yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мөхәммәҙиев Рәйес Ғатаулла улы

Мөхәммәҙиев Рәйес Ғатаулла улы (татар. Мөхәммәдиев Рәис Гатаулла улы) — Башҡортостанда йәшәп ижад итеүсе татар яҙыусы-фантасты.

# Мөхәммәҙиев Рәйес Ғатаулла улы
## Биографияһы

Рәйес Ғатаулла улы Мөхәммәҙиев 1946 йылда Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районы Сазоновка ауылында тыуған. Татарстандың Мөслим районы Күбәк урта мәктәбен тамамлағандан һуң, 1965 йылда Ҡазан дәүләт университетының тарих-филология факультетына уҡырға инә. Уны тамамлағас хәрби хеҙмәттә була, Себер яҡтарында эшләп йөрөй.
Хәҙерге ваҡытта Башҡортостандың Шишмә районындағы Ибраһим ауылында йәшәй.

# Мөхәммәҙиев Рәйес Ғатаулла улы
## Ижады

Р. Мөхәммәҙиевтың ҡәләме 3. Мәхмүдиҙән айырмалы булараҡ, ғаләми фантастикала була. Ул сит ер-сит планеталар менән бәйле, үтә лә ғәжәйеп мажаралар хаҡында яҙа, оригинал образдар, ситуациялар уйлап таба. Уның әҫәрҙәре уҡыусының уның, хистәрен иң элек ахырғаса киренкелектән тота, ә конфликт иң һуңғы юлдарҙа ғына ишелеп китә. Был үҙенсәлек Р. Мөхәммәдиев әҫәрҙәрен ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс итә. Рәйес Мөхәммәдиев — Ғаләмдең алыҫ сиктәрендә яңынан-яңы әхлаҡи һынауҙар менән осрашҡан астронавтар тураһында ҡыҫҡа, һүрәтләмә хикәйәләр оҫтаһы.

# Мөхәммәҙиев Рәйес Ғатаулла улы
## Әҫәрҙәре

Дистәләгән фантастик хикәя һәм повесть авторы. Татар телендә «Билгесез планетада: фантастик hәм маҗаралы повестьлар hәм хикәяләр» (Билдәһеҙ планетала: фантастик һәм мажаралы повестар һәм хикәйәләр») йыйынтығын сығара.
* Билдәһеҙ планетада/ Билгесез планетада
* Донъяла ниҙәр юҡ/ Дөньяда ниләр юк
* Хөкөм/ Хөкем
* Әүл ия/ Әүл ия
* Йәүһәр планета/ Җәүһәр планета
* һ.б.
# Юсьва (Иньва ҡушылдығы)

Юсьва — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Иньва йылғаһының уң ярына тамағынан 99 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 78 км.

# Юсьва (Иньва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008243
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100824
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Закруткин бюсы (Семикаракорск)

Закруткин бюсы — Ростов өлкәһенең Семикаракорск ҡалаһында яҙыусы, СССР-ҙың дәүләт премияһы лауреаты (1982), өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1951) Закруткин Виталий Александрович бюсы

# Закруткин бюсы (Семикаракорск)
## Тарихы

Семикаракорск ҡалаһында ҡаланың һәм райондарҙың бер нисә билдәле кешеһе: яҙыусы. А. Закруткиндың, яҙыусы Б. Н. Куликовтың, төҙөүсе А. Араканцевтың, балыҡ тотоу хужалығы етәксеһе И. В. Абрамовтың бюстары ҡуйылған. Был бюстарҙың авторы Семикаракорск ҡалаһынан скульптор һәм рәссам Иван Иванович Масличенко.
Ҡалала Закруткин проспекты һәм Ленин урамы киҫелешендә яҙыусы В.А.Закруткиндың бюсы ҡуйылған.
Виталий Александрович Закруткин 1908 йылдың 14 мартында Ҡырым ҡалаһы Феодосияла уҡытыусылар ғаиләһендә тыуған. Ун йәшендә малай крәҫтиән хеҙмәтенә өйрәнә. 1929 йылда уның ғаиләһе Алыҫ Көнсығыш станцияһына йәшәргә китә.
Виталий Александрович 1932 йылда М. И. Калинин исемендәге Благовещен педагогия институтын тамамлай. 1933 йылда әҙәби эшмәкәрлек менән шөғөлләнә. 1936 йылда А.И. Герцен исемендәге Ленинград педагогия институтында аспирантура тамамлай, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
Ростов дәүләт педагогия институтында рус әҙәбиәте кафедраһында мөдир булып эшләй. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында армия һәм фронт гәзиттәрендә хәбәрсе булып хеҙмәт итә. Һуғышитан һуң В,М. Молотов исемендәге Ростов дәүләт университетында һәм Ростов дәүләт педагогия инстиутында доцент булып эшләй. «Академик Плющев», «Сотворение мира» әҫәрҙәрен, «Матерь человеческая», «Без вести пропавший» һ.б. повестарын яҙа.
1984 йылдың 10 октябрендә вафат була. Ростов өлкәһенең Кочетовская станицаһында ерләнгән. Яҙыусы исеме менән Семикаракорск ҡалаһында проспект, Кочетовская станицаһында урам аталған.

# Закруткин бюсы (Семикаракорск)
## Тасуирламаһы

Виталий Александрович Закруткиндың бюсы тигеҙһеҙ китаптар өйөмө рәүешендәге бетон постаментҡа ҡуйылған. Постаменттың аҫҡы өлөшөндә яҙыусының әҫәрҙәре темаһына алтын буяу менән буялған барельеф үтәлгән.
Һәйкәл эргәһе төҙөкләндерелгән.
# Козуль (Чарыш ҡушылдығы)

Козуль — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чарыш йылғаһының уң ярына тамағынан 499 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Козуль (Чарыш ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100008955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100895
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы

Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы (3 сентябрь 1939 йыл — 24 декабрь 2015 йыл) — Башҡорт ССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1991).

# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы
## Биографияһы

Шаһиғәли Зәйниғәли улы Бикмөхәмәтов 1939 йылдың 3 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Тимер ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. 1956 йылда Тимер ете йыллыҡ, 1956 йылда Иҫке Собханғол урта мәктәбен тамамлай. 1959 йылдың 1 июленән 1960 йылдың 1 июленә тиклем урындағы «Ҡыҙыл таң» колхозында эшләй. 1960 йылдың 1 июленән 19 октябренә тиклем Тимер ауыл китапханаһы мөдире була. 1960 йылдың 19 октябренән 1962 йылдың 15 авгусына тиклем Иҫке Монасип ауыл клубын етәкләй. Бер үк ваҡытта «Ҡыҙыл таң» колхозының комсомол ойошмаһы секретары вазифаһын башҡара.

# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы
## Биографияһы
### Уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге

1962 йылдың 16 авгусынан 1963 йылдың 15 авгусына тиклем Бөрйән районы Ырғыҙлы һигеҙ йыллыҡ мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй. 1963 йылдың 15 авгусынан Тимер һигеҙ йыллыҡ мәктәбенә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп күсерелә.
1964 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына ситтән тороп уҡырға инә һәм 1971 йылда уңышлы тамамлай. 1971 йылдан 1974 йылға тиклем Тимер һигеҙ йыллыҡ мәктәбе директоры була, 40 йылға яҡын башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта. Уның 30-ҙан ашыу уҡыусыһы юғары уҡыу йорттарының филология факультетында белем алып, район, республика мәктәптәрендә эшләй.

# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы
## Биографияһы
### Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Ул мәктәптең, райондың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнаша. Күп йылдар дауамында мәктәптең профком рәйесе була, уҡытыусы-филологтарҙың район методик берекмәһенә етәкселек итә. Бер нисә тапҡыр ауыл Советы депутаты итеп һайлана, һайлау комиссияһы рәйесе, урындағы иптәштәр суды рәйесе була. 20 йылдан ашыу «Белем» ойошмаһында пропагандист, лектор. Хаҡлы ялға сыҡҡас, оҙаҡ йылдар урындағы ветерандар советына етәкләй.
2015 йылдың 24 декабрендә вафат була.

# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Мәктәп һәм ауылдың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡаны өсөн ВЛКСМ-дың Почет грамоталары менән бүләкләнә.
* Халыҡ мәғарифы отличнигы билдәһе (1984)
* Хеҙмәт ветераны миҙалы (1987)
* Уҡытыусы-методист (1988)
* Башҡорт ССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1991)

# Бикмөхәмәтов Шәһиғәли Зәйнәғәли улы
## Хәтер

Шәһиғәли Зәйниғәли улы Бикмөхәмәтов иҫтәлегенә Иҫке Монасип ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең Тимер филиалы бинаһы фасадына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
# Вестерхаузен

Вестерхаузен (нем. Westerhausen) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2151 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,42 км². Диңгеҙ кимәленән 166 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6484 һәм автомобиль коды — HZ.
# Смольное (Силәбе өлкәһе)

Смо́льное — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Сосновка районындағы ауыл.

# Смольное (Силәбе өлкәһе)
## Географик урынлашыуы

Ауыл өлкә үҙәге Силәбе ҡалаһынан 50 км, район үҙәге Долгодеревенское ауылынан 27 км, М-5 федереаль трассаһынан 3 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Смольное (Силәбе өлкәһе)
## Тарихы

Ауылға 1916 йылдан һуң Смоленевтар (Смолиндар) заимкаһы урынында нигеҙләнгән.
Ауылда мәктәп, мәҙәниәт йорто, фельдшер-акушерлыҡ пункты, магазиндар бар.

# Смольное (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (54 %) йәшәй.ref>Итоги Всероссийской переписи населения 2002 года: В 14 т. [Электронный ресурс] / Рос. Федерация. Федер.служба гос.статистики. — Офиц.изд. — М.: Статистика России, 2004. — Т.4: Национальный состав и владение языками, гражданство. — 1 электрон.опт.диск (CD-ROM). — (Всероссийская перепись населения 2002 года; Т.4).</ref>.
# Альтенхохенау монастыры

Альтенхохенау монастыры(нем. Kloster Altenhohenau) — ҡатын-ҡыҙҙар элекке доминикан монастырыБаварияның Грисштетт коммунаһы (Үрге Бавария) территрияһында урынлашҡан. Монастырь Инна йылғаһы буйында, Вассербург-ам-Инн ҡалаһынан яҡынса 7 км өҫтәрәк тора. Ул Мюнхен һәм Фрайзинг архиепархияһы ҡарамағында булған. Монастырь апостолдар Петр һәм Павелға бағышланған. 1235 йылда граф Конрад фон Вассербург һәм уның ҡатыны Кунигунда монастырға нигеҙ һала. Бавариялағы секулярлаштырыу барышында — 1803—1804 йылдарҙа —монастырь таратыла.

# Альтенхохенау монастыры
## Тасуирлау һәм тарихы

Апостолдар Петр һәм Павел хөрмәтенә бағышланған монастырға 1235 йылда граф Конрад фон Вассербург һәм уның ҡатыны Кунигунда нигеҙ һала. Тикшеренеүселәр мәғлүмәте буйынса «Hohenawe veteri» («Альтенхохенау») урынлашҡан ерҙә быға тиклем Изге Петр сиркәүе (Петрускирха) торған була. Был мәғлүмәттең дөрөҫ булыуын Зальцбургтан һәм Райхенхаллдан Мюнхен һәм Регенсбургҡа «тоҙло юлдарҙың» Инн йылғаһы кисеүе аша үтеүе лә иҫбатлап тора. 1235 йылдың 8 июнендә император Фридрих II монастырҙы үҙ яҡлауы аҫтына ала, ә дүрт йылдан һуң ғына, 1239 йылда, монастырь Оснабрюктағы Изге Петр сиркәүенең епискобы ярҙамсыһы, Доминикан ордены ағзаһы, тарафынан изгеләндерелә.
XVII быуат башында монастырҙа монах ҡатын-ҡыҙҙар һаны 10-дан 25-кә тиклем арта. Бавариялағы секулярлаштырыу барышында, 1803 йылда, монастырь таратыла — әммә күрше доминикан монастырҙарының ҡатын-ҡыҙ монахтары өсөн йәшеренеү урныны булып тора. 1822 йылға тиклем уның бинаһында монахтар ҡала: артабан сиркәүҙең һәм монастырь ҡаралтылары шәхси кешеләргә һатыла, ҡайһы берҙәре һүтелә. 1881 йылда Грисштеттан ағалы-энеле Юбер һәм Йозеф Зойер монастырҙы һатып алған: улар был урындың тарихи әһәмиәтен таныған. 1922 йылда Катарина Зойер, Йозефтың тол ҡатыны, сиркәүҙе доминиканддарға һата. Улар монастырҙы 1926 йылда яңынан төҙөй. 2014 йылда орден монастырҙан баш тарта һәм уны ике шәхси кешегә һатып ебәрә.
# Фрайталь

Фрайталь (нем. Freital) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 39275 кеше йәшәй. Майҙаны — 40,53 км². Диңгеҙ кимәленән >160 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 1705 һәм автомобиль коды DW.
# Зөлҡәрнәй

Зөлҡәрнәй — башҡорт ир-ат исеме.

# Зөлҡәрнәй
## Этимология

Зөлҡәрнәй ғәрәп телендә ҡуш мөгөҙлө тигәнде аңлата (Александр Македонскийҙың ҡушаматынан алынған исем)

# Зөлҡәрнәй
## Билдәле кешеләр

Искәндәр Зөлҡәрнәй (грек. Μέγας Aλέξανδρος[1], шулай уҡ Александр III, Бөйөк Александр, мосолман илдәрендә Искәндәр Зөлҡәрнәй[сн 1] (Ҡушмөгөҙлө Искәндәр) исеме аҫтында билдәле — беҙҙең эраға тиклемге 336—324 йылдарҙағы Македонияның хакимы. Ул тарихҡа иң уңышлы хәрби етәксе булараҡ билдәле — ул бер яуҙа ла еңелмәгән. Ғүмеренең аҙағына ул Боронғо Грецияға билдәле донъяның күпселек өлөшөн үҙенә буйһондора[2]. Уның баҫып алыу сәйәсәте быуаттарға һуҙылған Грек колонизацияһының һәм Грек мәҙәниәтенең йоғонтоһо йыраҡ илдәрҙә көсәйеүенең, шулай уҡ Эллинистик дәүерҙең башланғысы булып тора. Искәндәр үҙе иһә тарихта һәм Грек һәм башҡа мәҙәниәт мифтарында йәшәй.
Йәрмөхәмәтов Зөлҡәрнәй Әнәс улы (рус. Ярмухаметов Зулкарнай Анасович; 17 ғинуар 1917 йыл — 18 июнь 1999 йыл) — уҡытыусы, Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.
Алпаев Зөлҡәрнәй Сәлимкәй улы (1783 — ?) — зауряд-сотник. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы рус армияһының сит ил походтарында ҡатнашыусы.

# Зөлҡәрнәй
## Фамилия

Зөлҡәрнәйев Нурфәйез Абдулла улы (1910 йыл — вафат булған ваҡыты билдәһеҙ) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, гвардия рядовой. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 60-cы гвардия кавалерия полкы ҡылыссыһы.
Зөлҡәрнәев Артур Валерий улы (9 июнь 1995 йыл) — спортсы, билбау көрәше һәм милли көрәш менән шөғөлләнеүсе. Билбау көрәше буйынса Рәсәй һәм донъя чемпионы. Рәсәйҙең спорт мастеры.
Зөлҡәрнәева Шәүлиә Ниғмәт ҡыҙы (ижади псевдонимы Шәүлиә Алкинская; 16 май 1946 йыл) — уҡытыусы, яҙыусы, шағир һәм журналист. Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. Мөхәммәт Хәйҙәров (2005) һәм Рәмзилә Хисаметдинова исемендәге (2006) премиялар лауреаты.
Зөлҡәрнәев Батыргәрәй Сәлим улы (10 сентябрь 1949 йыл) — СССР һәм Рәсәй хәрби һәм дәүләт эшмәкәре, юғары хәрби мәктәп уҡытыусыһы. Хәрби фәндәре докторы (1996), профессор (1997). Контр‑адмирал (1999).
Зөлҡәрнәев Ғәли Камал улы (20 март 1905, Пермь губернаһы Екатеринбург өйәҙе Һарыкүлмәк ауылы (хәҙер Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы) — 24 апрель 1982, Өфө) — тәржемәсе, журналист. Яҙыусылар союзы ағзаһы (1954).
Али Карнай (төп исеме — Имамғәли Мөхәммәтдин улы Зөлҡәрнәев; 6 ғинуар 1904 йыл — 16 июнь 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе. 1934 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1935—1941 йылдарҙа «Башгосиздат» мөхәррире, 1941—1943 йылдарҙа 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының «Ҡыҙыл атлылар» гәзите мөхәррире.
Зөлҡәрнәев Ғүмәр Зөлҡәрнәй улы (1903 йыл, Башҡортостан Республикаһы Белорет районы — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы.

# Зөлҡәрнәй
## Мәҙәниәттә

Ғафаров Фидан Сафа улы (12 октябрь 1947 йыл) — башҡорт театр актёры. РСФСР-ҙың (1984), Башҡорт АССР-ының (1980) һәм Татарстан Республикаһының (1994) халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1981), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2017), Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (2020).
Башҡарған роле — Зөлҡәрнәй (И. Абдуллин «Тиле йәшлек»)
# Микроскоп (йондоҙлоҡ)

Микроскоп (йондоҙлоҡ) (лат. Microscopium) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — γ Mic, яҡтылығы 4,67 була. Майҙаны буйынса урыны — 66.
# Липовица

Липовица — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/375 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Липовица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200212110000028779
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002877
* Бассейн коды — 09.01.02.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Авженга

Авженга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вандыш йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Авженга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001083
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000108
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әңгәсәк ауыл Советы (Дүртөйлө районы)

Әңгәсәк ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Дүртөйлө районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Әңгәсәк ауылы.

# Әңгәсәк ауыл Советы (Дүртөйлө районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Юлыҡ

Юлыҡ — топоним.

# Юлыҡ
## Мәҡәләләр

* Юлыҡ (Баймаҡ районы) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл.
* Юлыҡ (Ғафури районы) — Башҡортостандың Ғафури районындағы ауыл.
# Кесе Саръюга

Кесе Саръюга — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Косью йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Кесе Саръюга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000069801
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006980
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Русса-башҡортса, башҡортса-русса математика терминдары һүҙлеге

Русса-башҡортса, башҡортса-русса математика терминдары һүҙлеге — рус һәм башҡорт телдәрендә математика терминдары һүҙлеге.
Төҙөүселәре Мәйсәрә Сәләхи ҡыҙы Әхтәмова һәм Мөхтәр Хөснөлхаҡ улы Әхтәмов. Һүҙлек Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының Президиумы эргәһендәге Терминология комиссияһы тарафынан раҫланған. Башҡортостан китап нәшриәте тарафынан 1982 йылда «Словарь математических терминов» исеме аҫтында баҫылып сыҡҡан. Һүҙлектә ике меңдән ашыу терминологик берәмек бар. Ул русса— башҡортса һәм башҡортса-русса өлөштәрҙән тора. Һүҙлек уҡыусылар, уҡытыусылар, тәржемәселәр, газета-журнал редакциялары, телевидение, радио, нәшриәт хеҙмәткәрҙәре, журналистар, башҡорт телендә белем биргән уҡытыусылар өсөн тәғәйенләнгән.
Һүҙлек ҡабаттан, тулыландырылып, 1993 йылда Өфө «Китап» нәшриәтендә «Математика терминдары һүҙлеге» исеме аҫтында баҫылып сыға. Ул Әхтәмов Мөхтәр Хөснөлхаҡ улы тарафынан Мәйсәрә Сәләхи ҡыҙы Әхтәмова һәм улы, математика фәндәре докторы, БДУ профессоры Азамат Әхтәмов менән берлектә төҙөлгән. Унда 2990 һүҙ тупланған, тиражы 3000 дана.
# Бушуев Константин Давыдович

Константин Давыдович Бушуев (рус. Константин Давыдович Бушуев, 23 май, 1914 — 26 октябрь, 1978) — ракета һәм космик технологиялар өлкәһендә совет ғалимы, Социалистик Хеҙмәт Геройы, Сталин, Ленин һәм Дәүләт премиялары лауреаты. СССР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы. Эксперименталь машина төҙөлөшө Үҙәк конструкторлыҡ бюроһының баш конструкторы урынбаҫары, Мәскәү физика һәм технология институтының бүлек башлығы.

# Бушуев Константин Давыдович
## Биографияһы

Бушуев Константин Давыдович Чертень ауылында (хәҙерге Мосальск өлкәһе, Калуга өлкәһе) уҡытыусылар ғаиләһендә тыуған. Ул Мосальск ҡалаһында ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай, һуңынан Калуга өлкәһе Киров ҡалаһындағы ҡойоу техникумда уҡый һәм уны 1933 йылда тамамлай 1936 йылда Мәскәү авиация институтының самолет төҙөлөшө факультетына уҡырға инә, уны 1941 йылда тамамлай. 1948 йылдан дизайн бюроһы мөдире, 1954 йылдан баш конструктор урынбаҫары һәм 1973 йылдан баш конструктор булып эшләй. 1970 йылдан Мәскәү физика һәм технология институты кафедраһы мөдире ( 1962 йылдан профессор).
Бушуев — ер тирәләй космос киңлеген, Ай, Венера, Марсты тикшереү өсөн ҡайһы бер космос аппараттары, «Восток» космик корабле, «Восход» космик корабле, «Союз» космик корабле төҙөүселәренең береһе. Ул Совет яғынан (1973-1975) ЭПАС проектының техник директоры булып тора. Төп хеҙмәттәре ғәмәли динамика, осоусы аппараттарҙың ныҡлығы мәсьәләләре буйынса.

# Бушуев Константин Давыдович
## Бүләктәре

Ленин премияһы (1960) СССР дәүләт премияһы (1950, 1976) СССР Фәндәр академияһының Т. Е. Циолковский исемендәге алтын миҙалы (1977) ФАИ-ның халыҡ-ара маҡтаулы дипломы, Халыҡ-ара астронавтика федерациясының А. Эмиль исемендәге премияһы (1977) 3 Ленин ордены, Октябрь Революцияһы ордены, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены миҙалдар.
# Хоботец

Хоботец — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Липецк өлкәһе, Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вишнёвка йылғаһының уң ярына тамағынан 8,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Хоботец
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Воронеж йылғаһы Липецк ҡалаһына тиклем, Матыра йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100512107000002504
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000250
* Бассейн коды — 05.01.01.005
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы

Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы (4 ноябрь 1953 йыл) — рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1986 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1999).

# Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы
## Биографияһы

Илдар Ғәлимнур улы Бикбулатов 1953 йылдың 4 ноябрендә Белорет ҡалаһында тыуған. Өфө сәнғәт училищеһында (педагогтары А. М. Кудрявцев һәм Н. Л. Самарина) уҡый.
1978 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын (педагогтары Рәшит Нурмөхәмәтов һәм Эрнст Сәйетов) тамамлай. Диплом эше — «Герой әсәһе» картинаһы (1978). Армияла хеҙмәт итә.
1991—1992 йылдарҙа —Рәсәй Федерацияһы Художество фондының Башҡортостан ижади-производство комбинатында баш рәссам булып эшләй, 1993 йылдан — Башҡорт дәүләт педагогия институтының Художество-графика факультетында уҡыта. Портрет, пейзаж жанрында эшләй.
Илдар Ғәлимнур улы — 1989 йылдан «Етәү альянсы», 1990—1992 йылдарҙа «Сыңғыҙхан» ижади төркөмө ағзаһы.
Рәссамдың эштәре Башҡорт дәүләт художество музейында, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала, «Оҙайлы һаҡламдар фонды» асыҡ акционерҙар йәмғиәте коллекцияһында (Өфө), Татар йәмәғәт үҙәгендә (Ҡаҙан), шәхси тупланмаларҙа һаҡлана.

# Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы
## Хеҙмәттәре

«Герой әсәһе» портреты (1978), «Улымдың портреты», «Дуҫымдың портреты» (икеһе лә — 1981), «РСФСР-ҙың халыҡ артисы Н. Ирсаева портреты» (1984), «Автопортрет» (1989). «Мин 1953 йылда тыуғанмын» (1989), «Ҡыҙыл эңер» (1990), «Тау башындағы ҡала», «Мәсет» (икеһе лә — 1992). «Рәссам Э. М. Сәйетов портреты» (1998), «Рәссам Ә. Ф. Лотфуллин портреты» (2000), «Әсә портреты» (2003). Пейзаждар: «Урал ихатаһы» (1981), «Вьетнам» серияһы (1984), «Ауыл кисе» (2003).

# Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы
## Күргәҙмә

Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы — 1974 йылдан алып художество күргәҙмәләр ҡатнашсыһы.
Өфөлә шәхси күргәҙмәләре (1992, 2003, 2015).

# Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1999)