yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аттамыш

Аттамыш — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы/ Силәбе өлкәһе, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Әҙәм йылғаһының уң ярына тамағынан 2,9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Аттамыш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021788
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102178
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Аттамыш
## Этимологияһы

Аттамыш атамаһының килеп сығышы тураһында ышаныслы сығанаҡтар юҡ. Силәбе өлкәһенең Ҡуҫа районында сыҡҡан "Жизнь района" тигән гәзиттәге мәҡәләлә ошондай мәғлүмәт бирелә: Источниками водоснабжения Верхнего Никольского пруда являются речки Аттамыш («Ат» — конь, «Тамыш(з)» — капать, течь) и Большой Азям
Аттамыш - башҡорт диалектында атлам һүҙенә -ыш аффиксы ҡушып яһалған булыуы ла ихтимал (ырамлы, йөрөшлө мәғәнәһендә)
# Инициатив бюджетлау

Инициатив бюджетлау — граждандарҙың инициативаһына таянған һәм урындағы мәсәләләрҙе хәл итер өсөн бюджет сығанаҡтары тотонолған практикалар йыйылмаһы. Граждандар урындағы бюджет аҡсаларын ниндәй объекттар йәки саралар өсөн тотонасағын туранан-тура тауыш биреү менән билдәләй.

# Инициатив бюджетлау
## Ҡулланылыуы

2017 йылда Рәсәйҙең 43 төбәгендә бюджет сәйәсәте ошо йүнәлештә үҙгәртелә башланы. Төбәктән-төбәккә программалар һәм методикалар, граждандарҙың ҡатнашыу юлдары һәм тормошҡа ашырылыу ысулдары үҙгәрә ала. Инициатив бюджетлау тигәндә башлыса иғтибар ителәсәк мәсьәләләр:
— маҡсат — бюджет аҡсаларының һөҙөмтәле тотонолоуы;
— граждандар проекттарҙы билдәләүҙә әүҙем ҡатнаша: йыйылыштар, интернет-форумдар һ.б.;
— урындағы власть органдары проекттарҙы билдәләүҙә һәм тормошҡа ашырылыуҙа ҡатнаша һәм ғәҙәттә проекттар муниципаль милектәге объекттарҙа башҡарыла;
— билдәле процедуралар һәр кемгә асыҡ һәм аңлашылырлыҡ;
— башҡарыу тураһындағы отчет йәмғиәтҡә асыҡ булырға тейеш.
Башҡортостанда инициатив бюджетлау Урындағы инициативаларҙы хуплау программаһы (Программа поддержки местных инициатив) менән 2014-се йылда пилот рәүешендә Урал аръяғы райондарында башлана. Әле Башҡортостанда ике инициатив бюджетлау программаһы эшләй: Урындағы инициативаларҙы хуплау программаһы һәм «Реаль эштәр» проекты. Ике программа пилот рәүешендә тормошҡа ашырыла: «Башҡорт ихатаһы» һәм «Беҙҙең ауыл». Стратегия-2030 йүнәлешендә тағы алты инициатив бюджетлау программаһын башлау планлаштырылған.
# Беркау

Беркау (нем. Berkau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 485 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,93 км². Диңгеҙ кимәленән 44 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39624 һәм автомобиль коды — SDL.
# Бүжән

Бүжән (рус. Бужан) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Почта индексы — 453391, ОКАТО коды — 80226805003.

# Бүжән
## Халыҡ һаны

| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1939 | 223 | |
| 1959 | 257 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1970 | 243 | |
| 1979 | 135 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1989 | 127 | |
| 2002 | 105 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 2009 | 115 | |
| 2010 | 72 | |

# Бүжән
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 62 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Малиновка): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 74 км
# Инәк (Оло Эйек ҡушылдығы)

Инәк — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы Күгәрсен һәм Ейәнсура райондары, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Эйек йылғаһының һул ярына тамағынан 163 км өҫтәрәк Оло Эйеккә барып ҡушыла. Йылғаның оҙонлоғо 82 км.
Инәк буйында «Ҡыҙыл Таш» Дәүләт геология һәм ботаника тәбиғәт ҡомартҡыһы урынлашҡан. Ул Ҡыҙылташ ауылы янында Күгәрсен урман хужалығының биләмәһендә 15 гектар ерҙе биләй. Известковые скалы высотой 60-80 м бейеклектәге эзбизташтарҙан торған ҡаялар аҫтында Инәк йылғаһы аға. Ҡаялар лишайниктар менән ҡаплаған, түбәләрендә таштар өҫтөндә имән ағастары үҫә- обширные участки каменистых дубняков.Тау итәгенән урғылып көслө ер аҫты йылғаһы килеп сыға ла, кире Инәккә ҡушылып юғала. Был һыуҙа шишмә бағыры (бағрыһы) ятыулай.

# Инәк (Оло Эйек ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Урал (Яйыҡ) (бассейндың Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000612112200005972
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200597
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Әхмәтйәнов Ким Әбүзәр улы

Әхмәтйәнов Ким Әбүзәр улы (5 февраль 1932 йыл — 9 ноябрь 1980 йыл) — әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1965 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1960). Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге премияһы лауреаты (1972)

# Әхмәтйәнов Ким Әбүзәр улы
## Биографияһы

Ким Әбүзәр улы Әхмәтйәнов 1932 йылдың 5 февралендә Башҡорт АССР-ының Әбйәлил районы Әлмөхәмәт ауылында тыуған.
Ким Әхмәтйәнов, үҙ ауылында ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Темәс педагогия училищеһында уҡый. Өфөлә Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлап, СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы аспирантураһында уҡый, башҡорт шиғриәте буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында, аҙаҡ Башҡорт дәүләт университетының башҡорт әҙәбиәте кафедраһында эшләй.
Ким Әхмәтйәнов «Әҙәбиәт теорияһы» китабы өсөн Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге республика премияһына лайыҡ була. «Башҡорт поэмаһының композиция мәсьәләләре», «Әҙәбиәт ғилеме һүҙлеге», «Шиғриәт иленә сәйәхәт». «Назар Нәжми — шиғыр оҫтаһы», «Ғ. Сәләм. Тормошо һәм ижады», «Матурлыҡ, батырлыҡ, шиғриәт» һ. б. китаптары бөгөн дә әҙәбиәт белгестәре, уҡытыусылар, студенттар өсөн кәрәкле һәм мөһим хеҙмәттәр. Ижад юлына аяҡ баҫҡан һәр кем танылған ғалимдын эштәренә мөрәжәғәт итә.
Ким Әбүзәр улы башҡорт әҙәбиәтенең нигеҙҙәрен тәрән өйрәнеү буйынса юйылмаҫ яҡты эҙ ҡалдыра.
Ғалим 1980 йылдың 9 ноябрендә вафат була.
# Маяковский майҙаны (Таганрог)

Маяковский майҙаны — Таганрог ҡалаһының майҙаны. Уның күп өлөшө Көньяҡ федераль университеты Инженер-технология институтының корпустары, скверҙары һәм спорт майҙансыҡтары менән биләнгән.

# Маяковский майҙаны (Таганрог)
## Географияһы

Маяковский майҙаны Энгельс урамы (Радиоинституттың "Г"корпусы), Некрасов тыҡрығы, Шевченко урамы һәм Добролюбов тыҡрығы менән сикләнгән.

# Маяковский майҙаны (Таганрог)
## Тарих

Был майҙан 1780—1790 йылдарҙа булдырылған. Ҡәлғә валы артындағы Көньяҡ ҡапҡа аша сыҡҡан юлға терәлеп торған территорияны биләй.

# Маяковский майҙаны (Таганрог)
## Һәйкәл

* Анатолий Ломакин бюсы. Скульптор Н. А. Селиванов.

# Маяковский майҙаны (Таганрог)
## Сығанағы

* ↑ Киричек М. С. По ладоням твоих площадей. — Таганрог: Лукоморье, 2007. — С. 39.
# Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов

Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов (1796—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

# Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов
## Биографияһы

Мөхәмәтйән Ишмөхәмәт улы Ырымбур губернаһы Үҫәргән улусы (хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ районы) Рысай ауылында йәшәгән. Төрки телендә уҡый-яҙа белгән.
1811 йылдың 1 ғинуарынан казак булып хеҙмәт итә башлай.
1811 йылда 9-сы кантон башҡорттарынан 1-се Башҡорт атлы полкы ойошторола, уның составында Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов хеҙмәт итә. Июндә полк Сембергә килә һәм Серпуховҡа ебәрелә. Курск губернаһында ҡышлай. 1812 йылдың 2 ғинуарында Луцк ҡалаһында 2-се армия командующийы П. И. Багратион 1-се һәм 2-се Башҡорт атлы полктарын ҡарап сыға. 1812 йылдың мартында 1-се Башҡорт полкы Рәсәй империяһының көнбайыш сиктәрендә Платовтың корпусы составына кордон хеҙмәтен үтәй. Ватан һуғышы башланғас, Платов казактары менән бергә 2-се Көнбайыш армияның сигенеүен ҡаплай.
1-се Башҡорт атлы полкы составында 1812 йылдың 15 июнендә — Гродно, 2 августта — Смоленск (Красный), 3-5 сентябрендә — Можайск янындағы алыштарҙа ҡатнаша, ә 20 сентябрҙән Мәскәү эргәһендә була. 1812 йылдың 3—26 октябрендә 1-се Башҡорт атлы полкы Молод ауылы эргәһендә Серпухов юлындағы төп пикетты биләй. 27 октябрҙән дошманды эҙәрлекләй башлай һәм 29-30 октябрҙә Малоярославец эргәһендә алышҡа инә.
1-се Башҡорт атлы полкы составында 1813 йылдың ғинуарында Данциг (Гданьск) ҡәлғәһен ҡамауҙа, 1813 йылдың 3 мартында Берлин, 15 мартта — Дрезден, 29 мартта — Лисимбург, 15-16 августта — Ютербок, 21-22 августта — Винтербург янындағы алыштарҙа ҡатнаша.
1813 йылдың 6 һәм 7 октябрендә 1-се Башҡорт атлы полкы командаһы Лейпцигтағы «Халыҡтар һуғышы»нда ҡатнаша. 1813 йылдың октябрендә был полк шулай уҡ Лейпцигтағы «Халыҡтар һуғышы»нда ҡатнашҡан 4-се, 5-се һәм 14-се Башҡорт полктары менән бергә Дрезден гарнизонына ҡаршы һуғышҡан 2-се, 15-се һәм 18-се Башҡорт полктарына ярҙамға ебәрелә.
1813 йылдың 10 ноябрендә — Дефентер ҡәлғәһе, 8-9 декабрҙә — Бреда ҡәлғәһе, 1814 йылдың 24-25 февралендә — Лаон ҡалаһы янындағы алыштарҙа ҡатнаша.
1814 йылдың 18 мартында Париж янындағы алышта һәм ҡаланы алыуҙа ҡатнаша.
1815 йылдың 5 ноябрендә зауряд-сотник званиеһын ала. 1822, 1827, 1831, 1836 һәм 1839 йылдарҙа Ырымбур сик һыҙығында хеҙмәт итә.

# Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов
## Бүләктәре

* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
* «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» көмөш миҙалы кавалеры

# Мөхәмәтйән Ишмөхәмәтов
## Ғаиләһе

Ҡатындары — Сәхибә һәм Туҡбикә; улдары — Ишбулды, Йәнмырҙа һәм Бикмөхәмәт; ҡыҙҙары — Хөсниямал һәм Хәбибъямал.
# Бикбулатов Зиннәт Төхвәт улы

Бикбулатов Зиннәт Төхвәт улы (18 май 1939 йыл) — ғалим-анатом, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1999), медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1990).

# Бикбулатов Зиннәт Төхвәт улы
## Биографияһы

Зиннәт Төхвәт улы Бикбулатов 1939 йылдың 18 майында Ейәнсура районының Этҡол (Юлдаш) ауылында тыуған. Башланғыс класта үҙ ауылында уҡый һәм 7-се синыфҡа Абзан мәктәбенә бара. Ике йыл колхозда эшләгәс, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия интернатына 8-се класҡа ебәрәләр. 1959 йылда тамамлай.
Бала сағы тураһында:
* Мин — һуғыш һәм унан һуңғы йылдарҙағы барлыҡ ауырлыҡты күреп үҫкән ябай ауыл малайы... Атайымды хәтерләмәйем дә... Йәшем еткәс уҡырға бара алманым: өҫтөмә кейем, уҡыу кәрәк-ярағтары алырға аҡса юҡ. Әммә күңелем менән белем алырға кәрәклеген аңлай инем. Профессор булам, тигән уй башыма инеп тә сыҡманы. Ә бына техникум йә институт бөтөрмөн, тигән хыял булды...
— тип яҙылған Нургөл Шәрипованың «Һәр ваҡыт белем алырға ынтылдым» тигән интервьюһында («Йәшлек» гәзите, 11 февраль, 2022 йыл, № 6 (11365).
Новосибирск дәүләт медицина институтын тамамлай (1968), 1972 йылдан шунда эшләй. Новосибирск медицина институтында кеше анатомияһы кафедраһы ассистенты, өлкән уҡытыусыһы һәм доценты булып эшләй; 1980—1989 -йылдарҙа СССР Медицина фәндәре академияһы Себер бүлексәһенең Физиология ғилми-тикшеренеү институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр, һуңынан эксперименталь һәм клиник лимфология ғилми лабораторияһы мөдире. 1982 йылдан СССР Медицина фәндәре академияһының Себер бүлексәһе физиология институты лабораторияһы мөдире (Новосибирск), 1989—2013 йылдарҙа Урал дәүләт физик культура институтының (Силәбе) анатомия һәм физиология кафедраһы мөдире.
Фәнни эшмәкәрлеге лимфа системаһының миокард инфаркты функцияларын өйрәнеүгә һәм веноз ҡан һәм лимфа лимфа йөрөшө боҙолғанда лимфа системаһы функцияларын өйрәнеүгә арналған. Бикбулатов З. Т. туҡымаларҙың зарарланыу сиктәрен (миокард инфаркты, аяҡ-ҡул гангренаһы, бүҫер ҡыҫылған ваҡытта, туңыу һәм бешеү кимәле һәм башҡалар) билдәләү өсөн прибор уйлап таба. 200-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 3 уйлап табыу авторы. Биш фән кандидаты, өс фән докторы әҙерәлй
Эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше: спорт һәм физкультураның медицина-биологик һәм педагогик проблемалары; 150-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. .
Өйләнгән, улы һәм ҡыҙы медицина өлкәһендә эшләй.

# Бикбулатов Зиннәт Төхвәт улы
## Йәмәғәт эшмәкәрлеге

* Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе (1995—1997).

# Бикбулатов Зиннәт Төхвәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1999);
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (1999);
* СССР ВДНХ-ның алтын миҙалы (1984);
* 2-се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (2005);
* Академик В. Н. Воробьев исемендәге премия лауреаты
# Айытмәмбәт

Айытмәмбәт (рус. Айтмембетово) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл, Оҙондар ауыл советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 310 кеше . Почта индексы — 453030, ОКАТО коды — 80203850003.

# Айытмәмбәт
## Халыҡ һаны

1906 йылда — 311 кеше, 1920—315, 1939—165, 1959—358, 1989—273, 2002—411, 2010—310 кеше йәшәгән.

# Айытмәмбәт
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар 93 %) тәшкил итә

# Айытмәмбәт
## Географик урыны

Алыҫлыҡ
* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 31 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Оҙондар): ?? км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Равтау): 7 км

# Айытмәмбәт
## Тарихы

Айытмәмбәт ауылы Инйәр йылғаһы янында урынлашҡан. Ауылға нигеҙ һалыусы билдәле түгел. Улдары тураһында ла мәғлүмәт табып булмай.
Айытмәмбәт ауылында 1795 йылда 65 кеше һәм 9 ихата була. 1859 йылдың X ревизияһына 28 ихатала 176 кеше йәшәгән. 1897 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 271 кеше һәм 59 ихата теркәлгән, 1920 йылғы беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу буйынса 315 кеше һәм 63 ихата теркәлә.
Кешеләр араһында мәжүси ышаныуҙарға бәйле һәм балаларҙы насар ҡараштан һаҡлаусы һирәк исемдәр (Алама — насар, Үлмәҫбикә — үлмәй торған) осраған.
XIX быуаттың 30-сы йылдар аҙағы — 40-сы йылдар башында ауыл халҡы ярым күсмә малсы булған, ләкин килемле хужалыҡ алып барыу өсөн мал етерлек кимәлдә булмай: 92 кешегә (16 йорт) 50 ат, 30 һыйыр, 60 һарыҡ, 44 кәзә тура килә. Игенселек тә үҫешмәгән — ни бары 24 бот ужым һәм 96 бот яҙғы иген 1843 йылда сәселгән.
Ошо сәбәптәр арҡаһында халыҡ умартасылыҡ (40 умарта һәм 15 солоҡ), ылаусылыҡ (Архангел заводына баҡыр рудаһы ташығандар), күрше урман сәнәғәтселәренә һалабаш ебетеү һәм уны пристангә ботон 1,5 һәм 2 тингә ташыу менән шөғөлләнгән.

# Айытмәмбәт
## Урамдары

* Ассы урамы (рус. Ассы (улица))
* Бейе урамы (рус. Бие (улица))
* Йәштәр урамы (рус. Молодежная (улица))
* Үҙәк урам (рус. Центральная (улица))
* Мәктәп урамы (рус. Школьная (улица))

# Айытмәмбәт
## Билдәле шәхестәре

* Япаров Ғарифулла Хәбибулла улы (1.07.1957), ғалим-агроном, политолог, юрист, юғары мәктәп уҡыутыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре, эшҡыуар. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2009), Башҡорт дәүләт аграр университеты профессоры (2013), Рәсәй Тәбиғәт фәндәре Академияһы академигы (2013). Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы (2012), Рәсәй юристары Ассоцициаһы (2012), «Архангель яҡташтары» йәмғиәт ойошмаһының идара рәйесе.

# Айытмәмбәт
## Матбуғатта

* Йәшлек. 30 май 2019 йыл. Яңы мәктәп яңы өмөттәр уята
# Плещиха

Плещиха — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Касмала йылғаһының уң ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Плещиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200001601
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200160
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кауерн

Кауерн (нем. Kauern) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 445 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,32 км². Диңгеҙ кимәленән 285 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7554 һәм автомобиль коды — GRZ.
# Асҡын заказнигы

«Асҡын» заказнигы (рус. "Аскинский" заказник) — республика әһәмиәтендәге дәүләт зоологик ҡурсаулығы. Хайуандарҙың һирәк төрҙәре популяцияларын, һунар йәнлектәрен тергеҙеү маҡсатында ойошторола (1963).

# Асҡын заказнигы
### Географик урыны

Асҡын районы Ҡашҡа ауылы төньяҡ-көнсығышҡа табан 10 саҡрым алыҫлыҡта Өфө йылғаһы уң ярында урынлашҡан. Майҙаны 16,6 мең га, урман менән ҡапланған өлөшө 80 % тәшкил итә. Рельефы Сарс йылғаһы һәм уның ҡушылдығы Көнгәк йылғаһы үҙәндәре менән йырғыланған яҫылыҡтан тора. Карст үҫешкән.

# Асҡын заказнигы
### Үҫемлектәре

Миләш, әлморон, муйыл, айыу баланынан торған ваҡ ағаслыҡтары булған икенсел ҡайын-уҫаҡ, йүкә һәм төп ҡарағас-ҡарағай урмандары таралған. Ҡурсаулыҡта үҫемлектәрҙең Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән һирәк төрҙәре: ҡуйы ҡыҙыл баҙыҡай, себер зигаденусы, таплы кәкүк ситеге, урал зыягөлө үҫә.

# Асҡын заказнигы
### Хайуандар һәм ҡоштар донъяһы

Төп һаҡланыусы төрҙәр: америка шәшкеһе, бүре, мышы, һеләүһен, һоро айыу, һыуһар, ябай төлкө, ябай һуҡыр сысҡан.
50 ашыу ҡош төрө: ала күгәрсен, бүҙәнә, ҡор, сел, һуйыр һ.б. йәшәй.
Ҡама, ҡушы өйрәк, һоро ағуна, боған, үлән тәлмәрйене, европа шәшкеһе, бәрҙе (хариус) Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Ихтиофаунаһы балыҡтарҙың түбәндәге төрҙәренән ғибәрәт: суртан, алабуға, шырт балыҡ (ёрш), бөгәрсә йәки йоморо сабаҡ (елец), борош балыҡ (подуст), бәшкәләй йәки бәшкәләк (уклейка).
Ҡурсаулыҡ ресурс, фәнни һәм экологик әһәмиәткә эйә.
# Лыби-Яга

Лыби-Яга (Лымбад-Яга) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Печор диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

# Лыби-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000088867
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008886
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лев (Вандрас ҡушылдығы)

Лев — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вандрас йылғаһының уң ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 77 км.

# Лев (Вандрас ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200049981
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204998
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Охтомица

Кесе Охтомица — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Охтомица йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Кесе Охтомица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000002134
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000213
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тәблиғ аяты

Тәблиғ аяты (ғәр. تبلیغ‎ — өндәмә‎ — ғәр. بلغ‎ — өндәү, саҡырыу‎ ҡылымынан; рус. Аят Таблиг -Тәблиғ аяты — Тапшырыу аяты, Ҡөрьәндең Әл-Маидә сүрәһенән 67-се аят.

# Тәблиғ аяты
## Тасуирламаһы

Тәблиғ аяты сөнниҙәр менән шиғыйҙар бәхәстәрендә Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ерҙәге власының күсәгилешлеге мәсьәләһе буйынса шиғый тәғлимәтенең ҡануни нигеҙҙәренең береһе булып тора.
* Эй, рәсүл! Раббыңдан иңдерелгәнде еткер. Әгәр һин быны эшләмәһәң, Уның рисәләтен тапшырған булмаҫһың. Аллаһ һине кешеләрҙән яҡлар. Ысынлап та, Аллаһ кафырҙарҙы тура юлдан алып бармай!
* Әл-Мәида 5:67
Аятҡа аңлатмала, шиғый фаҡиһтары был аят Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең һуңғы көндәрендә Уның Мәккәгә (хижәт әл-үәдә) һуңғы хаж ҡылыуы ваҡытында иңдерелгән, тип раҫлай. Йәнәһе, ул Ғадир Һүм хәҙисе менән бергә имам Али ибн Әбү Талибтың һәм уның нәҫеленән булған имамдарҙың да имамат (рухи-сәйәси власть) хоҡуғына күрһәтә.
# Сихонкин ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)

Сихонкин ауыл Советы — Ҡырмыҫҡалы районы составында 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 453029. ОКАТО коды — 80235860000. Ҡабаҡ ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.

# Сихонкин ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Ауыл Советы составы

Административ үҙәге — Сихонкин ауылы. Балта, Үрге Тимкә, Үрге Углич, Яңы Муса, Романовка ауылдары. Элек ауыл Советы составына Баранцев ҡасабаһы (Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1989 йылдың 25 июлендәге «Иҫәп мәғлүмәттәренән ҡайһы бер тораҡ пункттарҙы алып ташлау тураһындағы» 6-2/273 һанлы указы), Новиковка ауылы (Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1981 йылдың 14 сентябрендәге «Башҡорт АССР-ының административ-территориаль бүленеше буйынса ҡайһы бер тораҡ пункттарҙы иҫәп мәғлүмәттәрҙенә алып ташлау тураһындағы» 6-2/327 һанлы указы).

# Сихонкин ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы ст.1 белдерә:
   Сихонкин ауыл Советының Сихонкин, Балта, Үрге Тимкә, Үрге Углич, Яңы Муса, Романовка ауылдр Ҡабаҡ ауыл Советы составына индерергә. Ҡабаҡ ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.

# Сихонкин ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Географик урыны

2008 йыл Өфө районы, Бекетов ауыл Советы, Шайморатов ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы), Николаев ауыл Советы, Ҡабаҡ ауыл Советы муниципаль берәмектәр менән сиктәш («Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы").

# Сихонкин ауыл Советы (Ҡырмыҫҡалы районы)
## Гидрографияһы

Ерекле йылғаһы
# Путынка

Путынка — Рәсәй йылғаһы. Калуга өлкәһе, Смоленск өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Суходрев йылғаһының уң ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Путынка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Угра йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010100412110000021597
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002159
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0