yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Суэтяк

Суэтяк — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе,Омск өлкәһе,Ҡурған өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вагай йылғаһының һул ярына тамағынан 391 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 61 км.

# Суэтяк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Ишим ҡушылған урынған Тобол йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишимдан Тоболға тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010400112115300012632
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301263
* Бассейн коды — 14.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Альфахор

Альфахор (alfajor [alfaˈxor],ғәрәп: الفاخر) — традицион кондитер изделиеһы, уны Испанияның ҡайһы бер өлкәләрендә һәм Латин Америкаһы илдәрендә, шул иҫәптән Көньяҡ Америка, Үҙәк Америка һәм Мексиканы ла индереп, табырға мөмкин. Төп өлөшө ике ҡатламдан: араһына һөт карамеле йәки шәкәр пудраһы менән ҡапланған джем һалынған түңәрәк татлы печеньенан тора. Альфахорҙың күбеһендә — ике ҡатлам печенье һәм улар араһына һалынған эслек.
Көньяҡ Америкала альфахор Аргентина, Уругвай, Эквадор, Парагвай, Чили, Перу һәм Бразилияның көньяҡ төбәгендә йышыраҡ осрай. XIX быуат уртаһынан Аргентина менән Уругвайҙа был тәмлекәс ныҡ популяр булыуға ҡарамаҫтан, ул ғәрәп донъяһында барлыҡҡа килгән. Альфахор атамаһығәрәп телендәге الفاخر, [ælˈfæːxɪr] һүҙенән килеп сыға һәм «фантастик» йәки «бына тигән» тәмлекәс тигәнде аңлата. Тәүге тапҡыр альфахор Аль-Андалус булған заманда Иберияла барлыҡҡа килә.

# Альфахор
## Төрҙәре

Альфахорҙың тағы ла бер популяр (хәйер, йыш ҡулланылмаһа ла) ингредиенты — аҡ йәки ҡара шоколад менән ҡаплатылыуы (альфахорҙарҙың күбеһе «ҡара» һәм «аҡ» төрҙә һатыла). Тағы бер төрө «de Alfajor nieve» тип атала, быныһы шоколад урынына «ҡар» менән ҡаплана (йомортҡа ағы һәм шәкәр ҡатышмаһынан барлыҡҡа килә). Перуан альфахорҙары шәкәр пудраһы менән ҡаплана, ә печеньелар араһына blanco manjar (аҡ тәмләткес) һалына. Альфахор, ғәҙәттә алюминь фольгаға төрөп һатыла. Мексикала альфахор - кокостан әҙерләнгән өс төҫлө тәм-том. Никарагуала альфахорҙың Канар утрауҙарында таралғаны өҫтөнлөк ала. Был тәм-том төрлө ҡуҙаҡлыларҙың онона какао һәм меласса ҡушып әҙерләнә һәм пластикҡа йәки майлы ҡағыҙға төрөлә.
Альфахорҙарҙың башҡа төрҙәре ингредиенттары (мәҫәлән, арахис ҡушып) һәм эслектәре менән генә айырыла
Испанияның Кадис провинцияһында бөтөнләй икенсе төрлө кондитер изделиеһы альфахор тип атала. Улар он, бал, миндаль һәм бер нисә тәмләткес, мәҫәлән, дәрсен ҡушып әҙерләнә . Йышыраҡ Раштыуа байрамында һатыла.
# Якуб Клепиш

Якуб Клепиш (чех Jakub Klepiš; 5 июнь 1984 йыл) — Чехия хоккейсыһы. Үҙәк һәм сит яҡ һөжүмсе. Донъя чемпионы (2010) һәм ике тапҡыр Гагарин Кубогын яулаусы (Салауат Юлаев 2011, Динамо Мәскәү 2012). 2015 йылдан «Млада Болеслав» командаһы уйынсыһы.

# Якуб Клепиш
## Биографияһы

Якуб Клепиш 1984 йылдың 5 июнендә Чехословакияның баш ҡалаһы Прагала тыуған. Чехия хоккей мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, һөжүмсе. 2008 йылда Чехия беренселеге чемпионы була. Шул уҡ йылда Чехия йыйылма командаһына алына. Уның составында 2007 йылда донъя чемпионы исемен яулай. НХЛ-да уйнап өлгөрә. «Вашингтон Кэпиталз» составында 66 уйын уҙғарып, дүрт шайба индерә, унында гол индереүгә булышлыҡ итә. Һуңғы ике миҙгелдә Омскиҙың «Авангард» командаһында уйнай. Һуңынан 2010 йылда «Салауат Юлаев клубы» менән контракт төҙөй. Унда 2011 йылға тиклем уйнағас, бер йыл Мәскәүҙең «Динамо»һына ярҙам итә. 2011 йылда «Салауат Юлаев» һәм 2012 йылда «Динамо» составында Гагарин Кубогын яулай. 2015 йылдан «Млада Болеслав» командаһы уйынсыһы.
Буйы 186 см, ауырлығы — 91 кг.

# Якуб Клепиш
## Карьера

* 2001—2002 Портленд Уинтерхокс
* 2002—2004 Славия Прага
* 2004—2005 Портленд Пайретс
* 2005—2007 Вашингтон Кэпиталз
* 2005—2007 Херши Беарс
* 2007—2008 Славия
* 2008—2010 Авангард
* 2010—2011 Салауат Юлаев
* 2011—2012 Динамо Мск
* 2012—2014 Лев
* 2014 Ферьестад
* 2014—2015 Оцеларжи
* 2015—2016 Млада Болеслав

# Якуб Клепиш
## Спорт ҡаҙаныштары

* Юниор донъя чемпионатты бронза призеры U18 (Чехия 2002).
* Чехия чемпионы (2007/08).
* Донъя чемпионаты еңеүсеһе (Әлмәниә 2010).
* Гагарин Кубогы эйәһе (Салауат Юлаев 2011).
* Гагарин Кубогы эйәһе (Динамо Мәскәү 2012).
* Гагарин Кубогы призеры (Лев 2014).

# Якуб Клепиш
## Статистика

    2016 йыл 1 май

# Якуб Клепиш
## Статистика
### Халыҡ-ара ярыштары

| Year | Team | Event | Result | GP | G | A | Pts | PIM |
| 2002 | Czech Republic | WJC18 | | 8 | 1 | 8 | 9 | 8 |
| 2003 | Czech Republic | WJC | 6th | 6 | 0 | 4 | 4 | 4 |
| 2004 | Czech Republic | WJC | 4th | 7 | 2 | 2 | 4 | 4 |
| 2008 | Czech Republic | WC | 5th | 4 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| 2009 | Czech Republic | WC | 6th | 7 | 1 | 4 | 5 | 6 |
| 2010 | Czech Republic | WC | | 9 | 3 | 4 | 7 | 8 |
| 2014 | Czech Republic | WC | 4th | 10 | 2 | 2 | 4 | 2 |
| 2015 | Czech Republic | WC | 4th | 5 | 0 | 2 | 2 | 2 |
| Junior totals | Junior totals | Junior totals | Junior totals | 21 | 3 | 14 | 17 | 16 |
| Senior totals | Senior totals | Senior totals | Senior totals | 35 | 6 | 13 | 19 | 18 |
# 2009 йыл

III мең йыллыҡ :
XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат — XXIII быуат :
Хронологик таблица :
2009 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 2009 MMIX |
| Юлиан стилендә | 2008 — 2009 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2761 — 2762 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7517 — 7518 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5769 — 5770 ה'תשס"ט — ה'תש"ע |
| Мосолман календары | 1430 — 1431 |
| Боронғо әрмән календары | 1458 ԹՎ ՌՆԾԸ |
| Ҡытай календары | 4705 — 4706 (с 26 январь) 戊子 — 己丑 жёлтая мышь — жёлтая корова |
| Эфиопа календары | 2001 — 2002 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2065 — 2066 |
| - Шака самват | 1931 — 1932 |
| Иран календары | 1387 — 1388 |
2009 (ике мең туғыҙынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса кесаҙна көндө башлана. Был беҙҙең эраның 2009 йылы, 3 мең йыллыҡтың 9 йылы, XXI быуаттың 9 йылы, XXI быуаттың 1 ун йыллығының 9 йылы, 2000 йылдарҙың 10 йылы.

# 2009 йыл
## Вафат булған шәхестәр

* 1 октябрь — Насретдинова Зәйтүнә Әғзәм ҡыҙы, балерина, педагог, СССР-ҙың (1955) халыҡ, БАССР-ҙың атҡаҙанған (1946) артисы.
* 15 ноябрь — Хәмзин Ғәли Ғәббәс улы, Башҡорт АССР-ның халыҡ (1988) һәм атҡаҙанған (1986) артисы.
# Кабырза

Кабырза — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мрас-Су йылғаһының уң ярына тамағынан 201 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 74 км.

# Кабырза
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200008358
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200835
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Киңдәлә (Ырымбур өлкәһе)

Киңдәлә (рус. Кинделя) — Рәсәй Федерацияһы, Ырымбур өлкәһе Ташлы районы Киңдәлә ауыл Советына ҡараған ауыл.

# Киңдәлә (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы

Ауыл Киңдәлә йылғаһының уң яҡ ярында район үҙәге Ташлы ауылынан яҡынса 23 километр көньяҡ-көнсығышта, ә Ырымбурҙан 150 км алыҫлыҡта көнбайыштараҡ урынлашҡан.

# Киңдәлә (Ырымбур өлкәһе)
## Тарихы

Ауылға 1748 йылда Илек ҡаласығы казактары тарафынан форпост булараҡ нигеҙ һалынған. 1887 йылға бында йәшәүселәр 2082 кеше тәшкил иткән. Совет заманында «Ҡыҙыл армия» колхозы һәм Карл Маркс исемендәге колхоз эшләгән.

# Киңдәлә (Ырымбур өлкәһе)
## Этимологияһы

Ауылдың атамаһы Киңдәлә йылғаһынан алып ҡушылған. Гидронимдың килеп сығышы буйынса фекерҙәр төрлөсә, хатта мордва теленән дә эҙләп ҡараусылар бар. Мәгәр йылға тарихи Башҡортостан ерҙәрендә аға, шуға күрә гидронимдың килеп сығышын иң әүәл башҡорт теленән эҙләргә кәрәктер. Мордвалар ул ерҙәргә килеп ултырғанға тиклемге яҙмаларҙа урыҫ телендә Кинзель атамаһы осрай. Ырымбур топонимдар белгесе Б. А. Моисеев бер нисә фараз буйынса ентекле тикшеренеүҙәр үткәргәндән һуң «Местные названия Оренбургской области. Историкотопонимические очерки» тигән китабында атама төрки телдән ингән, "киң" һәм "дала" һүҙҙәренән килеп сыҡҡан тип һанай. Иң элекке архив материалдарында Киндала варианты яҙып алынғанын белдерә. .
Башҡорт телендә сингармонизм нигеҙендә тәүге ижектәге йомшаҡ «И» һуҙынҡыһы икенсе ижекте лә нәҙек һуҙынҡыларға әүерелдергән, шуға күрә аңлатма ышандырырлыҡ.

# Киңдәлә (Ырымбур өлкәһе)
## Халҡы

Милли составы (2002 йыл): урыҫтар — 84 %.
# Нора (Веймар)

Нора (Веймар) (нем. Nohra (bei Weimar)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1897 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,58 км². Диңгеҙ кимәленән 315 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99428 һәм автомобиль коды — AP.
# Сугмутын-Еган

Сугмутын-Ёган — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лиль-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сугмутын-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300065598
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306559
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Великуша (Белая ҡушылдығы)

Великуша — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 1,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Великуша (Белая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000040861
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004086
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ялан кантоны

Ялан кантоны (рус. Яланский кантон) — Башҡортостан автономияһы (1919 йылдан —Башҡортостан АССР-ы) кантоны.
Административ үҙәге — Тәңрекүл ауылы, 1922 йылдың 7 мартынан — Парамоново ауылы.

# Ялан кантоны
## Тарихы

1917 йылдың декабрендә III Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы Башҡортостан мөхтәриәте туғыҙ кантондан тора: Барын-Табын, Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Иҫкен-Ҡатай (аҙаҡ Ялан кантоны тип үҙгәртелә), Ҡыпсаҡ, Ҡыуаҡан, Тамъян, Туҡ-Соран һәм Үҫәргән. 1919 йылдың башына ҡарата Башҡортостан мөхтәриәте 13 кантондан тора: Арғаяш, Бөрйән-Түңгәүер, Дыуан, Ете ырыу, Көҙәй, Ҡошсо, Ҡыпсаҡ, Табын, Тамъян-Ҡатай, Туҡ-Соран, Үҫәргән, Юрматы һәм Ялан.
1919 йылдың 20 мартындағы «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү»гә ярашлы республика территорияһы 13 кантондан тора, уның араһында Ялан кантоны ла була.
1922 йылда кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Урал өлкәһе Һарт-Ҡалмаҡ һәм Ҡатай (хәҙерге Ҡурған өлкәһенең Сафакүл районы һәм Әлмән районы) административ райондары составына инә.

# Ялан кантоны
## Халҡы

1920 йылда — 40 921 кеше.

# Ялан кантоны
## География

Майҙаны — 4 621 км² (1922). Силәбе өйәҙе менән сиктәш була.

# Ялан кантоны
## Кантон башҡармаһы (ревкомы) рәйестәре

* Таған Ғәлимйән Ғирфан улы (1918)
# Борман йорто

Ж. Борман йорто — XX быуат архитектураһы ҡомартҡыһы. Комарово ҡасабаһында Диңгеҙ урамы, 14 адресы буйынса урынлашҡан.

# Борман йорто
## Тарихы

Айырым йорттоң хужаһы тип был участкала Георгий Григорьевич (Жорж) Борман — рәсәй эшҡыуары, тоҡомдан килгән почетлы граждан, «Жорж Борман» кондитер ширҡәте директоры иҫәпләнгән. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙы бина «Эргардт участкаһындағы йорт» булараҡ һүрәтләнгән.
Һуғыштан һуң бында Ленинград етәкселәрен урынлаштыра башлайҙар (Григорий Романовтан тыш).
2014 йылдың июнендә Петербург властары биналарҙың комплексын реконструкциялауҙы тамамлап, ҡабул итеү актына ҡул ҡуя. Был хаҡта ҡала төҙөлөшө буйынса комитет хәбәр итә. Биләмәлә губернатор өсөн бассейн һәм мунса төҙөйҙәр. Элек паркта Диңгеҙ урамы 14а адресы буйынса ер юлланған, унда бер ҡатлы шәхси йорт төҙөлгән.

# Борман йорто
## Документаль базаһы

Рәсәй Федерацияһы халыҡтарының мәҙәни ҡомартҡылары (тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡылары) объекттарының Берҙәм дәүләт реестрына теркәлгән ҡоролмаларҙың комплексы составына инә:
* торлаҡ йорт
* ҡоҙоҡ
* ярҙамсы корпус
* боҙлоҡ
* парк
* фонтан
Һаҡлауҙың федераль кимәлдәге документаль базаһы:
* РФ Хөкүмәтенең 2001 йылдың 10 июлендәге 527-се һанлы ҡарары
* РФ Президенты 1995 йылдың 20 февралендәге 176-сы указы
* Ленинград ҡала советы башҡарма комитетының 1988 йылдың 5 декабрендәге 963-сө һанлы ҡарары
# Һары диңгеҙ

Һары диңгеҙ (ҡыт. ябайл. 黄海, пиньин: Huanghai «хуан-хай», кор. 황해 «хван-хэ») — Азияның көнсығыш яр буйынан алып Корея ярымутрауының көнбайыш ярына тиклем Тымыҡ океандың ярым ябыҡ диңгеҙе. Атамаһы Ҡытай йылғаларының килтерелгәненән һәм аҙыраҡ дәрәжәлә саңлы ҡойондар йоғонтоһонда үҙгәргән диңгеҙ һыуының төҫө буйынса бирелгән. Яҙын саңлы ҡойондар бик көслө була, был диңгеҙҙәге судноларға хәрәкәтен туҡтатырға мәжбүр итә.

# Һары диңгеҙ
## География

Һары диңгеҙ Азияның ҡоро еренә инеп тора һәм Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Корея Халыҡ Демократик Республикаһы һәм Корея Республикаһы ярҙарын йыуа.
Майҙаны — 416 мең км². Һыуҙың уртаса күләме — 17 мең км³.
Уртаса тәрәнлеге — 40 м, максималь тәрәнлеге — 106 м. Тәрәнлеге төньяҡтан көньяҡҡа ҡарай 84—92 метрға тиклем арта, ә иң көньяҡ-көнсығышында — 105 метрға тиклем. Грунт — ләм һәм ҡом.
Һары диңгеҙ Корея, Ляодун һәм Шаньдун ярымутрауҙары менән уратып алынған.

# Һары диңгеҙ
## География
### Төп порттары

* Ҡытай Халыҡ Республикаһы — Тяньцзинь, Яньтай, Циндао, Далянь (Дальний).
* Корея Халыҡ Демократик Республикаһы — Нампхо.
* Корея Республикаһы — Инчхон (Чемульпо).
# Шына һөйәк

Шына һөйәк (лат. os cuneiform, рус. клиновидная кость) — мейе ҡабығанда урынлашҡан һөйәк.
# Пойманга

Пойманга — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ида йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Пойманга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000015136
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001513
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әминев Ғималетдин Мортаза улы

Әминев Ғималетдин Мортаза улы (рус. Аминев Гималетдин Муртазинович; ? − 25 февраль 1943) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия миномёт полкында пулемёт начальнигы. Ҡыҙылармеец.

# Әминев Ғималетдин Мортаза улы
## Биографияһы

Ғималетдин Мортаза улы Әминев Өфө губернаһы Верхнеурал өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Учалы районы) Туңғатар ауылында тыуған.
Учалы районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.
Ҡыҙылармеец Әминев Ғималетдин Мортаза улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия миномёт полкында пулемёт начальнигы булып хеҙмәт итә.
1943 йылдың 25 февралендә Украина ССР-ы Ворошиловград өлкәһе (хәҙер — Луганск Халыҡ Республикаһы) Юлино-2 станцияһында һәләк була.

# Әминев Ғималетдин Мортаза улы
## Хәтер

Әминев Ғималетдин Мортаза улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ның Учалы районы Туңғатар ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
Луганск Халыҡ Республикаһында шайморатовсыларҙың батырлығын онотмайҙар, хөрмәт итәләр
# Лымбада-Яха

Лымбада-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Салета йылғаһының уң ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Лымбада-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300046793
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304679
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Иден (Альтмарк)

Иден (Альтмарк) (нем. Iden (Altmark)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 973 кеше йәшәй. Майҙаны — 21,2 км². Диңгеҙ кимәленән 22 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39606 һәм автомобиль коды — SDL.
# Оло Мадаха

Оло Мадаха — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Мадаха йылғаһының уң ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Оло Мадаха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000051843
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005184
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Скыбинь

Скыбинь (укр. Скибінь) — Украиналағы йылға. Винница өлкәһенең Оратив һем Ильинцы районы аша көньяҡҡа табан аға. Собтың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 14 километр.
# Марьегорка

Марьегорка — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ядвий йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Марьегорка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000047955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004795
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сареда (Оло Мутной ҡушылдығы)

Сарёда — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Мутная йылғаһының уң ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сареда (Оло Мутной ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000055605
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005560
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сабитов Илдар Нариман улы

Сабитов Илдар Нариман улы (15 октябрь 1953 йыл) — архитектор. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2004) һәм почетлы (2002) архитекторы. Архитекторҙар берлеге ағзаһы (1981). Архитектура кандидаты (1988), профессор (2009).

# Сабитов Илдар Нариман улы
## Биографияһы

Илдар Нариман улы Сабитов 1953 йылдың 15 октябрендә Өфө ҡалаһында композитор Нариман Сабитов ғаиләһендә тыуа. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң юғары белемде Мәскәү архитектура институтында (1977) ала. Хеҙмәт юлын «Башкирсгражданпроект» институтының архитекторы, архитекторҙар төркөмө етәксеһе булып башлай. Уның авторлығында 60 проект тормошҡа ашырыла. Ул шулай уҡ Совет районы хакимиәте бинаһы (1978), Дим районындағы кңп фатирлы йорттар (1979), шулай уҡ республика һәм Рәсәй буйынса бик күп йәмәғәт һәм 20-нән ашыу мәсет бинаһы проекты авторы. 1980 йылдан мәғариф системаһына күсә һәм уҡытыусылыҡ эше менән шөғөлләнә башлай. 1988 йылдан Өфө дәүләт нефть-техник университетында архитектура кафедраһы — Архитектура-төҙөлөш институты мөдире булып эшләй.

# Сабитов Илдар Нариман улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Илдар Нариман улының ғими эшмәкәрлеге архитектура һәм ҡала төҙөлөшө мәсьәләләрен өйрәнеүгә бағышлана. Ул 70-тән ашыу фәнни һәм уҡытыу-методик хеҙмәт авторы.

# Сабитов Илдар Нариман улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған архитекторы (2004) Рәсәй Федерацияһының почетлы архитекторы (2002) Архитектура кандидаты (1988).
# Вьюк (Има ҡушылдығы)

Вьюк — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Има йылғаһының һул ярына тамағынан 8,9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Вьюк (Има ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001273
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100127
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Осма (Ноля ҡушылдығы)

Осма — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ноля йылғаһының һул ярына тамағынан 35,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Осма (Ноля ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300112110000012267
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001226
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0