# Марков Константин Константинович

Марков Константин Константинович (7 [20] май 1905 — 18 сентябрь 1980) — СССР географы, геоморфологы, география фәндәре докторы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры, СССР фәндәр академияһы академигы (1970). СССР Дәүләт премияһы лауреаты (1971). РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1966).
Польша (1955 йылдан) һәм Хорватия география йәмғиәттәренең почетлы ағзаһы, Лодзь университетының почетлы докторы.

# Марков Константин Константинович
## Биография

1905 йылдың 7 (20) майында Выборг ҡалаһында инженер-төҙөүсе Константин Васильевич (1914 йылда айырылышҡандар) һәм Мария Ивановна (1879—1921) Марковтар ғаиләһендә тыуған.
1917—1918 йылдарҙа Санкт-Петербургта, аҙаҡ Анапа ҡалаһына күскән В. П. Кузьминаның училищеһында уҡый.
1921—1926 йылдарҙа Петроградта География институтында (Ленинград университеты) уҡый, унда аспирантурала ҡала. Таджик-Памир экспедицияһында (1932—1935) ҡатнаша.
1935 йылдан СССР Фәндәр академияһының Геоморфология институты хеҙмәткәре булып эшләй, ул СССР Фәндәр академияһы менән бергә Ленинградтан Мәскәүгә күсә. Унда институт СССР Фәндәр академияһының География институты тип үҙгәртелә. 1938 йылдан геоморфология бүлеген етәкләй.
1939 йылда И. П. Герасимов менән берлектә беҙҙең ил территорияһында боҙлоҡ осоро тарихы буйынса СССР-ҙа беренсе мәғлүмәт төҙөй.
1940 йылдан — Мәскәү дәүләт университеты профессоры, 1945—1955 йылдарҙа — Мәскәү дәүләт университетының география факультеты деканы, бында бер нисә яңы кафедра ойоштора. 1946 йылдан — палеогеография кафедраһы мөдире (артабан — дөйөм физик география һәм палеогеография кафедраһы).
1942 йылда «Хәрби география» лекциялар курсын эшләй.
Ленинград өлкәһенең төньяҡ-көнбайышына һәм Карелияға, Памирға һәм Тянь-Шангә, СССР-ҙың Европа өлөшөнөң бик күп райондарына, Врангел утрауына, Кольский ярымутрауына, Кавказға, Көнбайыш һәм Көнсығыш Себергә экспедицияларҙа ҡатнаша. Европаның һәм Америка Ҡушма Штаттары-ның күп кенә илдәрендә була.
Антарктиданы өйрәнеү буйынса өс экспедицияла (1955—1960), шулай уҡ океанография экспедицияһында ҡатнаша.
«Антарктика атласы» авторҙарының береһе.
Төп хеҙмәттәре түбәндәге йүнәлештәргә арналған: СССР территорияһында дүртенсел осорҙо өйрәнеү буйынса, географик тикшеренеүҙәргә тарихи принциптарҙы индереү буйынса, физик география һәм геоморфологияның дөйөм теорияһы буйынса, арауыҡтар һәм ваҡытлы законлылыҡтар нисбәте (географик күренештәрҙең метахронлылығы); географик тикшеренеүҙәргә аналитик ысулдарҙы ғәмәлгә индереү буйынса фундаменталь тикшеренеүҙәр.
1960 йылдан СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты.
1970 йылда СССР Фәндәр академияһының академигы итеп һайлана.
1980 йылдың 18 сентябрендә Мәскәү ҡалаһында вафат була, Мәскәүҙә Кунцево зыяратында ерләнгән.

# Марков Константин Константинович
## Ғаиләһе

* Һеңлеһе — Маркова, Надежда Константиновна (1904—1941) — географ, репрессияланған (1928), Ленинград блокадаһында һәләк була.
* өлкән ағаһы — Марков, Георгий Константинович (1902—1941), Ленинград блокадаһында һәләк була.
Билдәле урыҫ мәғрифәтселәре Второвтар ғаиләһенән булған әсәһе (ҡыҙ фамилияһы Досс) яғынан ата-бабалары: ҡарт олатайҙың атайы — А. И. Второв (1772—1844) — мәғрифәтсе; ҡарт олатаһы — Н. И. Второв (1818—1865) — тарихсы.
* олатаһы — Досс, Иван Федорович — Волга-Кама банкының идара рәйесе
* инәйе — Синакевич, Ольга Викторовна (1876—1959) — әсәһенең ике туған апайы, ул үлгәндән һуң уның балаларын тәрбиәләй.
Ҡатыны (1932 йылдың 15 апреленән) — Жузе, Анастасия Пантелеймоновна (1905—1981), микропалеонтолог.
* Дмитрий (1938—1942), Алена (1939—1942), һуғыш ваҡытында Алматы ҡалаһында эвакуацияла һәләк булалар.
* Маркова, Анастасия Константиновна (1943 йыл) — палеогеограф һәм палеонтолог.

# Марков Константин Константинович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* 1980, 21 ғинуар — Октябрь Революцияһы ордены
* 1955, 1961 — ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* 1971 — СССР Дәүләт премияһы, «Антарктида атласы»н төҙөүҙә ҡатнашҡаны өсөн.
* 1966 — В. Ломоносов исемендәге премия лауреаты «Дүртенсел осор: СССР территорияһы» хеҙмәте өсөн
* 1954 — СССР география йәмғиәтенең П. П. Семенов-Тян-Шанский исемендәге миҙал
* 1958 — Польша Фәндәр академияһының почет дипломы.

# Марков Константин Константинович
## Ойошмаларҙа ағзалығы

* 1948 — КПСС
* Дүртенсел осорҙо өйрәнеү буйынса комиссия.

# Марков Константин Константинович
## Библиография

300-ҙән ашыу фәнни эштәр авторы, улар араһында:
* Развитие рельефа Северо-западной части Ленинградской области. Вып. 1, М. — Л., 1931.
* Ледниковый период на территории СССР. М. — Л., 1939 (совместно с И. П. Герасимовым).
* Герасимов И. П., Марков К. К. Четвертичная геология: (Палеогеография четвертичного периода): Учебное пособие для университетов и пед. институтов / проф. И. П. Герасимов и проф. К. К. Марков. — М.: Учпедгиз, 1939. — 364 с.
* Основные проблемы геоморфологии / К. К. Марков; Отв. ред Я. С. Эдельштейн. — М.: Географгиз, 1948. — 344 с. — 10 000 экз. (в пер.)
* Марков К. К. Очерки по географии четвертичного периода / Ред. карт Г. Н. Мальчевский. — М.: Географгиз, 1955. — 348 с. — 4000 экз.
* Путешествие в Антарктиду / К. К. Марков. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1957. — 224 с. — 10 000 экз. (в пер., суперобл.)
* Палеогеография / К. К. Марков. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1960. — 268 с. — 6000 экз. (в пер.)
* Четвертичный период: (Ледниковый период — антропогенный период). Т. 1—3. М., 1965—1967 (с соавт.).
* Путешествие в Антарктиду и вокруг света. М., 1960.
* География Антарктиды. М., 1968 (с соавт.).
* Марков К. К. Воспоминания и размышления географа / Рец.: Н. А. Солнцев, А. Г. Воронов. — М.: Изд-во МГУ, 1973. — 120 с. — 9660 экз.
* Избранные труды: Палеогеография и новейшие отложения / К. К. Марков. — М.: Наука, 1986. — 380 с.
* Избранные труды: Проблемы общей физической географии и геоморфологии / К. К. Марков. — М.: Наука, 1986. — 288 с.