yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ненся-Яха (Арка-НямсАй-Яха ҡушылдығы)

Ненся-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Арка-НямсАй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Ненся-Яха (Арка-НямсАй-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300048658
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304865
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Башҡортостан Республикаһының халыҡ уҡытыусыһы

Башҡортостан Республикаһының халыҡ уҡытыусыһы — Башҡортостан Республикаһының маҡтаулы исеме, дәүләт наградаһы. Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы менән 2007 йылдың 6 авгусында раҫланған.
Башҡорт Википедияһында мотлаҡ булырға тейеш мәҡәлә!
Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.

# Башҡортостан Республикаһының халыҡ уҡытыусыһы
## Маҡтаулы исем менән бүләкләнеүселәр

* Әғәҙуллина Лиза Ҡыям ҡыҙы (2008)
* Хазанкин Р. Г. (2008)
* Баһаутдинова М. И. (2008)
* Фомина Елизовета Владимировна (2008)
# Һарыяҙ

Һарыяҙ — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Куваш йылғаһының һул ярына тамағынан 0,7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Һарыяҙ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201612111100025650
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102565
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Әлифба Башняһы

Әлифба Башняһы (груз. ანბანის კოშკი [Анбанис кошки], күберәк Әлифба Башняһы булараҡ билдәле — Грузияла, Батуми ҡалаһында, урынлашҡан130 метр бейеклектәге башня. Башня үҙенең структураһы буйынса ДНК структураһына оҡшаш. Унда грузин яҙмаһы хәрефтәре һүрәтләнгән. Башня диңгеҙ ярынан ҡарағанда ҡаланың төньяғында урынлашҡан, шуның арҡаһында ҡала панорамаһына, шулай уҡ тауҙарға һәм Ҡара диңгеҙгә яҡшы күренеш асыла. Башняны төҙөү өҫтөндә испан CMD Ingenieros, компанияһы эшләй, ә баш архитекторы Альберто Доминго Кабо (ул шулай уҡ Кутаиси ҡалаһындағы)грузия парламенты бинаһының архитекторы була. Төҙөлөш өсөн президент фондынан һәм ҡала мэрияһынан 65 миллион лари аҡса бүленә, әммә 64 миллион ғына кәрәк була. Төҙөлөш үҙе 2010 йылдың 10 октябрендә башлана һәм 2011 йылдың декабрендә тамамлана. Әлеге ваҡытта объектты хеҙмәтләндереү өсөн йыл һайын яҡынса 60 000 лари тотонола.
# Тер-Яха

Тёр-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Арка-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Тер-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15040000212115300053771
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305377
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Вочь-Яга

Вочь-Яга — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1091 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Вочь-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300018422
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301842
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пелька

Пелька — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Алатырь йылғаһының уң ярына тамағынан 152 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Пелька
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000038154
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003815
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Кырог

Оло Кырог — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Глухая Вильва йылғаһының һул ярына тамағынан 191 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Оло Кырог
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100005362
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100536
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Рафиҡов Ғәли Лотфрахман улы

Рафиҡов Ғәли Лотфрахман улы, Ғәли Рафиҡи (29 июль 1890 йыл — 11 март 1945 йыл) — уҡытыусы, яҙыусы. 1928—1945 йылдарҙа Бәләбәй педагогия училищеһы уҡытыусыһы.

# Рафиҡов Ғәли Лотфрахман улы
## Биографияһы

Ғәли Лотфрахман улы Рафиҡов 1890 йылдың 29 июлендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Баязит ауылында тыуған. Стәрлебаш мәҙрәсәһендә белем ала. 1905 йылдан «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһенә уҡырға керә. Өфөлә «Ғәлиә» мәҙрәсәһе асылғас, шунда ҡайта.
1916—1926 йылдарҙа Айыт, Баязит, Кәркәле ауылдарында уҡыта. 1926 йылда коммунистар партияһы сафына алына.
1928 йылдан ғүмеренең аҙағынаса Бәләбәй педагогия техникумында эшләй. Ситтән тороп К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай.
1944 йылда Бәләбәй ҡалаһында вафат була.
# Ахтырь

Ахтырь — Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сухая Аушедз йылғаһының уйһыу яры ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Ахтырь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Варнавинск гидроузеле һыу объекттары. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001912108100005815
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100581
* Бассейн коды — 06.02.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы

Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы (рус. Аллагузин Муллагали Камалетдинович; 1905 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гврдия артиллерия-миномёт полкының 5-се батареяһы повозочныйы. Гвардия ҡыҙылармеецы.

# Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы
## Биографияһы

Муллағәли Камалетдин улы Аллағужин 1905 йылда (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Мәләүез районы) Томансы ауылында тыуған.
1941 йылда БАССР-ҙың Йомағужа районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

# Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы
## Хәрби хеҙмәте

Гвардия ҡыҙылармеецы Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гврдия артиллерия-миномёт полкының 5-се батареяһы повозочныйы булып хеҙмәт итә. Сыҙамлы холҡло, ауырлыҡтарҙы еңеп сыға белгән ҡыйыу яугирҙы командирҙары күп тапҡыр ыңғай баһалай. Һәм Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы иң юғары һалдат наградаларына — «Хәрби хемәттәре өсөн» һәм «Батырлыҡ өсөн» миҙалдарына лайыҡ була.

# Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945)

# Аллағужин Муллағәли Камалетдин улы
## Хәтер

Аллағужин Муллағәли Камалетдин улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Мәләүез районының Томансы ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Лярекен-Игол

Лярекен-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кулын-Игол йылғаһының уң ярына тамағынан 263 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Лярекен-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200038286
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203828
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Креков Фёдор Андреевич

Креков Фёдор Андреевич (19 февраль 1919 йыл — 14 июнь 2007 йыл) — Дим локомомтив депоһы электровозы машинисы, Социалистик Хеҙмәт Геройы. СССР-ҙың почётлы тимер юлсыһы.

# Креков Фёдор Андреевич
## Биографияһы

Креков Фёдор Андреевич 1919 йылдың 19 февралендә тыуған Рождественский ауылында тыуған. Хәҙер Башҡортостан Республикаһы Өфө районының ауылы. Белеме - тулы булмаған урта.
1937 йылда паровоз кочегары булып эшләй башлай. Фабрика-завод уҡытыу мәктәбен тамамлағандан һуң, Өфө паровоз ремонтлау заводында машинист ярҙамсыһы, машинист булып эшләй башлай. 1940 йылда Ленинград өлкәһе Ораниенбаум ҡалаһына бронепоезд машинистарының хәрби-техник уҡыуына ебәрелә. 1941— 1945 йылдарҙа Фёдор Андреевич — Көнбайыш, Брянск, I Украин фронттарында паровоз-бронепоезының өлкән машинисы. Бронепоезд составында Волоколамск шоссеһы сиктәрендә һуғыша, Мәскәүҙе обороналауҙа, Польшаны азат итеүҙә ҡатнаша. 1946 йылдан (демобилизациянан һуң) Куйбышев тимре юлыныңы Дим станцияһында паровоз машинисы, Дим депоһы начальнигы урынбаҫары, өлкән машинист булып эшләй, 1955 йылдан Дим локомотив депоһының электровоз машинисы.
Һуғыштан һуңғы тәүге биш йыллыҡта (1946-1950) Фёдор Андреевич Дим депоһында тәүгеләрҙән булып тәүлегенә 500 километр паровоз юлы үтә; һуңынан 1958 йылда электровозда 1 000 километрҙан артыҡ юл үтә.
Уның тәҡдиме буйынса 1958 йылда тауар поезы менән электровоздар Кропачёво станцияһынан Похвистнево станцияһына алмаш бригадала менән йөрөй башлай, был 12-15 электровозға тәүлегенә элекке ҙур булмаған йөк менән 350 километр урынына 700-800 һәм хатта 1 000 километр үтергә мөмкинлек бирә. Мәҫәлән, Ф.А.Креков яңы маршрутта локомотивтың быға тиклем булмаған 1 200 километр уҙышына өлгәшә. Етешһеҙлекһеҙ һәм аварияһыҙ эшләй. 1955-1958 йылдарҙа Өфө тимер юлы элктровоз паркын һөҙөмтәле файҙаланыу һөҙөмтәһендә 300 миллион һумдан ашыу экономия алына. Тәжрибәле машинист инициативаһы менән «Кропачево - Сызрань» пассажирҙар ҡулсаһы ойошторола
Тимер юл транспорты үҫешендәге ҙ уңыштары өсөн 1959 йылдың 1 сентябрендә СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән Ф. А. Крековҡа Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.
1990 йылға тиклем Куйбышев тимер юлының Дим локомотив депоһы электровоз машинисы булып эшләй. СССР-ҙың почётлы тмиер юлсыһы.
2007 йылдың 14 июнендә вафат була.

# Креков Фёдор Андреевич
## Наградалары

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959)
* Ленин ордены (1959), 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985), миҙалдар.

# Креков Фёдор Андреевич
## Хәтер

Ф.А.Креков иҫтәлегенә уның исеме менән электропоезд аталған.
# Гремучая (Слюдянка ҡушылдығы)

Гремучая — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Слюдянка йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Гремучая (Слюдянка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100008573
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100857
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡоро Аморда

Ҡоро Аморда — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе, Сыуаш Республикаһы, Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аморда №3846 йылғаһының уң ярына тамағынан 9,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Ҡоро Аморда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000038505
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003850
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Грязнуха (Курья ҡушылдығы)

Грязнуха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Курья йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Грязнуха (Курья ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100010545
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115101054
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Тумуяс

Кесе Тумуяс — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тумуяс йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кесе Тумуяс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300212115200007955
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200795
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нордовка ауыл Советы (Мәләүез районы)

Нордовка ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Нордовка ауылы.

# Нордовка ауыл Советы (Мәләүез районы)
## Тарихы

Нордовка ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Мәләүез районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Нордовка ауыл Советы (Мәләүез районы)
## Ауыл биләмәһе составы

1979 йылда ауыл Советы составынан күсеп ултырған Веденовка һәм Чуфаровка ауылдары төшөрөп ҡалдырыла.
# Гамри-озень

Гамри-озень (Херхла-херки, Гамри-котты) — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Каспий диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 58 км.

# Гамри-озень
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Каспий диңгеҙе йылғаларының һыу бассейны, Сулак йылғаһының һыу бассейны сигенән Самур йылғаһының һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000312109300001792
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300179
* Бассейн коды — 07.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Зенгё

Зенге (Зенгевар; мадьярса Zengő; хорв. Zenka) — Көньяҡҡа Венгриялағы (медье Эс) Мечка теҙмәһендәге иң бейек тау. Тауҙың бейеклеге 682 метр тәшкил итә. Иң бейек нөктәһе теҙмәнең көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан. Тау түбәһендә ҡарауылсы башняһы менән бер рәттән, урта быуаттарҙағы ҙур булмаған һарайҙың харабалары ла бар, фараз буйынса, ул Рим империяһының ҡарауыл башнялары урынында төҙөлгән.
Тауҙар урта триас эзбизташынан яһалған. Зенге битләүенән Вельдьшег-Патак йылғаһы баш ала. Тау, башлыса, япраҡлы, атап әйткәндә бук ағаслы урмандар менән ҡапланған. Тик ҡайһы бер күләгәле урындарҙа ғына ылыҫлы ағастар үҫә.
Иң бейек нөктәһенә Печварад йәки Хоссухетень ауылдарынан барырға була. Улар эргәһенән яҡындағы ҡалҡыу урындарға, шулай уҡ Драва һәм Дунай үҙәндәренә иҫ китмәле күренеш асыла.

# Зенгё
## Атамаһы

Тауҙың исемен һүҙмә-һүҙ яңғырау тип тәржемә ителә. Урындағы риүәйәт буйынса, тауҙарҙан ваҡыты-ваҡыты менән ишетелеп торған ауаздарҙы хазина эҙләүселәр сығара. Имеш, улар, йәнәһе лә 100 йылдар элек тауҙарға сығып киткәндәр ҙә, шунан бөтөнләй ҡайтмағандар.

# Зенгё
## Радар төҙөлөшө планы

Венгрия хөкүмәте 2005 йылда урындағы халыҡтың һәм йәшел активистарҙың НАТО-ның РЛС-ын төҙөү планына ҡаршылыҡ күрһәтеүенән һуң, был пландан баш тарта. Улар радар һәм яҡындағы юл инфроструктураһы тауҙа үҫкән һәм һаҡлауға үтә лә мохтаж булған үҫемлектәргә зыян килтерә тип раҫлай. Улар араһында дарыу пионы, маймыл ятрышнигы, алтынланған бутень һәм башҡалар. Дарыу пионына килгәндә, һирәк сәскәнең дөйөм таралышының 90 % Зенгала үҫә. Радар төҙөлөшө планына ҡаршы сығыу Венгрияның экология активистарының һуңғы йылдарҙағы иң уңышлы акцияларының береһе булып тора.
# Лоуэлл (Массачусетс)

Ҡалып:НП-США Лоуэлл — Мидлсекс округында урынлашҡан ҡала, Массачусетс штаты, АҠШ. 2014 йылда халыҡ һаны 109 645 кеше була. Ҙурлығы буйынса штатта дүртенсе ҡала. Мидлсекс округының төньяҡ өлөшөндә административ үҙәктәрҙең береһе булып тора.

# Лоуэлл (Массачусетс)
## Тарих

1820 йылдарҙа Мерримак йылғаһында Бостондан төньяҡ-көнбайышта күрше Челмсфорд ерендә туҡыу сәнәғәтенең үҙәге тип ҡала нигеҙе һалына. XIX быуатта тиҙ үҫешкән сәнәғәт үҙәге була һәм күп эшселәрҙе - иммигранттарҙы үҙенә йәлеп итә.
1850 йылдарға Лоуэллала АҠШ - тың иң ҙур сәнәғәт комплекстарының береһе урынлаша.Еңел сәнәғәте Көньяҡ Америкала үҫтерелгән хлопокты эшкәртә. 1860 йылда, 11 штатты бергә алғанда ла, бында мамыҡ туҡыма күберәк етештерелә. Был штаттар аҙаҡтан Америка Конфедератив штаттарына берләшә.. Беренсе донъя һуғышының ваҡытына Лоуэлл үҙенең иҡтисади һәм демографик өлгәшеүенең сигенә барып етә — халыҡ һаны 110 000 кешегә тәшкил итә.
1970 йылдарҙа Wang Laboratories штаб - фатиры урынлашҡан ҡала булыу сәбәпле Лоуэлл Массачусетс иҡтисади мөғжизәнең өлөшө була.

# Лоуэлл (Массачусетс)
## Билдәле шәхестәр

* Яҙыусы Джек Керуак, битничество быуынының иң сағыу вәкилдәренең береһе .
* Инженер Роджер Божоли, «Челленджер» шаттлында буласаҡ катастрофаның мөмкинлеген беренсе итеп иҫкәртте.
* Боксер - профессионал Уорд Микән.
* Рәссам - маринист Дин Уолтер.

# Лоуэлл (Массачусетс)
## Спорт
### Спорт ҡоролмалары

* Эдвард А. Лелашор исемендәге бейсбол стадионы, йорт бейсбол командалары «Lowell Spinners» (ингл.) һәм Лоуэллдағы Массачуссет университетының командаһы өсөн(ингл.).
* Лоуэлль мемориал залы (ингл.) — бокс һәм тамашалар.
* Цонгас-үҙәге (инг.) — күп маҡсатлы спорт һәм тамаша өсөн төҙөлөш ҡоролмалары, хоккей матчтары ваҡытында 6 500 һәм концерт ваҡытында 7800 урын һыйҙыра, Hawks Lowell UMass River хоккей командаһы өсөн өй аренаһы (инг.). Бында 2006 йылдың 1 апрелдә ир-егеттәр араһында керлинг буйынса Донъя Чемпионаты үтә.
* Коулиның мемориал стадионы (ингл.)
* Сампас Павильоны (ингл.)
* Стоклос Алюмни филд (ингл.) — бейсбол яланы
* Костелло атлетика үҙәге (ингл.)

# Лоуэлл (Массачусетс)
## Иҫкәрмә

* ↑ State & Count QuickFacts: Lowell (city), Massachusetts (билдәһеҙ). U.S. Census Bureau. Архивировано 4 ноябрь 2014 года. 2014 йыл 4 ноябрь архивланған.