yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Петрищева Полина Андреевна

Петрищева Полина Андреевна (29 октябрь 1899(18991029) — 21 сентябрь 1973), Рәсәй паразитологы, Рәсәй Медицина фәндәре академияһының ағза-корреспонденты.

# Петрищева Полина Андреевна
## Биографияһы

Петрищева Полина Андреевна Һамар губернаһының Мордовская Липовка ауылында (Куйбышев өлкәһенең Хворостянский районы) тыуған. Семинарияны тамамлағандан һуң 2 йыл зоология һәм биология уҡытыусыһы булып эшләй.
Һамар университетын тамамлай (1923), Һамар малярия станцияһында эшләй. 1930 йылдан — Төркмәнстанда тропик ауырыуҙар станцияһы мөдире (Каракалинск районы). 1932—1933 йылдарҙа Төркмән тропик институтының медицина энтомологияһы бүлеге мөдире була.
1933 йылдан СССР Медицина фәндәре академияһының Бөтә Союз эксперименталь медицина институтының паразитология бүлегендә эшләй.
Медицина фәндәре докторы (1937). 1946 йылда СССР Медицина фәндәре академияһының ағза-корреспонденты итеп һайлана.

# Петрищева Полина Андреевна
## Баҫылып сыҡҡан хеҙмәттәре

Фәнни һәм фәнни-популяр китаптар һәм брошюралар авторы:
* «Убить малярийного комара!» (Ашхабад, 1933);
* «Что надо знать о сохранении здоровья при освоении пустыни» (1952);
* «Боритесь с москитами» (1953; 1955);
* «Полевые методы изучения москитов и противомоскитные мероприятия» (1954);
* «Уничтожайте лесных клещей — переносчиков энцефалита» (1957; 1959);
* «Клещевой энцефалит» (1958);
* «Не допускать заражения клещевым энцефалитом: (Памятка)» (1957);
* «Как болезни диких животных становятся болезнями человека» (1959);
* «Гнус и борьба с ним» (1961);
* «Методы изучения и профилактики лейшманиозов и москитной лихорадки» (1961);
* «Природные болезни расшифрованы, от них можно уберечься!» (1961);
* «Ликвидируем лейшманиозы и москитную лихорадку» (1961);
* «Болезни с природной очаговостью» (1965);
* «Природноочаговые болезни и их профилактика» (1965);
* «Биологические взаимоотношения кровососущих членистоногих с возбудителями болезней человека» (1967);
* «География природноочаговых болезней человека в связи с задачами их профилактики» (1969).

# Петрищева Полина Андреевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

- Сталин премияһы (1941) — 1939 йылда, «Яҙғы-йәйге һәм көҙгө энцефалиттар» исеме аҫтында билдәле булған кешенең йоғошло ауырыуҙарын тыуҙырыусыларҙы асҡаны һәм СССР Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссариаты хуплаған уңышлы дауалау ысулдарын эшләгәне өсөн бүләкләнә.
- И. И. Мечников исемендәге Алтын миҙал — 1953.
- Ике Ленин ордены,
- ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены,
- Бразилияның Гаспар Вианна миҙалы.
# Һалҡын сәй

Һалҡын сәй (шулай уҡ боҙ менән дә) — сәйҙе өҫтәлгә биреүҙең бер төрө. Һалҡынлыҡ тойғоһо биреүсе эсемлек булараҡ, һалҡын сәй Рәсәй һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәрендә һәм Прибалтикала сағыштырмаса яңыраҡ, 2000 йылдан һуң ғына, ҙур билдәлелек алды. Һалҡын сәйҙе башлыса йәй көнө — көньяҡ, субтропик һәм тропик региондарҙа йыл әйләнәһенә ҡулланалар.

# Һалҡын сәй
## Тарихы

Тәү тапҡыр электән билдәле был һалҡынлыҡ биреүсе эсемлек АҠШ-тың көньяғында XIX быуатта барлыҡҡа килә. Бында сәйҙе Һиндостандан килтерәләр. Унда май айынан октябргә тиклем эҫе һәм дымлы һауа торғанға эҫе сәй һалҡын алдырып сирләгән саҡта ғына эсә торған эсемлек тип һанай башлаған булалар. Шуға күрә сәйҙе һыуытып, һалҡын көйө, йыш ҡына боҙ йә лимон киҫәктәре һалып эсә башлайҙар. Һалҡын сәй американың көньяғында йәшәүселәрҙең яратҡан эсемлегенә әйләнә. Һуңғараҡ инде башҡа региондарға ла тарала. Шундай уҡ сәбәптәр арҡаһында һалҡын ҡәһүә эсеү ҙә билдәлелек яулай башлай.
Швейцария ҡап эсенә ҡойолған (пластик һәм тимер шешәләрҙә) һалҡын сәй етештереүҙең тыуған яғы һанала. Швейцарлы Макс Шпренгер, Америкала булған саҡта, һалҡын сәйҙең шул тиклем тиҙ һыуһын ҡандырыуына ғәжәпләнә һәм, тыуған иленә ҡайтҡас, был сәйҙе шешәләрҙә эшләп сығарыу тураһындағы фекерен тормошҡа ашыра.
Һалҡын сәй ҡара ла, йәшел дә булырға мөмкин. Ҡайһы берҙә ҡатнаш, төрлө тәм биргән (лимон, ҡурай еләге һ.б.) тәбиғи һәм махсус эшләнгән һалҡын сәйҙәр сығарыла. Һалҡын сәйҙе шул көйө лә, боҙ киҫәктәре һалып та эсәләр.
Һалҡын сәйҙе өй шарттарында ябай сәй эсемлеген һыуытып та, шулай уҡ махсус әҙерләнгән һалҡын сәй ҡатнашмаларын (концентрат, онтаҡтар) һыуҙа иҙеп тә әҙерләйҙәр. Шулай уҡ судан раузаһы (гибискус) япраҡтарынан әҙерләнгән каркаде сәйенән дә һалҡын сәй әҙерләйҙәр.
Һалҡын сәйҙе эсеү, бигерәк тә уның татландырылмаған төрҙәрен, газлы эсемлектәргә ҡарағанда отошлораҡ. Сөнки сәйҙә газдар юҡ, шәкәре аҙ һәм антиоксиданттары булмай.
# Выеяй

Выеяй — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ень-Моут-Аун йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Выеяй
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200043669
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204366
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Матюшкина (Ларь-Еган ҡушылдығы)

Матюшкина — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ларь-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 125 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Матюшкина (Ларь-Еган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200036613
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203661
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Алексеев Павел Фёдорович

Алексеев Павел Фёдорович (7 июль 1912 йыл — 28 апрель 1985 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, лётчик, гвардия подполковнигы. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Алексеев Павел Фёдорович
## Биографияһы

Павел Фёдорович Алексеев 1912 йылдың 7 июлендә Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Белорет Заводы ауылында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Белорет ҡалаһы) эшсе ғаиләһендә тыуған. Милләте рус. 1932 йылда Ҡыҙыл Армияға хеҙмәткә саҡырылғанға тиклем Белорет металлургия заводында шофер булып эшләй. 1936 йылда Ульяновск осоусылар мәктәбен тамамлағандан һуң Пятигорск аэроклубында инструктор-лётчик булып эшләй.
Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1941 йылдан алып була. 1943 йылда ВКП(б)/КПСС сафына ағза булып инә. 1945 йылдың майына ҡарата Алексеев 134 хәрби осош яһай.
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 27 июнендәге Указы менән, немец илбаҫарҙары менән көрәш фронтында командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне, һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн, 1-се Украина фронтының 2-се һауа армияһы 1-се гвардия штурмлау авиация корпусы 8-се гвардия штурмлаусы авиация дивизияһы 142-се гвардия штурмлау авиация полкының эскадрилья командиры, гвардия капитаны Алексеев Павел Федоровичкә Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырып, Советтар Союзы Геройы исеме бирелә (№ 7890). Бүләкләү ҡағыҙынан:
   «152, 153, 156 гиоп ҡаплаусы истребителдәр, фотоһүрәттәр һәм штурмовиктәр экипаждары дөрөҫләгән мәғлүмәттәр буйынса, 37 танкты, 136 автомашинаны, 5 бронетранспортерҙы, 14 йөк арбаһын, 70 тимер юл вагонын юҡ итә, һуғыш припастары һәм яғыулыҡ-майлау материалдары менән 7 складты шартлата, бәләкәй калиберлы зенит артиллерияһының 3 батареяһын, ут позицияһының 4 артбатареяһын юҡ итә, һыу сиге аша ике борамды емерә, аэродромда 6 самолетты юҡ итә, һауа һуғышында 1 ME-109-ҙы бәреп төшөрә, дошмандың бер полктан артыҡ пехотаһын ҡыуып ебәрә һәм өлөшләтә юҡ итә».
   — Герои страны. Алексеев Павел Фёдорович (урыҫ). Дата обращения: 2010-6-29. Архивировано 10 апрель 2012 года.
П. Ф. Алексеев һуғыштан һуң СССР-ҙың Хәрби-Һауа көстәрендә хеҙмәтен дауам итә. 1963 йылдан отставкала. Дондағы Ростов ҡалаһында йәшәй. 1985 йылдың 28 апрелендә вафат була.

# Алексеев Павел Фёдорович
## Наградалары

* «Алтын Йондоҙ» миҙалы, Советтар Союзы Геройы (27.06.1945, № 7890)
* Ленин ордены (27.06.1945)
* Өс Ҡыҙыл Байраҡ ордены (10.08.1943, 4.12.1943, 19.06.1945)
* Александр Невский ордены (17.08.1944, № 8291)
* Ике I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (19.09.1943, 6.04.1985)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (19.05.1945)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (30.12.1956)
* Миҙалдар, шул иҫәптән:
** «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
** «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 20 йыл» юбилей миҙалы
** «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 30 йыл» юбилей миҙалы

# Алексеев Павел Фёдорович
## Хәтер

* Дондағы Дондағы Ростовтың Төньяҡ зыяратында ерләнгән.

# Алексеев Павел Фёдорович
## Шулай уҡ ҡара

* Герои Советского Союза Ростовской области
# Посыръя

Посыръя — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Пелым йылғаһының һул ярына тамағынан 593 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 87 км.

# Посыръя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200011758
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201175
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Чугундат

Чугундат (Узень) — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының уң ярына тамағынан 276 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Чугундат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200021292
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202129
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Аптуллаҡасҡан тауы

Аптуллаҡасҡан (рус. Аптулла-Каскан) — Рәсәй, Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ ҡала округындағы тау.

# Аптуллаҡасҡан тауы
## Географияһы

Аптуллаҡасҡан тауы Ҡыуандыҡ ҡала округындағы Ҡара Айғыр ауылынан 2 км көнсығыштараҡ урынлашҡан. Ошонда уҡ Һаҡмар йылғаһының һул ҡушылдығы Аптуллаҡасҡан йылғаһы ағып ята.

# Аптуллаҡасҡан тауы
## Климаты

Тауҙағы климат эргәһендәге Ҡара Айғыр ауылыныҡы кеүек үк, уртаса-континенталь. Йыл миҙгелдәре аныҡ айырылып тора. Район буйынса уртаса температура +4,0$^о$С -тән +4,8$^о$С-ҡа тиклем үҙгәрә. Йылдың иң һалҡын айы — ғинуар, уртаса айлыҡ температураһы яҡынса −20,5$^о$С — 35 $^о$С. Атмосфера яуым-төшөмө бер йыл эсендә 300-ҙән алып 450—550 миллиметрға етә, шуның менән бергә күпселек өлөшө яҙғы-йәйге осорға (70 процент самаһы) тура килә. Ҡар япмаһы тотороҡло, уның дауамлылығы уртаса 150 көн тәшкил итә

# Аптуллаҡасҡан тауы
## Этимологияһы

Ырымбурҙың төбәкте өйрәнеүсе яҙыусыһы, журналист, Ҡыуандыҡ ҡала округының әҙәби тормошон ойоштороусы Сергей Михайлович Стрельников үҙенең «Географические названия Кувандыкского района» тигән китабында тауҙың атамаһын Аптулла (әҙәби яҙылышы — Абдулла) тигән башҡорт исеменән килеп сыҡҡан тип яҙа. Атама тураһында төрлө риүәйәттәр йөрөй. Уның береһе ҡырғыҙ-ҡайсаҡтарға ҡаршы көрәшкән башҡорт батыры Аптулла тураһында бәйән итә. Батыр атһыҙ ҡалып йәйәүләп ҡасып барғанда йоҙроҡ ҙурлыҡ кипкән ҡорот менән бәреп үлтергәндәр. Имештер ҙә, уның ҡәбере — ошо тауҙа. Икенсе риүәйәт буйынса Аптулла — революционер булып сыға, банданан саңғы менән ҡасып киткән. Тауҙың өсөнсө атамаһы — Шишкан, йәғни, осло тау .
# Шарыгина Анна Борисовна

Шарыгина Анна Борисовна (укр. Ганна Борисівна Шаригіна; 1978 йыл) — украин феминисткаһы һәм LBGT активисткаһы.. «Сфера» ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы, Харьковта лесбий феминистик ойошмаһы, «Киев Прайд» йәмәғәт ойошмаһы, Кивета гей-парад ойоштороусы

# Шарыгина Анна Борисовна
## Биографияһы

Анна Шарыгина 1978 йылда тыуған. 2006 йылда Docudays Кеше хоҡуҡтары буйынса урта мәктәпте тамамлай. Йәмәғәт эшмәкәрлеген Рәсәйҙең «Волга» лесбий форумында үтә. Һуңынан Лайма Гейдар менән «Феминизм» украин порталында психологи консультацияа лып бара.
Анна Шарыгина Вера Чемыгина менән берлектә ун йылдан ашыу lbgt украин ойошмаһында һәм лесбий йәмғиәттәре эшендә ҡатнаша. Улар беренсе тапҡыр Киев буйлап тиңлек хәрәкәтен үткәрә. Фекерҙәштәре менән Харьковта «Сфера» лесбий ойошмаһын төҙөй. Анна Шарыгина Харьков Милли университеты аспирантураһын тамамлаған, уның ғилми тикшеренеүҙәренең темаһы — гендер оҡшашлығы һәм сексуаль ориентация.
Беренсе прайд-парад 2013 йылда Киевта үтә. 2014 йылда тәнәфес була. Икенсе бындай тиңлек өсөн урам буйлап йөрөү 2015 йылда полиця оҙатыуында, бер нисә йәмәғәт ойошмаһы хуплауында үтә. Әммә ул акцияла ҡатнашыусыоарға ҡаршы булыусылар арҡаһында 15 минут ҡына дауам итә Шулай уҡ был сараға тәүге тапҡыр өс drag-queen ҡушыла. Ун кеше, шул иҫәптән ваҡиғаларҙы һаҡлаған милиция хеҙмәткәрҙәре яралана.
Активистка украин лесбийҙары өс баҫымдан яфа сигә, тип белдерә: ҡатын-ҡыҙ булараҡ, гомосексуаль ҡатын-ҡыҙ булараҡ һәм ЛГБТ хәрәкәтендә эске дискриминацияла:
* «Причем дискриминация гомосексуальных женщин иная, чем дискриминация гомосексуальных мужчин. Как правило, к мужчинам относятся враждебно агрессивно, физически агрессивно, их могут побить. В украинском обществе есть иерархия всего, так же есть иерархия дискриминации. Поэтому если тебя избили, то это считается действительно преступлением и дискриминацией.
* Но если тебя не воспринимают всерьез? Если тебя не замечают, если над тобой шутят плохо - это ... ничего.».
2019 йылда Анна Шарыгина Харьковта мартта үткәрелгән беренсе ҡатын-ҡыҙҙар теләктәшлеге аҙнаһын ойоштороусылар араһында була:
* «Цель мероприятия - вернуться к первоначальной сущности Международного женского дня, когда женщины объединяются в борьбе за свои права. Это день женской солидарности, а не букеты и сладости. Неделя женской солидарности - это прежде всего образовательный проект, и мы объединены не против чего-то, а для развития женщин, женских общин и всего украинского общества».
2020 йылдың ғинуарында Анна Майк Помпеоны Украинаға килеп тә ЛГБТ хәрәкәте лидерҙары менән осрашмағаны өсөн тәнҡитләй.
Анна Шарыгина шулай уҡ Украина Юғары Советында ойошторолған һәм 300 халыҡ депутаты ингән «Ҡиммәттәр, дәрәжә, ғаилә» фракция-ара берекмәһенә лә ышанмай. Депутат берләшмәһенең маҡсаты «украин йәмғиәтенең мәңгелек ҡиммәттәрен һаҡлау һәм сәйәси мода өсөн тәбиғи нигеҙ хоҡуҡтарын юҡ итергә тырышуға ҡаршы тороу».
# Пермь дәүләт фармацевтика академияһы

Пермь дәүләт фармацевтика академияһы (ПГФА) (тулы исеме: Юғары профессиональ белем биреү дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһы «Пермь дәүләт фармацевтика академияһы») — Пермьҡалаһындағы фармацевтик өлкәһе белгестәрен әҙерләүсе юғары уҡыу йорто.
2016 йылға ҡарата академия составына 5 факультет һәм 20 кафедра инә:

# Пермь дәүләт фармацевтика академияһы
## Тарихы

1918 йылда Пермь классик университеты базаһында фармацевтика бүлеге ойоштора.
1929 йылда — Пермь университетында химия-фармацевтика факультеты булдырыла.
1930 йылда университет тарҡатыла, химия-фармацевтика факультеты үҙ аллы химия-технология институты итеп үҙгәртелә. Техник базаһы менән бергә 1931 йылда Березники ҡалаһына күсерелә.
1931 йылда — Пермь медицина институтында фармацевтика факультеты булдырыла.
1936 йылда фармацевтика факультеты Пермь дәүләт фармацевтика институты итеп үҙгәртелә.
1995 йылда Пермь дәүләт фармацевтика институты академия статусын ала һәм Пермь дәүләт фармацевтика академияһы тип үҙгәртелә.
2005 йылда академия «Федераль дәүләт һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш агентлығының Пермь фармацевтика академияһы» юғары профессиональ белем биреү дәүләт мәғариф учреждениеһы тигән исем ала.

# Пермь дәүләт фармацевтика академияһы
## Хәҙерге торошо

2011 йылға ҡарата академия составына 5 факультет инә:
- көндөҙгө уҡыу факультеты;
- ситтән тороп уҡыу факультеты;
- сит ил граждандарын әҙерләү факультеты;
- өҫтәмә һөнәри белем биреү факультеты;
- йәштәрҙе юғары уҡыу йортона тиклем әҙерләү факультеты.
ПГФА 4500 белем алған студенттар, 50 аспирант, 6 докторанттар, 70 интерн.
Уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге алып бара 28 фәндәре докторы, профессор, 138 фәндәре кандидаты, доцент, халыҡ-ара академияһы ағзаһы, 8, 6 рәсәй федерацияһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре.
ПГФА программаһы буйынса белем биреү эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу түбәндәге:
- юғары һөнәри белем биреү программалары буйынса:
- «провизор» һөнәре буйынса;
- юғары уҡыу йортонда белем алғандан һуңғы программалар буйынса:
- аспирантура:
- 14.00.25 — фармакология;
- 15.00.01 — дарыуҙар технология һәм фармацевтика эшен ойоштороу;
- 15.00.02 — фармацевтик химия һәм фармакогнозия;
- 03.00.13 — кеше һәм хайандар физиологияһы;
- 02.00.03 — органик химия;
- интернатура:
- фармация идаралығы һәм иҡтисады;
- фармацевтика технологияһы;
- фармацевтика химияһы һәм фармакогнозия.
- өҫтәмә уҡыу программалары буйынса (квалификацияны камиллаштырыу һәм белгестәрҙе яңынан әҙерләү):
- фармация идаралығы һәм иҡтисады;
- фармацевтика технологияһы;
- фармацевтика химияһы һәм фармакогнозия.
# Нецаёль

Нецаёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нившера йылғаһының һул ярына тамағынан 185 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Нецаёль
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000016767
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001676
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шәйҙуллин

Шәйҙуллин — башҡорт фамилияһы. башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.
Шайдуллин тигән төрө лә осрай.
# Роландас Казлас

Роландас Казлас (лит. Rolandas Kazlas; 11 май 1969 йыл) — Литваның театр һәм кино актёры, режиссёр.

# Роландас Казлас
## Биографияһы

1987 йылда Молетай ҡалаһының урта мәктәбен тамамлай. 1991 йылда Литва музыка һәмы театр академияһын тамамлай. 1993 йылдан 2007 йылға тиклем — Литва Дәүләт йәштәр театры актёры. Хәҙерге ваҡытта Литва Милли драма театры актёры һәм режиссеры. Роландас Казлас — комик актёр. Театраль эштәре өсөн бер нисә бүләккә лайыҡ була, мәҫәлән, «Алтын сәхнә тәреһе», «Фортуна» һәм башҡалар.

# Роландас Казлас
## Фильмографияһы

| Йыл | Исеме | Персонажы |
| 1989 | Раббым, ғәфү ит беҙҙе! | Юке |
| 1990 | «Америка» отеле балалары | Соферис |
| 1992 | Джаз | Лукас |
| 1995 | Мин кем икәнемде белмәйем | Виталиюс |
| 1996 | Ҡотҡо | Пукас |
| 2001 | Тучкустың һәм уның начальнигының мажаралары | |
| 2004 | Тулы яңғыҙлыҡта | Варкала-Жалюкас |
| 2008 | Балкон | Эмилияның атаһы |
# Крутая (Мильтюш ҡушылдығы)

Крутая — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Мильтюш йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Крутая (Мильтюш ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004381
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200438
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Мусаҡай

Мусаҡай — Рәсәйҙең Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районындағы ауыл. Ҡояш ауыл биләмәһе составына инә.
ОКАТО коды: 75236840007
ОКТМО коды: 75636440131
Почта индексы: 456734

# Мусаҡай
## Исеме

Ауыл уның нигеҙ һалыусыһы Мусаҡай исеме менән аталған (Муса һүҙенең иркәләтеү-кесерәйтеү формаһынан).

# Мусаҡай
## Географияһы

Мусаҡай ауылы райондың төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә, Ҡараболаҡ йылғаһының уң ҡушылдығы булған ҙур булмаған буйында урынлашҡан. Рельефы — ярым тигеҙлек (Урал аръяғы пенеплены); иң яҡын бейеклектәр — 226, 230 һәм 239 метр. Ландшафты — урман - дала. Мусаҡай бөтә яҡтан да урман менән уратып алынған. Район үҙәге Ҡоншаҡҡа тиклем алыҫлыҡ 53 км. Ауыл биләмәһе үҙәгенә тиклем (Ҡояш ауылы) алыҫлыҡ — 13 км. Мусаҡай ауылын күрше тораҡ пункттар менән шоссе юлдары бәйләй. Ауылдан көнбайышҡа ҡарай 2 км алыҫлыҡта Силәбе — Екатеринбург автомагистрале үтә.

# Мусаҡай
## Тарихы

Мусаҡай ауылына бындағы башҡорт ерҙәренә 1742 йылда суҡындырыуҙан ҡасып килеп урынлашҡан Волга буйына татарҙары нигеҙ һала
1962 йылдан Мусаҡай ауылында «Ҡояш» совхозының 4-се бүлексәһе бригадаһы урынлаша.

# Мусаҡай
## Халҡы

Халҡы 44 кеше тәшкил итә (1995 йылда — 44 кеше иҫәпләнгән)

# Мусаҡай
## Урамдары

Мусаҡай ауылы урам селтәре тик бер Үҙәк урамынан тора.
# Лоскутов Виктор Георгиевич

Лоскутов Виктор Георгиевич (27 сентябрь 1923 йыл — 23 февраль 1970 йыл) — Бөйөк Ватан һәм совет-япон һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, Тымыҡ океан флоты бомбардировщиктар дивизияһы осоусыһы, майор. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Лоскутов Виктор Георгиевич
## Биографияһы

Виктор Георгиевич Лоскутов 1923 йылдың 27 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны Яңауыл ҡасабаһында тыуған.
Урыҫ. 1951 йылдан ВКП(б)/КПСС ағзаһы. Урта мәктәп тамамлаған.
1941 йылда Башҡорт АССР-ы Яңауыл районы хәрби комиссариаты тарафынан Хәрби-диңгеҙ флоты сафына саҡырыла. 1944 йыл Хәрби-диңгеҙ авиация училищеһын тамамлай.
1944 йылдың майынан Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында була. Ҡара диңгеҙ һәм Ҡыҙыл Байраҡлы Балтика флотында һуғыша. 1945 йылда совет-япон һуғышында дошман объекттарын бомбаға тотоуҙа батырлыҡ күрһәтә.
1952 йылда Лоскутов Виктор Георгиевич СССР Хәрби-диңгеҙ флоты авиацияһының Юғары офицерҙар осоу-тактик курстарын тамамлай. Хеҙмәтен команда итеү вазифаларында үтә.
1962 йылдан майор В. Г. Лоскутов — запаста. Калининград ҡалаһында йәшәй һәм эшләй. 1970 йылдың 23 февралендә вафат була..

# Лоскутов Виктор Георгиевич
## Батырлығы

«1945 йылда совет-япон һуғышында ҡатнаша. 34-се яҡындан бомбаға тотоусы авиция полкы летчигы (һөжүм итеүсе бомардировщиктарҙың 10-сы авиация дивизияһы, Тымыҡ океан флотының хәрби-һауа көстәре), комсомол ағзаһы лейтенант Лоскутов Виктор 1 транспортты батыра, бронепоезды, күперҙе, Расин портындағы (Корея Халыҡ-демократик Республикаһы) складтарҙы юҡ итә».
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 14 сентябрендәге Указы менән командованиеның заданиеларын өлгөлө үтәгәне һәм япон милитаристары менән һуғышта күрһәткән батырлығы өсөн лейтенант Виктор Лоскутовҡа Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 7147) тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә

# Лоскутов Виктор Георгиевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1945)
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (14.09.1945).
* Ленин ордены (14.09.1945).
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (30.04.1945).
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (28.08.1945).
* Миҙалдар

# Лоскутов Виктор Георгиевич
## Хәтер

* Яңауыл ҡалаһындағы ҡасандыр Герой уҡыған мәктәп бинаһына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.