yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белоусов Иван Емельянович

Белоусов Иван Емельянович (2 ғинуар 1933 йыл — 24 апрель 2000 йыл) — СССР һәм Рәсәй партия эшмәкәре, журналист һәм яҙыусы.
СССР Яҙыусылар союзының ағзаһы (1967).

# Белоусов Иван Емельянович
## Биографияһы

1933 йылдың 2 ғинуарында Курск өлкәһенең Түбәнге Бабино ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында немецтар баҫып алған биләмәлә була. 1945 йылда атаһы фронттан әйләнеп ҡайта, 1950 йылда ул ғаиләһенә Сахалинға күсергә тәҡдим итә. Бында Иван хеҙмәт эшмәкәрлеген Анивский урман сәнәғәте хужалығының «Высокое» ағас әҙерләү участкаһында һуғыусы булып башлай. 1951 йылда Сахалин диңгеҙ училищеһына уҡырға инә. Мәктәпте тамамлағандан һуң, 1957 йылда райондың «Йәш гвардия» гәзитенә саҡырыла, унда әҙәби хеҙмәткәр, бүлек начальнигы, яуаплы секретарь, мөхәррир урынбаҫары һәм мөхәррир булып эшләй.
1962 йылда Сахалин китап нәшриәтенә нәфис һәм балалар әҙәбиәте мөхәррире итеп ебәрелә. 1964 йылдың мартында КПСС-тың Сахалин өлкә комитеты аппаратына партия эшенә күсә, унда инструктор, матбуғат, радио һәм телевидение секторы мөдире, партияның өлкә комитеты беренсе секретары ярҙамсыһы булып эшләй. Үҙәк комсомол мәктәбен (хәҙер Мәскәү гуманитар университеты), һуңынан Көньяҡ Сахалин дәүләт педагогия институтының (хәҙерге Сахалин дәүләт университеты) филология факультетын ситтән тороп тамамлай. Бер үк ваҡытта өлкә әҙәбиәт берекмәһенә етәкселек итә, РСФСР Яҙыусылар союзының беренсе Ойоштороу съезында ҡатнаша.
1967 йылда Сахалин яҙыусылар ойошмаһы ойошторола, уға Иван Белоусов яуаплы секретарь итеп тәғәйенләнә һәм егерме йыл буйына етәкселек итә. 1988 йылда Ставрополгә күсеп килә, унда ижади эшмәкәрлеген дауам итә һәм 1991—1996 йылдарҙа Рәсәй Яҙыусылар союзының Ставрополь край бүлексәһе рәйесе була.
Яҙыусы эшмәкәрлеге осоронда И. Е. Белоусов байтаҡ китаптар һәм шиғри йыйынтыҡтар яҙа, улар иҫәбендә: «Ҡайын ҡоймаһы» (1968), «Рәсәй күге» (1969), «Сахалин туйҙары» (1972), «Офоҡтағы утрауҙар» (1973), «Батырлыҡ» (1975), «Магистраль» (1977), «Алыҫ причалдар» (1979). Ставрополдә уның һуңғы китабы — «Рәсәй яры» (1996) донъя күрҙе. Совет композиторҙары — В. Агафонников, Д. Чумаков, В. Наумов, В. Чернявский менән берлектә ул бер нисә йыр ижад итә, уларҙың ҡайһы берҙәре грампластинкаларға яҙыла.
Ставрополдә 2000 йылдың 24 апрелендә вафат була. Ҡаланың Игнатьевский зыяратында ерләнгән.

# Белоусов Иван Емельянович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* миҙалдар
* «РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» (1983).

# Белоусов Иван Емельянович
## Иҫкәрмә

* 1 2 Белоусов Иван Емельянович
* 1 2 3 Белоусов Иван Емельянович
* ↑ Писатели Дальнего Востока. Биобиблиографический справочник. Выпуск 2 2020 йыл 25 апрель архивланған.
# Үммиә Koчaк

Үммиə Kocaҡ - (1957) —төрөк актрисаһы, яҙыусы һәм режиссёр.

# Үммиә Koчaк
## Тормошо

Үммиә Koчaк 1957 йылдың 1 мартында Адана ҡалаһында 10 балалы ғаиләлә тыуған. Башланғыс мәктәпте тамамлағандан һуң, үҙ аллы белем ала, күп китап уҡый. Максим Гоькийҙың «Әсә» әҫәре тәүге уҡылған китаптарының береһе була.
Ауыл ҡатын-ҡыҙҙарын әүҙем тормошҡа йәлеп итеү маҡсатында 2001 йылда «Арсланкей ҡатын-ҡыҙҙар театры» ойоштора. Беренсе уйын берләшмәләре «Таш миндаль» уйынын ремзи озджелика исеме аҫтында сәхнәләштерҙе. Артабан сәхнәлә ҡатын-ҡыҙ тормошон күрһәткән пьесалары ҡуйыла.
2006 йылда Адана ҡалаһында үткән халыҡ-ара театр фестивалендә Үммиә Кочак «Һағыш сәскәһе» пьесаһы менән сығыш яһаны. «Йөн сабый» фильмы сценарийын яҙған, ҡатын-ҡыҙға ҡарата көс ҡулланыу һәм хеҙмәт хаҡын түләүҙең дә ғәҙел булмауын йәки иҡтисади яҡтан хоҡуҡи яҡланмауын билдәләй, режиссер булараҡ ижади ҡомар менән тормошҡа ашыра.
Антальяла уҙғарылған кинофестивалдә «Йөн сабый» нәфис фильмы «Алтын әфлисун», Нью-Йоркта «Евразия киноһында иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ» премияһы менән бүләкләнә. 2017 йылда Роналд Kristiano төп ролде уйнаны..

# Үммиә Koчaк
## Пьесалары

* Эрик Эшкиси
* Oҙон тығын
* Ҡара ҡоҙоҡ
* Түләүһеҙ доктор
* Цитрус - ул тормош
* Сәскәләр һулымаһын
* Һағыш сәскәһе
* Тормош дауам итә
* Ханымдың фермаһы
* Ҡасаба
* Таң атҡанда

# Үммиә Koчaк
## Хикәйәләре

* Тыуған илгә мөхәббәт
* Гректың төштәре
* Ҡанһыраған яра
* Яҙмыш
* Обрук
* Баштан аяҡ баҫты
* Атай, мин килдем
* Мөхтәр Адайи Хәсрәт Анаһы

# Үммиә Koчaк
## Фильмдары

* Йөн сабый

# Үммиә Koчaк
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Адана Халыҡ-ара театр фестивале премиялары
* Анкара халыҡ-ара театр фестивале премиялары
* Белем биреү учреждениеларында эшҡыуарлыҡ өсөн Дарюшшафак премияһы
* Борну рәссам-ҡатын-ҡыҙҙар халыҡ-ара фестивале премияһы
* Торосский колледжында белем алырға ярҙам иткән премияһы
* Ҡатын-ҡыҙға көс ҡулланыуға ҡаршы коммерция булмаған ойошмаларҙың хәйриә ярҙамы (Яҙмыш)
* Мерсин (MESİAD) сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар Ассоциацияһының йыл һайын тапшырыла торған премияһы
* TİKAV- 2012 «Әсә мәктәбе» проекттарына ярҙам итеүсе премия
* Нью-Йорк Евразия фестивале: кинола иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн премия
* Самсун Эшҡыуарлыҡҡа ҡарамаған ойошмалар премияһы
* KAGİDER - нейзель юри премияһы
# Оло Корбылька

Оло Корбылька — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Корбылька йылғаһының уң ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Оло Корбылька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200033964
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203396
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Һөйөндөкова Фәнүзә Шәрәф ҡыҙы

Һөйөндөкова Фәнүзә Шәрәф ҡыҙы (22 апрель 1935 йыл) — РСФСР-ҙың (1987) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

# Һөйөндөкова Фәнүзә Шәрәф ҡыҙы
## Биографияһы

Фәнүзә Шәрәф ҡыҙы Һөйөндөкова 1935 йылда Ырымбур өлкәһендә тыуған.
1960—1994 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханаһының хеҙмәтләндереү бүлеге мөдире булып эшләгән.
Төп эшенән тыш 17 йыл Өфө ҡалаһы Киров районының Китап һөйөүселәр йәмғиәте етәксеһе лә була һәм әүҙем эшмәкәрлеге өсөн Бөтә Рәсәй Китап һөйөүселәр йәмғиәтенең «Иң яҡшы китап һөйөүсе» билдәһе менән бүләкләнә.
Фәрит Бикбулатов менән берлектә Н. К. Крупская исемендәге республика китапханаһының 50 йыллығына бағышланған документаль телефильм төшөрөүҙе ойоштора. Р. Х. Тимерғәлина менән берлектә «Кире ҡайтарылған китаптар» (рус. «Возвращенные книги») тигән библиографик күрһәткесте мөхәррирләүҙә ҡатнаша Дөйөм белем биреү мәктәптәрендә башҡорт теле уҡытыусылары һәм уҡыусылары өсөн ҡулланма итеп «Көнкүреш әйберҙәре» тигән һүҙлек-белешмә төҙөй Шулай уҡ 1919—1959 йылдарҙа «Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙары араһында эшмәкәрлек» тигән документтар йыйынтығы әҙерләй.
Клуб һәм мәҙәниәт йорттары өсөн «Һабантуй», «Яҙ байрамы», «Китап байрамы», «Еңеү байрамы», «Бөйөк Ватан һуғышы», «Бөйөк Еңеү» байрамдары сценарийҙары әҙерләп бирә.
25 йылдан ашыу Өфө китапхана техникумы уҡыусылары, Ҡазан, Куйбышев, Силәбе һәм Пермь мәҙәниәт институтында студенттары өсөн практика үткәрә.
Белемен камиллаштырыуға ҙур иғтибар бирә, ғилми эшкә тотоноп, кандидатлыҡ диссертацияһы әҙерләү өсөн имтихандар ҙа тапшыра, тик был хыялы тормошҡа ашмай ҡала.
Фәнүзә Һөйөндөкова ғүмере буйы хәҙерге Зәки Вәлиди исемендәге республика Милли китапханаһында эшләгән

# Һөйөндөкова Фәнүзә Шәрәф ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1985)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987)
* СССР Мәҙәниәт министрлығының «Яҡшы эше өсөн» билдәһе
* Башҡортостан Республикаһының хеҙмәт ветераны (1985).
# Түбәнге Мин

Түбәнге Мин — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Минйәр йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Түбәнге Мин
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612111100019119
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101911
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Осиновая (Кандата ҡушылдығы)

Осиновая — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кандат йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Осиновая (Кандата ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200019818
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201981
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сальница (йылға, Архангельск өлкәһе)

Сальница — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аҡ диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Сальница (йылға, Архангельск өлкәһе)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Воронов морононан Канин нос моронона тиклем (Мезень йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000312103000051707
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005170
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы

Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы (10 май 1904 йыл — 7 август 1992 йыл) — хужалыҡ, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1940 йылдан БАССР Халыҡ Комиссарҙары Советы Рәйесе, 1946—1953 йылдарҙа ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының 1‑се секретары. 1950—1954 йылдарҙа СССР-ҙың 3‑сө саҡырылыш Юғары Советы Президиумы ағзаһы, СССР, РСФСР һәм БАССР-ҙың 1—3‑сө саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Дүрт Ленин (1943, 1944, 1948, 1949), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1972) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары кавалеры.

# Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы
## Биографияһы

Сабир Әхмәтйән улы Ваһапов 1904 йылдың 10 майында Өфө губернаһы Златоуст өйәҙе, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Дыуан-Мәсетле ауылында тыуған.
1936 йылда Свердловск ҡалаһында Сәнәғәт академияһын тамамлаған.
1920—1940 йылдарҙа партия, дәүләт һәм хужалыҡ эштәрендә була. 1930 йылда — Мәсетле районын ойоштороусы.
1940—1946 йылдарҙа — Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы Рәйесе.
1946—1952 йылдарҙа — ВКП (б)-ның, 1952—1953 йылдарҙа ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары.
1929—1933 йылдарҙа — Башҡортостан Үҙәк башҡарма комитеты ағзаһы.
1946—1954 йылдарҙа — СССР Юғары Советы депутаты. 1950—1954 йылдарҙа СССР Юғары Советы Президиумы ағзаһы.
1951—1955 йылдарҙа — РСФСР һәм БАССР Юғары Советтары депутаты.
1993 йылдың 7 авгусында Өфө ҡалаһында вафат була.

# Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы
## Бүләктәре

* Дүрт Ленин ордены (1943, 1944, 1948, 1949)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1972)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* 10 миҙал
# Бенинкаса Мигель

Мигель Бенинкаса (исп. Miguel Benincasa; 1889 йыл — билдәһеҙ) — Уругвай футболсыһы, һаҡсы. Ике тапҡыр Көньяҡ Америка чемпионы (1917 һәм 1916 йылдар).

# Бенинкаса Мигель
## Карьераһы

«Ривер Плейт» футбол клубы менән бергә Мигель 1910 йылда Уругвай чемпионатында еңеүсе була. 1913 һәм 1914 йылдарҙа ул был уңышын тағы ла ҡабатлай. Шулай уҡ Мигель 1921 йылда «Пеньяроль» өсөн сығыш яһай.
Мигель Бенинкаса 1916 йылда Көньяҡ Америка тарихындағы беренсе чемпионатта ҡатнаша. Уругвай командаһы еңеү яулай, ә Бенинкас Аргентинаға ҡаршы һуңғы уйында ғына уйнай.
Киләһе йылда, «Ривер Плейт» футбол командаһы уйынсыһы сифатында 1917 йылда Көньяҡ Америака чемпионатында ҡатнаша. Уругвай унда икенсе тапҡыр рәттән континент чемпионы була. Әммә был юлы Мигель уйын да уйнамай.
Мигелдең ҡустыһы, Бенинкас Хосе, 1910 йыл һәм 1928 йылдарҙа шулай уҡ футбол буйынса Уругвай йыйылма командаһы өсөн сығыш яһай. 1914—1915 йылдарҙа Хосе йыйылма команданы уйын ҡырына капитан булараҡ алып сыға, йәғни ул ваҡытта уйнаған тренер булып һанала.

# Бенинкаса Мигель
## Титулдары

* Уругвай чемпионы(2): 1908, 1910
* Көньяҡ Америка чемпионы (2): 1916, 1917
# Варю-Пари-Яха

Варю-Пари-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО/ Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Мангте-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Варю-Пари-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300076678
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307667
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Чистай урамы (Ҡазан)

Чистай урамы — Ҡазандың Яңы Савин һәм Мәскәү райондарында урынлашҡан алты юлаҡлы транспорт магистрале.

# Чистай урамы (Ҡазан)
## Исем сығанағы

Урам Чистай ҡалаһы хөрмәтенә аталған.

# Чистай урамы (Ҡазан)
## Урынлашыу һәм тарих

Чистай урамы Декабристтар урамы һәм Ибрагимов проспектты менән сатынан башлана. Бондаренко, Әпсәләмов, Меридиан, Мусин, Бичурин, Ниғмәтуллин, Адоратский урамдарын һәм Әмирхан проспектын киҫеп үтә; Ямашев проспекты менән ике ҡатлы развязка янында тамамлана. Әмирхан проспекты менән сатында 2011 йылдан ике ҡатлы развязка эш итеү буйынса башлаған.
Чистай урамында күп ҡатлы йорттар һалыуға тиклем, уның башында Смоленск сиркәүе урынлашҡан; революциянан һуң унда «Октябрь» кинотеатры хеҙмәт итте. Хәҙер күп ҡатлы урам йорттарҙан тора, йорттар һалыу бөгөн дә алып барыла.

# Чистай урамы (Ҡазан)
## Урамда урынлашҡан объекттар

* Чистай урамы, 42 — Татнефть-Арена боҙ һарайы
* Чистай урамы, 65 — «Олимп» стадионы
* Чистай урамы, а — «Олимп» йөҙөү бассейны
* Чистай урамы, 67 — «Олимп» спорт-мәҙәни комплексы
* Ҡазан нуры (мәсет)

# Чистай урамы (Ҡазан)
## Шәхестәр

* Айрат Марат улы Ғайнуллин
* Александр Панченко
* Бәширова Фирҙәүес Тимербулат ҡыҙы
* Валерий Боков
* Виталий Логинов
* Дмитрий Балмин
* Зәйнәп Фәрхетдинова
* Ләбиб Лерон
* Марат Хәлил улы Закиров
* Марсель Галиев
* Мефодий
* Наил Шәйхетдинов
* Рәзил Вәлиев
* Рафаил Ильясов
* Ринат Һидиятуллин
* Сергей Харламов
* Тимерхан Бороһанов
* Шамил Вәлитов
* Әхмәҙулла Шәһиәхмәт
# Карагем (Аргут ҡушылдығы)

Карагем — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Аргут йылғаһының уң ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Карагем (Аргут ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004752
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100475
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Монте-Патрия

Монте-Патрия (исп. Monte Patria) — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Лимари провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 5 219 кеше (2002).
Коммунаның майҙаны — 4337 км². Халыҡ һаны — 30276 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 6,9 кеше/км².

# Монте-Патрия
## Географик урыны

Өлкәнең административ үҙәгенән 98 саҡрым (92 км) көньяҡта урынлашҡан.
Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Рио-Уртадо коммунаһы;
* көнсығышта — Сан-Хуан провинцияһы (Аргентина);
* көньяҡта — Ильяпель коммунаһы;
* көньяҡ-көнбайышта — Комбарбала коммунаһы;
* көнбайышта — Пунитаки һәм Овалье коммунаһы.

# Монте-Патрия
## Административ бүленеш

Коммуна 22 райондан тора:
| № | Район | Майҙаны км² | Халыҡ һаны (2002) | Ҡала халҡы | Ауыл халҡы | Халыҡ тығыҙлығы кеше/км² |
| 1 | Монте-Патрия | 115 | 5910 | 5219 | 691 | 51,39 |
| 2 | Хунтас | 51,9 | 1068 | 0 | 1068 | 20,58 |
| 3 | Кампанарио | 490 | 124 | 0 | 124 | 0,25 |
| 4 | Серрильос | 43,8 | 939 | 0 | 939 | 21,44 |
| 5 | Рапель | 170 | 1193 | 0 | 1193 | 7,02 |
| 6 | Лос-Мольякас | 791 | 742 | 0 | 742 | 0,94 |
| 7 | Эль-Маки | 402,5 | 533 | 0 | 533 | 1,32 |
| 8 | Педрегаль | 190,6 | 733 | 0 | 733 | 3,85 |
| 9 | Лас-Рамадас | 934,4 | 537 | 0 | 537 | 0,57 |
| 10 | Тулауэн | 312,5 | 1665 | 0 | 1665 | 5,33 |
| 11 | Карен | 88,1 | 1250 | 0 | 1250 | 14,19 |
| 12 | Кольигуай | 43,1 | 480 | 0 | 480 | 11,14 |
| 13 | Семита | 78,8 | 300 | 0 | 300 | 3,81 |
| 14 | Чилесито | 40 | 775 | 0 | 775 | 19,38 |
| 15 | Миальки | 35,6 | 504 | 0 | 504 | 14,16 |
| 16 | Маль-Пасо | 32,3 | 177 | 0 | 177 | 5,48 |
| 17 | Пальки | 115 | 6699 | 5266 | 1433 | 58,25 |
| 18 | Гуатуламе | 36,3 | 991 | 0 | 991 | 27,3 |
| 19 | Гуанильяс | 122,8 | 1429 | 0 | 1429 | 11,64 |
| 20 | Сан-Лоренсо | 132 | 195 | 0 | 195 | 1,48 |
| 21 | Чаньяраль-Альто | 93,4 | 3631 | 2855 | 776 | 38,88 |
| 22 | Лос-Моралес | 47,2 | 401 | 0 | 401 | 8,5 |

# Монте-Патрия
## Иң ҙур торамалар (йәшәү пункттары)

| № | Торама | Категория | Халыҡ һаны (2002) | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Майҙаны км² |
| 1 | Эль-Пальки | ҡала | 5266 | 2621 | 2645 | 1,36 |
| 2 | Монте-Патрия | ҡала | 5219 | 2565 | 2654 | 2,35 |
| 3 | Чаньяраль-Альто | ҡасаба | 2855 | 1429 | 1426 | 1,54 |
| 4 | Гуатуламе | ауыл | 944 | 452 | 492 | |
| 5 | Тулауэн | ауыл | 733 | 348 | 385 | |
| 6 | Эль-Томе-Альто | ауыл | 655 | 342 | 313 | |
| 7 | Рапель | ауыл | 631 | 337 | 294 | |
| 8 | Гуана | ауыл | 582 | 286 | 296 | |
| 9 | Карен | ауыл | 574 | 287 | 287 | |
| 10 | Серрильос-де-Рапель | ауыл | 508 | 251 | 257 | |
| 11 | Флор-дель-Валье-Бахо | ауыл | 501 | 253 | 248 | |
| 12 | Лас-Мольякас | ауыл | 478 | 245 | 233 | |
| 13 | Хунтас | ауыл | 428 | 206 | 222 | |
| 14 | Чилесито | ауыл | 410 | 195 | 215 | |
| 15 | Педрегаль | ауыл | 322 | 168 | 154 | |
# Изык-Чул

Изык-Чул (Изыкчул) — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белый Июс йылғаһының һул ярына тамағынан 138 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Изык-Чул
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200014081
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201408
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Пальничная

Пальничная — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сурья йылғаһының һул ярына тамағынан 5,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Пальничная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чусовая, Кын ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100712111100011375
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101137
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Немал-Юган

Немал-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Зажимчар йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 97 км.

# Немал-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300022447
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302244
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Көньяҡ Песъю

Көньяҡ Песъю — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 783 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Көньяҡ Песъю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000043285
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004328
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Няр-ПАй-Соим

Няр-ПАй-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Бобровка йылғаһының уң ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Няр-ПАй-Соим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021682
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302168
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Шарлы (Оло Киңел ҡушылдығы)

Шарлы (рус. Шарла) — Рәсәйҙәге йылға. Һамар өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Киңел йылғаһының уң ярына тамағынан 188 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Шарлы (Оло Киңел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Киңел башынан тамағына тиклем, Көтөүлек йылғаһынан башҡа (инешенән Көтөүлек һыуһаҡлағысына тиклем). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000812112100008210
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100821
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Шарлы (Оло Киңел ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Гидроним башҡорт телендәге шарлау һүҙенән яһалған, шарлы - тауышланып, ҡайнап аҡҡан йылғаларға ҡарата ҡулланыла.