yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Джозеф Стиглиц

Джозеф Юджин Стиглиц (ингл. Joseph Stiglitz; 9 февраль 1943 йыл) — Америка Ҡушма Штаттары иҡтисадсыһы. «Симметриялы булмаған мәғлүмәтле баҙарҙарҙы анализлаған өсөн» иҡтисад буйынса Нобель премияһы лауреаты (2001, Джордж Акерлоф һәм Майкл Спенс менән берлектә). Амхерст-колледжда һәм Массачусетс технология институтында уҡый, доктор дәрәжәһе ала. Колумбия университеты профессоры. Рәсәй Фәндәр академияһының сит ил ағзаһы (22.05.2003), Рәсәйҙең «МИР: Модернизация. Инновации. Развитие» журналының ғилми мөхәрририәт советы ағзаһы.
Дж. Б. Кларк миҙалы менән бүләкләнгән (1979). Ректенвальд премияһы лауреаты (1998). АҠШ президенты ҡарамағындағы Иҡтисади консультанттар советы рәйесе (1995—1997). Бөтә донъя банкының шеф-иҡтисадсыһы (1997—2000).
Джозеф Стиглиц сикләнмәгән баҙарҙы, монетаризмды һәм неоклассик политэкономия мәктәбен, шулай уҡ глобалләшеүҙе неолибераль аңлауҙы, Донъя валюта фондының үҫештәге илдәргә ҡарата мөнәсәбәтен һәм Рәсәйҙәге либераль реформаларҙы ҡаты тәнҡитләй.

# Джозеф Стиглиц
## Биографияһы

Джозеф Юджин Стиглиц 1943 йылдың 9 февралендә АҠШ-тың Индиана штаты Гэри ҡалаһында Шарлотта менән Натаниель Стиглицтарҙың иврит ғаиләһендә тыуа. 1960—1963 Амхерст-колледжда уҡый, Массачусетс технология институтында уҡыуын дауам итә. 1965—1966 Стиглиц Чикаго университетында Хирофуми Узава етәкселегендә тикшеренеүҙәр алып бара. Тикшеренеүҙәре иҡтисади үҫеш, инновациялар һәм килемдәрҙе ҡайтанан бүлеү темаларына арнала. Ҡабат Массачусетс технология институтына ҡайта, унда 1967 йылда фән докторы була. Артабан Стиглиц Кембридж, Йель, Дьюк, Стэнфорд, Оксфорд, Уинстон университеттарында уҡыта, әле Колумбия университеты профессоры. The Economists' Voice («Иҡтисадсылар тауышы») журналы мөхәррирҙәренең береһе.
Микро- һәм макроиҡтисад өлкәләрендәге тикшеренеүҙәренән тыш, Стиглиц сәйәси һәм ижтимағи тормошта ла бик мөһим урын биләй. 1992 йылда ул Вашингтонға күсә, сөнки президент Клинтон хакимиәтенә эшкә саҡырыла. 1993—1995 йылдарҙа АҠШ президенты ҡарамағындағы Иҡтисади совет составына инә. 1995—1997 АҠШ президенты ҡарамағындағы Иҡтисади консультанттар советы рәйесе була. 1997—2000 йылдарҙа Бөтә донъя банкының вице-президенты һәм шеф-иҡтисадсыһы.
2008 йылдан Иҡтисади эшмәкәрлектең һәм социаль прогрестың төп күрһәткестәре буйынса халыҡ-ара комиссияның рәйесе.
Ҡатыны — журналистка һәм мөхәррир Аня Шиффрин (Anya Schiffrin, 1962 йыл тыуған), нәшриәтсе Андре Шиффриндың ҡыҙы, нәшриәтсе Яков Савельевич Шифриндың ейәнсәре.
# Ерган-Еган

Ерган-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 241 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 98 км.

# Ерган-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039498
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203949
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Пенюх

Пенюх — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лух йылғаһының һул ярына тамағынан 89 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Пенюх
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Ковров ҡалаһынан тамағына тиклем, Уводь йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010301112110000033853
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003385
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Байыҡ (исем)

Байыҡ — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

# Байыҡ (исем)
## Этимологияһы

Байыҡ — башҡорт исеме. Тоғро, ысын, изге мәғәнәләренә эйә.

# Байыҡ (исем)
## Билдәле кешеләр

Байыҡ Айҙар (1 декабрь 1710 йыл — 10 октябрь 1814 йыл) — сәсән, шағир-импровизатор, башҡорт халҡының азатлығы өсөн көрәшеүсе. Ул Айҙар сәсән, ысын исеме Байыҡ Аблаев, башҡа мәғлүмәттәр буйынса, Баймөхәмәт Байназаров 1734 йылда, башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1710 йылда Себер даруғаһы Мырҙалар улусы Монай ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Салауат районы Арҡауыл ауылында), башҡа мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ улустың Мәхмүт ауылында — яҡынса 1815 йылда вафат булған, сәсән. Сәсән исеменең 2‑се өлөшө «айҙар» (хөрмәтле, ихтирамлы) халыҡ тарафынан бирелә.

# Байыҡ (исем)
## Ауылдар

Бәләкәй Байыҡ (рус. Малобаиково) — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл.
Оло Байыҡ (рус. Большебаиково) — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл.

# Байыҡ (исем)
## Топонимдар

Оло Байыҡ (рус. Большой Баик ) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡарабаш ҡала округындағы күл.
Кесе Байыҡ — (рус. Малый Баик) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡарабаш ҡала округындағы күл.

# Байыҡ (исем)
## Халыҡ ижадында

«Байыҡ» йыры — башҡорт халҡының ауыҙ-тел хазинаһы, был көйгә бейеү ҙә һалынған. Халыҡ йырына әйләнһә лә, уның конкрет авторы ла бар. Ул — Байыҡ Аблаев.
# Барсученко Мария Тимофеевна

Барсученко Мария Тимофеевна (ҡыҙ фамилияһы Литневская; 7 апрель 1921 йыл) — СССР тимер юлсыһы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. Мәскәү өсөн алыштар барышында Дмитров станцияһы стрелочнигы сифатындағы батырлығы өсөн 1941 йылда Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә (1942). Дмитров ҡалаһының почетлы гражданы.
2019 йылдың майында әле йәшәгән М. Т. Барсученко хөрмәтенә Мәскәү тимер юлының Савеловский йүнәлешендәге 75-се км платформаһы атала.

# Барсученко Мария Тимофеевна
## Биографияһы

Уның үҙ һүҙҙәре буйынса, Мария Литневская 1922 йылдың 7 апрелендә Омск өлкәһе Добровольский ауыл советының Литвяки ауылында күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1939 йылда Себерҙән Мәскәү янына килергә һәм хеҙмәт эшмәкәрлеген башларға иҫәп тотоп, Мария паспорт алыу өсөн үҙенә бер йылды өҫтәй (18 йәштә бирелә). Икша ҡасабаһына ике туған ағаһы килә, Мария эш эҙләп Дмитров станцияһы начальнигына Мария мөрәжәғәт итә — тик тимер юлы ғына шул саҡта күскенселәргә Мәскәү янында йәшәргә хоҡуҡ бирә. Станция штатына стрелочник булып эшкә ҡабул ителә.
Мәскәү өсөн һуғыш барышында туҡтауһыҙ бомба һәм ут аҫтында Дмитров станцияһында маршруттарҙы әҙерләүҙе һәм уҡтарҙы ҡулдан күсереүҙе тәьмин итә. 1941 йылдың 28 ноябрендә дошман уты аҫтында станцияла маршрут әҙерләй, НКВД ғәскәрҙәренең 73-се бронепоезынның хәрәкәтен тәьмин итә, бронепозд дошман атакаһын кире ҡаға һәм уларҙың 8 танкын юҡ итә, был Дмитров ҡалаһы районында оператив хәлде һиҙелерлек үҙгәртә һәм Мәскәү янында контрһөжүмде башларға шарттар булдыра. 1942 йылда ошо батырлығы өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә. Юғары награданы Кремлдә уға СССР Юғары Советы Президиумы рәйесе М. И. Калинин тапшыра.
Немец ғәскәрҙәре Мәскәүҙән сигенгәс, Мария Литневская 3-айлыҡ тимер юл уҡыуына ебәрелә, Дмитров станцияһында дежурный булып эшләй. Һуғыш йылдарында станцияла селектор кәңәшмәләрендә ҡатнаша, уны тимер юлдар халыҡ комиссары Л. М. Каганович үткәрә. 1944 йылдың йәйендә, Вильнюс азат ителгәндән һуң Литва ССР-ының баш ҡалаһына төп вокзал янындағы тимер юлы станцияһы эштәрен ойоштороуҙа ярҙамға ебәрелә. Һуғыш тамамланғандан һуң Дмитровҡа ҡайта, 1980 йылға тиклем станцияла хәрәкәт менән идара итә, Дмитров станцияһы начальнигы вазифаһын башҡара.
2019 йылдың 17 майында «Спорт менән йәшәйем» йәмәғәт-спорт хәрәкәте инициативаһы буйынса ОАО «РЖД» Мәскәү тимер юлының Савелов йүнәлешендәге 75-се километр туҡталыш пунктын Барсученко исемендәге туҡталыш пункты итеп үҙгәртә. Платформаны үҙәгртеп атау буйынса тантаналы сарала 2019 йылдың 27 июлендә 98 йәшлек Мария Тимофеевна Барсученко үҙе лә ҡатнаша.
2020 йылғы мәғлүмәттәр буйынса, Дмитров ҡалаһында йәшәй.

# Барсученко Мария Тимофеевна
## Ғаиләһе

Һуғыштан һуң, кейәүгә сығып, Мария Тимовеевна Литневская 1947 йылда фамилияһын Барсученкоға алмаштыра. Ике улы — Анатолий (1949), табип-невропатолог һәм Сергей (1951), инженер. 5 ейәне, бер бүләһе һәм 4 тыуасары бар.

# Барсученко Мария Тимофеевна
## Наградалары

Ҡыҙыл Йондоҙ орденынан тыш Мария Барсученко II дәрәжә Ватан һуғышы ордены, күп миҙалдар менән бүләкләнә.
# Колумбия (йылға)

Колумбия (ингл. Columbia River) — Төньяҡ Американың төньяҡ-көнбайышындағы йылға.

# Колумбия (йылға)
## География

Оҙонлоғо — 2000 км.
Йылға Канаданың Британ Колумбияһы провинцияһында Ҡаялы тауҙарҙа, Мең сусаҡтар үҙәне исеме аҫтында билдәле булған урында башлана. Йылға диңгеҙ кимәленән 820 м бейеклектә урынлашҡан Колумбия күленән сыға. Тәүге 320 км оҙонлоғонда Мең сусаҡтар үҙәне буйлап төньяҡ-көнбайыш йүнәлешендә башта Уиндемер, һуңынан Кинбаскет күлдәре аша аға. Селерк тауҙарының төньяҡ осон уратып йылға йүнәлешен көньяҡа үҙгәртә, Ревелсток һәм Арроу күлдәре аша үтә.
Арроу күленән түбәндәрәк уға Кутеней йылғаһы үҙенең һыуҙарын ҡоя. АҠШ сигенән яҡынса 3 км алыҫлыҡта Колмубияға Панд-Ореййылғаһы ҡушыла.
Артабан йылға көньяҡ йүнәлешенедә ағыуын дауам итә, Вашингтон штатының көнсығыш өлөшө аша аға һәм уға Спокан йылғаһы ҡушылған урында — көнбайышҡа борола. Оканоган йылғаһы ҡушылған урында Колумбия йәнә көньяҡҡа, ә Уэнатчи тамағы янында — көньяҡ-көнсығышҡа табан аға. Үҙенең иң ҙур ҡушылдығы Снейк йылғаһы менән ҡушылған урында Колумбия көнбайышҡа табан борола һәм Тымыҡ океанға ҡойғанға тиклем үҙенең 497 км оҙонлоғонда Вашингтон һәм Орегон штаттары араһында сик барлыҡҡа килтерә.
Колумбия Төньяҡ Америкала иң күп электроэнергия етештереүсе йылға булып тора, бында 14 гидроэлектростанция төҙөлгән.
# Паласов йорто

Паласов йорто — Ростов өлкәһенең Таганрог ҡалаһында, Украина тыҡрығы һөҙәклегендә урынлашҡан бер һәм бер ярым ҡатлы йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты (1992 йылдың 18 ноябрендәге 301-се ҡарар).
Адресы: Таганрог ҡалаһы, Грек урамы, 61.

# Паласов йорто
## Тарихы

Таганрог ҡалаһының Грек урамындағы ярым подваллы бер ҡатлы 61-се йорт, XIX быуаттың өсөнсө сирегендә төҙөлгән. Йорт тулы хоҡуҡлы статский советник Николай Дмитриевич Алфераки милеге була, ә Николай Дмитриевич үлгәндән һуң уның улдарына — композитор Ахилес, камергер Михаил, зоология белгесе Сергейға ҡала. Йорт бинаһы Украина тыҡрығы һөҙәклегендә, тыҡрыҡтың Грек урамы менән киҫешкән урынында төҙөлгән.
1880-се йылдар аҙағында йортто грек подданныйы Номикос Антон һатып ала. Уның вафатынан һуң васыятнамә буйынса йорт уның вариҫтарына күсә. 1910-сы йылдарҙан алып 1925 йылға тиклем йорт, йөҙ башы Иван Иванович Минаев һәм ҡатыны Екатерина Петровна милегендә була.
Ҡыҙыл кирбестән һалынған бер ярым ҡатлы йорт корпусы, мөйөштәге йорттоң дауамы булып тора һәм унан һуңыраҡ, ләкин шулай уҡ XIX быуаттың 3-сө сирегендә төҙөлгән. Корпустың хужаһы сауҙагәр ҡатын Александра Анастасьева була.
Йорт бер ярым ҡатлы була, сөнки Украина тыҡрығы Грек урамы яғына ҡарай һарҡыу. 1842 йылда Александра Анастасьева Таганрог сауҙагәре Ставро Анастасьевич Анастасьевҡа кейәүгә сыға. 1880-се йылдарҙа уларҙан йортто, был ваҡытҡа вафат булған сауҙагәр, төрөк подданныйы Савва Егорович Паласовтың ғаиләһе һатып ала. Паласовтар тәмәке һәм тәмәке изделиелары менән сауҙа итәләр, уларҙың Таганрогтың төрлө райондарында тағы бер нисә йорто була. Паласовтар йортоноң подвал ҡатында генерал Аракиндың, хәрби прокурорҙың ғаиләһе йәшәгән.
XX быуат башында йортто Сумы сауҙагәре, ер биләүсе Дмитрий Васильевич Черевков һатып ала, ул Таганрогтың Александр урамындағы сауҙа рәттәрендә бер нисә магазин тота. Дмитрий Васильевич 1906 йылдың 28 декабрендә, 62-се йәшендә вафат була, васыятнамә буйынса ярлы уҡыусыларға стипендия өсөн 60 мең һум иғәнә ҡалдыра.
Дмитрий Васильевич үлгәндән һуң, йорт грек подданныйҙары бер туғандар Харлампий һәм Спиридон Иванович Муссуриҙарға күсә. Улар 1925 йылға тиклем йортҡа хужа булалар. 1910-сы йылдарҙа был йортта Рус пароходсылыҡ һәм сауҙа йәмғиәте вәкиле М. Е. Смольников һәм Таганрог коммерция училищеһының немец теле уҡытыусыһы Матвей Иванович Шмидт фатирҙа торалар.

# Паласов йорто
## Архитектураһы

Ҡыҙыл кирбестән һалынған йорттоң тура дүртмөйөшлө тәҙрәләрен өсмөйөшлө кәрниздәр һәм фронтондар биҙәй. Корпустың парад ишектәре Грек урамы яғынан эшләнгән, улар кәрниздәр һәм колонналар менән биҙәлгән.
Совет власы йылдарында бина дәүләт милкенә күсерелә. Әлеге ваҡытта был биналар торлаҡ йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булып торалар.
# Третья (Тямка ҡушылдығы)

Третья — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тямка йылғаһының уң ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Третья (Тямка ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014705
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301470
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кизиха

Кизиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Алей йылғаһының уң ярына тамағынан 424 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Кизиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алей йылғаһы Гилёв һыуһаҡлағысынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200212115200000522
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200052
* Бассейн коды — 13.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Быков ауыл Советы (Благовещен районы)

Быков ауыл Советы — Благовещен районы составындағы административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы), 2008 йылда бөтөрөлә. Почта индексы — 453437. ОКАТО коды — 80215810000. Иҫке Надежжин ауыл Советы менән берләштерелә.
Төп йылғаһы: Өфө.

# Быков ауыл Советы (Благовещен районы)
## Ауыл Советы составы

Ахлыстин ауылы — административ үҙәк, Арҡауыл, Быков, Берёзовая Поляна, Варьяз, Владимировка, Уҡман ауылдары.

# Быков ауыл Советы (Благовещен районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендә ҡабул ителгән 49-з һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарын тапшырыуға бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһындағы» Законы, 1-се статьяһы, п. 13) түбәндәге юлдар бар:
   «Иҫке Надеждин» атамаһын һаҡлап, Иҫке Надеждин һәм Быков ауыл Советтарын берләштерергә, административ үҙәкте Иҫке Надеждин ауылында урынлаштырырға. Быков ауыл Советының Ахлыстин, Арҡауыл, Берёзовая Поляна, Быков, Варьяз, Владимировка, Уҡман ауылдарын Иҫке Надеждин ауыл Советы составына индерергә. Иҫке Надеждин ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
2008 йылға Нуриман районы, Иҫке Надеждин ауыл Советы, Ильина Поляна ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш була(«Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з „Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы“ Законы (ред. 19.11.2008)»).

# Быков ауыл Советы (Благовещен районы)
## Күренекле шәхестәре

* Пенкин Александр Александрович (1942) — контр-адмирал.
# Кәбәк

Кәбәк (рус. Мяки́на, поло́ва) — ауыл хужалығы үҫемлектәрен һуҡҡан ваҡытта барлыҡҡа килгән ҡалдыҡ. Башаҡлылар һәм ҡуҙаҡлы үҫемлектәрҙең башаҡ, сәскә, ҡуҙаҡ ҡабығы, һабаҡ киҫәктәре, осоҡ көп һәм башҡа шундай өлөштәренән тора.
Уны һарай йәки түбәлек ҡыйығы аҫтында ямғырҙан һәм ҡар баҫыуҙан һаҡлайҙар.

# Кәбәк
## Ҡулланылышы

Кәбәкте мал аҙығы сифатында ҡулланалар. Составы буйынса ул үҙе барлыҡҡа килгән үҫемлек һаламына яҡын, әммә унан азот күләме һәм яңы һуғылған сағында еңел үҙләштерелеүе менән өҫтөнөрәк. Кипкән кәбәк ҡата, мал уны насар ашай. Бынан тыш, көп ҡылсыҡтары малдың ауыҙын, ашҡаҙан ҡатлансығын зарарлай һәм үлем сәбәбе булыуы мөмкин. Шуға күрә кәбәкте боҫратып ашаталар. Шулай уҡ силосҡа ҡушып та әҙерләйҙәр.
Пресланған кәбәкте йыш ҡына төрлө материалдар етештереү өсөн (мәҫәлән, үҫенте өсөн һауыт) ҡулланалар. Ул экологик яҡтан таҙа, уның хаҡы түбән булыуы менән отошло, әммә шул уҡ ваҡытта балсыҡ, пластмасса һауыттарға ҡарағанда тиҙерәк эштән сыға.

# Кәбәк
## Башҡорт телендә «кәбәк» һүҙенең мәғәнәләре

* Игендең орлоғон ҡаплап торған осоҡ көп
* Бесән, һалам вағы
* Көрпә

# Кәбәк
## Башҡорт телендә «кәбәк» һүҙенең мәғәнәләре
### кәбәкләнеү

* кәбәккә әйләнеү, ваҡланыу

# Кәбәк
## Башҡорт телендә «кәбәк» һүҙенең мәғәнәләре
### кәбәк-һәбәк

* игендең төрлө сүп-сары

# Кәбәк
## Башҡорт телендә «кәбәк» һүҙенең мәғәнәләре
### кәбәк баш

* аҡылһыҙ, ахмаҡ
# Ягом-Ях

Ягом-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2169/246 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 94 км.

# Ягом-Ях
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200031444
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203144
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Олениндар йорто (Пушкин)

Олениндар йорто — Пушкин ҡалаһындағы тарихи бина. 1828 йылда төҙөлгән. Асыҡланған мәҙәни мираҫ объекты. Пушкин урамы, 1/17-се йорт, Һарай урамы мөйөшөндә урынлашҡан.

# Олениндар йорто (Пушкин)
## Тарихы

Йорт 1828 йылда архитектор В.М. Горностаев тарафынан батша һарайында мейес яғыусы Агафонов өсөн төҙөлә. 1831 йылдан йорт Олениндар ғаиләһенә ҡарай. Уларҙың йортонда А.С. Пушкин йыш була. 1845 йылда тол ғәмәли статский советник ҡатыны В.А. Оленина ҡушыуы буйынса архитектор Н.С. Никитин мезонин менән ағас өҫ яғын төҙөй. 1907 йылда йортта Свято-Троицкий общинаһы шәфҡәт туташтарының шифаханаһы урынлаша. Бинаны үҙгәртеп төҙөгәндә инженер Лундберг мезонинды көмбәҙле манараға үҙгәртеп ҡора. Беренсе донъя һуғышы башланыу менән община шунда 15 яугирлек ҙур булмаған лазарет йыһазландыра. Октябрь революцияһынан һуң йортта шулай уҡ шифахана урынлаша. 1921 йылда унда Анна Ахматова йәшәй. Нәҡ ошо шифаханала ул тәүге ире Николай Гумилевтың һәм ҡустыһы Андрей Горенконың һәләк булыуы тураһында ишетә.

# Олениндар йорто (Пушкин)
## Архитектураһы

Йорт ике ҡатлы, фасады менән ике урамға сыға. Йорттоң мөйөшө түңәрәкләнгән, уны көмбәҙ менән манара ослай. 1999 йылда манарала Пушкин әкиәтендәге алтын әтәсте символлаштырған әтәс ҡиәфәтендә флюгер ҡуйыла, ул Пушкиндың юбилейына ҡалаға бүләк ителә.
# Сатоси Накамото

Сатоси Накамото (ингл. Satoshi Nakamoto) — биткойн криптовалютаһы протоколын һәм был протокол өсөн тәүге программа тәьминәтен эшләгән кеше йәки кешеләр төркөмө псевдонимы. Был исем артында кем торғанлығын асыҡларға тырышыу осраҡтарының бөтәһе лә уңышһыҙ тамамлана.
2008 йылдың 31 октябрендә Накамото «Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System» тигән мәҡәләһен (The Cryptography Mailing list) metzdowd.com криптография тураһында хаттар таратҡыс аша ебәрә. Ул биткойнды үҙәкләштереүҙән тулыһынса азат булған, өсөнсө яҡтарҙы ҡыҫылдырмаған электрон аҡса итеп һүрәтләй. 2009 йыл башында ул биткойн-янсыҡтың беренсе версияһын сығара һәм «Биткойн» селтәрен эшләтеп ебәрә.
«P2P Foundation» сайтындағы үҙ профилендә Сатоси уға 37 йәш булыуы һәм Японияла йәшәүе тураһында яҙа. Был мәғлүмәттәр дөрөҫлөккә тап килмәй тигән фекер бар: Сатоси инглиз телендә туған телендәге кеүек яҙа, ә «Bitcoin» программа тәьминәте япон теле өсөн локалләштерелмәгән һәм япон телендә документлаштырылмаған. 2010 йылдың уртаһынан Сатоси Накамото «Биткойн» проектында эшләмәй.

# Сатоси Накамото
## Анонимдың серен сисергә тырышыу

Сатоси Накамотоны эҙләп табырға тырышыусылар байтаҡ кешене шик аҫтына ала.

# Сатоси Накамото
## Анонимдың серен сисергә тырышыу
### Ник Сабо

2013 йылдың декабрендә блогер Skye Grey, үҙе үткәргән стилометрик анализға һәм ситләтелгән дәлилдәргә нигеҙләнеп, Сатоси Накамото псевдонимы артында, моғайын, криптография һәм хоҡуҡиәт белгесе Ник Сабо торалыр, тип фараз итә. Ник Сабо — Bit Gold (цифрлы алтын) цифрлы валютаһы тураһындағы хеҙмәттең авторы, ә был валюта биткойндың туранан-тура элгәре булып тора, тип һанала. Финанс өлкәһендәге яҙыусы Доминик Фрисби ҙа үҙе үткәргән (ингл. Dominic Frisby) тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә ситләтелгән дәлилдәр тәҡдим итә, әммә Сабоны Сатоси тип иҫбат итерлек тура дәлилдәрҙе ул да тапмай.

# Сатоси Накамото
## Анонимдың серен сисергә тырышыу
### Дориан Накамото

2014 йылдың 6 мартында Newsweek журналында баҫылған мәҡәләлә, япон сығышлы америкалы Дориан Сатоси Накамото биткойндың авторы булып тора, тип раҫлана. Әммә Дориан был мәғлүмәтте кире ҡаға.

# Сатоси Накамото
## Анонимдың серен сисергә тырышыу
### Крейг Стивен Райт

Журналистар Сиднейҙағы эшҡыуар Крейг Стивен Райтты Сатоси Накамото тип атай. 2016 йылдың 2 майында ул үҙен ысынлап биткойндың авторымын тип иғлан итә. Әммә ул күрһәткән дәлилдәр был авторлыҡты иҫбатларлыҡ булмай сыға. Райт ышансылыраҡ дәлилдәр биреүҙән баш тарта һәм блогынан биткойнға ҡағылышлы бөтә яҙмаларын юйҙыра.
Сатоси Накамото псевдонимы артында тороусы йәки тороусылар тип тағы күп кешеләр атала, ләкин бер фараз да әлегә тиклем иҫбатлама тапҡаны юҡ.

# Сатоси Накамото
## Анонимдың серен сисергә тырышыу
### Винсент ван Волкър

От 2018 г. интернет твърди, че американският художник Винсент ван Волкър е Сатоши Накамото. За z. Например, той говори за факта, че е математик и криптолог, има добри контакти и с експерти, които имат познанията, довели до технологията blockhain. Самият той противоречи на това твърдение.
# Клингенталь (Саксония)

Клингенталь (Саксония) (нем. Klingenthal) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 8 268 кеше йәшәй. Майҙаны — 28,66 км². Диңгеҙ кимәленән 500 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 8248 һәм автомобиль коды V.