# Ергән

Ергән (рус. Зирган) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 4125 кеше. Почта индексы — 453880, ОКАТО коды — 80241830001.

# Ергән
## Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | | | | | |
| 1920 йыл 26 август | | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 4125 | 1977 | 2148 | 47,9 | 52,1 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Ергән
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Мәләүез): 31 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ергән): 0 км

# Ергән
## Тарихы

Ергән ауылы 1771 йылдың 21 сентябрендәге Юрматы улусы Аҙнай түбәһе башҡорттары менән яһаҡлы татарҙар килешеүе нигеҙендә барлыҡҡа килә. Улар 30 йылға урынлашыу хоҡуғына эйә була. 1810 йылдың 28 ноябрендәге һәм 1811 йылдың 21 июнендәге килешеүҙәргә һәм яҙмаларға ярашлы, хеҙмәтле татарҙар төпләнә, 1812 йылда сыуаштар, 1815 йылдың 30 декабрендәге яҙмалар буйынса мордвалар төпләнә. Сыуаштар һәм мордвалар 60 йылға урынлашырға килешеү төҙөйҙәр. 1799 йылда Ергән ауылында яһаҡлы татарҙар — 77 ир-ат, хеҙмәтле татарҙар — 91 ир-ат, сыуаштар — 70 ир-ат, мордвалар — 202 ир-ат иҫәпкә алынған. 1834 йылдың VIII ревизия мәғлүмәттәре буйынса Ергән ауылында сауҙагәрҙәр — 20 ир-ат, татарҙар — 198 ир-ат, сыуаштар — 103 ир-ат, мордвалар — 328 ир-ат; барыһы 1258 кеше иҫәпләнгән. 1920 йылға халыҡ иҫәбен алыу 724 йортта йәшәгән 5345 кешене иҫәпкә алған. Ауылдың татар халҡы Түбәнге Новгород губернаһы Яндович ауылы (хеҙмәтле татарҙар), Ырымбур губернаһы Бөгөлмә өйәҙе Кәкрейылға ауылы (яһаҡлы татарҙар) һәм Стәрлетамаҡ өйәҙенең Ҡораласыҡ күскенселәренән, яһаҡлы татарҙарға күсерелгән Сәйет посады (Ҡарғалы) сауҙагәрҙәренән (80 кеше) ойошторолған.

# Ергән
## Билдәле шәхестәре

* Банников Василий Васильевич (1.11.1925—12.12.1951), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, уҡсылар полкының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Дан орденының тулы кавалеры.
* Суркин Валерий Андреевич (21.11.1939), СССР-ҙың хужалыҡ, партия һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1984—1990 йылдарҙа КПСС-тың Пермь ҡала комитетының беренсе секретары. РСФСР-ҙың 11-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1984—1989). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1974) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1984) ордендары кавалеры.

# Ергән
## Видеояҙмалар

* с. Зирган с. Зирган Мелеузовский район
* Открытие бассейна Плавательный Бассейн "Агидель"