yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вәхитов Мөжип Вәхит улы

Вәхитов Мөжип Вәхит улы (24 сентябрь (6 октябрь) 1916 йыл — 11 октябрь 2000 йыл) — педагог, тыуған яҡты өйрәнеүсе, комсомол һәм йәмәғәт эшмәкәре.

# Вәхитов Мөжип Вәхит улы
## Биографияһы

Мөжип Вәхит улы Вәхитов 1916 йылдың 24 сентябрендә (яңы стиль менән 6 октябрҙә) хәҙерге Ҡурған өлкәһенең Сафакүл районы Карасёво ауылында тыуған.
1930—1933 йылдарҙа колхоз йәштәренең Сафакүл мәктәбендә, һуңғараҡ уҡытыусылар курсында уҡый. Балалар йортонда тәрбиәсе булып эшләй.
1937—1939 йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә.
1941—1943 йылдарҙа Сафакүл район хәрби комиссариатында эшләй.
1944 йылдың ғинуарынан 1946 йылдың июненә тиклем комсомол район комитетының беренсе секретары. Комсомолда эшләгән осоронда фронтовиктарҙың балаларына ярҙам ойоштора, шуның өсөн И. В. Сталин имзалаған хөкүмәт телеграммаһын ала. Халык депутаттарының Троицк ҡала Советы ағзаһы итеп һайлана.
1946 йылдың ғинуарынан ВКП(б) ағзаһы. 1947 йылдан Троицк ҡалаһында комсомол эшендә. Һуңғараҡ мәҙәни-ағартыу эше бүлеге мөдире, Троицк ҡала Советы башҡарма комитетының халыҡ мәғарифы бүлеге мөдире булып эшләй.
1953 йылда Силәбе дәүләт уҡытыусылар һәм 1960 йылда Силәбе педагогия институттарын тамамлай.
1959 йылдан Троицк педагогия училищеһы директоры булып эшләй,артабан ҡала мәктәптәрендә тарих уҡыта.
Ул татар-башҡорт китапханалары идаралығы рәйесе, ҡаланың ветерандар советы ағзаһы була. «Вперед» гәзитендә тыуған яҡ тарихы, ҡала һәм райондың тарихи ҡомартҡылары тураһында мәҡәләләр баҫтыра.
Үҙенсәлекле документтар, фотоматериалдар, китап һәм ваҡытлы баҫмалар архивына күп материалдар, ҙур нумизматик коллекция туплай.
РСФСР Мәҙәниәт министрлығының, өлкә һәм ҡала халыҡ мәғарифы бүлектәренең, Бөтә Рәсәй тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыларын һаҡлау йәмғиәтенең, Бөтә Рәсәй филателистар йәмғиәтенең күп грамоталары һәм дипломдары менән бүләкләнә.
Мөжип Вәхит улы Вәхитов 2000 йылдың 11 октябрендә вафат була. Троицк ҡалаһында ерләнгән.
# Мань-Я (Сартынь-Я ҡушылдығы)

Мань-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сартынь-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Мань-Я (Сартынь-Я ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300027841
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302784
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бөйөк аятулла

Бөйөк аятулла́ (ғәр. آية الله العظمى‎, фарс. آیت‌الله العظمی — «Аллаһтың бөйөк билдәһе»;рус. Вели́кий аятолла́) — шиғый дини титулы. Был титулды ислам хоҡуғында (Фиҡһ) һәм методологияһы (фиҡһ ысулы) буйынса ҙур бейеклектәргә өлгәшкән шиғый ғөләмәләре йөрөтә. Улар теге йәки был мәсьәләләр буйынса шәриғәт һығымталарын фәтүәләр сығарыу хоҡуғына эйә. Бөйөк аятулла ғәр. مرجع التقليد‎ — үрнәк, өлгө‎ титулын йөрөтә
Бөйөк аятулла абсолют ижтиһадҡа хоҡуҡлы. Йәғни, ул, дини нормаларҙы үҙ субъектив аңлауына нигеҙләнеп, ижтимағи мөнәсәбәттәрҙең бөтә өлкәләрендә лә яңы тәртип ҡағиҙәләрен булдыра ала.
# Кок-Пела (Пага ҡушылдығы)

Кок-Пела — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Пага йылғаһының һул ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 66 км.

# Кок-Пела (Пага ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000067234
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006723
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гюнзероде

Гюнзероде (нем. Gunserode) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 172 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,52 км². Диңгеҙ кимәленән 180 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6567 һәм автомобиль коды — KYF.
# Егол-Ях

Егол-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының һул ярына тамағынан 607 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 184 км.

# Егол-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200030584
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203058
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Айырылышыуҙар музейы

Айырылышыуҙар музейы, Мөнәсәбәттәрҙе өҙөү музейы (хорв. Muzej Prekinutih Veza) — Загреб ҡалаһындағы махсуслашҡан үҙенсәлекле музей, унда юғалтылған мөхәббәт һәм шәхси мөнәсәбәттәрҙе өҙөү таныҡлыҡтары йыйылған. 2011 йылда музей «Европала йыл музейы» махсус премияһы менән билдәләнә.

# Айырылышыуҙар музейы
## Тарихы

Музей Загреб ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе ике рәссам Олинка Виштицы (Olinka Vištica) һәм уның ул ваҡыттағы уҙаҡташы, һөйгәне Дражен Грубишичтың (Dražen Grubišić) айырылышыу драмаһынан һуң барлыҡҡа килә. Был пар айырылышҡандан һуң да үҙҙәренең бәхетле йәшәгән ваҡыттары тураһындағы иҫтәлектәрҙе һаҡларға ҡарар итә. Ваҡыт үтеү менән башҡа айырылышҡан парҙарҙың яңы экспонаттары иҫәбенә коллекция тулылана бара.
Бөтә донъяла был музей киң билдәлелек ала, Донъяның төрлө төбәктәренән үҙҙәренең бәхетле мәлдәрен хәтерләтеүсе экспонаттарҙы Загребҡа ебәрә башлайҙар. Музейҙағы һәр экспонеттың үҙ тарихы бар. Был турала инглиз һәм хорват телендәге яҙыуҙарҙы уҡып белергә була.
2007 йылдың авгусынан коллекция күсмә күргәҙмә булараҡ түбәндәге илдәрҙә була: Сербия, Македония, Босния һәм Герцеговина, Германия, АҠШ, ЮАР. 2010 йылдың ноябренән музей Загреб ҡалаһында төпләнә.
2011 йылдың 21 майында Айырылышыуҙар музейы «Европалағы йыл музейы» махсус премияһы менән билдәләнә.
# Смородин Василий Кузьмич

Смородин Василий Кузьмич (1 ғинуар 1924 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, III дәрәжә Дан ордены кавалеры.

# Смородин Василий Кузьмич
## Биографияһы

Смородин Василий Кузьмич 1924 йылдың 1 ғинуарында хәҙерге Башҡортостандың Бәләбәй районының Өҫән-Ивановка ауылында тыуа. 1943 йылда Бәләбәй район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 14-се айырым сапер эскадроны саперы булып хеҙмәт итә.
Гвардия рядовойы Смородин Пилица йылғаһы аша Томашувҡа бара торған күперҙе ҡороу буйынса ныҡ көсөргәнеш һәм урыны менән һыу эсендә тороп эшләүҙе талап иткән командованиеның заданиеларын теүәл үтәй һәм дивизия частарына ваҡытында кисеүҙе үтергә мөмкинлек бирә, Варта йылғаһы аша күперҙе нығытыу буйынса ла Смородин эште еренә еткереп башҡара. Подразделениеның 1945 йылдың 21 февралендәге 8/н һанлы бойороғо менән Смородин Василий Кузьмич Ҡыҙыл Йондоҙ орденына тәҡдим ителә.
Гвардия рядовойы Смородин Василий Кузьмич дивизияның бөтә юлы буйына эскадрондың һөжүме итеү һуғыштарында кисеү эштәрен башҡара, ә 1945 йылдың 25 апрелендә күпергә, Хавель каналы аша Бранденбург ҡалаһына барыусы кисеүгә разведкаға задание ала. Маршрут буйлап барып, дошмандың траншеяһына бәреп инә, граната менән пулеметты шартлата һәм дүрт фрицты юҡ итә. Күпер разведкаһын үтәй. Смородин Василий был батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн III дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә.

# Смородин Василий Кузьмич
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
* III дәрәжә Дан ордены
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
# Ломоватая (Озёрная ҡушылдығы)

Ломоватая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Озёрная йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 179 км.

# Ломоватая (Озёрная ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200025791
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202579
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тань-Ю (Пропасть-Ю ҡушылдығы)

Тань-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Пропасть-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Тань-Ю (Пропасть-Ю ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300033290
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303329
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Устимова Клавдия Ивановна

Устимова Клавдия Ивановна (4 ғинуар 1926 йыл — 13 август 2009 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы алдынғыһы, Горький өлкәһе Арзамас районының В. А. Новиков исемендәге совхоз -техникум һауынсыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1975).

# Устимова Клавдия Ивановна
## Биографияһы

Клавдия Ивановна Устимова 1926 йылдың 4 ғинуарында хәҙерге Түбәнге Новгород өлкәһенең Арзамас районы Берёзовка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1941 йылда мәктәптең бишенсе синыфты тамамлай һәм колхозға эшкә урынлаша. Тәүҙә ат ҡарай, ә һуңынан Арзамас районының Берёзовка фермаһында һауынсы була.
Сирек быуат һөт-тауар фермаһында эшләй, районда даими алдынғы була, күп тапҡырҙар социалистик ярышта еңеп сыға. СССР-ҙың Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнаша.
1972 йылда юғары һауым өсөн ВДНХ миҙалы менән бүләкләнә. Ул 15 һыйырҙың һәр береһенән йылына уртаса 4206 литр һөт һауып алыуға өлгәшә. 1974 йылда һәр һыйырҙан 5341 килограмм һөт һауып ала.
СССР Юғары Советы Президиумының 1975 йылдың 10 февралендәге Указы менән Клавдия Ивановна Устимоваға малсылыҡта ҙур күрһәткестәргә өлгәшкәне өсөн Ленин ордены менән «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын миҙалы тапшырылып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә. Тыуған совхозында артабан эшләүен дауам итә.
2009 йылдың 13 августында вафат була. Арзамас зыяратында ерләнгән.

# Устимова Клавдия Ивановна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы (10.02.1975)
* Ленин ордены (10.02.1975)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (06.09.1973)
* башҡа миҙалдар.
* Арзамас районының почётлы гражданы (21.05.1998)

# Устимова Клавдия Ивановна
## Хәтер

* Берёзовка ауылы урамдарының береһенә уның исеме бирелгән.
# Садиҡ Сәғитов

Садиҡ Сәғитов (1777—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

# Садиҡ Сәғитов
## Биографияһы

Садиҡ Сәғитов Ырымбур губернаһы Күл-Ил-Мең улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Миәкә районы) Елдәр ауылында йәшәгән.
1811 йылда башлыса 12-се һәм 7-се кантон башҡорттарынан 2-се Башҡорт атлы полкы ойошторола, уның составында Садиҡ Сәғитов хеҙмәт итә. Майҙа полк майор И. Курбатов командалығында Рыльск ҡалаһына ебәрелә. Курск губернаһында ҡышлағандан һуң полк Луцк ҡалаһына килә һәм 2-се Көнбайыш армия составына керә. 1812 йылдың майында полк кавалериянан генерал А. П. Тормасовтың 3-се Обсервация армияһы составына индерелә һәм Варшава герцоглығы менән сик буйында кордон хеҙмәтен үтәй. 1812 йылғы Ватан һуғышы башланғас, 15 июлдә полк яугирҙары Кобрин янындағы Саксония ғәскәрҙәре менән алышта батырлыҡ күрһәтә. 28 октябрҙә 2-се Башҡорт полкы Урал казак полкы менән берлектә Свислочи торамаһын биләй. 2-се Башҡорт полкы кергән генерал Чаплицтың отряды 1812 йылдың 8 октябрҙә Слонимға килә һәм бында поляк генералы Конопканың полкын тар-мар итә. 1 ноябрҙә 2-се Башҡорт полкы Горностаевцы ауылы янындағы алышта ҡатнаша. Ҡаты алыштарҙа полкта башта булған 530 кешенән 1812 йылдың октябренән ҡарата 408 яугир иҫән ҡалған.
2-се Башҡорт полкы 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ла әүҙем ҡатнаша. 1813 йылдың 27 ғинуарында генерал-лейтенант Волконский корпусы составында полк Варшаваға инә. Майҙа генерал-майор Ланской отрядында (генерал-лейтенант Остен-Сакен корпусы составында) Бреславль тирәһендә һуғыша, ә июль аҙағында Силезия армияһы составына керә. Артабан полк Германиялағы алыштарҙа, шул иҫәптән Дрезденды ҡамауҙа һәм алыуҙа ҡатнаша. 1813 йылдың ноябрь аҙағында Төп армияға һәм әсирҙәрҙе оҙатып йөрөүсе хәрби юлдарҙа юл-комендант хеҙмәтен үтәү өсөн ебәрелә. 1814 йылдың 19 мартында 2-се Башҡорт атлы полкы составының бер өлөшө Парижға инә.

# Садиҡ Сәғитов
## Бүләктәре

* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
* «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» көмөш миҙалы кавалеры
# Косал

Косал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Салат йылғаһының һул ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Косал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032823
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203282
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Авжа

Авжа — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Суда йылғаһының уң ярына тамағынан 178 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Авжа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Суда, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Рыбинск һыуһаҡлағысы йылғалары бассейндары, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200212110000007517
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000751
* Бассейн коды — 08.01.02.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Удалинка

Удалинка (Назаровка) — Рәсәй йылғаһы. Татарстан, Һамар өлкәһе, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шешма йылғаһының уң ярына тамағынан 234 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Удалинка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шишмә, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000212112100003532
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100353
* Бассейн коды — 11.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ай-Куш-Юх-Юган

Ай-Куш-Юх-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нягинь-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 42 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Ай-Куш-Юх-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019696
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301969
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Герекмазян Мари

Мари Герекмазян (әрм. Մարի Կերեքմէզեան; 1913–1947) — әрмән сығышлы төрөк скульпторы. Төркиәлә беренсе скульптор ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе. Билдәле төрөк шағиры һәм рәссамы Бедри Рахми Эйюбоглуның һөйәркәһе була.

# Герекмазян Мари
## Биографияһы

Мари Герекмазян Ғосман империяһы Кайсери провинцияһы Талас ауылында тыуа. Урындағы "Варт Базриг" башланғыс әрмән мәктәбендә уҡый. Һуңынан Мари Истанбулға күсенә. Истанбулда Есаян исемендәге әрмән мәктәбендә уҡый. Унда уҡыған ваҡытта Герекмезян танылған төрөк яҙыусыһы Әхмәт Хәмди Танпынар менән таныша. Танпынар Мари Герекмезянды фәлсәфә буйынса ғилми дәрәжә алырға өмөтләндерә. Мари Истанбул университетына уҡырға инә. Университетта Мимар Синан исемендәге сәнғәт университетының скульптура кафедраһында уҡый. Университетта Бедри Рахми Эйюпоглу уның ассистенты була. Ул уның бюстын эшләй. Академияла билдәле немец скульпторы Рудольф Беллинг уҡыта.
Герекмезян Истанбулдағы Гетронаган һәм Есаян урта мәктәптәрендә сәнғәт һәм әрмән теле уҡытыусыһы булып эшләй. Мари шул уҡ ваҡытта Истанбулда Арти Ґиртаран башланҡыс мәктәбендә уҡыта. Был мәктәп бөгөнгө көндә лә эшләүе билдәле.
1946 йылда Герекмезян туберкулёз менингиты менән ауырый башлай. Икенсе донъя һуғышы яңы баҫылған була, шул сәбәпле медицина хеҙмәте бик ҡыйбат була. Бедри Рахми үҙенең картиналарын һата, әмма Герекмезянды ҡотөара алиай. Герекмезән 1947 йылда 35 йәшендә вафат була. Шишли Әрмән зыяратында ерләнә.
Ошо сәбәп менән Бедри Рәхми эскелеккә һалына. 1949 йылда ул «Büyük Kulüp» шиғырын уҡыған ваҡытта илай башлай. Ҡатыны Эрен Эйюпоглу уны ташлап Францияға сығып китә. Һуңыраҡ ҡатыны балалары менән әйләнеп ҡайта, әммә был хәлде бер ҡасан да онотмай

# Герекмазян Мари
## Ижады

Герекмазяндың күпселек әҫәрҙәре бөгөнгө көндә юғалған. Уның башҡа әҫәрҙәре Истанбулдағы «Resim все Heykel Muzesi» (Рәсем һәм скульптура музейында) һәм шәхси коллекцияларҙа урын алған. Мари Герекмезяндың иң танылған әҫәрҙәре::
Профессор Нешет Омер бюсты (1943)
Профессор Секип Тунч бюсты (1943)
Патрик Месроб Тина маскаһы (1944)
Яхья Кемал Баятлы бюсты (1945)
Рәхми Эйубоглуның бюсты

# Герекмазян Мари
## Премиялары

Герекмазян 1943 йылда профессор Нешет Омер һәм профессор Шекип Тунч бюсттары өсөн «Анкара скульптура экспонаты» премияһынә лайыҡ була. Ул 1945 йылда шағир Яхья Кемал Беятли бюсты өсөн «Анкаралағы Дәүләт һынлы сәнғәткүргәзмәһе»ндә "Беренсе урын өсөн" премияһынә лайыҡ була.

# Герекмазян Мари
## Мираҫ

Истанбулдағы Гетронаган Әрмән урта мәктәбе 2012 йылдың декабрендә Мари Герекмезяндың күргәҙмәһен асты, күргәҙмәне танылған әрмән-төрөк фотографы Ара Гулер ойоштоҙо.
# Тимеров Азамат Камил улы

Тимеров Азамат Камил улы (14 февраль 1969 йыл) — Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006).

# Тимеров Азамат Камил улы
## Биографияһы

Азамат Камил улы Тимеров 1969 йылдың 14 февралендә Башҡорт АССР-ының Баймаҡ ҡалаһында тыуған.
1994 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаған (уҡытыусыһы Д. М. Мусин).
1993 йылдан Сибай филармонияһында, 2007 йылдан — «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамблендә, 2008 йылдан Башҡорт дәүләт филармонияһында эшләй. 2009 йылда «Йәдкәр» фольклор ансамбле художество етәксеһе була.
Азамат Камил улы башҡорт халыҡ һәм эстрада йырҙарын башҡарыусы булараҡ билдәле.

# Тимеров Азамат Камил улы
## Репертуары

Башҡорт халыҡ йырҙары: «Абдрахман кантон», «Буранбай», «Кәмәлек», «Ҡара юрға», «Сибай», «Урал», «Хисам», «Эскадрон»; башҡорт композиторҙары Хөсәйен Әхмәтов, Х. Ә. Дәүләтов, Рафиҡ Сәлмәнов, Руза Сәхәүетдинова, Юлай Үҙәнбаевтың, шулай уҡ ҡайһы бер сит ил композиторҙары йырҙарын уңышлЫ башҡара.

# Тимеров Азамат Камил улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1997)
* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006)
* 1992 йылда — «Яҙғы моңдар» Республика башҡорт йырҙарын башҡарыусылар конкурсы (Өфө), 1995 йылда — «Татар йыры» Халыҡ-ара конкурсы (Ҡазан), 1996 йылда «Ирәндек моңдары» төбәк-ара башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусылар конкурсы (Сибай), 2000 йылда Ҡырғыҙстандың Ҡара-күл ҡалаһында үткәрелгән Халыҡ-ара фольклор көйө конкурсы лауреаты.
# Золка Вторая

Золка Вторая — Рәсәйҙәге йылға. Ставрополь крайы,Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мокрая Золка йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Золка Вторая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кума йылғаһы Подкумок йылғаһы ҡушылған урынған Отказненск һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек, Дон һәм Волга йылғалары араһындағы тымыҡ райондар.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07010000612108200001997
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200199
* Бассейн коды — 07.01.00.006
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2