# Кеше һөлдәһе һөйәктәре

Кеше һөлдәһе 206 һөйәктән тора.
Йәйә эсендә уларҙың урыҫса һәм латинса исемдәре бирелгән, икенсе йәйәләге цифрҙар бер төрлө һөйәктәр һанын күрһәтә.

# Кеше һөлдәһе һөйәктәре
## Баш һөйәктәре

| Баш һөйәктәре төҙөлөшө (вид сбоку) | Алдан күренеш |
Баш һөйәктәре (Череп человека, cranium) 29 һөйәктән тора.
* Мейе бүлеге (8 һөйәк):
** Маңлай һөйәге (лобная кость, os frontale);
** Түбә һөйәге (теменная кость, os parietale) (2);
** Соңҡа һөйәге (затылочная кость, os occipitale);
** Шына һөйәк (клиновидная кость, os sphenoidale);
** Сикә һөйәге (височная кость, os temporale) (2);
** Рәшәткәле һөйәк (решётчатая кость, os ethmoidale).
* Бит бүлеге (15 һөйәк):
** Өҫкө яңаҡ (верхняя челюсть, maxilla) (2);
** Аңҡау һөйәге (нёбная кость, os palatinum) (2);
** Төрән һөйәге (сошник, vomer);
** Бит һөйәге (скуловая кость, os zygomaticum) (2);
** Танау һөйәге (носовая кость, os nasale) (2);
** Күҙ йәше һөйәге (слёзная кость, os lacrimale) (2);
** Аҫҡы танау ҡабырсағы (нижняя носовая раковина, concha nasalis inferior) (2);
** Аҫҡы яңаҡ (нижняя челюсть, mandibula);
** Тел аҫы һөйәге (подъязычная кость, os hyoideum).
Урта ҡолаҡ һөйәктәре (3×2):
* Сүкеш һөйәк (молоточек, malleus) (2);
* Һандал һөйәк (наковальня, incus) (2);
* Өҙәңге һөйәк (стремя, stapes) (2).

# Кеше һөлдәһе һөйәктәре
## Кәүҙә һөйәктәре

Умыртҡа бағанаһы (позвоночный столб, columna vertebralis) 32—34 умыртҡанан тора:
* Муйын умыртҡалары (шейные позвонки, vertebrae cervicales, 7), шул иҫәптән Атлант атлант (atlas) һәм эпистрофей (эпистрофей00 (axis);
* Күкрәк умыртҡалары (грудные позвонки, vertebrae thoracicae, 12);
* Бил умыртҡалары (поясничные позвонки, vertebrae lumbalis, 5);
* Һигеҙгүҙ һөйәге умыртҡалары (крестцовые позвонки, vertebrae sacralis, 5) Һигеҙгүҙ һөйәкке ҡушылған (крестец, os sacrum);
* Ҡоймос умыртҡалары (копчиковые позвонки, vertebrae coccygae, 3-5) ҡоймосҡа ҡушылған (копчик, os coccygis).
Күкрәк ситлеге (Грудная клетка, compages thoracis) 37 һөйәктән тора (шуларҙың 12-һе умыртҡа һөйәге булып та иҫәпләнә):
* Ҡабырға (ребро, costae) (12×2);
* Күкрәк һөйәге (грудина, sternum).

# Кеше һөлдәһе һөйәктәре
## Өҫкө ослоҡ һөйәктәре

Ҡулбаш билбауы (пояс верхней конечности, cingulum membri superioris) (2×2):
* ҡалаҡ һөйәк (лопатка, scapula) (2);
* умрау һөйәк (ключица, clavicula) (2).
Өҫкө ослоҡтөң буш өлөшө (свободная часть верхней конечности, pars libera membri superioris) (3×2)
Яурын (плечо, brachium) :
* Ҡулбаш һөйәге (Плечевая кость, humerus) (2).
Ҡушар һөйәк (предплечье, anterbrachium):
* терһәк һөйәге (локтевая кость, ulna) (2);
* терһәк ҡушар һөйәге (лучевая кость, radius) (2).
Ҡул суғы (кисть, manus) (27×2).
* Беләҙек (Запястье, carpus) (8×2):
** ҡайыҡ һөйәге (ладьевидная кость, os scaphoideum) (2);
** ярым ай һөйәк (полулунная кость, os lunatum) (2);
** өс ҡырлы һөйәк (трёхгранная кость, os triquetrum) (2);
** борсаҡ кеүек һөйәк (гороховидная кость, os pisiforme) (2);
** трапеция-һөйәк (кость-трапеция, os trapezium) (2);
** трапеция кеүек һөйәк (трапециевидная кость, os trapezoideum) (2);
** сурайған һөйәк (головчатая кость, os capitatum) (2);
** ырғаҡ һөйәк (крючковидная кость, os hamatum) (2).
* Ус төбө (пясть, metacarpus):
** Ус һөйәктәре (пястные кости, ossa metacarpi) (5×2).
* Бармаҡ һөйәктәре (ossa digitorum) (14×2) — һәр ҡулда 5-әр бармаҡ, баш бармаҡта- 2 фаланга(I) , һәр бармаҡта 3-әр фаланга : (баш бармаҡ, большой палец, I (pollex); һуҡ бармаҡ указательный палец, II (index); урта бармаҡ средний палец, III (digitus medius); сығанаҡ бармаҡ безымянный палец, IV (digitus anultaris); сәтәкәй бармаҡ мизинец, V (digitus minimus)).
** проксималь фаланга (phalanx proximalis) (5×2);
** урта фаланга (phalanx media) (4×2);
** дисталь фаланга (phalanx distalis) (5×2).

# Кеше һөлдәһе һөйәктәре
## Аҫҡы ослоҡ һөйәктәре

Янбаш билбауы (Пояс нижней конечности, cingulum membri inferioris)
* Янбаш һөйәге (тазовая кость, os coxae) (2):
** бағым һөйәге (подвздошная кость, os ilium) (2);
** ултырыш һөйәге (седалищная кость, os ischii) (2);
** түмһәкәй һөйәге (лобковая кость, os pubis) (2).
Аҫҡы ослоҡтөң буш өлөшө (свободная часть нижней конечности, pars libera membri inferioris) (30×2)
Саңдыр (бедро, femur):
* бот һөйәге (бедренная кость, femur) (2);
* тубыҡ ҡапҡасы (надколенник, patella) (2).
Сираҡ (голень, crus):
* сираҡ һөйәге (большеберцовая кость, tibia) (2);
* сираҡ ҡушар һөйәге (малоберцовая кость, fibula) (2).
Табан (стопа, pes, pedis) (26×2)
* ҡушарбаш һөйәктәре (предплюсна, tarsus) (7×2):
** үксә һөйәге (пяточная кость, calcaneus) (2);
** шайтан ашығы (таранная кость, talus) (2);
** ҡайыҡ һөйәк (ладьевидная кость, os naviculare) (2);
** медиаль шына һөйәк (медиальная клиновидная кость, os cuneiforme mediale) (2);
** аралыҡтағы шына һөйәк (промежуточная клиновидная кость, os cuneiforme intermedium) (2);
** латераль шына һөйәк (латеральная клиновидная кость, os cuneiforme laterale) (2);
** шаҡмаҡ һөйәк (кубовидная кость, os cuboideum) (2).
* Табан (плюсна, metatarsus):
** ашыҡ һөйәктәре (плюсневые кости, ossa metatarsi) (5×2).
* Бармаҡ һөйәктәре (ossa digitorum) (14×2) — һәр табанда 5-әр бармаҡ, ике фалангаһы булған баш бармаҡтан (I) (hallux) башҡа, һәр бармаҡта 3-әр фаланга:
** проксималь фаланга (phalanx proximalis) (5×2);
** урта фаланга (phalanx media) (4×2);
** дисталь фаланга (phalanx distalis) (5×2).