yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мегтыг-Еган (Синтиг-Еган ҡушылдығы)

Мегтыг-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Синтиг-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 97 км.

# Мегтыг-Еган (Синтиг-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039627
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203962
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кор-Яун

Кор-Яун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тяп-Яун йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Кор-Яун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200045921
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204592
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вимпелинваара (трамплин)

Вимпелинваара трамплиндан һикереү буйынса үҙәк — фин ҡалаһы Каяанила саңғы менән трамплиндан һикереү буйынса комплекс, саңғы менән трамплиндан һикереү буйынса ярыштар үткәреү өсөн төҙөлгән.

# Вимпелинваара (трамплин)
## Тарихы

Беренсе трамплин 1920 йылдарҙа Туппикаллола төҙөлгән. Трамплиндан һикереү буйынса һәм трамплинда саңғы икебәйгелә ҡатнаш ярыштар 1926 йылда уҙғарылған.
1934 йылда Вимпелин ҡалҡыулығында беренсе К-40 трамплины асыла. 1957 йылда ул емерелә һәм һикереүҙәр өсөн Кайнуу тау саңғыһы курортында судья вышкаһы менән яңы K-60 (HS62) комплекс төҙөлә. Был маҡсаттарға Мәғариф министрлығы Финанс министрлығынан биш миллион фин маркаһы ала. Реконструкцияланған комплексты асыу тантанаһы 1957 йылдың 8 декабрендә үтә.
Трамплиндар комплексы фин саңғы чемпионатын 1959 йылда, шулай уҡ 1970 йылда Рованиеми менән берлектә (Оунасваара саңғы үҙәге) ҡабул итә.
2003—2004 йылдарҙа күләмле реконструкция үткәрелә, һөҙөмтәлә ул тулыһынса үҙгәртеп ҡорола.
Нореаотрҙың финал ярыштары Каяанила 1978 һәм 2005 йылдарҙа ойошторола, саңғы икебәйгеһендә ветерандар ярышы 2009 йылда үтә.
2017 йылдың 22 февралендә- сапер батальоны бригадаһы тарафынан К-60 трамплинын һәм судья вышкаһын емереү башҡарыла. Был ваҡиғаны ҡарау өсөн бер нисә мең ҡала кешеһе йыйыла. Һүтеп алыу зарурлығы комплекстың насар торошо һәм хәүефһеҙлек талаптарына тап килмәүенән барлыҡҡа килә. 2017 йылдың йәйендә бәләкәй трамплиндарҙы реконструкциялау үткәрелә (К-38, Килеү-24, Һыу-10, К-5).
# Уҫы

Уҫы һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.

# Уҫы
## Мәҡәләләр

* Уҫы (Благовещен районы) — Башҡортостандың Благовещен районындағы ауыл.
* Уҫы (йылға) — Рәсәйҙәге йылға, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға.
* Уҫы (ҡала) — Пермь крайындағы ҡала.
* Уҫы (Татарстан) — Башҡортостандың Аҡтаныш районындағы ауыл.
# Игнатиха

Игнатиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Коксу йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Игнатиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004646
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100464
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Залужье (Ырымбур өлкәһе)

Залужье — Рәсәй, Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ҡасаба.

# Залужье (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы

Залужье ҡасабаһы Яңы Уральск ауылынан 8 км түбәнерәк Яйыҡ йылғаһының уң ярында урынлашҡан.

# Залужье (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы
### Климаты

Залужье ҡасабаһы климаты Ҡыуандыҡ районының күпселек урыны өсөн дә дөйөм. Бындағы климат уртаса континенталь, йылдың дүрт миҙгеле лә аныҡ ҡына айырыла. Температураның абсолют минимумы иң һалҡын ай-ғинуарҙа −45 °C; иң йылы ай июлдә температураның абсолют максимумы + 42 °C. Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм 300—550 мм, шуның 70 % яҙғы-йәйге айҙарҙа яуа. Ҡар ҡатламы ярайһы тотороҡло, йылына 150 ята.

# Залужье (Ырымбур өлкәһе)
## Географияһы
### Сәғәт бүлкәте

* МСК+2 (Өфө ваҡыты)
* Залужье ҡасабаһы, бөтә Ырымбур өлкәһе кеүек үк, МСК+2 (Өфө ваҡыты) сәғәт бүлкәтендә урынлашҡан. UTC ваҡытына ҡарата айырмаһы — +5:00 сәғәт.

# Залужье (Ырымбур өлкәһе)
## Тарихы

Залужье ауылы Октябрь революцияһына тиклем Аул N° 1, һуңғараҡ — Аул N° 8 тип аталып йөрөгән. 1960 йылғы исемлектәрҙә — «Приуральский» совхозының 3-сө фермаһы.
1966 йылдың 17 октябрендә РСФСР-ҙың Юғары Советы Президиумы «Ырымбур өлкәһенең ҡайһы бер тораҡ пункттарының исемен үҙгәртеү тураһында» Указ ҡабул итә. Указ шул йылда «Ведомости Верховного Совета РСФСР» журналының 42-се һанында баҫылып сыға (20 октябрь). Шул Указға ярашлы, «Приуральский» совхозының 3-сө фермаһы Залужье тип атала башлай.

# Залужье (Ырымбур өлкәһе)
## Этимологияһы

Ырымбурҙың төбәкте өйрәнеүсе яҙыусыһы, журналист, Ҡыуандыҡ ҡала округының әҙәби тормошон ойоштороусы Сергей Михайлович Стрельников үҙенең «Географические названия Кувандыкского района» тигән китабында бәйән итеүенсә, яҙғы ташҡында Яйыҡ йылғаһында һыу ҡасаба сигенә тиклем килеп етә, һуңынан был туғайҙарҙа күпереп һутлы үлән үҫә, шунда бесән сабалар, мал көтәләр. Бына шул туғайҙар аръяғында ултырған ауыл Залужье (Туғай аръяғы) тип атала ла инде.
# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы

Ҡала төҙөлөшө һәм көнкүреш музейы (Таганрог ҡалаһы, Фрунзе урамы, 80) — Рәсәйҙә берҙән-бер ҡала төҙөлөшө һәм көнкүреш музейы. «Шаронов йортонда» урынлашҡан музей Россия Федерацияһы Президентының 176-се Указына ярашлы (20 февраль, 1995 йыл), Рәсәй Федерацияһы архитектура ҡомартҡыһы тип иҫәпләнә.

# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы
## Тарих

Музей КПСС-тың һәм Таганрог ҡала Советы башҡарма комитетының 1981 йылдың 3 ноябрендәге ҡарары менән Таганрог ҡалаһының тарихи һәм мәҙәни мираҫтарын популярлаштырыу һәм өйрәнеү маҡсатында 1981 йылда асылған. Музей элекке Таганрог помещиғы Е. И. Шаронов йортонда урынлашҡан. Бина 1912 йылда модерн стилендә архитектура академигы Ф. О. Шехтель. 1917 йылға тиклем йорт хужаһы И Е Шаронов булған. 1920−1922 йылдарҙа йортта ебәк ҡаршлауыҡтарын үҫтереү станцияһы була, ә 1923 йылдан алып — балалар поликлиникаһы.
Ҡала немец оккупацияһы ваҡытында был йортта Э фон Клейстың 1-се танк армияһының штабы торған.
1944 йылдан һуң йортта төрлө ҡала ойошмалары, шул иҫәптән КПСС-тың Орджоникидзе район комитеты урынлашҡан.
1981 йылдан алып был бинала «Таганрог ҡала төҙөлөшө һәм көнкүреш» музейы ғәмәлдә. Музейҙың экспозицияһын Л. А. Цымбал етәкселегендә эшләгәндәр..
Төп экспозициянан тыш, музей әүҙем рәүештә заман рәссамдарының, һынсыларының, коллекционерҙарының күргәҙмәләрен ойоштора, үҙ залдарын төрлө күсмә күргәҙмәләр үткәрергә бирә.

# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы
## Архитектураһы

Бина "модерн"стиленең ынйыһы булып тора. Уны төҙөгәндә архитектура, һынлы сәнғәт һәм скульптураларҙың синтезы ҡулланылған. Бер ярым ҡатлы бина Мәскәүҙең Ярославль вокзалына оҡшатып, ундағы кеүек үк осло башлы, бер ритмда алмашынып килеүсе төрлө тәҙрәле итеп төҙөлгән. Композиция асимметрия нигеҙендә төҙөлгән: уның һулаҡай яғы дүрт мөйөшлө бейек манаралы. Манаралары һигеҙ яҡлы сатыр формаһында. Бина башында тәүҙә йорт хужаһының инициалы булған"Е * Ш." хәрефтәре түңәрәк эсенә ҡуйылған, һуңынан ул осона флаг ҡуйылған шпилб менән алмаштырылған. 1978 йылда флаг подшипниктарға ҡуйылған һәм шунлыҡтан хәҙер һәр саҡ ел өргәндә өйөрөлөп тора.

# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы
## Күргәҙмәләр үткәреү

Музей актив күргәҙмә эшсәнлеге алып бара. Унда урындағы рәссамдарҙың әҫәрҙәре һәм күсмә күргәҙмәләр күрһәтелә Музейҙа үҙ әҫәрҙәрен күрһәткән танылған рәссамдар — Юрий Шабельников, Александр Кисляков, Наталья Дурицкая.

# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы
## Ҡала төҙөлөшө һәм көнкүреш музейы кинематографта

* 2006 йыл — «Кошляков, Шабельников, Тер-Оганьян, Сигутин», док. фильм. «Art via Video».
* 2002 йыл — «Дневник убийцы», телесериал. Режиссёр Кирилл Серебренников, РТР.

# Ҡала төҙөү һәм көнкүреш музейы
## Музей етәкселәре

* 2003 йылдан алып хәҙерге ваҡытта — Е. В. Михайлова,.
* ???? йыл- 2002 йылдар— Т. Ф. Пугач
# Кирәбе ауыл Советы (Учалы районы)

Кирәбе ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Кирәбе ауылы.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Кирәбе ауыл Советы (Учалы районы)
## Ауыл советы составы

* Кирәбе ауылы
* Байһаҡал ауылы
* Яңы Хөсәйен ауылы

# Кирәбе ауыл Советы (Учалы районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен үҙгәртеү һәм үҙгәртеп ҡороу» тураһындағы Законы, 1 статья. «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр», п.29, былай тип әйтелә::
   29. Белорет районы Николаевка ауыл Советы биләмәһенең майҙаны 1978 гектар булған бер өлөшөн Учалы районы Кирәбе ауыл Советы составына күсереп, Белорет районы, Белорет районының Николаевка ауыл Советы, Учалы районы, Учалы районының Кирәбе ауыл Советы сиктәрен, килтерелгән схематик картаға ярашлы үҙгәртергә.
# Каралда

Каралда — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иня йылғаһының һул ярына тамағынан 622 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Каралда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200005332
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200533
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нәҙершин Зәки Аҡйегет улы

Нәҙершин Зәки Аҡйегет улы (1914 йыл — ???) — Совет-фин, Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнеүсе

# Нәҙершин Зәки Аҡйегет улы
## Биографияһы

Зәки Аҡйегет улы Нәҙершин 1914 йылда Орск өйәҙе Ырымбур губернаһы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы) Тимер ауылында тыуған.
Ҡыҙыл Армия сафына 1937 йылда алына. Бөйөк Ватан һуғышында Калинин (1941), Смоленск (1942), Ленинград (1943—1944) фронттарында була. Выборг операцияһында 72-се Ҡыҙыл Байраҡлы Павловский уҡсы дивизияһының 187-се уҡсы полкының отделение командиры вазифаһында ҡатнаша.

# Нәҙершин Зәки Аҡйегет улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944)
# Миль

Миль (лат. mille passuum — Рим һалдаттарының тулы кейемдә икеләтә аҙым менән мең аҙымы, рус. Миля) — Боронғо Римдә ҡабул ителгән юл үлсәү берәмеге.
Төрлө илдәрҙә милдең дәүмәле төрлөсә: Египетта 1 миль 0,58 км-ға, Римда — 1,598 км-ға, боронғо чехтарҙа — 11,2 км-ға, Рәсәйҙә —яҡынса 1,7 км-ға тигеҙ.
# Третья Абкодняута

Третья Абкодняута — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Третья Абкодняута
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000052802
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005280
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Погребыще

Погребыще (укр. Погребище) — Украинаның Винница өлкәһендәге ҡала, Погребыще районының административ үҙәге.
2017 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡалала 9 680 кеше йәшәй.
# Ғәлимуллин

Ғәлимуллин — ир-ат фамилияһы. Ғәлимулла исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡорт һәм татар халыҡтарында киң ҡулланыла.
Ғәлимуллина — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Ғәлимуллин
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Ғәлимуллин Рауил Йыһангир улы (рус. Галимуллин Равиль Зиянгирович; 5 октябрь 1943 йыл — 20 ғинуар 2022 йыл) — ауыл хужалығы, партия һәм муниципаль орган хеҙмәткәре. 1994—198 йылдарҙа Шишмә район хакимиәте башлығы.
1990 йылдың 11 октябрендә Башҡорт АССР-ының ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың Дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
* Ғәлимуллина Рәйсә Ғәли ҡыҙы (7 май 1931 йыл — 6 сентябрь 2000 йыл) — йырсы (лирик-колоратур сопрано), педагог, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1974), профессор (1995).
* ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Ғәлимуллина (Хәбибуллина) Рәйсә Ғәли ҡыҙы
# Цывиха

Цывиха — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Серга йылғаһының уң ярына тамағынан 79 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Цывиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020667
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102066
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Индик-Яха

Индик-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО/ Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Мессо-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 103 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 242 км.

# Индик-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300073646
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307364
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Шарьинка

Шарьинка — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының һул ярына тамағынан 510 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Шарьинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041776
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004177
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аллаяров Алик Рәшит улы

Аллаяров Алик Рәшит улы (3 июль 1973 йыл) — тележурналист. Журналистар союзы ағзаһы (1995). Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2004).

# Аллаяров Алик Рәшит улы
## Биографияһы

Алик Рәшит улы Аллаяров 1973 йылдың 3 июлендә Өфө ҡалаһында тыуған. 1997 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай һәм Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһында эшләй башлай: башта — махсус хәбәрсе, артабан — «ТВ студияһының мәғлүмәт программалары» ижади берекмәһе етәксеһе, сәйәси күҙәтеүсе, Мәғлүмәт программалары хеҙмәте начальнигы урынбаҫары, продюсер.
2004 йылдан «Башҡортостан» ТРК ДУП-ының баш мөхәррире, 2008 йылдан башлап «Салауат Юлаев» хоккей клубының матбуғат хеҙмәте етәксеһе. Ижтимағи-сәйәси һәм социаль темаларға тапшырыуҙар, Өфө ҡала балалар һәм үҫмерҙәр приюты тураһындағы «Хыялдар тормошҡа аша» («Мечты сбываются») телесюжеттар циклы авторы.
Әлеге ваҡытта реклама агентлығы өлкәһендә эшләй.

# Аллаяров Алик Рәшит улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2004)
# Шошоурья

Шошоурья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лозьва йылғаһының уң ярына тамағынан 241 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Шошоурья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200009304
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200930
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Нгэвайте-Яха

Нгэвайте-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ябтасале-Паюта-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Нгэвайте-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074070
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307407
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Синеомутовка

Синеомутовка — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Хопер йылғаһының уң ярына тамағынан 927 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Синеомутовка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Хопер йылғаһы, инештән Ворона йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Хопер, йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200112107000005223
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000522
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Висячий Камень

Висячий Камень (Урта Урал, Аҫылмалы Таш) — Рәсәйҙә, Свердловск өлкәһенең үҙәк өлөшөндә, Урта Уралдағы ҡаялы тау. Юғары Иҫәт тау массивына ҡарай. Новоуральск ҡалаһы һәм Мурзинка ҡасабаһы эргәһендә урынлашҡан. Тауҙа тау саңғыһы трассаһы урынлашҡан.

# Висячий Камень
## Географияһы

Висячий Камень «Яңы Урал ҡала округында» урынлашҡан. Тауҙың түбәһе һырттың көнсығыш ситенә тура килә. Бейеклеге — 545,6 метр. Новоуральск ҡалаһынан көньяҡ-көнбайышҡа 2,5 километр алыҫлыҡта ята.

# Висячий Камень
## Тасуирламаһы

Ҡаялар тау түбәһенән төньяҡҡараҡ 2 километр алыҫлыҡта, уның көнсығыш битләүендә урынлашҡан. Выселки һыртының (Весёлые горы) көнсығыш осо булыып тора. Ҡая урман өҫтәнә ауып барған кеүек аҫылынып торғанға Висячий Камень тигән атама биргәндәр.
Түбәһенән тирә яҡтағы тауҙарға Үрге Нейвин быуаһына (Верх-Нейвинский пруд) һәм Таутуй (Таватуй) күленә, Новоуральск һәм Үрге Нейвин ҡалаларына матур панорама асыла.
Висячий Камень ҡаялары һәм түбәһе урынлашҡан һырт аша Европа һәм Азияның сиге үтә. Был турала тау эргәләренә ҡуйып сығылған «Европа — Азия» тип билдә өсөн ҡуйылған бағаналар буйынса белергә мөмкин.
Висячий Камень ҡаяһына урындағы халыҡ йыш килә. Тауҙа туристарға туҡтап ял итеп китеү өсөн үҙҙәре ҡулайлаштырған махсус урындар, ут яғып бешеренер өсөн усаҡ урындары бар. Тауҙа һыу сығанаҡтары юҡ. Иң яҡын һыу ятҡылыҡтарына ла ара байтаҡ. Шуға эсер һыуҙы үҙең менән алып килергә кәрәк була. Ҡышҡыһын Аҫылмалы Ташҡа юл булмауы ла бар. Әммә Новоуральск ҡалаһының икенсе яғында тағы ла ҡыҙыҡлыраҡ ҡаялар бар: Ете Ағай һәм Бер Һеңле (Семь Братьев и Одна Сестра). Ә Аҫылмалы таштан төньяҡтараҡ Бунар Боттары ҡаялары (скалы Бунарские Идолы) урынлашҡан.

# Висячий Камень
## «Висячий Камень » саңғы комплексы

Тау итәгендәге көнсығыш битләүендә «Висячий Камень » тау саңғы комплексы асылған. Унда туристик слеттар һәм ярыштар үткәрелә. Трассаның оҙонлоғо 800 метр, ә түбәнгә тиклем бейеклек айырмаһы 150 метрға тиклем етә. Новоуральск ҡалаһының ябыҡ статусы арҡаһында ҡунаҡтар исемлеге сикләнгән.

# Висячий Камень
## Александровка руднигы

Тауҙан 1.5 км арыраҡ боронғо Александровка руднигы урынлашҡан. Бейеклеге 10 метр тирәһе текә диуарлы һыу баҫҡан карьерҙан ғибәрәт. Бында 1911 йылдан алып 1956 йылға тиклем хромит рудаһы сығарылған. Карьер емереклектәре араһында төрлө таштарҙың матур даналарын табырға мөмкин: хромит, родонит, змеевик, тимер мәғдәне, пирит, родохром, шеелит, уваровит, шәлкемле биссолит, кеммерерит, кочубеит, пушкинит, осмийлы иридий , алтын һәм башҡа күп башҡа таш төрҙәре. Александровка руднигы янында тағы бер нисә иҫке шахта урынлашҡан.
Аҫылмалы Таштан рудникка тиклем төньяҡ йүнәлештә ҡырҡынды юл буйлап барырға мөмкин. Артабан, тауҙан төшөп, һулға (көнбайышҡа) боролорға һәм тағы 500 метр самаһы юл барырға кәрәк була.