yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аннемари Мозер-Прёль

Мозер Аннемари-Прель (нем. Annemarie Moser-Pröll, 27 март 1953 йыл) — Австрияның тау спорты саңғысыһы.
Тиҙ төшөү төрөндә 1980 йылғы Олимпия чемпионы.
4 тапҡыр Донъя чемпионы (1972 йыл, 1978 йыл — комбинацияла, 1974 йыл, 1978 йыл — тиҙ йөрөшлө төшөүҙә).
Олимпия уйындарының ике тапҡыр көмөш призеры.
1972 йылда гигант слалом һәм тиҙ төшөүҙә 6 тапҡыр Донъя кубогын ала (1971 йыл—1975 йыл, 1979) — ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр араһында рекорд ҡуя.
7 тапҡыр (ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр араһында рекорд) Австрияның иң яҡшы йыл спортсыһы тип таныла. (1973—1975, 1977—1980).
Карьераһы дауамында Донъя кубогының 62 этабында еңә.
35 йылдан ашыу ҡатын-ҡыҙҙар араһында Донъя кубогының ошо төрөндә рекордсменка була.
2015 йылдың ғинуарында уның ҡаҙаныштарын америкалы Линдси Вонн уҙыуға өлгәшә (ул Мозер-Прелль карьераһын тамамлағандан һуң ғына тыуған).
1961 йылда тыуған һеңлеһе Аннемари Корнелия Прель шулай уҡ саңғы спорты менән шөғөлләнә. Ул 1980 йылда Лейк-Плэсидта үткән Ҡышҡы Олимпия уйындарында ҡатнаша һәм тиҙ төшөүҙә 22-се урын яулай.
# Молог

Молог — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Берёзовка йылғаһының уң ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Молог
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100006307
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100630
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Моҡас (Мәләүез районы)

Оло Моҡас — Мәләүез районындағы элекке башҡорт ауылы.

# Оло Моҡас (Мәләүез районы)
## Тарихы

Оло Моҡас ауылына Тамъян ҡәбиләһе бейе, башҡорт кенәзе һәм тарханы Шағәле Шаҡмандың 4-се быуын вариҫы, йәғни тыуаһы Моҡас Теләүкәев XVIII быуаттың 40-сы йылдарында нигеҙ һалған. Моҡастың нәҫел быуындары: Шағәле Шаҡман кенәз — Буралы — Илсекәй — Теләүкәй — Моҡас.
# Платонов Георгий Фёдорович

Платонов Георгий Фёдорович (4 апрель 1923 йыл — 16 октябрь 2022 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкының эскадрон командиры. Советтар Союзы Геройы (1945). Полковник (2000).

# Платонов Георгий Фёдорович
## Биографияһы

Георгий Фёдорович Платонов 1923 йылдың 4 апрелендә хәҙерге Һарытау өлкәһенең Хвалынск ҡалаһында тыуған.
Ҡыҙыл Армия сафтарында 1941 йылдан. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Көнбайыш һәм 1-се Белорус фронттарында һуғыша; 1942 һәм 1943 йылдарҙа яралана. Ҡыҙыл Байраҡ орденлы Чернигов исемендәге 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкының эскадроны командиры.
СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы Указына ярашлы командованиеның немец-фашист илбаҫарҙары менән көрәштә хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне өсөн һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн Георгий Федорович Платоновҡа «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә, Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырыла.
Капитан дәрәжәһендә 1946 йылда запасҡа сығарыла. Хвалынск сауҙа селтәрендә эшләй, Центросоюздың юғары сауҙа мәктәбен тамамлай. 1951 йылда КПСС-ҡа инә.
1952—1968 йылдарҙа Совет Армияһында, урындағы хәрби идара органдарында хеҙмәт итә; подполковник дәрәжәһендә отставкаға сыға.
Һарытауҙа йәшәй. 2000 йылда "полковник" хәрби дәрәжәһе бирелә. 2022 йылдың 16 октябрендә вафат булды.

# Платонов Георгий Фёдорович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (25.12.1943)
* Ҡыҙыл Йондоҙ Ордены (28.05.1944)
* Советтар Союзы Геройы (24.3.1945):
* «Алтын йондоҙ» миҙалы
* Ленин ордены
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (6.4.1985)
# Корча

Корча (алб. Korçë, грек. Κορυτσά, макед. Горица, арум. Curceaua, итал. Corizza) — Албания ҡалаһы, Албанияның көньяҡ-көнсығышында урынлащҡан. Корча ҡалаһында 76 меңгә яҡын кеше йәшәй (2011). Был ҡала шул уҡ исемдәге округтың һәм өлкәнең административ үҙәге, диңгеҙ кимәленән 850 м бейеклектә урынлашҡан. Корча ҡалаһының мэры Сотирак Фило.

# Корча
## Халыҡ

Корча ҡалаһында күпселектә булған албан халҡынан башҡа, аромунадар, гректар, македондар йәшәй. Албандарҙың араһында күпселеге — православие динен тотҡан кшеләр.. Әммә ҡалала 1913 йылдағы мәғлүмәттәр буйынса 16 мең кеше йәшәгән, шуларҙың 11 меңе гректар һәм бары 4 меңе генә албандар. Грек армияһы биләп ҡалыу булһа, Беренсе донъя һуғышы барышында һәм шулай уҡ Грецияға еңеү килтергән 1940 йылдағы грек-итальян һуғышында ла Корча ҡалаһын гректар баҫып алған була.
# Милославский Фёдор Яковлевич

Милославский Федор Яковлевич (? — 1664/1665) — Рәсәй дәүләт эшмәкәре. Окольничий, воевода, илсе.

# Милославский Фёдор Яковлевич
## Сығышы

Федор Яковлевич Милославскийҙар ырыуының өсөнсө тармағынан (Федор Терентьевич Милославскийҙан таралған) сыҡҡан. Ул Сапожок, Тотьма һәм Яренскта воевода булған Яков Михайлович Милославскийҙың (-1643/1644) улы. Ә Федор Яковлевичтың олатаһы — Михаил (Иван тип суҡындырылған) Васильевич беренсе ополчение ҡатнашыусыһы һәм бер нисә ҡаланың воеводаһы була. Федор Яковлевичтың һәм уның туғаны Григорийҙың әсәһе тип Прасковья Кирилловна Грязеваны атайҙар (Кирилл Андреевичтың ҡыҙы һәм Иван менән Мина Кириллович Грязевтарҙың апаһы).

# Милославский Фёдор Яковлевич
## Үрләүе һәм хеҙмәте

1648 йылда Мария Ильинична, Илья Данилович Милославскийҙың ҡыҙы (Милославскийҙарҙың ИльяТерентьевичтан сыҡҡан икенсе тармағы) Рәсәй батшабикәһе булып китә. Был уның ҡайһы бер яҡын һәм алыҫ туғандарының үрләүенә килтерә. Улар араһында Федор Яковлевич та була.
Федор Яковлевич 1648 йылда стольник һәм окольничий була. 1658 йылда ул окольничий һәм стольник була, уның 1000 ғаиләнән килгән оклады 120 һум тәшкил итә.

# Милославский Фёдор Яковлевич
## Үрләүе һәм хеҙмәте
### Өфө өйәҙе

1649—1652 йылдарҙа (1651 йылды ла күрһәтәләр) Федор Яковлевич Өфөлә һәм өйәҙҙә воевода була. 1651 йылда ул батша бойороғо буйынса татар Байегет Байчурин менән башҡорт Туйгилде Сирмешев етәкселегендә ике милләт араһындағы ер буйынса бәхәсте хәл итеүҙә ҡатнаша. Бәхәс урынына ебәрелгән Өфө приставтары Степан Уржумцев менән Иван Рукавишников урындағы 174 кешенән ер биләмәләре буйынса һорау алыу үткәрә, бәхәсләшеүсе яҡтарҙы: н документтарын тикшерә. Татар, башҡорт, удмурттарҙан һораша. Приставтар, бәхәсле ерҙәрҙең документтар буйынса һалағош башҡорттарының аҫаба ерҙәре составына инеүен асыҡлап, мәсьәләне башҡорттар файҙаһына хәл итә.

# Милославский Фёдор Яковлевич
## Үрләүе һәм хеҙмәте
### Фарсы

Иван Кириллович Грязевкә оҡшап, Иван Яковлевич та дипломатия менән шөғөлләнгәнә.
1662 йылдың 4 майында Ҡыҙылбаш еренә сәйәхәткә бәйле Федор Яковлевичты иптәштәре менән бергә Алексей Михайлович. 1662—1664 йылдарҙа (Башҡорт энциклопедияһы) йәки 1664 йылда йәки башта 1662 йылда, ә икенсе тапҡыр 1664 йылда икенсе тапҡыр Фарсы иленә илсе итеп ебәрелә. Окольничий Федор Яковлевичтың ярҙамсылары стольниктар Федор Саввич Нарбековов менән дьяк В. Ушаков була. Рәсәй өсөн файҙалы килешеүҙәр төҙөү маҡсатынан Федор Яковлевич иптәштәре менән шаһ Ғәббәс II тапшырырға тейешле бүләктәр араһында орган да була. Илселәрҙе оҫта һәм музыканттар Симон Гутовский оҙатып йөрөй.
1664 йылдың көҙөндә илселәр ҡайта. Шаһ Ғәббәс урыҫ сауҙагәрҙәренә үҙенең ерҙәрендә һалымһыҙ һатыу итергә рөхсәт итә. Бының өсөн ул икенсе орган ебәреүҙе һорай. Алексей Михайлович указы менән яңы орган эшләнә башлай. Был экспедиция сауҙаны үҫтереүҙән тыш Рәсәйгә дарыу үләндәрен индереүгә булышлыҡ итә.
# Шняева

Шняева — Рәсәй йылғаһы. Пенза өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уза йылғаһының уң ярына тамағынан 126 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Шняева
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура йылғаһы, инештән Сура гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500112110000035642
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003564
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы

Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы (3 апрель 1952 йыл) — ғалим-ветеринар. Ветеринария фәндәре докторы (2000), профессор (2002), Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт белеме академияһының ағза-корреспонденты, Рәсәй Фәндәр академияһында К. И. Скрябин исемендәге гельминтологтар йәмғиәте ағзаһы, Башҡортостан дәүләт аграр университетында докторлыҡ диссертацияларын яҡлау советы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының һәм Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығы Почёт грамоталары менән наградланған.

# Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы
## Биографияһы

Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы 1952 йылдың 3 апрелендә БАССР-ҙың Күгәрсен районы Мораҡ ауылында тыуған.
1978 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлай. Институтта эшкә ҡала. Паразитология, микробиология һәм патофизиология кафедраһында кесе ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
1987 йылда К. И. Скрябин исемендәге Бөтә Рәсәй хайуандарҙың һәм үҫемлектәрҙең фундаменталь һәм ғәмәли паразитологияһы фәнни-тикшеренеү институтында «Башҡортостандың Көньяҡ Урал алды райондарында эре мөгөҙлө мал лиорзозы» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1999 йылда Иваново дәүләт ауыл хужалығы академияһында «Нематодир һәм парамфис экологияһы, эре мөгөҙлө малдарҙа улар тыуҙырған патогинез һәм һаҡланыу саралары» тигән темаға докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1991—92 йылдарҙа Башҡорт дәүләт аграр университетында паразитологии һәм ветсанэкспертиза кафедраһы мөдире вазифаһын башҡарыусы.
2004—2009 йылдарҙа анатомия, гистология һәм ветеринария эшен ойоштороу кафедраһы мөдире.

# Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эшмәкәрлеге ауыл хужалығы малдарының гельминтологияһын, гельминттар экологияһын өйрәнеүгә; мониторинг системаһын, кеше һәм хайуандар өсөн хәүефле булған биоэкологик комплекстарҙы иҫкәртеү һәм бөтөрөү ысулдарын уйлап табыуға арналған. Уның тарафынан Көньяҡ Урал шарттарында нематодир һәм парамфистомдарҙың биологик һәм эпизоотологик үҙенсәлектәре тикшерелә.
Фазлыев Рәфҡәт Ғәлим улы 130‑ға яҡын ашыу фәнни хеҙмәт һәм 4 уйлап табыу авторы. Рәсәй мәғариф министрлығы һәм Башҡортостан ауыл хужалығы министрлығы почёт грамоталары менән бүләкләнгән.
# Мюхельн (Гайзельталь)

Мюхельн (Гайзельталь) (нем. Mücheln (Geiseltal)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 9368 кеше йәшәй. Майҙаны — 86,64 км². Диңгеҙ кимәленән 164 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6249 һәм автомобиль коды — SK (элек MQ, MER).
# Боярка (Кемчуга ҡушылдығы)

Боярка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы/ Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кемчуг йылғаһының уң ярына тамағынан 161 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Боярка (Кемчуга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200017234
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201723
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Һабанай (күл)

Һабанай (рус. Сабанай) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы күл.

# Һабанай (күл)
## Географияһы

Һабанай Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы Уйылды ҡасабаһынан 2,5 км алыҫлыҡта, Ҡыштым ҡалаһы биләмәһендә урынлашҡан.Ошонда уҡ шул исемдәге шифахана һәм башҡа ял йорттары урынлашҡан. Был шифахана күлдән алынған шифалы батҡаҡты файҙалана һәм шуның менән дан тота.
Һабанай тау алды һыҙатындағы үҙ-ара каналдар менән бәйле биш күлдең береһе, Уйылды тәбиғәт-территориаль комплексына инә. Ҡасандыр уларҙы ағас ағыҙыу өсөн файҙаланған булғандарҙыр, хәҙер унда һаҙланған ҡылымыҡтар ғына ҡалған. Шундай ҡылымыҡтарҙың береһе Һабанайҙы Задагүл (рус. Зибикуль) менән тоташтыра.
Координаттары: 55°33'15"N 60°36'9"E

# Һабанай (күл)
## Этимологияһы

Гидронимдың килеп сығышына бәйле өс фараз йәшәп килә. Береһе буйынса атама май айының боронғо Һабанай тигән башҡортса аталышына бәйле. Икенсеһе буйынса атама пушту телендәге "сабанай" - "иртәнге" тигәндән алынған.
Өсөнсө вариант иһә киң билдәле географ, топонимист, Силәбе өлкәһенең топонимикаһын ғына түгел, ғөмүмән, башҡорт халҡының фольклорын төптән өйрәнгән Шувалов Николай Иванович яҙмаларында бәйән ителә: Сабанай, озеро, территория города Кыштыма. От распространенного в прошлом у башкир древнего мужского имени Сабанай, с основой сабан — «плуг» и именным аффиксом -ай, придающим уменьшительно-ласкательный оттенок.
Йәғни, Н. И. Шувалов гидронимдың килеп сығышын эш ҡоралы - һабан+һүҙ яһаусы -ай ялғауы ҡушылыуҙан килеп сыҡҡан тип ир-ат исеменән ғибәрәт тип һанай.Башҡорт телендә "һабан" һүҙе менән яһалған йәнә бер нисә исем бар: Һабанаҡ, Һабанғол, Һабансы, шуға күрә атаманың антропонимдан килеп сығыуы хәҡиҡәткә яҡыныраҡтыр.

# Һабанай (күл)
## Шулай уҡ ҡара

* Силәбе өлкәһе күлдәре исемлеге
* Һабанай
* Һабанай (Дүртөйлө районы)
# Традицион музыка үҙәге

Традицион музыка үҙәге — Алма-Аталағы (Ҡаҙағстан) традицион ҡаҙаҡ музыкаһы мультимедиа һәм музей комплексы.

# Традицион музыка үҙәге
## Тарихы

2016 йылда Ҡаҙағстан Президенты традицион ҡаҙаҡ музыка тарихына ҡараған аудио һәм видео материалдар менән танышыу мөмкин булған Мультимедиа үҙәген булдырырға ҡуша. Стандарт музей экспозицияһының популярлығы кәмей барғанда, был мөһим аҙым һанала.
2016 йылдың август айында Алма-Атаның 1000 йыллыҡ байрамы сиктәрендә, Универсиада атлетика ауылы биләмәһендә Традицион музыка асыу үҙәген асыу тантанаһы үтә. Музей коллекцияһына билдәле ҡаҙаҡ сәнғәт эшмәкәрҙәренең музыка ҡоралдары йыйылған. Уларҙың бер өлөшөн Ыхлас исемендәге Республика халыҡ музыка ҡоралдары музейы, А. Кастеев исемендәге дәүләт музейы, Алма-Ата ҡалаһы тарих музейы.фондтары тапшырған.
2016 йылдың сентябрь айында Үҙәккә Нурсолтан Назарбаев килә һәм үҙенең шәхси думбыраһын һәм ҡаҙаҡ көйҙәрен башҡарыусы легендар йырсы Динә Нурпеисоваға бағышланған «Дала көйҙәре» скульптураһын бүләк итә.
Үҙәктең төп йүнәлеше булып ҡала мәктәптәре уҡыусылары өсөн экскурсия үткәреү тора. Үҙәктең эшмәкәрлеге традицион ҡаҙаҡ музыкаһын һәм уның (Етеһыу, Һырдаръя, Көнбайыш Ҡаҙағстан) мәктәптәрен өйрәнеүсе фәнни эшмәкәрлек һәм бөйөк ҡаҙаҡ музыканттары Жаҡсылыҡ Нурҡаев, Кенен Әзербаев, Алтынбәк Ҡоразбаев кеүек һәм башҡаларҙың аудиовизуаль ҡомартҡыларын һаҡлауҙан ғибәрәт.
# Дёмин

Дёмин — ир-ат фамилияһы.
Дёмина — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Дёмин
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Дёмин Юрий Сергеевич (23 май 1940 йыл — 13 ноябрь 2009 йыл) — СССР һәм Рәсәй партия, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре.
* Дёмина Екатерина Илларионовна (Миха́йлова) (22 декабрь 1925 йыл — 24 июнь 2019 йыл) — диңгеҙ пехотаһы разведкаһы санинструкторы. Советтар Союзы Геройы.
# Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе

Мәжлес (ҡаҙ. Мәжіліс) — Ҡаҙағстан Республикаһы Парламентының түбәнге палатаһы.

# Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе
## Ҡоролошо
### Составы һәм һайлау

Мәжлес 107 депутаттан тора, улар түбәндәге тәртиптә һайлана:
* Мәжлескә 98 депутатты һайлау дөйөм, тиң һәм тура һайлау хоҡуғы нигеҙендә йәшерен тауыш биреү юлы менән партия исемлектәре буйынса тормошҡа ашырыла (йәғни һайлау һөҙөмтәһендә). Партияларҙың һайлау исемлектәрендә кандидаттар алфавит тәртибендә урынлаша. Кандидаттарҙың ҡайһыһы парламентҡа үтәсәге, тауыш биреүгә йомғаҡ яһалғас һәм партия исемлегенә тейгән мандаттарҙың һаны асыҡланғас, партияның етәксе органы тарафынан хәл ителә. Процент барьеры — 7 %
* Мәжлестең 9 депутаты Ҡаҙағстан Халыҡ ассамблеяһы тарафынан һайлана.

# Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе
## Ҡоролошо
### Мәжлес депутаттары

Мәжлес депутаттарының вәкәләттәре мөҙҙәте — биш йыл. Мәжлескә сираттағы һайлау Парламенттың ғәмәлдәге саҡырылышы вәкәләттәре тамамланыуға кәм тигәндә ике ай ҡалғас үткәрелә. Мәжлес Парламенты депутаттарын сираттан тыш һайлау Парламент Мәжлесе вәкәләттәренең ваҡытынан алда тамамланыу көнөнә кәм тигәндә ике ай ҡалғас үткәрелә.
Егерме биш йәше тулған, Ҡаҙағстан Республикаһы гражданы булған һәм һуңғы ун йыл буйына уның территорияһында йәшәгән кеше Мәжлес депутаты була ала.
Парламент Мәжлесе депутаты мандатынан мәхрүм итеү түбәндәге осраҡтарҙа мөмкин:
* депутат үҙе ағзаһы булған һәм уны, конституцион законға ярашлы, Мәжлескә тәҡдим иткән сәйәси партиянан сығарылһа йә сыҡһа;
* депутат ағзаһы булған һәм уны, конституцион законға ярашлы, Мәжлескә тәҡдим иткән сәйәси партия эшмәкәрлеген туҡтатһа.

# Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе
## Ҡоролошо
### Мәжлестең вәкәләттәре

Конституцияға ярашлы, бары тик Мәжлестең вәкәләттәр даирәһенә түбәндәгеләр ҡарай:
* Парламентҡа индерелгән конституцион закондар проекттарын ҡарауға ҡабул итеү һәм уларҙы ҡарау;
* палата депутаттарының дөйөм һанынан күпселек тауыштар менән Республика Президентына Республика Премьер-Министрын тәғәйенләүгә ризалыҡ биреү;
* Республика Президентын сираттағы һайлауҙы иғлан итеү;
* Конституция тарафынан Парламент Мәжлесенә һалынған башҡа вәкәләттәрҙе башҡарыу.
Мәжлес депутаттарҙың дөйөм һанынан күпселек тауыш менән Мәжлес депутаттарының дөйөм һанының кәм тигәндә биштән бер өлөшө инициативаһы менән Хөкүмәткә ышанмау вотумы күрһәтә ала.

# Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе
## Ҡоролошо
### Мәжлестең комитеттары

Парламент Мәжлесе составында түбәндәге комитеттар эшләй:
* Аграр мәсьәләләр буйынса комитет
* Ҡануниәт һәм суд-хоҡуҡи реформа буйынса комитет
* Халыҡ-ара эштәр, оборона һәм хәүефһеҙлек буйынса комитет
* Социаль-мәҙәни үҫеш буйынса комитет
* Экология мәсьәләләре һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет
* Финанс һәм бюджет буйынса комитет
* Иҡтисад реформа һәм төбәктәр үҫеше буйынса комитет.
# Середница

Середница — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ворожба йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Середница
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000005866
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000586
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вельбслебен

Вельбслебен (нем. Welbsleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 743 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,06 км². Диңгеҙ кимәленән 200 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6333 һәм автомобиль коды — MSH.
# Кашкалак

Кашкалак — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Барда йылғаһының уң ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Кашкалак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014844
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101484
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Маджа-Вож

Маджа-Вож — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Маджа йылғаһының һул ярына тамағынан 86 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Маджа-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000018334
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001833
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нибега

Нибега — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Суйга йылғаһының һул ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Нибега
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200027214
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202721
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кезва

Кезва — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иванцовка йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Кезва
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100031488
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103148
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1