yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пилюжок

Пилюжок — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кичменьга йылғаһының һул ярына тамағынан 148 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Пилюжок
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000010774
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001077
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мөхәббәт (ислам)

Мөхәббәт (ғәр. محبة‎; рус. Махаббат) — исламда: мөхәббәт, һөйөү.

# Мөхәббәт (ислам)
## Аллаһҡа мөхәббәт

Мөхәббәт — Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылыуҙың бер төрө, шуға күрә динле мосолман иң элек Аллаһы Тәғәләне яратырға бурыслы. Бынан тыш, һәр мосолман Аллаһҡа тоғро кешеләрҙе яратырға бурыслы. Әгәр ҡатын-ҡыҙға һәм балаға ҡарата мөхәббәт кешене Аллаһ әмеренән баш тартырға этәрмәһә, был гонаһ тип һаналмай. Мөхәббәт объектҡа ниндәйҙер бәйлелек ролендә сығыш яһай.

# Мөхәббәт (ислам)
## Ҡөрьәндә

Аллаһ менән кешенең бер-береһенә ҡарата мөхәббәте Ҡөрьән аятында аңлатыла.
* Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Әгәр һеҙҙән берәй кеше үҙ диненән мөртәт булһа, ул уаҡыт... Аллаһ уларҙы ярата һәм улар ҙа Аллаһты ярата торған, иман килтергән кешеләр алдында түбәнселекле, кафырҙарға ҡарата бөйөк, Аллаһ юлында һуғыша һәм шелтәләүсенең шелтәһенән ҡурҡмай торған кешеләрҙе килтерер. Был — Аллаһтың йомартлығы, Ул уны теләгән кешегә бирә, Аллаһ бар нәмәне биләүсе, белеүсе!
* Әл-Мәида 5:54

# Мөхәббәт (ислам)
## Суфыйлыҡта

Суфыйлыҡта Аллаһ менән кешенең үҙ-ара мөхәббәте темаһы таралған. Бәғзе суфыйҙар раҫлауынса, тап Аллаһтан айырылып сыҡҡан мөхәббәт донъяның яралтылыуына килтергән.
Һәр кем ысын мөхәббәт тойғоһо кисермәй. Күптәр матди донъяның үтә торған һәм ваҡытлыса ҡиммәттәрен ярата. Әгәр был мөхәббәт төрө шәриғәткә ҡаршы килмәһә ул, нигеҙҙә, Аллаһҡа ҡарата мөхәббәт булған ысын мөхәббәтте табыу өсөн трамплин булып хеҙмәт итә.
Мөхәббәтте билдәләү өсөн «ғашиҡ» (перс. عشق‎) тигән фарсы һүҙе бар. Ҡөрьәндә ул юҡ, әммә суфыйҙар йыш ҡына был терминды мөхәббәттең юғары дәрәжәһен билдәләү өсөн ҡуллана.
# Терәүестан

Терәүестан — Рәсәй, Силәбе өлкәһе Ҡыҙыл Армия районындағы күл

# Терәүестан
## Географияһы

Ҡыҙыл армиярайонының көньяҡ өлөшөндә, Ҡурған өлкәһе менән сигендә урынлашҡан. Күрше ауылдар: Ханжино һәм Пашнино.

# Терәүестан
## Тасуирламаһы

Күл төньяҡ-көнбайыштан көньяҡ-көнсығышҡа таба һуҙылған, ярҙары һөҙәк. Яр һыҙаттары ныҡ йырғыланған, ҡултыҡтарҙа ҡамыш, екән үҫә. Көнсығыш яр бик ныҡ һаҙлыҡлы. Күлдең төньяҡ-көнсығыш һәм төньяҡ өлөштәрендә шишмәләр бар. Һыуы тоҙло.
Һыу ятҡылығы ултырма сығышлы, шуға күрә лә — миҙгелгә бәйле рәүештә — кимәлен үҙгәреүе мөмкин. Ярға яҡын һыуға батҡан төпһәләрҙе, ағас олондарын, ҡоро ағастарҙы күрергә мөмкин. Һыу үтәҙеклеге юғары түгел.
Күлдә алабуға, рипус, пелядь, табан балыҡ, карп, ҡушбаш (толстолобик), аҡ амур, һыла, шамбы, сабаҡ тереклек итә

# Терәүестан
## Этимологияһы

Атаманың килеп сығышы тураһында бер нисә фараз йөрөй. Треустандың Һыуы ташыусан, бер йылғаға ла ҡылымығы юҡ, ҡар, грунт һыуҙары, яуым-төшөм арҡаһында ярҙарынан ташып, Треустан күле бер нисә йыл дауамында Берстеневка ауылының ауыл хужалығы ерҙәрен һыу баҫа. 2003 йылда унда һаҡлағыс дамба төҙөйҙәр, һәм Мейәс ҡушылдығы Сүмләк йылғаһы күлгә инмәй ҡала, күл тирәһендәге ауылдар һыу баҫыуҙан ҡотола. Мәгәр күл һыуҙары аҫтында, йәнәһе, элек уның ярында урынлашҡан өс колхоз станы тороп ҡала. Береһенең ҡыйығы менән багы ғына күренеп тора, тип хәбәр ителә «Гид» тип аталған сайтта Шуға тиклем күл исемһеҙ булыуы һәм ошо хәлдән һуң Треустан тип атала башлауы шик тыуҙыра
Шул уҡ ваҡытта гидронимды башҡорт телендәге «терәү» һәм «стан» тигән һүҙҙәрҙән килеп сыҡҡан тип аңлатыусылар ҙа бар. Улар күл ситенең һаҙмырт, батҡыл булыуы сәбәпле терәүҙәр файҙаланырға тура килә тип аңлата. "Башҡорт теленең һүҙлеге"ндә аңлатылыуынса, терәү — аумаһын, төшмәһен өсөн таянған нәмә; таяу. Стан — терәк, таяу хеҙмәтен үтәгән ҡоролма
# Ёлва-Мезенская

Ёлва-Мезенская — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 747 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.

# Ёлва-Мезенская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000043346
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004334
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ғилемханов Дамир Рәшит улы

Ғилемханов Дамир Рәшит улы (21 сентябрь 1999 йыл — 7 март 2022 йыл) — Рәсәй хәрби хеҙмәткәре, ефрейтор. Рәсәйҙең Украиналағы махсус хәрби операцияһында ҡатнашыусы, Рәсәй Федерацияһы Геройы (2022, үлгәндән һуң)

# Ғилемханов Дамир Рәшит улы
## Биографияһы

Дамир Рәшит улы Ғилемханов 1999 йылдың 21 сентябрендә Ҡазанда тыуған.Әсәһе — Ленария, ашнаҡсы; атаһы — Рәшит, полицейский, Татарстан Республикаһы Эске эштәр министрлығында хеҙмәт иткән.Рузиля исемле өлкән апаһы бар.
2015 йылда Волга буйы (Приволжский) районы 42-се урта мәктәбенең туғыҙынсы класынан һуң Ҡазан политехник колледжына уҡырға инә, уны 2019 йылда «эске сантехника, кондиционер һәм елләтеү ҡоролмаларын монтажлау һәм файҙаланыу» һөнәре буйынса тамамлай.
2019 йылда армия хеҙмәтенә алына, шунан һуң контрактҡа күсә. Тәүҙә Алыҫ Көнсығышта, Хабаровскиҙа, һуңынан Ростов өлкәһендә хеҙмәт итә. Хәрби званиеһы — ефрейтор. 2022 йылдың февралендә Миллеровоға ебәрелә, унан Рәсәйҙең Украиналағы махсус операцияһында ҡатнаша. Хәрби хәрәкәттәр башланырҙан бер аҙ алда ялға өйөнә ҡайта, һуңғы тапҡыр март башында туғандарына шылтырата.
Рәсәй хәрби командованиеһы һәм рәсми кешеләре белдереүҙәре буйынса, Ғилемханов Дамир Исламов етәкселегендәге Т-72Б1 танкы слесарь-водителе һәм Иван Цевун менән пулеметсы була. 2022 йылдың 7 мартында Т-72Б1 бронетанк төркөмө составында Украинаның Северодонецк районы Золотое ҡалаһы янындағы нығытылған районға һөжүм итеүҙә ҡатнаша. Исламов экипажы дүрт танкыны ҡыйрата, оҙайлы ут нөктәһен емерә, украин хәрбиҙәренең «10-ға яҡын кешеһен» юҡ итә. Алыш ваҡытында танк "молотов коктейлы менән яна, ләкин экипаж утты һүндерә һәм кире позицияға ҡайта. Һөҙөмтәлә Рәсәй танкыһын бишенсе украин танкыһы ҡыйрата, ә Ғилемханов, Исламов һәм Цевун һәләк була.
Ғилемханов менән Исламовҡа үлгәндән һуң «Рәсәй Геройы» исеме бирелә.Ғилемхановҡа 22 йәш була, өйләнмәгән. Ғилемхановтың үлеме рәсми рәүештә тик 15 апрелдә раҫланаШул уҡ көндө Ҡазан танк училищеһы клубында (киләсәктә танк училищеһында уҡырға теләгән)хушлашыу тантанаһы үтә.
Татарстан Республикаһы президенты Р. Н. Минниханов тантанала Ғилемхановтың һәләк булыуына ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе һәм «беҙҙең фиҙаҡәр яугирҙар Донбасс халҡын һаҡлай, нацистар яҡлы енәйәтсел режимды ҡыйрата, Рәсәй өсөн хәүефһеҙ киләсәк булдырыу буйынса изге бурысты үтәй» тип билдәләне. Ғилемханов «Ҡурған» зыяратында хәрби хөрмәт менән ерләнә.

# Ғилемханов Дамир Рәшит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһы Геройы
* «Алтын йондоҙ» миҙалы менән (үлгәндән һуң, 2022 йылдың 25 мартында, 151-се Президент указы менән) хәрби бурысын үтәгәндә күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн. Награда Ғилемхановтың туғандарына Үҙәк хәрби округ командующийы урынбаҫары генерал-майор Р. С. Миннекаев тарафынан хушлашыу тантанаһында тапшырыла. Ғилемханов иң йәш «Рәсәй Федерацияһы Геройы», шулай уҡ Татарстан Республикаһында тыуып үҫкән икенсе кеше, был награданы Рәсәйҙең Украиналағы махсус хәрби операцияһында Д. Н. Исламовтан һуң лайыҡ булған.

# Ғилемханов Дамир Рәшит улы
## Хәтер

2022 йылда Ҡазандағы йорттарҙың береһендә Ғилемханов портреты төшөрөлгән мурал барлыҡҡа килә.
# Бейешев

Бейешев (Биишев) — фамилия.
* Бейешев Әкрәм Ғибаҙулла улы (1904—1941) — тел белгесе, йырсы, музыкант.
* Бейешев Әхмәт Әлмөхәммәт улы (1926—2003) — тел белгесе.
# Оло Лебедь

Оло Лебедь — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Межевая Утка йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Оло Лебедь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусоваяйылғаһы, Ревда ҡалаһынан Кын ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100612111100010775
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101077
* Бассейн коды — 10.01.01.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Куля

Куля — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Недзюга йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Куля
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000002653
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000265
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хатмулла (исем)

Хатмулла — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

# Хатмулла (исем)
## Этимологияһы

Хатмулла (Хәтмулла) башҡорт теленә ғәрәп теленән ислам дине менән бергә ингән, Аллаһтың вәғәз һөйләүсеһе тигәнде аңлата.

# Хатмулла (исем)
## Билдәле кешеләр

Солтанов Хәтмулла Аҫылгәрәй улы (20 июль 1924 йыл — 4 март 1994 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, уҡсы, гвардия өлкән сержанты. Нефтсе. СССР-ҙың 9-сы, 10-сы һәм 11-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты, КПСС-тың XXIV, XXV һәм XXVI съездары делегаты. Дан орденының тулы кавалеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Нефть сығарыу сәнәғәте отличнигы (1969).
Хатмулла Абдулла улы Ғафаров (1925 йыл — 2014 йыл) — журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, РСФСР-ҙың (1986) һәм Башҡорт АССР-ының (1977) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

# Хатмулла (исем)
## Фамилияла

Хатмуллина Көнһылыу Ғүмәр ҡыҙы (26 февраль 1985 йыл) — ғалим, химия фәндәре кандидаты, Рәсәй фәндәр академияһының Химия-физика проблемалары институтында ғилми хеҙмәткәр.
Хәтмуллина Нәжибә Ғәлимйән ҡыҙы (рус. Хатмуллина Нажиба Галимьяновна; (1 сентябрь 1923 йыл — 6 апрель 1993 йыл — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, «За оборону Кавказа» миҙалы һәм 2-се дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнгән.
Хәтмуллин Флүр Хәким улы (11 март 1941 йыл) — хеҙмәт ветераны, нефть сәнәғәте эшмәкәре. 1975—2005 йылдарҙа «Башнефть» производство берекмәһенең «Саҡмағошнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигы. Башҡортостан Республикаһының беренсе—өсөнсө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре (1998), Рәсәй Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1994), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1977), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе (1982). Октябрь Революцияһы (1981), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1974) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1986) ордендары кавалеры.
# Весёлка (Әй ҡушылдығы)

Весёлка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы/ Силәбе өлкәһе, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Әй йылғаһының уң ярына тамағынан 490 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Весёлка (Әй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021498
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102149
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Саводранка

Саводранка — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вопша йылғаһының һул ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Саводранка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһыРыбинск ГЭС-ынанКострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011504
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001150
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тугунтлиси-Игол

Тугунтлиси-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Глубокий Сабун йылғаһының уң ярына тамағынан 148 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Тугунтлиси-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039108
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203910
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Белая (Шубрюг Полуденной ҡушылдығы)

Оло Белая — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шубрюг Полуденный йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Оло Белая (Шубрюг Полуденной ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035690
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103569
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Өҫән-Ивановка ауыл Советы (Бәләбәй районы)

Өҫән-Ивановка ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй районындағы ауыл биләмәһе.

# Өҫән-Ивановка ауыл Советы (Бәләбәй районы)
## Тарихы

Ауыл Советы составына бөтөрөлгән Топкий Ключ ҡасабаһы ингән була.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Поперечка (Кунчугурка ҡушылдығы)

Поперечка — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кунчугурка йылғаһының һул ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Поперечка (Кунчугурка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200015859
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201585
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мядоловей

Мядоловей (Мядловей) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Мядоловей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056176
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005617
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Президент һарайы (Любляна)

Президент һарайы (слов. Predsedniška palača), шулай уҡ Хөкүмәт һарайы (слов. Vladna palača) — Словенияның баш ҡалаһы Любляналағы Үҙәк округта вәкиллеге бинаһы , президенттың, премьер-министрҙың һәм Словения хөкүмәтенең рәсми резиденцияһы.

# Президент һарайы (Любляна)
## Тарихы

1895 йылдағы көслө ер тетрәүҙән һуң бөтә ҡалала дәүләт учреждениеларының урындағы офистары ныҡ зыян күргәндән һуң провиниция хакимиәте яңы бина төҙөргә ҡарар итә.
Проектты Вена архитекторы Эмиль фон Ферстер эскизы буйынса инженер Рудольф Бауэр (нем. Bauer Rudolf) эшләй. Нигеҙгә беренсе таш 1897 йылда һалына, ә бина 1898 йылда файҙаланыуға тапшырыла.
1918 йылға тиклем бында урындағы австрия-венгрия властары урынлаша, Югославия короллеге төҙөлгәндән һуң Драва бановинаһы урынлаша. Икенсе донъя һуғышынан һуң бинаны Любляна хакимиәте, артабан Словенияның конституция суды, ә 1975 йылдан Словения Социалистик Республикаһы башҡарма советы биләй.
1993 йылдан (Югославия тарҡалғандан һуң) бында президент, премьер-министр офисы һәм бойондороҡһоҙ Словенияның хөкүмәте урынлаша. Шул уҡ йылда бина мәҙәниәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителә.

# Президент һарайы (Любляна)
## Архитектураһы

Ике атриум менән өс ҡатлы ҡоролма неоренессанс стилендә төҙөлә. Мөйөштәрендә декоратив башнялар ҡоролған. Прешернов урамына сыҡҡан төп фасадының өс подъезы бар. Үҙәк инеү урынының яҡтарында скульптор Йозеф Бейерҙың Закон һәм Власты кәүҙәләндергән статуялары ҡуйылған.
Тәүҙә бина үҙ эсенә һарай капеллаһын ала, хәҙер ул рәсми ҡабул итеүҙәр «Гәлсәр залы» итеп ҡулланыла. (слов. Kristalna dvorana). Һуғыштар араһы осорҙа интерьерҙары рәссам Антон Гоймир Костың ил тарихына арналған эштәре менән биҙәлә.
# Йонава

Йонава (лит. Jonava) — Литвала ҡала, Йонава районының административ үҙәге.

# Йонава
## Географияһы

Нярис йылғаһының уң ярында Вильнюстан төньяҡ-көнбайышҡа ҡарай 106 км һәм Каунастан төньяҡ-көнсығышҡа табан 32 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Йонава
## Халҡы

1970 йылда Йонавала 14 563 кеше, 1979 йылда — 28 413 кеше йәшәгән; 1989 йылда халыҡ һаны 36 520 кеше, 2001 йылда — 34 954 тәшкил иткән. Йонава - Литвала халыҡ һаны буйынса туғыҙынсы ҡала.

# Йонава
## Исеме

Ҡалаға нигеҙ һалыусының улы Ян исемен йөрөтә. Ҡаланың исеме 1915 йылға тиклем - Яново (урыҫса) йәки Janowo (пол.).

# Йонава
## Гербы

Аҡ аҡҡош һүрәте менән Ионава гербы 1996 йылда Литва президенты декреты менән раҫлана.

# Йонава
## Сауҙа һәм хеҙмәттәр өлкәһе

Ионавала Maxima селтәренең 3 йорт янында магазин Maxima X, 3 IKI супермаркеты, 1 Cento дискаунтеры, 2 Norfa супермаркет-дискаунтеры, 1 Supernetto дискуантер форматындағы магазиндар эшләй.

# Йонава
## Тарихы

Ҡаланың башланғысы XVIII быуат башында һалына, Доминик Коссаковскийҙың тол ҡатыны Коссаковская Мария үҙенең поместьеһында ағас костёл төҙөй. Король Август III 1750 йылда Мария Коссаковскаяға айырым хоҡуҡтарға ҡул ҡуя, был өҫтөнлөктәргә ярашлы Коссаковская баҙары менән ҙур ауыл ойоштора, һәм унда төрлө дин кешеләренә төпләнергә мөмкин була.
1835 йылда Санкт-Петербург - Варшава почта тракты үткәрелә, ҡалала почта станцияһы төҙөлә, ә 1838 йылда оптик телеграфы линияһы үткәрелә. 1871 йылда Либава - Кошедары (хәҙер Кайшядорис), тимер юл станцияһы төҙөлә.
Ионавала шағир Алексис Хургинас тыуған һәм бала сағын үткәргән.

# Йонава
## Тарихы
### «Азот» производство берекмәһендә авария

1989 йылдың 20 мартында ҡаланың көнсығыш ситендә, тораҡ йорттарҙан 4 км алыҫлыҡта урынлашҡан «Азот» производство берекмәһендә авария һәм янғын һөҙөмтәһендә донъя практикаһында аналогы булмаған күләмдә атмосфераға ағыулы матдәләр сығарып ташлана (аммиак, хлор һ. б.). Был «СССР-ҙа ерҙең химик зарарланыуының беренсе осрағы» тип рәсми һанала.

# Йонава
## Шәхестәре

* Янукониса Андрюс (p. 1971), литва эшҡыуары
* Томас Микуцкис — Литва йыйылма командаһы футболсыһы
# Многоисточная (йылға)

Многоисточная — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Ширта йылғаһының һул ярына тамағынан 229 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Многоисточная (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300064638
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306463
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Волгозиха

Волгозиха — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Башҡортостан Республикаһы, Удмурт Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының уң ярына тамағынан 289 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Волгозиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Воткин ГЭС-ынан Түбәнге Кама ГЭС-ына тиклем, Беүә (башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклемна тиклем), Иж, Ыҡ Ағиҙел йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101412111100015779
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101577
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Дирариҙәр

Дирариҙәр (ғәр. الضرارية‎; рус. Дирариты) — исламда юҡҡа сыҡҡан мөтәкәллим мәҙһәбе, Дирар ибн Ғәмер һәм Хафис әл-Фардтың эйәрсендәре

# Дирариҙәр
## Тасуирламаһы

Улар фекерҙәре «бөлгөнлөк» (тәғтил) идеяһы менән тап килгән һәм нимә Аллаһтың асылын Үҙенән башҡа бер кем дә белмәй, тик Үҙе генә белә тип һанаған. Мосолман асылында ҡиәмәт ваҡытында йәннәткә эләкһә Аллаһты күрә ала торған алтынсы тойғо йәшеренгән тип инанғандар.
Рафидиҙәрҙән айырмалы рәүештә, улар Пәйғәмбәр үлгәндән һуң — Аллаһтың бойороғо өммәт ижмәһе аша бара, башҡаса түгел тип ышана; йәғни, фекер алышҡан мәсьәлә буйынса абруйлы шәхестәрҙең (фаҡиһтарҙың) килешеүе, берҙәм фекере йәки ҡарары өҫтөнлөк итә.
Сөнниҙәрҙән айырмалы рәүештә, улар имамлыҡ хакимиәтендә ҡорайыштар һәм һашимиҙар булыуы мотлаҡ тип һанамай.