# Ҡаҙағстандағы болгарҙар

Ҡаҙағстандағы болгарҙар (болг. Българи Казахстан, ҡаҙ. Қазақстандағы болгарлар) — Ҡаҙағстандағы аҙ һанлы милли аҙсылыҡтарының береһе. 1999 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса Ҡаҙағстанда 6 915 кеше үҙҙәрен болгар тип атаған.

# Ҡаҙағстандағы болгарҙар
## Тарихы

Ҡаҙағстанда беренсе болгар күскенселәре 1907 йылда барлыҡҡа килә. Улар — Павлодар өлкәһендә Раздумовка һәм Андриановка ауылдарына, Аҡтүбә өлкәһендә Болгарка ауылына нигеҙ һала. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ҡаҙағстанға болгарҙарҙың икенсе тулҡыны күсенә. Болгарҙар Ҡаҙағстандың бөтә территорияһында йәшәй, әммә ил буйынса Аҡтүбә һәм Павлодар өлкәләрендә уларҙың һаны юғарыраҡ.
Ҡаҙағстандағы Болгария илселеге менән бәйләнештәр булдырған Болгар мәҙәни үҙәге эшләп килә. Болғар диаспораһының Ҡаҙағстанда төпләнеүенең 100-йыллығына Болгарка ауылында яңы мәктәп асыла. Байрам сараларында 15 өлкә этник-мәҙәни берекмәләре вәкилдәре ҡатнаша.
Павлодар радиоһында «Български хоризонти» тапшырыуы алып барыла. Болгар телен һәм традицияларын һаҡлап ҡалыу өсөн Павлодар өлкә департаменты ярҙамында «Обичам България» уҡыу әҫбабы сығарыла. Ҡаҙағстанда «Мартенец» һәм «Вяра» фольклор ансамблдәре, «Роксолана» этник мода театры, аҡһаҡалдар Советы һәм «Славяндар» йәштәр берекмәһе эшләп килә. Диаспора тарафынан йәштәрҙе тарихи тыуған яҡта юғары уҡыу йорттарында уҡытыу маҡсатында саралар күрелә.

# Ҡаҙағстандағы болгарҙар
## Һаны һәм өлөшө
### Халыҡ иҫәбен алыу

Ошо йылдар эсендә республика әһәмиәтендәге ҡала һәм өлкәләр буйынса халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы болғар халҡының һаны һәм өлөшө:
| | Һаны | Һаны | Һаны | Һаны | Һаны | Өлөшө (%) | Өлөшө (%) | Өлөшө (%) | Өлөшө (%) | Өлөшө (%) |
| | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 |
| Ҡаҙағстан | 10 420 | 10 064 | 10 228 | 6 915 | 4 523 | 0.080 | 0.068 | 0.063 | 0.046 | 0.028 |
| Аҡмулла өлкәһе | 372 | 279 | 286 | 208 | 168 | 0.038 | 0.028 | 0.026 | 0.024 | 0.022 |
| Аҡтүбә өлкәһе | 1 241 | 1 267 | 1 457 | 1 045 | 689 | 0.225 | 0.200 | 0.198 | 0.153 | 0.090 |
| Алматы | 297 | 394 | 402 | 273 | 219 | 0.038 | 0.041 | 0.037 | 0.024 | 0.016 |
| Алматы өлкәһе | 690 | 621 | 600 | 405 | 239 | 0.054 | 0.042 | 0.036 | 0.025 | 0.013 |
| Астана | 120 | 138 | 147 | 129 | 116 | 0.066 | 0.059 | 0.052 | 0.040 | 0.018 |
| Атырау өлкәһе | 1 264 | 973 | 864 | 436 | 257 | 0.371 | 0.260 | 0.203 | 0.099 | 0.050 |
| Көнсығыш-Ҡаҙағстан өлкәһе | 988 | 941 | 841 | 524 | 284 | 0.063 | 0.056 | 0.047 | 0.034 | 0.020 |
| Жамбыл өлкәһе | 305 | 385 | 325 | 114 | 99 | 0.038 | 0.041 | 0.031 | 0.011 | 0.009 |
| Көнбайыш-Ҡаҙағстан өлкәһе | 190 | 174 | 289 | 137 | 84 | 0.037 | 0.029 | 0.045 | 0.022 | 0.014 |
| Ҡарағанда өлкәһе | 2 289 | 2 260 | 2 313 | 1 664 | 1 116 | 0.146 | 0.131 | 0.132 | 0.117 | 0.083 |
| Ҡостанай өлкәһе | 395 | 360 | 459 | 301 | 159 | 0.040 | 0.033 | 0.037 | 0.029 | 0.017 |
| Кызыл Урҙа өлкәһе | 50 | 50 | 36 | 16 | 11 | 0.010 | 0.008 | 0.006 | 0.002 | 0.001 |
| Мангғыстау өлкәһе | 88 | 160 | 118 | 79 | 34 | 0.055 | 0.064 | 0.036 | 0.025 | 0.007 |
| Павлодар өлкәһе | 1 510 | 1 419 | 1 544 | 1 300 | 907 | 0.216 | 0.175 | 0.163 | 0.161 | 0.122 |
| Төньяҡ-Ҡаҙағстан өлкәһе | 123 | 122 | 150 | 101 | 64 | 0.014 | 0.013 | 0.016 | 0.013 | 0.010 |
| Көньяҡ-Ҡаҙағстан өлкәһе | 498 | 521 | 397 | 183 | 77 | 0.038 | 0.033 | 0.021 | 0.009 | 0.003 |

# Ҡаҙағстандағы болгарҙар
## Ойошмалар

Болгариялағы Дәүләт сит ил болғар агентлығы сайты мәғлүмәттәре буйынса Ҡаҙағстанда 5 болғар ойошмаһы бар — ике мәктәп һәм өс ассоциация