# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге

Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары — Халыҡ-ара олимпия комитеты тарафынан бөтә Милли олимпия комитеттары һәм хәҙерге заман Олимпия уйындарында ҡатнашыусы спортсылар төркөмдәре өсөн билдәләнгән өс хәрефле ҡыҫҡартыуҙар. Нигеҙ итеп стандарт ISO 3166-1 кодтары алынһа ла, улар һәр ваҡытта ла тап килмәй. Тағы ла бер оҡшаш система — ФИФА-ға ингән илдәрҙең кодтары. ФИФА, Халыҡ-ара олимпия комитеты һәм ISO кодтары араһында айырмалар бар.

# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге
## Ғәмәлдәге кодтар

| Код | Ил / обозначение ХОК | Тәүге ҡулланыу |
| A | Ҡалып:Флаг Афганистана | 1899 |
| AFG | Афғанстан | 1936 |
| ALB | Албания | 1972 |
| ALG | Алжир | 1972 |
| AND | Андорра | 1976 (ЗОИ) |
| ANG | Ангола | 1980 |
| ANT | Антигуа һәм Барбуда | 1976 |
| ARG | Аргентина | 1900 |
| ARM | Әрмәнстан | 1994 (ЗОИ) |
| ARU | Аруба | 1988 |
| ASA | Америка Самоаһы | 1988 |
| AUS | Австралия Олимпия уйындарында Австралия | 1896 |
| AUT | Австрия | 1896 |
| AZE | Әзербайжан | 1996 |
| B | Ҡалып:Флаг Багамских островов | 1903 |
| BAH | Багам Утрауҙары | 1952 |
| BAN | Бангладеш | 1984 |
| BAR | Барбадос | 1968 |
| BDI | Бурунди | 1996 |
| BEL | Бельгия | 1900 |
| BEN | Бенин | 1980 |
| BER | Бермуд утрауҙары | 1936 |
| BHU | Бутан | 1984 |
| BIH | Босния һәм Герцеговина | 1994 (ЗОИ) |
| BIZ | Белиз | 1976 |
| BLR | Беларусь | 1994 (ЗОИ) |
| BOL | Боливия | 1936 |
| BOT | Ботсвана | 1980 |
| BRA | Бразилия | 1920 |
| BRN | Бахрейн | 1984 |
| BRU | Бруней | 1988 |
| BUL | Болгария | 1896 |
| BUR | Буркина-Фасо | 1988 |
| C | Ҡалып:Флаг Камбоджи | 1907 |
| CAF | Үҙәк Африка Республикаһы | 1984 |
| CAM | Камбоджа | 1956 |
| CAN | Канада | 1900 |
| CAY | Кайман Утрауҙары | 1976 |
| CGO | Конго Республикаһы | 1964 |
| CHA | Чад | 1968 |
| CHI | Чили | 1896 |
| CHN | Ҡытай | 1932 (ЗОИ) |
| CIV | Кот-д’Ивуар | 1964 |
| CMR | Камерун | 1964 |
| COD | Конго Демократик Республикаһы | 1968 |
| COK | Кук Утрауҙары | 1988 |
| COL | Колумбия | 1932 |
| COM | Комор | 1996 |
| CPV | Кабо-Верде | 1996 |
| CRC | Коста-Рика | 1936 |
| CRO | Хорватия | 1992 (ЗОИ) |
| CUB | Куба | 1900 |
| CYP | Кипр | 1980 (ЗОИ) |
| CZE | Чехия | 1994 (ЗОИ) |
| D | | 1911 |
| DEN | Дания | 1896 |
| DJI | Джибути | 1984 |
| DMA | Доминика | 1996 |
| DOM | Доминикан Республикаһы | 1964 |
| E | | 1919 |
| ECU | Эквадор | 1924 |
| EGY | Египет | 1912 |
| ERI | Эритрея | 2000 |
| ESA | Сальвадор | 1968 |
| ESP | Испания | 1900 |
| EST | Эстония | 1920 |
| ETH | Эфиопия | 1956 |
| F | Ҡалып:Флаг Микронезии | 1923 |
| FIJ | Фиджи | 1956 |
| FIN | Финляндия | 1908 |
| FRA | Франция | 1896 |
| FSM | Микронезия Федератив Штаттары | 2000 |
| G | | 1927 |
| GAB | Габон | 1972 |
| GAM | Гамбия | 1984 |
| GBR | Flag of the United Kingdom.svg | 1896 |
| GBS | Гвинея-Бисау | 1996 |
| GEO | Грузия | 1994 (ЗОИ) |
| GEQ | Экватор Гвинеяһы | 1984 |
| GER | Германия | 1896 |
| GHA | Гана | 1952 |
| GRE | Греция | 1896 |
| GRN | Гренада | 1984 |
| GUA | Гватемала | 1952 |
| GUI | Гвинея | 1968 |
| GUM | Гуам | 1988 (ЗОИ) |
| GUY | Гайана | 1948 |
| H | Ҡалып:Флаг Гаити | 1931 |
| HAI | Гаити | 1924 |
| HKG | Гонконг | 1952 |
| HON | Гондурас | 1968 |
| HUN | Венгрия | 1896 |
| I | | 1935 |
| INA | Индонезия | 1952 |
| IND | Һиндостан | 1900 |
| IRI | Иран | 1948 |
| IRL | Ирландия | 1924 |
| IRQ | Ираҡ | 1948 |
| ISL | Исландия | 1912 |
| ISR | Израиль | 1952 |
| ISV | Американың Виргин Утрауҙары | 1968 |
| ITA | Италия | 1896 |
| IVB | Британия Виргин Утрауҙары | 1984 |
| J | Ҡалып:Флаг Ямайки | 1947 |
| JAM | Ямайка | 1948 |
| JOR | Иордания | 1980 |
| JPN | Япония | 1912 |
| K | | 1951 |
| KAZ | Ҡаҙағстан | 1994 (ЗОИ) |
| KEN | Кения | 1956 |
| KGZ | Ҡырғыҙстан | 1994 (ЗОИ) |
| KIR | Кирибати | 2004 |
| KOR | Корея Республикаһы | 1948 (ЗОИ) |
| KOS | Косово | 2016 |
| KSA | Сәғүд Ғәрәбстаны | 1972 |
| KUW | Кувейт | 1968 |
| L | Ҡалып:Флаг Лаоса | 1955 |
| LAO | Лаос | 1980 |
| LAT | Латвия | 1924 (ЗОИ) |
| LBA | Ливия | 1964 |
| LBR | Либерия | 1956 |
| LCA | Сент-Люсия | 1996 |
| LES | Лесото | 1972 |
| LIB | Ливан | 1948 (ЗОИ) |
| LIE | Лихтенштейн | 1936 (ЗОИ) |
| LTU | Литва | 1924 |
| LUX | Люксембург | 1912 |
| M | Ҡалып:Флаг Малави | 1959 |
| MAD | Мадагаскар | 1964 |
| MAR | Марокко | 1960 |
| MAS | Малайзия | 1964 |
| MAW | Малави | 1972 |
| MDA | Молдавия | 1994 (ЗОИ) |
| MDV | Мальдив Республикаһы | 1988 |
| MEX | Мексика | 1900 |
| MGL | Монголия | 1964 (ЗОИ) |
| MHL | Маршалл Утрауҙары | 2008 |
| MKD | Төньяҡ Македония | 1996 |
| MLI | Мали | 1964 |
| MLT | Мальта | 1928 |
| MNE | Черногория | 2008 |
| MON | Монако | 1920 |
| MOZ | Мозамбик | 1980 |
| MRI | Маврикий | 1984 |
| MTN | Мавритания | 1984 |
| MYA | Мьянма | 1992 |
| N | Ҡалып:Флаг Намибии | 1963 |
| NAM | Намибия | 1992 |
| NCA | Никарагуа | 1968 |
| NED | Нидерланд | 1900 |
| NEP | Непал | 1964 |
| NGR | Нигерия | 1952 |
| NIG | Нигер | 1964 |
| NOR | Норвегия | 1900 |
| NRU | Науру | 1996 |
| NZL | Яңы Зеландия | 1920 |
| O | | 1967 |
| OMA | Оман | 1984 |
| P | | 1971 |
| PAK | Пакистан | 1948 |
| PAN | Панама | 1928 |
| PAR | Парагвай | 1968 |
| PER | Перу | 1936 |
| PHI | Филиппин | 1924 |
| PLE | Фәләстин Дәүләте | 1996 |
| PLW | Палау | 2000 |
| PNG | Папуа — Яңы Гвинея | 1976 |
| POL | Польша | 1924 (ЗОИ) |
| POR | Португалия | 1912 |
| PRK | КНДР | 1964 (ЗОИ) |
| PUR | Пуэрто-Рико | 1948 |
| Q | | 1975 |
| QAT | Катар | 1984 |
| R | | 1979 |
| ROU | Румыния | 1900 |
| RSA | КАР | 1904 |
| RUS | Рәсәй | 1900 |
| RWA | Руанда | 1984 |
| MS | Ҡалып:Флаг Сент-Китса и Невиса | 1983 |
| SAM | Самоа | 1984 |
| SEN | Сенегал | 1964 |
| SEY | Сейшел Утрауҙары | 1980 |
| SIN | Сингапур | 1948 |
| SKN | Сент-Китс һәм Невис | 1996 |
| SLE | Сьерра-Леоне | 1968 |
| SLO | Словения | 1992 (ЗОИ) |
| SMR | Сан-Марино | 1960 |
| SOL | Соломон Утрауҙары | 1984 |
| SOM | Сомали | 1972 |
| SRB | Сербия | 1912 |
| SRI | Шри-Ланка | 1948 |
| SSD | Көньяҡ Судан | 2016 |
| STP | Сан-Томе һәм Принсипи | 1996 |
| SUD | Судан | 1960 |
| SUI | Швейцария | 1896 |
| SUR | Суринам | 1960 |
| SVK | Словакия | 1994 (ЗОИ) |
| SWE | Швеция | 1896 |
| SWZ | Эсватини | 1972 |
| SYR | Сүриә | 1948 |
| T | | 1987 |
| TAN | Танзания | 1964 |
| TGA | Тонга | 1984 |
| THA | Таиланд | 1952 |
| TJK | Тажикстан | 1996 |
| TKM | Төркмәнстан | 1996 |
| TLS | Көнсығыш Тимор | 2004 |
| TOG | Того | 1972 |
| TPE | Тайвань | 1984 |
| TTO | Тринидад һәм Тобаго | 1948 |
| TUN | Тунис | 1960 |
| TUR | Төркиә | 1908 |
| TUV | Тувалу | 2008 |
| U | | 1991 |
| UAE | БҒӘ | 1984 |
| UGA | Уганда | 1956 |
| UKR | Украина | 1994 (ЗОИ) |
| URU | Уругвай | 1924 |
| USA | АҠШ | 1896 |
| UZB | Үзбәкстан | 1994 (ЗОИ) |
| V | Ҡалып:Флаг Вануату | 1995 |
| VAN | Вануату | 1988 |
| VEN | Венесуэла | 1948 |
| VIE | Вьетнам | 1952 |
| VIN | Сент-Винсент һәм Гренадин | 1988 |
| Y | Ҡалып:Флаг Йемена | 1999 |
| YEM | Йемен | 1992 |
| Z | | 2003 |
| ZAM | Замбия | 1968 |
| ZIM | Зимбабве | 1980 |
| Zz | z | 2007 |

# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге
## Ҡулланылмаған кодтар
### Юҡҡа сыҡҡан Милли олимпия комитеттары кодтары

| Код | Ил / билдәләмә МОК | Ҡулланыу осоро | Ҡулланыу осоро | Иҫкәрмәләр |
| AHO | Нидерланд Антиль Утрауҙары | 1952 | 2008 | 2010 йылда утрауҙар территорияһы Нидерланд короллеге составындағы бәләкәй административ берәмектәргә бүленә. |
| BOH | Богемия | 1900 | 1912 | Был саҡта ил Австро-Венгрияның өлөшө була. Хәҙерге ваҡытта — Чехия (CZE) |
| BOR | Төньяҡ Борнео | 1952 | 1952 | Әлеге ваҡытта Малайзия составында (MAS) |
| BWI | Вест Һиндостан Федерацияһы | 1960 | 1960 | Хәҙер бер нисә бойондороҡһоҙ дәүләткә бүленгән |
| FRG | ФРГ | 1968 | 1988 | Көнбайыш Германияны билдәләү өсөн ҡулланыла. Германия берләшкәндән һуң атамаһы бер төрлө булып ҡалыуға ҡарамаҫтан, коды үҙгәрә |
| GDR | ГДР | 1968 | 1988 | Хәҙер составында Германия (GER) |
| MAL | Малайя | 1956 | 1960 | Хәҙер составында Малайзия (MAS) |
| SAA | Саар | 1952 | 1952 | Хәҙер составында Германия (GER) |
| SCG | Сербия һәм Черногория | 2004 | 2006 | Хәҙер Сербияға (SRB) и Черногорияға бүленгән (MNE) |
| TCH | Чехословакия | 1920 | 1992 | Хәҙер Словакия (SVK) һәм Чехияға бүленгән (CZE) |
| UAR | БҒӘ | 1960 | 1968 | Хәҙер Мысыр (EGY) һәм Сүриәгә бүленгән (SYR) |
| URS | СССР | 1952 | 1988 | Хәҙер бер нисә бойондороҡһоҙ дәүләткә бүленгән |
| YAR | Төньяҡ Йемен | 1984 | 1988 | Хәҙер составына инә Йемен (YEM) |
| YMD | Көньяҡ Йемен | 1988 | 1988 | Хәҙер составына инә Йемен (YEM) |
| YUG | Югославия | 1920 | 1992 | Хәҙер бер нисә бойондороҡһоҙ дәүләткә бүленгән |

# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге
## Ҡулланылмаған кодтар
### Атамалары үҙгәргән илдәрҙең коды

| Код | Ил / обозначение МОК | Ҡулланыу осоро | Ҡулланыу осоро | Иҫкәрмәләр |
| BIR | Бирма | 1948 | 1988 | Хәҙерге ваҡытта — Мьянма (MYA) |
| CEY | Цейлон | 1948 | 1972 | Хәҙерге ваҡытта — Шри-Ланка (SRI) |
| DAY | Дагомея | 1964 | 1964 | Дагомея 1964 йылғы Олимпиадала ҡатнашмай, әммә илдең Милли олимпия комитеты өсөн был код теркәлә. Һуңыраҡ DAH файҙаланыла башлай. Хәҙерге ваҡытта — Бенин (BEN) |
| DAH | Дагомея | 1972 | 1972 | 1968 йылдан алып 1976 йылға тиклем ғәмәлдә була, тик 1972 йылғы Олимпиадала ғына ҡулланыла. Хәҙерге ваҡытта — Бенин (BEN) |
| KHM | Кхмер Республикаһы | 1972 | 1972 | 1968 йылдан алып 1976 йылға тиклем ғәмәлдә була, тик 1972 йылғы Олимпиадала ғына ҡулланыла. Хәҙерге ваҡытта — Камбоджа (CAM) |
| HBR | Британ Гондурасы | 1968 | 1972 | Хәҙерге ваҡытта — Белиз (BIZ) |
| NRH | Төньяҡ Родезия | 1964 | 1964 | Хәҙерге ваҡытта — Замбия (ZAM) |
| RHO | Родезия | 1928 | 1964 | Хәҙерге ваҡытта — Зимбабве (ZIM) |
| — | Рәсәй | 1912 | 1912 | Ҡытай спортсылары тәүге тапҡыр сығыш яһай, әммә асыу тантанаһынан һуң 4 ҡатнашыусы дисквалификациялана. Улар Милли олимпия кодынан тыш индерелә, әммә «Chine» исеме аҫтында ҡатнаша. Һуңыраҡ ROC ҡулланыла. Хәҙерге ваҡытта — Ҡытай (CHN) и Тайвань (TPE) |
| ROC | Рәсәй | 1932 | 1976 (ЗОИ) | Хәҙерге ваҡытта — Ҡытай (CHN) и Тайвань (TPE) |
| VOL | Үрге Вольта | 1972 | 1972 | Хәҙерге ваҡытта — Буркина-Фасо (BUR) |
| YUG | Югославия | 1996 | 2002 | Хәҙерге ваҡытта — Сербия һәм Черногория (SCG) |
| ZAI | Заир | 1984 | 1996 | Хәҙерге ваҡытта — Конго Демократик Республикаһы (COD) |

# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге
## Ҡулланылмаған кодтар
### Ғәмәлдәге илдәрҙең үҙгәргән кодтары

| Код | Ил / Билдәләү МОК | Ҡулланыу осоро | Ҡулланыу осоро | Иҫкәрмәләр |
| AGR | Алжир | 1964 | 1964 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — ALG |
| AGL | Алжир | 1968 | 1968 | | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — ALG |
| BAD | Барбадос | 1964 | 1964 | Барбадос 1964 йылғы Олимпиадала ҡатнашмай, әммә код илдең Милли олимпия уйындарында теркәлә. Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — BAR |
| BSH | Босния һәм Герцеговина | 1992 | 1992 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — BIH |
| AFC | Үҙәк Африка Республикаһы | 1968 | 1968 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — CAF |
| CAB | Камбоджа | 1964 | 1964 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — CAM |
| CHD | Чад | 1964 | 1964 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — CHA |
| CIL | Чили | 1956 (ЗОИ) | 1960 | Әлеге ваҡытта ҡулланылған код — CHI |
| YUG | Югославия | 1996 | 2002 | Сербия һәм Черногория итеп үҙгәртелә (SCG) |
| ZAI | Заир | 1984 | 1996 | Хәҙерге ваҡытта — Конго Демократик Республикаһы (COD) |

# Халыҡ-ара олимпия комитеты кодтары исемлеге
## Махсус кодтар
### Олимпия уйындарыры

Был кодтар ниндәй ҙә булһа сәбәптәр арҡаһында уйындарҙа үҙ иленең флагы аҫтында ҡатнашмаған олимпия командаларын билдәләү өсөн ҡулланыла.
| Код | Ил / билдәләү МОК | Ҡулланылыу осоро | Иҫкәрмәләр |
| ANZ | Австралазия | 1908, 1912 | Уйындарҙа Австралия һәм Яңы Зеландияны берләштергән команда. |
| COR | Корея | 1991—2018 | Берекмәнең флагы 1991 йылдан алып төрлө спорт төрҙәре буйынса бик күп халыҡ-ара ярыштарҙа файҙаланыла. |
| EUA | Германияның берләшкән командаһы | 1956 — 1964 | Германия Федератив Республикаһы, Германия Демократик Республикаһы, Көнбайыш Берлин һәм (1956 йылда) Саар исеменән сығыш яһаған берлектәге команда. |
| EUN | Олимпиада ойындарындағы Берләшкән команда | 1992 (Ҡышҡы уйындар), 1992 | Уйындарҙа СССР тарҡалғандан һуң барлыҡҡа килгән 12 дәүләт вәкиленән торған берләшкән команда; баскетбол турнирында Латвия уйынсылары ла ҡатнаша. |
| IOA | Шәхси ҡатнашҡан олимпия спортсылары Олимпия уйындарында үҙаллы ҡатнашыусылар | 2000 2012, 2016 | Был код Көнсығыш Тимор спортсыларын билдәләү өсөн ҡулланыла, сөнки ярыш башында был илдә Милли олимпия комитеты булмай. Был код 2012 йылда Кюрасао һәм Көньяҡ Судан спортсыларын билдәләү өсөн ҡулланыла, сөнки ярыш башында был илдәрҙә НОК-тар булмай, сөнки ярыш башында был илдәрҙә Милли олимпия комитеттары булмай, шулай уҡ 2016 йылда Күвейт спортсыларын билдәләү өсөн, сөнки Милли комитет эшмәкәрлеге ваҡытлыса туҡтатыла. |
| IOP | Олимпия уйындарында үҙаллы ҡатнашыусылар | 1992, 2014 | 1992 йылда был код Югославия спортсыларына ҡулланыла, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының санкциялары арҡаһында үҙ иле исеменән сығыш яһарға рөхсәт итмәй. 2014 йылда был код менән Һиндостан спортсылары файҙалана, сөнки Һиндостан Олимпия Ассоциацияһы Халыҡ-ара олимпия комитетында ағзалығын туҡтата. |
| OAR | Рәсәй олимпия спортсылары | 2018 | Был код Рәсәй спортсыларын билдәләү өсөн тәғәйенләнә, сөнки допинг ғауғаһы арҡаһында Рәсәйҙең Олимпия комитеты ситләтелә.. |
| ROC | Рәсәй Олимпия комитеты | 2020, 2022 | Был код Рәсәйҙең Олимпия комитеты йыйылмаһы составында дәүләт флагын һәм исемен тыйыу арҡаһында сығыш яһаған спортсыларҙы билдәләү өсөн тәғәйенләнә. |
| ROT | Ҡасаҡтарҙың олимпия йыйылма командаһы | 2016 | Был код Көньяҡ Судан, Конго, Сүриә һәм Эфиопиянан ҡатанашҡан ҡасаҡ спортсыларҙы билдәләү өсөн ҡулланыла. |
| ZZX | Ҡатнаш команда | 1896 — 1904 | Был код төрлө илдәрҙең спортсылары ҡатнашҡан командаларҙы билдәләү өсөн индерелә. |