yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Уң Козлуха

Уң Козлуха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Һул Козлуха йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Уң Козлуха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Бия һәм Катунь йылғалары ҡушылған урындан Барнаул ҡалаһына тиклем, Алей йылғаһын индермәйенсә . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200312115100009785
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100978
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡасаҡ (хикәйә)

Ҡасаҡ — Антон Павлович Чехов хикәйәһе. 1887 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр шул уҡ йылда «Петербург гәзитенең» 26-сы һанында А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫылып сыға.

# Ҡасаҡ (хикәйә)
## Баҫмалар

А. П. Чеховтың «Ҡасаҡ» хикәйәһе 1887 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр шул уҡ йылда «Петербург гәзитенең» 26-сы һанында А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫылып сыға, 1889 йылда һүрәтле «Стоглав» календарында баҫыла, А. Ф. Маркс баҫмаһында донъя күрә.
Чехов тере саҡта хикәйә дат, немец, серб-хорват, француз һәм чех телдәренә тәржемә ителә.

# Ҡасаҡ (хикәйә)
## Тарих

Яҙыусының энеһе, Михаил Павлович Чехов, «Ҡасаҡ» хикәйәһе А. П. Чеховтың 1884 йылда Чикинск (Воскресенск) дауаханаһында практика үтеп йөрөгән сағындағы тәьҫораттары нигеҙендә яҙылған, тип иҫенә төшөрә.

# Ҡасаҡ (хикәйә)
## Тәнҡит

Хикәйәне Л. Н. Толстой баһалай. 1889 йылда яҙыусының ҡыҙы, Т. Л. Толстая, : «Атайыма Чеховтың «Стоглав» календарындағы очеркы бик ныҡ оҡшай, ул очеркты бер нисә тапҡыр ҡысҡырып уҡыны»,- тип яҙа. Д. П. Маковицкий Толстойҙың фекерен яҙып ҡуйған: «Эй, быны шул тиклем рәхәт уҡырға! Мин ҡайһы саҡ, йә бик күңелгә үтеп ингәндә, йә көлкөлө булғанда, ныҡ тулҡынланып уҡыйым».
1893 йылда тәржемәсе Ю. Твероянская хикәйәнең авторына Париждан (1893), француздарҙың «Revue des Deux Mondes» журналында уның тәржемәһендә Чеховтың «Гусев» и «Ҡасаҡ» хикәйәләре баҫылып сығыуы һәи уларҙың ҙур уңышҡа ирешеүе тураһында яҙа.

# Ҡасаҡ (хикәйә)
## Персонаждар

* Павел Галактионов, 7 йәшлек , ҡулы шешле малай.
* Клиника фельдшеры.

# Ҡасаҡ (хикәйә)
## Сюжет

Ете йәшлек Пашаның Пасханан бирле ҡулы ауырта. Көҙ көнө әсәһе улын табибҡа күрһәтергә була. Клиникаға тиклем юл оҙон булғанлыҡтан, улар таң атҡансы йәйәү бара. Клиникала кеше бик күп була. Бына Пашаның да табибҡа сираты етә. Табип малайҙың ҡулындағы шеште ҡарай ҙа, уның әсәһен , балаһын клиникаға иртәрәк килтермәгәне өсөн, әрләп ташлай, сөнки хәҙер инде малайҙың ҡул быуыны ла ауырта башлаған була. Павелды, операция эшләргә була, дауаханала ҡалдыралар. Унда Павелды өс кешелек палатаға һалалар, кейемен алыштырып, тамағына ашаталар. Бала быға тиклем бындай таҙа һәм матур урынды күрмәгән була. Аҙаҡтан Павел дауахана буйлап йөрөй.
Төндә күрше палатала бер ауырыу вафат була. Быны күргән Паша урамға сыҡҡан ишекте таба һәм ҡурҡышынан дауаханан атылып сығып ҡаса, ләкин бик алыҫ китә алмай, «ниндәйҙер бер билдәһеҙ көс уның күкрәген ҡыҫа, аяҡтарына бәрә; ул сайҡалып китә һәм, өнһөҙ-тынһыҙ ҡалып, дауахана баҫҡысында йығылып китә». Ҡурҡышынан аңын юйған малайҙы кире клиникаға индереп һалалар.
# Рәсүлев Ғабдрахман Зәйнулла улы

Рәсүлев Ғабдрахман Зәйнулла улы (1881—1950) — башҡорт дин эшмәкәре, мөфтөй. СССР-ҙың Европа өлөшө һәм Себер мосолмандарының Диниә назараты рәйесе (1936—1950). Нәҡшбәндиә тәриҡәте ағзаһы.

# Рәсүлев Ғабдрахман Зәйнулла улы
## Биографияһы

1889 йылда Өфө губернаһының Верхнеурал өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Учалы районы) Юлдаш ауылында тыуған. Атаһы — Зәйнулла Рәсүлев, ишан, күренекле башҡорт дин әһеле.
Атаһы нигеҙләгән Рәсүлиә мәҙрәсәһендә белем ала. 1899 йылда хаж ҡыла. 1899—1903 йылдарҙа Ҡаһирәләге Әл‑Әзһәр университетында уҡыған.
1903 йылдан «Рәсүлиә» мәҙрәсәһе мөғәллиме һәм 1905 йылдан мөҙәрисе.
1917 йылдан Троицк ҡала мәсетенең имам‑хатибы. 1923 йылда мөфтөй Ризаитдин Фәхретдинов тарафынан Урал өлкәһе мөхтәсибе итеп тәғәйенләнә. 1923 һәм 1926 йылдарҙа Өфөлә уҙған Бөтә Рәсәй мосолман руханиҙарының 2—3‑сө съездарында Өләмдәр (ғалимдар) советы ағзаһы итеп һайлана.
1936—1950 йылдарҙа — СССР-ҙың Европа өлөшө һәм Себер мосолмандарының Диниә назараты рәйесе (мөфтөйө).
1942 йылда мосолман руханиҙары съезында Ғабдрахман Рәсүлев төҙөгән «Мосолман руханиҙары вәкилдәренең диндарҙарға немец‑фашист агрессияһы уңайынан мөрәжәғәте» ҡабул ителә. 1943 йылда, Бөйөк Ватан һуғышының иң ҡыҙыу көндәрендә Ҡыҙыл Армияны яҡлау белдереп И. В. Сталинға мөрәжәғәт итә; яңы танк колоннаһын йыйыу өсөн мосолман йәмғиәтендә аҡса туплай (Ғабдрахман Рәсүлев һалған шәхси аҡсаһы 50 мең һум тәшкил иткән). Был әүҙемлеге дин өлкәһендәге дәүләт сәйәсәтен либералләшетереүгә киң булышлыҡ итә.
Дини календарҙар, уҡыу әсбаптарын авторы.
Өфөнөң мосолман зыяратында ерләнгән.
# Кесе Мишкин

Кесе Мишкин — Ростов өлкәһенең Аҡсай районындағы утар.
Мишкин ауыл биләмәһе составына инә.

# Кесе Мишкин
## Географияһы

Район үҙәге — Аксайҙан 25 км (юл буйлап) төньяҡ-көнсығышта, Новочеркасск ҡала округы сигендә урынлашҡан. Утар Аксай йылғаһының уң ярында урынлашҡан.

# Кесе Мишкин
## Географияһы
### Урамдары

* Көнсығыш урамы,
* Яр буйы урамы,
* Подгорная урамы.

# Кесе Мишкин
## Тарихы

Утарҙың исеме — Мишкин, XVI быуаттың икенсе яртыһында ҡырым татарҙары менән көрәш алып барған, Ливония һәм Польша менән һуғышта ҡатнашҡан атаман Михаил Черкашенин исеменән алынған.
1818 йылда вафат булған һәм Новочеркасскта ерләнгән Платов Матвей Иванович, 1875 йылда утарға күсереп ерләнә. 1911 йылда атаман Платовтың һөлдәһе Новочеркасск кафедраль соборҙа ҡайтанан ерләнә.
Кесе Мишкин утарының пейзажы һәм һүрәттәре бөйөк урыҫ рәссамдары Крылов һәм Дубовскийҙың әҫәрҙәрендә осрай.
Утарҙа шулай уҡ 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарының иҫтәлеген хөрмәтләп иҫкә алалар: 1942 йылдың 24 июлендә билдәһеҙ ҡыҙылармеец, үҙен фиҙа ҡылып, немецтар аманатҡа алған урындағы кешеләр ғүмерен ҡотҡара.

# Кесе Мишкин
## Транспорт

Ҡасабала Төньяҡ-Кавказ тимер юлының (код 51352) туҡтау пункты (платформа) 1178 км урынлашҡан.

# Кесе Мишкин
## Иҫтәлекле урындары

Кесе Мишкин утары үткәндәр ҡомартҡыларына бай. Бында Бөйөк Дон ғәскәре Атаманы, 1812 йылғы Ватан һуғышы геройы, граф И. М. Платовтың нәҫелдән килгән имениеһы урынлашҡан. Усадьба дәүләт һаҡлауы аҫтында тора.
Иғтибарға лайыҡ төҙөлөш булып Пресвятая Богородица Раштыуаһы сиркәүе — атаман Платов кәшәнәһе ҡуйылған 1865 йылғы урыҫ провинциаль төҙөлөш сәнғәте ҡомартҡыһы тора. Ғибәҙәтхана 1855 йылдан алып 1865 йылға тиклем архитектор И. О. Вальпредо проекты буйынса Аҡсай йылғаһы буйында төҙөлә. Төҙөлөүсе ғибәҙәтхана, уйлауҙарынса ярмалы тупраҡ арҡаһында, ике тапҡыр емерелә, төҙөлөштө икенсе урынға күсереү идеяһы ла була. Шуға ҡарамаҫтан, төҙөлөштө тамамлап, сиркәүҙе Пресвятая Богородица Раштыуаһы исеменә изгеләштерәләр.
1874 йылда Пресвятая Богородица Раштыуаһы сиркәүе кәшәнәһендә атаман М. И. Платов ерләнә. Ваҡыт үтеү менән сиркәү емерелә, 1981 йылда Аҡсай район башҡарма комитеты уны реставрациялау тураһында ҡарар сығара, әммә ремонт өсөн аҡса бүлә алмай. 2008 йылда шулай ҙа сиркәү тергеҙелә. Реставрация үткәндән һуң тәүге ғибәҙәт 2009 йылдың 28 июнендә үтә.
Утарҙан 600 м көньяҡ-көнбайышта археология ҡомартҡыһы, «Кесе Мишкин-1» ҡурған ҡәбере урынлашҡан, яҡынса шундай уҡ алыҫлыҡта, тик төньяҡ-көнбайышта «Кесе Мишкин-1» икенсе ҡурған комплексы урынлашҡан. Ике археологик ҡомартҡы ла дәүләт һаҡлауы аҫтында тора.
* Пресвятая Богородица Раштыуаһы Сиркәүе
* Пресвятая Богородица Раштыуаһы Сиркәүе
* Сиркәү ихатаһында
* Убанан утар күренеше
* Баш эйеү тәреһе
# Түбәнге Утяк

Түбәнге Утяк — Рәсәй йылғаһы. Ҡурған өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тубыл йылғаһының уң ярына тамағынан 671 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Түбәнге Утяк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тубыл йылғаһы, Курган ҡалаһынанЕсет йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500412111200002371
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200237
* Бассейн коды — 14.01.05.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ирен сәскә

Ирен сәскә рус. Чисте́ц лесно́й, лат. Stáchys sylvática) —баллыбабай һымаҡтар (Lamiaceae) ғаиләһенән күп йыллыҡ үлән үҫемлек, бейеклеге 1 м-ға етергә мөмкин. июнь-август айҙарында ҡыҙғылт сәскә ата, июль-снтярь айҙарында емеше өлгөрә.

# Ирен сәскә
## Таралыуы

Европа, Төркиә, Иран, Урта Азия, Ҡытайҙа таралған. Рәсәйҙең Европа өлөшөндә һәм Ҡөнбатыш Себерҙә үҫә. Нигеҙҙә, япраҡлы урманда һәм урман йырғанаҡ тарында үҫә.
# Андарма

Андарма — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Парбиг йылғаһының уң ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 232 км.

# Андарма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010500112115200023363
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202336
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Джин Келли

Джин Келли (ингл. Gene Kelly, Eugene Curran Kelly; 23 август 1912 — 2 февраль 1996) — Америка актёры, хореограф, режиссёр, йырсы һәм продюсер. 1940—1950-се йылдарҙа, донъя кинематографының алтын фондына ингән тиҫтәләгән һоҡланғыс фильмдарҙа уйнаһа ла, тәү сиратта ул ҙур билдәлелек яулаған «Ямғыр аҫтында йырлаусылар» (рус. «Поющие под дождём») мюзиклындағы роле менән таныла.

# Джин Келли
## Биографияһы

Джин Келли бала саҡтан бейеү менән мауыға. Һуңғараҡ ташсы, официант һәм бейеү өйрәтеүсе була. Бродвейҙа тәүге уңыш Келлиға «Pal Joey» мюзиклында йылмая. Дэвид О. Селзник ярҙамында Келли Голливудҡа тиклем барып етә. Джин Келлиға тәүге киноролде "MGM"да билдәле режиссёр-хореограф Басби Берклиның «Миңә һәм мин яратҡан ҡыҙға» (рус. «Для меня и моей девушки») фильмында тәҡдим итәләр. Был фильмда Джуди Гарленд да ҡатнаша.
1941—1957 йылдарҙа Джин актриса Бетси Блэрға өйләнеп йәшәй. 1949 йылдан 1957 йылға ҡәҙәре иҫ китмәле тауышлы йырсы һәм бейеүсе һәләтенә эйә булған, шулай уҡ һәләтле режиссёр һәм хореограф булып та танылған актёр режиссёрҙар Стенли Донен и Винсент Миннелли менән хеҙмәттәшлектә иң гүзәл америка музыкаль фильмдарын тыуҙыралар. Улар араһында Джордж Гершвин музыкаһына «Америкалы Парижда» (рус. «Американец в Париже») (1951), Донен менән бергә режиссёр булған «Ямғыр аҫтында йырлаусылар» (1952), шулай уҡ Фредерик Лоу музыкаһына «Бригадун» (1954) фильмдары бар.
Хореограф сүрәтендә Джин Келли кинола үҙен тәү тапҡыр «Тысячи аплодисментов» (1943) фильмында эшләгәндә аса. Ул шулай уҡ «Америкалы Парижда» (16 минутлыҡ уникаль бейеүҙе ҡуйып һәм башҡарып) һәм «Ямғыр аҫтында йырлаусылар» фильмдарында данға ирешә.
Джуди Гарленд һәм Фред Астер менән бергә Джин Келли ХХ б. илленсе йылдар музыкаль кинематографында айырым бер күренеш булалар.
1957 йылдан һуң Келли башлыса режиссёрлыҡ эшенә туҡтала. Төп ролдә Барбра Стрейзанд уйнаған «Хелло, Долли!» фильмы Келлиның иң данлыҡлы режиссёр уңышы һанала.
Джин Келли мюзиклдарҙа ғына уйнамай. Мәҫәлән, Стэнли Крамерҙың «Дауыл урырһың» (рус. «Пожнёшь бурю») фильмында репортер роле иҫтәлекле.

# Джин Келли
## Фильмография
### Режиссер эштәре

* 1949— «Увольнение в город»
* 1952 — «Поющие под дождем»
* 1967 — «Руководство для женатого мужчины»
* 1969 — «Хелло, Долли!»
# Мешков Леонид Александрович

Мешков Леонид Александрович (30 май 1948 йыл — 31 март 2016 йыл) — СССР һәм Рәсәй теле- һәм кинооператоры.

# Мешков Леонид Александрович
## Биографияһы

Леонид Александрович Мешков 1948 йылдың 30 майында Башҡорт АССР-ының Өфө ҡалаһында тыуған.
1969 йылда Башҡортостан телевидениеһына килә һәм 2015 йылға тиклем «Башҡортостан» телерадиокомпанияһында телевидение операторы булып эшләй. Ошо ваҡыт эсендә 170-тән ашыу документаль фильм төшөрә. Уның был эштәре Бөтә Союз һәм Халыҡ-ара кинофестивалдәрҙә приздар ала. Документаль кинонан тыш кинооператор булараҡ «Кинйә абыҙ» («Кинзя‑абыз», 2007) нәфис фильмы өҫтөндә эшләй. Режиссер-оператор сифатында «Дуҫлык, Дружба, Фройндшафт» (1984), «Нефтекама» (1986), «Башҡортостан курорттары» (1990), «Арҡайым» (1991), «Башҡорт балеты Америкала» (1996) һәм башҡа бер нисә документаль фильмдар төшөрә.
Мешков 1987 йылдан алып кинематографистар союзы ағзаһы булып тора. 1992 йылда ул С. А. Гера́симов исемендәге Бөтә Рәсәй дәүләт кинематогра́фия институтын тамамлай. Профессор С. Е. Медынскийҙың ижади оҫтаханаһында шөғөлләнә. 1995 йылда Мешковҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исеме бирелә, 2007 йылда «ТЭФИ-Регион» Бөтә Рәсәй телевизион премия лауреаты була.
Оҙайлы ауырыуҙан һуң 2016 йылдың 31 мартында вафат була. Өфөнөң Көньяҡ зыяратында ерләнгән.

# Мешков Леонид Александрович
## Фестивалдәрҙең лауреат-фильмдары

* «Мелеузовские конники» (1980) — Бөтә Союз документаль фильмдар фестивале, Баҡы, 1981 йыл
* «Курай-танец» (2004) —"Разум. XXI век" халыҡ-ара фестивалендә, Томск, 2005 йыл
* «Еҙем әбейҙәре» (2006) — Сычуань халыҡ-ара документаль фильмдар фестивале, Чэнду (Ҡытай) телевизион документаль кино фестивалдәре, Вроцлав (Польша), Прага, Ханты-Мансийск, барыһы ла 2007 йыл
# Чикман

Чикман — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/879/221 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 55 км.

# Чикман
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007093
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100709
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Полтава өлкәһе

Полтава өлкәһе (укр. Полтавська область) — Украиналағы өлкә. Административ үҙәге — Полтава ҡалаһы.

# Полтава өлкәһе
## Административ ҡоролошо

25 район:
* Великая Багачка районы
* Гадяч районы
* Глобино районы
* Гребинка районы
* Диканька районы
* Зиньков районы
* Карловка районы
* Кобеляки районы
* Козельщина районы
* Котельва районы
* Кирмәнсек районы
* Лохвица районы
* Лубны районы
* Машевка районы
* Миргород районы
* Яңы Санжар (Новые Санжары) районы
* Оржица районы
* Пирятин районы
* Полтава районы
* Решетиловка районы
* Семёновка районы
* Хорол районы
* Чернухи районы
* Чутово районы
* Шишаки районы
6 ҡала округы:
* Гадяч
* Горишние Плавни
* Кирмәнсек
* Лубны
* Миргород
* Полтава
# Луданга

Луданга — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының һул ярына тамағынан 411 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Луданга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000042100
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004210
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Зубач

Кесе Зубач — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Крутая йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

# Кесе Зубач
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000049699
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004969
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ай-Яорты

Ай-Яорты — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лагрн-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Ай-Яорты
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043867
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204386
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Найдыш

Найдыш — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ендырь йылғаһының уң ярына тамағынан 132 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Найдыш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019016
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301901
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хәбирова Светлана Әсхәт ҡыҙы

Хәбирова Светлана Әсхәт ҡыҙы (12 март 1978 йыл) — спортсы. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1994), ауыр атлетика буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2000), Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1995).
69 кг, 75 кг-ға тиклемге ауырлыҡ категорияһында сығыш яһай, донъя чемпионы. 69 кг-ға тиклемге ауырлыҡ категорияһында ырғымда (105,5 кг) һәм күтәреүҙә — 137,5 кг (2001) Рәсәй рекордсыһы; 75 кг-ға тиклем ауырлыҡ категорияһында ҡатын-ҡыҙҙар араһында Европа һәм Рәсәй рекордсыһы: ырғымда — 110 кг; күтәреүҙә — 135 кг; ике төр ярыш суммаһы — 245 кг (2000). Үҫмер спортсылар араһында 8 тапҡыр донъя рекордсыһы (1997). Сиднейҙа (Австралия, 2000) Олимпиада Уйындарында ҡатнашыусы.

# Хәбирова Светлана Әсхәт ҡыҙы
## Спорт карьераһы

* ҡыҙҙар араһында Европа чемпионы — 1994;
* үҫмер спортсылар араһында ике тапҡыр донъя чемпионы — 1995, 1996
* үҫмер спортсылар араһында Европа чемпионы — 1997
* ҡатын-ҡыҙҙар араһында Европа чемпионатының көмөш призеры — 1998, 2002
* ҡатын-ҡыҙҙар араһында Европа чемпионы — 1999 йыл (Болгария);
* донъя чемпионы — 2002
* вице-донъя чемпионы — 2001
2000 йылда Сиднейҙа — Олимпиадала 6-сы урында була.
Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы «Каучук» спорт клубы тәрбиәләнеүсеһе (тренеры — П. И. Никитин). Стәрлетамаҡ физик культура техникумын (1994), Урал дәүләт физик культура университетын тамамлай.
1994—2002 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының юғары спорт оҫталығы мәктәбе, ә 1994—2004 йылдарҙа — Рәсәй Хәрби Һауа көстәренең 464-се спорт-күнекмәләр үҙәге өсөн сығыш яһай. Ярыштарҙа Саха́ Республикаһы һәм ЦСКА вәкиле булып сығыш яһай.
Рәсәй үҫмерҙәр милли йыйылма командаһы (1994—2004) ағзаһы.
Салехардта йәшәй.

# Хәбирова Светлана Әсхәт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1994
* Ауыр атлетика буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2000)
* Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1995).
* «Башҡортостан Республикаһында фиҙакәр хеҙмәте өсөн» (2000) Почёт билдәһе,
* «Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы» (1995) Почёт билдәһе.
# Сугмутун

Сугмутун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының уң ярына тамағынан 820 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 62 км.

# Сугмутун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200037227
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203722
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2