yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фәйзулла

Фәйзулла— башҡорт һәм башҡа төрки халыҡтарға ғәрәптәрҙән ингән ир-ат исеме.

# Фәйзулла
## Этимологияһы

Фәйзулла — «фәйез» һәм «улла» ҡушып яһалған мосолман мосолман ир балалар исеме.

# Фәйзулла
## Билдәле шәхестәр

Фәйзулла Аҡтаев (Фәйзулла Ильяс улы Төкәев; 1787—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында 14-се Башҡорт атлы полкының поход есауылы. (1834 йылға ҡарай фамилияһын Аҡтаев тип үҙгәртә).
Фәйзулла Хәзи улы Әһлетдинов (15 март 1915 йыл — 29 октябрь 1988 йыл) — Хәсән күле янындағы 1938 йылғы совет‑япон ҡораллы бәрелешендә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Уҡсылар полкының взвод командиры ярҙамсыһы, сержант. Советтар Союзы Геройы (1943).
Фәйзулла Вәли улы Солтанов (15 октябрь 1922 йыл — 24 ноябрь 1992 йыл) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре, 1967—1990 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы Рәйесе. РСФСР Юғары Советының һәм БАССР-ҙың 7-11 саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. I дәрәжә Ватан һуғышы (1985), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1976), Халыҡтар Дуҫлығы (1982), Ҡыҙыл Йондоҙ (1966) һәм «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары кавалеры.
Фәйзулла Бикбов (1908 йыл — ?) — башҡорт журналисы, патриот шағир.
Фәйзулла Хизбулла улы Бәхтейәров (6 ноябрь 1932 йыл — 1 декабрь 1998 йыл) — театр актёры, 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1983).
Фәйзулла (Фазыл) Фәттәх улы Һәйетҡолов (рус. Саиткулов Файзулла (Фазул) Фаттахович) (1908 йыл — 16 ғинуар 1973 йыл). 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.
Фәйзулла Зәйнулла улы Зәйнуллин 10 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия кесе сержанты.

# Фәйзулла
## Фамилияларҙа

Фәйзуллина Резеда Мансаф ҡыҙы (16 ғинуар 1956 йыл) — ғалим-педиатр, аллерголог-иммунолог. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2010). Рәсәй Федерацияһы һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2013). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2017).
Фәйзуллин Рәфғәт Шакирйән улы (3 август 1904 йыл — 5 сентябрь 1983 йыл) — башҡорт театр актёры, режиссёр. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1964). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1955) кавалеры.
Фәйзуллина Гәүһәр Садиҡ ҡыҙы (10 июнь 1924 йыл — 6 апрель 1987 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы. 1954—1979 йылдарҙа Баймаҡ районы «Ҡыҙыл Октябрь» колхозы һауынсыһы. РСФСР-ҙың 7‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының иң яҡшы һауынсыһы (1963). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
Фәйзуллина Зөһрә Хәдит ҡыҙы (29 июль 1946 йыл — 27 октябрь 2020 йыл) — педагог, журналист, шағир. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар, Журналистар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы. Рамаҙан Өмөтбаев, Ким Әхмәтйәнов, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге премиялар лауреаты.

# Фәйзулла
## Топонимдарҙа

Фәйзулла (Баймаҡ районы)(рус. Файзуллино) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл.
Фәйзулла (Благовещен районы) (рус. Файзуллинское) — Башҡортостандың Благовещен районындағы ауыл.
# Озерки ауыл Советы (Ҡариҙел районы)

Озерки ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡариҙел районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Озерки ауылы.

# Озерки ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Аҡкүл (станция)

Аҡкүл (урыҫ.Белое озеро) —Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлегендәге 5 класлы станция. Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы Аҡкүл ауыл советына ҡараған Аҡкүл ауылында урынлашҡан,

# Аҡкүл (станция)
## Тарихы

1934 йылда Өфөнән тимер юл Ишембай нефть ятҡылығына табан һуҙыла. Аҡкүл станцияһы Дим — Ишембай (хәҙер Өфө— Ырымбур) тимер юл тармағында булдырылған.
Бында барлыҡҡа килгән тимер юл эшселәре ҡасабаһы 2007 йылдың 10 сентябренә тиклем Аҡкүл станцияһы ауылы тип атала.

# Аҡкүл (станция)
## Урыны һәм инфраструктураһы

Тимер юл станцияһы Аҡкүл ауылында урынлашҡан. Унда автотранспорт менән барып була. Станцияға тиклем йәмәғәт транспорты йөрөмәй. Станциянан 2,0 км көньяҡтараҡ тимер юл аша автомобиль юлы үтә (Талбазы, Табын, Красноусолға.
Станция биләмәһендә дүрт юл һәм көнбайыш яҡта ситтә бер түбән уурынлашҡан оҙон платформа бар. Вокзал бинаһы ҙур түгел, 07:30 алып 16:30 тиклем касса эшләй. Станцияла үтәлгән коммерция операциялары: станцияларҙың асыҡ майҙансыҡтарында һаҡларға рөхсәт ителгән йөктәрҙе вагондар менән ҡабул итеү һәм тапшырыу; юлдарҙа брутто ауырлығы 24 (30) һәм 30 т булған универсаль контейнерҙарҙағы йөктәрҙе ҡабул итеү һәм тапшырыу; станция яны юлдарында һәм дөйөм файҙаланыуға тәғәйенләнмәгән урындарҙа йөктәрҙе ҡабул итеү (вагондар менән, ваҡлап, вагондарға тултырып тейәп); 20 һәм 24 т брутто ауырлыҡтағы универсаль контейнерҙарҙа килгән юлдарҙа йөктәр ҡабул итеү һәм тапшырыу; бөтә пассажир поездарына ла билет һатыу. Багажды ҡабул итеү һәм кире биреү.

# Аҡкүл (станция)
## Алыҫҡа йөрөүсе поездар

№ 371/372 Өфө — Андижан һәм 381/382 Өфө — Ташкент пассажир поездары станцияһы Аҡкүл станцияһында туҡталды.
Элек ҡайһы бер алыҫҡа йөрөгән поездар ҙа Аҡкүл станцияһында туҡтаған :
| Поезд | Маршрут | Көн |
| - | Өфө — Ырымбур | 2010 йылдан алып юҡ. |
| - | Ырымбур — Өфө | 2010 йылдан алып юҡ. |
| - | Кумертау — Мәскәү | 24.05.2012 йылдан алып юҡ. |
| - | Мәскәү — Кумертау | 24.05.2012 йылдан алып юҡ. |
| - | Кумертау — Санкт-Петербург | 10.2011 йылдан алып юҡ. |
| - | Кумертау-Нижневартовск | 24.05.2012 йылдан алып юҡ. |
| - | Кумертау — Яңы Уренгой | 24.05.2012 алып юҡ. |
| 381Ь | Ташкент — Өфө | |

# Аҡкүл (станция)
## Ҡала яны поездары

Аҡкүл станцияһы аша ҡала яны поездары үтә. Ҡалалар араһында РА1 һәм РА2 рельс автобустары йөрөй. 2020 йылдың мартындағы расписание буйынса Аҡкүл станцияһында түбәндәге поездар туҡтай:
* Стәрлетамаҡ — Ҡарлыман (көн һайын, 1 поезд Стәрлетамаҡ — Ҡарлыман, Ҡарлыман — Стәрлетамаҡ 2 поезд, Стәрлетамаҡҡа тиклем юлдағы вағыт — 1 сәғәт 7 минут — 1 сәғәт 15 минут)
* Стәрлетамаҡ — Өфө (көн һайын, 2 поезд, Стәрлетамаҡҡа тиклем юлдағы ваҡыт — 1 сәғәт , Өфөгә тиклем — 2 сәғәт 39 минут −2 сәғәт 48 минут 2)

# Аҡкүл (станция)
## Тағы ҡарағыҙ

-Ғафури районы
-Тимер юл транспорты
# Украина башҡорттары

Украина башҡорттары — Украинала йәшәгән башҡорт халҡының диаспораһы.

# Украина башҡорттары
## Тарих

IX быуатта башҡорт ҡәбиләләре бәшнәктәр союзы составында төньяҡ Ҡара диңгеҙ буйына (хәҙерге Украина территорияһына) килеп ултырған.
Купселек башҡорттар Украинаға СССР-ҙа хеҙмәт миграцияһы осоронда күсеп ултыралар.
Башҡорттар Украинаның милли аҙсылығын тәшкил итә: 1989 йылда — 7,4 мең кеше, ә 2001 йылға торошло 4,2 мең кеше, йәғни Украина халҡының 0,008 %).
Башҡорттарҙың 40 % Башҡортостан Республикаһынан ситтә, шул иҫәптән Тарихи Башҡортостанда, йәшәй. Украина, Рәсәй һәм Ҡаҙағстандан ҡалышып, башҡорттар һаны буйынса өсөнсө ил. Украина һәм Башҡортостан араһындағы дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре ике илдә лә диаспораларҙың мәҙәни ихтияжын ҡәнәғәтләндерә (Башҡортостанда йәшәгән 75 мең украин өсөн РФ яҡшыраҡ шарттар булдырылған: милли мәктәптәр, «Кобзарь» украин милли-мәҙәни үҙәге һ. б. эшләй).

# Украина башҡорттары
## Ойошмалар

* Украина башҡорттары ҡоролтайы (Киев, 1993 йылдан алып).
* Киев «Нур» татар-башҡорт үҙәге.
# Хүҙәйфә ибн әл-Йәмән

Хүҙәйфә ибн әл-Йәмән әл-Әбси (ғәр. حذيفة بن اليمان‎;рус. Хузайфа ибн аль-Яман; вафаты 656) — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең сәхәбәләренең береһе.

# Хүҙәйфә ибн әл-Йәмән
## Биографияһы

Хүҙәйфә ибн әл-Йәмән Мәҙинәлә тыуған. Атаһы сығышы менән Мәккәнән, Бәнү Әбс ырыуынан.
Хүҙәйфә Мәҙинәлә үҫкән һәм Мөхәммәт пәйғәмбәрҙе күрер өсөн махсус рәүештә Мәккәгә барып, Уның менән осрашҡан. Мосолмандар Мәҙинәгә Һижрәт ҡылғандан һуң, Хүҙәйфә Мөхәммәт Пәйғәмбәр эргәһендә даими булырға тырышҡан. Ул мосолман дәүләтен нығытыуҙа әүҙем көс һала, Бәҙер һуғышынан башҡа бөтә яуҙарҙа ла ҡатнаша. Өхүд эргәһендәге һуғышта, дошман менән бутап, атаһын осраҡлы ғына мосолмандар үлтерә. Мөхәмәт Пәйғәмбәр был хаҡта белгәс, йолом хаҡында бойороҡ бирергә теләй, тик Хүҙәйфә унан баш тарта
Хәлиф Әбү Бәкер әс-Сиддиҡ идара иткән осорҙа Хүҙәйфә дингә хыянат итеүселәргә ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнаша һәм Оманға ебәрелгән отрядҡа етәкселек итә. Ғүмәр ибн әл-Хәттаб хәлифә идара иткән осорҙа ул, Хамадан һәм Рейҙә фарсы ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша. Ул Усман ибн Әффан хәлифә идара иткән осорҙа Әрмәнстанды һәм Әзербайжанды яулап алыуҙа ҡатнаша.
Әрмәнстанды һәм Әзербайжанды яулап алыуҙа ҡатнашып, Хүҙәйфә Ҡөрьән уҡыу йәһәтенән низағтың шаһиты була. Ул хәлифә Усманға, ҡорайыш диалектында Ҡөрьәнде күбәйтеп, Хәлифәлектең бөтә тарафтарына оҙатырға ҡуша. Хүҙәйфә йыйынтыҡтарҙа теркәлгән йөҙҙән ашыу хәҙис тапшырған
Хүҙәйфә шулай уҡ «ике йөҙлөләр (монафиҡтар) исемлеген» һаҡлаусы була, улар араһында Мөхәммәт Пәйғәмбәргә һәм көрәштәштәренә яҡын кешеләр ҙә ингән була.
# Кнубовец Яков Самуилович

Яков Самуилович Кнубовец (5 май 1902 йыл, Лемешевичи ауылы, Минск губернаһы, Рәсәй империяһы — 1981 йыл, Татар АССР-ы, РСФСР) — совет табип-стоматологы, медицина фәндәре докторы (1967), доцент, Ҡазан медицина институтының стоматология факультеты деканы урынбаҫары (1957—1971).

# Кнубовец Яков Самуилович
## Биографияһы

1902 йылдың 5 майында Рәсәй империяһының Минск губернаһы Лемешевичи ауылында тыуған.
Бала сағында ата-әсәһе менән бергә Ҡазанға күсеп килә, бында 14 йәшендә стоматология технигы Левин-Эпштейнда уҡый һәм шөғөлләнә башлай. 1920 йылда «өйрәнсек» исеме өсөн имтихан тапшыра, шунан һуң табиптарҙы камиллаштырыу институтына эшкә күсә. Һуңынан Ҡазан ҡала һаулыҡ һаҡлау идаралығының үҙәк стоматология лабораторияһында эшләй.
1926 йылда — теш технигы таныҡлығын, 1936 йылда теш табибы исемен ала. 1939 йылда Ҡазан стоматология институтының ортопед-стоматология кафедраһында ассистент булып эшләй башлай.
1943 йылда Ҡазан медицина институтын табип-стоматолог квалификацияһы буйынса тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ҡазан ҡалаһында урынлашҡан хәрби госпиталдәрҙә теш-яңаҡ системаһы яралары алған һалдат һәм офицерҙарҙы дауалай. Медицина хеҙмәтенең өлкән лейтенанты.
1949 йылда «О симпатической иннервацию мускулатуры жевательного аппарата» кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1950 йылдан 1957 йылға тиклем Ҡазан табиптарҙың белемен камиллаштырыу институтының (ГИДУВ) стоматология кафедраһында уҡыта. Һуңынан Ҡазан дәүләт медицина институтының стоматология факультетына эшкә күсә, унда 1971 йылға тиклем ассистент һәм доцент булып уҡыта.
1967 йылда «Теш-яңаҡ системаһында дистрофик процестарҙың үҫешенә периферия нервыларын ярһытыу йоғонтоһо» темаһы медицина фәндәре докторы ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеү өсөн диссертация яҡлай.
Пародонтоздың эксперименталь моделен эшләй һәм альвеоляр үҫентегә функциональ йөкләнеш дәрәжәһенә бәйле һөйәк өҫтө рецепторҙарының морфологик структуралары һәм уларҙың топографияһы үҙенсәлектәрен асыҡлай. Ошо тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә ортопедик дауалау планы әҙерләнде.
«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалдары менән бүләкләнә.
1981 йылда Ҡазан ҡалаһында вафат була.

# Кнубовец Яков Самуилович
## Библиография

** Влияние раздражения периферических нервов на развитие дистрофических процессов в зубочелюстной системе.
** Казань, 1966.Вопросы стоматологии. Казань, 1971.

# Кнубовец Яков Самуилович
## Иҫкәрмә

* 1 2 3 4 ИСТОРИЯ КАФЕДРЫ 2021 йыл 11 октябрь архивланған.
* ↑ КНУБОВЕЦ ЯКОВ САМУИЛОВИЧ(недоступная ссылка)
* 1 2 Кнубовец Яков Самуилович
# Сәғәҙиев Фәтҡул Сәғәҙи улы

Сәғәҙиев Фәтҡул Сәғәҙи улы (рус. Сагедеев Фаткул Сагадеевич 1903 йыл — 22 февраль 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

# Сәғәҙиев Фәтҡул Сәғәҙи улы
## Биографияһы

Сәғәҙиев Фәтҡул Сәғәҙи улы 1903 йылда элекке Башҡортостандың Маҡар районы (Ишембай районы) Күҙән ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Маҡар район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһында хеҙмәт итә. 1943 йылдың 22 февралендә Украинаның Ворошиловград өлкәһе Юлино-2 станцияһы янында яуҙа һәләк була. Ҡыҙылармеец Сәғәҙиев Фәтҡул Сәғәҙи улы Украина ССР-ы Луганск өлкәһенең ҡала тибындағы Городище ҡаласығында ерләнгән.
# Кесе Тингута

Кесе Тингута — Рәсәй йылғаһы. Ҡалмыҡ Республикаһы,Волгоград өлкәһе,Әстерхан өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Тингута йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Кесе Тингута
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терек йылғаһы, Дон һәм Волга йылғаларының ағымһыҙ тармаҡтары. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек бассейнынан РФ сигенә тиклем Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07040000112108200000057
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200005
* Бассейн коды — 07.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Йондоҙ (мәғәнәләр)

Йондоҙ — күп мәғәнәле һүҙ.
* Йондоҙ —— күп мөйөшлө геометрик фигура.
* Йондоҙ — билдәле дан ҡаҙанған атаҡлы шәхес; кино йондоҙо, сәхнә йондоҙо, эстрада йондоҙо.
* Йондоҙ — Ғафури районы гәзите.
* Йондоҙ— Рәсәйҙәге йылға.
* Йондоҙ — астралар ғаиләһендәге сәскә.
* Йондоҙ — астрономик берәмек, күктәге йондоҙҙар.
* Йондоҙло— Башкортостандың Бүздәк районындаға ауыл.
* Йондоҙҡай — ҡәнәфер һымаҡтар ғаиләһендәге үҫемлек.
* Йондоҙлоҡ — астрономик йондоҙҙар төркөмө; Етегән йондоҙ, Үлсәү йондоҙо һ.б.
# Чирковая (Мах-Катын-Еган ҡушылдығы)

Чирковая — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Мах-Катын-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Чирковая (Мах-Катын-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038347
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203834
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Скендер Хюка

Скендер Хюка (алб. Skënder Hyka; 6 сентябрь, 1944, Тирана — 5 июль, 2018) — албан футболсыһы, ул карьераһының башынан аҙағынаса һөжүм итеүсе булараҡ «17 Нентори» (хәҙер — «Тирана») клубы өсөн сығыш яһай. Албания милли йыйылма командаһына саҡырыла һәм уларҙың фотболкаһын кейеп бер матч уйнай. Албания Футбол федерацияһының башҡарма комитеты ағзаһы булып эшләй, ә 2009 йылдан Ярыштар мәсьәләләре буйынса комиссияны етәкләй.

# Скендер Хюка
## Карьераһы
### Башы

Тиранала тыуып үҫә, бында мәктәп һәм университет тамамлай. Физик культура һәм спорт институтында уҡый, 1968 йылда уны һөнәре буйынса футболсы булараҡ тамамлай. 1957йылда «17 Нентори» составына ҡушыла (ул мәлдә Скендерға 13 кенә йәш була), клубтың үҫмерҙәр һәм йәштәр клубы командаһы өсөн сығыш яһай, ә 1960-сы йылдар башында төп составына күсерелә.

# Скендер Хюка
## Карьераһы
### «17 Нентори»

Төп футбол командаһына күсерелгәс тә «17 Нентори»ҙың төп футболсыһына әйләнә, унда уйнағанында Албания Суперлигаһында 3 тапҡыр клубҡа еңеү килтерә. 1974 йылда футбол карьераһын тамамлай. Шул уҡ ваҡытта ул ҡаршылар ҡапҡаһына индергән 60 голы менән клуб тарихында иң яҡшы бомбардир була (2012 йылда 5-се урынға төшә). Ба ҡаланың футбол командаһында яҡынса 400-гә яҡын матч уйнай.

# Скендер Хюка
## Халыҡ-ара карьераһы

«17 Нентори» составында уңышлы сығыш яһауына ҡарамаҫтан, Хюка Албания милли йыйылма командаһына эләгә алмай. Албан футболсыларының һөжүм итеү һыҙатындағы урын өсөн конкуренцияның юғары булыуы ла ҡамасаулай, ул һыҙатта Медин Жега һәм Панайот Панно кеүек оҫта футболсылар уйнай. Скендер 1967 йылдың 8 апрелендә Дортмундта ГФР командаһына ҡаршы милли команда составында уйнай. уйын немецтарҙың еңеүе менән 6:0 иҫәбенә тамамлана. Герда Мюллерҙың дүрт голы һәм Лёра Ханнестың тағы ла ике голы ҡаршы яҡҡа еңеү килтерә. Шунан һуң Хюке бер тапҡыр ҙа йыйылма команда өсөн уйнамай.

# Скендер Хюка
## Албанияның Футбол федерацияһы

1992 йылдан 1995 йылға тиклем «Атлетик Клаб Занзибар»ҙа секретарь булып эшләй. 1997 йылдан — Албания Футбол федерацияһының генераль секретары. 1992 йылдан алып Албания Футбол федерацияһының башҡарма комитеты ағзаһы булып эшләй.

# Скендер Хюка
## Шәхси тормошо

Хюканың улы Энди 1990-сы йылдарҙа, «Тирана» өсөн уйнап, шулай уҡ чемпион титулын яулай. Ә уның ике туған ағаһы Рениси 1989 йылда юғары ҡаҙаныштарҙы ҡабатла. 2018 июлендә Хюка Скендер вафат була.

# Скендер Хюка
## Ҡаҙаныштары
### Клуб

* Албания чемпионы: 1966, 1968, 1970

# Скендер Хюка
## Ҡаҙаныштары
### Индивидуаль

* Албания чемпионатының иң яҡшы бомбардиры: 1968
# Пунема

Пунема (Пунемка) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Воже күле-Свидь йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Пунема
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000000369
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000036
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Илсеғол ауыл Советы (Учалы районы)

Илсеғол ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Илсеғол ауылы.

# Илсеғол ауыл Советы (Учалы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Илсеғол ауыл Советы (Учалы районы)
## Ауыл советы составы

* Илсеғол ауылы,
* Кәрим ауылы,
* Мулдаҡай ауылы,
* Мулдаш ауылы,
* Орловка ауылы,
* Алтынташ ауылы,
* Һөйөндөк ауылы,
* Көсөк ауылы,
* Устинов ауылы,
* Һөләймән ауылы.
# Йәндүрин Дияс Хатип улы

Йәндүрин Дияс Хатип улы (20 ғинуар 1940 йыл — 4 октябрь 2022 йыл) — тарихсы, тарих фәндәре докторы (2005), профессор (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2009), СССР Юғары мәктәбе отличнигы (1985), Рәсәй Федерацияһы юғары һөнәри белем биреүҙең почетлы хеҙмәткәре (2007).

# Йәндүрин Дияс Хатип улы
## Биографияһы

Йәндүрин Дияс Хатип улы 1940 йылдың 20 ғинуарында Лағыр ауылында тыуа. Атаһы Хатип Өмөтбай улы — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, Ҡыҙыл Йондоҙ, I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордены һәм миҙалдар менән наградлана, тыныс тормошҡа гвардия капитаны дәрәжәһендә ҡайта. Төбәктең тәүге мәғариф бүлеге мөдире була, Салауат райкомының пропаганда һәм агитация бүлеге мөдире вазифаһында эшләй. Һуғыштан һуң Лаҡлы ауылына балалар йортона директоры, Лағыр ете йыллыҡ мәктәбе директоры, колхоз рәйесе, пенсияға сыҡҡансы уҡытыусы була. Шуға ла Дияс Хатип улы бәләкәйҙән белемгә ынтыла. Мәктәпте тамамлағандан һуң юғары белемде Башҡорт дәүләт университетында ала (1967). Шул уҡ йылда Лағыр урта мәктәбендә директорҙың уҡытыу буйынса урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнә. 1968—1970 йылдарҙа атаһының юлын ҡабатлап КПСС-тың Салауат район комитетында пропаганда һәм агитация бүлеге мөдире булып эшләй. 1974 йылдан алып Башҡорт дәүләт университетында уҡыта. 2022 йылдың 4 октябрендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Йәндүрин Дияс Хатип улы
## Хеҙмәттәре

100-ләгән хеҙмәт авторы.
* Яндурин Дияс Хатипович. Национально-государственное строительство в автономиях Урало-Поволжья в 20-30-е годы XX в. : Дис. … д-ра ист. наук : 07.00.02 : Уфа, 2003 380 c. РГБ ОД, 71:05-7/186.
* Подготовка национальных кадров в Башкортостане (1920—1930-е годы) [Текст] / Д. Х. Яндурин // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. — 2003. — Т. 8, № 4. — С. 29-33 : 1 табл. — Библиогр.: с. 33 (12 назв.)
ББК 74.03(2Рос. Баш) + 74.5(2Рос. Баш).
* Яндурин, Дияс Хатипович. Национализм и национально- государственное устройство России: история и современная практика: Формирование национально — территориальных государственных образований народов Урало — Поволжья.
# Тауҙағы йорт (Чилликоти)

Тауҙағы йорт (ингл. Mountain House) - Чилликоти ҡалаһының көнбайыш өлөшөндә готик яңырыу стилендәге тарихи йорт, Огайо штаты, АҠШ.

# Тауҙағы йорт (Чилликоти)
## Тарихы

1852 йылда немец мигранты Оскар Янссен тарафынан төҙөлә. Йорт Сайото йылғаһының текә ярының түбәһендә урынлашҡан. Уның урынлашыуы һәм архитектура стиле тыуған илендәге Рейн йылғаһына күренеш менән замокты хәтерләтеп торорға тейеш. Янссен үҙенең йортон виноград баҡсаһы, шарап яһау йорто һәм һыра баҡсаһы менән уратып ала. Йорттоң текә битләүҙә урынлашыуы арҡаһында, ул төҙөлөштө башларҙан алда ҡалҡыулыҡ битләүен нығыта. Янссендан һуң йорт дизайнсы һәм ҡағыҙ етештереүсе Дард Хантер ҡулына күсә. 1919 йылда йортто һатып алыу менән, Хантер уны ҡулдан ҡағыҙ етештереү үҙәгенә әйләндерә. Бында ул бик күп китап сығара, уларҙы Mountain House Press исеме аҫтында баҫтырып сығара, һәм был бөтә донъяға билдәле брендтарҙың береһе була.
Ике ҡатлы йорт төрлө архитектура стилдәрен һәм материалдарын үҙ эсенә ала. Готик яңырыу стилененән тыш ҡоролма роман яңырыуы элементтарын да үҙ эсенә ала.. Уның кирбес стеналары таш нигеҙгә ҡуйылған, ә йортҡа инеү урыны ҙур ағас ишектәр аша башҡарыла.
1978 йылда тауҙағы йорт тарихи урындарҙың Милли реестрына индерелгән. Ул үҙенең яҡшы һаҡланып ҡалған тарихи архитектураһы һәм Росс округы тарихында тарихи әһәмиткә эйә булған мөһим кеше булып һаналған Дард Хантерҙәң йорто булараҡ Реестрға индерелә. Бөгөнгө көндә йорт офис сифатында Mountain House Press нәшриәтенең милке булып ҡала.
# Ҡулымбай

Ҡулымбай — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тирәкле йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Ҡулымбай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200003990
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200399
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Джундук

Джундук — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Башкаус йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Джундук
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100002743
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100274
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Дуҫлыҡ

Дуҫлыҡ — кешеләр араһында эскерһеҙ үҙ-ара, шәхси мөнәсәбәт, ышаныс, ихласлыҡ, үҙ-ара симпатия, сабырлыҡ. Үҙ-ара дуҫлыҡтары булған кешеләрҙе дуҫтар тип атап йөрөтәләр. Дуҫлыҡтың билдәләре бер-береңә ышаныу, түҙеү, сабыр итеү, ихласлыҡ,эскерһеҙлек, ихлас (саф) күңеллелек.
* Дуҫтарға хас мөнәсәбәт. Ысын дуҫлыҡ. Дуҫлыҡ тойғоһо. Дуҫлыҡ бәйләнеше. Дуҫлыҡ сәләме.
* Теләктәшлек, берҙәмлек. Милләттәр дуҫлығы. Халыҡ-ара дуҫлыҡ.