yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Заславль замогы

Заславль замогы — Белоруссияның иң боронғо бастион замоктарының береһе, XVI быуат уртаһында поляк-литва магнаттары Глебовичтар тарафынан Заславль ҡалаһы янында (хәҙ. Минск өлкәһе ,Минск районы, Белоруссия) төҙөлгән.

# Заславль замогы
## Тасуирламаһы

Замок ҡалҡыулыҡта урынлашҡан һәм 200X100 метр майҙанды биләгән һәм һәр яғынан һыулы йырындар менән уратып алынған. Ер бастиондар таш һәм кирбес менән түшәлгән. Валдарҙың емерелеүен булдырмау өсөн 0,33 м ҡалынлығында һәм 2,5 метр бейеклектә стеналар күтәрелгән. Замокҡа берҙән-бер инеү урыны ике метрлыҡ ҡалынлыҡтағы таш стеналарға эйә булған ике ҡатлы ҡапҡа аша көньяҡ яҡтан булған. Ҡапҡаларға йырын аша ағас күпер алып барған. Замокта кирбес менән түшәлгән ер аҫты юлы булған, ул замок ситкә алып барған, сығыу урыны метал рәшәткәләр менән ябылған. Ҡамалып ҡалыу осрағына замокта ҡоҙоҡ булған

# Заславль замогы
## Спас-Преображенск сиркәүе

Замок эсендә урынлашҡан Спас-Преображенск сиркәүе стеналарының үрге өлөшөндә үҙгәртеп ҡоролоу ваҡытында бойницаларға эйә булған. Бынан тыш бойницаларҙың алты ҡаты ҡорамдың утыҙ метрлыҡ башняһында ла булған, ул замоктың күҙәтеү пункты булып хеҙмәт иткән.

# Заславль замогы
## Хәҙерге торошо

Әлеге ваҡытта Спас-Преображенск сиркәүе, һарай брамы емереклектәре һәм йырындары һаҡланған.

# Заславль замогы
## Галереяһы

* Заславль замогы планы
* Замок ҡапҡалары емереклектәре
* Рогнеда улы Изяслав менән һөргөнгә ебәрелгән 10-11 быуаттарҙағы боронғо замок урынында таш тәре
* Заславль замогынан Сапег гербы менән кафель плитка
# Пугачев ауыл Советы (Фёдоровка районы)

Пугачёв ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Фёдоровка районы муниципаль районының административ- территориаль һәм муниципаль берәмеге.
Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярышлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
Административ үҙәк — Юрматы ауылы.
# Сәтләүек тәбиғи ыҙаны

Сәтләүек тәбиғи ыҙаны — комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы. Ростов өлкәһенең Кашарский районында урынлашҡан. Һаҡланыусы тәбиғәт, ғилми һәм ағартыу әһәмиәтенә эйә.

# Сәтләүек тәбиғи ыҙаны
## Тасуирламаһы

Комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы булған Сәтләүек тәбиғи ыҙаны төрлө текәлектәге битләүҙәр менән йырын-үҙәнле системанан ғибәрәт. «Сәтләүек» тәбиғи ыҙаны сиктәре Ростов өлкәһенең Кашарский районы Кашары ауылынан көнбайыштараҡ ята. Ыҙан Кашары урман хужалығының Киев урмансылығындағы 17, 18, 19-сы кварталдарҙы биләй.
Тәбиғи ыҙан 267.0 гектар майҙанды биләй. Биләмәһендә ҙур булмаған һөтимәрҙәр йәшәй, төрлө орнитофауна бар. Тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһендә туғай һәм дала үҫемлектәре менән имәнлектәр, XIX быуат уртаһының тәбиғи урманы урынлашҡан. Бында ике шишмә сығанағы бар. Урманда башлыса имән, ҡорос ағас, йүкә, уҫаҡ, ҡайын, алмағас, груша, энәлек, гөлйемеш, тёрн үҫә.
Сәтләүек тәбиғи ыҙаны һаҡланыусы тәбиғәт, рекреацион һәм эстетик әһәмиәткә эйә. Торошо ҡәнәғәтләнерлек.
Комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһын һаҡлауҙы тәьмин итеү өсөн Ростов өлкәһе экология һәм Тәбиғәт ресурстары министрлығы яуаплы.
# Котовица

Котовица — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вандыш йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Котовица
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001076
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000107
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡабарҙы-Балҡар ҡурсаулығы

Ҡабарҙы-Балҡар бейек тау ҡурсаулығы (рус. Кабарди́но-Балка́рский высокого́рный запове́дник) — Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһындағы дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы. 1976 йылдың ғинуарында ойошторола. Майҙаны 82 649 гектар. Буфер зонаһының майҙаны — 26 000 гектар.

# Ҡабарҙы-Балҡар ҡурсаулығы
## Рельефы

Ҡурсаулыҡ Оло Кавказдың бейек тау зонаһына инә. Уның иң юғары нөктәһе — Дыхтау тауы (5204 м), иң түбән нөктәһе диңгеҙ кимәленән 1800 метр бейеклектә урынлашҡан. Ҡурсаулыҡта 256 боҙлоҡ бар. Уларҙың 194-енең майҙаны — 10 гектарҙан ашыу. Йәшәү мөмкин булмаған бүлкәттең дөйөм майҙаны 45 502 гектар, йәки ҡурсаулыҡ территорияһының 60,7 процентын тәшкил итә.

# Ҡабарҙы-Балҡар ҡурсаулығы
## Гидрологияһы

Территория күп һанлы боҙлоҡтарҙан сыҡҡан йылғалар селтәре менән ҡапланған. Иң ҙурҙары — Чегем, Черек-Безенги, Черек-Балкар, Сукан-Су һәм Хазнидон. Минераль һыуҙарҙарҙың бер нисә сығанағы бар.

# Ҡабарҙы-Балҡар ҡурсаулығы
## Флора һәм фаунаһы

Ҡурсаулыҡта теркәлгән төрҙәрҙең һаны: юғары үҫемлектәр — 1200, балыҡтар — 1, ер-һыу хайуандары — 1, һөйрәлеүселәр — 3, ҡоштар — 128, Һөтимәрҙәр — 29. Дағстан туры, ябай төлкө, ҡабан, шакал, һоро айыу, кавказ урман бесәйе, һеләүһен, аҫ, йәтсә, алтай тейене, ҡуян, ярғанат һ.б. даими йәшәй. Ҡоштарҙың һирәк төрҙәре бар: бөркөт, ҡара гриф, һаҡаллы бөркөт, таҙғара, көсөгән, ыласын, кавказ һуйыры, тау күркәһе.
# Таллы-Кол

Таллы-Кол — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Ҡарасай-Черкес Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шау-Кол йылғаһының уң ярына тамағынан 1,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Таллы-Кол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Малка йылғаһы башынан Куро-Марьин каналына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000512108200004132
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200413
* Бассейн коды — 07.02.00.005
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аждаһа тауҙары

Аждаһа тауҙары(ингл. Drakensberg, африк. Drakensberge, зулу uKhahlamba , сесото Maluti йәки Maloti , рус. Драконовы горы) — Көньяҡ Африка Республикаһы, Лесото һәм Эсватини биләмәләрендә урынлашҡан тау системаһы. Иң юғары нөктәһе — Тхабана-Нтленьяна тауы (3482 м) Лесотола урынлашҡан.

# Аждаһа тауҙары
## Тасуирлама

Аждаһа тауҙарында табылған файҙалы ҡаҙылмалар: платина, марганец рудалары, алтын, таш күмер, аҡ ҡурғаш рудалары һәм башҡалар.
Тауҙарҙың күп төрлө үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы шулай уҡ эндемик йәки һирәк осраған төрҙәр менән күрһәтелгән.
Тауҙарҙың күп өлөшө Дракенсберг паркына индерелгән, был парк ЮНЕСКО Бөтә Донъя мираҫының тәбиғи объекты булып тора.
Төбәк ҡәбиләләренең телендә был тауҙар Кватхламба (зулу uKhahlamba ) тип атала, ул «ҡаялы урын», «ҡаялар өйөмө» тип аңлатыла. Барыу юлы ҡыйын булғаны өсөн аҡ колонизаторҙар — бур халҡы был тауҙарҙы аждаһа йәки африк. Drakensberge тип атайҙар.
Көнсығыш һәм көнбайыш битләүҙәренең климаты һәм үҫемлектәре бер ни тиклем айырыла. Көнсығыш битләүҙәрҙә мул (башлыса йәйге) ямғырҙар яуа (йылына 2000 мм); ә көнбайыш битләүҙәре ҡоро һәм ҡырҡа континенталь климатҡа эйә. Ҡышын тау баштарында ҡар яуа.
Көнсығыш битләүҙәре 1200 метрға тиклем мәңге йәшел япраҡлы һәм ылыҫлы ағаслы тропик «ямғырлы» урмандар, 1200—1500 метрҙан 2000 метрғә ҡәҙәр — сәнскеле ҡыуаҡлыҡтар, ксерофиттар һәм суккуленттар (акация, алоэ), юғарыраҡ — тау болондары һәм таш ишелмәләре менән ҡапланған. Көнбайыш битләүҙәрҙен урмандар урынына саванналар һәм ҡыуаҡлыҡтар биләй.
# Анцио

Анцио (итал. Anzio) — ҡала-порт, Италияның Тиррен диңгеҙе өсмөйөшөндә урынлашҡан. Анцио ҡалаһы Лацио төбәгендәге Рома провинцияһында тора.
Халыҡ һаны — 52 865 кеше (30.04.2009 й.). Анцио ҡалаһы 43,43 км² майҙанды биләй. Почта индексы — 00042. Телефон коды — 06.

# Анцио
## Тарих

Анциум (Antium) йәки Анций Римдан боронғораҡ вольсктарҙың нығытылған ҡалаһы. Риүәйәт буйынса, ҡалаға нигеҙҙе тылсымсы Цирцеяның һәм Одиссейҙың улы Антей һалған. Рим империяһы ваҡытында Анциум менән Помпей римлеләрҙең бай виллалары һаны буйынса ярышҡан. Император һарайы диңгеҙ ярында торған, унда Калигула һәм Нерон тыуған. Һарайҙағы археологик ҡаҙыныуҙар ваҡытында бында бик күп антик сәнғәт шедеврҙары табылған, мәҫәлән, «көрәшсе Боргез көрәшсеһе» һәм «Аполлон Бельведерский». 59 йылда Нерон бында сауҙа портына нигеҙ һала. Шулай уҡ империя дәүерендә бында Эскулап һәм Фортуна ғибәҙәтханалары төҙөлгән. VI быуатҡа тиклем ҡала шул уҡ исемле епархияның үҙәге була. Ул, сарациндар баҫҡандан һуң, йәшәүҙән туҡтай.
Сарациндар ҡаланы емергәндән һуң, ҡала биләмәһе ташлана, ҡала көнсығышҡа табан — хәҙерге Неттуноға шыла. Яңырыу дәүерендә Анцио эргәһендә Альдобрандини (Фраскати) һәм Боргезе ғаиләләренең виллалары төҙөлә. Яҡынса 1479 йылда Анциолағы Нерон һарайы емереклектәрендә Аполлон статуяһы табыла. Был статуя, 1506 йылда папа Юлий II бойороғо буйынса Ватикандың Бельведер баҡсаһына ҡуйыла. Папа Иннокентий XII 1698 йылда археологик зонанан көнсығышҡа табан яңы порт төҙөй башлай. Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Римды алыу маҡсаты менән был портҡа союздаштар төшөрөлә (ҡарағыҙ: Анцио-Неттун операцияһы).

# Анцио
## Демография

Халыҡ динамикаһы:

# Анцио
## Билдәле кешеләр

* Хосе Гальегос-и-Арноса — испан рәссамы-импрессионист.

# Анцио
## Туғанлашҡан ҡалалар

* Бад-Пирмонт, Германия
* Ҡалып:Флагификация/Республика Кипр Пафос, Республика Кипр

# Анцио
## Коммуна хакимиәте

* Телефон: 06 984991
* Электрон почта: segretario.generale@comune.anzio.roma.it
* Рәсми сайт: http://www.comune.anzio.roma.it
# Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улы

Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улы (рус. Абсалямов Фахрий Хусаинович) (1918 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы артиллерия батареяһы ездовойы. Ҡыҙылармеец.

# Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улы
## Биографияһы

Фәхри Хөсәйен улы Әбсәләмов 1918 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Баймаҡ заводы ҡасабаһында (хәҙер — Башҡортостан Республикаһындағы Баймаҡ ҡалаһы) эшсе ғаиләһендә тыуа.
Башҡорт АССР-ы Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына хеҙмәткә алына.
Ҡыҙылармеец Әбсәләмов Фәхри Көньяҡ-Көнбайыш фронты составында һуғышҡан 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы артиллерия батареяһы ездовойы була.
Подразделениеның 1942 йылдың 15 декабрендә раҫланған 292-се һанлы бойороғонда
* «Алыш барышында өҙлөкһөҙ боеприпастар менән тәьмин итеп торғаны һәм ҡулланылған йә трофей ҡоралдарҙы йыйып килтергәне өсөн «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалына лайыҡ» тип яҙылған

# Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1942)

# Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улы
## Хәтер

Әбсәләмов Фәхри Хөсәйен улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Баймаҡ районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
# Хәйруллин

Хәйруллин — фамилия.
* Хәйруллин Айрат Хәлил улы (1934—2008) — иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре докторы (1979), профессор (1982).
* Хәйруллин Баязит (1871 — ?) — шәйех, суфый, Владикавказ мәсете имамы.
* Хәйруллин Владимир Ихсан улы (1956) — тел белгесе. Филология фәндәре докторы (1996), профессор (1998).
* Хәйруллин Вәғиз Нурулла улы (1929—1999) — хужалыҡ эшмәкәре.
* Хәйруллин Ирек Хәниф улы (1938) — инженер-электромеханик. Техник фәндәре докторы (1981), профессор (1983).
* Хәйруллин Наил Ғиндулла улы (1939–2011) — иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1974), профессор (1991).
* Хәйруллин Радик Мәғзинур улы (1958) — анатом, антрополог. Медицина фәндәре докторы (2003), профессор (2006).
* Хәйруллин Рамаҙан Сәғит улы (1962) — хужалыҡ эшмәкәре.
* Хәйруллин Рәмил Мәғзинур улы (1962) — үҫемлектәр физиологы, биохимик, биотехнолог. Биология фәндәре докторы (2002), профессор (2004).
* Хәйруллин Рәфис Наил улы (1962) — бейеүсе. Башҡортостандың халыҡ артисы (1993).
* Хәйруллин Федрат Ғәтүф улы (1938—2005) — социолог. Фәлсәфә фәндәре кандидаты (1972), социология фәндәре докторы (2000), профессор (2001).
* Хәйруллин Әбделбарый Хәби улы (1955) — Рәсәй ислам эшмәкәре.
* Хәйруллина Вәҡифә Ғилман ҡыҙы (1947) — ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Хәйруллина Минзәлә Ғәйнетдин ҡыҙы (1961) — театр артисы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2004).
* Хәйруллина Мөсәллиә Хәйрулла ҡыҙы (1915—2008) — башҡорт ғалимы, педагог-методист, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре.
* Хәйруллина Рәйсә Мәсғүт ҡыҙы (1949) — иммунолог. Медицина фәндәре докторы (1999), профессор (2007).
* Хәйруллина Рәйсә Хәниф ҡыҙы (1953) — тел белгесе. Филология фәндәре докторы (1998), профессор (1999).
* Хәйруллина Флүзә Тимерғәзим ҡыҙы (1960) — йәмәғәт эшмәкәре.
# Шаховская Евгения Михайловна

Шаховская Евгения Михайловна, ҡыҙ фамилияһы — Андреева (1889 йыл—1920 йыл) — беренсе урыҫ авиатриссаларҙың береһе, хәрби осоусы, княгиня. Граждандар инженеры кенәз Шаховскийҙың ҡатыны, Г. Е. Распутинға ғашиҡ була.

# Шаховская Евгения Михайловна
## Биографияһы

Шаховская Евгения Михайловна 1889 йылда Санкт-Петербургта бай сауҙагәр Андреев Михаил Петрович ғаиләһендә тыуа. Юғары аҡһөйәктәр тәрбиәһе, һуңынан яҡшы белем ала.
1911 йылдың 16 авгусында аэропландың матди часы һәм пилот техникаһы буйынса имтихан тапшырып, Йоханнистал (Германия) осоусыһы дипломы ала. Германияла, Йоханнистал аэродромында инструктор булып эшләй.
1913 йылдың 11 апрелендә авиация һәләкәтендә уның ғәйебе буйынса билдәле летчик Всеволод Абрамович һәләк була, һөҙөмтәлә Шаховская авиатор карьераһын тамамлауы тураһында ҡарар ҡабул итә.
1914 йылдың яҙынан ул йәнә оса башлай, Беренсе донъя һуғышы башланғас, Николай II үҙен хәрби осоусы сифатында фронтҡа ебәреүен үтенеп мөрәжәғәт итә. Батша уның үтенесен ҡәнәғәтләндерә, 1914 йылдың 1 ноябренән Шаховская прапорщик дәрәжәһендә 1-се армия авиаотрядында була. Ковенск авиация отрядында хеҙмәт итә. Хәйер, хәрби осоусы карьераһы оҙаҡҡа һуҙылмай. Ул 1914 йылдың декабрь аҙағында уҡ Ковенск авиаотрядынан ҡыуыла.
Һуңыраҡ (шул ваҡытта иҫәпләүҙәренсә, тикшерелмәй) Германия файҙаһына шпионлыҡ итеүҙә ғәйепләнә. Шаховскаяны ҡулға алалар һәм үлем язаһына хөкөм итәләр. Әммә Николай Икенсе язаны ғүмерлеккә бер монастырға ябыу менән алмаштыра. Княгиняны февраль революцияһы азат итә. Һуңынан ул Гатчина музейында эшләй, әммә аҡса туҙҙырғаны өсөн вазифаһынан бушатыла.
Граждандар һуғышы ваҡытында большевиктарға хеҙмәт итә һәм 1919—1920 йылдарҙа Киев ГубЧК-һында тәфтишсе була. Был осорҙа ул үҙен шпионажда ғйепләп эш алып барыусыларҙан үс алып өлгөрә. Әсирҙәрҙән һорау алыу һәм язалау ваҡытында ҡанһыҙлығы менән айырылып тора. 1920 йылдың көҙөндә башҡа чекистар менән иҫерек атыш ваҡытында һәләк була.

# Шаховская Евгения Михайловна
## Фотоһүрәттәре

* Санкт-Петербург аэродромында, 1912 йыл
* Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында
* Ғәмәлдәге армияла
# Молебка (Сылва ҡушылдығы)

Молебка (Оло Молебка) — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сылва йылғаһының уң ярына тамағынан 250 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.

# Молебка (Сылва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100012586
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101258
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Арка-Седэ-Яха

Арка-Седэ-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Арка-Епоко-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Арка-Седэ-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15040000212115300053368
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305336
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Таулы Алтай

Таулы Алтай (рус. Горно-Алтайск, алт. Туулу Алтай) — Рәсәй Федерацияһының Алтай Республикаһында урынлашҡан ҡала.
Халыҡ һаны — 62 309 кеше (2015).

# Таулы Алтай
## Сәғәт поясы

Таулы Алтай Красноярск ваҡыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәғәт поясында урынлашҡан. UTC менән айырмаһы +7:00 сәғәт тәшкил итә. Мәскәү ваҡыты менән айырмаһы +4 сәғәтте тәшкил итә һәм Рәсәйҙә MSK+4 итеп күрһәтелә.

# Таулы Алтай
## Тарих

Ҡала статусын 1938 йылдан башлап йөрөтә.

# Таулы Алтай
## Халыҡ

Милләттәр (2010): урыҫтар (70,0%), алтайлылар (23,0%), ҡаҙаҡтар (2,3%)., ҡумандылар.
# Оло Әтек

Оло Әтек (рус. Большой Атиг, Белый Атиг, Песчаная) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе Түбәнге Серге районы биләмәләрендә аға. Йылға Серге йылғаһының уң ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Оло Әтек
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020674
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102067
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Первомайский (Стәрлетамаҡ районы)

Первомайский (рус. Первомайское) — Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 986 кеше. Почта индексы — 453164, ОКАТО коды — 80249864001.

# Первомайский (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 50 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 50 км

# Первомайский (Стәрлетамаҡ районы)
## Билдәле шәхестәре

* Данилин Михаил Фёдорович (1939), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1970—1981 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районының хәҙерге «Заря» хужалығы рәйесе, 1981—2001 йылдарҙа «Мариинский» совхозы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1995). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1981), Халыҡтар Дуҫлығы (1986) һәм «Почёт Билдәһе» (1976) ордендары кавалеры. Райондың почётлы гражданы (2005).
* Лоҡманова Фатима Хәбибулла ҡыҙы (13.06.1944), ветеран-селекционер. 1964—2011 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре. СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1984).
* Паль Роберт Васильевич (15 апрель 1938 йыл) — шағир һәм яҙыусы, тәржемәсе, журналист. Башҡортостандың халыҡ шағиры (2021), 1969 йылдан СССР Яҙыусылар һәм журналистар союздары ағзаһы, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988). «Алтын Урал» әҙәби премияһы (2008), Степан Злобин (1998) һәм Фәтих Кәрим исемендәге (2009) премиялар лауреаты.
* Стрижкова Раиса Семёновна (5 ғинуар 1930 йыл — 26 апрель 2002 йыл) — тележурналист, Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1979). Журналистар союзы ағзаһы (1958).
# Фридерсдорф (Мульде)

Фридерсдорф (Мульде) (нем. Friedersdorf (Mulde)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1959 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,38 км². Диңгеҙ кимәленән 86 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6749 һәм автомобиль коды — ABI.
# Мистерхорст

Мистерхорст (нем. Miesterhorst) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 721 кеше йәшәй. Майҙаны — 22,64 км². Диңгеҙ кимәленән 57 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39649 һәм автомобиль коды — SAW.
# Тереғолов Әхмәтйән Хөсәйен улы

Тереғолов Әхмәтйән Хөсәйен улы (5 июнь 1896 йыл — 9 март 1977) — хәрби эшмәкәр. 1922—1923 йылдарҙа Башҡортостан АССР-ының хәрби комиссары. Беренсе донъя, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Полковник. Ленин ордены кавалеры (1967).

# Тереғолов Әхмәтйән Хөсәйен улы
## Биографияһы

Әхмәтйән Хөсәйен улы Тереғолов 1896 йылдың 5 июнендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Ҡарғалы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовар районы Үрге Ҡарғалы) ауылында тыуған. Сығышы менән дворян Тереғоловтар нәҫеленән.
1919 йылдан 1-се Башҡорт уҡсылар дивизияһының штаб начальнигы булып хеҙмәт итә. 1919 йылдың июненән 1-се Башҡорт уҡсылар полкы командиры була.
1920—1921 йылдарҙа Башҡорт айырым уҡсылар бригадаһы менән командалыҡ итә.
1922—1923 йылдарҙа Башҡортостан АССР-ының хәрби комиссары вазифаһын үтәй.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
1977 йылдың 9 мартында Татар АССР-ының Ҡазан ҡалаһында вафат була.

# Тереғолов Әхмәтйән Хөсәйен улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ленин ордены (1967)
# Протока Дженишке-Тала

Протока Дженишке-Тала — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Тархата йылғаһының уң ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.

# Протока Дженишке-Тала
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100005445
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100544
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Эллерслебен

Эллерслебен (нем. Ellersleben) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылындағы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 276 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,47 км². Диңгеҙ кимәленән 154 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 99628 һәм автомобиль коды SOM.
# Ненкома

Ненкома — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хоровая ҡылымығының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Ненкома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300052198
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305219
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Дубровка (Бөрө районы)

Дубровка (рус. Дубровка) — Башҡортостан Республикаһының Бөрө районы Осиновка ауыл Советы составындағы 2005 йылда бөтөрөлгән ауыл.

# Дубровка (Бөрө районы)
## Географияһы

Дубровка ауылы Бөрөнән Осиновкаға барған автомобиль юлына яҡын, райондың әһәмиәте буйынса икенсе урында торған Бөрө йылғаһына уның һул ҡушылдығы Кутькина ҡойған ерҙә урынлашҡан.

# Дубровка (Бөрө районы)
## Географияһы
### Географик урыны

Алыҫлығы (1969 йылдың 1 ғинуарына ҡарата):
— район үҙәгенә (Бөрө) тиклем: 11 км,
— ауыл Советы үҙәгенә (Осиновка) тиклем: 5 км,
— яҡындағы тимер юл станцияһына (Загородный) тиклем: 67 км. Дубровка ауылына яҡын ятҡан ауылдар: Осиновка, Ямаш, Лежебоково ауылдары.

# Дубровка (Бөрө районы)
## Тарихы

Ауылға атамаһы урыны буйынса бирелгән. Башҡортостан Республикаһының 2005 йылдың 20 июлендәге «Тораҡ пункттарҙың барлыҡҡа килеүе, берләшеүе, бөтөрөлөүе һәм статусы үҙгәреүе, административ үҙәктәрен күсереү менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһында» 211-з номерлы законында былай тип әйтелә:
4. Түбәндәге тораҡ пункттарҙы бөтөрөргә:
10) Бөрө районында:
а) Баженов ауыл Советының Гребени ауылын;
б) Осиновка ауыл Советының Дубровка ауылын;
в) Осиновка ауыл Советының Ялғаш ауылын.

# Дубровка (Бөрө районы)
## Халҡы

1969 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ауылда 248 кеше йәшәгән; күпселек халыҡ урыҫтар.