yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мутница (Великая ҡушылдығы)

Мутница — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Великая йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Мутница (Великая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034518
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103451
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кильца

Кильца — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Печищенский Полой йылғаһы тармағының һул ярына 0,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Кильца
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000048944
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004894
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пальник-Шор (Лембери-Яха ҡушылдығы)

Пальник-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лембери-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Пальник-Шор (Лембери-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300048542
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304854
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Туйга

Туйга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Суланда йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Туйга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000031681
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003168
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Солюга

Солюга (Селюга) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Подюга йылғаһының уң ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Солюга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029084
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002908
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Уҫылы ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)

Уҫылы ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы муниципаль районының административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Үрге Уҫылы ауылы.

# Уҫылы ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
1992 йылдың 19 ноябрендә Уҫылы ауыл Советы составынан Суртан ауыл Советы бүлеп сығарыла, әммә 2008 йылдың 7 октябрендә Уҫылы ауыл Советы составына ҡайтанан индерелә.
Башҡортостан Республикаһы Президиумының 1992 йылдың 19 ноябрендәге 6-2/478-се һанлы «Стөрлетамаҡ районында Суртан ауыл Советын ойоштороу тураһындағы» Указында түбәндәге юлдар бар:
   1. Стөрлетамаҡ районында Суртан ауыл Советын ойошторорға, административ үҙәген Суртан ауылында урынлаштырырға.
   2. Суртан ауыл Советы составына Суртан, Уҫылыбаш, Любовка ауылдарын индерергә, был ауылдарҙы Уҫылы ауыл Советы составынан сығарырға.
Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ районы муниципаль районының 2008 йылдың 7 октябрендәге 29/з-292-се һанлы «Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ районының Уҫылы ауыл Советын һәм Суртан ауыл Советын берләштереү тураһындағы» ҡарарында түбәндәге юлдар бар:
   40) Стәрлетамаҡ районы буйынса:
   ж) „Уҫылы“ атамаһын һаҡлап, Уҫылы һәм Суртан ауыл Советтарын берләштерергә, административ үҙәген Үрге Уҫылы ауылында урынлаштырырға.
   Суртан ауыл Советының Уҫылыбаш, Суртан, Любовка ауылдарын Уҫылы ауыл Советы составына индерергә.
   Уҫылы ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
   Суртан ауыл Советын иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташларға;

# Уҫылы ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)
## Күренекле шәхестәре

* Асҡаров Сәлимгәрәй Сәхибгәрәй улы (12 декабрь, 1936 — 8 март, 1991) — синтетик каучук заводының өлкән аппаратсыһы (Стәрлетамаҡ ҡалаһы), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1976).
* Баһауетдинов Рәйес Ғөбәйҙулла улы (тыуған 15 январь, 1926) — Салават исемендәге колхоз рәйесе, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
* Насиров Юнер Ярулла улы (28 август, 1935 — 13 октябрь, 2002) — рәссам, СССР-ҙың Рәссамдар берлеге ағзаһы (1980), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1996).
# Юконда

Юконда — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Конда йылғаһының һул ярына тамағынан 318 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 324 км.

# Юконда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017518
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301751
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Лебедин районы

Лебедин районы (укр. Лебединський район) — Украинаның Сумы өлкәһендәге административ-территориаль берәмек .
# Ай-Юх-Еган

Ай-Юх-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вонтэр-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Ай-Юх-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040463
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204046
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# «Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы

«Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы — СССР һәм Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаһы.
СССР Юғары Советы Президиумының 1957 йылдың 16 февралендәге Указына ярашлы булдырыла. Һүрәттең авторы — рәссам А. Ф. Шебалков.

# «Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы
## Миҙал тураһындағы Положение

Миҙал менән ҡотҡарыу хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре һәм СССР-ҙың башҡа граждандарҙы, шулай уҡ СССР граждандары булмаған кешеләр кешеләрҙе һыуҙа ҡотҡарыуҙа күрһәткән ҡыйыулыҡ һәм фиҙакәрлек өсөн; күрһәткән уяулыҡ һәм ҡыйыулыҡ һөҙөмтәһендә һыуҙа кешеләр менән бәхетһеҙ осраҡтар иҫкәртелгән өсөн; һыуҙа ҡотҡарыу хеҙмәтен өлгөлө ойошторған өсөн бүләкләнәләр.
«Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы күкрәктең һул яғында йөрөтөлә һәм башҡа СССР миҙалдары булған осраҡта «Яңғындағы батырлыҡ өсөнө» миҙалынан һуң урынлаштырыла.
Бүләкләү СССР Юғары Советы Президиумы Указына ярашлы һәм СССР Юғары Советы Президиумы исеменән башҡарыла.
Миҙал тураһында Положение 1967 һәм 1980 йылдарҙа үҙгәртелә.

# «Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы
## Тасуирламаһы

«Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалының формаһы — түңәрәк, диаметры — 32 мм, оксидатланған еҙҙән эшләнә.
Миҙалдың алғы яғында һыуҙа батып барыусысыны һөйрәгән ҡотҡарыусы һүрәте урынлаштырылған. Миҙалдың өҫкә өлөшөндә — «За спасение» яҙыуы, аҫҡы өлөшөндә — «утопающих» яҙыуы.
Миҙалдың артҡы яғында ураҡ менән сүкеш һүрәтләнгән, уларҙан аҫтараҡ — лавр ботағы һәм «СССР» яҙыуы. Миҙал ике яҡтан да ҡабарынҡы күтәрмә менән ҡаймаланған.
Миҙалдың өҫкө өлөшөндәге элмәк дүңгәләк ярҙамында биш мөйөшлө тимер ҡалыпҡа тоташтырыла. Ҡалыптың артҡы яғында миҙалды кейемгә беркетеү өсөн ҡулайламаһы бар. Ҡалып ебәк муар таҫма менән уратылған. Таҫма күк төҫтә, уның уртаһынан бер, ситтәренән өсөшәр аҡ буй үтә. таҫиманың дөйөм киңлеге — 24 мм.

# «Һыуҙа батыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы
## Миҙалдың советтарҙан һуңғы тарихы

СССР-ҙа һуңғы бүләкләү 1991 йылдың 20 майында башҡарыла. Барыһы 24 000 кеше бүләкләнә.
Рәсәй Федерацияһы Юғары Советы Президиумының 1992 йылдың 2 мартындағы 2424-се Указына ярашлы элекке СССР-ҙың ошо уҡ исемле миҙалы Рәсәй награда системаһында ҡалдырыла. Реверстағы «СССР» яҙыуы «РОССИЯ» яҙыуына алмаштырыла.
Рәсәй Федерацияһында әлеге миҙал менән бүләкләү 1992—1994 йылдрҙа башҡарыла.
Рәсәй Федерацияһы Президентының 1994 йылдың 2 мартындағы 442-се Указына ярашлы Рәсәй дәүләт награда системаһына индерелмәй, совет миҙалы урынына «Һәләк булыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» Рәсәй миҙалы менән бүләкләнә.
# Филиппов Александр Иванович

Филиппов Александр Иванович (20 ноябрь 1949 йыл) — ғалим-физик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1992 йылдан Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалында теоретик физика кафедраһы мөдире, 1999—2011 йылдарҙа — директорҙың фәнни эштәр буйынса урынбаҫары. Техник фәндәр докторы (1991), профессор (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2000), СССР ҙың атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1985).

# Филиппов Александр Иванович
## Биографияһы

Филиппов Александр Иванович Башҡорт АССР‑ының Йылайыр районы Надеждин утарында тыуа. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң Башҡорт дәүләт университетының физика-математика факультетына уҡырға инә һәм 1972 йылда дипломлы белгес булып, шунда уҡ эшкә ҡала.
1990 йылдан — теоретик физика кафедраһы мөдире; 1992 йылдан — БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалының теоретик физика кафедраһы мөдире, 1999—2011 йылдарҙа — фәнни эштәр буйынса директор урынбаҫары; бер үк ваҡытта 1996 йылдан алып Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының Ғәмәли тикшеренеүҙәр институты лабораторияһы мөдире, 1997—2009 йылдарҙа — ғилми секретары.

# Филиппов Александр Иванович
## Ғилми эшмәкәрлеге

Фәнни тикшеренеүҙәре геофизикаға, шыйыҡлыҡ һәм газдар механикаһына, молекуляр физика, термодинамика һәм йылылыҡ физикаһына, теоретик физикаға арналған. Александр Филиппов тарафынан ҡатламдарҙағы баротермик һәм радиогеохимик эффекттарҙың законлыҡтары асылған һәм өйрәнелгән, йылылыҡ физикаһының һыҙыҡлы булмаған мәсьәләләрен сисеүҙең асимптотик ысулы үҫтерелгән, трансцилляторлы күсереү теорияһы, термометрик үлсәү аппараттары, һыуҙың колоннанан һуңғы хәрәкәтенең интервалдарын билдәләү ысулдары һ.б. эшләнгән. 250‑нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 30 уйлап табыу, 7 монография авторы.

# Филиппов Александр Иванович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002)
* Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙәткәре (2000)
* СССР‑ҙың атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1985)
* Америка физиктар йәмғиәте ағзаһы.

# Филиппов Александр Иванович
## Хеҙмәттәре

* Баротермический эффект в жидкостях. Уфа: Гилем, 2006. 186 с.
* О диффузии под воздействием звука // Акустический журнал. 1999. Т. 45, № 3. С. 414—417 (в соавт.).
* Основная задача термокаротажа // Теплофиз. высоких температур. 2006. Т. 44, № 5. С. 447—455 (в соавт.).
* Скважинная термометрия переходных процессов. Саратов, 1990;
* Термодинамика фильтрационных нефтегазовых потоков. Стерлитамак, 2002.
# Миңлебаева Сулпан Рәжәп ҡыҙы

Сулпан Рәжәп ҡыҙы Миңлебаева (6 май 1961 йыл) — уҡытыусы, шағир.

# Миңлебаева Сулпан Рәжәп ҡыҙы
## Биографияһы

1961 йылдың 6 майында Әбйәлил районы Туйыш ауылында күп балалы ғаиләлә тыуып үҫкән. 1978 йылда Байым урта мәктәбен тамамлай. Бер йыл Шайморатов исемендәге колхозда эшләй. 1980—1985 йылдарҙа Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының филология факультетының рус-башҡорт бүлегендә уҡый.
«Ашҡаҙар» әҙәби түңәрәгендә шөғөлләнә. Институтты тамамлағас, йүнәлтмә менән Көйөргәҙе районы Яңы Мораптал урта мәктәбенә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп ебәрелә. Мәктәптә 2012 йылға тиклем эшләй. Намыҫлы хеҙмәте өсөн Башҡортостан мәғариф министрлығының(1998), Башҡортостан Республикаһының маҡтау ҡағыҙҙары(2007) менән бүләкләнә. Рәсәй буйынса үткәрелгән «Иң яҡшы уҡытыусы» бәйгеһендә еңеп сыға, 100 меңлек грантҡа лайыҡ була.
Бер аҙ ваҡыт Стәрлетамаҡ Яҙыусылар ойошмаһында әҙәби консультант булып эшләй. Шиғырҙары барлығы ун ике дөйөм йыйынтыҡта баҫылған. 2012 йылда «Һигеҙ ожмах асҡысы» тигән шиғырҙар китабы Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә айырым китап булып баҫылып сыға. 2001 йылда Бәләбәй ҡалаһында республика кимәлендә үткәрелгән шиғри бәйгелә уның шиғырҙары «Беҙ һәм заман» номинацияһына лайыҡ була. 2013 йылда Төркиәнең Тарсус ҡалаһында төрөк шағиры Ҡарасаоғоланға арналған халыҡ-ара шиғыр фестивалендә ҡатнаша. Маҡтау ҡағыҙы, иҫтәлекле бүләктәр менән бүләкләнә. 2009 йылда Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Яҙыусылар берлегендә ағза булып тора. Көйөргәҙе районының Баязит Бикбай исемендәге әҙәби премияһы лауреаты.

# Миңлебаева Сулпан Рәжәп ҡыҙы
## Китаптары

* Йәш көстәр. Алманах. Башҡортостан. Өфө. 1982 йыл
* Йәш көстәр . Алманах. Башҡортостан. Өфө, 1984 йыл
* Ап-аҡ донъям. Өфө. 1987 йыл
* Нағыш. Өфө 1996 йыл
* Йәйғор. (Радуга). г. Белебей.2002 йыл
* Сәтәрлем минең. Стәрлетамаҡ. 2004 йыл
* Ҡорайт, ҡотом Өфө, 200 йыл
* «Һигеҙ ожмах асҡысы», Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте, 2012 йыл
* Мәңелектең саҡырыуы. Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте, 2022 йыл

# Миңлебаева Сулпан Рәжәп ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Баязит Бикбай исемендәге премия лауреаты (2009)
* Башҡортостан мәғариф министрлығының (1998)
* Башҡортостан Республикаһының маҡтау ҡағыҙы (2007)
# Донецк өлкәһе

Донецк өлкәһе (укр. Донецька область) — Украиналағы өлкә. Административ үҙәге — Донецк ҡалаһы.

# Донецк өлкәһе
## Билдәле шәхестәре

* Овчаренко Василий Моисеевич (1910—1965), инженер-металлург, хужалыҡ эшмәкәре. 1946—1965 йылдарҙа Белорет металлургия комбинаты директоры. Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаты. Ленин һәм ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры. Белорет районы һәм Белорет ҡалаһының почётлы гражданы (2006).

# Донецк өлкәһе
## Административ ҡоролошо

18 район:
* Амвросиевка районы
* Бахмут районы
* Великая Новосёлка районы
* Волноваха районы
* Володарское районы
* Доброполье районы
* Константиновка районы
* Красноармейск районы
* Красный Лиман районы
* Марьинка районы
* Новоазовск районы
* Александровка районы
* Першотравневый районы
* Славянск районы
* Старобешево районы
* Тельманово районы
* Шахтёрск районы
* Ясиноватая районы
28 ҡала округы:
* Авдеевка
* Бахмут
* Угледар
* Горловка
* Дебальцево
* Димитров
* Доброполье
* Докучаевск
* Донецк
* Дружковка
* Енакиево
* Ждановка
* Кировское
* Константиновка
* Краматорск
* Красноармейск
* Лиман
* Макеевка
* Мариуполь
* Новогродовка
* Селидово
* Славянск
* Снежное
* Торез
* Торецк
* Харцызск
* Шахтёрск
* Ясиноватая
# Пырнас

Пырнас — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 415 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Пырнас
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000020139
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002013
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Солодянка (Барнева ҡушылдығы)

Солодянка — Рәсәйҙәге йылға. Ҡурған өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Барнева йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Солодянка (Барнева ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иҫәт йылғаһы Теча йылғаһы менән ҡушылған урынған тамағына тиклем, Мейәс йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Тобол, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010501112111200003347
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200334
* Бассейн коды — 14.01.05.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Йебер-Бергфриден

Йебер-Бергфриден (нем. Jeber-Bergfrieden) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 641 кеше йәшәй. Майҙаны — 16,29 км². Диңгеҙ кимәленән 99 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6862 һәм автомобиль коды — WB.
# Белгород флагы

Белгород флагы-Рәсәй федерацияһының Белгород өлкәһе Белгород ҡалаһының рәсми символдарының береһе (герб менән бер рәттән). Флаг ҡала халҡының берләшеү һәм үҙ-ара килешеп эш итеү символы булып тора.
Хәҙер ғәмәлдәге флаг 1999 йылдың 22 июлендә Белгород ҡала советының 321-се ҡарары менән раҫланған һәм 2002 йылда 978 теркәү номеры менән Рәсәй Федерацияһының дәүләт геральдик регистрына индерелгән.

# Белгород флагы
## Тасуирламаһы

Белгород ҡалаһы флагында (аҫҡы яғы аҡ һыҙатлы зәңгәр киндер) артҡы тәпәйҙәрендә торған һары арыҫлан төшөрөлгән. Ҡала символикаһына 300 йылдан ашыу Ул Петр I идара иткән осорҙа барлыҡҡа килә. Рус батшаһы белгородлыларға Полтава янындағы алышта шведтарҙы еңеү хөрмәтенә герб бүләк итә (1709). 1712 йылда Герб һүрәте Белгород полкының еңгән дошманы байрағында һүрәтләнә, ә 1727 йылда яңы барлыҡҡа килгән губернаның символына әүерелә.
# Ғәлиә

Ғәлиә — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме, төрки телле халыҡтарҙа киң таралған.

# Ғәлиә
## Этимологияһы

Ғәлиә исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән килеп ингән. Мәғәнәһе «бөйөк» тигәнде аңлата.

# Ғәлиә
## Билдәле шәхестәр

Солтанова Ғәлиә Кәлимулла ҡыҙы (16 февраль 1937 йыл) — йырсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993) һәм халыҡ артисы (2011).
Имашева Ғәлиә Шакир ҡыҙы (17 май 1915 йыл — 5 ғинуар 1995 йыл) — совет театр рәссаме. РСФСР-ҙың (1955) һәм БАССР-ҙың (1943) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. БАССР-ҙың (1970) һәм РСФСР-ҙың халыҡ рәссамы (1973). Рәссамдар союзы ағзаһы (1938). Башҡорт профессиональ театр декорацияһы сәнғәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары араһынан беренсе профессиональ рәссам. К. С. Станиславский исемендәге дәүләт премияһы лауреаты. Ике «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры.
Науразбаева Ғәлиә Мөҙәрис ҡыҙы (1 июль 1930, БАССР Бөрйән районының Яуымбай ауылы — 23 март 2009, Башҡортостан Республикаһы, Бөрйән районы, Байназар ауылы) — алдынғы һауынсы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Октябрь Революцияһы ордендары кавалеры, БАССР Юғары Советы депутаты, Коммунистик хеҙмәт ударнигы, хеҙмәт ветераны.
Мөхәмәтйәнова Ғәлиә Мөхтәр ҡыҙы (1 декабрь 1950 йыл) — педагог, дәүләт хеҙмәткәре, ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының мәғариф министры (1998—2004). Рәсәй Федерацияһы Педагогия һәм социаль фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, педагогия фәндәре кандидаты. Башҡортостан Йәмәғәт палатаһы ағзаһы (2015). СССР-ҙың мәғариф отличнигы, Рәсәй Федерацияһының почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.
Кайбицкая Ғәлиә Мотыйғулла ҡыҙы — танылған йырсы, Татарстандың халыҡ артисы.
Измайлова Ғәлиә Баязит ҡыҙы (12 февраль 1923 йыл, РСФСР, Томск — 2 октябрь 2010 йыл, Үзбәкстан, Ташкент) — балет бейеүсеһе, балетмейстер, режиссер, Үзбәкстан ССР-ы (1951) һәм СССР (1962) халык артисы, Үзбәкстан ССР-ының Хәмзә исемендәге (1970) һәм СССР (1950) дәүләт премиялары лауреаты.

# Ғәлиә
## Әҙәбиәттә

Ғәлиә — Фәнил Әсәновтың «Тол ҡатындар» әҫәре геройы.
Ғәлиә — Флорид Бүләковтың «Таштуғай» пьесаһы геройы.
# Липецк

Липецк (рус. Липецк) — Липецк өлкәһенең үҙәге.

# Липецк
## Мәғариф

* Липецк дәүләт техник университеты
* Липецк дәүләт педагогия университеты

# Липецк
## Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Уртаса максимум, °C | −6,5 | −5,5 | 0,4 | 11,9 | 20,2 | 23,5 | 24,8 | 23,7 | 17,6 | 9,4 | 1,6 | −3,3 | 9,8 |
| Уртаса минимум, °C | −12,9 | −12,6 | −6,3 | 2,6 | 8,8 | 12,4 | 14,2 | 12,7 | 7,7 | 2,0 | −3,5 | −8,9 | 1,4 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 38 | 30 | 31 | 37 | 49 | 62 | 71 | 54 | 51 | 43 | 51 | 50 | 567 |
| Сығанаҡ: Гидрометцентр России ||||||||||||||

# Липецк
## Транспорты

Липецк — илдең эре транспорт-логистик үҙәге.
# Князевка (Кым ҡушылдығы)

Князевка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кым йылғаһының һул ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Князевка (Кым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001020
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100102
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бильбичан

Бильбичан — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тызыл йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 5,3 км.

# Бильбичан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баксан, Черек йылғаһыҙ . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000712108200004659
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200465
* Бассейн коды — 07.02.00.007
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2