yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы

Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы (4 март 1949 йыл) — һаулыҡ һаҡлау өлкәһе һәм профсоюз эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1998) һәм почётлы доноры.

# Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы
## Биографияһынан

Ләлә Әмирйән ҡыҙы Әлибаева Бүздәк районы Уран ауылында фельдшер ғаиләһендә тыуған.
1964 йылда тыуған ауылында урта мәктәпте тамамлағас, Туймазы медицина училищеһына уҡырға ингән.Уны 1968 йылда отличие менән тамамлаған.
Башҡорт дәүләт медицина институтына уҡырға инә, студент йылдарында республика клиник бальницаһының кардиология бүлегендә лә эшләп йөрөй. Институтты тамамлағас, 1974 йылда Белорет ҡалаһы медсанчасында интернатура үтә.
Белорет районының Асы ауылына эшкә килә. 1975 йылдан 1980 йылға тиклем ундағы больницала баш врач булып эшләй. Тормошҡа сыға.
1980 йылдан 1984 йылға тиклем Йәрмәкәй районының үҙәк больницаһында врач-терапевт булып эшләй.
Унда бер нисә йыл эшләгәс, тормош иптәше Әлибаев Насир Арыҫлан улына Белорет районы Инйәр ҡасабаһында мәктәптә эш тәҡдим итәләр.
Ләлә Әмирйән ҡыҙы Инйәр участка хәстәханаһында эш башлай.
1998 йылда һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы» тигән маҡтаулы исем бирелә
2002 йылда хәстәханаһына баш табип итеп тәғәйенләйҙәр.
«Рәсәйҙең почетлы доноры» тигән миҙал менән, Һаулыҡ һаҡлау министрлығының күп һанлы грамоталары менән бүләкләнгән.

# Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы
## Ғаиләһе

Ире — Әлибаев Насир Арыҫлан улы, педагог. Улдары Азамат һәм Айҙар
# Ушал

Ушал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Качарма йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.

# Ушал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032052
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203205
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# 1972 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1972 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1972 MCMLXXII |
| Юлиан стилендә | 1971 — 1972 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2724 — 2725 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7480 — 7481 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5732 — 5733 ה'תשל"ב — ה'תשל"ג |
| Мосолман календары | 1392 — 1393 |
| Боронғо әрмән календары | 1421 ԹՎ ՌՆԻԱ |
| Ҡытай календары | 4668 — 4669 (с 15 февраль) 辛亥 — 壬子 белая свинья — чёрная мышь |
| Эфиопа календары | 1964 — 1965 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 2028 — 2029 |
| - Шака самват | 1894 — 1895 |
| Иран календары | 1350 — 1351 |
1972 (бер мең туғыҙ йөҙ етмеш икенсе) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса шәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1972 йылы, 2 мең йыллыҡтың 972 йылы, XX быуаттың 72 йылы, XX быуаттың 8 ун йыллығының 2 йылы, 1970 йылдарҙың 3 йылы.

# 1972 йыл
## Вафат булғандар

* 21 июль — Ғәтиәтуллин Шакир Йосоп улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
# БМО Секретариаты

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Секретариаты (БМО Секретариаты) — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының төп органдарының береһе.

# БМО Секретариаты
## Секретариат бурыстары

Секретариат бурыстарына ҡабул ителгән программаларын тормошҡа ашырыу, шул иҫәптән халыҡ-ара тыныслыҡ урынлаштырыу операцияларына етәкселек итеү һәм бәхәстәрҙә аралашсылыҡ; әһәмиәтле иҡтисади һәм социаль мәсьәләләр буйынса күҙәтеүҙәр төҙөү; БМО-ның башҡа органдарын эш менән тәьмин итеү , шул иҫәптән, мәғлүмәт менән дә: киң мәғлүмәт саралары менән үҙ-ара эш, БМО-лның рәсми телдәрҙенә тәржемә итеү инә.
БМО секретариатына БМО-ның Генераль секретары етәкселек итә, уны Генераль Ассамблея БMO-ның Именлек Советы тәҡдиме буйынса 5 йыллыҡ мөҙҙәткә тәғәйенләй, ҡабаттан тәғәйенләнеү һаны сикләнмәй. Генераль секретарь секретариат хеҙмәткәрҙәрен тәғәйенләй.
Генераль секретарь һәм секретариат хеҙмәткәрҙәре БМО алдында ғына иҫәп-хисап тота, ә ағза дәүләттәр эштәренә ҡамасаулмаҫҡа бурыслы. 2014 йылдың 30 июненә ҡарата, дөйөм алғанда секретариат персоналы яҡынса 41 426 хеҙмәткәр тәшкил итә..

# БМО Секретариаты
## Секретариат структураһы

БМО-ның Секретариатының структураһы ошолай::
* БМО-ның Генераль секретары Канцелярияһы
* БМО-ның Эске күҙәтеү хеҙмәттәре идаралығы
* БМО-ның хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса идаралығы
* БМО-ның Сәйәси мәсьәләләр буйынса департаменты
* БМО-ның Ҡоралһыҙлаыу мәсьәләләре буйынса идаралығы
* БМО-ның Именлек һаҡлау операциялары буйынса департаменты
* БМО-ның Операцияларға идара итеү департаменты
* БМО-ның Законлылыҡ һәм хәүефһеҙлек тәьмин итеүсе органдар эштәре буйынса идаралығы
* БМО-ның Хәрби хәрәкәттә ярҙамы департаменты
* БМО-ның Гуманитар мәсьәләләргә йүнәлеш биреү буйынса идаралығы
* БМО-ның Иҡтисади һәм социаль мәсьәләләр буйынса департаменты
* БМО-ның Генераль Ассамблея һәм конференцион идаралыҡ эштәре буйынса департаменты
* БМО-ның Йәмәғәт мәғлүмәте департаменты
* БМО-ның Идаралыҡ мәсьәләләре буйынса департаменты
* БМО-ның Йыһан киңлеге мәсьәләләре буйынса идаралығы
# Кисьмесь

Кисьмесь — Рәсәй йылғаһы. Татарстан биләмәләрендә аға. Йылға КАС/Еділ/1826/111 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Кисьмесь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Куйбышев һыуһаҡлағысы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000112112100003212
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100321
* Бассейн коды — 11.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы тарихы

Тулы мәҡәлә:Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы
Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһының яңы тарихы (Рәсәй империяһы, РСФСР, СССР һәм БДБ йыйылма командаларының вариҫы) 1992 йылда башлана. Команда менән Рәсәй футбол союзы етәкселек итә.

# Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы тарихы
## Йыйылма команда тарихы
### Тарих башы

Рәсәйҙә беренсе тапҡыр футбол буйынса йыйылма команда 1912 йылда Рәсәй империяһы йыйылма командаһы исеме аҫтында барлыҡҡа килә. Һуңғы уйынын 1914 йылда үткәрә. 1923 йылда РСФСР йыйылма командаһы, 1924 йылда — СССР йыйылма командаһы барлыҡҡа килә. Команда рәсми турнирҙарҙа ФИФА эгидаһы аҫтында Икенсе донъя һуғышынан һуң ғына ҡатнаша башлай. 1991 йылдың декабрендә СССР тарҡала. СССР йыйылма командаһы 1992 йылда Европа чемпионатында уйнау хоҡуғын яулағанға күрә, УЕФА ҡарары буйынса турнирҙа уға БДБ йыйылма командаһы исеме аҫтында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә.
1992 йылдың 8 февралендә Рәсәй футбол союзы (РФС) ойошторола, ул СССР футбол федерацияһының юридик вариҫы тип таныла. 1992 йылдың июлендә ФИФА конгресы Рәсәй йыйылма командаһын ФИФА-ның тулы хоҡуҡлы ағзаһы тип таный. Шул ваҡытта уҡ футбол буйынса БДБ йыйылма командаһы рәсми рәүештә футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы итеп үҙгәртелә. Ул 1994 йылғы донъя чемпионатының һайлап алыу турнирында СССР/БДБ урынын биләй.
# Набочиха

Набочиха — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Көньяҡ Уньга йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Набочиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200011814
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201181
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Кесе Леч

Кесе Леч — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Леч йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Кесе Леч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020398
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002039
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡатаҫҡын (йылға)

Ҡатаҫҡын (рус. Катаскин, Катаскын ) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Белорет районындағы йылға.

# Ҡатаҫҡын (йылға)
## Географияһы

ҠатаҫҡынБелорет районындағы Инйәр ауыл биләмәһендәге йылға, Ҡараташ һырты буйлап, Ҡатаҫҡын ҡаялары янынан аға. Кесе Инйәр йылғаһының һул яҡ ярынан 13 км алыҫлыҡта ағып сыға һәм уға тамағынан 13 км үрҙәрәк барып ҡушыла.
Географик координаттары - 54.114347, 57.618904

# Ҡатаҫҡын (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Эҫем йылғаһы, йылға башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200612211100019697
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101969
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Ҡатаҫҡын (йылға)
## Этимологияһы

"Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге" атаманың килеп сығышын ҡаты һәм Аҫҡын гидронимы менән бәйләй. Ҡаты - көслө ағымлы, һалҡын һыулы булыуын аңлата, тиелә һүҙлектә. Аҫҡын атамаһы иһә үҙ нәүбәтендә аҡ һәм һын тигәндән килеп сыҡҡан тип аңлатыла шул уҡ сығанаҡта.
# Сухая Сыня

Сухая Сыня — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сыня йылғаһының һул ярына тамағынан 217 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Сухая Сыня
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300029958
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302995
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бизюк

Бизюк — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Еруслан йылғаһының уң ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Бизюк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Еруслан башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010002012112100011199
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101119
* Бассейн коды — 11.01.00.020
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мошкара (Зәй ҡушылдығы)

Мошкара — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Зай №2928 йылғаһының һул ярына тамағынан 186 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Мошкара (Зәй ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Түбәнге Кама һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем, Вятка йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101512111100029317
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102931
* Бассейн коды — 10.01.01.015
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сапатеда-Яха

Сапатеда-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нгарка-Пыря-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Сапатеда-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300051993
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305199
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нярово-Паюта-Яха

Нярово-Паюта-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тазов мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 133 км.

# Нярово-Паюта-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074940
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307494
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Раковая Ряса

Раковая Ряса — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Липецк өлкәһе, Рязань өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Становая Ряса йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Раковая Ряса
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Воронеж йылғаһы Липецк ҡалаһына тиклем, Матыра йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010100512107000002702
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000270
* Бассейн коды — 05.01.01.005
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ибраһим ауыл Советы (Шишмә районы)

Ибраһим ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Шишмә районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге. Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә[.

# Ибраһим ауыл Советы (Шишмә районы)
## Составында

Ибраһим ауылы,
Бикәй ауылы,
Вишневка ауылы,
Первомайский ауылы,
Петряев ауылы,
Репьевка ауылы.
# Калыс

Калыс — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туртас йылғаһының уң ярына тамағынан 151 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Калыс
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300013562
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301356
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кесе Ямб-Яха

Кесе Ямб-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ямб-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Кесе Ямб-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300074803
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307480
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Вогулка (Няр ҡушылдығы)

Вогулка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Няр йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Вогулка (Няр ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008694
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100869
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мурманск

Мурманск (рус. Мурманск, кильд. Мурман ланнҍ, 1917 йылға тиклем — Мурмандағы Романов) — Рәсәйҙең төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан ҡала, Мурманск өлкәһенең административ үҙәге.

# Мурманск
## Географияһы

Мурманск — Төньяҡ поляр түңәрәктә урынлашҡан иң ҙур ҡала.

# Мурманск
## Мәғариф

* Мурманск дәүләт техник университеты
* Мурманск арктик дәүләт университеты

# Мурманск
## Климаты

Ҡала климаты :
| Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
| Абсолют максимум, °C | 7,0 | 6,6 | 9,0 | 16,9 | 29,4 | 30,8 | 32,9 | 29,1 | 24,2 | 15,0 | 9,6 | 7,2 | 32,9 |
| Уртаса максимум, °C | −6,8 | −6,7 | −2,4 | 2,6 | 7,6 | 13,6 | 17,3 | 14,9 | 10,0 | 3,6 | −2,4 | −5,3 | 3,8 |
| Уртаса температура, °C | −10,1 | −9,7 | −5,5 | −0,7 | 4,0 | 9,2 | 12,8 | 11,1 | 7,0 | 1,5 | −4,8 | −8,2 | 0,6 |
| Уртаса минимум, °C | −13 | −12,8 | −8,6 | −3,8 | 1,1 | 5,7 | 9,2 | 8,0 | 4,5 | −0,4 | −7,1 | −11,2 | −2,4 |
| Абсолют минимум, °C | −39,4 | −38,6 | −32,6 | −21,7 | −10,4 | −2,5 | 1,7 | −2 | −5,4 | −21,2 | −30,5 | −35 | −39,4 |
| Яуым-төшөм нормаһы, мм | 30 | 22 | 23 | 24 | 36 | 54 | 70 | 61 | 52 | 51 | 38 | 34 | 495 |
| Сығанаҡ: Погода и климат, Архив погоды в Мурманске ||||||||||||||

# Мурманск
## Транспорты

Мурманск — илдең эре транспорт-логистик үҙәге.
# Борисова Анна Фёдоровна

Анна Фёдоровна Борисова (1926 — 1990) — совет ауыл хужалығы алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Борисова Анна Фёдоровна
## Биографияһы

1926 йылдың 31 ғинуарында Пенза өлкәһе Каменский районы, Вражское ауылында тыуған.
1940 йылдан, башланғыс мәктәпте тамамлағандан һуң, үҙенең хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай — Пенза өлкәһе, Каменский районы, «Восток» колхозында ябай колхозсы булып. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн А. Ф. Борисова «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
1949 йылдан 1963 йылға тиклем — сусҡа ҡараусы, ә 1963 йылдан алып 1977 йылға саҡлы — Пенза өлкәһе Мокшанский районының «Нечаевский» совхозында сусҡа фермаһы бригадиры.
А. Ф. Борисова яйлап сусҡаларҙы ашатыу һәм үҫтереү серҙәренә өйрәнә, ашатыу төркөмөнә сусҡа бәрәстәрен йылына меңләп йә меңдән күберәк тапшыра уңған малсы. 1965 йылда ул бригадиры булған сусҡа фермаһы — 74 мең һум килем килтерә. А. Ф. Борисова етәкләгән бригадаға, өлгәшелгән уңыштары өсөн, — «Коммунистик хеҙмәт ударнигы» тигән исем бирелә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1966 йылдың 22 март указы менән, «малсылыҡты үҫтереүҙә, ит етештереүҙе һәм әҙерләүҙе арттырыуҙа ирешелгән уңыштары өсөн» Анна Фёдоровна Борисова, Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырылып, Социалистик Хеҙмәт Геройы исеменә лайыҡ була.
1977 йылда Пенза ҡалаһына күсә, һәм тимер юл поликлиникаһында хужалыҡ мөдире завхоз булып эшләй.
1980 йылда хаҡлы ялға сыға.
Пенза ҡалаһында йәшәй, 1990 йылдың 5 октябрендә шунда вафат була. Пенза өлкәһе Мокшанский районының Нечаевка ауылы зыяратында ерләнгән.

# Борисова Анна Фёдоровна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы (22.03.1966)
* Ленин ордены (22.03.1966)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы.
# Яңауыл (мәғәнәләр)

Яңауыл — топоним.

# Яңауыл (мәғәнәләр)
## Мәҡәләләр

* Яңауыл — Башҡортостандағы ҡала.
* Яңауыл (Асҡын районы) — Башҡортостандың Асҡын районындағы ауыл.
* Яңауыл (Ишембай районы) — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл.
* Яңауыл (Көйөргәҙе районы) — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл.
* Яңауыл (Шушнур ауыл Советы, Краснокама районы) — Башҡортостандың Краснокама районындағы ауыл.
* Яңауыл (Яңы Йәнйегет ауыл Советы, Краснокама районы) — Башҡортостандың Краснокама районындағы ауыл.
* Яңауыл (Күгәрсен районы) — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.
* Яңауыл (Мәләүез районы) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
* Яңауыл (станция) — Башҡортостандағы тимер юл станцияһы.
* Яңауыл (Шаран районы) — Башҡортостандың Шаран районындағы ауыл.
* Яңауыл (Шишмә районы) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл.
* Яңауыл (Әбйәлил районы) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл.