер юл районы (Дондағы Ростов)
## Халҡы

Райондың һәр өсөнсө кешеһе — пенсионер. Район иҡтисадында эшләүсе халыҡ дөйөм халыҡ һанының ҡырҡ процентын тәшкил итә.

# Тимер юл районы (Дондағы Ростов)
## Иҡтисады

Район иҡтисадында төп урынды Төньяҡ Кавказ тимер юлының Ростов бүлеге предприятиелары биләй. Элеккеләре: Электровоз ремонтлау заводы, ААЙ «Моряк», ЯСЙ «Дон-гипс», Автозаправкалау станцияһының Ростов тәжрибә заводы, Мирошниченко исемендәге балыҡ тотоу колхозы һәм башҡалар менән бергә — район халҡы өсөн төп эш биреүселәр булып торалар. Шуныһы һөйөнөслө, бөгөн район картаһында яңы, заманса ойошмалар барлыҡҡа килде, уларҙы бер ҙә арттырмай XXI быуат предприятиелары тип атарға була. Улар араһына түбәндәгеләр инә: агроиндустрия компанияһы «Астон» , ААЙ «Юг Руси» , ЯСЙ «Праймери-Дон». Уларҙың продукцияһының сифаты донъя стандарттарына тап килә. Яңы кәсепханалар — яңы эш урындары, район бюджетын тулыландырыу, уның социаль-иҡтисади үҫешенә ыңғай тәьҫир итә. Бөгөн районда эре һәм бәләкәй бизнестың 2708 предприятиеһы бар.

# Тимер юл районы (Дондағы Ростов)
## Мәҙәниәте

Район территорияһында, Дондың уң яҡ ярында, Кумженск ағаслығы һуҙылып киткән. Был ҡала халҡының яратҡан ял итеү урыны. Бында ҡуйылған ,Дондағы Ростов ҡалаһын азат итеү өсөн һәләк булған яугирҙәргә мемориал ҡуйылған. Районда Рәсәйҙәге иң ҙур Ботаника баҡсаһы урынлашҡан, ул үҙенең 75 йыллығын билдәләп үтте. Собино исемендәге парк илле йыллығын билдәләне. Уның территорияһында Глинка исемендәге музыка мәктәбе төҙөлә башланы.
# Илбәк исем

Илбәк — башҡорт һәм төрки мосолман ир-ат исеме.

# Илбәк исем
## Этимологияһы

Илбәк исеме башҡортса — ил ағаһы, ил хужаһы тигәнде аңлата.

# Илбәк исем
## Билдәле шәхестәр

Илбәков Ишморат Ҡәйүм улы 1963 йылдың 10 февралендә Башҡорт АССР-ының Хәйбулла районы Ғәлиәхмәт ауылында тыуған. Артист, ҡурайсы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1997).БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1989)
Илбәкова Франгиза Фәнән ҡыҙы— режиссёр, артист, йырҙар авторы.«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы журналисы .1965 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ы Салауат районы Юлай ауылында тыуған.
Илбәкова Зөлхизә Ишморат ҡыҙы- йәш йырсы күп һанлы халыҡ-ара, бөтә рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты..
Илбәкова Мәмдүҙә - Башҡортостан республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, бик күп йыр бәйгеләре лауреаты, һәүәҫкәр композитор - йырсы .Башҡортостан республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, бик күп йыр бәйгеләре лауреаты, һәүәҫкәр композитор.
Ильбәков Рустам Валеевич -Ер аҫты руднигы начальнигы Октябрький (Бүребай Байыҡтырыу комбинатында).

# Илбәк исем
## Ауылдар

Илбәк — Татарстан Республикаһының Аҙнаҡай районындағы ауыл.
# Талҡанемеш

Талҡанемеш (рус. Толокня́нка обыкнове́нная, лат. Arctostáphylos úva-úrsi) — йыл буйына йәшел төҫөн юғалтмаған ҡыуаҡ. Тупраҡ өҫтөнән үрмәләп үҫкән һабағының оҙонлоғо 10-130 см-ға етә. Үҫемлек май-июнь айҙарында алһыу сәскә ата, июль-сентябрҙң емеше өлгөрә.
* Талҡанемеш. «Köhler’s Medizinal-Pflanzen», 1887 китабынан ботаник иллюстрация

# Талҡанемеш
## Таралыуы

Талҡанемеш ҡомло, ҡоро тупраҡлы ерҙә, урманда үҫергә ярата.
# Вэнь-Яха-Ненз-Яха

Вэнь-Яха-Ненз-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вэн-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Вэнь-Яха-Ненз-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043761
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304376
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хвойка (Молома ҡушылдығы)

Хвойка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Молома йылғаһының уң ярына тамағынан 208 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Хвойка (Молома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035492
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103549
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1