yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Коммунистик проспекты (Дондағы Ростов)

Коммунистик проспекты — Дондағы Ростовта урамдарҙың береһе

# Коммунистик проспекты (Дондағы Ростов)
## Тарихы

Коммунистик проспекты 1966 йылда барлыҡҡа килә һәм исемен үҙгәртмәй.
Хеҙмәткәрҙәр урамынан башлана (Париж Коммунаһы урамының дауамы булып) һәм киҫелештә Малиновский урамы менән тамамлана. Прогрессив, Зорге Ле-Ман ҡалаһы урамдарын һәм Плевен майҙанын киҫеп үтә.
Барлыҡҡа килгән ваҡытынан алып проспект буйлап троллейбустарҙың хәрәкәте ойошторола, ул күпмелер ваҡытҡа туҡтатыла, әммә 2018 йылдың декабрендә ҡабаттан тергеҙелә (маршрут № 8: «Үҙәк баҙар — ГПЗ-10»).
Коммунистик проспектта урынлашҡандар:
* 7-се музыка мәктәбе
* В. И. Ленин исемендәге балалар китапханаһы;
* Дондағы Ростов идара итеү һәм мәғлүмәтләштереү колледжы;
* Плевен майҙаны (унда Совет-болгар дуҫлығы һәйкәле һәм Совет районы хакимиәте урынлашҡан);
* «Розалар аллеяһы» паркы (унда Еңеү һалдаттары һәйкәле урынлашҡан);
* «Әкиәт» паркы (дельфинарий бар);
* «Ice Arena» спорт комплексы;
* универсаль баҙар һәм «Көнбайыш» сауҙа үҙәге;
* 20-се ҡала дауаханаһы (Дондағы Ростовта иң эре дауаханаларҙың береһе булып тора);
* Георгий Победоносец сиркәүе;
* 11-се ҡала янғын һүндереү часы

# Коммунистик проспекты (Дондағы Ростов)
## Фотогалерея

* Объекты на Коммунистическом проспекте
* «Ice Arena» комплексы
* Георгий Победоносец ҡорамы Георгий Победоносец ҡорамы
* «Көнбайыш» баҙары
* Баҙар менән йәнәш бутиктар
# Ғабдуллаһ бин Өммө Мәктүм

Ғабдуллаһ бин Ҡайс Әл-Ҡорайши, бин Өммө Мәктүм булараҡ билдәле (ғәр. عبد الله بن أم مكتوم‎, рус. Абдуллах ибн Умм Мактум; VI быуат, Мәккә — 636, Ҡадисия) — Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең көрәштәше, ҡатыны Хәҙисә бинт Хүвәйлидтең ике туған ҡәрҙәше, ислам тарихындағы икенсе мәзин.

# Ғабдуллаһ бин Өммө Мәктүм
## Биографияһы

Мәккәлә тыуған, сығышы менән ҡорайыш ырыуынан. Тыумыштан һуҡыр булған. Атаһының исеме Ҡайс бин Зәйед, ә әсәһе — Әтикә бинт Ғабдуллаһ, һуңынан уны Өммө Мәктүм (һуҡырҙың әсәһе) тип атай башлайҙар.
Мөхәммәт пәйғәмбәр миссияһы башланғандан һуң, ул тәүгеләрҙән булып ислам динен ҡабул итә. Ғабдуллаһ бин Өммө Мәктүм исеме Мөхәммәт пәйғәмбәргә «Ғәбәсә» сүрәһенә аяттар ебәреү менән бәйле. Бер ваҡыт пәйғәмбәр Мәккә аҡһөйәктәренә ислам принциптарын аңлатырға тырышҡан мәлдә Ғаббдуллаһ Ҡөрьән аяттарын уҡыуҙы һорап килә. Пәйғәмбәр бының менән ҡәнәғәт булмауын белдерә, шунан һуң аяттар иңә: «Ул ҡашын йыйырҙы ла арты менән боролдо, сөнки уға һуҡыр (кеше) килгәйне. Ҡайҙан беләһең? Бәлки, ул таҙарыныр йәки өгөт-нәсихәтте иҫләр, һәм иҫләү уға файҙа килтерер ине. Бер нигә лә мохтаж түгелдәргә иғтибар бирәһең, Һиңә ни булыр, әгәр ул таҙарынмаһа? Аллаһтан ҡурҡып, һиңә теләк менән килгән кешеләрҙе иғтибарһыҙ ҡалдыраһың».
Ислам дине тотҡан өсөн эҙәрлекләүҙәргә дусар була, шуға күрә башҡа мосолмандар менән бергә Мәҙинәгә Һижрәт ҡылырға тура килә.
Ғабдуллаһ Ҡөрьәнде яҡшы белеүселәрҙең береһе була. Мусаб бин Үмәйр менән бергә мәҙинәләр араһында вәғәз һөйләй. Мөхәммәт Пәйғәмбәр Ғабдуллаһ менән Биләлде мәзиндәр итеп тәғәйенләй. Йыш ҡына Биләл аҙан ҡысҡыра, ә Ғабдуллаһ — ҡәмәт төшөрә. Рамаҙан айында уларҙың береһе Мәҙинә мосолмандарын сәхәргә саҡырған, ә икенсеһе ураҙа тота башларға саҡырған.
Һуҡыр булыуына ҡарамаҫтан, ул мосолмандарҙың төп алыштарында ҡатнаша, яугирҙарға хәленән килгәнсә ярҙам күрһәтә һәм байраҡсы була. Риүәйәт буйынса Ғабдуллаһҡа ҡарата Ән-Ниса сүрәһенең (Ҡатын-ҡыҙҙар) 95-се аятына аныҡлыҡ индерелә : «Иман килтергән кешеләрҙән — зәғифтәрҙән башҡа — ҡул ҡаушырып ултырыусылар һәм Аллаһ юлында үҙ малдары һәм йәндәре менән тырышыусылар берҙәй булмаҫ».
636 йылда Ҡадиссия янындағы алышта байраҡ йөрөтөүсе сифатында ҡатнаша, бында мосолман армияһы фарсыларҙы ҡыйрата. Алыш ваҡытында бик күп мосолмандар һәләк була, улар араһында Ғабдуллаһ бин Өммө Мәктүм дә була..
# Ун-Вис (Казым ҡушылдығы)

Ун-Вис — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Казым йылғаһының уң ярына тамағынан 247 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Ун-Вис (Казым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020814
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302081
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Байкал дәүләт университетының Чита институты

Байкал дәүләт университетының Чита институты — Читалағы юғары уҡыу йорто. 1985 йылда Чита ҡалаһында Иркутск халыҡ хужалығы институтының филиалы асылғандан алып юғары уҡыу йорто булараҡ эшләй. 2015 йылдан Байкал дәүләт университеты филиалы.
Тулы рәсми атамаһы — «Байкал дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет юғары белем биреү учреждениеһының Чита институты (филиалы) .

# Байкал дәүләт университетының Чита институты
## Дөйөм мәғлүмәттәр

Әлеге ваҡытта юғары уҡыу йортон ойоштороусы — Рәсәй Федерацияһы. Уның функцияларын һәм вәкәләттәрен тормошҡа ашырыу Рәсәй Федерацияһының Фән һәм юғары белем биреү министрлығына йөкмәтелгән.
Уҡыу йорто иҡтисад, менеджмент, дәүләт һәм муниципаль идара итеү, юриспруденция, информатика йүнәлештәре буйынса белгестәр әҙерләүҙе тормошҡа ашыра. .
Институт 1985 йылда ойошторола һәм Иркутск халыҡ хужалығы ын институтының филиалы сифатында сығыш яһай. Әлеге ваҡытта ул — Байкал дәүләт университетының Чита институты.
Уҡытыусылар составы үҙ эштәрендә хәҙерге заман педагогия технологияларын киң ҡуллана: уҡыу дискуссиялары, кейс-ысулдар, эшлекле уйын, лекция-диалогтар, тикшеренеү технологиялары, интерактив ысулдар, түңәрәк өҫтәлдәр үткәреү, индивидуаль ижади заданиены үтәү, алдынғы эксперттарҙы йәлеп итеп оҫталыҡ дәрестәре, проблемаларға арналған лекциялар, дистанциялы уҡытыу һәм башҡалар.
Институт халыҡ-ара хеҙмәттәшлеккә иғтибар бүлә. Институттың юғары уҡыу йорттары-уҙаҡташтар:
* Хэбэй педагогия университеты;
* Шаньдунь бизнес һәм технологиялар институты;
* Харбин инженер университеты;
* Далянь сит ил телдәре университетының ;
* Төньяҡ-Көнсығыш финанс-иҡтисад университеты (г. Далянь);
* Тяньцзинь педагогия университеты.
Юғары уҡыу йорто мәҙәниәт һәм сәнғәт, шулай уҡ спорт әҙерлеге йүнәлештәре буйынса әүҙем эш алып бара. Бында «Кураж» вокал-эстрада төркөмө, әҙәбиәт (театр) клубы, «Слобода» стилләштерелгән йыр ансамбле, «Фиеста» хореография төркөмө, «Анохин, 56» КВН командаһы эшләй .

# Байкал дәүләт университетының Чита институты
## Тарихы

1958 йылда Читала Бөтә Союз ситтән тороп иҡтисад институты уҡыу-консультация пункты булараҡ үҙ эшен башлай.
1961 йылда был белем биреү үҙәген Иркутск финанс-иҡтисади институты составына тапшырырға ҡарар ителә.
1973 йылда белем биреү учреждениеһы Лермонтов урамы, 4-се йорт адресы буйынса урынлашҡан бинаны ҡулланыуға ала, әммә 1976 йылда яңы урынға: Бутин урамы, 21-се йортҡа күсенә.
1984 йыл — Анохин урамындағы 56-сы йортҡа күсенә, әлеге ваҡытта институт шула бинала эшләй.
1985 йылда институт — Иркутск Халыҡ хужалығы институты филиалы статусын ала.
# Мулдаҡтау

Мулдаҡтау (рус. Мулдак-тау , исемен Мулдаҡ күле исеменән алған`.) — Көньяҡ Уралдағы тау һырты. Әбйәлил районында Мулдаҡкүле янында урынлашҡан.
Тауҙан 1 км ситтерәк Озерный ауылы урынлашҡан.
# 1896 йыл

II мең йыллыҡ :
XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат :
Хронологик таблица :
1896 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1896 MDCCCXCVI |
| Юлиан стилендә | 1895—1896 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2648—2649 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7404—7405 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5656—5657 ה'תרנ"ו — ה'תרנ"ז |
| Мосолман календары | 1313—1314 |
| Боронғо әрмән календары | 1345 ԹՎ ՌՅԽԵ |
| Ҡытай календары | 4592—4593 乙未—丙申 синяя овца — красная обезьяна |
| Эфиопа календары | 1888—1889 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1952—1953 |
| - Шака самват | 1818—1819 |
| - Кали-юга | 4997—4998 |
| Иран календары | 1274—1275 |
1896 (бер мең һигеҙ йөҙ туҡһан алтынсы) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса шаршамбы көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1896 йылы, 2 мең йыллыҡтың 896 йылы, XIX быуаттың 96 йылы, XIX быуаттың 10 ун йыллығының 6 йылы, 1890 йылдарҙың 7 йылы.
# Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улы

Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улы (рус. Абшарипов Вахит Абшарипович) (1909-) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 19-сы гвардия айырым медик-санитар эскадроны сортировочный отделениеһының санинструкторы. Медицина хеҙмәтенең гвардия өлкән сержанты. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

# Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улы
## Биографияһы

Вәхит Әбшәриф улы Әбшәрипов 1909 йылда Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Белорет районы) Шығай ауылында тыуған.
1941 йылда Белорет районы хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.
112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 19-сы гвардия айырым медик-санитар эскадроны сортировкалау отделениеһының санинструкторы булып хеҙмәт итә.

# Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улы
## Наградалары

* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)

# Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улы
## Хәтер

Әбшәрипов Вәхит Әбшәриф улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Шығай (Белорет районы) ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Ныша (Вала ҡушылдығы)

Ныша — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы, Марий-Эл Республикаһы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вала йылғаһының һул ярына тамағынан 161 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Ныша (Вала ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Аркуль ҡала тибындағы ҡасабанан Вятские Поляны ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300512111100039108
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103910
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Растай

Оло Растай — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кия йылғаһының һул ярына тамағынан 485 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Оло Растай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200018125
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201812
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Рәсәй Президенты

Рәсәй Президенты — Рәсәй Федерацияһының иң юғары вазифалы кешеһе. Рәсәй Хөкүмәтен төҙөй.
Рәсәй Президенты статусы һәм хоҡуғы Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы һәм башҡа федераль закондар менән билдәләнгән.

# Рәсәй Президенты
## Рәсәй Президентына буйһонған структуралар исемлеғе

Министрлыҡтарға инмәғән Федераль агентлыҡтар һәм хеҙмәттәр, тура Рәсәй Президентына буйһонған структуралар исемлеғе:

# Рәсәй Президенты
## Президенттар

| № | Президент | Срогы | Срогы | Идара итеү оҙонлоғо | Партия |
| 1-2 | Борис Николаевич Ельцин | 10 июль 1991 | 9 август 1996 | 3096 көн | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1961—1990) |
| 1-2 | Борис Николаевич Ельцин | 9 август 1996 | 31 декабрь 1999 | 3096 көн | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1961—1990) |
| 3-4 | Владимир Владимирович Путин | 7 май 2000 | 7 май 2004 | 2922 көн | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1970-сы йылдар — 1991) «Берҙәм Рәсәй» партияһы Рәйесе (ләкин партияға инмәгән) |
| 3-4 | Владимир Владимирович Путин | 7 май 2004 | 7 май 2008 | 2922 көн | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1970-сы йылдар — 1991) «Берҙәм Рәсәй» партияһы Рәйесе (ләкин партияға инмәгән) |
| 5 | Дмитрий Анатольевич Медведев | 7 май 2008 | 7 май 2012 | 1461 көн | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1986—1991), «Берҙәм Рәсәй» партияһы Рәйесе (ләкин партияға инмәгән) |
| 6 | Владимир Владимирович Путин | 7 май 2012 | Хәҙерге көндәге Президент 2018 йылға тиклем | Хәҙерге көндәге Президент 2018 йылға тиклем | Президент вазифаһын башҡарған ваҡытта партияларҙа тормаған КПСС (1970-сы йылдар — 1991) «Берҙәм Рәсәй» партияһы Рәйесе (ләкин партияға инмәгән) (2008—2012) |
# Десна (мәғәнәләр)

Десна —
* Десна (Көньяҡ Буг ҡушылдығы) ‎— Украиналағы йылға.
* Десна (Днепр ҡушылдығы) — Рәсәйҙең Европа өлөшө һәм Украина территорияһынан ағыусы ҙур йылға, Днепрҙың һул ҡушылдығы.
# Ажен

Ажен (франц. һәм окс. Agen) — Францияның Яңы Аквитания төбәгендә Ло һәм Гаронн департаментының административ үҙәге. 162-метрлыҡ Эрмитаж ҡалҡыулығы итәгендә Гаронн яры буйында урынлашҡан. Халҡы 30 170 кеше тәшкил итә (1999 йыл).

# Ажен
## Тарихы

Беренсе тапҡыр Юлий Цезарьҙың «Галл һуғыш тураһында яҙмаларында» нитиобригтар ҡәбиләһенең ҡалаһы Агиннум (лат. Aginnum) кеүек телгә алына. 509 йылда Хлодвиг ҡулына күсә. Урта быуаттарҙа — XII быуаттан алып XV быуатҡа тиклем инглиз королдәре биләмәһенә ингән Аженуа графлығының баш ҡалаһы. 1578 йылда Маргарита Валуаға, уның Генрих Наваррский менән никахҡа инеүе ваҡытында бирнә итеп бирелә. Ажендан гуманист Скалигерҙар ғаиләһе сыҡҡан.

# Ажен
## Иҫтәлекле урындары

Ажендың тар боронғо урамдары лабиринты хәҙерге киң бульварҙарҙы киҫеп үтә. Тарихи биналар XII быуаттың Изге Капрасий соборын һәм Нотр-Дам-де-Жакобен (XIII быуат) доминикан монастырын үҙ эсенә ала. Ренессанс дәүеренең шәхси йорттарында Гойяның һәм импрессионистарҙың картиналарына бай художество музейы урынлашҡан.

# Ажен
## Христианлығы

Христианлыҡ Аженда дүртенсе быуаттан да һуң ҡалмай урынлаша. Түбәндәге Ажен епископтары изгеләр рәтенә индерелгән:
* Капрэ йәки Капрасий (Caprais, ?—303)
* Фебад (Fébade, Phébade, 358—392)
* Дульситий йәки Дульсидий (Dulcitius, V быуат)

# Ажен
## Билдәле шәхестәре

* Иосиф Юстус Скалигер (1540—1609), гуманист
* Бернар Жермен Этьен де ла Виль (1756—1825), натуралист
* Жан-Батист Бори де сен-Венсан (1780—1846), натуралист
* Мишель Серр (1930), философ, фән тарихсыһы
* Франсис Кабрель (1953), йырсы, композитор, йырҙар авторы
* Жак Жансемин — билдәле гаскон шағиры

# Ажен
## Туғандаш ҡалалар

* Динслакен, Германия
* Корпус-Кристи, АҠШ
* Лланелли, Бөйөк Британия
* Нисиномия, Япония
* Толедо, Испания
* Туапсе, Рәсәй

# Ажен
## Климаты

Ажен климаты :
| Күрһәткес | Ғин. | Фев. | Март | Апр. | Май | Июнь | Июль | Авг. | Сен. | Окт. | Нояб. | Дек. | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 20,1 | 22,3 | 26,3 | 30,2 | 33,6 | 38,5 | 38,8 | 40,9 | 36,7 | 31,7 | 23,9 | 21,2 | 40,9 |
| Уртаса максимум, °C | 8,9 | 11,2 | 14,4 | 16,9 | 21 | 24,5 | 27,1 | 26,8 | 24,1 | 19,2 | 12,6 | 9,1 | 18 |
| Уртаса температура, °C | 5,5 | 6,9 | 9,3 | 11,7 | 15,4 | 18,8 | 21 | 20,8 | 18,1 | 14,2 | 8,8 | 5,9 | 13,1 |
| Уртаса минимум, °C | 2 | 2,5 | 4,1 | 6,4 | 9,9 | 13 | 14,9 | 14,7 | 12,1 | 9,2 | 4,9 | 2,6 | 8,1 |
| Абсолют минимум, °C | −17,4 | −21,9 | −10,5 | −3,4 | −1,6 | 3,9 | 7 | 4,7 | 1 | −4,4 | −8,6 | −12,1 | −21,9 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 59,6 | 54,6 | 53,8 | 62,1 | 79,5 | 62,2 | 53 | 55,7 | 59,3 | 59,9 | 60,5 | 65,4 | 725,9 |
| Сығанаҡ: http://meteostats-bzh.ath.cx:93/meteostats/station-102-1958-2008.php (недоступная ссылка с 12-10-2016 (2918  дня)) ||||||||||||||
# Чурал

Чурал — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Велс йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Чурал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100212111100004334
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100433
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вангута-Яха (Надуй-Яха ҡушылдығы)

Вангута-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Надуй-Яхайылғаһының уң ярына тамағынан 220 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Вангута-Яха (Надуй-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300039751
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303975
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хельдрунген

Хельдрунген (нем. Heldrungen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 2215 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,29 км². Диңгеҙ кимәленән 128 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6577 һәм автомобиль коды — KYF.
# Тегеек

Тегеек — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кучерла йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Тегеек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004110
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100411
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Филькина (йылға)

Филькина — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Алтат йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Филькина (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200024510
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202451
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Томбой-Се (Харасовая ҡушылдығы)

Томбой-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Харасовая йылғаһының уң ярына тамағынан 152 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 92 км.

# Томбой-Се (Харасовая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040061
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304006
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Недарма

Недарма — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Недарма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300043945
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304394
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Окница

Окница (молд. Ocniţa) — Молдовалағы ҡала. Окница районының административ үҙәге.
2014 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 9 500 кеше йәшәй.
# Зәкәриә (исем)

Зәкәриә — боронғо йәһүдтәрҙән ғәрәптәргә ингән, ғәрәптәрҙән башҡа төрки телле халыҡтар араһында таралған ир-ат исеме.

# Зәкәриә (исем)
## Этимологияһы

Зәкәриә — «иҫтә ҡалған», «иҫтәлекле» мәғәнәһен аңлатҡан ир-ат исеме.

# Зәкәриә (исем)
## Билдәле шәхестәр

Зәкәриә Шәрәфетдин улы Аҡназаров (22 август 1924 йыл — 2 апрель 2000 йыл) — совет комсомол, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1962—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 6—9‑сы, РСФСР-ҙың 10-сы һәм 11‑се, Башҡорт АССР-ының 4—11‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1966—1971 йылдарҙа КПСС‑тың Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы. Ике Ленин (1971, 1984), Октябрь Революцияһы (1981), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957, 1966) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1974) ордендары кавалеры. Өфө ҡалаһының почётлы гражданы.
Зәкәрийә Зәкәрийә ибн Азан (ғәр. زكريا‎) — Израиль халҡына ебәрелгән Ислам пәйғәмбәре. Библиялағы рухани Захария бер тип һанала. Ҡөрьәндә ете тапҡыр телгә алынған. Яхъя (Иоанн Креститель) пәйғәмбәрҙең атаһы.
Әлимбәтов Зәкәриә Далха улы (?) — педагогик хеҙмәт ветераны, Башҡорт АССР-ының Атҡаҙанған уҡытыусыһы, РСФСР-ҙың мәғәриф алдынғыһы, Малаяҙ мәктәп-интернаты директоры (?), Мәләүездә район мәғарифы етәксеһе (?) һәм республикабыҙҙың Мәғариф министрлығында бүлек начальнигы (?).

# Зәкәриә (исем)
## Халыҡ ижадында

«Кәриә-Зәкәриә» — йырлы бейеү, уйын:
* Кәриә-Зәкәриә коммая,
* Кәриә-Зәкәриә коммая.
* Кәри комма, Зәкәриә, Зәкәриә коммая.
* Кәри комма, Зәкәриә, Зәкәриә коммая.
# Сорум (йылға)

Сорум — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/648/224 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 190 км.

# Сорум (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300020838
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302083
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3