# Евразия телдәре

Евразия — лингвогенетик яҡтан иң ныҡ өйрәнелгән континент, унда 21 ғаилә, 4 изолят һәм 12 классификацияланмаған тел бар.

# Евразия телдәре
## Евразия телдәре исемлеге

* Баск ғаиләһе {3}
* Һинд-европа ғаиләһе {449}
Түбәндәге 2 ғаиләне кавказ телдәре тип атайҙар (генетик булмаған берләшмә):
* Төньяҡ Кавказ ғаиләһе {34},дөйөм ҡабул ителмәгән ғаилә:
** Абхаз-адығ телдәре
** Нах-дағыстан телдәре
* Картвель ғаиләһе {6}
* Урал ғаиләһе {39}
* Алтай ғаиләһе {79} Барлыҡ тикшеренеүселәр ҙә таный. Түбәндәге телдәҙе берләштерә:
** Монгол телдәре
** Төрки телдәр
** Тунғыс-маньчжур телдәре; максималь вариантта түбәндәге телдәре лә индерәләр:
** Корея телдәре һәм
** Япон-рюкю телдәре (япон һәм рюкю телдәрендә иҫәпләп)
* Дравид телдәре {66}
* Бурушаски теле (изолят) {1}
Киләһе 5 ғаиләне шартлы рәүештә «Палеоазиат телдәре» тип атайҙар (генетик булмаған берләшмә):
* Енисей ғаиләһе{2}
* Юкагир (юкагир-чуван) ғаиләһе {2}
* Чукот-камчатка ғаиләһе {5}, шул иҫәптән: чукот теле, коряк теле, ительмен теле һ. б. (тикшереүселәр тарафынан танылған)
* Нивх теле (изолят) {1}
* Айн ғаиләһе † {3}
* Син-тибет ғаиләһе {363}, шул иҫәптән ҡытай теле йәки телдәр төркөмө
* Тай-кадай телдәре {70}
* Мяо-яо ғаиләһе {22}
* Австроазия ғаиләһе
** Австроазия телдәре {163}, шул иҫәптән вьетнам теле
** Никобар ғаиләһе {6}
* Австронезия ғаиләһе{1268}
** Малай-полинезий ғаиләһе {1248}
** Формоз (тайвань) ғаиләһе {20}
* Андаман ғаиләһе{13}

# Евразия телдәре
## Евразия телдәре исемлеге
### Боронғо телдәр (хәҙер юҡҡҡа сыҡҡан)

* Тиррен ғаиләһе {2} † (этруск телен иҫәпләп)
* Хурро-урарту телдәре † {2}
* Шумер теле (изолят) † {1}
* Элам теле (изолят) † {1}
* Классифицияланмаған телдәр {12}, шул иҫәптән ибер теле †, кипр-минор теле †, этеокрит теле †, хатт теле †, кассит теле † көнбайышта Евразияла башҡа т реликт телдәр.

# Евразия телдәре
## Тел ғаиләләре һаны

1980 йылдар уртаһына торошло.
| ғаилә | БДБ, мең кеше | сит ил Европаһы | сит ил Азияһы | Евразия | % |
| барлығы | 272492 | 488829 | 2710648 | 3471969 | 100 % |
| Һинд-европа | 216410 | 463712 | 793130 | 1473252 | 42,43 % |
| Син-тибет | 60 | 123 | 1064110 | 1064293 | 30,65 % |
| Австронезия | | 64 | 216550 | 216614 | 6,24 % |
| Дравид | | | 180355 | 180355 | 5,19 % |
| Япон (япон-рюкю) | | 16 | 118460 | 118476 | 3,41 % |
| Алтай | 44040 | 2340 | 70010 | 116390 | 3,35 % |
| Австроазия | | 10 | 71635 | 71645 | 2,06 % |
| Паратай(тай-кадай) | | | 67750 | 67750 | 1,95 % |
| Корей | 400 | 16 | 61670 | 62086 | 1,79 % |
| Афразия | 25 | 2400 | 55055 | 57480 | 1,66 % |
| Урал | 4475 | 18430 | | 22905 | 0,66 % |
| Xмонг-мьен | | | 8180 | 8180 | 0,24 % |
| Картвель | 3700 | | 145 | 3845 | 0,11 % |
| Төньяҡ кавказ | 3220 | | 235 | 3455 | 0,10 % |
| Папуас | | | 1750 | 1750 | 0,05 % |
| Баск | | 1030 | | 1030 | 0,03 % |
| Нигер-кордофан | | 110 | 150 | 260 | 0,01 % |
| Бурушаски (буриши) | | | 50 | 50 | 0 % |
| Чукот-камчатка | 23 | | | 23 | 0 % |
| Айн | | | 20 | 20 | 0 % |
| Нивх | 4 | | | 4 | 0 % |
| Эскимос-алеут | 2 | | | 2 | 0 % |
| Андаман | | | 1 | 1 | 0 % |
| Юкагир (юкагир-чуван) | 1 | | | 1 | 0 % |
| Кет (енисей) | 1 | | | 1 | 0 % |
| башҡалар | 131 | 578 | 1392 | 2101 | 0,06 % |

# Евразия телдәре
## Европа телдәре

Европа халҡының 94 % -тан артығы һинд-европа ғаиләһе телдәрендә һөйләшә.
| Ғаилә | Төркөм | БДБ-ның Европа өлөшө | Европа сит илдәре | вся Европа | % |
| барлығы | барлығы | 165595 | 488809 | 654404 | 100 % |
| Һиндевропа | | 150763 | 462366 | 613129 | 93,69 % |
| | Славян | 142460 | 82225 | 224685 | 34,33 % |
| | Роман | 3148 | 179821 | 182969 | 27,96 % |
| | Герман | 281 | 175423 | 175704 | 26,85 % |
| | Грек | 125 | 9988 | 10113 | 1,55 % |
| | Кельт | 0 | 7520 | 7520 | 1,15 % |
| | Албан | 3,8 | 4810 | 4814 | 0,74 % |
| | Балтика | 4324 | 12 | 4336 | 0,66 % |
| | Индоарин | 158 | 2207 | 2365 | 0,36 % |
| | Әрмән | 208 | 320 | 528 | 0,08 % |
| | Иран | 55 | 40 | 95 | 0,01 % |
| Урал | | 3967 | 18430 | 22397 | 3,42 % |
| | Фин-уғыр | 3959 | 18430 | 22389 | 3,42 % |
| | Самодий | 8 | 0 | 8 | 0 % |
| Алтай | | 9130 | 2340 | 11470 | 1,75 % |
| | Төрки | 8978 | 2340 | 11318 | 1,73 % |
| | Монгол | 150 | 0 | 150 | 0,02 % |
| | Тунғыс-маньчжур | 2 | 0 | 2 | 0 % |
| Афразия | | 1463 | 3735 | 5198 | 0,79 % |
| | Йәһүд | 1453 | 1340 | 2793 | 0,43 % |
| | Семит | 9,6 | 2365 | 2375 | 0,36 % |
| | Кушит | 0 | 30 | 30 | 0 % |
| Баск | | 0 | 1030 | 1030 | 0,16 % |
| Син-тибет | | 5 | 123 | 128 | 0,02 % |
| | Ҡытай | 5 | 110 | 115 | 0,02 % |
| | Тибет-бирма | 0 | 13 | 13 | 0 % |
| Төньяҡ Кавказ | | 115 | 0 | 115 | 0,02 % |
| | Нах-дағстан | 98 | 0 | 98 | 0,01 % |
| | Абхаз-адығ | 17 | 0 | 17 | 0 % |
| Нигер-кордофан | | 0 | 110 | 110 | 0,02 % |
| Картвель | | 68 | 0 | 68 | 0,01 % |
| Австронезия | | 0 | 44 | 44 | 0,01 % |
| Корей | | 33 | 16 | 49 | 0,01 % |
| Япон (япон-рюкю) | | 0,1 | 16 | 16 | 0 % |
| Австроазия | | 1,4 | 10 | 11 | 0 % |
| Чукот-камчатка | | 0,4 | 0 | 0,4 | 0 % |
| Эскимос-алеут | | 0,1 | 0 | 0,1 | 0 % |
| Нивх | | 0,1 | 0 | 0,1 | 0 % |
| башҡалар | | 49 | 589 | 638 | 0,10 % |

# Евразия телдәре
## Азия телдәре

Азия халҡының 40 % самаһы Син-тибет телдәрендә һәм 30 % -ы Һиндевропа телдәрендә һөйләшә.
1980 йылдарҙың уртаһына торошло (мең кеше).
| ғаилә | төркөм | СНГ | сит ил Азияһы | Барлыҡ Азия | % |
| барлығы | барлығы | 106408 | 2710648 | 2817056 | 100 % |
| Син-тибет | | 55 | 1064109 | 1064164 | 37,78 % |
| | | 55 | 1003630 | 1003685 | 35,63 % |
| | Тибет-бирма | 0 | 60479 | 60479 | 2,15 % |
| Һинд-европа | | 63394 | 793126 | 856520 | 30,40 % |
| | Һиндарий | 72 | 719566 | 719638 | 25,55 % |
| | Иран | 4122 | 71460 | 75582 | 2,68 % |
| | Славян | 53273 | 95 | 53368 | 1,89 % |
| | Әрмән | 4292 | 660 | 4952 | 0,18 % |
| | Герман | 1699 | 475 | 2174 | 0,08 % |
| | Грек | 222 | 660 | 882 | 0,03 % |
| | Нуристан | 0 | 145 | 145 | 0,01 % |
| | Роман | 87 | 50 | 137 | 0 % |
| | Балтия | 76 | 0 | 76 | 0 % |
| | Албан | 0,2 | 15 | 15 | 0 % |
| Австронезия | | 0 | 216550 | 216550 | 7,69 % |
| | Малай-полинезия | 0 | 216180 | 216180 | 7,68 % |
| | Тайвань | 0 | 370 | 370 | 0,01 % |
| Дравид | | 0 | 180355 | 180355 | 6,40 % |
| | Көньяҡ | 0 | 112415 | 112415 | 3,99 % |
| | Көньяҡ-көнсығыш | 0 | 60000 | 60000 | 2,13 % |
| | Гондван | 0 | 3770 | 3770 | 0,13 % |
| | Төньяҡ-көнсығыш | 0 | 1710 | 1710 | 0,06 % |
| | Көньяҡ-көнбайыш | 0 | 1502 | 1502 | 0,05 % |
| | Төньяҡ-көнбайыш | 0 | 765 | 765 | 0,03 % |
| | Үҙәк | 0 | 191 | 191 | 0 % |
| Япон(япон-рюкю) | | 0,7 | 118460 | 118461 | 4,21 % |
| Алтай | | 34911 | 70006 | 104917 | 3,72 % |
| | Төрки | 34476 | 59756 | 94232 | 3,35 % |
| | Монгол | 380 | 5729 | 6109 | 0,22 % |
| | Тунгус-маньчжур | 56 | 4521 | 4577 | 0,16 % |
| Австроазия | | 1,4 | 71632 | 71633 | 2,54 % |
| | Мон-кхмер | 1,4 | 63072 | 63073 | 2,24 % |
| | Мунда | 0 | 8535 | 8535 | 0,30 % |
| | Никобар | 0 | 25 | 25 | 0 % |
| Паратай (тай-кадай) | | 0 | 67745 | 67745 | 2,40 % |
| | Тай | 0 | 65094 | 65094 | 2,31 % |
| | Дун-шуй | 0 | 1755 | 1755 | 0,06 % |
| | Кадай | 0 | 896 | 896 | 0,03 % |
| Корея | | 367 | 61670 | 62037 | 2,20 % |
| Афразия | | 362 | 55185 | 55547 | 1,97 % |
| | Семит | 15,4 | 51600 | 51615 | 1,83 % |
| | Йәһүд телдәре | 347 | 3540 | 3887 | 0,14 % |
| | Кушит | 0 | 45 | 45 | 0 % |
| Мяо-яо | | 0 | 8182 | 8182 | 0,29 % |
| Картвель | | 3632 | 145 | 3777 | 0,13 % |
| Төньяҡ Кавказ | | 3099 | 235 | 3334 | 0,12 % |
| | Нах-дағсатан | 2479 | 5 | 2484 | 0,09 % |
| | Абхаз-адығ | 619 | 230 | 849 | 0,03 % |
| Папуас | | 0 | 1750 | 1750 | 0,06 % |
| | Транс Яңы Гвинея телдәре | 0 | 1250 | 1250 | 0,04 % |
| | Көнбайыш Папуас | 0 | 455 | 455 | 0,02 % |
| | башҡа ғаиләләр | 0 | 45 | 45 | 0 % |
| Урал | | 504 | 0 | 504 | 0,02 % |
| | Фин-уғыр | 477 | 0 | 477 | 0,02 % |
| | Самоди | 27 | 0 | 27 | 0 % |
| Нигер-кордофан | | 0 | 165 | 165 | 0,01 % |
| Бурушаски (буриши) | | 0 | 50 | 50 | 0 % |
| Чукот-камчатка | | 22,6 | 0 | 23 | 0 % |
| Айн | | 0 | 20 | 20 | 0 % |
| Нивх | | 4,3 | 0 | 4 | 0 % |
| Эскимос-алеут | | 1,9 | 0 | 2 | 0 % |
| Андаман | | 0 | 1 | 1 | 0 % |
| Кет (енисей) | | 1,1 | 0 | 1 | 0 % |
| Юкагир (юкагир-чуван) | | 0,8 | 0 | 1 | 0 % |
| башҡалар | | 91 | 1264 | 1355 | 0,05 % |