yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аҙау (Архангел районы)

Аҙау (рус. Азово) — Башҡортостан Республикаһының Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 526 кеше булған. Почта индексы — 453030, ОКАТО коды — 80203850002.

# Аҙау (Архангел районы)
## Халыҡ һаны

1906 йылда — 406, 1920—563, 1939—721, 1959—739, 1989—572, 2002—488, 2010—461 кеше йәшәгән.

# Аҙау (Архангел районы)
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса милләттең күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (97 процент)

# Аҙау (Архангел районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 36 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Равтау): 2 км

# Аҙау (Архангел районы)
## Урамдары

* Дауахана урамы (рус. Больничный (улица))
* Тимер юл урамы (рус. Железнодорожная (улица))
* Инйәр урамы (рус. Инзерская (улица))
* Йәштәр урамы (рус. Молодежная (улица))
* Партизан урамы (рус. Партизанская (улица))
* Сик урамы (рус. Пограничная (улица))
* Совет урамы (рус. Советская (улица))

# Аҙау (Архангел районы)
## Тарихы

Аҙау Әйтмәмбәттән аҙ ғына ҙурыраҡ була. V рәүиз ваҡытында унда 15 йортта 94 кеше, X рәүиздә 200 кеше һәм 36 йорт булған. 1896 йылда 64 йортта 353 кеше йәшәгән.
Эшләп килгән мәсет эргәһендә мәктәп — башланғыс конфессия мәктәбе асыла.
Ауылдың исеме антропоним Аҙауҙан алынған. 1816 йылғы ревизия тәүге төпләнеүсенең 60 йәшлек улы Йосоп Аҙауовты күрһәтә. Уның балалары Хисаметдин (1803 йыл), Хөсәйен (1791 йыл) һәм Искәндәр (1788 йыл).
152 кеше 95 ат, 40 һыйыр, 55 һарыҡ, 35 кәзә тотҡан. Иген сәселмәгән тиерлек: 1843 йылда бөтә ауылға 56 бот ужым һәм 128 бот яҙғы иген сәселә. 30 умартаһы һәм 8 солоғо булған.

# Аҙау (Архангел районы)
## Билдәле шәхестәре

* Ғөбәйҙуллина Зәйтүнә Хатип ҡыҙы (1936), хор дирижёры. 1961—1991 йылдарҙа Башҡортостан Музыка йәмғиәте балалар хорының художество етәксеһе, 1985—1991 йылдарҙа йәмғиәт идараһының рәйес урынбаҫары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1975).
* Шакир Ғәлин — шағир.
* Зифа Хөснулла ҡыҙы Фәйзуллина (Винокурова) — Башҡортостан радиоһы һәм телевидениеһы дикторы, Башҡортостандың халыҡ артисы
# Снежный (Хант-Манси автономиялы округы)

Снежный — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Сургут райондағы ҡасаба. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ? кеше йәшәй.
Почта индексы — 628458, ОКАТО коды — 71126000000.

# Снежный (Хант-Манси автономиялы округы)
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | ? |

# Снежный (Хант-Манси автономиялы округы)
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Өлкән

Өлкән кеше — билдәле бер йәшкә еткән кеше һәм уға ҡарата тән (физик) һәм менталь (психик) яҡтан өлгөргән тип уйларға нигеҙ бар. Өлкән индивид үҙенең тормош юлында мөһим булған ҡарарҙар ҡабул итергә мөмкинлек биргән кәрәкле белемгә һәм оҫталыҡҡа эйә.
Үҫмерҙәр менән сағыштырғанда, өлкәндәр ҙурыраҡ хоҡуҡтарға һәм яуаплылыҡҡа эйә. Ҡағиҙә булараҡ, өлкәндәр үҙҙәрен тәьмин итә ала. Өлкән йәшкә инеү, урындағы ҡануниәткә ҡарап, автомобиль йөрөтөү, сит илгә үҙ аллы сығыу, сәйәси тормошта ҡатнашыу (һайлау һәм һайлап алыу хоҡуғын алыу), енси мөнәсәбәттәр һәм никах кеүек хоҡуҡтар алыу менән оҙатыла.
Юридик яҡтан кеше законға ярашлы тулыһынса эшкә һәләтле булғандан һуң өлкән булып китә. Үҫеүҙең йәше универсаль түгел һәм теге йәки был йәмғиәттә ҡабул ителгән йәш арауығы рамкаһына һәм аныҡ кешенең физик һәм психологик үҫешенә бәйле. Аҙаҡҡы үҫеү билдәһе булып кешенең тотороҡло аҡса килеме килтергән һөнәр алыуы һанала.

# Өлкән
## Биологик өлгөрөү

Тарихи һәм кросс-мәҙәни яҡтан, өлгөрөү башлыса енси өлгөрөүҙең башланыуы менән билдәләнә (ҡатын-ҡыҙҙарҙа күрем күреү, ир-егеттәрҙә эякуляция һәм ике енестең дә түмһәкәй сәстәре кеүек икенсел енси билдәләр барлыҡҡа килеүе). Кеше, ғәҙәттә, бала статусынан өлкән кеше статусына күсә, йыш ҡына был үҙгәреш йәки бәлиғ булыу менән бара.
# Голая Сосновка

Голая Сосновка — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Голая Виска йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Голая Сосновка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000053434
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005343
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кега (йылға)

Кега — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аҡ диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кега (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Золотница йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Воронов моронона тиклем (Сев. Двина йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300512103000004453
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000445
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Собачья (Катунь ҡушылдығы)

Собачья — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Катунь йылғаһының уң ярына тамағынан 556 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Собачья (Катунь ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100003311
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100331
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Квалын-Пал-Мине-Воль

Квалын-Пал-Мине-Воль — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кусынь-Я йылғаһының һул ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Квалын-Пал-Мине-Воль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300029104
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302910
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Семейка (Ханты-Мансийск районы)

Семейка — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Ханты-Мансийск райондағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 13 кеше йәшәй.
Почта индексы — 628516, ОКАТО коды — 71129948002.

# Семейка (Ханты-Мансийск районы)
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | 13 |

# Семейка (Ханты-Мансийск районы)
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Юртик

Юртик — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының һул ярына тамағынан 289 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Юртик
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300412111100038126
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103812
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Костарев Николай Сергеевич

Николай Сергеевич Костарев (10 октябрь, 1914, Сочи — 21 ғинуар 1983) — рус совет шағиры, драматургы.

# Костарев Николай Сергеевич
## Биографияһы

1933 йылдан алып — Мәскәү план институтының инженер-экономика факультетының студенты. Институтты тамамлағас, Төньяҡ Кавказ тимер юлының Дондағы Ростов ҡалаһы идаралығында эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Мәскәү һәм Сталинград өсөн барған һуғыштарҙа ҡатнаша, Көньяҡ фронтта була һәм һуғышты Берлин янында тамамлай. Инженер-майор. Хәрби наградалар менән бүләкләнгән.
Демобилизацияланғас, элекке эш урынына әйләнеп ҡайта. Бер аҙ ваҡыт партия эшендә була. 1959—1969 йылдарҙа — Ростов музыкаль комедия театры (ныне Ростов музыка театры) директоры, 1969—1970 йылдарҙа— Ростов өлкә филармонияһы етәксеһе булып эшләй.

# Костарев Николай Сергеевич
## Ижады

Дебюты 1936 йылда була. Новочеркасскиҙың «Знамя коммуны» гәзитендә уның тәүге шиғыры баҫылып сыға. Артабан уның шиғырҙары һәм баснялары өлкә һәм үҙәк гәзит-журналдарында баҫылып тора.
СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1966 йыл).
Николай Костарев — шиғырҙар, баснялар һәм пародиялар йыйынтыҡтар авторы. Ул балалар өсөн егерменән артыҡ китап яҙып сығара.
Йырҙар ижад итеүсе шағир. Композиторҙар В. Мурадели, Д. Покрасс, С. Заславский, Л. Лядова, Е. Птичкин, Г. Капанаков һәм башҡалар менән берлектә 50-нән артыҡ йыр яҙған.
Ул байтаҡ драма әҫәрҙәрен, шул иҫәптән «Украденное солнце» фантастик комедияһың, «О золотом коне и мече-саморубе» әкиәтен, «Схватка в лесу» пьесаһын - ижад иткән, улар барыһы ла илдең сәхнәләрендә ҡуйыла. Балалар өсөн В. Губарев менән берлектә яҙылған «Великий волшебник» музыкаль комедияһы (либреттоһы Н. Костаревтыҡы) Ростов музыкаль комедия театрында ҡуйыла һәм 1964 йылда Мәскәүҙең Дәүләт Кремль театры сәхнәһендә күрһәтелә.

# Костарев Николай Сергеевич
## Һайланған әҫәрҙәре
### Книги басен и пародий

* «Банкет с изюминой» (1976)
* «Любовь без обмана» (1981)

# Костарев Николай Сергеевич
## Һайланған әҫәрҙәре
### Книги детских стихов

* «Отгадай-ка
{0}[13]{/0}} (1936)
* «Наша дорога»,
* «Голубой экспресс»,
* «Зеленый глазок»,
* «Здравствуй, солнце
{0}[13]{/0}} (1936)
* «Золотинки»,
* «Страна Буквария»,
* «Чудо-чудеса»,
* «Почему я Почемучка»,
* «Любопытными глазами»,
* «Янтарики»,
* «Волшебники труда» и др.
# В. Г. Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты

В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты (рус. Казанский инновационный университет имени В. Г. Тимирясова, ИЭУП) – Ҡазан ҡалаһында урынлашҡан юғары уҡыу йорто. 1994 йылдың 22 июлендә нигеҙләнгән.

# В. Г. Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты
## Исеме

Закондар үҙгәрү менән бәйле, юғары уҡыу йорто бер нисә тапкыр рәсми исемен үҙгәртә. Юғары уҡыу йорто хәҙер беренсе ректор һәм нигеҙ һалыусы В.Г. Тимирясов исемен йөрөтә.
1994 - 1996 йылдарҙа Иҡтисад, идара һәм хоҡуҡ университеты тип атала. 1996 - 2016 йылдарҙа Иҡтисад, идара һәм хокҡуҡ институты (Казан ҡалаһы) тип атала. 2016 йылдан В.Г. Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты (ИЭУП) тигән исем бирелә.

# В. Г. Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты
## Тарихы

Ҡазан инновацион университеты 1994 йылда Иҡтисад, идара һәм хоҡуҡ институты булараҡ ойоштороа. 2016 йылда институт университетҡа нигеҙ һалыусы профессор Виталий Ғайнулла улы Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты тип үҙгәртелде.
Университет эшләгән ваҡытта Рәсәйҙең алдынғы инновацион фәнни-мәғариф комплексына әүерелде. Юғары уҡыу йорто структураһында — колледж, юғары белемдең барлыҡ дәрәжәләре, бакалавриат, магистратура һәм аспирантура бар.
1998 йылда асылған бизнес-мәғариф институты квалификация күтәреү һәм һөнәри әҙерлек буйнса 600-ҙәнн артыҡ программаны ғәмәлгә ашыра, шул иҫәптән МВА программаһы ла бар.
2010 йылда юғары уҡыу йортонда «Таланттар ижады» ижат һәм үҫеш Академияһы асылды, академияла 1 йәшлек балаларға өҫтәмә белем биреү программаһы эшләй..
2011 йылдан ҠИУ сауҙа, ҡунаҡсыллыҡ, сервис һәм хеҙмәттәре өлкәһендә Татарстан Республикаһының фәнни-мәғариф кластерында төп юғары уҡыу йорто булды.
2017 йылда Татарстандың эре предприятиеларе менән инновацион программаларҙы тормошҡа ашырыу маҡсатларында университетта тармаҡ-ара проект институты асылды.

# В. Г. Тимирясов исемендәге Ҡазан инновацион университеты
## Ретингы

Вуз «Рәсәй бөгөн» мәғлүмәт агентлығы үткәргән 2015 йылда Рәсәй Федерацияһында юғары уҡыу йорттарына ихтияж рейтингында (иҡтисад, финанстар, юриспруденция)» номинацияһындә 9-сы урынды алды.
Донъя рейтингын билдәләгән Webometrics Ranking of World Universities иң яҡшы университеттар рейтингында, 2016 йылға торошло, вуз донъяның 11999 юғары уҡыу йорттары араһында 7724 урында тора, БРИКСта 7172 вуз араһында 1666-сы урында, Европаның 1536 вузы араһында 6050-сы урында һәм Рәсәйҙә 261-се урында.
# Мрика

«Мрика» (алб. Mrika) — өс шаршауҙан торған опера, Пренк Якова Силики Лазарҙың албан телендәге либреттоһына яҙа. 1958 йылдың 1 декабрендә Шкодер ҡалаһының Мигьень театрында ҡуйылған тәүге премьераһы дүрт шаршауҙан тора. Операның төҙәтелгән һәм өс шаршауҙан торған варианты 1959 йылдың декабрь айында Албанияның баш ҡалаһы Тиранала Музыка һәм сәнғәт академияһында тәүге тапҡыр киң тамашасыға тәҡдим ителә. Опера сәхнәгә ике күренештән торған «Албания өҫтөндә яҡтылыҡ» (алб. Dritë mbi Shqipëri) музыкаль спектакленә нигеҙләнеп яҙылған, ул Тиранала 1952 йылдың июлендә ҡуйылған була. Был сәхнә әҫәрен дә Якова менән Силики яҙа. «Мрика» операһы албандарҙың тәүге операһы тип һанала.
«Мрика» операһында ваҡиғалар 1950-се йылдарҙа бара. Сюжеты Мирдита округынан сыҡҡан ҡыҙҙың һәм уның ғаиләһенең тормош юлына бағышлана. Мриканың «Ҡояш байыны инде» (алб. Dielli ka perendue) арияһы лирик тонда яҙылған, ә икенсе акттағы Oh! C janë këto trazime арияһы лирик тондарҙа яңғырауы менән айырылып тора. Операның башҡа музыкаһы менән менән сағыштырғанда был ария бәйән ителгән ваҡиғаның драматизмын асып ҡала.
Дүрт шаршаулы тәүге постановкаһының режиссеры Андреа Сканджети, ә өс шаршаулыһые сәхнәгә режиссер Антониу Кристак ҡуя. Баш ҡалала ҡуйылған спектаклдә йырсылар Леонард Деда, Тонин Дайя, Зеф Бека һәм Задей ҡатнаша; Мрика ролен тәүге тапҡыр театр сәхнәһенә күтәрелгән сопрано Клотильда Шантойа башҡара. Автор үҙе дирижерлыҡ итә. Тираналағы спектаклдә Мария Края, Лук Кацать, Авни Мула, Ибраһим Тукики, Йоргжи Вело уйнай. Мостафа Крантя дирижерлыҡ итә.
«Мрика» операһы өсөн Якова Пренк Хеҙмәт ордены һәм Республика премияһы менән бүләкләнә.
# Шәһит

Шәһит (ғәр. شَهيد‎ šahīd, күплектә شُهَداء šuhadā' (шүһәдә); ғәр. شهادة‎ šahāda шәһәҙә һүҙенән барлыҡҡа килгән, ул башҡортса «шаһитлыҡ» һүҙенә тап килә). Исламда шәһитлек хөкөм эшендә шаһит булып ҡатнашыуҙы ла аңлата, Аллаһ юлында яуҙа динеңде, ватаныңды, иманыңды, ғаиләңде яҡлап ҡорбан булыусыларға ҡарата ла ҡулланыла

# Шәһит
## Башҡорт телендә

Башҡорт телендә шәһит һәм шаһит һүҙҙәре айырыла. Шәһит һүҙе Аллаһ юлында яуҙа динеңде, ватаныңды, иманыңды, ғаиләңде яҡлап ҡорбан булыусыларға ҡарата ғына, ә шаһит — хөкөм эшендә ҡатнашыусыларға, рәсми рәүештә ниндәйҙер ваҡиғаны күреүен белдереүенә ҡарата ғына ҡулланыла.
Шәһиттәр башҡорт халҡында оло маҡтауға лайыҡ шәхестәр, шуға күрә башҡорт исемдәре араһында «шәһит» һүҙенән яһалғандары бар: балаға матур, мәғәнәле исем бирелергә, яҡшы сифаттар тәрбиәләүгә булышлыҡ итергә тейеш. Шәһит, Шәһитулла (Шәһиҙулла), Шәһиҙә. Бындай исем менән башҡорт тарихында иң билдәле шәхес — Шәһит Хоҙайбирҙин.

# Шәһит
## Шәһитлек

Дин өсөн йәнде фиҙа ҡылыу монотеистик диндәрҙең барыһына ла хас. Ислам да, христианлыҡ та дин өсөн үҙен ҡорбан иткәндәрҙе ҙурлай. «Шәһит» төшөнсәһе нәсраниҙарҙың «мученик» тигәненә тап килә (грек. μάρτυς, лат. martyr — шаһит).
XXI быуатта «шәһит» һүҙен журналистар үҙҙәрен Ислам диненән тип иғлан иткән террорсыларға ҡарата ҡулланып, киң таратып ебәрҙеләр.
# Кукры-Еган

Кукры-Ёган — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Поколька йылғаһының уң ярына тамағынан 236 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Кукры-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300064249
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306424
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сауҙагәр Плотников йорто (Константиновск)

Сауҙагәр Плотников йорто — Ростов өлкәһенең Константиновск ҡалаһындағы йорт. 1912 йылда төҙөлгән, магазин булараҡ файҙалана. Бина архитектура ҡомартҡыһы булып тора. (31.12.2002 йылдың 124-се бойороғо).
Адресы: 347250, Ростов өлкәһе, Константиновск ҡалаһы, Ленин урамы, 28.

# Сауҙагәр Плотников йорто (Константиновск)
## Тарихы

XIX быуатта — XX быуат башында Ростов өлкәһенең Константиновск ҡалаһында күп биналар эклектика архитектура стилендә төҙөлгән. Был стиль бер үк бинала рококо, барокко, Ренессанс һәм модерн конструктив һәм декоратив формаларын берләштерә. Эклектика стилендә ҡоролған йорт өлгөһө булып сауҙагәр Плотниковтың ике ҡатлы кирбес йорто тора. Был сауҙа йорто 1912 йылда сауҙагәр Плотниковтың аҡсаһына төҙөлә. Ул 1908 йылдан алып 1912 йылға тиклем төҙөлә. XX быуат башында бында туҡыма, туҡыу әйберҙәре, иконалар менән сауҙа итеү бара. Сауҙагәр приказчик яллай, ул тауарҙы белергә һәм һатып алыусыларға кәрәкле туҡыманы тәҡдим итергә тейеш. Сауҙагәр ҡуйған тәртиптәр ҡаты була.
Бина тыштан ҙур күренә, ләкин ул эстән дә шулай уҡ тәьҫир итә. Бинала күләме буйынса ҙур һыйҙырышлы келәттәр һәм шулай уҡ майҙаны буйынса үҙенән күпкә артыҡ магазин урынлашҡан.
Өлкә инспекцияһы Баш идаралығының 31.12.2002 йылдағы 124-се бойороғона ярашлы, сауҙагәр Плотниковтың сауҙа йорто төбәк әһәмиәтендәге архитектура ҡомартҡыһы тип таныла.

# Сауҙагәр Плотников йорто (Константиновск)
## Тасуирламаһы

Константиновск ҡалаһындағы сауҙагәр Плотниковтың ике ҡатлы кирбес йорто эклектика стилендә төҙөлгән. Бинаның ҡат араһы кәрнизе бар, икенсе ҡаттағы ете ярымтүңәрәк тәҙрәләр сандрик һәм пилястралар менән эшләнгән. Бинаның өҫкө өлөшөндә ҡыйыҡ тәҙрәләр менән аттик башҡарылған. Бинаның беренсе ҡаты таш таш менән көпләнгән. Бинаға фасад яғынан ике инеү урыны бар.
Йорттоң подвал биналарында һыйҙырышлы келәттәр урынлашҡан.
# Ершовая (Вах ҡушылдығы)

Ершовая — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының һул ярына тамағынан 516 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Ершовая (Вах ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038057
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203805
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Камешница (Сизьма ҡушылдығы)

Камешница (Сорока) — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сизьма йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Камешница (Сизьма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шексна йылғаһыинештән Шекснинск ГЭС-ына тиклем, Аҡкүлде (Вологда өлкәһе) керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200312110000008490
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000849
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Алум

Алум (нем. Ahlum) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 494 кеше йәшәй. Майҙаны — 16,38 км². Диңгеҙ кимәленән 40 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38489 һәм автомобиль коды — SAW.
# Кесе Шоны

Кесе Шоны — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Шоны йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Кесе Шоны
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033315
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203331
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Медло

Медло — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының уң ярына тамағынан 451 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Медло
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300112111100032431
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103243
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ауыл Богородский урамы

Ауыл Богородский урамы — Өфө ҡалаһының Калинин районында урынлашҡан. Элекке исеме — Сәнәғәт урамы (1992 йылға тиклем).

# Ауыл Богородский урамы
## Тарихы

Элекке исеме — Сәнәғәт урамы — Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе хөрмәтенә аталған. 1992 йылдың 7 октябрендә Өфө ҡала советы Президиумының 4/6 һанлы ҡарары менән исеме үҙгәртелә.

# Ауыл Богородский урамы
## Ҡыҙыҡлы факттар

Халыҡ араһында 1980 йылдарҙа ИНОРС участкаһынан алып Һупайлы биҫтәһенә тиклемге юл үҙенең насар торошо арҡаһында Иҫерек юл исемен ала.
# Тягель

Тягель — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лукен-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Тягель
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200042068
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204206
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2