# Алдар (Әлшәй районы)

Алдар (рус. Алдарово) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 105 кеше. Почта индексы — 452131, ОКАТО коды — 80202849003.

# Алдар (Әлшәй районы)
## Халыҡ һаны
### Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар 99 %) тәшкил итә(40 %).
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл | 263 | | | | |
| 1920 йыл 26 август | 348 | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | 288 | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | 275 | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | 114 | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | 119 | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 105 | 48 | 57 | 45,7 | 54,3 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Алдар (Әлшәй районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Раевка): 55 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Никифар): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 22 км

# Алдар (Әлшәй районы)
## Урамдары

* Правда урамы (рус. улица Правды)
* Йылға урамы (рус. улица Речная)
* Дала урамы (рус. улица Степная)

# Алдар (Әлшәй районы)
## Тарихы

Алдар ауылы — Илекәй-Мең улусы аҫабалары торамаһаһы. 1746 йылда Илекәй һәм Меркет-Мең улустарынан башҡорттар Алдар Үлтәков, Ангар Зыянов иптәштәре менән татарҙарҙы Ҡунаҡҡол ауылына ҡабул итеүҙә ҡатнаша. Был килешеү 1758 йылда Өфө губерна канцелярияһы указы менән раҫлана. Алдар Үлтәков исеме икенсе осраҡта 1743 йылда телгә алына. 1729 йыл сығанаҡтарында Мең улусы башҡорто Алдар Мәмбәтов бар. Шуларҙың беренсеһе — Алдар Үлтәков — шул исемдәге тораҡ пунктына нигеҙ һалыусы. Улы Балтай.
1795 йылда Алдарҙа 20 ир-ат һәм 40 ҡатын-ҡыҙ менән 9 ихата була. Был уның күптән түгел генә барлыҡҡа килеүенә дәлил. 1816 йылда — 68, 1834 йылда — 78, 1850 йылда — 88, 1859 йылда — 130, 1870 йылда — 132, 1917 йылда — 386, 1920 йылда — 348 башҡорт була. 1917 йылда 3 йортта 8 типтәр була. Алдарҙа (разъезд) 1917 йылда 36 урыҫ һәм 5 татар теркәлгән.
1843 йылда 78 башҡортта 28 бот яҙғы иген сәселә, 1917 йылда 69 йортҡа 336 дисәтинә һөрөнтө ер тура килә.
4 йорт сәсеүлек менән шөғөлләнмәгән.