# Македония денары

Денары (макед. македонски денар) — Төньяҡ Македонияның милли валютаһы, атамаһы боронғо римса денарий һүҙенән алынған.
Денар формаль йәһәттән 100 дениға тигеҙ, ләкин 2013 йылдан дени тәңкәләре түләү сараһы сифатында ҡулланылмай. 2000 йылдың 25 декабренән 2006 йылға тиклем Бөтә Рәсәй валюта классификаторында динар тип атала.

# Македония денары
## Тарихы

Әйләнешкә 1992 йылдың 26 апрелендә индерелә, ул мәлдә югослав динарына тиң була. 1993 йылдың 5 майында 100 иҫке денарға 1 яңы денар нисбәтендә деноминациялана. Әйләнештә — 1, 2, 5, 10 һәм 50 денарлыҡ тәңкәләр; 10, 50, 100, 500, 1000 һәм 5000 денарлыҡ банкноталар йөрөй. 2016 йылда 200 һәм 2000 денар номиналлы банкноталар индерелә.

# Македония денары
## Тәңкәләр

Тәңкәләрҙең аверсында — ҡояштың 16 нурлы стилләштерелгән һүрәте ерлегендә номинал. Реверсында — сите буйлап дәүләттең атамаһы һәм сығарылыш йылы яҙылған, уртаһына тейешле һүрәте төшөрөлгән. Бөтә тәңкәләрҙең ҡыры шыма.
| Номиналы | Сығарылыш йылы | Тасуирлама |
| 50 дени | 1993 | Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 21,5 мм. Массаһы 4,05 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан 2012 йылдың 31 декабренә тиклем. Реверс: күл сарлағы (лат. Larus ridibundus). |
| 1 денар | 1993 1997 2001 2006 2008 | Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 23,8 мм. Массаһы 5,10 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан. Реверс: шарпланин овчаркаһы. |
| 2 денар | 1993 2001 2006 2008 | Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 25,5 мм. Массаһы 6,20 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан. Реверс: охрид бағрыһы (лат. Salmo letnica). |
| 5 денар | 1993 2001 2006 2008 | Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 27,5 мм. Массаһы 7,20 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан. Реверс: һеләүһен (лат. Lynx lynx). |
| 10 денар | 2008 | Материалы: Cu/Zn/Ni 70:18:12. Диаметры 24,5 мм. Массаһы 6,60 г. Әйләнештә 2008 йылдың 15 ноябренән. Реверс: Стоби ҡалаһы (Градско общинаһы) сиркәүенең иҙәнендәге мозаиканан тауис, V—VI быуаттар. |
| 50 денар | 2008 | Материалы: Cu/Zn/Ni 62:20:18. Диаметры 26,5 мм. Массаһы 7,70 г. Әйләнештә 2008 йылдың 15 ноябренән. Реверс: Курбиноволағы изге Георгий сиркәүендәге фресканан архангел Гавриил һүрәте |

# Македония денары
## Банкноталар

| Номиналы | Үлсәмдәре (мм) | Тасуирлама |
| 10 денар | 140×70 | Алғы яғы: Охридтан алиһә Изида һыны, б. э. т. III быуат; Беранци (Битола общинаһы) ауылынан алҡа, б. э. т. IV быуат. Артҡы яғы: Стоби ҡалаһындағы (Градско общинаһы) сиркәүҙең иҙәндәге мозаикаһынан фрагмент, V—VI быуаттар. Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011 |
| 50 денар | 143×70 | Алғы яғы: Нерезиҙағы изге Пантелеймон сиркәүенең биҙәү аркаһы ерлегендә император Анастасий I-нең фоллисы Артҡы яғы: Курбиноволағы изге Гавриил сиркәүе фрескаһынан архангел Гавриил Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2001, 2003, 2007 |
| 100 денар | 146×70 | Алғы яғы: Дебар ҡалаһындағы албан йортоноң балсыҡ биҙәге Артҡы яғы: Скопье күренеше менән 1594 йылғы гравюра Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2013 |
| 200 денар | 144×68 | Алғы яғы: Виницанан балсыҡ икона Артҡы яғы: Тетоволағы Сәскәле мәсеттең һәм Битолалағы Исхаҡ бей мәсетенең биҙәктәре Сығарылыш йылы: 2016 |
| 500 денар | 149×70 | Алғы яғы: Требеништа некрополенән алтын ерләү битлеге, б. э. т. VI быуат; Охридтан алҡа, б. э. т. III—II быуат Артҡы яғы: мәк Сығарылыш йылдары: 1996, 2003, 2009, 2014 |
| 1000 денар | 152×70 | Алғы яғы: Охридтағы изге Врачи-Мали сиркәүенең Алла Әсәһе иконаһы Артҡы яғы: Орхидтағы изге София сиркәүе галереяһы Сығарылыш йылдары: 1996, 2003, 2009, 2013 |
| 2000 денар | 152×70 | Алғы яғы: Прилептан туй күлдәгендәге ҡатын Артҡы яғы: XVI быуатҡа ҡараған алтын ялатылған һауыт биҙәктәре Сығарылыш йылы: 2016 |
| 5000 денар | 155×70 | Алғы яғы: Тетовонан Менаданың бронза һыны, б. э. т. VI быуат Артҡы яғы: Битола мозаикаһы фрагменты, б. э. т. V—VI быуаттар Сығарылыш йылы: 1996 |