yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вотская

Вотская — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Старая Вятка ҡылымығының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Вотская
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034969
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103496
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бикбардинка

Бикбардинка — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы/ Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/240/191/7 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Бикбардинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101112111100016038
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101603
* Бассейн коды — 10.01.01.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кюндундук-Су

Кюндундук-Су — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Эри-коль күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кюндундук-Су
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100001982
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100198
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Анорга-Яга (йылға)

Анорга-Яга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Выер-То күле - Выер йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Анорга-Яга (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары/ Канин Нос морононан/ Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056947
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005694
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Атанғолов Шәйәхмәт Ғәлиәхмәт улы

Атанғолов Шәйәхмәт Ғәлиәхмәт улы — Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. БАССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы, Ҡыҙыл Йондоҙ , I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары менән бүләкләнеүсе
# Гестготберг

Гестготберг (нем. Geestgottberg) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 395 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,14 км². Диңгеҙ кимәленән 19 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39615 һәм автомобиль коды — SDL.
# Сэсэнг-Юхль

Сэсэнг-Юхль — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вогулка йылғаһының һул ярына тамағынан 155 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Сэсэнг-Юхль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300029210
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302921
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Васильевка (Кожух ҡушылдығы)

Васильевка (Васильевка 3-се) — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы/ Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кожух (Оло Кожух) йылғаһының һул ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Васильевка (Кожух ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200018422
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201842
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Еловый (Базыра ҡушылдығы)

Еловый — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы, Хакас Республикаһы, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Базыр йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Еловый (Базыра ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200015804
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201580
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ремзе

Ремзе (нем. Remse) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1819 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,79 км². Диңгеҙ кимәленән 225 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8373 һәм автомобиль коды GC.
# 1840 йыл

II мең йыллыҡ :
XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат :
Хронологик таблица :
1840 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1840 MDCCCXL |
| Юлиан стилендә | 1839—1840 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2592—2593 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7348—7349 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5600—5601 ה'ת"ר — ה'תר"א |
| Мосолман календары | 1256—1257 |
| Боронғо әрмән календары | 1289 ԹՎ ՌՄՁԹ |
| Ҡытай календары | 4536—4537 己亥—庚子 жёлтая свинья — белая мышь |
| Эфиопа календары | 1832—1833 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1896—1897 |
| - Шака самват | 1762—1763 |
| - Кали-юга | 4941—4942 |
| Иран календары | 1218—1219 |
1840 йыл — шаршамбы көнөнән башланған йыл, кәбисә.
# Чобану

Чоба́ну (рум. Ciobanu) — румын һәм молдаван фамилияһы.
# Сасаткы

Сасаткы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Таз йылғаһының һул ярына тамағынан км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 73 км.

# Сасаткы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300070103
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307010
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ростов дәүләт ауыл хужалығы машиналары төҙөү академияһы

ДДТУ Энергетика һәм машиналар төҙөү институты (ДДТУ ЭМСИ) — Дон дәүләт техник университетының бер факультеты. 2008 йылға тиклем Дондағы-Ростов ауыл хужалығы машиналары төҙөү дәүләт академияһы тип йөрөтөлә, ә 2008 йылдан үҙенең эшмәкәрлеген туҡтата. Хәҙерге ваҡытта уның корпусында ДДТУ (Дон дәүләт техник университеты) Энергетика һәм машиналар төҙөү институты урынлашҡан.
Урынлашҡан адресы: Дондағы Ростов ҡалаһы, Страна Советов урамы, 1.

# Ростов дәүләт ауыл хужалығы машиналары төҙөү академияһы
## Тарих

1960 йыл — студенттарҙы уҡырға ҡабул итеү. 1962 йыл — тәүге ике факультет — «Ауыл хужалығы машиналары» һәм «Эҫе металл эшкәртеү».
1991 йыл — ВТУЗ итеп үҙгәртелә, Дондағы Ростов машиналар автоматлаштырыу һәм машиналар төҙөү технологияһы институты.
1995 йыл — академия статусын ала һәм Дондағы Ростов дәүләт ауыл хужалығы машиналары төҙөү академияһы тип атала. 2008 йыл — академия үҙенең йәшәйешен юғалта һәм ДДТУ менән берләштерелә.
# Айдахо

Айдахо (ингл. State of Idaho) — АҠШ штаты. Штаттың тәртип номеры — 14. 1890 йылдың 3 июлендә төҙөлгән. Элек Айова территорияһы исеме менән йөрөгән. Штаттың ҡушаматы — Аҫыл-таш штат.
2011 йылғы мәғлүмәт буйынса Айдахо штатында ▲1 584 985 кеше йәшәй, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат км-ға 7,3 кеше. АҠШ штаттары араһында халыҡ һаны буйынса урыны — 39.
Майҙаны 216 632 кв.км, шуның 0,98 % һыу майҙаны.

# Айдахо
## Эре ҡалалар

10 мең кеше йәшәғән ҡалалар 2010 йыл) :
| Бойсе | ▬205,7 | Пост-Фолс | ▲27,6 |
| Нампа | ▲81,6 | Москоу | ▼23,8 |
| Меридиан | ▲75,1 | Игл | ▲19,9 |
| Айдахо-Фолс | ▲56,8 | Куна | ▲15,2 |
| Покателло | ▼54,3 | Маунтин-Хом | ▲14,2 |
| Колдуэлл | ▲46,2 | Чаббак | ▲13,9 |
| Кёр-д’Ален | ▲44,1 | Аммон | ▼13,8 |
| Туин-Фолс | ▲44,1 | Хейден | ▲13,3 |
| Льюистон | ▬31,9 | Блэкфут | ▲11,9 |
| Рексберг | ▲28,9 | Гарден-Сити | ▼10,9 |
# Ural bolşevige

Ural bolşevige — 1933-1934 йылдарҙа РСФСР-ҙың Урал өлкәһендә башҡорт телендә сыҡҡан гәзит.
Гәзит Урал өлкә комитеты, Урал өлкә башҡарма комитеты һәм Уралпрофсоветының органы була. Баҫма «Урал эшсеһе» нәшриәте менән айына алты тапҡыр 1500 дана тиражы менән баҫтырыла. Тәүге һаны 1933 йылдың 28 майында сыға.
1934 йылда гәзит Силәбе өлкәһенә күсерелә.
# Евар

Евар — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тюма йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Евар
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013852
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301385
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Порженка

Порженка — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кен күле-Кена йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8 км.

# Порженка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001359
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000135
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тадибе-Яха

Тадибе-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 102 км.

# Тадибе-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300075749
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307574
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кәлимуллин Сәмиғулла Ғибат улы

Кәлимуллин Сәмиғулла Ғибат улы (8 март 1915 йыл — 15 октябрь 1971 йыл) — архитектор. Архитекторҙар союзы ағзаһы (1947). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

# Кәлимуллин Сәмиғулла Ғибат улы
## Биографияһы

Кәлимуллин Сәмиғулла Ғибат улы 1915 йылдың 8 мартында Өфө губернаһының Златоуст өйәҙе Дыуан-Мәсетле ауылында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы) тыуған. Архитектор, сәнғәт фәндәре докторы Барый Ғибәт улы Кәлимуллиндың ҡустыһы.
Новосибирск инженер‑төҙөлөш институтын тамамлағандан һуң 1940 йылда һәм 1947—50 йылдарҙа «Башпроект» республика проект контораһы архитекторы, 1952—56 йылдарҙа баш архитекторы, 1951—52 йылдарҙа Өфө ҡала советы эргәһендәге проект оҫтаханаһы начальнигы урынбаҫары, 1957—59 йылдарҙа БАССР ХХС‑ы техник бүлеге начальнигы урынбаҫары, 1959—60 йылдарҙа «Гипрокаучук» институты Өфө филиалының баш архитекторы, бер үк ваҡытта 1956—57 йылдарҙа, 1960—64 йылдарҙа Өфө ҡала советы эргәһендә баш архитектор, 1965—71 йылдарҙа баш архитектор урынбаҫары. 1946 йылда уҡ ағаһы һәм архитектор Филонов менән бергә ул «Башнефтезавод» берекмәһе өсөн тораҡ йорттар проектлай. Ике тапҡыр Сәмиғулла Кәлимуллин Өфөнөң баш архитекторы — 1956—1957 йылдарҙа һәм 1960—1965 йылдарҙа Башсовнархозда һәм төрлө проект ойшшмаларында эшләй. Район мәҙәниәт һарайҙары, республика ҡалалары өсөн торлаҡ йорттар; Советтар йорто (1951; хәҙерге Өфө дәүләт авиация-техник университетының төп корпусы), Башҡорт дәүләт университетының төп корпусы (1957; икеһе лә — авторҙаш), Аксаков С. Т. исемендәге баҡсаға үҙәк инеү урыны (1955; бөтәһе лә — Өфө) проекттарын эшләй. 40‑сы йылдарҙа Стәрлетамаҡ, Белорет ҡалаларының генераль пландарын эшләүҙә ҡатнаша.
1971 йылдың 15 октябрендә Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә вафат була.
# Тлоинка

Тлоинка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вала йылғаһының уң ярына тамағынан 131 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Тлоинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100039191
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103919
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сезух

Сезух — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лух йылғаһының һул ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Сезух
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Ковров ҡалаһынан тамағына тиклем, Уводь йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010301112110000033891
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003389
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Черкассы (Стәрлетамаҡ районы)

Черкассы (рус. Черкассы) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 3 кеше. Почта индексы — 453153, ОКАТО коды — 80249844006.

# Черкассы (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 15 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Краснояр): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Косяковка): 7 км
# Джиннинг Каролина

Каролина Джиннинг Нилссон (швед. Carolina Gynning Nilsson; 6 октябрь 1978 йыл) — швед артисы, йырсы, журналист, телевидение алып барыусыһы, яҙыусы һәм рәссам.

# Джиннинг Каролина
## Биографияһы

Каролина Джиннинг Нилссон 1978 йылдың 6 октябрендә Мальмё ҡалаһында (Швеция, Сконе провинцияһы) тыуған.

# Джиннинг Каролина
## Карьераһы

Каролина үҙ карьераһын 1991 йылда модель сифатында башлай.
Хәҙер ул — актриса ла, журналист, телевидение алып барыусыһы ла, яҙыусы һәм рәссам да.

# Джиннинг Каролина
## Шәхси тормошо

Каролинаның ире Александр Лайдекер. Ғаиләнең ике ҡыҙҙары үҫә — Алисия Лайдекер (05.06.2012 тыуған) һәм Адель Лайдекер (08.05.2014 тыуған).
# Сосновка

Сосновка

# Сосновка
## Башҡортостан ауылдары

* Сосновка (Ауырғазы районы)
* Сосновка (Баймаҡ районы)
* Сосновка (Балаҡатай районы)
* Сосновка (Баҡалы районы)
* Сосновка (Белорет районы)
* Сосновка (Бишбүләк районы)
* Сосновка (Йылайыр районы)
* Сосновка (Мишкә районы)
* Сосновка (Мәсетле районы)
* Сосновка (Ҡалтасы районы)
# Юҡҡа сығыу

Юҡҡа сығыу — биология һәм экологияла билдәле бер биологик төрҙөң йәки тотош таксондың бар вәкилдәренең дә үлеп бөтөүе. Юҡҡа сығыуҙың сәбәптәре тәбиғи ҙә , кеше (антропоген) тәьҫиренән дә булырға мөмкин. Тәбиғәттә биологик төрҙөң ҡыҫҡа ваҡыт эсендә күпләп ҡырылыу йәғни күпләп юҡҡа сығыу (массовое вымирание) күренеше бар.

# Юҡҡа сығыу
## Ер тарихында төрҙәрҙең дәһшәтле юҡҡа сығыу тарихы

* 440 млн йыл элек — ордовик-силурҙа — умыртҡаһыҙҙарҙың 60 % -ы юҡҡа сыға
* 364 млн йыл элек — девонда — диңгеҙҙәге төрҙәрҙең һаны 50 %-ҡа кәмей;
* 251,4 млн йыл элек — дәһшәтле пермь ҡырылыуы, иң-иң күпләп ҡырылыу, бөтә тере организмдарҙың 95 %-ҡа тиклеме юҡҡа сыға;
* 199,6 млн йыл элек — триаста — ул мәлдә Ерҙә тереклек итеүсе төрҙәренең яртыһы тиерлек ҡырыла.
* 65,5 млн йыл элек — аҡбур –палеоген юҡҡа сығыуы — бөтә төрҙәрҙең 1/6 өлөше, шулай уҡ, динозаврҙар юҡҡа сыға.
* 33,9 млн йыл элек — эоцен-олигоцен юҡҡа сығыуы.
| Докембрий | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Фанерозой | Эон |
| Докембрий | Палеозой | Палеозой | Палеозой | Палеозой | Палеозой | Палеозой | Мезозой | Мезозой | Мезозой | Кайнозой | Кайнозой | Кайнозой | Эра |
| Докембрий | Кембрий | Ордо вик | Сил ур | Девон | Карбон | Пермь | Триас | Юра | Мел | Палео ген | Нео ген | | П-д |
| 4570 | 541 | 485,4 | 443,4 | 419,2 | 358,9 | 298,9 | 252,2 | 201,3 | 145,0 | 66,0 | 23,03 | | млн лет ← |
| 2,588 ||
е

# Юҡҡа сығыу
## Юҡҡа сығыуҙың сәбәптәре

Әгәр билдәле арауыҡта тыуым үлемде ҡаплай (компенсировать) алмаһа, төр юҡҡа сыға.
Юҡҡа сығыу сәбәптәре:
* Популяция эсендәге һан (төркөм эсендә генә үрсеү мөмкинлеге булған хайуандар, мәҫәлән, гиҙеүсе күгәрсен)
* генетик төрлөлөк (гепардтарға янарға мөмкин)
* ғүмер оҙонлоғо
* йыртҡыстар
* Бер үк йәшәү урынында башҡа төрҙәр менән конкуренция
* паразиттар баҫыуы (ниндәйҙер сир)
* катастрофалар
* Әйләнә-тирә мөхиттең үҙгәреүе
* кеше факторы
# Лесной Черь

Лесной Черь — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Черь-Вычегодская йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Лесной Черь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000013773
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001377
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡалҡан (йондоҙлоҡ)

Ҡалҡан (йондоҙлоҡ) (лат. Scutum) — йондоҙлоҡ, иң яҡты йондоҙо — α Sct, яҡтылығы 3,85 була. Майҙаны буйынса урыны — 84.
# Кесе Каменка (Ағиҙел ҡушылдығы)

Кесе Каменка — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 74 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Каменка (Ағиҙел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009679
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100967
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡотлобаевтар

Ҡотлобаевтар — башҡорт дворяндары нәҫеле. Ырымбур губернаһы Бөрө өйәҙе (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Борай районы) Йәлдәк улусының Кәмил ауылы башҡорттарынан.

# Ҡотлобаевтар
## Дөйөм характеристика

Ҡотлобаевтар нәҫелен башлап ебәреүсе Зөбәйер Ҡотлобаев була. Зөбәйер Ҡотлобаев 1823—1835 йылдарҙа 10-сы башҡорт кантоны башлығы вазифаһын үтәй. Уның улдары:
* Уйылдан Зөбәйер улы Ҡотлобаев — хорунжий (1836).
* Ноғман Зөбәйер улы Ҡотлобаев (1809 — ?) — хорунжий. 1816 йылдан хәрби хеҙмәттә була. 1832 йылдан Ырымбур ҡалаһында, һуңынан 10‑сы башҡорт кантонында хеҙмәт итә, 1837—1846 йылдарҙа кантон башлығы ярҙамсыһы вазифаһын үтәй. Ҡустыһы Камилйән менән бергә Йәлдәк улусында урынлашҡан 3 поташ заводына эйә булған.
* Камилйән Зөбәйер улы Ҡотлобаев — зауряд-хорунжий. Ағаһы Ноғман менән бергә Йәлдәк улусында урынлашҡан 3 поташ заводына эйә булған.
* Раян Зөбәйер улы Ҡотлобаев (1815 — ?) — хорунжий (1841). 1839—1842 йылдарҙа 10‑сы башҡорт кантоны башлығы вазифаһын башҡара.
* Абдулкәбир Зөбәйер улы Ҡотлобаев — зауряд-яҫауыл (1812).
Уйылдан Зөбәйер улы Ҡотлобаевтың улдары:
* Лоҡманхаким Уйылдан улы Ҡотлобаев — зауряд-хорунжий. 1863—1865 йылдарҙа 6-сы Бөрө кантоны башлығының ярҙамсыһы була.
* Миһран Уйылдан улы Ҡотлобаев — 1862—1863 йылдарҙа 16-сы кантон башлығы вазифаһын үтәй. 1863—1865 йылдарҙа 6-сы Бөрө кантоны башлығының ярҙамсыһы була.
* Мостафа Уйылдан улы Ҡотлобаев ер биләүсе, урман сәнәғәтсеһе була. Ырымбур губерна канцелярияһында секретарь булып хеҙмәт итә. Ырымбур губернаһында 3 мең дисәтинәнән ашыу ер биләй, шуның 1,8 мең дисәтинәһе — Бөрө өйәҙендә, 0,5 меңе — Бәләбәй өйәҙендә, 0,8 меңе Өфө өйәҙендә була. Уның улдары:
** Мортаза Мостафа улы Ҡотлобаев (1873 — ?) — юрист. 1895 йылдан Мәскәү университетында уҡыған. 1908 йылдан — Минзәлә өйәҙендә, 1917 йылдан Бәләбәй ҡалаһында Юстиция министрлығында суд тәфтишсеһе булып эшләй.
** Искәндәр Мостафа улы Ҡотлобаев (? — 1910) — нәшерсе. Ҡазан университетын тамамлаған, 1906—1908 йылдарҙа «Тауыш» гәзитенең мөхәррире һәм нәшерсеһе. Ҡатыны — Ҡотлобаева Раҡия Шәйхәттәр ҡыҙы (1886−1966), ҡыҙы — Ҡотлобаева Ҡәҙриә Искәндәр ҡыҙы (1909—1997).
1866 йылда Миһран һәм Мостафа Ҡотлобаевтарҡа нәҫелдән күсә килеүсе дворяндар дәрәжәһе бирелә. Ҡотлобаевтар нәҫеле Ырымбур губерна дворян нәҫел тарихы китабына теркәлгән.
Башҡа билдәле вәкилдәре:
* Шакир Ҡотлобаев — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. 1918 йылдың башында Бөрө өйәҙендә Башҡортостан мөхтәриәтенә ҡушылыу мәсьәләләре буйынса ҡоролтай ойоштора. Аҙаҡ бында Борай кантоны булдырыла.