yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Худая Ома

Худая Ома — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ома йылғаһының уң ярына тамағынан 268 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Худая Ома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053342
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005334
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мика-Ёль

Мика-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чуб йылғаһының һул ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Мика-Ёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000022545
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002254
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Түбәнге Видзъю

Түбәнге Видзъю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вымь йылғаһының һул ярына тамағынан 393 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Түбәнге Видзъю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020695
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002069
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сүкеш (журнал)

[[Категория:Ҡалып:Национальные издания]]Ҡалып:Языковая категория для
«Сүкеш» — ХХ быуат башында донъя күреүсе төрки телендәге ижтимағи-сәйәси һәм сатирик журнал.
1906 йылдың 20 июнендә Ырымбур ҡалаһында сыға башлай. Айына 2 тапҡыр донъя күрә. Барлығы 78 һаны сыға. Башта урта форматтағы 40 битле, һуңынан 16 битле йоҡа ғына журнал булып баҫыла. Нәшерсе мөхәррирҙәре: Т. С. Соловьев, М. С. Алмаев, З. Бәшири.
# Курь-Еган

Курь-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының һул ярына тамағынан 222 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Курь-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040012
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204001
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Һарыһыу (Төй ҡушылдығы)

Һарыһыу — рус. Сарс - Рәсәй йылғаһы.

# Һарыһыу (Төй ҡушылдығы)
## Географияһы

Һарыһыу Пермь крайы, Башҡортостан биләмәләрендә аға. Йылға Төй йылғаһының һул ярына тамағынан 0,9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 135 км.

# Һарыһыу (Төй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100022937
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102293
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы

Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы (10 март 1921 йыл — 2 июнь 2009 йыл) — башҡорт шағиры, журналист. 1943 йылдан — КПСС, 1957 йылдан — СССР Журналистар союзы, 1982 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында һәм 1945 йылдағы совет-япон һуғышында ҡатнашыусы. 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) һәм «Почёт Билдәһе» (1976) ордендары кавалеры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1980).

# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы
## Биографияһы

Файыҡ Тимерйән улы Мөхәмәтйәнов 1921 йылдың 10 мартында Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Борай районы) Оло Баҙраҡ ауылында тыуған.
Бөйөк Ватан һуғышында һәм 1945 йылда совет-япон һуғышында ҡатнаша.
Һуғыштан һуң мәктәптә военрук, электровоз машинисы була. Сахалин өлкәһендә парторг, диспетчер, шахта начальнигы ярҙамсыһы булып эшләй. 1965 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай.
1954—1981 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны» гәзите журналисы була, бер үк ваҡытта 1956—1958 йылдарҙа һәм 1960—1981 йылдарҙа бүлек мөдире вазифаһын үтәй.
2009 йылдың 2 июнендә Өфөлә вафат була.

# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы
## Ижади эшмәкәрлеге

«Оҫта малай» исемле тәүге китабы 1960 йылда нәшер ителә. Файыҡ Мөхәмәтйәнов 11 шиғырҙар һәм поэмалар йыйынтыҡтары авторы, шул иҫәптән — «Күңел көҙгөһө» (1972), «Әсәйемдең ҡулдары» (1981), «Көҙҙәремдең бағам күҙенә» (1991) һ.б.

# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы
## Ижади эшмәкәрлеге
### Китаптары

* Яратҡан ғәҙәт: шиғырҙар. — Өфө, 1988.
* Ер өндәшә: шиғырҙар, поэмалар. — Өфө, 2001.
* Тыуған яғым йылыһы: шиғырҙар. — Өфө, 2006.
* Батырлыҡ эҙе: шиғырҙар, поэмалар. — Өфө: Китап, 2008. — 140 с. ISBN 978-5-295-04501-1

# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1980)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1976)
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1981)

# Мөхәмәтйәнов Файыҡ Тимерйән улы
## Хәтер

2011 йылдың 2 апрелендә Оло Баҙраҡ ауылы мәҙәниәт йортонда шағирға арналған әҙәби музей асыла.
# Берёзовый йырынындағы йылға

Берёзовый йырынындағы йылға — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Терешка йылғаһының һул ярына тамағынан 199 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Берёзовый йырынындағы йылға
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терешка, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001912112100010356
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101035
* Бассейн коды — 11.01.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Янкуль

Оло Янкуль — Рәсәйҙәге йылға. Ставрополь крайы, Ҡалмыҡ Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Калаус йылғаһының һул ярына тамағынан 365 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 78 км.

# Оло Янкуль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Калаус йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010500212108200000797
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200079
* Бассейн коды — 05.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сисак

Сисак (хорв. Sisak, нем. Sissek, мадьярса Sziszek, итал. Siscia) — Хорватияның үҙәк өлөшөндәге ҡала.
Одра, Купа һәм Сава йылғалары ҡушылдығындағы илдең баш ҡалаһы Загребтан 57 км көньяҡ-көнсығыш алыҫлыҡта урынлашҡан.
Халҡы — 33 322 кеше (2011). Сисак — Сисак-Мославина жупанлығының административ үҙәге.

# Сисак
## Дөйөм мәғлүмәттәр

Ҡала Загреб — Сисак — Петринья автотрассаһында һәм Загреб — Сисак — Хрватск-Костайница тимер юлдарында урынлашҡан. Хорватияның башҡа эре ҡалаларына даими автобус һәм тимер юлдары менән бәйләнеш булдырылған.
Сисак — Хорватияла ҙур йылға порты, унан башлап Савала суднолар йөрөй, уның буйлап караптар Дунайға барып етә.
Ҡалала металлургия, еңел, аҙыҡ-түлек һәм химия сәнәғәте, суднолар төҙөү предприятиелары урынлашҡан.
Сисак — 42-нән алып 54° температурға тиклем минераль сығанаҡтары күп булған курорт-ҡала. Ҡаланан алыҫ түгел Сава йылғаһының һул яры буйлап Лоньско яланы тәбиғәт паркы урынлашҡан (Lonjsko polje).

# Сисак
## Тарихы

Ҡаланың яҡынса 2 500 йыллыҡ тарихы бар. Рим империяһы баҫып ингәнгә тиклем ҡала кельттыҡы булып ҡала һәм Сегестик тип атала. Рим империяһы ваҡытында ҡала Сисция исемен йөрөтә, стратегик өс йылға ҡушылған урында урынлашҡан һәм тиҙ үҫешә, Паннония провинцияһының Савия тип аталған баш ҡалаһы статусына өлгәшә. Сисцияның епископы Квириний 309 йылда христианлыларҙы эҙәрлекләгән ваҡытта римлеләр тарафынан язалап үлтерелә, хәҙер ул ҡаланы ҡурсалаусы тип таныла.
Империя бөлгөнлөккә төшкәс, ҡала күп тапҡыр һундар, аварҙар һәм славяндар тарафынан ҡыйратыла. IX быуатта славяндар был территорияларҙа нығына һәм славян булмаған халыҡты ассимиляцияға дусар итә. Ошо осорҙан ҡала урындағы кенәздәргә, ә аҙаҡ венгр — хорват королдәренә ҡарай.
XVI быуатта ҡала төрөк ябырылыуҙарын кисерә, һуңынан төрөктәрҙән һаҡланыу өсөн ҡеүәтле нығытмалар төҙөлә. 1593 йылда Сисак эргәһендә алыштарҙа Изге Рим империяһы төрөк ғәскәрҙәрен ҡыйратҡандан һуң Сисак тарихҡа инә, был Балканды яулаған дәүерҙә төрөктәр өҫтөнән беренсе ҙур еңеү була. Был посавин төбәген Габсбургтар контроле аҫтына эләгеүгә килтерә.
Беренсе донъя һуғышынан һуң Хорватия менән бергә Сисак сербтар, хорваттар, словендар короллегенең, һуңыраҡ Югославия королегенең өлөшө була.
Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ҡаланың тирә-яғында антифашистик партизан отрядтары әүҙем эшләй, шул уҡ ваҡытта ҡаланың үҙендә усташтар тарафынан концлагерь булдырыла, был Ясеновацкий лагерының бер өлөшө була һәм унда сербтарҙы, сиғандарҙы, йәһүдтәрҙе юҡ итәләр.
Югославия тарҡалғандан һуң 1991 йылда ҡала бойондороҡһоҙ Хорватия өлөшө булып ҡала. Ошонан һуң башланған һуғышта Сисак сербтарҙың ут асыуынан зыян күрә, хәрби хәрәкәт туҡтағандан һуң емерелгән һәм зыян күргән биналар тергеҙелә. 1991—1992 йылдарҙа Сисакта күпләп үлтерештәр булып үтә, үлтереш барышында күп сербтар һәм бер нисә хорват һәм босния момсолманы һәләк була.

# Сисак
## Иҫтәлекле урындары

* Купа һәм Сава йылғалары араһындағы XVI быуаттың өсмөйөшлө Ҡәлғәһе
* Барокко стилендәге Мали Каптол (Kaptol Mali) һарайы һәм классицизм стилендәге Бөйөк Каптол (Kaptol Veliki) һарайы
* Купа өҫтөндәге Иҫке күпер
* Изге Тәре кафедраль соборы
* Римдың Сисция ҡалаһы емереклектәре.

# Сисак
## Туғанлашҡан ҡалалар

* Болгария, Габрово
# Свиридова Евгения Николаевна

Свиридова Евгения Николаевна (Э' Женя ) (1 февраль 1986 йыл) — Рәсәйҙең театр һәм кино актёры.

# Свиридова Евгения Николаевна
## Биографияһы

Евгения Николаевна Свиридова 1986 йылдың 1 февралендә Волгоградта тыуған.
Бала сағынан йыр менән мауыға һәм шөғөлләнә. 12 йәшендә Волгоград ҡалаһында «Маленькие звёздочки» вокалсылар конкурсында ҡатнаша. Шул уҡ йылда бард йырҙары фестивалендә лә сығыш яһай һәм Вадим Егоровтың «Панамка» йыры менән икенсе урынды яулай. 2003 йылда мәктәпте тамамлай һәм Мәскәүҙә Б. В. Щукин исемендәге Юғары театр училищеһына уҡырға инә. Уның кинолағы дебют роле Николай Лебедевтың «Волкодав из рода Серых Псов» яңы блокбастер-фэтезиһында ҡол ҡатын Ниилит була.
[[2007 йыл]да] Юғары театр училищеһын П. Любимцев курсында тамамлай һәм Мәскәү академия сатира театрында эшләй башлай
2017 йылда Мәскәү академия сатира театрынан китә, сөнки ул Санкт-Петербург ҡалаһына күсенә. 2018 йылдан алып Евгения Свиридова А. Миронов исемендәге антреприза театрында уйнай. «Instagram»да ҡыҫҡа юмористик роликтар төшөрә..

# Свиридова Евгения Николаевна
## Спектаклдәре

* «Юбилей» — Татьяна Алексеевна
* «Иркутск тарихы» — Валька
* «Бесприданница» (А. Островский) — Лариса
* «Килемле урын» (А. Островский) — Кукушкина Полина
* «Мадмуазель Нитуш » (мюзикл) — пансион уҡыусыһы
* «Хомо Эректус» — «Кси»
* «Сикләнмәгән ҡатын-ҡыҙҙар» — «Маша»
* «Малай һәм ҡыйыҡта йәшәүсе Карлсон» — Астрид
* «Триумфальныйҙағы Триумф» (репертуарҙан сығарылған) — Балерина
* «Идеаль үлтереү» — Вики Уильямс
* «Һуҡырҙар йәмғиәтенең киске сығыуы» — Рюкзаклы ҡыҙ
* «Һаумы! Был мин! Андрюшаға-70!» (репертуарҙан сығарылған) — эстрада артисы / «һау бул, конферансье» спектакленән соло
* «PERDU Монокль» (репертуарҙан сығарылған) — Диана Джобер
* «Беҙҙе һайлаған юлдар» — Молли
* «Малиновкалағы туй» — Яринка

# Свиридова Евгения Николаевна
## Фильмографияһы

* 2006 — Волкодав из рода Серых Псов — Ниилит
* 2008 — Глухарь — пассажирка кабриолета на посту
* 2009 — Одна семья — Екатерина Смирнова, дочь Андрея Смирнова
* 2009 — Короткое замыкание — девушка, эпизод «Срочный ремонт»
* 2009 — Универ — руководитель театрального кружка Елизавета
* 2011 — Закрытая школа — Мария Вершинина (в подростковом возрасте)
* 2014 — Проводник — Валерия Павлова

# Свиридова Евгения Николаевна
## Соло карьераһы

Сәхнә псевдонимы — Э' Жени'.
Евгения Николаевна әлеге ваҡытта үҙенең тиражы сикләнгән «пилот» альбомына ингән тәүге түбәндәге йырҙарҙы сығарҙы:
* Время оступается
* Ангел моих снов
* Обманщик
* Когда ты проснёшься
* Ждала
* Ромео
* Зеркала
Е. Свиридова һүҙҙәре һәм музыкаһы.

# Свиридова Евгения Николаевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* 1998 йыл — 2-се урын, Финляндия халыҡ-ара йыр фестивале.
* 1998 йыл — 2-се урын, бард йырҙары фестивале.
* 2001 йыл — Грушинский фестиваленең «Открытие конкурса» призы.
* 2003 йыл — 2-се урын, бард йырҙары фестивале.
# Овраг Вихляевка

Овраг Вихляевка — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кардаил йылғаһының һул ярына тамағынан 107 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Овраг Вихляевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бузулук. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200412107000007729
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000772
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Янг-Яха (Часелька ҡушылдығы)

Янг-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Часелька йылғаһының һул ярына тамағынан 245 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Янг-Яха (Часелька ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300067646
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306764
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Калиновский (Арғаяш районы)

Калиновский (рус. Калиновский) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы ҡасаба. Хоҙайбирҙе ауыл биләмәһе составына инә.

# Калиновский (Арғаяш районы)
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (44 %) йәшәй.
# Роксфёрде

Роксфёрде (нем. Roxförde) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 222 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,61 км². Диңгеҙ кимәленән 67 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39638 һәм автомобиль коды — SAW.
# Бельрит

Бельрит (нем. Belrieth) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 368 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,93 км². Диңгеҙ кимәленән 311 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98617 һәм автомобиль коды — SM.
# Кесе Чеца

Кесе Чеца — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чеца йылғаһының уң ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 75 км.

# Кесе Чеца
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000050725
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005072
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Рәсүл (исем)

Рәсүл — башҡорт ир-ат исеме.

# Рәсүл (исем)
## Этимология

Рәсүл башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән, илсе, хәбәр килтереүсе, пәйғәмбәр тигәнде аңлата

# Рәсүл (исем)
## Билдәле кешеләр

Сәғитов Рәсүл Хәсән улы (14 март 1964 йыл) — башҡорт радиожурналисы, яҙыусы һәм тәржемәсе. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Журналистар һәм Яҙыусылар союздары ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт (2016), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2004), Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2005)..
Хәмзәтов Рәсүл Хәмзәт улы (8 сентябрь 1923 йыл — 3 ноябрь 2003 йыл) — авар шағиры, прозаик, публицист, СССР һәм Рәсәйҙең йәмәғәт һәм сәйәсәт эшмәкәре, тәржемәсе. Сталин (1952) һәм Ленин премиялары лауреаты (1963), Дағстан АССР-ының халыҡ шағиры (1959), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974).
Итжыймасов Рәсүл (рус. Итжеймасов Расуль) — башҡорт тарханы, Иҫәт провинцияһы Ҡара Табын олоҫо (Башҡортостан Республикаһы Учалы районы Рәсүл ауылы) старшинаһы. Рәсәй империяһына ҡаршы баш күтәргән армия полковнигы.

# Рәсүл (исем)
## Фамилия

Зәйнулла Рәсулев (Зәйнулла бин Хәбибулла бин Рәсүл, Зәйнулла-ишан; 20 март 1833 йыл — 2 февраль 1917 йыл) — башҡорт дин әһеле, ишан, йәмәғәт эшмәкәре һәм мәғрифәтсе. Нәҡшбәндиә тәриҡәте шәйехе, йәдитселек етәкселәренең береһе. Халыҡта әүлиә һәм табип һымаҡ та билдәле булған. Шәрҡиәтсе В. В. Бартольд уны башҡорттарҙың «рухи короле» тип атай.
Рәсүлев Ғабдрахман Зәйнулла улы (1881—1950) — башҡорт дин эшмәкәре, мөфтөй. СССР-ҙың Европа өлөшө һәм Себер мосолмандарының Диниә назараты рәйесе (1936—1950). Нәҡшбәндиә тәриҡәте ағзаһы.
Ғайса Фәтҡулла улы Рәсүлев (1866—1921) — башҡорт дин һәм йәмәғәт эшмәкәре, ахун.
Рәсүлев Мөждәбә Муса улы (1897—1946) — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. Бөрйән-Түңгәүер ихтилалы етәкселәренең береһе.
Талха Ғайса улы Рәсүлев — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, Зәки Вәлидиҙең яҡын көрәштәштәренең береһе.
# Мунсала (хикәйә)

«Мунсала» — Антон Павлович Чехов хикәйәһе. 1885 йылда яҙылған. Тәүге тапҡыр ике үҙаллы хикәйә «Мунсала» һәм «Аҡылдарҙың ҡабарыуы» 1885 йылдың 9 мартында «Осколки» журналының 10-сы һанында А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫылып сыға.. «Мунсала» хикәйәһен үҙгәртелгән «Кейәү егеттәре тураһында» хикәйәһе менән берләштереп, Чехов уларҙан ике киҫәктән торған бер хикәйә яһай һәм уны А. Ф. Маркс нәшер иткән әҫәрҙәре йыйылмаһына индерә.

# Мунсала (хикәйә)
## Баҫмалар

1898 йылда бөтә Рәсәй Белинскийҙы хөрмәтләгән саҡта төрлө әҙәби-йәмғиәт баҫмаларында был сара бик күп яҡтыртыла. «Мунсала» хикәйәһе Чехов тарафынан башта ике хикәйә: «Мунсала» һәм «Аҡылдарҙың ҡабарыуы» - тип «Осколки» журналында,( 1885, № 10, 9 март), һәм «Будильник»та (1883, № 42) А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫтырыла. Оҙон сәсле, йүтәлләүсе бик ярһыу телмәрле кешелә («Мунсала» хикәйәһендә) Виссарион Григорьевич Белинскийҙы таныуы ҡыйын түгел. «Мунсала» хикәйәһе бер аҙ үҙгәртелеп «Памяти В. Г. Белинского» йыйынтығына индерелә. «Памяти В. Г. Белинского» йыйынтығындағы хикәйәһендә А. Чехов сәс ҡырыусының әшәке һүҙҙәрен алып ташлай.
«Мунсала» һәм «Кейәү егеттәр тураһында» хикәйәләрен автор ике киҫәктән торған хикәйәгә берләштерә һәм уны А. Ф. Маркс баҫмаһына бер хикәйә итеп индерә.
1899 йылдың 30 мартында Л. Н. Толстой үҙенең ғаиләһенә «Памяти В. Г. Белинского» йыйынтығына ингән Чеховтың хикәйәһен ҡысҡырып уҡый.
«Мунсала » хикәйәһенең авторы тере саҡта әҫәр болгар, серб-хорват һәм швед телдәренә тәржемә ителә.

# Мунсала (хикәйә)
## Сюжет

Хикәйәнең беренсе киҫәгендәге ваҡиға ҡала мунсаһында бара. Мунсаның парҙа сабына торған өлөшөндә сәс ҡырып алыусы Михайло һәм ябыҡ тәнле, оҙон сәсле, һөйәктәре үтәләй күренеп тиерлек торған кеше ултыра. Сәс алыусы өйләнешеү тураһында һүҙ башлай һәм хәҙерге кәләштәр менән элекке заман кәләштәрен сағыштырып зарлана: «Элекке кәләштәр бай, етди, ҙур капиталы булған, дин тураһында һөйләшергә мөмкин булған, дин тотҡан кешегә кейәүгә сығырға тырыша торғайнылар, ә хәҙергеләрҙең уҡымышлы кешегә күҙе ҡыҙаУҡымышлылар бит бай түгел!». Уның был һүҙҙәренә ябыҡ кеше: «Ярлы булһа ла намыҫлы!» - тип яуап бирә. Шунан әңгәмәлә яҙыусылар, сиркәү әһелдәре тураһында һүҙ ҡуҙғатыла. Оҙон сәсле кеше: «Мин яҙыусы булмаһам да, һин улар тураһында бер нимә лә белмәгәс, насар һүҙ әйтмә, Рәсәйҙә илгә күп файҙа килтергән яҙыусылар ҙа бар бит. Улар ерҙе яҡтырталар һәм шуның өсөн беҙ уларға рәхмәт әйтергә тейешбеҙ. Мин яҙыусылар тураһында ғына түгел, ә дингә хеҙмәт итеүселәр тураһында ла әйтәм»,- тип үҙ һүҙен дауам итә.
Уның был һүҙҙәренә сәс ҡырыусы яуап бирмәйенсә генә мунса ишек алдына сыға һәм Назар Захарычты алып килергә һәм унан теге оҙон сәслегә идеялы һүҙҙәр һөйләгән өсөн протокол төҙөргә ҡуша. Хикәйә аҙағында оҙон сәсле кешенең сиркәүҙәге бар кеше тарафынан хөрмәт ителгән дин әһеле — дьякон булыуы асыҡлана. Быны белгәс, Михайло дьякон алдында, бил бөгөп, ғәфү үтенә.
Хикәйәнең икенсе киҫәгендә Никодим Егорыч Потычкин һәм Макар Тарасыч Пешкин күрһәтелә. Улар ҙа мунсала кейәү-кәләш тураһында һүҙ ҡуҙғата. Хикәйәлә Макар Тарасычтың ҡыҙы Маша һәм уның ниндәй кейәү егеттәре булғанлығы тураһында һөйләнелә.
# Ән-Наср сүрәһе

Ән-Наср сүрәһе (ғәр. سورة النصر‎) (Ярҙам) - Ҡөрьән Кәримдең 110-сы сүрәһе, 3 аяттан тора. Сүрәлә Мәккәне яулап алыу тураһында һүҙ бара. Мәккәгә мосолмандарҙың баҫып инеүе ҡорайыштарҙың Хоҙайбиә килешеүен боҙоуы арҡаһында килеп сыға. Ҡорайыштар Пәйғәмбәр ﷺ менән килешеү төҙөгән ырыуға һөжүм итә. Пәйғәмбәр ﷺ ун мең ғәскәр туплай һәм ярҙамға ашыға, Мәккәгә йүнәлә. Был Һижрәнең 8-се йылында, Рамаҙан айында була (м. 630 йылдың декабре). Мәккә һуғышһыҙ баш һала. Шул рәүешле мосолмандар, ҡан ҡойошһоҙ һәм яуһыҙ ғына, Ислам тарихында иң ҙур еңеүгә өлгәшә. Мәккәне алыу бик ҙур дини һәм сәйәси әһәмиәткә эйә була.

# Ән-Наср сүрәһе
## Ғәрәпсәһе

بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ

# Ән-Наср сүрәһе
## Транскрипцияһы

БисмиЛләһи-Ррахмәни-Ррахиим!
* Иҙәә джәәә нәсру-Ллаһи үәл-фәтх.
* Үә раьәйтә-ннәәсә йәдхулүүнә фии диини-Лләһи әфуәджә
* Фәсәббих бихәмди Раббикә үәстәғфирһү иннәһу кәәнә тәүүәәбә

# Ән-Наср сүрәһе
## Тәржемә

БисмиЛләһи-Ррахмәни-Ррахиим!
* Әгәр ҙә һиңә вәғәҙә ителгән ярҙам килһә Ислам әһеле күп ҡалаларға өҫтөн булып , уларҙы үҙ ҡулы аҫтына алһа,
* Һин кешеләрҙең Ислам диненә төркөм-төркөм булып ингәндәрен күрерһең
* Һин Раббыңды маҡтап тәсбих әйт. Дөрөҫлөктә, Аллаһы тәғәлә ғәфү һораусыларҙың тәүбәләрен ҡабул итеүсе булды