yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бадья (Иньва ҡушылдығы)

Бадья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Иньва йылғаһының һул ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Бадья (Иньва ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100008281
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100828
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ибраһими диндәр

Ибраһими диндәр — боронғо семит халыҡтарының уртаҡ дини йолалары нигеҙендә барлыҡҡа килгән монотеистик (бер Аллаға ышаныусан) диндәр төркөмө. Риүәйәттәр буйынса, бөтә семит халыҡтарының шәжәрәһе Ибраһим пәйғәмбәргә барып тоташа — «ибраһими диндәр» атамаһы ошонан килә. Донъяла киң таралған ибраһими диндәр һанына йәһүҙилек, христианлыҡ һәм ислам инә.
Йәһүҙилек үҙен Ибраһим пәйғәмбәрҙең ейәне Яҡуп тоҡомоноң дине тип таныта — туфан ҡалҡҡандан һуң кеше нәҫелен тергеҙгән Нухтың иң яратҡан улы Сам булған, Ибраһим иһә Самдың тура тоҡомонан килә. Христианлыҡ I быуатта йәһүҙилектең бер йүнәлеше булараҡ башланып, үҙенсәлекле ҡараш-тәртиптәрен тиҙ үҫтерә һәм айырым дингә әүерелә; уның айырмалы һыҙаттарының иң мөһиме — йәһүҙилектең «айырым алынған халыҡтың махсус дине» үҙаңы урынына «бар халыҡтарҙың дини берләшмәһе» (йәғни христиан сиркәүе) идеяһы. Ислам VII быуатта Мөхәммәт пәйғәмбәр тарафынан Ҡөрьән тәғлимәттәренә терәлеп нигеҙләнә; уның тәү тамырҙары йәһүҙилек һәм христианлыҡ менән йәнәш килә һәм ерле ғәрәп ғөрөф-ғәҙәттәренә таяна. Исламдың үҙенсәлекле һыҙаты ─ христианлыҡҡа оҡшаш бөтә кешеләр һәм бар халыҡтар өсөн асыҡ булыуы һәм шул уҡ ваҡытта христианлыҡтың ҡатмарлы «бер уҡ ваҡытта бөр бөтөн һәм өс заттан тороусы» тигән Аллаға ҡарашы урынына асыҡтан-асыҡ берҙәм монотеистик ҡарашы.
Өс дин тарихтары ағымында йәнәш үҫә килә һәм бер-береһенә йоғонто яһай. Улар бер-береһенә айырылғыһыҙ рәүештә бәйләнгән тип иҫәпләнә — сығыштары менән ҡәрҙәш булыуҙан тыш, улар төп һыҙаттарында ла билдәле яҡынлыҡ күрһәтә:
* Өсөһө лә үҙҙәрен монотеистик дин тип иҫәпләй (шулай ҙа, ислам да, йәһүҙилек тә христиалыҡтың быға дәғүәһенә шик менән ҡарай); өсөһө лә Алланы танып белерлек булмаған, бар донъяны яратыусы һәм әхләҡи ҡанун биреүсе иң юғары зат тип күрә.
* Өсөһө лә Ибраһим пәйғәмбәргә бәйле дини йолаларҙы таный.
* Өсөһө лә изге китаптарында бәйән иткән кешеләр, ваҡиғалар һәм ҡитғалар күпселегендә бер-береһенә тап килә (хәйер, бер үк ваҡиғаларҙы тасуирлау юлдары, шәхестәрҙең ролдәре һәм дөйөм баһалар йыш ҡына бер-береһенән айырылып тора).
Бөгөнгө көндә ошо өс динде барлығы 3.8 миллиард самаһы кеше тота — был ер йөҙөндә торған бөтә халыҡтың яҡынса яртыһын тәшкил итә.
Ибраһими диндәр донъяла таралған башҡа диндәргә, әйтеп үткәндә индуизмға, буддизмға, сикхизмға, джайнизмға, конфуцианлыҡҡа һәм даосизмға ҡаршы ҡуйыла. Был диндәр Һиндостанда таралған дхармик һәм Көнсығыш Азияла таралған даоик дин төркөмдәренә ҡарай.

# Ибраһими диндәр
## Башҡа ибраһими диндәр

Үрҙә күрһәтелгән өс диндән тыш, түбәндәгеләр ҙә ғәҙәттә Ибраһими диндәр һанына инә, тип иҫәпләнә. Был диндәрҙең өсөһө лә сикләнгән төбәктәрҙә генә таралған:
* растафарианлыҡ
* бахаи
* караизм
# Мело-Яха

Мело-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сэвк-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Мело-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040467
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304046
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Денисовка (Шубрюг ҡушылдығы)

Денисовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шубрюг йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Денисовка (Шубрюг ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100035744
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103574
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Буҙат ауыл Советы (Стәрлебаш районы)

Буҙат ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Буҙат ауылы.

# Буҙат ауыл Советы (Стәрлебаш районы)
## Тарихы

Буҙат ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Стәрлебаш районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Паскотная

Паскотная — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сосьва йылғаһының һул ярына тамағынан 355 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Паскотная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сосьва йылғаһы , инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502412111200010370
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201037
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы

Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы (17 март 1971 йыл) — башҡорт журналисы, шағир. 2020 йылдың февраленән «Ағиҙел» журналының баш мөхәррире. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Журналистар һәм Яҙыусылар (2005) союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015).

# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы
## Биографияһы

Мөнир Сәхиулла улы Ҡунафин 1971 йылдың 17 мартында Башҡорт АССР-ы Ғафури районының Сәйетбаба ауылында тыуған. 1988 йылда Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатын, 1993 йылда Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетын тамамлай.
Хеҙмәт эшмәкәрлеге журналистика менән бәйле. «Йәшлек» республика йәштәре гәзитендә бүлек мөдире, яуаплы сәркәтип, баш мөхәррир урынбаҫары була, артабан «Ватандаш» журналында бүлек мөдире булып эшләй.
2012—2020 йылдарҙа «Шоңҡар» йәштәр журналының баш мөхәррире була, 2020 йылдың февраленән — «Ағиҙел» әҙәби-нәфис һәм ижтимағи-сәйәси журналының баш мөхәррире.
2021 йылдың 27 майында әҙип Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнде

# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы
## Әҙәби ижады

Шиғриәт, проза менән бер рәттән Мөнир Ҡунафин драматургияла ла яңынан-яңы үрҙәр яулай. Уның Стәрлетамаҡ башҡорт драма театры сәхнәләштереүендә «Тыңлайыҡ ваҡыт аҡҡанын…» философик спектакле тамашасы тарафынан йылы ҡабул ителде. Драматургиялағы дебюты 2005 йыл: Ғафури районының Сәйетбаба ауылы халыҡ театры уның «Бер ус бойҙай» пьесаһын ҡуя.

# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы
## Китаптары

* Шундай мәлем: — Өфө: Китап, 2001. — бит.
* Ғүмер тигәндәре…: — Өфө: Китап, 2005. — бит.
* Тәңре өрөк ҡапҡанда: Хикәйәләр. — Өфө: Китап, 2012. — 216 бит.

# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы
## Гәзит-журналдарҙа баҫылған әҫәрҙәре

* «Ҡартайған ҡояш аҫтында» — «Под устаревшим солнцем» хикәйәһе Саха Республикаһының «Күрүлгән» («Водопад») әҙәби журналының 2020 йылғы 2-се һанында донъя күрҙе. Уны башҡортсанан яҡут теленә Афанасий Гуринов тәржемә иткән.
* Артта — Мәскәү, «Кайназой» әҫәрҙәре Дамир Шәрәфетдинов тәржемәһендә Бельские просторы журналында баҫылды.

# Ҡунафин Мөнир Сәхиулла улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015)
* Республика Башлығы грантына ойошторолған «Яңы офоҡтар» әҙәби бәйгеһе еңеүсеһе (2015)
* Бөтә Рәсәй Василий Шукшин исемендәге хикәйәләр конкурсы лауреаты.
* Рәшит Солтангәрәев исемендәге республика хикәйәләр конкурсы лауреаты.
* «Илһам шишмәләре» төбәк-ара шиғыр фестивале лауреаты (2005).
* Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы (2021)
# Черкасовка (Быстрица ҡушылдығы)

Черкасовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Быстрица йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Черкасовка (Быстрица ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034761
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103476
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Лавнюга

Лавнюга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ежуга йылғаһының уң ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Лавнюга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000038580
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003858
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ике Америкаға күпер

Ике Аме́рикаға күпер (исп. Puente de las Américas; тәү атамаһы Thatcher Ferry Bridge) —— Панамалағы Тымыҡ океан һәм Панама каналы аша үтеүсе автоюллы күпер. Күпер 1962 йылда төҙөлгән һәм 20 миллион АҠШ доллары торған. 2004 йылдағы Быуат күпере төҙөлгәнгә хәтле, ике Американы, ике ҡитғаны тоташтырыусы берҙән-бер күтәртелмәй торған күпер була. Элегерәк ике күтәртеүле күпер булған. Береһе Мирафлореста, икенсеһе Гатунда.
Ике Америкага күперҙе «Sverdrup & Parcel» Америка фирмаһы проектлаған.
# Татар-Олҡан ауыл Советы (Туймазы районы)

Татар-Олҡан ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Татар-Олҡан ауылы.

# Татар-Олҡан ауыл Советы (Туймазы районы)
## Тарихы

Татар-Олҡан ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Туймазы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Татар-Олҡан ауыл Советы (Туймазы районы)
## Инфраструктураһы

Татар-Олҡан ауыл Советының ауыл биләмәһе территорияһында урынлашҡан:
* «Татар-Олҡан урта белем биреү мәктәбе»
* «Түбәнге Сәрҙек дөйөм урта белем биреү мәктәбенең» «Татар-Олҡан урта белем биреү мәктәбе» филиалы;
* «Үрге Сәрҙек 1-се башланғыс мәктәп-балалар баҡсаһы»;
* «Төмәнәк урта белем биреү мәктәбенең» «Тәрәнйылға башланғыс белем биреү мәктәбе» гимназияһы филиалы;
* Татар-Олҡан Рәсәй һаҡлыҡ банкы бүлексәһе;
* Татар-Олҡан, Үрге Сәрҙек «Рәсәй почтаһыһы» бүлексәләре;
* Татар-Олҡан, Сыуаш Олҡан, Аҙнағол, Бикмәт, Түбәнге Сәрҙек, Үрге Сәрҙек, Тәрәнйылға ауылдарында 7 фельдшер-акушерлыҡ пункттары;
* Татар-Олҡан, Үрге Сәрҙек ауылдарында 2.ауыл мәҙәниәт йорто;
* Татар-Олҡан, Аҙнағол, Үрге Сәрҙек ауылдарында 3 мәсет;
* 13 магазин халыҡты көндәлек тауарҙар менән тәьмин итә.

# Татар-Олҡан ауыл Советы (Туймазы районы)
## Иҫтәлекле урындары

* Туймазы һыуһаҡлағысы — Нөгөш йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан. 1967 йылда төҙөлгән, Туймазы райондары өсөн төп эсәр һыу сығанағы булып тора. Нөгөш һыуһаҡлағысы биләмәһе «Башҡортостан» милли паркы составына ингән.
# Чащевая

Чащевая — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Парюг йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Чащевая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041110
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004111
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Австрия федераль хөкүмәте

Австрия федераль хөкүмәте (нем. Österreichische Bundesregierung) — Австрия Республикаһында башҡарма власты тормошҡа ашырыусы коллектив орган. Хөкүмәт башлығынан - канцлер, вице-канцлер һәм өлкән министрҙарҙан тора. Австрияның башҡарма тармағын Президент һәм федераль хөкүмәт барлыҡҡа килтерә.

# Австрия федераль хөкүмәте
## Формалашыуы

Австрия Конституцияһының 1929 йылдағы реформаһынан һуң федераль хөкүмәт ағзалары туранан-тура Австрия президенты (Федераль закондың контроль-күҙәтеү органдары тураһындағы 70-се статьяһына ярашлы, B-VG) тарафынан тәғәйенләнә, әммә Австрия парламентының (Милли совет) ризалығын алырға тейеш, сөнки уның ышанмау вотумы хөкүмәтте кисекмәҫтән таратыуға килтереүе мөмкин. Нығынған тәжрибә буйынса, һуңғы һайлауҙарҙа иң күп тауыш йыйған сәйәси партия лидеры канцлерлыҡҡа кандидат сифатында тауышҡа ҡуйыла (баллотируется); элегерәк был тәжрибәлә ташламалар ҙа булған. Ил президенты теге йәки был кандидатураны хупламау хоҡуғына эйә булһа ла, министрҙарҙың кандидатуралары канцлер тәҡдиме менән парламент аша үткәрелә. Президент теләһә ҡасан канцлерҙы, хатта тотош хөкүмәтте эштән сығара ала, әммә яңы хөкүмәтте парламентты контролдә тотоусы партиялар ғына формалаштырырға тейеш.
# Ямщиков-Содмес

Ямщиков-Содмес — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вымь йылғаһының һул ярына тамағынан 314 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Ямщиков-Содмес
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020930
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002093
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Арберештар

Арберештар йәки Итальян албандары (алб. Arbëreshët, Арбёрешёт, итал. Arbereschi, Арберески) — Урта быуаттарҙа Балкандағы албан этносынан айырылып сыҡҡан албан (иллирий) тамырлы ике эре субэтник эксклав төркөмдөң береһе. Албандарҙың икенсе эксклав төркөмө — арнауттар. Хәҙерге арберештар башлыса Италия Республикаһы ауылдарында, айырыуса илдең көньяғында күпләп йәшәй. Диндәре буйынса — католиктар. Арбереш үҙаңын һаҡлаған кешеләрҙең һаны — 40—80 мең (2008 йыл, баһалау буйынса). Италияла тулы йә өлөшләтә албан арберешы сығышлы кешеләрҙең дөйөм һаны — 2 миллиондан ашыу кеше, улар нигеҙҙә илдең көньяғында һәм ҙур ҡалаларҙа йәшәй. Туған телдәре — арбереш теле, халыҡтың күпселеге ике телле, итальян телен һәм уның төбәк диалекттарын файҙалана.

# Арберештар
## Тарихы

XIII—XVI быуаттарҙа Балкандағы шаулы сәйәси ваҡиғалар — тәре яуҙары, православиелы Византия империяһының көсһөҙләнеүе, мосолман Ғосман империяһының нығыныуы арҡаһында ҡатмарлы миграция хәрәкәттәре барышында албан этносынан ике эре субэтник эксклав төркөм айырылып сыға, улар яйлап үҙ аллы халыҡтар булып үҫешә һәм әлеге ваҡытта тарихи ватандары менән ныҡлы бәйләнмәгәндәр. Уларға түбәндәгеләр инә:
* Арнауттар (арваниттар) — Грецияның (Пелопоннес, Аттика, Беотия, Афины, Эвбея, Андрос утрауҙары һ. б.) православиелы албандары. Туған телдәре — арнаут теле, күпселек ныҡлы эллинлашҡан.
* Арберештар һуңғараҡ барлыҡҡа килә. Улар Италияға XIV—XVII быуаттарҙа миграциялаған. 1453 йылда Константинополдең ҡолауы, Скандербег ихтилалы һәм ҡайһы бер албандарҙың исламға күсеүе менән ризалаша алмау Италияға күсенеүгә сәбәпсе булған. Айырыуса страдиот албандар (Венеция ялланмалары) һәм Латин империяһында итальян теле һәм мәҙәниәте менән даими бәйләнештә булған арнауттар Италияға күпләп ағылған. Италияла күптәре православиенан католиклыҡҡа күскән.

# Арберештар
## Традициялары

Албандар башлыса Көньяҡ Италияла һәм Сицилияла ауыл ерҙәрендә төпләнә. Быуаттар буйына арберештар ғөрөф-ғәҙәтен, телен һәм мәҙәниәтен һаҡлай. Ләкин уларҙың ҡалаларға күскән тоҡомдары ныҡлы итальянлашыуға бирелә. Арберештарҙың Италияла күптән төйәкләнеүен төбәктең күп ауылдарындағы ике телле (итальян-албан) топонимика дәлилләй. Арбереш теле әлеге ваҡытта башлыса өйҙә ҡулланыла, федератив кимәлдә уның статусы ил конституцияһында нығытылмаған, ләкин төбәк кимәлендә, сикләнгән булһа ла, рәсми танылған ҡулланылыш алған.
# Репьевка (Сура ҡушылдығы)

Репьевка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сура йылғаһының һул ярына тамағынан 500 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Репьевка (Сура ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000036449
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003644
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Болчаровка

Болчаровка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Конда йылғаһының уң ярына тамағынан 165 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Болчаровка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017884
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301788
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бойчев Игорь Николаевич

Бойчев Игорь Николаевич (10 июль 1927 йыл — 14 июль 1999 йыл) — инженер-технолог, СССР дәүләт премияһы лауреаты (1974).

# Бойчев Игорь Николаевич
## Биографияһы

Игорь Николаевич Бойчев 1927 йылдың 10 июлендә Өфө ҡалаһында тыуған.
1949 йылда Өфө авиация институтын тамамлай.
Эш урыны: Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе, 1949 йылдан алып инженер-технолог, өлкән инженер-технолог, 1952 йылдан цех начальнигы урынбаҫары, 1956 йылдан — бүлек начальнигы, 1961 йылдан — цех начальнигы, 1966 йылдан — М-412 двигателдәрен етештереү буйынса директор урынбаҫары, 1988—1990 йылдарҙа — инженер-конструктор.
Бойчев Игорь Николаевич етәкселегендә яңы етештереү ҡеүәттәре булдырыла һәм М-412 автомобиль двигателдәрен күпләп етештереү буйынса юғары механизацияланған һәм автоматлаштырылған производство ойошторола. СССР‑ҙың Дəүлəт премияһы лауреаты (1974). Хеҙмəт Ҡыҙыл Байраҡ (1971), «Почёт Билдəһе» (1966) ордендары менән бүлəклəнгəн. 1999 йылдың 14 июлендә Өфө ҡалаһында 72 йәшендә вафат була.

# Бойчев Игорь Николаевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* СССР Дәүләт премияһы (1977)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
* «Почёт билдәһе» ордены (1966)
* миҙалдар.
# Омысь-Ех-Соим

Омысь-Ех-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Омысь йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Омысь-Ех-Соим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300022047
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302204
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Друксберге

Друксберге (нем. Druxberge) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 435 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,46 км². Диңгеҙ кимәленән 150 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39365 һәм автомобиль коды — BK.
# Артемьев

Арте́мьев — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла.
Арте́мьева — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

# Артемьев
## Билдәле йөрөтөүселәр

* Артемьев Василий Григорьевич (24 июль 1987 йыл) — Рәсәйҙең профессиональ регбисы.
* Артемьев Ринат Александрович (20 июль 1958 йыл) — совет һәм хужалыҡ эшмәкәре.
* Артемьев Александр Спиридонович (14 сентябрь 1924 йыл — 5 август 1998 йыл) — сыуаш прозаигы, шағир, әҙәби тәнҡитсе һәм тәржемәсе. Сыуашстандың халыҡ яҙыусыһы.
* Артемьев Михаил Алексеевич 12 апрель 1932 йыл — 12 май 2001 йыл) — йырсы (лирик тенор). 1965—1995 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы.