# Химик элементтар исемлеге

Химик элементтар исемлеге атом массаһы үҫеүе буйынса тәртипкә килтерелгән, башҡа параметрҙар буйынса төрҙәргә бүлеү мөмкинлеге лә ҡаралған. Таблицала химик элементтың исеме, символы, химик элементтарҙың периодик системаһындағы төркөмө һәм периоды, атом массаһы (тотороҡло изотоптың), тығыҙлығы, иреү температураһы, ҡайнау температураһы, асылған йылы, тәү башлап асыусының фамилияһы бирелә.
Химик элемент ғаиләһе төҫө ошо таблицалағы төҫкә тура килә:
Химик элементтар ғаиләһе :
| Металл булмаған элементтар | Инерт газдар | Һелтеле металдар | Ярымметалдар- металоидтар | Галогендар |
| Металдар | Күсеүсе элементтар | Актанноидтар | Лантаноидтар | Һелтеле ер металдары |
| № | Исеме | Символы | Период, төркөм | Атом массаһы (г/моль) | Тығыҙлығы (г/см³) 20 °C | Иреү температураһы (°C) | Ҡайнау температураһы (°C) | Асылған йыл | Тәү башлап асыусы |
| 1 | Водород | H | 1, 1 | 1,00794 (7) | 0,084 г/л | -259,1 | -252,9 | 1766 | Кавендиш |
| 2 | Гелий | He | 1, 18 | 4,002602 (2) | 0,17 г/л | -272,2 (при 2,5 МПа) | -268,9 | 1895 | Рамзай һәм Клеве |
| 3 | Литий | Li | 2, 1 | 6,941 (2) | 0,53 | 180,5 | 1317 | 1817 | Арфведсон |
| 4 | Бериллий | Be | 2, 2 | 9,012182 (3) | 1,85 | 1278 | 2970 | 1797 | Воклен |
| 5 | Бор | B | 2, 13 | 10,811 (7) | 2,46 | 2300 | 2550 | 1808 | Дэви и Гей-Люссак |
| 6 | Углерод | C | 2, 14 | 12,0107 (8) | 3,51 | 3550 | 4827 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 7 | Азот | N | 2, 15 | 14,0067 (2) | 1,17 г/л | -209,9 | -195,8 | 1772 | Резерфорд |
| 8 | Кислород | O | 2, 16 | 15,9994 (3) | 1,33 г/л | -218,4 | -182,9 | 1774 | Пристли һәм Шееле |
| 9 | Фтор | F | 2, 17 | 18,9984032 (5) | 1,58 г/л | -219,6 | -188,1 | 1886 | Муассан |
| 10 | Неон | Ne | 2, 18 | 20,1797 (6) | 0,84 г/л | -248,7 | -246,1 | 1898 | Рамзай һәм Трэверс |
| 11 | Натрий | Na | 3, 1 | 22,98976928 (2) | 0,97 | 97,8 | 892 | 1807 | Дэви |
| 12 | Магний | Mg | 3, 2 | 24,3050 (6) | 1,74 | 648,8 | 1107 | 1808 | Дэви |
| 13 | Алюминий | Al | 3, 13 | 26,9815386 (8) | 2,70 | 660,5 | 2467 | 1825 | Эрстед |
| 14 | Кремний | Si | 3, 14 | 28,0855 (3) | 2,33 | 1410 | 2355 | 1824 | Берцелиус |
| 15 | Фосфор | P | 3, 15 | 30,973762 (2) | 1,82 | 44 (P4) | 280 (P4) | 1669 | Бранд |
| 16 | Көкөрт (сера) | S | 3, 16 | 32,065 (5) | 2,06 | 113 | 444,7 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 17 | Хлор | Cl | 3, 17 | 35,453 (2) | 2,95 г/л | -101 | -34,6 | 1774 | Шееле |
| 18 | Аргон | Ar | 3, 18 | 39,948 (1) | 1,66 г/л | -189,4 | -185,9 | 1894 | Рамзай һәм Рэлей |
| 19 | Калий | K | 4, 1 | 39,0983 (1) | 0,86 | 63,7 | 774 | 1807 | Дэви |
| 20 | Кальций | Ca | 4, 2 | 40,078 (4) | 1,54 | 839 | 1487 | 1808 | Дэви |
| 21 | Скандий | Sc | 4, 3 | 44,955912 (6) | 2,99 | 1539 | 2832 | 1879 | Нильсон |
| 22 | Титан | Ti | 4, 4 | 47,867 (1) | 4,51 | 1660 | 3260 | 1791 | Грегор һәм Клапрот |
| 23 | Ванадий | V | 4, 5 | 50,9415 (1) | 6,09 | 1890 | 3380 | 1801 | дель Рио |
| 24 | Хром | Cr | 4, 6 | 51,9961 (6) | 7,14 | 1857 | 2482 | 1797 | Воклен |
| 25 | Марганец | Mn | 4, 7 | 54,938045 (5) | 7,44 | 1244 | 2097 | 1774 | Ган |
| 26 | Тимер (железо) | Fe | 4, 8 | 55,845 (2) | 7,87 | 1535 | 2750 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 27 | Кобальт | Co | 4, 9 | 58,933195 (5) | 8,89 | 1495 | 2870 | 1735 | Брандт |
| 28 | Никель | Ni | 4, 10 | 58,6934 (2) | 8,91 | 1453 | 2732 | 1751 | Кронштедт |
| 29 | Баҡыр (медь) | Cu | 4, 11 | 63,546 (3) | 8,92 | 1083,5 | 2595 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 30 | Цинк | Zn | 4, 12 | 65,409 (4) | 7,14 | 419,6 | 907 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 31 | Галлий | Ga | 4, 13 | 69,723 (1) | 5,91 | 29,8 | 2403 | 1875 | де Буабодран |
| 32 | Германий | Ge | 4, 14 | 72,64 (1) | 5,32 | 937,4 | 2830 | 1886 | Винклер |
| 33 | Мышьяк | As | 4, 15 | 74,92160 (2) | 5,72 | 613 | 613 (subl.) | ca. 1250 | Альберт Великий |
| 34 | Селен | Se | 4, 16 | 78,96 (3) | 4,82 | 217 | 685 | 1817 | Берцелиус |
| 35 | Бром | Br | 4, 17 | 79,904 (1) | 3,14 | -7,3 | 58,8 | 1826 | Балар |
| 36 | Криптон | Kr | 4, 18 | 83,798 (2) | 3,48 г/л | -156,6 | -152,3 | 1898 | Рамзай и Трэверс |
| 37 | Рубидий | Rb | 5, 1 | 85,4678 (3) | 1,53 | 39 | 688 | 1861 | Бунзен һәм Кирхгоф |
| 38 | Стронций | Sr | 5, 2 | 87,62 (1) | 2,63 | 769 | 1384 | 1790 | Кроуфорд |
| 39 | Иттрий | Y | 5, 3 | 88,90585 (2) | 4,47 | 1523 | 3337 | 1794 | Гадолин |
| 40 | Цирконий | Zr | 5, 4 | 91,224 (2) | 6,51 | 1852 | 4377 | 1789 | Клапрот |
| 41 | Ниобий | Nb | 5, 5 | 92,906 38 (2) | 8,58 | 2468 | 4927 | 1801 | Хэтчетт |
| 42 | Молибден | Mo | 5, 6 | 95,94 (2) | 10,28 | 2617 | 5560 | 1778 | Шееле |
| 43 | Технеций | Tc | 5, 7 | [98,9063] | 11,49 | 2172 | 5030 | 1937 | Перрье һәм Сегре |
| 44 | Рутений | Ru | 5, 8 | 101,07 (2) | 12,45 | 2310 | 3900 | 1844 | Клаус |
| 45 | Родий | Rh | 5, 9 | 102,90550 (2) | 12,41 | 1966 | 3727 | 1803 | Уолластон |
| 46 | Палладий | Pd | 5, 10 | 106,42 (1) | 12,02 | 1552 | 3140 | 1803 | Уолластон |
| 47 | Көмөш (серебро) | Ag | 5, 11 | 107,8682 (2) | 10,49 | 961,9 | 2212 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 48 | Кадмий | Cd | 5, 12 | 112,411 (8) | 8,64 | 321 | 765 | 1817 | Штромейер |
| 49 | Индий | In | 5, 13 | 114,818 (3) | 7,31 | 156,2 | 2080 | 1863 | Райх и Рихтер |
| 50 | Аҡ ҡурғаш (олово) | Sn | 5, 14 | 118,710 (7) | 7,29 | 232 | 2270 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 51 | Сурьма | Sb | 5, 15 | 121,760 (1) | 6,69 | 630,7 | 1750 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 52 | Теллур | Te | 5, 16 | 127,60 (3) | 6,25 | 449,6 | 990 | 1782 | фон Райхенштайн |
| 53 | Иод | I | 5, 17 | 126,90447 (3) | 4,94 | 113,5 | 184,4 | 1811 | Куртуа |
| 54 | Ксенон | Xe | 5, 18 | 131,293 (6) | 4,49 г/л | -111,9 | -107 | 1898 | Рамзай и Трэверс |
| 55 | Цезий | Cs | 6, 1 | 132,9054519 (2) | 1,90 | 28,4 | 690 | 1860 | Бунзен һәм Кирхгоф |
| 56 | Барий | Ba | 6, 2 | 137,327 (7) | 3,65 | 725 | 1640 | 1808 | Дэви |
| 57 | Лантан | La | 6 | 138,90547 (7) | 6,16 | 920 | 3454 | 1839 | Мосандер |
| 58 | Церий | Ce | 6 | 140,116 (1) | 6,77 | 798 | 3257 | 1803 | фон Хисингер и Берцелиус |
| 59 | Празеодим | Pr | 6 | 140,90765 (2) | 6,48 | 931 | 3212 | 1895 | Ауэр фон Вельсбах |
| 60 | Неодим | Nd | 6 | 144,242 (3) | 7,00 | 1010 | 3127 | 1895 | Ауэр фон Вельсбах |
| 61 | Прометий | Pm | 6 | [146,9151] | 7,22 | 1080 | 2730 | 1945 | Маринский һәм Гленденин |
| 62 | Самарий | Sm | 6 | 150,36 (2) | 7,54 | 1072 | 1778 | 1879 | де Буабодран |
| 63 | Европий | Eu | 6 | 151,964 (1) | 5,25 | 822 | 1597 | 1901 | Демарсе |
| 64 | Гадолиний | Gd | 6 | 157,25 (3) | 7,89 | 1311 | 3233 | 1880 | де Мариньяк |
| 65 | Тербий | Tb | 6 | 158,92535 (2) | 8,25 | 1360 | 3041 | 1843 | Мосандер |
| 66 | Диспрозий | Dy | 6 | 162,500 (1) | 8,56 | 1409 | 2335 | 1886 | де Буабодран |
| 67 | Гольмий | Ho | 6 | 164,93032 (2) | 8,78 | 1470 | 2720 | 1878 | Соре |
| 68 | Эрбий | Er | 6 | 167,259 (3) | 9,05 | 1522 | 2510 | 1842 | Мосандер |
| 69 | Тулий | Tm | 6 | 168,93421 (2) | 9,32 | 1545 | 1727 | 1879 | Клеве |
| 70 | Иттербий | Yb | 6 | 173,04 (3) | 6,97 | 824 | 1193 | 1878 | де Мариньяк |
| 71 | Лютеций | Lu | 6, 3 | 174,967 (1) | 9,84 | 1656 | 3315 | 1907 | Урбэн |
| 72 | Гафний | Hf | 6, 4 | 178,49 (2) | 13,31 | 2150 | 5400 | 1923 | Костер һәм де Хевеши |
| 73 | Тантал | Ta | 6, 5 | 180,9479 (1) | 16,68 | 2996 | 5425 | 1802 | Экеберг |
| 74 | Вольфрам | W | 6, 6 | 183,84 (1) | 19,26 | 3407 | 5927 | 1783 | Элюяр |
| 75 | Рений | Re | 6, 7 | 186,207 (1) | 21,03 | 3180 | 5627 | 1925 | Ноддак, Такке и Берг |
| 76 | Осмий | Os | 6, 8 | 190,23 (3) | 22,61 | 3045 | 5027 | 1803 | Теннант |
| 77 | Иридий | Ir | 6, 9 | 192,217 (3) | 22,65 | 2410 | 4130 | 1803 | Теннант |
| 78 | Платина | Pt | 6, 10 | 195,084 (9) | 21,45 | 1772 | 3827 | 1557 | Скалигер |
| 79 | Алтын (золото) | Au | 6, 11 | 196,966569 (4) | 19,32 | 1064,4 | 2940 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 80 | Терекөмөш (ртуть) | Hg | 6, 12 | 200,59 (2) | 13,55 | -38,9 | 356,6 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 81 | Таллий | Tl | 6, 13 | 204,3833 (2) | 11,85 | 303,6 | 1457 | 1861 | Крукс |
| 82 | Ҡурғаш (свинец) | Pb | 6, 14 | 207,2 (1) | 11,34 | 327,5 | 1740 | яҙма тарихҡа тиклем | билдәле |
| 83 | Висмут | Bi | 6, 15 | 208,98040 (1) | 9,80 | 271,4 | 1560 | 1753 | Жоффруа |
| 84 | Полоний | Po | 6, 16 | [208,9824] | 9,20 | 254 | 962 | 1898 | Мария һәм Пьер Кюри |
| 85 | Астат | At | 6, 17 | [209,9871] | | 302 | 337 | 1940 | Д. Р. Корсон, К. Р. Маккензи һәм Э. Сегре |
| 86 | Радон | Rn | 6, 18 | [222,0176] | 9,23 г/л | -71 | -61,8 | 1900 | Дорн |
| 87 | Франций | Fr | 7, 1 | [223,0197] | 1,87 | 27 | 677 | 1939 | Перей |
| 88 | Радий | Ra | 7, 2 | [226,0254] | 5,50 | 700 | 1140 | 1898 | Мария һәм Пьер Кюри |
| 89 | Актиний | Ac | 7 | [227,0278] | 10,07 | 1047 | 3197 | 1899 | Дебьерн |
| 90 | Торий | Th | 7 | 232,03806 (2) | 11,72 | 1750 | 4787 | 1829 | Берцелиус |
| 91 | Протактиний | Pa | 7 | 231,03588 (2) | 15,37 | 1554 | 4030 | 1917 | Содди, Кранстон һәм Ган |
| 92 | Уран | U | 7 | 238,02891 (3) | 18,97 | 1132,4 | 3818 | 1789 | Клапрот |
| 93 | Нептуний | Np | 7 | [237,0482] | 20,48 | 640 | 3902 | 1940 | Макмиллан һәм Абелсон |
| 94 | Плутоний | Pu | 7 | [244,0642] | 19,74 | 641 | 3327 | 1940 | Сиборг |
| 95 | Америций | Am | 7 | [243,0614] | 13,67 | 994 | 2607 | 1944 | Сиборг |
| 96 | Кюрий | Cm | 7 | [247,0703] | 13,51 | 1340 | | 1944 | Сиборг |
| 97 | Берклий | Bk | 7 | [247,0703] | 13,25 | 986 | | 1949 | Сиборг |
| 98 | Калифорний | Cf | 7 | [251,0796] | 15,1 | 900 | | 1950 | Сиборг |
| 99 | Эйнштейний | Es | 7 | [252,0829] | | 860 | | 1952 | Сиборг |
| 100 | Фермий | Fm | 7 | [257,0951] | | | | 1952 | Сиборг |
| 101 | Менделевий | Md | 7 | [258,0986] | | | | 1955 | Сиборг |
| 102 | Нобелий | No | 7 | [259,1009] | | | | 1958 | Сиборг |
| 103 | Лоуренсий | Lr | 7, 3 | [260,1053] | | | | 1961 | Гиорсо |
| 104 | Резерфордий | Rf | 7, 4 | [261,1087] | | | | 1964/69 | Флёров |
| 105 | Дубний | Db | 7, 5 | [262,1138] | | | | 1967/70 | Флёров |
| 106 | Сиборгий | Sg | 7, 6 | [263,1182] | | | | 1974 | Флёров |
| 107 | Борий | Bh | 7, 7 | [262,1229] | | | | 1976 | Оганесян |
| 108 | Хассий | Hs | 7, 8 | [265] | | | | 1984 | GSI (*) |
| 109 | Мейтнерий | Mt | 7, 9 | [266] | | | | 1982 | GSI |
| 110 | Дармштадтий | Ds | 7, 10 | [269] | | | | 1994 | GSI |
| 111 | Рентгений | Rg | 7, 11 | [272] | | | | 1994 | GSI |
| 112 | Коперниций | Cn | 7, 12 | [285] | | | | 1996 | GSI |
| 113 | Унунтрий | Uut | 7, 13 | [284] | | | | 2004 | ОИЯИ (*), LLNL (*) |
| 114 | Унунквадий | Uuq | 7, 14 | [289] | | | | 1999 | ОИЯИ |
| 115 | Унунпентий | Uup | 7, 15 | [288] | | | | 2004 | ОИЯИ, LLNL |
| 116 | Унунгексий | Uuh | 7, 16 | [292] | | | | 1999 | LBNL (*) |
| 117 | Унунсептий | Uus | 7, 17 | [295] | | | | 2010 | ОИЯИ |
| 118 | Унуноктий | Uuo | 7, 18 | [294] | | | | 2004 | ОИЯИ |
Химик элементтар ғаиләһе :
| Металл булмаған элементтар | Инерт газдар | Һелтеле металдар | Ярымметалдар- металоидтар | Галогендар |
| Металдар | Күсеүсе элементтар | Актанноидтар | Лантаноидтар | Һелтеле ер металдары |