# Һиндостан технология институты

Һиндостан технология институты
Һиндостан технологиялар институты (IITs) — Һиндостандағы ун биш үҙ аллы инженерлыҡҡа йүнәлеш алған юғары уҡыу йорттары төркөмө. Уларҙың күбеһе 1950-се һәм 1960-сы йылдар башында Һиндостан Парламентының махсус акты буйынса милли институттар булараҡ барлыҡҡа килгәндәр. Улар бер нисә ҡалала, атап әйткәндә:Харагпур, Мумбаи, Мадрас, Канпур, Дели, Гувахати һәм Рурки, шулай уҡ тағы бер нисә ҡалала урынлашҡан.
Һиндостан технологиялар интстутының тәүгеһе 1951 йылда барлыҡҡа килә, ул Көнбайыш Бенгал штатында Калькутта ҡалаһына яҡын булған Харагпур ҡалаһында урынлашҡан. Ул 29 академик департаменттарҙан, үҙәктәрҙән һәм мәктәптәрҙән тора. Барлығы 8,5 км кампус майҙанда урынлашҡан үҙ аллы ҡаласыҡ һымаҡ төҙөлгән. Барлығы 450 уҡытыусы, 2 200 хеҙмәткәр, 3 000 студент һәм 2 500 аспирант. Барлыҡ халыҡ һаны ҡаласыҡта 15 000. Студенттар ятаҡханаларҙа йәшәйҙәр. Уларҙың һаны 17.
Һиндостан технологиялар институтында йыл һайын барлығы 300 000 самаһы студент уҡый башлай. 2018 йылғы торошо буйынса бакалавриат программаларына ғына ла бөтә Һиндостан технологиялар институты буйынса 11 279 урын.

# Һиндостан технология институты
## Институттар исемлеге

ҺТИ һәм уларҙың урынлашҡан урыны. Барлыҡҡа килеү ваҡыты буйынса бүленгән :
| № | атамаһы | ҡыҫҡартмаһы | барлыҡҡа килгән | ҺТИ булараҡ бәлдәләнеүе | кампус майҙаны | штат |
| 1 | ИИТ Харагпур | IITKGP | 1951 | 1951 | 2100 акра | Көнбайыш Бенгал |
| 2 | ИИТ Бомбей | IITB | 1958 | 1958 | 550 акра | Махараштра |
| 3 | ИИТ Мадрас | IITM | 1959 | 1959 | 617 акра | Тамилнад |
| 4 | ИИТ Канпур | IITK | 1959 | 1959 | 1100 акра | Уттар-Прадеш |
| 5 | ИИТ Дели | IITD | 1961 | 1963 | 325 акра | Дели |
| 6 | ИИТ Гувахати | IITG | 1994 | 1994 | 700 акра | Ассам |
| 7 | ИИТ Рурки | IITR | 1847 | 2001 | 365 акра | Уттаракханд |
| 8 | ИИТ Ропар | IITRPR | 2008 | 2008 | 501 акра | Пенджаб |
| 9 | ИИТ Бхубанешвар | IITBBS | 2008 | 2008 | 936 акра | Орисса |
| 10 | ИИТ Гандхинагар | IITGN | 2008 | 2008 | 400 акра | Гуджарат |
| 11 | ИИТ Хайдарабад | IITH | 2008 | 2008 | 576 акра | Телингана |
| 12 | ИИТ Джодхпур | IITJ | 2008 | 2008 | 852 акра | Раджастхан |
| 13 | ИИТ Патна | IITP | 2008 | 2008 | 501 акра | Биһар |
| 14 | ИИТ Индор | IITI | 2009 | 2009 | 515 акра | Мадхья-Прадеш |
| 15 | ИИТ Манди | IITMandi | 2009 | 2009 | 538 акра | Химачал-Прадеш |
| 16 | ИИТ Варанаси | IIT (BHU) | 1919 | 2012 | 1300 акра | Уттар-Прадеш |
| 17 | ИИТ Палаккад | IITPKD | 2015 | 2015 | 505 акра | Керала |
| 18 | ИИТ Тирупати | IITTP | 2015 | 2015 | 500 акра | Андхра-Прадеш |
| 19 | ИИТ Дханбад | IIT (ISM) | 1926 | 2016 | 393 акра | Джаркханд |
| 20 | ИИТ Бхилаи | IITBH | 2016 | 2016 | 432 акра | Чхаттисгарх |
| 21 | ИИТ Гоа | IITGOA | 2016 | 2016 | 320 акра | Гоа |
| 22 | ИИТ Джамму | IITJM | 2016 | 2016 | 400 акра | Джамму и Кашмир |
| 23 | ИИТ Дхарвад | IITDH | 2016 | 2016 | 470 акра | Карнатака |

# Һиндостан технология институты
## Тарихы

Һиндостан технологиялар институты тарихы 1946 йылға барып тоташа. Ошо йылда Һиндостандың генерал-губернаторы Джогендра Сингх комитет төҙөй. Был комитет Һиндостандың һуғыштан һуңғы иҡтисадын үҫтереү «юғары уҡыу йорттары» төҙөй. Комитетта барлығы Nalini Ranjan Sarkar етәкләгән 22 ағзаһы була. Улар барыһы ла Һиндостандың бар төбәктәрендә лә Массачусет технология институты принцибы буйынса урта уҡыу йорттары асыуҙы тәҡдим итә.
Беренсе Һиндостан технологиялар инстититуты 1950 йылдың май айында Көнбайыш Бенгал биләмәһендә Хингапурҙа тотҡондар лагеры базаһында асыла. Һиндостан технологиялар инстититуты исеме 1951 йылдың 18 авгусында [Маулана Абул Калам Азад] иниститутын рәсми асҡан ваҡытта ҡабул ителә. Һиндостан Парламенты был институтты бик баһалай. Уны «Милләтебеҙҙең мөһим инстититуты» тип атайҙар. «Харгапурҙағы Һиндостан технология инстититуты тураһындағы Закон» ҡабул ителә. Һиндостандың беренсе премьер-министры Джавахарлал Неру 1956 йылда Харагпурҙа ИИТ-тың беренсе саҡырылышына мөрәжәғәтнамәһендә былай ти:
* Был урында тотҡондар лагеры булды, һәм әлеге ваҡытта бында иҫ киткес һәйкәл барлыҡҡа килде. Был илебеҙҙең ил булараҡ, аяҡҡа баҫҡан осорҙа, алға атлауына тырышлыҡ булып тора. Был, минеңсә, Һиндостанда илде яңынан үҙгәртеп ҡороу ваҡытына символик картина.
Саркар комитите тәҡдиме буйынса, 1958 йылда Бомбейҙа, 1959 йылда Мадраста һәм Канпурҙа, 1961 йылда Дели ҡалаларында дүрт капиус барлыҡҡа килә. Был кампустарҙың урындары Һиндостандың төрлө төбәктәрендә махсус рәүештә һайлана. Улар дисбалланс булһын өсөн, бар ил буйынса һибелергә тейеш була. Шуға күрә , «Харгапурҙағы Һиндостан технология инстититуты тураһындағы Закон» үҙгәртелә. Сөнки, яңы институттарҙы өҫтәргә кәрәк була. 1960 йылда Ассам штатындағы студенттар тулҡыны ул саҡтағы премьер-министра Раджив Гандиҙы, Гувахати ҡалаһында Һиндостан технологиялар инстититуттарының яңы алтынсы иниститутын асырға мәжбүр итә. Шулай уҡ 2001 йылда Руркиҙағы университет та ошо институттар төркөмөнә ҡушыла һәм яңынан ҡорола.