yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ағиҙел ҡалаһы флагы

Ағиҙел ҡалаһы флагы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ағиҙел ҡалаһы ҡала округы символы.

# Ағиҙел ҡалаһы флагы
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының Межгорье ҡалаһы ЯАББ ҡала округы Советы ҡарары менән 2006 йылдың 19 июлендә 122-се номер аҫтында раҫланған.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символика регистрына 065 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Рәсәй Федерацияһының геральдик регистрына 2947 регистрацион номеры аҫтында индерелгән.
Авторы — Салауат Ғиләжетдинов.

# Ағиҙел ҡалаһы флагы
## Тасуирламаһы

Оҙонлоғо киңлегенә 2:3 нисбәтендә булған зәңгәр төҫтәге тура мөйөшлө яҫылыҡ, уның үҙәгендә — аҡ төҫтәге өс цикломор менән уратылған (береһе билдән, икеһе — ҡыялаш) ҡыҙыл шар. Цикломорҙар менән шарҙы өҫ яҡтан һәм аҫтан һары төҫтәге ике бер-береһе менән тоташтырылмаған зәйтүн ботаҡтары уратҡан.

# Ағиҙел ҡалаһы флагы
## Символиканы нигеҙләү

Флаг ҡала округының иҡтисади үҙенсәлектәрен сағылдырған ҡала гербы нигеҙендә эшләнгән.
Ағиҙел ҡалаһы Ағиҙел йылғаһының түбәнге ағымының уң ярында урынлашҡан. Башҡортостан АЭС-ының спутнигы булараҡ төҙөлгән ҡала атом энергикаһынан айырылғыһыҙ. Киләсәктә ҡала иҡтисады атом энергетикаһында нигеҙләнәсәк, шуға күрә гербтың төп фигураһы итеп атом билдәһе һайланған.
Атомды айырылған таж менән уратыу уның хәүефһеҙ (тыныс) булыуын күрһәтә.
Шулай уҡ гербтағы алтын зәйтүн тажы ҡаланың cәскә атыуын, данын һәм байлығын билдәләй.
Гербтағы көмөш төҫ — иман, рухлылыҡ, таҙалыҡ һәм ихласлыҡ символы.
Атом билдәһенең ҡыҙыл төҫө — йылылыҡ, шулай уҡ тыуған ҡалаға һөйөү, халҡының ҡаһарманлығы, батырлығы һәм киң күңеллеге символдары.
# Карманга

Карманга (Түбәнге Карманга) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кодина йылғаһының һул ярына тамағынан 100 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 3 км.

# Карманга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000003605
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000360
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әшә (йылға)

Әшә (рус. Аша́) — Әшә ҡалаһына исем биргән йылға, Әшә ҡалаһы ситенән аға. Ҡала был йылға буйында 1898 йылда Әшә-Балашово суйын иретеү заводы төҙөү айҡанлы барлыҡҡа килә.

# Әшә (йылға)
## Географияһы

Әшә йылғаһы Силәбе өлкәһе һәм Башҡортостан Республикаһы ерҙәре аша аға, Эҫем йылғаһының уң яҡ ҡушылдығы.
Силәбе өлкәһе Әшә районында урынлашҡан Ҡаратау битенән баш ала һәм юғары ағымында кеше йәшәмәгән урындарҙан аға. Эҫем йылғаһына уның тамағынан 120 км өҫтәрәк Әшә ҡалаһы ситендә килеп ҡушыла.
82 ҡушылдығы бар. Уларҙың дөйөм оҙонлоғо — 180 км. Силәбе өлкәһенең тәбиғәт һәйкәле.

# Әшә (йылға)
## Тәбиғәт һәйкәле

Әшә йылғаһы 1987 йылдың 6 октябрендә халыҡ депутаттарының Силәбе өлкә Советы тарафынан гидрологик тәбиғәт һәйкәле тип иғлан ителгән һәм хужалыҡта файҙаланыуҙан алмайса 805,3 га майҙан билдәләнгән.Ул тәбиғәт һөйкәле булараҡ тәбиғәтте һаҡлау, мөхит тыуҙырыусы, ғилми-танып белеү һәм рекреация әһәмиәтенә эйә.

# Әшә (йылға)
## Тарихы

Ҡасандыр йылға буйында махсус торлаҡ пункттар, ағас бысыу һәм күмер яндырыусы ауылдар: Үрге Әшә, Ивановка, Тройчатка булған
Хәҙерге ваҡытта Әшә йылғаһы буйында Точильный ҡасабаһы урынлашҡан. Ул ҡасандыр Әшә-Балашов заводы ихтыяждары өсөн тирә-яҡ урмандарҙы ҡырҡыусыларҙың балталарын сыныҡтырыу өсөн ҡайраҡ түңәрәктәр яһаусыларҙың йәшәү урыны булараҡ барлыҡҡа килгән. Әшә-Балашов заводы, һуңынан Әшә заводы 1947 йылға тиклем ағас күмере ҡулланып эшләгән.

# Әшә (йылға)
## Һыу реестры мғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестрының мғлүмәттәре буйынса, Кама һыу бассейны округына инә, һыу хужалығы йылға бассейны - йылға башынан тамағына тиклем — Эҫем йылғаһы, бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел. Йылға бассейны — Кама йылғаһы.

# Әшә (йылға)
## Этимологияһы

Йылға исеменең килеп сығышын Свердловск өлкәһе төбәкте өйрәнеүсеһе, географы, топонимдар белгесе Шувалов Николай Ивановичтың "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә аңлатылыуынса, ике фараз осрай:
   Аша, река, правый приток Сима, бассейн Белой; город областного подчинение; районный центр. Поселок основан в 1898 г. в связи со строительство металлургического завода, с 1933 г.— город. Название имеет два толкования. Одно рассматривает топоним с точки зрения оценки местных природных условий, с тюркским глагол ас, аш — «переваливать», «переходить» (через горы), т. е. река, пробивающаяся через горы. Другое толкование из этнический терминологии. В первоисточникахрека называется Асса (звуковое соответствие «с» и « ш»), что позволяет отнести название к родоплеменному «ас», «ассы», «аша». Род асс, ас входит в племя катайцев.
# Сабарҙы

Сабарҙы (Сыбарҙы) (рус. Сабарда) — Рәсәй йылғаһы.

# Сабарҙы
## Географияһы

Сабарҙы йылғаһы Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Һарына йылғаһына ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Сабарҙы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем, Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100021381
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102138
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Сабарҙы
## Этимологияһы

Атама башҡорт теленән ингән, әммә аныҡ легендаһы юҡ. Ул башҡорт телендәге Сабар — сабарман, сапҡын, йәғни шәп ағымлы, Сыбар — ерлегенә төрлө төҫтәр ингән, шулай уҡ Сабыр — сыҙамлы, түҙемле тигән һүҙҙәрҙән килеп сыҡҡан булыуы ихтимал
# 1935 йыл

II мең йыллыҡ :
XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат — XXII быуат :
Хронологик таблица :
1935 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1935 MCMXXXV |
| Юлиан стилендә | 1934 — 1935 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2687 — 2688 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7443 — 7444 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5695 — 5696 ה'תרצ"ה — ה'תרצ"ו |
| Мосолман календары | 1354 — 1355 |
| Боронғо әрмән календары | 1384 ԹՎ ՌՅՁԴ |
| Ҡытай календары | 4631 — 4632 (с 3 февраль) 甲戌 — 乙亥 синяя собака — синяя свинья |
| Эфиопа календары | 1927 — 1928 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1991 — 1992 |
| - Шака самват | 1857 — 1858 |
| Иран календары | 1313 — 1314 |
1935 (бер мең туғыҙ йөҙ утыҙ бишенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шишәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1935 йылы, 2 мең йыллыҡтың 935 йылы, XX быуаттың 35 йылы, XX быуаттың 4 ун йыллығының 5 йылы, 1930 йылдарҙың 6 йылы.

# 1935 йыл
## Тыуғандар

* 1 ғинуар — Ғабдрахманов Абрар Хаҡ улы, композитор, Башҡортостандың халыҡ артисы (1995).
* 13 июнь — Яхин Риза Хәжиәхмәт улы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1976).
* 5 ноябрь — Зәйнуллин Марат Вәли улы, башҡорт тел белгесе, Башҡортостан Фәндәр академияһы академигы (2009), филология фәндәре докторы (1988), профессор (1991).
* 7 ноябрь — Камалова Лира Шәриф ҡыҙы, педагог, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978).
# 1729 йыл

II мең йыллыҡ :
XVI быуат — XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат :
Хронологик таблица :
1729 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1729 MDCCXXIX |
| Юлиан стилендә | 1728—1729 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2481—2482 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7237—7238 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5489—5490 ה'תפ"ט — ה'ת"ץ |
| Мосолман календары | 1141—1142 |
| Боронғо әрмән календары | 1178 ԹՎ ՌՃՀԸ |
| Ҡытай календары | 4425—4426 戊申—己酉 жёлтая обезьяна — жёлтая курица |
| Эфиопа календары | 1721—1722 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1785—1786 |
| - Шака самват | 1651—1652 |
| - Кали-юга | 4830—4831 |
| Иран календары | 1107—1108 |
1729 йыл — шәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Әл-Фәтх сүрәһе

Әл-Фәтх сүрәһе (ғәр. سورة الفتح‎, Еңеү ) — Ҡөрьән Кәримдең 48 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 29 аяттан тора.
# Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы

Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы (26 март 1962 йыл) — башҡорт журналисы, политолог, яҙыусы. Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союздары ағзаһы.

# Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы
## Биографияһы

Иршат Әнүәр улы Теләүембәтов 1962 йылдың 26 мартында Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Аҫҡар ауылында тыуған. Урта мәктәпте тамамлағас, Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын һәм Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында аспирантураны уңышлы тамамлай («Сәйәси процестар һәм технологиялар, этносәйәси низағтарҙы өйрәнеү» буйынса махсуслаша).
Хеҙмәт юлын 1985 йылда «Ленинец»—«Ленинсы» республика йәштәр гәзитендә тәржемәсе булараҡ башлай.
1986 йылда Бөрйән леспромхозының комсомол комитеты секретары итеп һайлана, ВЛКСМ-дың Бөрйән райкомы бюроһы ағзаһы була.
1990 йылдан 1995 йылға тиклем тыуған ауылында тарих һәм йәмғиәт фәндәрен уҡыта.
1995 йылдың авгусынан 2002 йылдың июленә ҡәҙәр ете йыл «Башҡортостан» гәзитендә эшләй. Хәбәрсенән алып бүлек мөхәррире, баш мөхәррир урынбаҫарына тиклем вазифа баҫҡыстарын үтә. Республикала, илдә һәм тотош донъяла барған сәйәси ваҡиғаларға арнап аналитик мәҡәләләр менән сығыш яһай, үҙен үткер һүҙле талантлы журналист итеп таныта.
Чечен Республикаһында хәрби хәрәкәттәр барған осорҙа өс мәртәбә (1995, 1997, 1998 йылдарҙа) ижади сәфәрҙә булып ҡайта. Бер нисә мәртәбә Һалдат әсәләре комитеты, Башҡортостан Хөкүмәте ойошторған гуманитар йөктө беҙҙең һалдаттарға алып барып таратыуҙа ҡатнаша. Ундағы хәлдәрҙе үҙ күҙҙәре менән күреп, гәзит биттәрендә мәҡәләләр серияһы менән сығыш яһай.
Юлъяҙмалары, сәйәси темаларға арналған мәҡәләләре өсөн 1996 йылда «Башҡортостан» гәзитенең йыл лауреаты була.
2002 йылдың июлендә «Шоңҡар» журналына баш мөхәррире итеп күсерелә. Артабан Башҡортостан ҡортсолоҡ һәм апитерапия үҙәгендә әйҙәүсе белгес булып эшләп ала. Бер үк ваҡытта эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә.
2011 йылдың авгусында «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары итеп тәғәйенләнә.

# Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы
## Ҡәләмдәштәре уның тураһында

* Хәким Ә. Тос фекер һәм үткер ҡәләм// Башҡортостан. – 2012. – 23 март. -7-се бит.
* Ураҙғолов, Р. Дуҫ юлда һынала // Башҡортостан. – 2012. – 23 март. -7-се бит.
* Волшебная сила слова // Выше гор – только люди/ Авт. Текста и сост. М.А. Кутлугаллямов. – Уфа,2005. – С. 229-230.

# Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* “Башҡортостан” гәзитенең йыл лауреаты(1996)
* Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия идаралығының Маҡтау грамотаһы
* Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министрының Рәхмәт хаты
* “Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреүҙәге ҡаҙаныштары өсөн-2002” миҙалы.

# Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы
## Китаптары

* Бығау сыңы: Хикәйәләр, юлъяҙмалар. - Өфө: Китап, 2001. – 256 бит.
* Күстәнәс: Хикәйә/// Йәш көстәр. - Өфө, 1989. – 172-187 биттәр.
* Урман әбейе: Хикәйәләр - Өфө: Баш. кит. нәшр., 1988. – 36 бит.
* Тау эйәһе: Хикәйәләр - Өфө, 1992.
# Ключевая (Берёзовая ҡушылдығы)

Ключевая — Рәсәйҙәге йылға. Кемерово өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Берёзовая йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Ключевая (Берёзовая ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иня йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200612115200006148
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200614
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Заманов Хәләф Әбүзәр улы

Заманов Хәләф Әбүзәр улы (25.11.1918, БАССР-ҙың Бөрйән районы Байғазы ауылы — 17.11.1980, Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылы) —Бөйөк Ватаны һуғышы һәм хеҙмәт ветераны.

# Заманов Хәләф Әбүзәр улы
## Биографияһы

Заманов Хәләф Әбүзәр улы 1918 йылда БАССР-ҙың Бөрйән районы Байғазы ауылында тыуған. Иҫке Собханғолда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, 1932—1933 йылдарҙа Ырымбур Башпедтехникумында уҡый.
Ауыр иҡтисади хәл арҡаһында 15 йәшендә бухгалтер, һуңынан Совет Армияһына саҡырылғанға тиклем Бөрйән районының район финанс бүлегендә участка инспекторы булып хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай.
1939 йылдың 14 сентябренән 1946 йылдың 15 июленә тиклем Совет Армияһы сафында була, Маньчжурияны азат итеү буйынса япон империалистарына ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша.
Юғары Баш Командующийҙың 1945 йылдың 23 сентябрендәге бойороғо менән беренсе Алыҫ Көнсығыш фронты командованиеһының хәрби заданиеларын яҡшы үтәгәне өсөн уға «Рәхмәт Хаты» тапшырыла.
Япон илбаҫарҙары менән көрәш фронтында командованиеның хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне өсөн 1945 йылдың 7 октябрендә «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
Бойороҡта былай тиелә: «Старшина Заманов Хәләф Әбүзәр Улы ике тапҡыр дивизия командирының корпус командиры менән сымлы бәйләнешен тергеҙеү буйынса тапҡырлыҡ һәм инициатива күрһәтә, әммә элемтә батальоны штабында писарь булып хеҙмәт итә. Икенсе тапҡыр элемтәне тергеҙеү ваҡытында ул линия буйлап бәйләнеште өҙөргә маташҡан ике япон һалдатын таба.
Старшина Заманов Хәләф Әбүзәр улы сиратлап автоматтан дошман һалдаттарын юҡ итә һәм шуның менән тайга һәм юлһыҙ шарттарҙа элемтәнең нормаль эшен тәьмин итә».
СССР Юғары Советы президиумының 28 апрель указы менән. 1946 йылда старшина Заманов Хәләф Әбүзәр улы «Японияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
1946 йылдың 3 авгусынан 1951 йылдың 31 авгусына тиклем Бөрйән районының ВКП/б комитетының иҫәп бүлеге мөдире. 1951 йылдың 31 авгусында Бөрйән район Советының башҡарма комитетына бүлек мөдире итеп тәғәйенләнә.
1953 йылдың 1 авгусында Бөрйән районының ауыл хужалығы идаралығында кадрҙар буйынса инспектор булып эш башлай, ләкин ауыл хужалыҡ идаралығы бөтөрөлөү сәбөпле, 1953 йылдың 30 декабрендә Райпландың өлкән экономисы итеп тәғәйенләнә.
1956 йылдың 1 авгусынан Райплан рәйесе. 1959 йылдың1 декабрннән 1960 йылдың 21 ноябренә тиклем Бөрйән промкомбинатында технорук, 1960 йылдың 25 ноябренән «Еңеү юлы» гәзите редакцияһының әҙәби хеҙмәткәре. Редакция бөтөрөлөү сәбәпле, эшенән бушатыла һәм Бөрйән урман сәнәғәте хужалығында нормировщик, артабан плановик булып эшләй.
1965 йылдың 3 декабренән Бөрйән районының КПСС комитетының секретаренең ярҙамсыһы вазифаһын башҡара. 1971 йылдың 1 ғинуарында дөйөм бүлек мөдире итеп тәғәйенләнә һәм пенсияға сыҡҡансы шул вазифаһында ҡала.

# Заманов Хәләф Әбүзәр улы
## Наградалары

* Юғары Баш Командующийҙың 1945 йылдың 26 сентябрендәге Рәхмәт Хаты (Юғары Баш Командующий Советтар Союзы Генералиссимусы И. В. Сталиндың 23.08.1945 йылдан № 273 приказы)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (Приказ подразделения №: 22/н от: 10.09.1945 Издан: 39 сд 1 А 1 Дальневосточного фронта)
* «Японияны еңгән өсөн» миҙалы (СССР Юғары Советы президиумының 28.04.1946 йылдағы указы менән)
# Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы

Ғәйнетдинов Миңлəхмəт Ишмөхəмəт улы (22 апрель 1946 йыл) — баянсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы, профессор. БАССР-ҙың халыҡ артисы (1987). Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1991), Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивале (Мәскәү, 1985), Бөтә Рәсәй халыҡ инструменттарында башҡарыусылар конкурсы (Тула ҡалаһы, 1986), Халыҡ-ара фольклор конкурсы (Өфө, 1991) дипломанты. СССР Тыныслыҡ фонды лауреаты.

# Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы
## Биографияһы

Миңлəхмəт Ишмөхəмəт улы Ғәйнетдинов 1946 йылдың 22 апрелендә Башҡорт АССР-ының Балаҡатай районы Миҙәт ауылында (хəҙерге Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районы Яңыбай ауылы) тыуған.
Өфө сәнғәт училищеһының баян класынан һуң Өфө сәнғәт институтында уҡый һәм уны 1975 йылда тамамлай (В. Ф. Беляков класы), бынан һуң Рәсәй театр сәнғәте университетында һөнәри белемен артабан камиллаштыра.
1967—1996 йылдарҙа Башҡорт филармонияһы солисы, концертмейстеры, бер үк ваҡытта 1983—1985 йылдарҙа Н.Ғ.Сабитов исемендәге 1‑се балалар музыка мəктəбе директоры (Өфө), 1989 йылдан алып Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡыта.
Ленинградта (1969), Сыуаш АССР‑ында БАССР мəҙəниəте көндəрендə (1981); Ҡарағалпаҡ (1976), Яҡут (1978), Татар (1989) АССР‑ында БАССР əҙəбиəте һəм сəнғəте көндəрендə ҡатнаша. Донъяның 20 илендə гастролдəрҙə була. «Йəдкəр» фольклор ансамблен ойоштороусыларҙың береһе. Бөтə донъя йəштəр һəм студенттар фестивале (Мəскəү, 1985), Бөтə Рəсəй халыҡ инструменттарында башҡарыусылар конкурсы (Тула ҡалаһы, 1986), Халыҡ-ара фольклор конкурсы (Өфө, 1991) дипломанты. Башҡорт милли сәнғәтен пропагандалауҙағы һәм үҫтереүҙәге өлөшө һәм юғары башҡарыу оҫталығы өсөн БАССР‑ҙың Салауат Юлаев исемендәге Дəүлəт премияһына лайыҡ була (1991).

# Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы
## Репертуары

Миңләхмәт Ғәйнетдинов Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәтен һәм сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән, башҡорт эстрадаһын бығаса билдәле булмаған башҡорт халыҡ йырҙары менән байытҡан. Бынан тыш, бейеүҙәрҙе музыкаль яҡтан биҙәү өҫтөндә күп эшләгән. Билдәле баянсы 30-ға яҡын онотолған башҡорт бейеү көйөн радио һәм телевидение аша яңғыратҡан. Башҡарыу оҫталығын юғары профессионализм һəм сағыу импровизаторлыҡ һəлəте айырып тора. Репертуарында башҡорт халыҡ йырҙары һəм үҙе эшкəрткəн инструменталь көйҙəр: «Ауыл көйҙəре» («Деревенские наигрыши»), «Ҡарабай», «Бишек йыры» («Колыбельная»), «Көй», Халыҡ темаларына фантазия һ.б. «Йәш­легемә кире ҡайтыр инем», «Ҡы­мыҙ», «Саҡырмасы, кәкүк», «Ҡал­ды», һ.б.

# Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы
## Ғаиләһе

Ҡатыны Ғәйнетдинова Мәүсилә, Башҡорт дәүләт филармонияһында бейеүсе була. Улдары Азамат менән Азат бишектән үк моңға күмелеп үҫә, икеһе лә хоҡуҡ һаҡлау даирәһендә хеҙмәт итә. Ике ейәне — Азаматтың улдары Батырхан менән Әмирхан.

# Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге Дəүлəт премияһы (1991)
* Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1987)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1977)
# Китманов Роальд Викторович

Роальд Викторович Китманов (23 ғинуар 1930 йыл — 5 май 2007 йыл) — тау инженеры, СССР Дәүләт премияһы лауреаты (1980). Техник фәндәр кандидаты (1978).

# Китманов Роальд Викторович
## Биографияһы

Роальд Викторович Китманов 1930 йылдың 23 ғинуарында Монгол Халыҡ Республикаһының Улан-Батор ҡалаһында тыуа.
1957 йылда Мәскәү нефть институтын тамамлай.
1962 йылда БАССР-ҙың Октябрьский ҡалаһында Бөтә Союз ғилми-тикшеренең һәм нефть һәм газ сәнәғәтен комплекслы автоматлаштырыу проект-конструктор институтының БАССР-ҙың Октябрьский ҡалаһындағы филиалында, өлкән инженер, өлкән геофизик, лаборатория мөдире булып эшләй.
Китманов Роальд Викторович нефть һәм газ эҙләү өсөн ҡатламдарҙы каротаж тикшереп ҡарау өсөн баҫымды дистанцион ҡулланыуҙы эшләй. Эшләнмәне индереү «Башнефтегеофизика», «Татнефтегеофизика», «Тюменьнефтепромгеофизика» трестары экспедицияларында башҡарыла.

# Китманов Роальд Викторович
## Хеҙмәттәре

Роальд Викторович — 20 уйлап табыу, 50 баҫма хеҙмәт авторы.
Уральская энциклопедия 2014 йыл 2 февраль архивланған.

# Китманов Роальд Викторович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* СССР Дәүләт премияһы (1980)
# Хвойкина

Хвойкина — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вель йылғаһының уң ярына тамағынан 131 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Хвойкина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000029015
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002901
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ридуан бәйғәте

Ридуан (ризуан) бәйғәте (араб. بيعة الرضوان — тоғролоҡ, үс алыу анты; рус. Байа Ридван) — Хоҙайбиә тигән урында 1400-гә яҡын сәхәбә, ҡорайыштарҙың Усман ибн Әффанды үлтереүе тураһында хәбәр килгәс, тоғролоҡҡа биргән ант. Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Хоҙайбиәлә ағас аҫтында тоғролоҡҡа ант биргән сәхәбәләрен әсхәб әш-шәжәрә тип йөрөтәләр.

# Ридуан бәйғәте
## Тарихы

628 йылда (һижри 6-сы йыл) Мөхәммәт Пәйғәмбәр кесе хаж — үмрә ҡылыу өсөн Мәккәгә барасағын иғлан итә, ә ҡорайыштар Хәлит ибн әл-Вәлит етәкселегендәге ҡораллы отряд менән һәр яҡлап ҡамасаулай, шунлыҡтан хаж ҡылырға йыйыныусылар Мәккәгә 24 саҡрым көнбайыштараҡ ятҡан Хоҙайбиә үҙәнендә туҡталырға мәжбүр була..
Мәккәгә һөйләшеүҙәр өсөн ебәрелгән Усман ибн Әффан оҙаҡ ҡайтмай тотҡарлағандан һуң, хаж ҡылыусылар араһында уны үлтергәндәр тигән имеш-мимештәр тарала. Усман ибн Әффандың яҙмышы өсөн борсолған мосолмандар ағас аҫтына йыйыла һәм Усмандың үлеме өсөн үс алырға Мөхәммәт Пәйғәмбәргә бәйғәт (ант) итә. Тиҙҙән Усман килеп етә һәм мәжүсиҙәр менән мосолмандар араһында 10 йылға Хоҙайбиә солохо төҙөлә.

# Ридуан бәйғәте
## Тарихы
### Ҡөрьәндә

628 йылдың мартында булған, Ридуан бәйғәте тип аталған ваҡиғалар Ҡөрьәндең Әл-Фәтх сүрәһе (Еңеү) 18-се аятында сағылыш таба:
* Һуғыштан ҡайтмайса, үлгәнсе мөшриктәр менән һуғышырға тип ағас төбөндә һиңә бәйғәт биреүсе сәхәбәләрҙән Аллаһ, һис шикһеҙ, разый булды, Аллаһ уларҙың күңелдәрендәге яҡшы ниәттәрен белде, уларға күңел тыныслығын бирҙе, һәм бер аҙҙан мосолмандар фәтех итәсәк тип уларҙы шатландырҙы.
* Әл-Фәтх 48:18
# Кусца

Кусца — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Немда йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Кусца
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы), Унжа йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300412110000014343
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001434
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0