yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дресвянка (Балыксу ҡушылдығы)

Дресвянка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Балыксу йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Дресвянка (Балыксу ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200007498
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200749
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Чесма районы

Чесма районы — Силәбе өлкәһе районы.

# Чесма районы
## Этимологияһы

Чесма — ауыл, район үҙәге.
1843 йылда хәрби биләмә — Ырымбур казак ғәскәренең яңы һыҙат районында 30-сы һанлы посы булараҡ нигеҙләнгән. Исеме 1770 йылдың 7 июлендә Эгей диңгеҙендә Төркиәнең Чесмен бухтаһында Рәсәй флотының еңеүе иҫтәлегенә бирелә. Чесма — төрөксә шишмә — «источник», «родник».

# Чесма районы
## Тарихы

1935 йылдың 18 ғинуарында Варна, Кочкар, Нуғайбәк һәм Троицк райондарын бүлеү һөҙөмтәһендә ойошторолған. 1962 йылда Чесма районы Силәбе өлкәһе берәмеге булараҡ бөтөрөлә. Ерҙәр һәм предприятиелар тәүҙә Варна районына (1962 йыл), һуңынан — 1964 йылда Троицк районына тапшырыла. Чесма районының элекке сиктәре 1965 йылдың 25 ғинуарында тергеҙелә.

# Чесма районы
## Тарихы
### Милли составы

Халыҡтың милли составы тарихи миграция процестары менән билдәләнә, районда урыҫтар, ҡаҙаҡтар, татарҙар, украиндар, белорустар, әзербайжандар, грузиндар, әрмәндәр, мордвалар йәшәй.
# Казеска

Казеска — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Башҡортостан Республикаһы, Удмурт Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Вотка йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Казеска
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Воткин ГЭС-ынан Түбәнге Кама ГЭС-ына тиклем, Беүә (башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклемна тиклем), Иж, Ыҡ Ағиҙел йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101412111100015625
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101562
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чукренс

Чукренс — Рәсәйҙәге йылға. Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1162/1595/6 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чукренс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Омь ҡушылған урынған Ишим йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, Оша йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Ишим тамағына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010100312115300005334
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115300533
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Суханов Николай Алексеевич

Ҡалып:Underlinked
Суханов Николай Алексеевич (1913 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ефрейторы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

# Суханов Николай Алексеевич
## Биографияһы

Суханов Николай Алексеевич 1913 йылда тыуа. 1941 йылда Өфө ҡалаһының Молотов район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 20-се гвардия айырым һауа һөжүме оборонаһы дивизионының ДШК пулеметы расчеты командиры булып хеҙмәт итә.
Суханов Николай Алексеевич ДШК пулеметының икенсе тоҫҡаусыһы булараҡ 1944 йылдың 8 майында Станиславувка районында дошмандың Ю-87 самолетын атып төшөрә. 1944 йылдың 16 апрелендә Станиславувка районында 7 дошман һалдатын һәм офицерын юҡ итә. 1944 йылдың 28 майында гвардия ефрейторы Суханов Николай Алексеевич Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә.
# Туҙаяҡ

Туҙаяҡ — борондан алып башҡорттарҙа, шулай уҡ башҡа халыҡтарҙа ҡулланылған, ҡайын туҙынан эшләнгән һауыт.

# Туҙаяҡ
## Яһалышы

Яҫы ғына бер табаҡ туҙҙы дүрт яҡлап бөкләп, бөкләнгән мөйөштәрен ат ҡылынан ишелгән еп менән нығытып яһала. Был һауытта көндәлек он, икмәк һаҡлағандар. Еләк-емеш киптергәндәр, буҙа өсөн һоло, бойҙай шыттырғандар, ҡоротто баҫып ултыртҡандар.
# 1898 йыл

II мең йыллыҡ :
XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат :
Хронологик таблица :
1898 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1898 MDCCCXCVIII |
| Юлиан стилендә | 1897—1898 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2650—2651 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7406—7407 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5658—5659 ה'תרנ"ח — ה'תרנ"ט |
| Мосолман календары | 1315—1316 |
| Боронғо әрмән календары | 1347 ԹՎ ՌՅԽԷ |
| Ҡытай календары | 4594—4595 丁酉—戊戌 красная курица — жёлтая собака |
| Эфиопа календары | 1890—1891 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1954—1955 |
| - Шака самват | 1820—1821 |
| - Кали-юга | 4999—5000 |
| Иран календары | 1276—1277 |
1898 (бер мең һигеҙ йөҙ туҡһан һигеҙенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1898 йылы, 2 мең йыллыҡтың 898 йылы, XIX быуаттың 98 йылы, XIX быуаттың 10 ун йыллығының 8 йылы, 1890 йылдарҙың 9 йылы.

# 1898 йыл
## Тыуғандар

* Имаметдинов Мәғсүм Имаметдин улы — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).
* 22 ғинуар — Сергей Эйзенштейн, совет театры һәм кино режиссёры, рәссам, сценарист, сәнғәт теоретигы, педагог.
# Жәми

Жәми (тулы исеме — Нуриддин Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми (фарс. جامی, таж. Ҷомӣ; 18 август 1414 йыл — 19 ноябрь 1492 йыл — фарсы мистик шағиры, суфый руханийы (шәйехе), ислам дине белгесе (теолог), философ, музыка теоретигы и Жәми фарсы һәм дари телдәрендәге шиғриәттә классик осорҙо тамамлаусы булып һанала.

# Жәми
## Биографияһы һәм ижады

Жәми абруйлы дин әһеле ғаиләһендә Джам тигән ауылда тыуған. Герат һәм Сәмәрҡәнд ҡалаларында белем ала. Артабан хакимдәр һарайындағы карьеранан баш тарта һәм суфыйҙар туғанлығы (ордены, тәриҡәте) "Нәҡшбәндиә"гә ылыға. 1456 йылдан Гераттағы тәриҡәтте етәкләй.
Жәми ижадының үҙенсәлеге — күп жанрлылыҡ.

# Жәми
## Жәми әҫәрҙәренең рус теленә тәржемәләре

* Джами. Бэхарестан (Весенний сад) / Пер., вст. ст. и прим. К. И. Чайкина. — М.; Л.: Academia, 1935.
* Джами. Лирика. О слове и поэтах / Перевод с фарси В. Звягинцевой, Н. Воронель, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, С. Северцева, В. Державина, Ю. Нейман, А. Адалис. Душанбе: Ирфон, 1964.
* Джами. Лирика / Перевод с фарси А. Братского, Н. Воронель, Наума Гребнева, В. Державина, В. Звягинцевой, С. Липкина, Р. Морана, Ю. Нейман, Л. Пеньковского, С. Северцева и Т. Стрешневой. Москва: Художественная литература, 1971.
* Джами. Избранные произведения: (Лирика, «Семёрица», «Весенний сад»)/ Перевод с фарси В. Звягинцевой, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, В. Державина, Ю. Нейман, |А. Адалис. Ленинград: Советский писатель, 1978.
* Истины: Изречения персидского и таджикского народов, их поэтов и мудрецов. Перевод с фарси Наума Гребнева. 256 с. Санкт-Петербург, «Азбука-Классика», 2005. ISBN 5-352-01412-6
* Трактат о музыке. Под редакцией В. М. Беляева. Ташкент, 1960.
# Лолог

Лолог — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Коса йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 137 км.

# Лолог
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100002843
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100284
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Яркина Валентина Николаевна

Яркина Валентина Николаевна — (17 июнь 1947 йыл) — элемтә хеҙмәткәре, Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты (1991—1995). Милләте — урыҫ.

# Яркина Валентина Николаевна
## Биографияһы

Валентина Николаевна Яркина 1947 йылдың 17 июнендә Куйбышев өлкәһенең (хәҙерге Һамар өлкәһе) Комсомольское ауылында тыуған.
1974 йылда Куйбышев элемтә институтын тамамлай.
Хеҙмәт юлын 1974 йылда Өфө радиоүҙәге инженеры булып башлай.
1989—1991 йылдарҙа предприятиеның профсоюз комитетында һөнәри нигеҙҙә рәйес булып эшләй.
1991 йылдан — Өфө радиоүҙәгенең әйҙәүсе инженеры.
1991 йылда Валентина Николаевна Яркинаны Өфө ҡалаһының Октябрьский районы 32-се Комсомол округынан Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлайҙар. Ул депутатлыҡ вазифаһын төп эшенән айырылмай башҡара.
# Мажейкяй (футбол клубы)

«Мажейкяй» (лит. Futbolo klubas Mažeikiai) — Литваның футбол клубы. Мажейкяй ҡалаһында урынлашҡан. 1995 йылда барлыҡҡа килгән.

# Мажейкяй (футбол клубы)
## Тарих

1995 йылда барлыҡҡа килгән. <..> Ғәмәлдән 2011 йылда.

# Мажейкяй (футбол клубы)
## Сығыштар статистикаһы (1995—2011)

| Миҙгел | Кимәл | Лига | Урын | Иҫкәрмәләр |
| 2010 | 1. | А лига | 9. | |
| 2011 | 1. | А лига | 9. | |

# Мажейкяй (футбол клубы)
## Билдәле уйынсылар

* Раймондас Жутаутас
# Горевка (Поперечная ҡушылдығы)

Горевка — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Поперечная йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Горевка (Поперечная ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200013626
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201362
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Харь-Яга-Вож

Харь-Яга-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харь-Яга йылғаһының һул ярына тамағынан 149 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Харь-Яга-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000072788
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007278
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Янемдейтывис

Янемдейтывис — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ошкоты -йылға Ошкотывис йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Янемдейтывис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000085804
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008580
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мывалка

Мывалка — Рәсәй йылғаһы. Пенза өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тешнярь йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Мывалка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура йылғаһы, инештән Сура гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500112110000035208
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003520
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡарсыға (журнал)

«Ҡарсыға» — рәсемле сатирик журнал. Нәшер итеүсе-мөхәррире — Ш. М. Мөхәммәтов. 1906 йылдың сентябренән 1907 йылдың июненә тиклем Ырымбур ҡалаһында төрки телендә сыға. Барлығы 9 һаны донъя күрә. Журнал биттәрендә революцион-демократик идеялар пропагандалана, памфлет, фельетон, карикатуралар һ.б., шулай уҡ ҡыҫҡа мәҡәләләр рәүешендә уҡыусыларҙың хаттары баҫыла.
# Сюйга

Сюйга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Устья йылғаһының уң ярына тамағынан 390 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Сюйга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029503
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002950
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Константинович Наталья

Наталья Константинович (10 октябрь 1882 — 21 август 1950) — Черногория принцессаһы, принц Мирко Дмитрийҙың ҡатыны.

# Константинович Наталья
## Тормошо

1902 йылда черногория принцы Мирко Дмитрийға, король Никола I һәм корль ҡатыны Миленаның кесе улына кейәүгә сыға. Наталья серб короле Александр I Обреновичтың (1876—1903) алыҫ туғаны була. Никола Негош был никах яҡлы була, сөнки ул, был союз менән файҙаланып, улын серб тәхетенә ултыртыуға иҫәп тота. Башта никах бәхетле була. Мирко үҙенең ҡатынына, ғаиләһендә Лили тип йөрөтөлгән «алиһәгә оҡшаған ҙур ҡара күҙле блондинкаға», ғашиҡ була. Әммә бәхет оҙаҡҡа бармай. Тиҙҙән елғыуар принц үҙенең күп һанлы һөйәркәләренә әйләнеп ҡайта, һәм был ғаилә мөнәсәбәттәренә кире йоғонто яһамай ҡалмай. Ғаиләлә биш бала тыуа, әммә бары тик принц Михайло (1908—1986) ғына оҙон ғүмерле була. Ҡалған бөтә дүрт улы: Станислав һәм Стефан 1908 йылда туберкулёздан, Павел һәм Эммануэль йәшәй биргәс вафат булалар, тик үҙҙәренән һуң нәҫел ҡалдыра алмай.
Наталья үҙенең бикәсе Елена менән бик яҡын мөнәсәбәттә була һәм уға йыш ҡына Италияға барып йөрөй. Елена итальян королеваһы, король Виктор-Эммануил III-нөң ҡатыны була. Ике ҡатынды талаштырырға тырышҡан Мирко, ҡатыны, йәнәһе, үҙенең һөйәрен, Еленаның ире король Виктор-Эммануилды күреү өсөн, Италияға йыш бара, тигән имеш-мимеш тарата. Мирконың атаһы Никола был хаҡта белеп ҡалғас, был хәл Италия менән мөнәсәбәттәргә тәьҫир итмәһен өсөн, принцты өйҙә һаҡ аҫтында ултырта. Наталья Парижға ата-әсәһенә күсеп килә. 1917 йылда уларҙың союзы, айырылышыуға тиклем барып етеп, тулыһынса өҙөлә. Мирко киләһе йылда Венала вафат була. Наталья иһә 1950 йылда вафат була. Тәүҙә ул Бөйөк Британияла, һуңынан Францияла йәшәй. 1920 йылда менән граф Гастон Errembault де Dudzeele (1877—1961) менән икенсе никахҡа инә. Уларҙың ике ҡыҙы: Елена (1921—2006) һәм Анна-Мария (1922—1984) тыуа.
# Кваме Нкрума

Фрэнсис Нвиа Кофи Ква́ме Нкру́ма, (ингл. Francis Nwia Kofie Kwame Nkrumah; 21 сентябрь 1909 йыл — 27 апрель 1972 йыл) — Гана философы, социолог һәм сәйәсмән; ирекле Гананың беренсе премьер-министры (1957—1960) һәм тәүге президенты (1960—1966). Фельдмаршал (1965).

# Кваме Нкрума
## Биографияһы

Кваме Нкрума 1909 йылдың 21 сентябрендә хәҙерге Ганалағы Алтын Ярҙың көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан Нкрофул ауылында тыуған. Акан канундары буйынса аҙна: әм көндәр буйынса уға шәмбе көн тыуғанға Кваме (шәмбе) исем бирелә. Этник сығышы буйынса ул — нзима, атаһы ла әсәһе лә ошо ырыу вәкиле. Тик айырым кландарҙан, әсәһе анона, атаһы — азона кланынан. Нзимадарҙа нәҫеллек әсәй яғынан алып барыла, шуға ла ул әсәһе кланына ҡарай. Шуның өсөн дә ул ике ҡәбилә башлығы тәхетенә дәғүә итә — нсаэум и дадьессо. Тыуған саҡта ул Рим католик сиркәүе йолаһы буйынса суҡындырыла. Ул ювилер һөнәосеһе ғаиләһендә тыуа. Атаһы ҡиммәтле мәғдәндәрҙе биҙә-һырлау менән шөғөлләнә. Әсәһенең берҙән-бер улы була. Шулай ҙа атаһының (күп ҡатынлылыҡ йолаһы буйынса) балалары күп була. Ғаилә ун дүрт кешенән тора. Улар әсәһе менән өс йәшенә хәтле Нкрофулдә йәшәйҙәр, аҙаҡ аталары эшләгән ергә күсенәләр. Аталары Халф-Асини (инг.)баш. эшләй.

# Кваме Нкрума
## Биографияһы
### Тыуған илендә уҡыуы

Халф-Асиндә Кваме урындағы католик миссионерҙар мәктәбенә уҡырға бара. Уҡыу түләүле булғанға ата-әсәләр балаларын уҡырға бирмәйҙәр, Кваменың әсәһе бары бер уҡытырға була. Мәктәп бик фәҡир була, бөтә кластар ҙа сират буйынса бер бүлмәлә уҡый. Мәҡтәптә тән язаһы биреү ҙә ҡаралған була. Кваме бала саҡтан дини кеше була, сиркәүҙә католиктарҙың ғибәҙәт ҡылыуына йөрөй.
Һигеҙ йыл уҡығандан һуң уҡытыусы булып ҡала. 1926 йылда уға Аккра педагогика колледжы ректоры иғтибар итә. Был уның тормошонда боролош була, ул илдең сәйәси һәм мәҙәни үҙәге булған ҙур ҡалаға килә. Ошо ук йылда уның атаһы үлә һәм ҙур ғаилә тарҡала.
1972 йылдың 27 апрелендә Румынияның баш ҡалаһы Бухареста вафат була.
# Шәүәлиев Рауил Рәшит улы

Шәүәлиев Рауил Рәшит улы (3 февраль 1958 йыл)— ғалим-хи­рург, медицина фәндәре докторы (2005), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1998). Башҡортостан Республикаһы Хирургтар ассоциацияһының «Алтын скальпель» наградаһы лауреаты.

# Шәүәлиев Рауил Рәшит улы
## Биографияһы

Рауил Рәшит улы Шәүәлиев 1958 йылдың 3 февралендә БАССР-ҙың Бүздәк районы Табанлыкүл ауылында тыуған (хәҙерге ошо уҡ райондың Бүздәк ауылы).
Башҡорт дәүләт медицина институтын 1981 йылда тамамлай. Хеҙмәт юлын Өфө ҡалаһының 3-сы һанлы дауаханаһында хирург булып эшләй башлай.
1986 йылдан Башҡортостан Республикаһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығында эшләй. 1994 йылдан алып баш белгес, 1995 йылдан министр ярҙамсыһы булып эшләй.
1997 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. 2002 йылдан хирургик ауырыуҙар кафедраһы доценты ғилми исеме бирелә. 2005 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1998 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университетында госпиталь хирургияһы профессоры дәрәжәһендә студенттарҙы уҡыта башлай.
2000 йылда Башҡорт дәүләт медицина университетының клиникаһында хирургия бүлеге мөдире итеп тәғәйенләнә, ул етәкләгән булек ҡорһаҡ ҡыуышлығы органдары ауырыуҙарына экстрен һәм планлы медицина ярҙамы күрһәтә.

# Шәүәлиев Рауил Рәшит улы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Шәүәлиев Рауил Рәшит улының фәнни эшмәкәрлеге дөйөм һәм ҡорһаҡ ағзалары хирургияһы мәсьәләләренә, ҡорһаҡ ярыһының йәбешмә ауырыуын иҫкәртеүгә арналған. Уның ҡатнашлығында трансплан­тацион сандыр герниопластикаһы алымы, ашҡаҙан‑эсәк юлын иртә ҡуйылған дауамлы һәм үҙ аллы электростимуллаштырыу ысулы, бүҫер булғанда ҡорһаҡ ярыһы эсендә йәбешеп үҫеүҙе клиникала тикшереү, дауалау һәм иҫкәртеү алгоритмы эшләнә һәм ғәмәлгә ашырыла.
300‑гә яҡын фәнни хеҙмәт һәм 15 уйлап табыу, 4 уҡытыу-методик әсбаб авторы.
# Элиза Браницкая

Элиза Браницкая (Elżbieta Franciszka), Красинская (1820 йылдың 15 ғинуарында Томашполь ауылында тыуған — †1876 йылдың 15 майында Краков ҡалаһында вафат булған) — поляк аристократ ҡатын-ҡыҙы, Зигмунт Красинскийҙың ҡатыны.

# Элиза Браницкая
## Биографияһы

Элиза — граф Владислав Гжегож Браницкий менән графиня Ружи Потоцкаяның (полякса Róża Potocka, Подгаецкий ырыуы тармағынан) ҡыҙы. Ир-егет туғандары Ксаверий, Александр, Костянтин, Михаил, ҡыҙ туғандары Катажина Потоцкая менән Зофия Браницкая булған.
1843 йылдың 26 июлендә Дрездендә Зигмунт Красинскийға кейәүгә сыҡҡан. Красинский Элизаға женився атаһының баҫымы аҫтында өйләнгән. Әммә Дельфина Потоцкая менән үҙенең романын өҙмәгән. Улар 1846 йылда йәйҙе Италияла: шағир, һөйәркәһе һәм икенсегә йөклө ҡатыны менән өсмөйөш юҫығында үткәрәләр. Элиза ике ул менән ике ҡыҙ тыуҙыра. Ғүмеренең аҙағында ғына ауырыу Красинский ҡатынының яҡшылығын һәм уны аңлап ҡабул итеүен баһалай. Үҙенең тәүге ире Зигмунт Красинский вафат булғандан һуң, Элиза Людвик Юзеф Красинскийға кейәүгә сыҡҡан.
Зигмунт Красинский 1846 йылда ҡатыны Элизаның һәм һөйәркәһе Дельфина Потоцкаяның портреттарын яһаған француз рәссамы Ари Шефферҙың дуҫы булған.

# Элиза Браницкая
## Балалары

Владислав Красинский (1844—1873) — поляк яҙыусыһы, граф.
Мария Беатрис Красинская — поляк коллекционеры, Грубешивский өйәҙендәге Рогалин галереяһына нигеҙ һалыусы, Галицкий сеймы ағзаһы Эдвард Александр Рачинскийҙың тәүге ҡатыны.
# Ташлыкүл ауыл Советы (Бүздәк районы)

Ташлыкүл ауыл Советы Бүздәк районы составындағы 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452710. ОКАТО коды — 80217839000. 1985 йылда ойошторолған, 2008 йылда бөтөрөлгән. Ғафури ауыл Советы менән берләштерелә.

# Ташлыкүл ауыл Советы (Бүздәк районы)
## Ауыл Советы составы

Ташлыкүл ауылы— административ үҙәге, Никольский, Владимировка, Вознесенка ауылдары

# Ташлыкүл ауыл Советы (Бүздәк районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы белдерә:
   Ташлыкүл ауыл Советының Никольский, Ташлыкүл, Владимировка, Вознесенка ауылдарын Ғафури ауылСоветы составына индерергә. Ғафури ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
2008 йылда Благовар районы, Бүздәк ауыл советы, Ғафури ауыл советы, Уртакүл ауыл Советы, Ҡаңны-Төркәй ауыл Советы муниципаль берәмектәр менә сиктәш ( «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).
# Ғүмәр

Ғүмәр

# Ғүмәр
## Ауылдар

* Ғүмәр (Ауырғазы районы)
* Ғүмәр (Баймаҡ районы)
* Ғүмәр (Благовещен районы)
* Ғүмәр (Борай районы)
* Ғүмәр (Дәүләкән районы)
* Ғүмәр (Ишембай районы)
* Ғүмәр (Йылайыр районы) — Йылайыр районы Юлдыбай ауылының икенсе атамаһы
* Ғүмәр (Кушнаренко районы)
* Ғүмәр (Мәсетле районы)
* Ғүмәр (Ырымбур өлкәһе) — Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.
# Оло Шиленга

Оло Шиленга — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Түбенге Лупья йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Оло Шиленга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000024419
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002441
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0