yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мартина Храпанова

Мартина Храпанова (чех Martina Chrapánová; 14 декабрь, 1989) — словак биатлонсыһы, донъя кубогы этаптарының Словакия йыйылма командаһы составында ҡатнашҡан.

# Мартина Храпанова
## Биографияһы

Мартина Храпанова 1989 йылдың 14 декабрендә тыуған. Храпанова биатлон менән 10 йәштән шөғөлләнә башлай. 2006 йылда йәш спортсы IBU кубогында тәүге тапҡыр сығыш яһай. 2008 йылда Германияның Рупольдинг ҡалаһында йәштәр кимәлендә үткән юниорҙар чемпионатында спринтта 11-се урын иң яҡшы һөҙөмтәһе була. 2009 йылда Өфөлә уҙғарылған Европа чемпионатында Мартина эстафета йыйылмаһы составында пьедесталға яҡын 5-се урынға күтәрелә.

# Мартина Храпанова
## Донъя кубогы

2008 / 2009 йылдар миҙгелендә Храпанова Донъя кубогында тәүге тапҡыр дебют яһай, унда ул эстафета ярышында, шулай уҡ спринтта сығыш яһай. Киләһе Донъя кубогында словачка 2010 / 2011 йылдар миҙгелендә генә стартҡа сыға ала. Тәүге кубок мәрәйҙәрен Храпанова 2012 / 2013 йылдар миҙгелендә генә яулай. Тәүҙә Эстерсундтағы 1-се этапта ул шәхси уҙышта 39-сы, һуңынан Хохфильцендағы 2-се этапта 37-се урынды ала. 2015 / 2016 йылдар миҙгеленән һуң Мартина Храпанова спорт карьераһын тамамлай.
# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)

Бағаҙы ауыл Советы — Ҡариҙел районы составындағы 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452385. ОКАТО коды — 80234808000. Ҡариҙел ауыл Советы. ауыл биләмәһе менән берләштерелә.

# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Ауыл Советы составы

Иҫке Бағаҙы — административ үҙәк, Дәүләт, Зиннәт, Уразбахты, Сапаш ауылдары

# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Географияһы

Өфө йылғаһы

# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Эштәр

Асҡын урман хужалығының Ҡашҡа урмансылығы, Ҡариҙел урман хужалығының Ҡариҙел урмансылығы.

# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрҙәге 49-3 һанлы «Айырым ауыл советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законы белдерә:
   а) Ҡариҙел ауылында административ үҙәге менән, «Ҡариҙел» атамаһын һаҡлап, Ҡариҙел һәм Бағаҙы ауыл Советтарын берләштерергә.
   Бағаҙы ауыл Советының Иҫке Бағаҙы, Дәүләт, Зиннәт, Уразбахты, Сапыш ауылдарын Ҡариҙел ауыл Советы составына индерергә. Ҡариҙел ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.

# Бағаҙы ауыл Советы (Ҡариҙел районы)
## Географик урыны

2008 йылда Асҡын районы, Яңы Муллаҡай ауыл Советы, Иҫке Аҡбүләк ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш ( «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).
# 2010 йылда йыһанға осороуҙар исемлеге

2010 йылдағы орбитаға осороуҙар исемлеге. Ҡыҙыл төҫ менән уңышһыҙ осороуҙар билдәләнгән. Осоусы йыһан аппараттары (ЙА) ҡалын итеп айырып билдәләнгән.
# Мариэтта Яннаку

Мариори (Мариэтта) Яннаку (грек. Μαριορή (Μαριέττα) Γιαννάκου, 6 июнь 1951({{padleft:1951|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}), Еракион — 27 февраль 2022({{padleft:2022|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (70 йәш), Афина) — грек сәйәси һәм дәүләт эшмәкәре. Яңы демократия партияһы ағзаһы. 2019 йылдан Греция парламентының ғәмәлдәге депутаты. Элек — Европа парламенты депутаты һәм Европа халыҡ партияһы фракцияһы ағзаһы (1984—1990, 1999—2000, 2009—2014), мәғариф һәм дин эштәре буйынса министр (2004—2007), һаулыҡ һаҡлау министры (1990—1991).

# Мариэтта Яннаку
## Биографияһы

Мариэтта Яннаку 1951 йылдың 5 июнендә Лаконияла Еракион ауылында тыуған. Панайотис Яннакистың (Παναγιώτης Γιαννάκης) ҡыҙы.
Афина университетының медицина мәктәбен тамамлай.
1974 йылдың октябрь айында Яңы демократияның йәштәр ойошмаһын нигеҙләүселәрҙең береһе була (ΟΝΝΕΔ), башҡарма комитет ағзаһы булып тора. 1979 йылда Яңы демократия партияһына инә, 1997 йылда — үҙәк комитеты ағзаһы, 1998 йылда — башҡарма комитеты ағзаһы. 2004 йылдың 29 июлендә партияның VI съезында партия политсоветы ағзаһы итеп һайлана. 2007 йылдың июлендә VII съезда политсовет ағзаһы итеп яңынан һайлана. 1981—1984 йылдарҙа — партия президенты кәңәшсеһе.
Дүрт тапҡыр Европа парламентына һайлана. Беренсе тапҡыр 1984 йылғы һайлау һөҙөмтәләре буйынса һайлана. Европа халыҡ партияһы фракцияһы ағзаһы була. Киләһе һайлауҙарҙа яңынан һайлана, Европа парламентында Яңы демократия төркөмөн етәкләй.
Греция парламентына биш тапҡыр һайлана. 1993 йылда һайлау йомғаҡтары буйынса Греция парламентына тәүге тапҡыр депутат итеп һайланған. Киләһе һайлау йомғаҡтары буйынса яңынан һайланған.
1999 йылда Европа парламентына һайлауҙар йомғаҡтары буйынса йәнә депутат итеп һайлана, Европа парламентында Яңы демократия төркөмөн етәкләй. 2000 йылдың 4 сентябрендә уны Ставрос Ксархакос алмаштыра.
2000 йылда парламент һайлауҙары йомғаҡтары буйынса йәнә депутат итеп һайлана. Киләһе һайлау йомғаҡтары буйынса яңынан һайлана.
1990 йылдың 11 апрелендә Мицотакис Константинос хөкүмәтендә һаулыҡ һаҡлау министры портфелен ала, 1991 йылдың 7 авгусына тиклем вазифаны биләй. 2004 йылдың 10 мартында Костас Караманлистың беренсе кабинетында мәғариф һәм дин эштәре буйынса беренсе министр портфелен ала. 2006 йылда уның инициативаһы буйынса Греция парламенты Афина мәсетен төҙөү тураһында законды хуплай. 2006 йылда мәғариф реформаһы тураһында иғлан итә, был уҡытыусыларҙың һәм студенттарҙың протесын тыуҙыра. 2007 йылдың 16 сентябрендә отставкаға китә.
2009 йылда Европа парламентына һайлауҙар йомғаҡтары буйынса йәнә депутат итеп һайлана, Европа парламентында Яңы демократия төркөмөн етәкләй.
2019 йылда парламент һайлауҙары Һөҙөмтәһе буйынса йәнә депутат итеп һайлана. НАТО Парламенты ассамблеяһында Греция парламенты делегацияһы башлығы булып тора.
Француз, инглиз, испан һәм немец телдәрендә һөйләшә.

# Мариэтта Яннаку
## Шәхси тормошо

1983 йылда Панайотис Куцикосҡа (Παναγιώτης Κούτσικος) кейәүгә сыға, 1997 йылда айырылыша. Ҡыҙы — Зои-Электра Куцику (Ζωή-Ηλέκτρα Κουτσίκου, 1991 йылдың 19 декабрендә тыуған).
# Васильева Елизавета Романовна

Елизавета Романовна Васильева (1888—1959) — «Красная заря» заводы сборщицаһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы.

# Васильева Елизавета Романовна
## Биографияһы

10 йәшенән Петербург мамыҡ иләү бумагопрядильный фабрикаһында хеҙмәт юлын башлай
1913 йылдан — завод «Эриксон» заводында — һуңынан «Красная заря» производство берекмәһенең төп предприятиеһында эшләй. Предприятиеға килеүенең тәүге көндәренән забастовка хәрәкәтендә әүҙем ҡатнаша.
1919 йылда партияға инә, заводта тәүге партия ячейкаһы секретары була. Тәүге биш йыллыҡтар осоронда телефон станцияларын йыйыусылар сборщики бригаданы етәкләй, мастер була. Һуғыш йылдарында заводы менән бергә Өфөгә эвакуациялана, фронтҡа кәрәкле продукцияһы етештереүҙә ҡатнаша.
1957 йылда, хеҙмәттең прогрессив ысулдарын үҙләштереүҙә һәм ғәмәлгә индереүҙә ҙур ҡаҙаныштары һәм ҙур өлөш индергәне өсөн, Елизавета Романовна Васильева Социалистик Хеҙмәт Геройы исеменә лайыҡ була.
# Брендоев Владимир Егорович

Владимир Егорович Брендов (кар. Vladimir Jegorovitš Brendojev; 06.09.1931 - 24.10.1990) — карел шағиры һәм яҙыусыһы.

# Брендоев Владимир Егорович
## Биографияһы

Ул хәҙерге ваҡытта Карелиянең Олонец районының Самбатукса ауылы составына инә торған Бережная ауылында 1931 йылдың 6 сентябрендә карел крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Уның атаһы Егор Семенович Брендов Карелияла коллективлаштыру башланғас, ғаиләһе менән Петергофҡа күсеп килә, унда столяр булып эшләй, ә Бөйөк Ватан һуғышы башланғас фронтҡа китә. Әсәһе Мария Ивановна, балалары менән бергә, Олонец районы Мерега янындағы Сюрья ауылынана күсеп, Карелияға ҡайта. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында, Владимир оккупацияланған фин ғәсғәрҙәре территорияһында, фин мәктәбенә йөрөй, унда фин телен үҙләштерә. Шул уҡ ваҡытта ғаиләлә һәм урындағы халыҡ менән аралашыу тыуған левик диалектында бара.
Атаһы фронттан ҡайтҡас, ғаилә Куйтеж ауылынана күсеп китә. 1949 йылда Владимир етенсе синыфты тамамлай, күпмелер ваҡыт Куйтежа промкомбинатына бондарь булып эшләй, ауыл хужалығы техникумына уҡырға керергә, агроном булырға хыяллана .
Беломорск балыҡ промыселы диңгеҙсе мәктәбенә уҡырға инә. Өс йылдан һуң диплом ала, һуңынан ике тиҫтә йыл дауамында Беломорск базаһының балыҡсылыҡ судноларында матрос, боцман, штурман, 1972 йылда Каррыбводның балыҡ тотоу судноһы капитаны була.
1981 йылда яҙыусылар берлегенә ҡабул ителә.
1983 йылда В.Е. Брендов сәләмәтлеге буйынса флотты ҡалдыра, шунан һуң бер йылға яҡын РФА Карелия фәнни үҙәгенең Тел, әҙәбиәт һәм тарих институтында эшләй, күпмелер ваҡыт Карелия Яҙыусылар союзының Әҙәби фонды вәкиле вазифаларын башҡара.
1986 йылда пенсияға сыға һәм Петрозаводсктан Олонецҡа күсә. 1990 йылдың 24 октябрендә Олонецта вафат була.

# Брендоев Владимир Егорович
## Ижады

* Anusrandaine: runoja karjalaksi. — Петрозаводск: Карелия, 1980.
* Hiilau huoli: runoja karjalaksi. — Петрозаводск: Карелия, 1983.
* Kadajikko: runot da runoelmu. — Петрозаводск: Карелия, 1986.
* Kyl’mil: kertomuksia karjalan kielellä. — Петрозаводск: Карелия, 1988 (второе издание — 1990).
* Sa olet armas: runot da runokiännökset. — Петрозаводск: Карелия, 1989.
* Runoja. — Петрозаводск: Карелия, 1991.
* Sana, kuultu muaman suus: Karjalažet runot lapsilla. — Петрозаводск: Карелия, 1991.
* Jättie hyvä jälgi muale: runot da runokiännökset. — Петрозаводск: Карелия, 1999.
# Вэингесь-Яха

Вэингесь-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Юн-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

# Вэингесь-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300044836
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304483
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Фибоначчи

Пизано Леонардо (лат. Leonardo Pisano, 1170 йыл тирәһе, Пиза — 1250 йыл тирәһе, шунда уҡ) — урта быуат Европаһының XIII быуаттағы беренсе билдәле Италия математигы булараҡ билдәле. Фибоначчи (Fibonacci) ҡушамат исеме менән танылыу яулаған.

# Фибоначчи
## Фибоначчи хеҙмәттәре

* «Liber abaci», 1202 йыл
# Бостон

Бостон — Массачусетс штатының баш ҡалаһы һәм Америка Ҡушма Штаттарындағы иң ҙур ҡалаларҙың береһе.
# Капошвар

Капошвар (венгр.Kaposvár, нем. Kopisch, Ruppertsberg, Ruppertsburg, төр. Kapoşvar) — Венгриялағы ҡала, Шомодь административ-территориаль берәмегенең (медье) үҙәге. Ҡала Капош йылғаһы буйында урынлашҡан. Халҡы 64 872 кеше тәшкил итә (2014).

# Капошвар
## Транспорты һәм географияһы

Капошвар ҡалаһы Көньяҡ Дунай арты крайында Будапештан көньяҡ-көнбайышҡа ҡарай яҡынса 190 километр һәм Балатон күленән көньяҡҡа табан 50 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Ҡала аша Будапешт — Загреб тимер юлы үтә. Будапештҡа тиклем поезд юлының ваҡыты — 3 сәғәт. Ҡаланан автомобиль юлдары Сигетварға, Печ һәм Надьканижаға алып бара.

# Капошвар
## Тарихы

Ҡала тәү башлап 1009 йылда Печ епископлығын билдәләү тураһындағы документтарҙа телгә алына. XV быуатта бында ҡәлғә төҙөлгән була. 1555 йылда Капошвар төрөктәр хакимлығы аҫтына күсә, улар ҡала менән 1686 йылға тиклем идара итә. 1702 йылда император Леопольд I бойороғо буйынса ҡәлғә диуарҙары емерелә. 1749 йылда Капошвар комитат үҙәге була.
XIX быуатта унан аша Будапешт — Загреб тимер юлы үтә, ул ҡаланың үҫеүенә һәм үҫешенә булышлыҡ итә. XX быуат уртаһында ҡала составына тирә-яҡтағы бер нисә ауыл инә.

# Капошвар
## Шәхестәре

* Капошвар ҡалаһында 1956 йылғы ихтилалда әүҙем ҡатнашҡан ике сәйәсмән Имре Надь һәм Бела Кирай тыуған
* Шандор Латинка, венгр коммунисы һәм эшселәр хәрәкәте эшмәкәре.

# Капошвар
## Иҫтәлекле урындары

* Ҡала ратуша бинаһы (XIX быуат).
* Ҡала соборы VIII быуатта төҙөлгән, XIX быуатта неоготика рухында яңынан төҙөлә.
* Кино музейы.
* Рәссам Риппли-Ронаи музейы
* Ҡала музейы
* Васари галереяһы — хәҙерге венгр рәссамдары әҫәрҙәрен күрһәтә.

# Капошвар
## Спорты

Ҡалала Капошвар Ракоци футбол клубы бар, ул көслө венгр дивизионында сығыш яһай. 2007 йылда клуб беренселектә 7-се урынды яулай. Шулай уҡ ҡалала Венгрияла иң көслө баскетбол клубы бар. Капошвар ат спорты үҙәге һанала, йыл һайын март айында бында ат сабыштары үткәрелә, ә октябрь айында — донъя Кубогы этабына ат ярыштар уҙғарыла.

# Капошвар
## Туғандаш ҡалалар

* Бат (ингл. Bath), Англия, Бөйөк Британия
* Глинде (нем.Glinde), Германия
* Ҡалып:Флаг Монголии Дархан, Монголия
* Копривница (хорв. Koprivnica), Хорватия
* Меркуря-Чук (румын. Miercurea-Ciuc), Румыния
* Раума (фин.Rauma, швед.Raumo), Финляндия
* Сан-Себастьен-на-Луаре (фр.)баш. (фр. Saint-Sébastien-sur-Loire), Франция
* Скио (итал.Schio), Италия
* Тверь, Рәсәй — ҡалала Капошвар майҙаны бар
* Филлах (нем. Villach), Австрия
# Мань-Хомси-Я

Мань-Хомси-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лепль йылғаһының һул ярына тамағынан 78 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Мань-Хомси-Я
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300023645
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302364
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нашидә Гөзде Дурмуш

Нашидә Гөзде Дурмуш (төр. Naşide Gözde Durmuş; 1985), Измир) — төрөк генетигы.
Тикшеренеүҙәре башлыса нанотехнология һәм микротехнология өлкәләрендә бара һәм яман шеште дауалау, антибиотиктарға бирешмәүсәнлек проблемаларына тоҫҡала. Массачусесетс технология институты журналы MIT Technology Review уны үҙенең йыл һайын төҙөлә торған «TR35» исемлегендә 2015 йылда иң яҡшы йәш 35 новаторҙан торған пионерҙар категорияһына индергән.

# Нашидә Гөзде Дурмуш
## Биографияһы

Дурмуш 1985 йылда Төркиәнең Измир ҡалаһында тыуа. 2003 йылда Анкаралағы Яҡын Көнсығыш техник университетына уҡырға инә, молекуляр биология һәм генетика буйынса махсуслаша. Һуңыраҡ Дурмуш Фулбрайт программаһы грантын ота һәм белем алыуын дауам итер өсөн АҠШ-ҡа китә. 2009 йылда Бостон университетында техника һәм технология магистры дәрәжәһен ала, ә 2013 йылдың майында Браун университетында биомедицина инженерияһы өлкәһендә философия докторы дәрәжәһенә эйә була.
2014 йылда Дурмуш Стэнфорд университеты докторантураһына инә. Әлеге ваҡытта ул Стэнфорд университетының Геном технологиялары үҙәгендә һәм Стэнфордтың Медицина мәктәбендә Рональд У. Дэвис менән бергә тикшеренеүҙәрен дауам итә. 2015 йылда MIT Technology Review журналы тарафынан, биотехнология һәм медицина өлкәһендә пионер булараҡ, «Top 35 Innovators Under 35» (TR35) исемлегенә индерелә.

# Нашидә Гөзде Дурмуш
## Фәнни эшмәкәрлеге

Эшмәкәрлеге ауырыуҙарҙы диагностикалау һәм дауалау өсөн ҡиммәт булмаған нанотехнологик инструменттар эшләүгә йүнәлтелгән, мәҫәлән, күҙәнәкте магнит яланында левитациялап, уның физик үҙенсәлектәрен тиҙ билдәләү ысулын эшләү менән шөғөлләнә, был микробтың теге йәки был препаратҡа реакцияһын тиҙ арала билдәләргә һәм яман шеш күҙәнәктәрен сәләмәт күҙәнәктәр менән бутамаҫҡа мөмкинлек бирә.
# Әгер (ауыл)

Әгер — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Аҙнаҡай районы ауылы. Тымытыҡ ауыл биләмәһе составына керә.

# Әгер (ауыл)
## География

Ауыл Ҡурайылға буйында, Аҙнаҡай ҡалаһынан төньяҡ-көнсығыштараҡ 16 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Әгер (ауыл)
## Тарих

Әгер — юрмый ырыуы башҡорттарының ауылы. 1750 йылдан билдәле. Ырымбур губернаһы Бөгөлмә өйәҙенә ҡарай. 1850 йылда Бөгөлмә өйәҙе Һамар губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Стәрлетамаҡ улусы составына керә.
1859 йылда мәсет, ХХ быуат башында мәсет ҡарамағында мәктәп теркәлгән.
1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Бөгөлмә кантоны составына керә. 1930 йылдан — Тымытыҡ районы, 1935 йылдан — Аҙнаҡай районы, 1935 йылдан — Тымытыҡ районы, 1958 йылдан — Аҙнаҡай районы, 1963 йылдан — Әлмәт районы, 1965 йылдан — йәнә Аҙнаҡай районы составында була.

# Әгер (ауыл)
## Халҡы

1795 йылда ауылда ир енесле 21 йән башҡорт, 70 йән типтәр, 24 йән яһаҡлы татар; 1816 йылда — 30 башҡорт һәм 65 типтәр; 1834 йылда — 39 башҡорт һәм 87 типтәр; 1859 йылда — 265 башҡорт һәм ҡаҙна крәҫтиәне йәшәй.
Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе (Сығанаҡ:) :
| 1795 | 1856 | 1897 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2000 |
| 115 | 264 | 705 | 869 | 499 | 404 | 328 | 294 | 263 | 203 | 109 | 112 |

# Әгер (ауыл)
## Инфраструктура

Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Ауылда клуб бар.
# Чернявка (Уста ҡушылдығы)

Чернявка — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе,Марий Эл Республикаһы,Кострома өлкәһе,Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уста (старица) йылғаһының һул ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Чернявка (Уста ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы Ветлуга ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400212110000043434
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004343
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Солоная (Вятка ҡушылдығы)

Солоная — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 956 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Солоная (Вятка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300212111100030597
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103059
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Метарейтинг

Metaratings.ru (йәки Метарейтинг) ― Мәскәүҙә (Рәсәй) урынлашҡан, спорт буйынса букмер конторалары, ставкалар һәм фараздар тураһында инглиз һәм рус телдәрендәге спорт интернет-порталы. «Алтын сайт 2020» премияһы лауреаты.

# Метарейтинг
## Тарихы

Metaratings.ru интернет-порталы 2018 йылдың 24 декабренән эшләй. Баш мөхәррире: Сергей Белговский. Беларусь, Рәсәй (metaratings.ru), АҠШ, Тажикстан, Үзбәкстан, Украинала (meta-ratings.com.ua) төбәк версиялары бар. Футбол, хоккей, киберспорт кеүек спорт өлкәһендә махсуслаша.
«Медиалогия» компанияһы тикшеренеүҙәре буйынса, Метарейтинг 2020 йылда спорт өлкәһендә иң күп өҙөмтә эшләнгән иң яҡшы 20 киң мәғлүмәт сараһы араһында 10-сы урында тора.

# Метарейтинг
## Бүләктәре

* «Алтын сайт 2020» премияһы лауреаты ― «Стартап сайты» номинацияһында махсус призға эйә.
# Аммосов

Аммосов — урыҫ ир-ат фамилияһы.
Аммосова — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Аммосов
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Аммосов Николай Алексеевич (1787—1868) — Рәсәй империяһы инженеры һәм уйлап табыусыһы, артиллерия генерал-майоры, Изге Георгий ордены кавалеры.
# Бетел (Аляска)

Бетел (англ. Bethel, центр. юпикҠалып:Lang-esuMamterilleq) — Аляска штатының көнбайыш ярында урынлашҡан ҡала, АҠШ, Анкориджанан көнбайышҡа табан 550 км. Уға тик һауа һәм һыу юлдарынан ғына барырға мөмкин. Бетел — Кускоквим йылғаһында төп порт, Юкон-Кускоквим йылғаһы дельтаһында урынлашҡан 56 ауыл өсөн администоратив үҙәк һәм транспорт узелы.

# Бетел (Аляска)
## Географияһы

АҠШ-бы статистика бюроһы мәғлүмәттәренә ярашлы, ҡаланың дөйөм майҙаны 126 км², шуның 113 км² — ҡоро ер һәм 13 км² — һыу ресурстары. Дөйөм майҙанының 10.39 проценты һыу биләй.

# Бетел (Аляска)
## Географияһы
### Климаты

Бетелдә бик оҙон, ваҡыты менән күп ҡарлы һәм бик һыуыҡ ҡышлы һәм ҡыҫҡа, йомшаҡ йәйле субарктик климат (Dfc согласно классификации климата Кёппендың климатты классификациялауына ярашлы). Йәй буйы ни бары 13 көн генә һауа температураһы 21 C°-ҙан юғары күтәрелә.
* Уртаса йыллыҡ температура — −0,8 C°
* Уртаса йыллыҡ ел тиҙлеге — 5,2 м/с
* Уртаса йыллыҡ һауа дымлылығы — 71 %
Бетел климаты :
| Кәрһәткес | Ғин. | Фев. | Март | Апр. | Май | Июнь | Июль | Авг. | Сен. | Окт. | Нояб. | Дек. | Год |
| Абсолютный максимум, °C | 9,4 | 10,6 | 11,7 | 17,2 | 26,7 | 32,2 | 30,0 | 30,6 | 24,4 | 18,3 | 15,6 | 9,4 | 32,2 |
| Уртаса максимум, °C | −10,9 | −7,9 | −5,2 | 1,4 | 10,3 | 16,2 | 17,4 | 15,6 | 11,2 | 2,1 | −4,9 | −8,4 | 3,1 |
| Уртаса температура, °C | −14,1 | −11,6 | −9,3 | −2,8 | 5,5 | 11,4 | 13,4 | 11,9 | 7,6 | −0,9 | −8,1 | −12 | −0,8 |
| Уртаса минимум, °C | −17,3 | −15,3 | −13,4 | −7,1 | 0,7 | 6,6 | 9,3 | 8,3 | 3,9 | −4,1 | −11,3 | −15,6 | −4,6 |
| Абсолютный минимум, °C | −44,4 | −40 | −41,1 | −35 | −20,6 | −2,2 | −1,1 | −2,2 | −7,8 | −21,1 | −35 | −42,2 | −44,4 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 20 | 18 | 18 | 19 | 29 | 44 | 60 | 83 | 70 | 42 | 41 | 28 | 472 |
| Источник: Погода и климат 2012 йыл 4 сентябрь архивланған. ||||||||||||||

# Бетел (Аляска)
## Туғандаш ҡалалар

* Анадырь, Рәсәй (1989)
# Яланғас ауыл Советы (Балтас районы)

Яланғас ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Балтас районындағы муниципаль берәмек.

# Яланғас ауыл Советы (Балтас районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з, 2006 йылдың 21 июнендә сыҡҡан 329-з һәм 2006 йылдың 404-з һанлы закондарына ярашлы ауыл биләмәһестатусына эйә.

# Яланғас ауыл Советы (Балтас районы)
## Ауыл биләмәһе составы

1986 йылдың декабренә тиклем ауыл Советы составына Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1986 йылдың 12 декабрендәге «Ҡайһы бер Юпитер ауылы ингән тораҡ пункттарын иҫәптән сығарыу тураһында» 6-2/396-сы Указы менән иҫәп мәғлүмәтенән сығарылған.

# Яланғас ауыл Советы (Балтас районы)
## Иҫкәрмә

* 1 2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 6 август 2015. Архивировано 6 август 2015 года.
* ↑ Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан (в ред. Законов РБ от 20.07.2005 N 211-з, от 21.06.2006 N 329-з, от 29.12.2006 N 404-з)
* 1 2 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
* 1 2 3 4 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан (билдәһеҙ). Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 31 май 2014. Архивировано 31 май 2014 года.
* ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (билдәһеҙ). Дата обращения: 16 ноябрь 2013. Архивировано 16 ноябрь 2013 года.
* ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года (билдәһеҙ). Дата обращения: 2 август 2014. Архивировано 2 август 2014 года.
* ↑ Об исключении из учетных данных некоторых населенных пунктов 2018 йыл 30 сентябрь архивланған.
* Был Башҡортостан географияһы буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.