yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пётр Симон Паллас

Пе́тер Симо́н (Пётр-Симо́н) Палла́с (нем. Peter Simon Pallas; 22 сентябрь 1741 йыл — 8 сентябрь 1811 йыл) — Германия һәм Рәсәй империяһының энциклопедист ғалимы, XVIII—XIX быуаттарҙың тәбиғәтте өйрәнеүсеһе, географ һәм сәйәхәтсе. 1767—1810 йылдарҙа Рәсәйҙә йәшәй. Илдең көньяҡ-көнсығыш төбәктәрен тикшереү буйынса Академик экспедициялар етәксеһе.
Санкт-Петербург Фәндәр академияһы ағзаһы (1767). XVIII быуаттың икенсе яртыһында Рәсәй территорияһында үткән фәнни экспедициялар менән танылыу ала, донъя һәм Рәсәй биология, география, геология, филология һәм этнография фәненә ҙур өлөш индерә.

# Пётр Симон Паллас
## Тормош юлы һәм фәнни эҙләнеүҙәре

Германияла, Голландияла һәм Англияла белем ала. 1767 йылда хөкүмәт саҡырыуы буйынса Рәсәйгә килә. 1768—1774 йылдарҙа Рәсәйҙең көньяҡ-көнсығыш сиктәрендәге төйәктәрҙе өйрәнеү буйынса Академик экспедицияларға етәкселек итә. 1769 йылда Ырымбурға, унан һуң Өфөгә, артабан төньяҡ-көнсығышҡа — Иҫәт провинцияһына йүнәлә. Урал минералдары, үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы, башҡорттарҙың хужалығы, кәсебе, көнкүреше тураһында мәғлүмәттәр йыя. Ботаника, геология, география, шулай уҡ Урал һәм Себер халыҡтарының тарихы, этнографияһы буйынса күп хеҙмәттәр авторы. Үҙенең 1822 йылда Санкт-Петербургта сыҡҡан «1767—1771 йй. Рәсәй дәүләтенең төрлө провинциялары буйлап сәйәхәт» исемле китабында Башҡортостандың ҡайһы бер археологик ҡомартҡылары, Шайтан ҡаласығына, Чесноковка ауылы янындағы ҡурғандарға ҡыҫҡаса характеристика бирә.
Паллас Янғантау тураһындағы тәүге мәғлүмәттәрҙе яҙып ҡалдырған.

# Пётр Симон Паллас
## рус теленә тәржемә ителгән әҫәрҙәре

* «Путешествие по разным провинциям Российского государства» (СПб., 1773—1788; первая часть вышла вторым изданием в 1809 году). (рус.)
* «Описание растений Российского государства, с их изображениями» (СПб., 1786; переиздана в типографии Корнильева в Тобольске в 1792 году). (рус.)
* «Сравнительные словари всех языков и наречий, собранные десницей Всевысочайшей особы императрицы Екатерины II» (СПб., 1787—1789, в двух томах; второе издание вышло в четырёх томах под названием «Сравнительный словарь всех языков и наречий, по азбучному порядку расположенный» в 1790—1791 годах). (рус.)
* «Краткое физическое и топографическое описание Таврической области» (СПб., 1795). (рус.)
* «Перечень дикорастущих растений Крыма» (1797; описание 969 видов местной флоры). (рус.)
* Паллас П. С. Путешествие по разным провинциям Российского государства // Россия XVIII в. глазами иностранцев. — Л.: Лениздат, 1989. (рус.)
* Научное наследие П. С. Палласа. Письма. 1768—1771 гг. / Сост. В. И. Осипов. Пер. с нем. В. И. Осипова и Г. И. Фёдоровой. — СПб. фил. архива РАН. — СПб.: Тиалид, 1993. (рус.)
* Паллас П. С. Наблюдения, сделанные во время путешествия по южным наместничествам Русского государства / Пер. с нем.; Отв. ред. Б. В. Левшин; Сост. Н. К. Ткачёва. — М.: Наука, 1999. — 246 с. (рус.)
* Мемуар об изменчивости животных(недоступная ссылка) (Пер. с фр. и подготовка к печати А. В. Самокиш) // Истор.-биол. иссл. — 2011. — Т. 3. — В. 3. (рус.)
# Воронина Екатерина Игоревна

Воронина Екатерина Игоревна (3 октябрь 1983 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары. Мәскәүҙә урынлашҡан тәүге «Йәшел китап» (рус. «Зелёная книга») эконәшриәтен нигеҙләүсе һәм уның баш мөхәррире.

# Воронина Екатерина Игоревна
## Биографияһы

Екатери́на И́горевна Воро́нина 1983 йылдың 3 октябрендә Украина ССР-ының Ҡырым өлкәһендә тыуған. Һуңынан Мәскәүҙә йәшәй. 2006 йылда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының география факультетын тамамлай. Аҙаҡтан Диңгеҙ гидрография институтында, «Космефарм» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры ярҙамсыһы булып эшләй һәм эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенән алыҫ булған карьераны төҙөй башлай.
2010—2012 йылдарҙа Д. И. Менделеев исемендәге Рәсәй химик-технологик университетында «мегаполистар экологиһы» һөнәре буйынса уҡый. Бында уҡыған саҡта уның эконәшриәт төҙөү тураһында идеяһы тыуа: магистрлыҡҡа диссертация яҙған ваҡытта Екатерина Воронина рус телендә сыҡҡан махсус экологик әҙәбиәттең етешмәүенә юлыға. 2012 йылдың мартында Воронина һәм тағы ла фекерҙәштәре менән яңы эшкә нигеҙ һалырға ҡарар итәләр һәм уға һәр береһе 25 мең һум аҡса һалалар. Екатерина Воронина менән ойошторолған был нәшриәт юғары экологиялы булып тора. Воронина етәкселегендә Ярославль һәм Мәскәү өлкәләрендә шыршылар, тирәктәр, каштандар һәм башҡа ағастарҙы ултырытыу буйынса мәрхәмәтлелек акциялары уҙғарыла, уның комнадаһы бер нисә йыл эсендә Урмандарҙы тергеҙеү фонды менән берлектә бер нисә йөҙ ағас ултырталар.
Екатерина Воронина шулай уҡ ҡул һуғышы, цигун, сноубординг, һынлы сәнғәт һәм бейеүҙәр менән ҡыҙыҡһына. Социаль эшҡыуар Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фондына аҡсаларын иғәнә итә.
# Һул Терь

Һул Терь (рус. Левая Терь) — Рәсәй йылғаһы, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лебяжья йылғаһының уң ярына тамағынан 91 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Һул Терь
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Кемерово ҡалаһынан ҡойған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300412115200012476
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201247
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Дары баҙы (Азов)

Дары баҙы — Ростов өлкәһе Азов ҡалаһындағы XVIII быуат хәрби-инженерлыҡ сәнғәте ҡомартҡыһы. Азов тыуған яҡты өйрәнеү музейының филиалы. Федераль әһәмиәтле ҡомартҡы.
Музейҙың адресы: Ростов өлкәһе, Азов ҡалаһы, Лермонтов урамы, 6.

# Дары баҙы (Азов)
## Тарих

Азовтағы беренсе дары баҙы 1770 йылда дары һаҡлау өсөн төҙөлгән ағас йорт. Уның эсендә дарылы мискәләрҙе һалыу өсөн яһалған һикеләр. Был йорт 1797 йылдан һуң иҫкерегәнлек арҡаһында һүтелеп алынған.
1799 йылда Изге Анна бастионындағы ағас баҙ урынында инженер Делаваль проекты буйынса кирбес мөгәрәп һалынған. Уның стеналарының ҡалынлығы метр ярым, бейеклеге — 12 метр, ә тәрәнлеге — 5 метр, һыйҙырышлығы — 60 тонна. Йорттоң түбәһе өс ҡат ыҫмала менән һыланған, балсыҡ һәм сирәм менән ҡаплап эшләнгән. Баҙға снаряд төшөп шартлаған саҡта бындай төҙөлөш шартлауҙы амортизацияларға мөмкинлек биргән.
Төҙөлөштөң нигеҙе өсөн кирбесте, диңгеҙ ҡабырсаҡтарынан блоктар яһап, Азовта эшләгәндәр. Шундай уҡ блоктар менән йорттоң тышын да ҡаплағандар.
Азов ҡәлғәһендә барлығы дүрт дары баҙы булған. Улар изге Петр, Полугар, Алексеевский ҡапҡалары янында һәм Изге Анна бастионында урынлашҡан булған. Тәүге өс дары баҙы хәҙерге вакытҡа тиклем һаҡланып ҡалмаған. Изге Анна бастионындағы дары баҙы ла 1806 йылда артиллерия хәрби келәтенә (цейхгауз) әйләндерелгән.
Йортто һуңғы үҙгәртеп ҡороуҙар ваҡытында стеллаждарҙы һүткәндәр, бинаны ике ҡатҡа бүлгәндәр.
1810 йылдан алып Азов ҡәлғәһе аҡрынлап ташландыҡ хәлгә килә башлаған. XIX быуатта баҙҙы бөтөнләй түбәһе ҡапланғансы ер менән күмгәндәр.
ХIХ—XX быуат башында Дары баҙына йәйгелеккә боҙ һалып ҡалдырғандар һәм аҙыҡ продукттарын боҙолоуҙан унда һаҡлағандар.
1967 йылда Азов ҡалаһында «Дары баҙы» тигән музей асылған. Музейҙың экспозицияһында рәссам Арсен Чернышовтың «1696 йылда Петр I ғәскәрҙәренең төрөк ҡәлғәһе Азовты алыуы» тарихи диарамаһы ҡуйылған. Музейҙа артиллерия арсеналын һаҡлау ҡорамалдары ҡуйылған күргәҙмә эшләй, һуғыш ҡоралдары тарихын сағылдырыусы материалдар ҡуйылған.
Музей ишеге алдында половецтарҙың таш һындары менән ҡурған төҙөлөп ҡуйылған, йорто янында XVII быуат аҙағында ҡойолған рус пушкаһы тора.
# Кашар тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы

Кашар тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы — Кашар биҫтәһендәге музей.

# Кашар тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы
## Музейҙың тарихы

1969 йылдың 27 декабрендә район хеҙмәтсәндәр депутаттары советы ҡарары буйынса музей асылған. Музейҙы булдырыуға һәм үҫтереүгә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы А. М. Руденко һәм В. А. Бирюлин ҙур өлөш индергәндәр. Музей архивында Кашар районы граждандарына музей өсөн экспонаттар: фотографиялар, боронғо китап-гәзиттәр, эш ҡоралдары, көнкүреш әйберҙәре- йыйыуҙа ярҙам һорап яҙған мөрәжәғәт плакаты һаҡланған.
Хәҙерге ваҡытта музейҙың төп фондында 1169 берәмек әйбер һаҡлана. Унда йыйылған:
* Кашар районы утарҙарының барлыҡҡа килеүе һәм ауыл тарихы буйынса материалдар;
* район халҡының көнкүреш әйберҙәре;
* Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында райондың оккупацияланыуы тураһындағы материалдар, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар, Советтар Союзы Геройҙары тураһындағы материалдар;
* Кашар районында тыуған Балтик һәм Төньяҡ флот адмиралы И. М. Капитанец тураһындағы материалдар;
* Граждандар һуғышы тураһында материалдар (Ф. Г. Подтелков, М. В. Кривошлыков);
* ауыл хужалығы, малсылыҡ, мәғариф, медицина хеҙмәтсәндәре тураһында материалдар.
2009 йылдың апрелендә музей Рәсәй Федерацияһы музейҙарының берҙәм мәғлүмәт базаһына индерелде. 9 май 2009 йылда музей яңы бинаға урынлашҡан.

# Кашар тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы
## Музей директорҙары

* Василий Трофимович Васильченко (1979—1980)
* Геннадий Дмитриевич Кулешов (1981—1986)
* Александр Михайлович Руденко (1987—2001)
* Надежда Анатольевна Гришкова (2001—2002)
* Сергей Владимирович Савостиков (2002—2009)
* Анна Владимировна Горина 2009 йылдан башлап

# Кашар тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы
## Адресы

Музей ошо адрес буйынса урынлашҡан: Ростов өлкәһе, Кашар р-ны, Кашар ҡасабаһы, Ленин урамы, 62. Музей дүрт ҡатлы Кашар урта мәктәбе бинаһының беренсе ҡатында, төньяҡ ҡанатында, урынлашҡан. 2009 йылға тиклемге адресы: Комсомол урамы, 43, хәрби комиссариат бинаһы.
# Рорбах (Заальфельд)

Рорбах (Заальфельд) (нем. Rohrbach (bei Saalfeld)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 195 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,86 км². Диңгеҙ кимәленән 405 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7429 һәм автомобиль коды — SLF.
# Хульнен-Пугор-Юган

Хульнен-Пугор-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Егам-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Хульнен-Пугор-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300021040
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302104
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Мөхәммәт (мәғәнәләр)

Мөхәммәт (Мөхәммәт, Мөхәмәт) — исламда Пәйғәмбәр, ир-ат исеме.

# Мөхәммәт (мәғәнәләр)
## Мәҡәләләр

* Мөхәммәт — Пәйғәмбәр.
* Мөхәммәт (исем) — ир-ат исеме.
* Мөхәмәт (Башҡортостан) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл.
* Мөхәмәт (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Ҡарабаш ҡала округындағы ауыл.
# Сөләймән (Ейәнсура районы)

Сөләймән (рус. Сулейманово) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Почта индексы — 453387, ОКАТО коды — 80226807005.

# Сөләймән (Ейәнсура районы)
## Халыҡ һаны

| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1939 | 185 | |
| 1959 | 149 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1970 | 101 | |
| 1979 | 22 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 1989 | 22 | |
| 2002 | 15 | |
| Йыл | Халыҡ һаны | Халыҡ һаны |
| 2009 | 13 | |
| 2010 | 20 | |

# Сөләймән (Ейәнсура районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 29 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сиреғол): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 83 км
# Ишле ауыл Советы

Ишле ауыл советы — Белорет районы муниципаль районы ауыл биләмәһә, муниципаль берәмек. 2010 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 1330 кеше, 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 1518 кеше. Административ үҙәк Ишле.
Ауыл биләмәһе башлығы — Соловьева Нина Александровна
Эштәр менән идара итеүсе — Ниғмәтуллина Люциә Ғафур ҡыҙы.
Ишле ауыл советы ауыл биләмәһе хакимиәтенең почта адресы:
453540, Башҡортостан Республикаһы, Белорет районы, Ишле ауылы, Совет урамы, 23-сө һанлы йорт.

# Ишле ауыл Советы
## Состав

2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль районының Ишле ауыл советы ауыл биләмәһе составына кергән халыҡ иҫәбе һәм торама пункттар исемлеге. Бөтәһе — 1330.
* Ишле — 580
* Кәртәле-Запань — 30
* Кәртәле — 83
* Ҡоҙашман — 19
* Ялан (Елань) — 14
* Оло Йылға — 504
* Тихий Ключ (Тымыҡ инеш) — 10
* Ҡарағаййорт (Ҡарағай Йорт) — 88
* Баҫҡан — 2

# Ишле ауыл Советы
## Тарихи белешмә

Олойылға-Туҡан-Егәҙе юлы ауылды Белорет ҡалаһы менән бәйләй. Олойылға аша Белорет-Ҡарламан тимер юлы үтә. Халыҡ тимер Юл, ауыл хужалығы предприятиеларында, социаль өлкәлә хеҙмәт итә. Ауыл биләме бюджеты дотациялы.
# Константин обелискыһы

Константин обелискыһы (төр. Örme DikilitaşÖrme Dikilitaş) — 32 метрлыҡ византия обелискы, X быуатта уны император Константин Багрянородный реставрациялағанда уҡ Константинополь ипподромында (хәҙер — Әхмәҙиә майҙаны) торған. Ул ваҡытта обелиск Василий Македоняниндың хәрби еңеүҙәрен сағылдырған һүрәттәр төшөрөлгән һәм алтын ялатылған бронза плитәләр менән көпләнгән һәм иң башына шар ҡуйылған була. Хәҙер колоннаның бейеклеге — 21 метр.
Константинополде тәре походында ҡатнашыусылар талағанда (1204 йыл) юғарыла һүрәтләнгән матурлыҡ юҡҡа сығарыла (күрәһең, бронза плитәләр иретелгәндәрҙер). Солтан хакимлыҡ иткән осорҙа обелиск бик ныҡ зыян күрә, сөнки йәш янычарҙар, үҙҙәренең таһыллығын һәм бер нимәнән дә ҡурҡмаҙарын күрһәтеү өсөн ҡолғаның осона тиклем үрмәләр булған.
1953-1976 йылдарҙа Константин облелискыһы һүрәте 500 лир номиналлы төрөк аҡсаларының тиҫкәре яғына төшөрөлгән була.
# Испания гимны

Marcha Real, башҡ. Король Маршы — Испанияның милли гимны.

# Испания гимны
## Тексттар

| Хәҙерге версия | Альфонс III хакимлығы ваҡытындағы версия | Франсиско Франконың диктатураһы ваҡытындағы версия |
| ¡Viva España!  Cantemos todos juntos  con distinta voz  y un solo corazón  ¡Viva España!  desde los verdes valles  al inmenso mar,  un himno de hermandad  Ama a la patria  pues sabe abrazar,  bajo su cielo azul,  pueblos en libertad  Gloria a los hijos  que a la Historia dan  justicia y grandeza  democracia y paz. | Gloria, gloria, corona de la Patria,  soberana luz  que es oro en tu color.  Vida, vida, futuro de la Patria,  que en tus ojos es  abierto corazón.  Púrpura y oro: bandera inmortal;  en tus colores, juntas, carne y alma están.  Púrpura y oro: querer y lograr;  Tú eres, bandera, el signo del humano afán.  Gloria, gloria, corona de la Patria,  soberana luz  que es oro en tu color.  Púrpura y oro: bandera inmortal;  en tus colores, juntas, carne y alma están. | ¡Viva España!  alzad la frente  hijos del pueblo español  que vuelve a resurgir.  Gloria a la Patria  que supo seguir  sobre el azul del mar  el caminar del sol.  Triunfa España  los yunques y las ruedas  cantan al compás  del himno de la fe.  Juntos con ellos  cantemos de pie  la vida nueva y fuerte  del trabajo y paz. |
# Язинец 1-се

Язинец 1-се — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лопан йылғаһының уң ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Язинец 1-се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100002713
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100271
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Черный Атиг

Чёрный Атиг — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Атиг йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Черный Атиг
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020681
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102068
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Прозерпина

Прозерпи́на (лат. Proserpina) — боронғо рим мифологияһында ер аҫты батшалығы алиһәһе, боронғо грек Персефонаһына оҡшаш. Юпитер һәм Церераның ҡыҙы, Плутондың ҡыҙ туғаны һәм ҡатыны. Бер версия буйынса, уның исеме — латинлаштырылған грек «Персефона» исеме. Икенсе аңлатма буйынса шулай аталған рим алиһәһе, ул орлоҡтарҙың үҫеп сығыуына булышлыҡ иткән һәм һуңғараҡ грек культтарын индереү буйынса Персефона менән ҡушылған.
Плутон һәм Прозерпина хөрмәтенә Римда Терентин һәм Таврия уйындары байрам ителә

# Прозерпина
## Мифтың йөкмәткеһе

Риүәйәт буйынса Плутондың яңғыҙлығы һәм Прозерпинаның сибәрлеге тураһында белеп, Венера уларҙың яҙмышын берләштерергә ҡарар итә. Ул, теләк һәм мәхәббәт аллаһы Амурҙы ебәрә, ул ер аҫты батшалығы хакимының йөрәгенә уҡ менән ата. Плутон Прозерпинаны күреү менән бөтә донъяһын онота. Бойҙай алиһәһе ҡыҙы Прозерпина, үҙенең иптәш ҡыҙҙары менән болонда ирис, рауза, миләүшә, гиацинт һәм нәркәс сәскәләре йыя. Алла һылыуҡайҙың йәшәгән урынынан алыҫ түгел ерҙә иҫ киткес матур сәскә яралта. Прозерпина уны күреп ҡала һәм шунда уҡ үҙенең гөлләмәһе өсөн өҙөргә ҡарар итә. Прозерпина нәфис бармаҡтары менән сәскәне өҙөп алырға тигәндә генә ер асылып китә, һәм ер аҫтынан ҡара «тамуҡ» аттары егелгән тәгәрмәсле арба килеп сыға. Плутон ҡыҙҙы эләктереп алып, ер аҫты батшалығына алып китә һәм үҙенең хәләл ефете итә.
Аллалар советы ҡарары буйынса, йәш һылыуҡай йылдың өсөнсө өлөшөн ире һарайында, ә ҡалған ваҡытын ерҙә үткәрәсәге тураһында ҡарар итә. Плутон уны ебәрергә мәжбүр була, әммә һөйгәне ерҙә мәңге йәшәргә ҡалыр, тип ҡурҡып Прозерпинаның юлға төйнәгән ризығына гранат бөртөгө һала. Шунан алып Прозерпина йылдың яртыһын — үлектәр батшалығында һәм яртыһын тереләр батшалығында үткәрә.

# Прозерпина
## Мәҙәниәттә образы

Прозерпинаны урлау күренешен бөйөк итальян архитекторы Джованни Бернини мәрмәрҙә һүрәтләй. Скульптура Боргезе галереяһында (Рим) урынлашҡан.
Прозерпина образын Данте Габриэль Россетти (1828—1882) «Прозерпина» картинаһында күрһәтә. Россетиҙың яратҡан ҡатыны Элизабет үлгәндән һуң рәссамдың музаһы Джейн Берден булып китә. Был ике ҡатын картинала прообраз булып хеҙмәт итә. Әҙәбиәттә Прозерпинаны урлау темаһы Джулиано Кассианиҙың шул уҡ исемле сонетында яңғырай, уның замандашы Парини Джузеппеның фекере буйынса, башҡа бик күп «урлауҙарҙы» илһамландыра («Похищение Ганимеда» Альфьери, «Похищение Оризии» Монти). Пушкин үҙенең «Прозерпина» шиғырында Алиһәнең Адонисҡа мөхәббәтен йырлай
Прозерпина хөрмәтенә 1853 йылда асылған Прозерпина астероиды (26) атала.
# Агата Барбара

Агата Барбара (иглиз һәм мальта телендә Agatha Barbara, 11 март 1923 йыл, Заббар, Мальта — 4 февраль 2002 йыл, шунда уҡ) — Мальтаның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре. 1982—1987 йылдарҙа — Мальта президенты.

# Агата Барбара
## Биографияһы

1942—1947 йылдарҙа мәктәптә уҡытыусы булып эшләй. 1946 йылда сәйәсәт менән әүҙем ҡыҙыҡһына башлай һәм Мальтаның Лейбористар партияһына инә. 1947 йылда Мальта Лейбористар партияһы башҡарма комитеты ағзаһы итеп тәғәйенләнә һәм Мальта Вәкилдәр палатаһына һайланып, илдең тәүге ҡатын-ҡыҙ депутаты була. Артабан Мальта парламентының барлыҡ саҡырылыштары депутаты була һәм 1982 йылда үҙ ирке менән вәкәләттәренән бушатыла. 1955 йылда мәғариф һәм мәҙәниәт министры итеп тәғәйенләнә һәм Мальтаның тәүге ҡатын-ҡыҙ министры була. Халыҡтың киң ҡатламдарын уҡытыу өсөн йүнәлтелгән мәғариф реформаһын уҙғара. Мальтаның Бөйөк Британиянан бойондороҡһоҙлоғо өсөн әүҙем көрәшә. Был идеяны пропогандалап, Көнбайыш Европа илдәренә һәм АҠШ-ҡа күп мәртәбә бара, шулай уҡ ошо мәсьәлә буйынса БМО-ла сығыш яһай.
1958 йылда лейбористар хөкүмәте ҡолай һәм Барбара вазифаһынан китә, ә һуңыраҡ Мальтала британ хакимлығына ҡаршы манифестацияларҙа ҡатнашҡаны өсөн төрмәгә ябылыуға хөкөм ителә.
1971 йылда лейбористар йәнә хөкүмәт төҙөргә ирешә, бында Агата Барбара мәғариф һәм мәҙәниәт министры вазифаһын ала. Ул йәнә реформалар уҙғарыу менән шөғөлләнә, улар башлыса техник белем биреүҙе булдырыуға йүнәлтелә.
1974—1981 йылдарҙа — хеҙмәт һәм социаль тәьминәт (1976 йылдан — хеҙмәт, социаль тәьминәт һәм мәҙәниәт) министры, шулай уҡ премьер-министра урынбаҫары функцияларын үтәй. Эшселәрҙең социаль гарантияларын үҫтереү эшендә, эшһеҙлек кимәлен кәметеүҙә ҙур уңыштар яулай. Мальтала музей эшен үҫтереүгә тос өлөш индерә.
1981 йылғы һайлауҙар конституцион көрсөккә килтерә, сөнки уларҙың һөҙөмтәләре буйынса Милли партия тауыштарҙың күбеһен йыя, әммә парламентта был партия вәкилдәре тик 31 урын ала, шул уҡ ваҡытта 34 урынды Лейборист партияһы вәкилдәре биләй. Милли партия депутаттары парламентҡа ҡаршы бойкот иғлан итә һәм протестар ойоштора. 1982 йылдың 15 февралендә Агата Барбара Мальтаның президенты итеп һайлана, һәм ошо осорҙа ул ике төп сәйәси көстәр араһында низағты хәл итергә ирешә.
1987 йылда уның президент срогы тамамлана һәм ул үҙенең тыуған ҡалаһы Заббарға ҡайта һәм 2002 йылда бында вафат була.

# Агата Барбара
## Хәтер

* Агата Барбараның портреты Мальтаның 1986 йылғы банкноталары серияһында урынлаштырылған.
* 2006 йылдың 23 апрелендә Мальта президенты Эдвард Фенек Адами указы буйынса Заббар ҡалаһында Барбара хөрәтенә һәйкәл ҡуйыла.

# Агата Барбара
## Шәхси тормошо

Барбара бер ваҡытта ла кейәүҙә булмаған.

# Агата Барбара
## Бүләктәре

| Ил | Дата | Награда | Награда | Литеры |
| Мальта | 15 февраль 1982 — 15 февраль 1987 | «Республика мәнфәғәтенә» ордены гроссмейстеры | «Республика мәнфәғәтенә» ордены гроссмейстеры | |
| Мальта | 6 апрель 1990 — | Хеҙмәттәр өсөн почетлы милли ордены компаньоны | Хеҙмәттәр өсөн почетлы милли ордены компаньоны | K.U.O.M. |
# Баймырҙин

Баймырҙин — башҡорт һәм татар фамилияһы.
* Баймырҙин Ғаяз Исламетдин улы (1913—1948) — лётчик, гвардия майоры (1943), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* Баймырҙин Хәмит Хәйервара улы (1955 т.) — педагогия фәндәре докторы, профессор.
* Баймырҙина Вилә Искәндәр ҡыҙы (1953 т.) — педагогия фәндәре докторы, профессор.
* Баймырҙина Гөлнур Рәхмәт ҡыҙы (1916—1972) — уҡытыусы.
# Ивка (Держа ҡушылдығы)

Ивка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Держа йылғаһының һул ярына тамағынан 8,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Ивка (Держа ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Зубцов ҡалаһынан Тверь ҡалаһына тиклем, Тверца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100612110000001583
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000158
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ритнордхаузен (Зангерхаузен)

Ритнордхаузен (Зангерхаузен) (нем. Riethnordhausen (bei Sangerhausen)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 563 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,79 км². Диңгеҙ кимәленән 141 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6528 һәм автомобиль коды — MSH.