# Поляк теленең Познань диалекты

Поляк теленең По́знань диалекты (пол. gwara poznańska [języka polskiego]) — Познань ҡалаһында һәм Познань воеводалығында һөйләшкән поляк теленең варианты. Был диалектында ҡулланылған герман теленең алынған һүҙҙәре буйынса ул силез теленә яҡын. Познань диалектына иң яҡын поляк диалекты — Краков диалекты.

# Поляк теленең Познань диалекты
## Диалект үҙенсәлектәре

XX быуаттың башында Познань диалектының кодификациялаштырылған нормаһының фонетик үҙенсәлектәре (әҙәби поляк варианты ла күрһәтелгән):
* Һүҙенең һуңғы һуҙынҡы өндөң икеләштереү
Мәҫәлән :
| Познань полякса | Әҙәби полякса | Башҡортса |
| do widzeniaa | do widzenia | "һау бул(ығыҙ)" |
* Әҙәби a pochylone өнө урынында o тип әйтелә
Мәҫәлән :
| Познань полякса | Әҙәби полякса | Башҡортса |
| kolejorz | kolejarz | "тимер юлы эшсеһе" |
* o урынына ó/u [u] тип әйтелә
Мәҫәлән :
| Познань полякса | Әҙәби полякса | Башҡортса |
| cóś | coś | "бер нимә" |
| doktór | doktor | "табип, доктор" |
* o һәм ó урынына ło, łe, ły әйтеләүе мөмкин
Мәҫәлән :
| Познань полякса | Әҙәби полякса | Башҡортса |
| łoko | oko | "күҙ" |
| łyn | on | "ул" |
| młost | most | "мост" |
| płet stołym | pod stołem | "" |
    Фраза миҫалы: Łodejdź łobuzie łod łokna, bo cię łobleje bez łeb łodom łod łogórków (пол. Odejdź łobuzie od okna bo ci obleję głowę wodą od ogórków)
* ło, łó урынына ły тип әйтелә: łyszko, пол. łóżko
* e урынына y тип әйтелә młyko, пол. mleko "һөт"; chlyb, пол. chleb "икмәк"

# Поляк теленең Познань диалекты
## Познань поляксанан әҙәби поляксаға тәржемәле "һөйләшеү китабы"

* A czemu? - Dlaczego?
* Ady idź - Co ty opowiadasz, daj spokój, to niemożliwe !
* A po czemu to? - Ile to kosztuje?
* Ależ bez niczego! - Oczywiście! Rozumie się!
* Biegać na łyżwach - jeździć na łyżwach
* Być nie do żdżarcia - być rewelacyjnym, nie do podrobienia
* Co ja za to mogę? - Co ja jestem temu winien?
* Co jest tej? - Co się dzieje?
* Co to kosztuje? - Ile to kosztuje? (kalka z języka niemieckiego, Was kostet das?)
* Dość to przyńdzie? - Ile to będzie kosztowało?
* Dalij, dalij! - Szybciej, żwawo!
* Elegant z Mosiny - odpowiednik "wystrojony jak cieć na Boże Ciało"
* Idź w kieretyny - odczep się (kieretyny-krzaki, inaczej - idź na drzewo)
* Iść komuś na nerwy - denerwować kogoś, drażnić
* Junek z Buku - młody mężczyzna wystrojony wg mody prowincjonalnej
* Kusić po nocach - zajmować się czymś w nocy, robić coś niepotrzebnego zamiast spać
* Klapsztula - złożona kromka chleba
* Lelać się - zachowywać się dziecinnie
* Pierdoła z Gądek - plotkarz, roznosiciel wiadomości prowincjonalnych, przestarzałych i nieciekawych
* Gdzie ja wszędzie nie byłem! - Gdzie ja nie byłem!
* Kapelusz dobrze siedzi - Kapelusz ma dobry rozmiar, dobrze się trzyma
* Mieć fifa, mieć dryg - posiadać do czegoś zdolności, talent
* Mieć fefry - bać się
* Mieć rachę na kogoś - długo i mocno złościć się, gniewać na kogoś, pragnąć zemsty (por. niem. Rache f- zemsta)
* Nie przychodź mi tak głupio! - nie docinaj mi!
* Nu dalij! - szybciej! rusz się!
* Ile to uczyni? - Ile to będzie kosztowało?
* Jaki on jest stary? - Ile on ma lat?
* Jak ty do tego przyjdziesz? - Jak ty to zrobisz?
* Ja na to nie wychodzę! - Ja do tego nie dążę!
* Juchta nie śpi - Złodziej jest wśród nas/Złodziej jest czujny
* juchcić - kraść
* ćmiki - papierosy
* Mam ból zęba - Ząb mnie boli
* Mam głód - Jestem głodny
* Mieć ambę - mieć głupie pomysły, być zwariowanym
* Mieć za sobą lanię - Skończyć szkołę
* Musieć się uśmiać - Uśmiać się
* Musieć z kimś wiele wystać - Musieć przez kogoś wiele znieść
* Nie wiedziałem sobie rady - Czułem się nieswojo, ponuro
* Nie idzie - Nie da się (od niem. Es geht nicht)
* Obłożyć skibkę - na kromkę chleba (kromka=skibka) położyć obkład (czasem obłożenie) czyli plaster wędliny lub sera
* Okno wygląda na ulicę - Okno jest od strony ulicy
* Ona przychodzi mi taka znajoma - Ona wydaje mi się taka znajoma
* Ona ci nic nie życzy - Ona ci źle życzy
* Ona nie jest dziś do mówienia - Nie można z nią dziś rozmawiać
* Ona stoi dobrze - Powodzi się jej dobrze
* Ona została stać - Ona stanęła
* Opowiadać pierdoły - mówić głupstwa
* Przepowiadać lekcję - powtarzać lekcję
* Raz po raz - od czasu do czasu
* Sprawić sobie śrubę - Upić się
* Spuścić się na kogoś - Polegać na kimś
* Stoi mi do dyspozycji - Mam to do dyspozycji, mogę tym zarządzać
* Stroić muki - dąsać się
* Szneka z glancem - drożdżówka z lukrem
* Szportka - wózek dziecięcy / spacerówka
* To przyjdzie tu - To będzie tu
* Tytka na bejmy - Papierowa torebka na pieniądze
* Coś wyszło - Coś skończyło się, uległo zniszczeniu
* Trzymać sobie kogoś ciepło - Żyć z kimś w przyjaznych stosunkach
* Tu dostaniesz kupić - Tu kupisz
* Ty za to nie możesz - Nie jesteś temu winien
* W gazecie stoi napisane - W gazecie jest napisane
* Widzi mi się - Podoba mi się
* Wuchta wiary - Sporo ludzi
* Wygląda za niczym - Wygląda na coś bezwartościowego
* Wystrojony jak do ośpic - ubrany z większą elegancją niż otoczenie (ośpice - blizna po szczepieniu ospy)
* Zrobić łóżko - Pościelić łóżko
* Zostać siedzieć w klasie - Siedzieć w klasie, repetować, powtarzać
* Zmudzić czas - Zmarnować czas