yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Улуй (Чулым ҡушылдығы)

Улуй — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының һул ярына тамағынан 1110 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 65 км.

# Улуй (Чулым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200016015
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201601
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сохта-Соим

Сохта-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Амня йылғаһының һул ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сохта-Соим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021453
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302145
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Антюшиха

Антюшиха — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кичуг йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Антюшиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000011504
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001150
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бәйет

Бәйет — халыҡ ижады менән яҙма поэзия традицияларын берләштергән берекмә жанр. Унда боронғо яҙма мәҙәниәткә хас иҫке лексик, грамматик һәм стилистик яҙмаләр йыш осрай. Ә халыҡтан яҙып алынған һәм ауыҙ-тел поэзияһы традицияларында үҫкән өлгөләр ғәҙәти тел-стиль төҫмөрҙәре менән, нигеҙҙә, һөйләү телендә — башҡортса әйтелә.
Бәйеттәрҙең йәнә бер үҙенсәлеге — шәхси ижад башланғыстарының ҙур ғына урын тотоуында.
Борондан уҡ бәйеттәр, башҡа жанрҙар кеүек, импровизация юлы менән сығарылған. Ул халыҡ йыйындарында, мәжлестәрҙә, һабан туйҙарында әйтелеп, телдән-телгә күскән.

# Бәйет
## Бәйеттәрҙең бүленеше
### Тарихи бәйеттәр

* Йола-хөрәфәт бәйеттәре
* Тарихи бәйеттәр
* Тыуған яҡ һәм ер бәйеттәре
* Һалдат бәйеттәре
* Һуғыш бәйеттәре
* Япон һуғышы бәйеттәре
* Герман һуғышы бәйеттәре

# Бәйет
## Бәйеттәрҙең бүленеше
### Тормош-көнкүреш бәйеттәре

* Ҡыҙҙар бәйеттәре
* Йыл миҙгелдәре бәйеттәре
* Шулай уҡ башҡа темаларға бәйле бәйеттәр
# Солодянка (Ғөмбәй ҡушылдығы)

Солодянка — Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ғөмбәй йылғаһының уң ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Солодянка (Ғөмбәй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Магнитогорск һыуһаҡлағысынан Ерекле һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000312112200001816
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200181
- Бассейн коды — 12.01.00.003
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Змееносец (йондоҙлоҡ)

Змееносец (йондоҙлоҡ) (лат. Ophiuchus) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — Цебальрай, яҡтылығы 2,77 була. Майҙаны буйынса урыны — 11.
# Кочуровка

Кочуровка — Рәсәйҙәге йылға. Липецк өлкәһе,Тула өлкәһе,Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Дон йылғаһының һул ярына тамағынан 1739 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Кочуровка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Дон йылғаһы башынан Задонск ҡалаһына тиклем, Красивая Меча һәм Сосна йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100312107000000434
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000043
* Бассейн коды — 05.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кызыл-Кочко

Кызыл-Кочко — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шавла йылғаһының уң ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Кызыл-Кочко
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100001920
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100192
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Йомағолов Илшат Хәлил улы

Йомағолов Илшат Хәлил улы (26 февраль 1932 йыл — 3 ноябрь 2007 йыл) — башҡорт театр актёры, драматург, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы, 1989 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. РСФСР‑ҙың (1979) һәм Башҡорт АССР-ының (1976) атҡаҙанған артисы.

# Йомағолов Илшат Хәлил улы
## Биографияһы

Илшат Хәлил улы Йомағолов 1932 йылдың 26 февралендә БАССР-ҙың Көйөргәҙе районы Тимербай ауылында тыуған.
1952 йыл Өфө сәнғәт училищеһының театр факультетын тамамлай, аҙаҡ М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия театрында актёр булып 1988 йылғаса эшләй.
1959 йылда Мәскәүҙәге А. В. Луначарский исемендәге Дәүләт театр сәнғәте институтын тамамлай. 1971 йылдан 1975 йылғаса Ғәлиәскәр Камал исемендәге татар дәүләт академия театрында эшләп ала.
1962 йылдан 1966 йылғаса Өфө сәнғәт училищеһында художество етәксеһе була, 1982 йылдан 1990 йылғаса Өфө дәүләт сәнғәт иниститутында уҡыта. 1990 йылда Стәрлетамаҡ театр берлегендә эшләй.
2007 йылда вафат була.

# Йомағолов Илшат Хәлил улы
## Билдәле ролдәре

Актёр башҡорт театры сәхнәһендә 50-нән ашыу образ ижад итә, шулай уҡ кино сәнғәтендә лә бик уңышлы эшләй, теле-радиоспектаклдәрҙә тиҫтәләрсә роль уйнай.
* Макбет (У. Шекспир)
* Никита (Л. Н. Толстой)
* Протасов («Живой труп», Л. Н. Толстой)
* Треплев («Чайка», А. П. Чехов)
* Иванов («Иванов», А. П. Чехов)
* Закир («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафури)
* Аҡйегет («Ай тотолған төндә», М. Кәрим) һ. б.

# Йомағолов Илшат Хәлил улы
## Әҙәби ижады

Йомағолов тиҫтәләгән пьеса («Тылсымлы моң», «Нәркәс», "Сәсәндәр" һ.б.) авторы. Уның «Нәркәс» трагедияһы 1974 йылда СССР халыҡтарының драматургия фестиваленең 1-се дәрәжә дипломына лайыҡ була.

# Йомағолов Илшат Хәлил улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1979);
* БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1976).

# Йомағолов Илшат Хәлил улы
## Видео

* YouTube сайтында Видео Мөхәббәт ҡоштары
* YouTube сайтында Видео ВЕЧЕР ПАМЯТИ ИЛЬШАТА ЮМАГУЛОВА
* YouTube сайтында Видео Биографияһы
* YouTube сайтында Видео Капкан для любовников. Ильшат Юмагулов
* YouTube сайтында Видео В Уфе открыли мемориальную доску Заслуженному артисту РСФСР и БАССР Ильшату Юмагулову
# Ҡалмырҙа

Ҡалмырҙа — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Минзәлә районы ауылы. Иҫке Мавеевка ауыл биләмәһе составына керә.

# Ҡалмырҙа
## География

Ауыл Ыҡ буйында, Минзәлә ҡалаһынан көнсығыштараҡ 25 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Ҡалмырҙа
## Тарих

Ҡалмырҙа — йәнәй ырыуы башҡорттарының ауылы. 1706 йылдан билдәле тип иҫәпләнә. Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Йәнәй улусы Туғыҙ түбәһенә ҡарай. 11-се башҡорт кантоны составында була. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс Семиостровная улусы составына керә.
1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышы осоронда ауылдың 65 кешеһе ихтиласыларҙың яғында һуғыша.
1815 йылда 3 мәсет булған, 1842 йылда беренсе мәсет ҡарамағында мәҙрәсә, ә ҡалғандарында — мәктәптәр теркәлгән. XIX быуат аҙағында ауылда 3 ел тирмәне эшләгән.
1930 йылда ауылда «Ҡалмырҙа» колхозы (1935 йылдан — «Ҡыҙылъяр») ойошторола, ул 1950 йылда «Ҡорыч» (1956 йылдан — «Победа», 1961 йылдан — «Гигант») колхозына, ә 1988 йылдан — «Ҡыҙыл Ҡурған» колхозына керә.
1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Минзәлә районы, 1944 йылдан — Матвеево районы, 1954 йылдан — Минзәлә районы составында була.

# Ҡалмырҙа
## Халҡы

1795 йылда ауылда ир енесле 477 йән башҡорт һәм 186 типтәр; 1816 йылда — 600 башҡорт (шуларҙың 12-һе — ике ҡатынлы, 1-һе — өс ҡатынлы) һәм 131 типтәр; 1834 йылда — 739 башҡорт (шуларҙың 9-ы — ике ҡатынлы, 1-һе — өс ҡатынлы) һәм 191 типтәр; 1870 йылда — 1812 башҡорт һәм типтәр йәшәй.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1859 | 1870 | 1884 | 1906 | 1913 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 |
| 157 | 197 | 177 | 285 | 297 | 317 | 337 | 372 | 317 | 333 | 334 | 256 | 124 | 203 |
# Жерар Филип

Жерар Филип (франц. Gérard Philipe, 4 декабрь 1922 йыл — 25 ноябрь 1959 йыл) — Францияның театр һәм кино актёры. «Сезар» премияһы лауреаты (үлгәндән һуң).

# Жерар Филип
## Биографияһы

Жерар Филип 1922 йылдың 4 декабрендә Каннала тыуған.
Актёрҙар курстарын тамамлағандан һуң, беренсе тапҡыр сәхнәгә 1942 йылда сыға. Жерар Филипҡа киң танылыу Албер Камю пьесаһындағы Калигула роле килтерә. 1951 йылдан ул Жан Виларҙың Милли халыҡ театрының (TNP) баш актёры. Ошо йылда Вилар Корнелевтың "Сид"ын ҡуя, Филип төп ролде уйнай. Был театр өсөн дә, Филип өсөн дә мөһим ваҡиға булып ҡала.
1944 йылда беренсе тапҡыр «Сәскәле яр буйынан ҡыҙыҡай» («Малютки с набережной цветов») фильмында төшә.
Билдәле фильмдарҙа уйнай: «Парм торлағы» («Пармская обитель») (1948, Стендаль романы буйынса), «Шайтан сибәрлеге» (1950) («Красота дьявола»), «Ҡыҙыл һәм ҡара» («Красное и чёрное») (1954, Стендаль романы буйынса), «Оло маневрҙар» («Большие манёвры») (1955), «Монпарнас, 19» (1958), «Ҡурҡыныс бәйләнештәр» (1959). 1956 үҙен режиссёрлыҡта һынап ҡарай — Йорис Ивенсум менән бергә «Тиль Уленшпигель мажаралары» тигән фильм төшөрә (Франция һәм ГДРҙың уртаҡ эше).
Режиссер Кристиан-Жактың «Фанфан-Тюльпан» (1952) фильмында Фанфанды уйнап актёр шөһрәт ҡаҙана. Экрандарға сығыу менән фильм халыҡ-ара уңыш яулай һәм тиҫтә йылдар дауамында донъяла прокат лидеры булып ҡала.
Парижда 1959 йылдың 25 ноябрендә бауырындағы яман шештән үлеп ҡала.

# Жерар Филип
## Танып белеү һәм бүләктәр тапшыра

* Йыл һайын август айында, Рамалы (Вар), Лазурное Буйында Франция ерләнгән Жерар Филип, театр фестивале үткәрелә, уның иҫтәлегенә арналған.
* Премия «Сезар» өсөн ҙур ҡаҙаныштары кинематографы (1990, үлгәндән һуң).

# Жерар Филип
## Ижады
### Театрҙағы ролдәре

* 1943 — «Содом һәм Гоморра» Ж. Жироду — фәрештә
* 1945 — П. Мериме новеллаһы буйынса Рене Лапорттың "Федеригоһы
* 1945 — «Калигула» А Камю — Калигула

# Жерар Филип
## Ижады
### Театрҙағы ролдәре
#### Милли халыҡ театры (TNP)

* 1951 — П. Корнелдың "Сид"ы. Жан Вилар ҡуйылышында — дон Родриго
* 1951 — «Принц Гомбургский» Г. Клейст — принц Фридрих
* 1951 — «Кураж әсә һәм уның балалары» , Б. Брехт. Жан Вилар ҡуйылышында
* 1952 — «Лорензаччо» А. де Мюссе
* 1953 — «Ричард III» У. Шекспир — Ричард III
* 1954 — «Рюи Блаз» , В. Гюго — Рюи Блаз
# Бельгерсхайн

Бельгерсхайн (нем. Belgershain) — Германиялағы, Саксония ерендәге община. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса общинала 3388 кеше йәшәй. Майҙаны — 22,77 км². Диңгеҙ кимәленән 148 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был общинаның почта индексы 4683 һәм автомобиль коды MTL.
# Гаревой Лекваж

Гаревой Лекваж — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Анаваж йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Гаревой Лекваж
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000024822
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002482
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Балкашин Николай Васильевич (генерал)

Николай Васильевич Балкашин (1805(1805) —1859) — Ырымбур граждан губернаторы, генерал-лейтенант.

# Балкашин Николай Васильевич (генерал)
## Биографияһы

Сығышы менән — дворян Балкашиндарҙан. рус император армияһында 1821 йылдан хеҙмәт итә. 1823-1829 йылдарҙа Император Ғали йәнәптәре свитаһының квартирмейстер бүлегендә прапорщик булып тора, ҡырғыҙ-ҡайсаҡ далаларына походтарҙа ҡатнаша, Бохараға барған сауҙа каруандарын оҙата. 1829 йылдың февралендә айырым Ырымбур корпусы штабына адъютант итеп ҡуйыла; 1832 йылдан — штаб начальнигының өлкән адъютанты; 1835 йылдың ғинуарынан — айырым Ырымбур корпусы командиры В. А. Перовскийҙың адъютанты. 1831-1834 йылдарҙа Һамар — Стәрлетамаҡ — Верхнеурал сауҙа тракты төҙөлөшөнә етәкселек итә.
1840 йылдың 28 ноябрендә батша бойороғо менән кавалерия буйынса подполковник ителеп Башҡорт-мишәр ғәскәре командующийы вазифаһына билдәләнә; 1843 йылдың 6 декабрендә полковниклыҡҡа үрләтелә. 1845 йылда коллежский советник ителә һәм 1845 йылдың 2 апреленән Һарытау губернаһының вице-губернаторы взифаһына тәғәйенләнә. Бер йылдан Ырымбур граждан губернаторы вазифаһына күсерелә; Себер комитетының ағзаһы була; действительный статский советник чины ала. 1851 йылдың декабрендә хәрби хеҙмәткә ҡайтарыла — генерал-майор дәрәжәһендә ҡабаттан Башҡорт-мишәр ғәскәре командиры итеп ҡуйыла. Ғәскәргә 1853 йылдың майына тиклем етәкселек итә. В. А. Перовский булмаған бер йылға яҡын ваҡытта (Коканд ханлығына поход сәбәпле) Балкашин Ырымбур һәм Һамар генерал-губернаторы вазифаһын башҡара, ә Башҡорт ғәскәренә подполковник Александр Афанасьевич Толмачёв командалыҡ итә. 1854 йылдың февраленән Балкашин йәнә Башҡорт-мишәр ғәскәре командиры (1858 йылдың майына тиклем); 1856 йылдың майында уға генерал-лейтенант званиеһы бирелә.

# Балкашин Николай Васильевич (генерал)
## Бүләктәре

* 2-се (1855), 3-сө (?) һәм 4-се (1832) дәрәжә Изге Владимир ордендары
* 1-се (1853) император тажлы (1854), 2-се (1842) һәм 4-се (1824) дәрәжә Изге Анна ордендары
* 1-се (1849), 2-се император тажлы (1840) һәм 3-сө (1833) дәрәжә Изге Станислав ордендары.

# Балкашин Николай Васильевич (генерал)
## Ғаиләһе

рус император армияһы генерал-лейтенанты А. П. Мансуровтың ҡыҙы, полковник Габбеның тол ҡатыны Варвара Александровнаға өйләнә.

# Балкашин Николай Васильевич (генерал)
## Хәтер

Н. В. Балкашин хөрмәтенә Балкашино ҡасабаһына атама бирелгән.
# Трофимовская

Трофимовская — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сочур йылғаһының уң ярына тамағынан 249 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Трофимовская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200025043
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202504
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Приуральский (Силәбе өлкәһе)

Приуральский — Силәбе өлкәенең Агапов районындағы бөтөрөлгән ҡасаба. Приуральский ауыл биләмәһенең элекке административ үҙәге. 2004 йылда иҫәп мәғлүмәттәренән сығарылған.Магнитогорск ҡалаһы составына индерелгән.

# Приуральский (Силәбе өлкәһе)
## Географияһы

Завод быуаһының көньяҡ-көнбайыш осонда урынлашҡан.

# Приуральский (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ҡасабала 2219 кеше йәшәгән, шул иҫәптән 1054 ир-ат һәм 1165 ҡатын-ҡыҙ.
# Ырыу (биология)

Ырыу (лат. genus) — биологияла: ғаиләнән һәм трибанан түбәнерәк, төрҙән бейегерәк таксон. Бинар нуменклатурала хайуандың исемендә беренсе урында тора, ҙур хәрефтән яҙыла: Cervus eldii — болан-лира. Ырыуҙар исемдәрендә омонимия рөхсәт ителмәй.
Ырыу Линней классификацияһында бар.
Күплеге буйынса ырыуҙар 3 төркөмгә бүленә:
* политип ырыу — күп төрҙәр инһә;
* олиготип ырыу — аҙ төрҙәр инһә;
* монохет ырыу — бер төр инһә.
Гибрид ырыу — ике һәм күберәк ырыуҙан яһалған гибридтарҙың ырыуҙары. × тамғаһы менән билдәләнә. Ҡыҫҡартылған һәм бер-береһенә ҡушылған ырыуҙар исемдәренән (×Amarine [= Amaryllis × Nerine]) йәки фамилияларҙан, фамилияға -ara ҡушымсаһын ҡушып (×Vuylstekeara [= Cochlioda × Miltonia × Odontoglossum], Charles Vuylstekе менән теркәләнгән) яһала.
# Амынья (йылға)

Амынья — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Леушинский Туман күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Амынья (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017167
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301716
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Вальдау (Бургенланд)

Вальдау (Бургенланд) (нем. Waldau (Burgenlandkreis)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2004 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 524 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,55 км². Диңгеҙ кимәленән 250 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6721 һәм автомобиль коды — BLK.
# Азатлыҡ ҡапҡаһы

«Азатлыҡ ҡапҡаһы» — «Башҡортостан» киностудияһында төшөрөлгән тулы метражлы документаль фильм.
Төрөкмәнстандың баш ҡалаһы Ашхабадта уҙғарылған «Көмөш ярым ай» Халыҡ-ара кинофестивалендә фильм беренсе премияны яулай.

# Азатлыҡ ҡапҡаһы
## Һылтанма

Фильмды Smotri.com сайтында ҡарарға була.
# Шәйхетдинов Муллағәли Шәйхетдин улы

Шәйхетдинов Муллағәли Шәйхетдин улы (рус. Шайхутдинов Муллагали Шайхутдинович (1914 — 1966) — 112-се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты.

# Шәйхетдинов Муллағәли Шәйхетдин улы
## Биографияһы

1914 йылда хәҙерге Башҡортостандың Миәкә районы Сатай ауылында тыуған. 1941 йылда Миәкә районы воекоматы тарафынан һуғышҡа алына. 16 гвардия кавалерия дивизияһының 60-сы гвардия полкында писарь булып хеҙмәт итә. 1951 йылда демобилизациялана.
Ҡыҙыл Байраҡ орденына тәҡдим ителгән ғаризала ошондай һүҙҙәр яҙылған: «24.04.1945 Ориенбург өсөн алышта Гогенцеллорен каналы аша күпер дошмандар тарафынан шартлатыла. Эскодронды боеприпастар менән тәьмин итеү өсөн иптәш Шәйхетдинов инициатива күрһәтте. Боеприпастарҙы канал ярына бушатты ла бритчаны (ат арбаһын) тағы ла беоприпастар алып килергә ебәрҙе. Үҙе ҡул аҫтында булған таҡта, ишек, бүрәнәләрҙән һал бәйләп боеприпастарҙы канал аша икенсе ярға сығарҙы һәм Ориенбург ҡалаһын алырға тигән хәрби заданиены үтәргә булышлыҡ итте».
Шәйхетдинов Муллағәли Шәйхетдин улы 1966 йылда вафат.

# Шәйхетдинов Муллағәли Шәйхетдин улы
## Наградалары

* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1945)
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1943)
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943)
# Ҡуҡан

Ҡуҡа́н (үзб. Qo‘qon, Қўқон) — Үзбәкстандың Фирғәнә өлкәһендәге ҡала. Иң боронғо ҡалаларҙың береһе, Ҡуҡан ханлығының баш ҡалаһы Был ханлыҡ 1709—1876 йылдарҙа хәҙерге Үзбәкстан, Тажикстан, Ҡырғыҙстан, көньяҡ Ҡаҙағстан һәм Синьцзян-Уйғыр автономиялы районы ерҙәрен биләп торған

# Ҡуҡан
## Халҡы

2016 йылдың 1 апреленә халыҡ һаны 233,5 мең кеше булған.

# Ҡуҡан
## Тарихы

Ҡуҡан ҡалаһындағы ҡомартҡыларҙы археологик йәһәттән тикшереү барышында 5 метр тәрәнлектә 2 мең йыл элекке мәҙәни ҡатлам табылған. Табылған артефакттар буйынса был урында б.э.т. кәмендә VII быуат элек кеше йәшәгәнлеге асыҡланған. Ҡала Сох оазисы үҙәге булған һәм конфедератив Фирғәнә дәүләтенең баш ҡалаһы булған тип фараз ителә (ҡытай йылъяҙмаларында «Давань»).
Х быуат ғәрәп географтары һәм сәйәхәтселәре Әл-Истаһри менән Ибн Һәүкәл Ховакенд йәки Хоканд ҡалаһы тураһында яҙма ҡалдырған. Уның буйынса һүҙ бөгөнгө Ҡуҡан тураһында барғаны аңлашыла.
Ховакенд йәки Хокан Бөйөк Ебәк юлында урынлашҡан булған, ихтимал, эре сауҙа үҙәге булғандыр. XIII быуатта монголдар тарафынан емертелгән.
Буласаҡ Ҡуҡан ханлығының биләмәһе 1571—1626 йылдарҙа Бохара әмирлегенә ингән. Артабан Калвака, Аҡтепә, Иҫке-Ҡурған һәм Хоканд урынында ҙур Коканд ҡалаһы барлыҡҡа килгән һәм Ҡуҡан ханлығының баш ҡалаһына әүерелгән.
1876 йылдың 19 февралендә Ҡуҡанды урыҫ ғәскәре яулап ала (генерал Скобелев Михаил Дмитриевич етәкселегендә). Ханлыҡ юҡҡа сығарыла һәм Рәсәй империяһының Фирғәнә өлкәһе составына ҡушыла. Ҡуҡан өйәҙ үҙәгенә әүерелә.
Ҡуҡандағы хан һарайын бик тиҙ нығытмаға әйләндерәләр.
1917—1918 йылдарҙа Ҡуҡан Төркөстан автономияһы баш ҡалаһы була (рәсми атамаһы Туркестани мухтариат).
1918 йылдың 12 февралендә Эргаш етәкселегендәге баҫмасылар Ҡуҡан нығытмаһына һөжүм итеп, бер нисә көндән яулап алалар, һәм уларҙы ике йыл үткәс кенә ҡыуып сығара алалар.
1924 йылда Ҡуҡан Үзбәк ССР-ы тәркибенә инә.
1991 йылдан Үзбәкстандың Фирғәнә өлкәһенә инә

# Ҡуҡан
## Билдәле шәхестәре

* Зарипов Мәҙиәр Фәхретдин улы (11.05.1929—15.04.2006), ғалим-инженер-электромеханик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1972—1980 йылдарҙа Өфө авиация институтының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1970), профессор (1970). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1977), СССР‑ҙың юғары мәктәп отличнигы (1975), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (1999), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1984).
# Госса

Госса (нем. Gossa) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 885 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,62 км². Диңгеҙ кимәленән 103 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6773 һәм автомобиль коды — ABI.