# Удомля районы

Удомля районы — Рәсәйҙең Тверь өлкәһе районы, 1929 йылдан 2015 йылға тиклем бында район булған, шул исемдәге муниципаль район булған, ул 2015 йылдың 19 декабрендә бөтөрөлгән.
Өлкәнең административ-территориаль ҡоролошо сиктәрендә, уның территорияһында Удомля округы административ-территориаль берәмеге булдырылған.
2015 йылдың 19 декабрендә районда яңы муниципаль берәмек- Удомля ҡала округы булдырылған.
Административ үҙәге — Удомля ҡалаһы

# Удомля районы
## Географияһы

Район Тверь өлкәһенең төньяҡ өлөшөндә урынлашҡан. Район Валдай ҡалҡыулығының Лесной армыттарының төньяҡ-көнсығышында тора. Был ҡалҡыулыҡ буйынса Балтик диңгеҙе менән Каспий араһындағы һыу айырғыс (Нева менән Волга араһындағы) үтә.
Райондың майҙаны 2476,2 км², ул төньяҡ өлөшөндә Новгород өлкәһе, көнбайышта — Бологовский менән, көньяҡта — Вышневоловец, көнсығышта — Ленинград, төньяҡ-көнсығышта — Тверь өлкәһе Лесной районы менән сиктәш.
Төп йылғалары — Мста һәм Съежа.

# Удомля районы
## Халыҡ

* Н/Д
* Н/Д
Әлеге ваҡытта райондың күпселек халҡы ҡалала йәшәй (77 %).. Әммә ауыл халҡы 1980 йылдар халыҡтың 52 процент ын тәшкил иткән.

# Удомля районы
## Тарих

1929 йылға тиклем район ерҙәре Вышневоловец өйәҙенә ҡараған. Тәүге тапҡыр «Удомля» Бөйөк Новгород йылъяҙмаларында телгә алына. VIII—IX быуаттарҙа был ерҙә новгород словендары килгәнсе уғыр-фин ҡәбиләләре йәшәгән.
1929 йылдың 12 июлендә Удомля районыМәскәү өлкәһенең Тверь округына ингән була. Башта район составына Анкудиниховский, Астафьевский, Белоховский, Березно, Күберәк-Званский, Брусовский, Буденновский, Быковский, Верляевский, Глазацкий, Грибинский, Дерягинский, Добрынинский, Доронинский, Никон, Дягилевский, Елманогорский, Еремковский, Захаровский, Зиновьевский, Иваново, Иловский, Казаровский, Князевский, Копачевский, Лайковский, Липенский, Лишутинский, Лугининский, Мальцевский, Матренинский, Михайловский, Млевский, Молдинский, Мстинский, Мушинский, Ножкинский, Күл-Горский, Октябрьский, Пашневский, Перховский, Поддубьевский, Погорельский, Подсосенский, Полянский/, Поповский, Починский, Рогозинский, Рудеевский, Рядский, Сельцо-Карел, Сергинский, Сленковский, Сменовский, Сосновский, Старорядский, Сухаревский, Ленинград, Учениковский, Хмелевский, Хотеновский, Шебывать-Горский, Шишеловский, Юринский, Юрьевский-Горский һәм Яковлевский ауыл советтары инә.
1935 йылдың 29 ғинуарында Удомля районы Калинин өлкәһенә инә.

# Удомля районы
## Тарих
### Муниципаль ҡоролошо

2006 йылдан алып муниципаль район составына 13 биләмә инә, шуларҙың 1-һе- ҡала, ҡалған 12-һе — ауылдар.

# Удомля районы
## Иҡтисад

Райондың эре предприятиеһы — Калинин АЭС-Ы, ул Удомля күле ярында Удомля ҡалаһынан алыҫ түгел урынлашҡан.

# Удомля районы
## Мәҙәниәт

Төрлө ваҡытта Удомля районында йәшәй һәм эшләй:
* рәссам Алексей Гаврилович Венецианов (1780—1847). ..
* рәссам Сорока Григорий Васильевич (1823—1864).
* рәссам Исаак Ильич Левитан (1860—1900)..
* яҙыусы Антон Павлович Чехов (1860—1904)..
* музыкант, композитор, виртуоз-балалаечник Андреев Василий Васильевич (1861—1918).
* рәссам Каэтанович Витольд Бялыницкий-Бируля (1872—1957).
* Станислав Юлианович Жуковский (1873—1944)
* Моравов Александр Викторович (1878—1951)
* Богданов Николай Петрович-Бельский (1868—1945).
* радио уйлап тапҡан Попов Александр Степанович.
Музейҙар:
* Тыуған яҡты өйрәнеү музейы;
* Дача «Аҡсарлаҡ» Удомля күле янында, Тверь өлкә картиналар галереяһы филиалы (рәссам В. К. Бялыницкий-Бируля усадьбаһы).