yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ғәйнә (Дим ҡушылдығы)

Ғәйнә — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Дим йылғаһының һул ярына тамағынан 307 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Ғәйнә (Дим ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дим йылғаһы башынан Бочкарёвка ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201312111100024724
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102472
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тань-Ю (йылға)

Тань-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Варча-Ты күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 100 км.

# Тань-Ю (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300031029
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303102
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Димитрий I Кантакузин

Димитрий I Кантакузин (грек. Δημήτριος Καντακουζηνός, яҡынса 1343—1383 йыл аҙағында йәки 1384 йыл башында) — 1383 йылда Морей деспотаты хакимы, севастократор. Морея менән идара иткән Кантакузин династияһының һуңғы вәкиле.

# Димитрий I Кантакузин
## Биографияһы

Димитрий 1380 йылда Морея деспоты булған Матфей Кантакузиндың улы була. Димитрийға 1380 йылдың декабрендә император Иоанн V Палеолог севастократор титулын бирә. Ә 1361 йылда Кантакузин атаһы менән бергә Пелопоннесҡа юллана.
1381 йылда византия императоры Иоанн V Палеолог Үҙенең кесе улын Морея хакимы итергә ҡарар Итә Феодор. Деспот Матфей Кантакузин быға ҡаршы торорға тырыша, әммә уңышһыҙ була, шуға күрә Ул Үлер алдынан Морея өҫтөнән власты Димитрийға тапшыра, Уға Мореяның Кантакузиндар нәҫеленән Палеологтар нәҫеленә тыныс күсеүен тәьмин итергә васыят итә. Әммә димитрий I атаһының ихтыярына буйһонмай Һәм Мореяла Кантакузиндарҙың власын һаҡлап ҡалырға тырыша, әммә 1383 йылдың аҙағында йәки 1384 йылдың башында ул вафат була.

# Димитрий I Кантакузин
## Балалары

* Георгий Палеолог Кантакузин (? — 1456 һәм 1459 йылдар араһында), серб хеҙмәтендәге ғалим һәм полководец
* Андроник Палеолог Кантакузин (? — 1453), Византияның һуңғы Бөйөк Доместигы, 1453 йылда Константинополь ҡолатылғандан һуң язалана
* Фома Кантакузин (? — 1463), серб деспоты Георгий Бранковичтың дипломаты, Смедерево ҡәлғәһен төҙөүсе.
* Ирина Кантакузина (яҡынса 1400—1457) серб деспоты Георгий Бранковичтың ҡатыны
* Елена Кантакузина (? — 1463) Трапезундтың һуңғы императоры Давид Комниндың икенсе ҡатыны.
# Сыйҙым тығыны

Сыйҙым тығыны — (рус. зажор) — көҙгө сыйҙым аҡҡан һәм боҙ тора башлаған осорҙа йылға йырҙаһында сыйҙым, боҙ ҡатламы өйөлөүе.
Сыйҙым тығыны һыу ағышын быуып, уның күтәрелеүенә, йырҙаның йә һыу үткәреү ҡоролмаһы уйымдарының үткәреү һәләтен кәметеүгә, һәм яр буйы майҙандарын һыу баҫыуға килтерә торған күренеш.
# Ун-Миш-Юган

Ун-Миш-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сыня йылғаһының һул ярына тамағынан 113 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Ун-Миш-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300030329
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303032
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Машкин Фёдор Иванович

Машкин Фёдор Иванович (19 февраль 1930 йыл — 6 март 2002 йыл) — СССР-ҙың партия эшмәкәре. 1965—1991 йылдарҙа КПCC-тың Cтәрлетамаҡ район комитетының 1-се секретары. Башҡорт АССР-ының алтынсы-ун икенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты. КПСС-тың XXV, XXVI, XXVII съездары делегаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981).

# Машкин Фёдор Иванович
## Биографияһы

Фёдор Иванович Машкин 1930 йылдың 19 февралендә БАССР-ҙың Дәүләкән районы Шестопаловка ауылында тыуған. 1952 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлай.
Эш урындары: 1953−1965 йылдарҙа — БАССР Ауыл хужалығы министрлығының өлкән зоотехнигы, ВЛКСМ өлкә комитетының бүлек мөдире урынбаҫары, КПСС өлкә комитеты инструкторы, КПСС өлкә комитетының бүлек мөдире урынбаҫары, Стәрлетамаҡ колхоз-совхоз идаралығы етәксеһе; 1965—1991 йылдарҙа — КПСС-тың Стәрлетамаҡ район комитетының 1-се секретары.
Стәрлетамаҡ районының Петровка һайлау округынан ете саҡырылыш БАССР Юғары Советы депутаты.
Машкиндың район алдындағы ҡаҙаныштары райондың почётлы гражданы исеме менән билдәләнә. Федор Иванович 2002 йылдың 6 мартында вафат була.

# Машкин Фёдор Иванович
## Наградалары

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981),
* 2 Ленин ордены (1973, 1981),
* Октябрь Революцияһы ордены (1976),
* 2 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1966,1971),
* БАССР Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы (1990).
# Айхигт

Айхигт (нем. Eichigt) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1302 кеше йәшәй. Майҙаны — 32,64 км². Диңгеҙ кимәленән 420–610 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8626 һәм автомобиль коды V.
# Ассук

Ассук — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы/ Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Теренсу йылғаһының уң ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Ассук
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь инешенән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200007436
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200743
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Яровка (Иня ҡушылдығы)

Яровка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иня йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Яровка (Иня ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009549
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100954
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Байыш ауыл Советы (Ейәнсура районы)

Байыш ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ейәнсура районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. Административ үҙәге — Байыш ауылы.

# Байыш ауыл Советы (Ейәнсура районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Ковыль-ПыгАй-Еган

Ковыль-ПыгАй-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сороминская йылғаһының һул ярына тамағынан 117 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Ковыль-ПыгАй-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040739
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204073
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы

Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы (рус. Хисматуллина Зарема Римовна; 13 июнь 1966 йыл) — ғалим-дерматовенеролог. Медицина фәндәре докторы (2007), профессор (2008). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2013) һәм «Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы» (2004).

# Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы
## Биографияһы

Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы 1966 йылдың 13 июнендә Өфөлә тыуа. 1990 йылда — Башҡорт дәүләт медицина институтын, 1992 йылда — «тире һәм венерик ауырыуҙар» белгеслеге буйынса клиник ординатураны, 1995 йылда «тире һәм венерик ауырыуҙар» белгеслеге буйынса көндөҙгө аспирантураны тамамлай, уны тамамлағандан һуң кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. Аспирантураны тамамлағандан һуң Башҡорт дәүләт медицина институтының дерматовенерология кафедраһында ассистент булып эшләй, 2000—2008 йылдарҙа — доцент, 2008 йылдан әлеге көнгә тиклем Башҡорт дәүләт медицина институтының дерматовенерология кафедраһы мөдире була. 2007 йылда «Зооантропонозная трихофития в Республике Башкортостан (Этиология, клиника, диагностика, лечение)» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. Әлеге ваҡытта Өфөлә клиникала — Пушкин урамы адресы буйынса 2-се республика дауаханаһында эшләй. Бер үк ваҡытта Хисмәтуллина З.Р. Башҡорт дәүләт медицина университетының Өҫтәмә белем биреү институтында стоматология факультетында һәм дерматовенерология курсында дерматовенерология буйынса лекциялар курсын уҡый. Дауалау, педиатрия һәм стоматология факультеттарында студенттарға практик дәрестәр һәм электив курстар үткәрә.
2000 йылдан Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш баш дерматовенерологы. Башҡорт дәүләт медицина университетының сертификация комиссияһы рәйесе һәм БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының «дерматовенерология» белгеслеге буйынса профилле аттестация комиссияһы рәйесе.

# Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эшмәкәрлеге Башҡортостан Республикаһында микотик инфекцияларҙың этиологияһын, клиник үҙенсәлектәрен өйрәнеү­гә, уларҙы диагностикалауға һәм дауалауға арналған. Хисмәтуллина ҡатнашлығында инфильтратив­ эренләткес трихофитияны дауалау ысулдары эшләнә.
Зарема Рим ҡыҙы 127 фәнни һәм уҡытыу-методик эш, шул иҫәптән ике монография һәм 19 уйлап табыу патенты авторы. Уның етәкселегендә 11 кандидатлыҡ диссертацияһы башҡарылған һәм яҡланған. Әлеге ваҡытта ул — биш диссертация эше етәксеһе.
Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы бер нисә тапҡыр халыҡ-ара, бөтә Рәсәй һәм төбәк конференцияларында, конгрестарҙа һәм форумдарҙа сығыш яһай.
# Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы

Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы (18 август 1947 йыл) — башҡорт СССР һәм Рәсәй театр актёры. 1969 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989).

# Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы
## Биографияһы

Рәмзиә Ислам ҡыҙы Хисамова 1947 йылдың 18 авгусында Башҡорт АССР-ының Дыуан районы Иҫке Хәлил ауылында тыуған.
1966 йылда Өфө сәнғәт училищеһын (педагогы Илшат Йомағолов), ә 1999 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын (педагогтары Ф. К. Ҡасимова, А. К. Лощенков) тамамлай.
1966 йылда Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында эшләй башлай, 1971—1975 йылдарҙа Ҡазан ҡалаһында Гәлиәскәр Камал исемендәге татар академия театрында эшләп ала һәм, кире Өфөгә ҡайтып, үҙ сәхнәһендә ижадын дауам итә.
Амплуаһы — драматик геройҙар, әбейҙәр ролдәре. Шиғырҙар яҙа. Стәрлетамаҡ дәүләт башҡорт драма театрында Марат Әбүзәровтың «Ыҙан» («Межа»; 1996), Башҡорт драма театрында Илшат Йомағоловтың «Сәсәндәр»; автор менән берлектә, 2005) спектаклдәрен сәхнәгә ҡуя.
Ғаиләһе: ире Илшат Йомағолов — Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры артисы, улы Айсыуаҡ Йомағолов — Башҡорт дәүләт академия драма театры артисы, режиссёр; 2010 йылда Башҡортостан Республикаһының кинематографистар Союзы етәксеһе итеп һайлана.

# Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы
## Ролдәре
### Спектаклдәрҙә

Нәркәс («Нәркәс» пьесаһы, Илшат Йомағолов; 1967), Зөбәржәт һәм Тәңкәбикә («Ай тотолған төндә»), Агазия («Ташлама утты, Прометей!» — «Не бросай огонь, Прометей!»; икеһе лә — Мостай Кәримдеке), Хәҙисә («Ҡыҙыл паша» — «Красный паша» Нәжиб Асанбаев), Һәҙиә («Һәҙиә», Ғәзим Шафиҡов), Юлбикә («Башҡорт туйы»), Әнисә («Гармунсы дуҫ» — «Друг мой, гармонист», Назар Нәжми), Саша («Ивановтың фажиғәһе» — «Иванов», А. П. Чехов), Дадун («Борсолма, әсәй!» шул уҡ исемдәге роман буйынса, Н. В. Думбадзе), Сәсәк («Ҡол Ғәли», Н. Фәттәх), Артыҡбикә («Ағиҙел» шул уҡ исемдәге повесть буйынса, Мирсәй Әмир) һәм башҡалар.

# Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы
## Ролдәре
### Кино һәм телефильмдәрҙә

* Зөлхизә («Халҡым һағышы» — «Песни моего народа», «Баштелефильм», 1969)
* Аҫылбикә («Кинйә» — «Кинзя», «Баштелефильм», 1988).

# Хисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1980)
# Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты

Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты (урыҫ. Сибирский государственный университет физической культуры и спорта, , СибГУФК) — Себердә, Омск өлкәһенең үҙәге Омск ҡалаһында урынлашҡан спорт буйынса тәрбиә һәм белем бирә торған юғары уҡыу йорто.

# Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты
## Тарихы

Себер дәүләт физик культура һәм спорт университетына 1950 йылда Омск дәүләт физик культура институты булараҡ нигеҙ һалына..
1994 йылда исемме Себер дәүләт физик культура академияһы (СибГАФК) тип үҙгәртелә.
2003 йылда академия университет статусын ала.
2015 йылдың көҙөнән Себер дәүләт физик культура һәм спорт университетының уҡытыусылар коллективында ауыр хәл хөкөм һөрә. Элекке ректор Владимир Михалев хеҙмәт коллективына баҫым яһай һәм юғары уҡыу йортонда барған процестарға йоғонто яһай. Уҡытыусылар һәм етәкселек араһындағы бәрелештәр, шулай уҡ ректор Олег Шалаевтың, протеже Михалевтың һайлауҙарының законлылығына шиктәре Спорт Россия министрлығында ла билдәле. Үрге дәрәжәле түрәләр, шул иҫәптән Дәүләт думаһы депутаты һәм боксер Николай Валуев та юғары уҡыу йортона иғтибар күрһәтәләр.

# Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты
## Факультеттары

Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты физик культура, спорт, фәнни-педагогик, ситтән тороп һәм дистанцион уҡытыу факультеттары эшләй.

# Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты
## Филиалдары

Университет төрлө ваҡытта эшсәнлеген туҡтатҡан өс филиалға хужа: Кемеровола (2009 йылға тиклем), Надымла (Ямал-Ненец автономиялы округы, 2011 йылға тиклем) һәм Березовский (Свердловск өлкәһе, 2011 йылға тиклем).
# Кәримов Хәбир Хәйбулла улы

Кәримов Хәбир Хәйбулла улы (1 июнь 1942 йыл) — педагогик хеҙмәт ветераны. 1971—2002 йылдарҙа Мәләүез ҡалаһы 3-сө урта мәктәбе һәм гимназияһы директоры. Башҡорт АССР-ының (1991) һәм Рәсәй Федерацияһының (1992) атҡаҙанған уҡытыусыһы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1983), 2-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы менән бүләкләнеүсе (2001), Мәләүез ҡалаһының һәм районының почётлы гражданы.

# Кәримов Хәбир Хәйбулла улы
## Биографияһы

Хәбир Хәйбулла улы Кәримов 1942 йылдың 1 июнендә Башҡорт АССР-ының Йомағужа районы Түбәнге Таш ауылында тыуған.
1949 йылда урындағы башланғыс мәктәптең беренсе синыфына бара, артабан уҡыуын Әбет ете йыллыҡ һәм Йомағужа урта мәктәптәрендә дауам итә. 1959 йылда һуңғыһын РСФСР Мәғариф министрлығының «Уҡыуҙа юғары уңыштары һәм өлгөлө тәртибе өсөн» миҙалы менән тамамлай һәм Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына уҡырға инә. Үҙ аллы хеҙмәт эшмәкәрлеген юғары һөнәри белем алғандан һуң, 1964 йылда, ошо педагогия институты уҡытыусыһы — юғары математика кафедраһы ассистенты булып башлай.
1965—1971 йылдарҙа Мәләүез районы Нөгөш урта мәктәбенең математика уҡытыусыһы.
1971 йылдың авгусынан 2002 йылдың авгусынаса Мәләүез ҡалаһынынң 3-сө урта мәктәбе (1998 йылдың февраленән — гимназия) директоры. Ошо айҙа хаҡлы ялға сыға, шулай булыуға ҡармаҫтан 2018 йылдың 31 майына тиклем педагогик эшмәкәрлеген дауам итә.

# Кәримов Хәбир Хәйбулла улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1983);
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1991):
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1992);
* 2-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы (2001);
* Мәләүез ҡалаһының һәм районының почётлы гражданы.
# Шәрипов Илгиз Ҡадир улы

Шәрипов Илгиз Ҡадир улы (31 ғинуар 1960 йыл) — Рәсәй эшҡыуары һәм сәйәси эшмәкәре, Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округының элекке башлығы, Башҡортостан Республикаһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе.

# Шәрипов Илгиз Ҡадир улы
## Биографияһы

Илгиз Ҡадир улы Шәрипов 1960 йылдың 31 ғинуарында Башҡорт АССР-ы Әлшәй районының Түбәнге Әүрез ауылында тыуа.
1983 йылда Өфө авиация институтын тамамлай (УАИ, хәҙерге Өфө дәүләт авиация техник университеты). Хеҙмәт юлын Стәрлетамаҡта «Ҡыҙыл пролетарий» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә башлай.
Производствоны ентекле өйрәнеп һәм ойоштороу һәләтен ҡулланып Илгиз Ҡадир улы инженер-технологтан баш инженер вазифаһына тиклем юл үтә. 1996—2007 йылдарҙа «Ҡыҙыл пролетарий» асыҡ акционерҙар йәмғиәтеннең генераль директоры була.
2007—2009 йылдарҙа — Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.
67-се Ольховский һайлау округынан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.

# Шәрипов Илгиз Ҡадир улы
## Наградалары

«Бизнес-лидер» платина миҙалы һәм диплом
Граждандар йәмғиәтен үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн «Золотой Знак — 2009».
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе.
Бөйөк Петр исемендәге Милли премияны тапшырыу комиссияһының «Рәсәйҙең иң яҡшы менеджеры» дипломы.

# Шәрипов Илгиз Ҡадир улы
## Ғаиләһе

Өйләнгән, ҡыҙ һәм ул тәрбиәләй.
# Окишева

Окишева — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Петряк йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Окишева
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029724
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202972
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Олбани (Техас)

Олбани (ингл. Albany) — Техас (АҠШ) штатының Шеклфорд округындағы ҡалаһы. Олбани был округтың иң ҙур ҡалаһы һәм уның административ үҙәге. АҠШ халыҡ иҫәбен алыу бюроһының 2014 йылдағы мәғлүмәттәре буйынса Олбани ҡалаһында 2011 кеше йәшәгән.

# Олбани (Техас)
## Тарих

Олбаниға 1873 йылда нигеҙ һалынған, ә уның исемен клерк Уильям Крюгер (ингл. William Cruger) үҙенең Джорджия штатындағы тыуған ҡалаһы Олбани хөрмәтенә биргән.

# Олбани (Техас)
## Географияһы

Олбани ҡалаһы Шеклфорд округының үҙәгендә Абилиндың төньяҡ-көнсығышында U.S. 180 (инг.)баш. һәм U.S. 283 (инг.)баш. шоссеһеның киҫелешкән ерендә урынлашҡан. Ҡала диңгеҙ кимәленән 1414 фут (431 метр) бейеклегендә ята. Ҡалып:Convert/ftҠалып:Convert/test/A. Ҡаланың дөйөм майҙаны — 1,47 квадрат миль (3,81 км²). Климаттар классификацияһы буйынса климат муссонлы субтропик тип һанала, был йылы дымлы йәй һәм йомшаҡ ҡышлы урын, ләкин ҡаты һыуыҡтар ҙа булғылай.

# Олбани (Техас)
## Демография

2010 йылда Олбани ҡлаһының халҡы 2034 кеше тәшкил итә, шул иҫәптән 552 ғаилә, торлаҡ йорттары 822 тәшкил итә. Раса билдәләре буйынса 93,3 проценты — европа расаһына ҡарай, 0,4 % — афроамерикандар, 0,7 % — индеецтар, 0,1 — азиаттар, 2,8 % — башҡа раса, ә 2,6 % — метистар. Латин американдарын халыҡтың 10,5 % тура килә. Ҡала кешеләренең уртаса йәшен 40,9 йәштәге кешеләр тәшкил итә, ә нисбәте түбәндәгесә: 29,1 % кеше — 20 йәшкә тиклем; 19,7 проценты — 20-нән алып 40 йәшкә тиклем; 35,1 проценты — 40-тан 65 йәшкә тиклем; ә 15,9 % — 65 йәштән өлкән. Ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар нисбәте һаны уртаса 100-гә 85,8 кеше тәшкил итә.
2013 йыл мәғлүмәттәре буйынса Олбаниҙа 2032 кеше йәшәгән, шул иҫәптән 1000 (49,2 %) ир-ат һәм 1032 (50,8 %) ҡатын-ҡыҙҙар, ә уртаса йәштәре 40 йыл тәшкил иткән. Баһа буйынса йән башына уртаса килем $ 23 087 тәшкил итә, ә һәр йорттоң килеме — $ 67 792. Ҡуртымға алынған йорт өсөн түләү уртаса $ 516.
# Ащан

Ащан — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вор-Я йылғаһының һул ярына тамағынан 78 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Ащан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300024598
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302459
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кистендей

Кистендей (Сухой Кистендей) — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Адкадак йылғаһының уң ярына тамағынан 8,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Кистендей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер йылғаһы, инештән Ворона йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200112107000005865
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000586
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Луй-Я

Луй-Я — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының уң ярына тамағынан 766 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 7 км.

# Луй-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020098
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302009
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3