# Азарх Моисей Рафаилович

Муса Азарх Рафаилович (1895—?) — совет иҡтисадсы ғалимы, профессор.

# Азарх Моисей Рафаилович
## Биографияһы

1895 йылдың 8 мартында тыуған.
Петроград электротехник институтында уҡый, һуңынан Беренсе донъя һуғышы башланғас, Рус император армияһына мобилизациялана. Октябрь революцияһынан һуң 1922—1923 йылдарҙа Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы составында Көньяҡ фронтта Граждандар һуғышында ҡатнаша.
1928 йылда Азарх фиаинс эштәре менән Төньяҡ Кавказда, һуңынан Ленинград һәм Мәскәүҙә эшләй. 1935—1947 йылдарҙа РСФСР-ҙың фининстар буйынса халыҡ комитетының идара начальнигы урынбаҫары, һуңынан СССР дәүләт бюджетын үтәү бүлеге начальнигы булып эшләй. 1940-1944 йылдарҙа РСФСР финанстар буйынса халыҡ комитетының Үҙәк касса етәксеһе вазифаһын башҡара.
Бөйөк ватан һуғышынан һуң, 1945 йылда ситтән тороп Бөтә Союз финанс-иҡтисад институтын (хәҙерге Рәсәй федерацияһы хөкүмәте ҡарамағындағы финанс университеты) тамамлай.
Төньяҡ-Кавказ дәүләт университетында (хәҙерге Ростов дәүләт университеты), Ленинград иҡтисад һәм финанс институтында, Мәскәү кредит һәм иҡтисад институтында (хәҙерге Мәскәү Финанс институты, хәҙерге Рәсәй федерацияһы хөкүмәте ҡарамағындағы финанс университеты) уҡытыусы булып эшләй. 1953-1958 йылдарҙа ул профсоюз комитеты рәйесе була. 1980 йылда хаҡлы ялға сыға. Пенсияға сыҡҡас улиҫтәлектәренә арналған китап яҙа.
Моисей Рафаилович Азарх иҡтисад тураһындаға журналдарҙа 60 ашыу фәнни хеҙмәтен баҫтыра. Шәхси катапханаһының бер өлөшөн уның ҡыҙы Элеонора Моисеевна Гурина Рәсәй федерацияһы хөкүмәте финанс университетының «Финанстар» кафедраһына тапшыра. Вуз ректоры 1991 Алла Георгиевна Грязнова 1991 йылда былай тип яҙа:
   «Хөрмәтле Элеонора Моисеевна!
   Дәүләт финанс академияһы Һеҙҙең атайығыҙ профессор Азарх Моисей Рафаиловичтың китапханаһын «Финанстр» кафедраһына тапшырған өсөн бөтә йөрәктән рәхмәт белдерә. Моисей Рафаилович 35 йылдан ашыу Мәскәү финанс институтында эшләү дәүерендә меңдән ашыу финанс системаһында белгес, фәнни эшмәкәрҙәр һәм уҡытыусылар әҙерләүҙә ҡатнаша.
   Һеҙ бүләк иткән китаптар, Азарх Моисей Рафаилович оҙаҡ йылдар эшләгән «Финанстар» кафедраһы китапханаһында һаҡланасаҡ.
   Ҙур иғтирам менән, ысын күңелдән иң яҡшы теләктәр менән Дәүләт финанс академияһы ректоры проф. Грязнова А. Г.»
   «Уважаемая Элеонора Моисеевна! … Государственная финансовая академия выражает сердечную благодарность за благородный дар — передачу библиотеки Вашего отца, профессора Азарха Моисея Рафаиловича, кафедре „Финансы“. Более 35 лет Моисей Рафаилович отдал Московскому финансовому институту, где воспитал тысячи специалистов финансовой системы, научных работников и преподавателей в области финансов. … Переданные Вами в дар книги будут храниться в библиотеке кафедры „Финансы“, где долгие годы работал профессор Азарх Моисей Рафаилович.
   С глубочайшим уважением, искренней благодарностью и наилучшими пожеланиями Ректор Государственной финансовой академии проф. Грязнова А. Г.»
Рәсәй иҡтисады дәүләт архивында М. Р. Азархҡа арналған документтар һаҡлана.

# Азарх Моисей Рафаилович
## Сығанағы

* Рәсәй федерацияһы хөкүмәте ҡарамағындағы финанс академияһының тарих йөҙө. / Сост. Этническое л. с. һ. б.; под общ. ред. г. а. Грязнова. — М. : Финанс статистика һәм, 2003. — 511. с., [32]. л. иле., цв. иле., портр.; ISBN 5-279-02806-1.

# Азарх Моисей Рафаилович
## Иҫкәрмә

* ↑ Азарх Моисей Рафаилович 2019 йыл 6 ноябрь архивланған.
* ↑ «Вестник финансовой академии», 1'2005
* ↑ Азарх Моисей Рафаилович