yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Андреев Григорий Александрович

Андреев Григорий Александрович (7 ғинуар 1976 йыл, Иҫке Ҡолсобай ауылы, Мишкә районы, Башҡорт АССР-ы)‎ — Рәсәй спортсыһы, алыҫ дистанцияға йүгереүсе. [2002 йылдан Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Еңел атлетика буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2003). Марафон дистанцияларына йүгереүҙә 2004 һәм 2008 йылдарҙа Йәйге Олимпия уйындарында ҡатнашыусы. Словакияла уҙған халыҡ-ара марафон еңеүсеһе (Кошице ҡалаһы, 2003). Экиден буйынса Рәсәй чемпионы (2002).

# Андреев Григорий Александрович
## Ҡаҙаныштары

| Йыл | Ярыш | Ҡала | Урын | Дисциплина | Ваҡыт |
| 2003 | Кошице марафоны | Кошице | 1-се | марафон | 2:13.24 |
| 2004 | Гамбург марафоны | Гамбург | 6-сы | марафон | 2:11.53 |
| 2004 | Йәйге Олимпия уйындары | Афина | 19-сы | марафон | 2:16:55 |
| 2005 | Нагано марафоны | Нагано | 2-се | марафон | 2:11.20 |
| 2005 | Еңел атлетика буйынса донъя чемпионаты, 2005 | Хельсинки | 46-сы | марафон | 2:23.50 |
| 2006 | Нагано марафоны | Нагано | 2-се | марафон | 2:11.19 |
| 2006 | Еңел атлетика буйынса Европа чемпионаты 2006 | Гётеборг | 17-се | марафон | 2:16.36 |
| 2007 | Нагано марафоны | Нагано | 2-се | марафон | 2:13.32 |
| 2007 | Франкфурт марафоны | Франкфурт-на-Майне | 10-сы | марафон | 2:11.02 |
| 2008 | Йәйге Олимпия уйындарында еңел атлетика 2008 | Пекин | 14-се | марафон | 2:13.33 |
| 2009 | Бостон марафоны | Бостон | 12-се | марафон | 2:16.17 |
| 2009 | Twin Cities Marathon | Миннеаполис | 5-е | марафон | 2:13.59 |
# Кукшунак

Кукшунак (Кукчунак) — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уртабуртя йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Кукшунак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004539
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200453
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ростов дәүләт университеты

Ростов дәүләт университетын (РГУ) — Дондағы Ростов ҡалаһындағы 1915—2006 йылдарҙа эшләп килгән университет. Рәсәй Көньяғының иң ҙур мәғариф, фән һәм мәҙәниәт үҙәге. Ул Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында эвакуацияланған Варшава Император университеты базаһында барлыҡҡа килгән.
2006 йыл аҙағында РГУ "Көньяҡ федераль университетына (РФ Хөкүмәте Бойороғо, 23 ноябрь, 2006 йыл, № 161-р һәм РФ Рәсәй Федерацияһы мәғариф һәм фән Министрлығы бойороғо(4 декабрь, 2006 йыл, № 1447) буйынса әйләндерелә. Университетҡа Ростов дәүләт архитектура һәм сәнғәт академияһы, Ростов дәүләт педагогия университеты һәм Таганрог дәүләт радиотехник университеты берләштерелә.
1915 йылда Беренсе бөтә донья һуғышы ваҡытында Варшава Император университетын ваҡытлыса Дондағы Ростовҡа күсерергә булалар. Был эште ойоштороу инициаторы булып Ростов дауаханаһы баш табибы Николай Васильевич Парийский (1858—1923 йылдар), элекке Медицина академияһының приват-доценты, һуңынан Дон университеты профессоры торған.
1915 йылдың 12 авгусында университет Советының ике ултырышы үткәрелә. Был ултырыштарҙа Варшава университетын Дондағы Ростовҡа күсерергә ҡарар сығаралар. Университет ҡалаға күсеп килгәнсе унда бер ниндәй ҙә юғары уҡыу йорто һәм ғилми дәрәжәле бер кем дә булмаған. Варшава университеты күсеп килгәс тә бында ғалимдарҙың бик ҙур коллективы барлыҡҡа килгән.
1915 йылдың сентябрь аҙағында университетты яңы уҡыу йылына әҙерләү буйынса хужалыҡ эштәре алып барыла. Һуғыш ваҡыты ауырлыҡтарына ҡарамаҫтан. университетты әҙерләү эштәре бик ҙур тиҙлек менән алып барыла. Профессор А. Р. Колли физик лаборатория урынлаштыра, унда 1916 йылда етди фәнни тикшеренеү эштәре алып барыла. Профессор И. Ф. Пожарский үҙ хеҙмәткәрҙәре ярҙамы менән ике йыл эсендә Дондағы Ростовта илдә ҙур һәм иң яҡшы булған патологоанатомик институтын булдыра.
Башта университет Дон университеты, граждандар һуғышы йылдарында — Төньяҡ-Кавказ дәүләт университеты тип йөрөтөлгән. 1930 йылда уны бөтөргәс, уҙаллы уҡыу йорттары төҙөлә: шул иҫәптән Педагогия Институты, сәнәғәт һәм хеҙмәт институты, Финанс-иҡтисад институты, аҙыҡ-түлек сәнәғәте һәм иҡтисады институты. 1931 йылда яңы ойошторолған Дондағы Ростов дәүләт университетында башта барлығы физика-математика, химия һәм геоботаник факультеттары булған. Унда уҡыуҙар 1931 йылдың октябрендә башлана.
# Перуҙа ислам

Перуҙа ислам (исп. El Islam en Perú, ғәр. الإسلام في البيرو‎ ) ― аҙсылыҡ дине. Перуҙа ислам буйынса статистика илдә 15 000 мосолман бар тип иҫәпләй, нигеҙҙә, былар ― илдең баш ҡалаһы Лимала йәшәүселәр. Pew тикшеренеү үҙәге мғлүмәттәре буйынса, ислам динен 5000-гә яҡын кеше тота, был ― ил халҡының (34,2 млн кеше, 2021 йылға) 0,015 % -ын тәшкил итә.

# Перуҙа ислам
## Тарих

Перу территорияһында беренсе мосолмандар колонизация ваҡытында испандар менән килгән африкалылар була. Испания колонияларындағы хакимиәттәр урындағы халыҡ араһында католик динен таратырға тырыша һәм ислам дине таралыуға ҡаршы сыға. 1560 йылда Перуҙың испан хакимиәте «Гвадалахара мавры» тип аталған Лопе де ла Пенаны Кускола «Ислам динен таратҡаны өсөн» ғүмерлеккә төрмәгә хөкөм итә. Башҡа сығанаҡтар мосолман Альваро Гонсалесуның шундай уҡ язаға тартылыуы тураһында әйтә. Шулай уҡ «испанлы Хуан Солано һәм ҡара тәнле ҡатын-ҡыҙҙың улы» мулат Луис Солано Ислам таратыуҙа ғәйепле тип табыла, бының өсөн: үлем язаһы ала.
Испан колонияларында мосолмандарға ҡаршы эҙәрлекләүҙәр йышайғас, улар ислам динен йәшерен рәүештә тота башлайҙар. Һөҙөмтәлә, Ислам Перу территорияһында тулыһынса юҡҡа сыға.
Ислам яңынан Перуҙа XX быуаттың 40-сы йылдарында, Фәләстин һәм Ливан мосолмандарының Ғәрәп-израиль һуғышынан ҡасыуы башланғас, барлыҡҡа килә.
Луис Кастро исемле перулы ислам динен ҡабул итә, 1980-сы йылдарҙа Мәҙинә ислам университетында уҡый.
2011 йылдың ғинуарында Перу ҡайһы бер Латин Америкаһы илдәре менән бергә Фәләстин дәүләтен рәсми рәүештә таныуы тураһында иғлан итә.
Һуңғы ваҡытта Бангладеш һәм башҡа Азия илдәре мосолмандарының Перуға күсеүе арта.

# Перуҙа ислам
## Ислам ойошмалары

Перуҙа бер нисә ислам ойошмаһы бар, шул иҫәптән:
* Перу ислам союзы (Asociación Islámica del Perú)
* Перуҙың Накшбанди Хаккани тариҡәте мосолмандары (Musulmanes Peruanos of Naqshbandi Haqqani tariqa)
* Лимала Asociación Islam Peru (Перу ислам союзы)
Мосолман йәмғиәте www.IslamPeru.org веб-сәхифәһен булдырған.

# Перуҙа ислам
## Мәсеттәр

1993 йылда мосолман йәмғиәте Лимала, Хесус-Мария районында мәсет аса, әммә һуңыраҡ ул финанс ҡыйынлыҡтары арҡаһында ябыла. Икенсе мәсет Вилла Эль Сальвадор районында асыла, әммә бер аҙҙан ул да ябыла.
Илдә беренсе тапҡыр ислам архитектураһы нигеҙендә төҙөлгән ғәмәлдәге мәсет ― Таҡна ҡалаһындағы Баб әл-Ислам мәсете (Mezquita Bab Ul Islam). 2000 йылда нигеҙләнеп, 2008 йылда асыла. Перу президенты (1990-2000) Альберто Фухимори рөхсәте менән Перуҙа 1990 йылдарҙа Япония һәм Азия илдәренән килтерелгән ҡулланылған автомобилдәрҙе һатыу менән шөғөлләнеүсе пакистанлы эшмәкәрҙәр тырышлығы менән булдырыла. Йәнәшәһендәге Шаһ Вәлиулла мәктәбе менән бергә ҙурлығы буйынса төбәктәге иң ҙур мәсет. Ғибәҙәттәр испан һәм ғәрәп телдәрендә ҡылына. Ҡатын-кыҙҙар өсөн ғибәҙәт залы икенсе ҡатта урынлашҡан. Таҡна ҡалаһында 1995 йылда 95, 2000-се йылдар аҙағында 500 мосолман йәшәй. Мәсеттең имамы – 2015 йылда Мөхәммәт Усман (Mohammad Usman).
2000-2010 йылдарҙа фәләстинлы мосолмандар ойошҡан Перу ислам союзы (Asociación Islámica del Perú) Лимала Магдалена мәсете (Лима мәсете, Mezquita de Magdalena, Mezquita de Lima) төҙөлөшөн тамамлай.
# Жальгирис (футбол клубы)

«Жальгирис» (лит. Futbolo klubas Žalgiris) — Литваның футбол клубы. Жальгирис ҡалаһында урынлашҡан. 1947 йылда барлыҡҡа килгән.

# Жальгирис (футбол клубы)
## Клуб төҫтәре, формаһы һәм эмблемаһы

| 2007 Төп форма | 2007 Ҡунаҡ формаһы | 2011 Төп форма | 2017 Төп форма | 2018— Төп форма |
* 1947–1961
* 1962–1988
* 1989–2008
* 2009–2012

# Жальгирис (футбол клубы)
## Ҡаҙаныштары

* Литва Чемпионы (10): 1991, 1992, 1999 (в), 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022
* Литва вице-чемпионы (13): 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999 (r), 2000, 2011, 2012, 2017, 2018, 2019, 2023
* Литва чемпионатының бронза призеры (4): 1990, 1996, 2001, 2010
* Литва кубогы эйәһе (14): 1991, 1993, 1994, 1997, 2003, 2012, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016, 2018, 2021, 2022.
* Литва кубогы финалсыһы (8): 1990, 1992, 1995, 2000, 2001, 2017, 2020, 2023

# Жальгирис (футбол клубы)
## Сығыштар статистикаһы (2009—2024)

| Миҙгел | Кимәл | Лига | Урын |
| 2009 | 2. | I лига | 6. |
| 2010 | 1. | А лига | 3. |
| 2011 | 1. | А лига | 2. |
| 2012 | 1. | А лига | 2. |
| 2013 | 1. | А лига | 1. |
| 2014 | 1. | А лига | 1. |
| 2015 | 1. | А лига | 1. |
| 2016 | 1. | А лига | 1. |
| 2017 | 1. | А лига | 2. |
| 2018 | 1. | А лига | 2. |
| 2019 | 1. | А лига | 2. |
| 2020 | 1. | А лига | 1. |
| 2021 | 1. | А лига | 1. |
| 2022 | 1. | А лига | 1. |
| 2023 | 1. | А лига | 2. |
| 2024 | 1. | А лига | . |

# Жальгирис (футбол клубы)
## Ағымдағы составы

2019 йылдың 14 сентябренә ҡарата <...>

# Жальгирис (футбол клубы)
## Билдәле уйынсылар

* Эдгарас Янкаускас
* Робертас Пошкус
* Дейвидас Шемберас
* Аурелиюс Скарбалюс
* Жидрунас Карчемарскас
* Эрнестас Шеткус
* Дарвидас Шярнас
* Марюс Жалюкас
* Саулюс Миколюнас
* Андрюс Скерла
* Линас Пилибайтис
* Роландас Джяукштас
* Томас Микуцкис
* Маман Траоре
* Юрий Кендыш
* Андрия Калуджерович
# Иониха

Иониха (Оло Иониха) — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уксунай йылғаһының уң ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Иониха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002364
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200236
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Жале (зыярат)

Жале үҙәк зыяраты (слов.Žale Centralno pokopališče) — Любляналағы иң ҙур ҡала зыяраты
Үҙәктән төньяҡҡа ҡарай Бежиград ҡала районында урынлашҡан. 1906 йылда асылған. 1946 йылға тиклем изге Криж зыяраты тип атала, шунан һуң боронғо славян телендә зыярат (слов. grobišče, pokopališče) тигән һүҙҙе аңлатҡан хәҙерге исемен ала.

# Жале (зыярат)
## Тарихы

XX быуат башында зыярат төҙөү тарихы изге Криштоф ҡала зыяратында урын етмәү менән бәйле, сөнки унда ерләүҙәр 120 йыл дауамында башҡарылған. 1901 йылда властар кисекмәҫтән зыярат өсөн урын эҙләй башлау бурысын ҡуя. 115 км² майҙанлы яңы зыяратты төҙөү Любляна ҡалаһынан төньяҡтараҡ яланда 1905 йылда архитектор Фердинанд Трумлер етәкселеге аҫтында башлана. 1906 йылда беренсе ерләүҙәр изге Криж сиркәү янында башлана. Беренсе донъя һуғышы ваҡытында бында католицизм динен тотҡан яҡынса 6 мең һәләк булған һалдат ерләнә. 1923 йылдан бында йәһүдтәрҙе һәм мосолмандарҙы ерләй башлайҙар. 1927 йылда зыяратты төньяҡ йүнәлешендә 70 км² киңәйтәләр.
Икенсе донъя һуғышына тиклем зыяратта словен архитекторы Й. Плечник проекты буйынса эштәр башҡарыла, улар араһында үлгәндәр менән хушлашыу өсөн инүе порталы була. 1970 һәм 1980 йылдарҙа зыярат ҙурайтыла. XXI быуат башында зыяраттың ҙур өлөшө урындағы әһәмиәттәге мәҙәниәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителә; Жале Плечниково исемен йөрөткән өлөшө — милли әһәмиәттәге ҡомартҡы була.
2004 йылда барыһы 150 меңдән ашыу ҡәбер була. 2006 йылда зыяраттың майҙаны 375 км² тәшкил итә. Ҡәберлектә Словенияның ике меңгә яҡын атаҡлы гражданы, шул иҫәптән, уға нигеҙ һалыусыларҙың береһе — Плечник Йоже ята.
# Аллағыуат улусы

Аллағыуат улусы — Рәсәй империяһы Өфө губернаһының, аҙаҡ БАССР. РСФСР-ҙың административ-территориаль берәмеге.
Был улыҫ XIX быуат уртаһында Юрматы улусының тораҡ пункттарынан барлыҡҡа килтерелгән. 1879 йылда — 13 тораҡ пункты: Айгөл, Алаҡай, Аллағыуат (улус үҙәге), Айыусы, Ишембай, Ҡарлыҡуй, Ҡоҙаҡай, Мәҡсүт, Мулламуса, Мырҙаш, Түбәнге Бурансы, Хлебодаровка (Наумовка), Юлдаш. 1906 году — 48 ауыл. 1914 йылда улыҫҡа 49 тораҡ пункты инә.
Юрматы улусы Стәрлетамаҡ өйәҙенә һәм РСФСР-ға ҡарай. 1919 йылда — Юрматы кантоны составында, 1922 йылда, Стәрлетамаҡ кантоны ойошторолғас, Аҙнай улусы составына индерелә.

# Аллағыуат улусы
## Сәнәғәте

1906 йылдағы халыҡ иҫәбен алыуҙа улыҫта йәшәүселәрҙең игенселек, малсылыҡ, йөк ташыу һәм септә һуғыу менән шөғөлләнеүҙәре билдәләнә.

# Аллағыуат улусы
## Халҡы

1906 йылда — 13 019 кеше: башҡорттар, татарҙар, сыуаштар, урыҫтар, мордва.

# Аллағыуат улусы
## Дин

1906 йылда — 8 мәсет, 3 сикрәү.

# Аллағыуат улусы
## Мәғариф

1906 йылда — 4 сиркәү-приходной мәктәбе, земский һәм башҡа телдәрҙә белем биреүсе мәктәптәр, урыҫ-башҡорт училищеһы, мәҙрәсә.
# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)

Асҡар (рус. Аскарово) — Рәсәй Федерацияһы Ҡурған өлкәһе Әлмән районы ауылы. Юламан ауыл советы составына керә.

# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)
## География

Ауыл Мижәкүл буйында, Әлмән районының көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Бер урам — Молодёжная (Йәштәр) урамы бар.
Алыҫлыҡтар:
* район үҙәге Әлмән ауылы — 51 км
* Шумиха ҡалаһы — 81 км
* Щучье ҡалаһы — 67 км

# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)
## Тарих

Тәүге тапҡыр 1795 йылда телгә алына. Революцияға тиклем Асҡар ауылы Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Әйле улусы ҡарамағында була.

# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)
## Халҡы

| 1795 | 1834 | 1866 | 1900 |
| 47 | 79 | 367 | 439 |
1926 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда 294 кеше теркәлгән, уларҙың барыһы ла башҡорттар.
2002 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (81 %) йәшәй.

# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)
## Инфраструктура

Ауыл китапханаһы, медицина пункты һәм магазин бар. 2007 йылға ҡәҙәр ауылда башланғыс белем биреү мәктәбе була.

# Асҡар (Ҡурған өлкәһе)
## Билдәле кешеләре

* Зарипов Хөсәйен Ғабдрахман улы (1916—1956) — совет хәрби хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Дан орденының тулы кавалеры.
* Мағазов Ғимран Сәйетйәғәфәр улы (?—1918) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре.
* Мағазов Сәйетгәрәй Сәйетйәғәфәр улы (?—1921) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Башҡорт Хөкүмәте ағзаһы.
# Салауатова Хәсбиямал Сабит ҡыҙы

Салауатова Хәсбиямал Сабит ҡыҙы (29 ғинуар 1921 йыл — 27 февраль 1991 йыл) — мәғариф алдынғыһы. 1939 йылдан Бөрйән районы мәктәптәре, шул иҫәптән 1952—1976 йылдарҙа Байназар урта мәктәбенең башланғыс синыфтар уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ы мәктәптәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1967).

# Салауатова Хәсбиямал Сабит ҡыҙы
## Биографияһы

Хәсбиямал Сабит ҡыҙы Салауатова 1921 йылдың 29 ғинуарында Бөрйән районы Байназар ауылында тыуған. Урындағы тулы булмаған урта мәктәпте тәүге тамамлаусыларҙың береһе.
1936 йылда Сермән ауылындағы педагогия училищеһына уҡырға инә. 1940 йылда уны уңышлы тамамлап, башланғыс класс уҡытыусыһы дипломын ала.
1939—1940 йылдарҙа Байназар мәктәбендә башланғыс кластар уҡыта.
1940—1945 йылдарҙа Яуымбай башланғыс мәктәбендә мөдир, уҡытыусы була.
1945 йылда Тимер мәктәбенә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп тәғәйенләнә.
1952 йылда Байназар мәктәбенә ҡайтып, башланғыс класс уҡытыусыһы булып эшкә урынлаша. 1967 йылда Хәсбиямал Сабит ҡыҙына «Башҡорт АССР-ы мәктәптәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән маҡтаулы исем бирелә. Ул — Байназар мәктәбе тарихында беренсе атҡаҙанған уҡытыусы. Ауылдаштары хөрмәтле педагогты район Советы депутаты итеп һайлай.
1973—1976 йылдарҙа мәктәп яны интернатында тәрбиәсе булып эшләй. 1976 йылдан хаҡлы ялға сыға, әммә мәктәп менән бәйләнешен өҙмәй: пионер ойошмаһы сборҙарында, төрлө кисәләрҙә, класс сәғәттәрендә ҡатнаша. Пионерҙар ойошмаһы уны почётлы пионер итеп ҡабул итә.
Мәғариф ветераны Хәсбиямал Сабит ҡыҙы Салауатова 1991 йылдың 27 февралендә вафат була, тыуған ауылында ерләнә.

# Салауатова Хәсбиямал Сабит ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡорт АССР-ы Мәғариф министрлығының Почёт грамотаһы (1966)
* Башҡорт АССР-ы мәктәптәренең атҡаҙанған уҡытыусыһы (30.09.1967)
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1980)
# Боғҙанов Фәрит Вәлинур улы

Боғҙанов Фәрит Вәлинур улы (7 октябрь 1932 йыл — 12 март 2001 йыл) — башҡорт драматургы. 1952 йылдан — КПСС, 1977 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992).

# Боғҙанов Фәрит Вәлинур улы
## Биографияһы

Фәрит Вәлинур улы Боғҙанов 1932 йылдың 7 октябрендә Башҡорт АССР-ының Ауырғазы районы Солтанморат ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған. 1949 йылда Солтанморат ете йыллыҡ мәктәбен тамамлағандан һуң, район газетаһы редакцияһында техник секретарь, унан һуң яуаплы секретарь булып эшләй. 1952 йылда Советтар Союзы Коммунистар партияһына ннә. 1952—1955 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә. 1958 йылда урта мәктәпте тамамлап, Саратовта Д. И. Курский исемендәге юридик институтҡа уҡырға инә. Юғари һөнәри белем алғас, ун йылға яҡын милиция һәм прокуратура органдарыңда тәфтишсе булып эшләй.

# Боғҙанов Фәрит Вәлинур улы
## Ижади эшмәкәрлеге

Фәрит Боғҙановтаң «Һин кем?» исемле тәүге пьесаһы 1969 йылда М. Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры сәхнәһендә ҡуйылды. Унан һуң 1973 йылда «Мөхәббәт һәм енәйәт», 1974 йылда «Юлдар күперҙә осраша», 1976 йылда «Иртәнге томан» пьесалары яҙылып, Башҡортостандың төрлө театрҙарында ҡуйылды. «Юлдар күперҙә осраша» һәм «Иртәнге томан», рус теленә тәржемә ителеп, Рәсәй Федерацияһының бер нисә театрында сәхнә күрә. Ул шулай уҡ нефть эшкәртеүселер тормошонан «Мине саҡырған уттар» (1983) исемле пьеса яҙҙы. Фәрит Боғҙанов 1977 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

# Боғҙанов Фәрит Вәлинур улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992)
# Рентендорф

Рентендорф (нем. Renthendorf) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 423 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,62 км². Диңгеҙ кимәленән 290 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7646 һәм автомобиль коды — SHK.
# Копюшка

Копюшка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чаньва йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Копюшка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007222
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100722
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гостеприимный ауыл советы

Ҡунаҡсыл ауыл советы — ауыл биләмәһе. Рәсәй Федерацияһының Ырымбур өлкәһе Светлинский районының ауыл биләмәһе.
Административ үҙәге — Гостеприимный (Ҡунаҡсыл) ҡасабаһы. Гостеприимный (Ҡунаҡсыл) ауыл советының майҙаны 653,51 квадрат километр тәшкил итә. Ауыл Советы биләмәһендә өс тораҡ пункты урынлашҡан. Өс тораҡ пунктында 696 кеше йәшәй.

# Гостеприимный ауыл советы
## Тарих

2004 йылдың 2 сентябрендәге Ырымбур өлкәһенең «Ырымбур өлкәһенең муниципаль берәмектәренә муниципаль район, ҡала округы, ҡала биләмәһе статусын биреү һәм муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен билдәләү һәм үҙгәртеү тураһында» № 1424/211-III-ОЗ Законына ярашлы Гостеприимный ауыл советына ауыл биләмәһе сиктәре һәм статусы бирелгән.

# Гостеприимный ауыл советы
## Халыҡ

Гостеприимный (Ҡунаҡсыл) аул биләмәһендә 696 кеше йәшәй (2018 йылдың 1 ғинуарына ҡарата).

# Гостеприимный ауыл советы
## Ауыл биләмәһе составы

Невозможно определить количество столбцов
# Чарльтон Бобби

Сэр Роберт Чарльтон (Чарлтон) (ингл. Sir Robert Charlton; 11 октябрь 1937 йыл), Бобби Чарльтон булараҡ билдәле (ингл. Bobby Charlton) — инглиз футболсыһы, Англия йыйылма командаһы составында донъя чемпионы һәм 1966 йылда «Алтын туп» эйәһе. Карьераһының күп өлөшөн "Манчестер Юнайтед"та үткәрә, капитан була. Чарльтон һөжүм итеүсе ярымһаҡсы була, дриблинг, тура пас биреү һәм тупты алыҫҡа тибеү оҫтаһы була. Күптыр уны Англияның барлыҡ замандарының бөйөк футболсыларының береһе тип таный.
Чарльтон "Манчестер Юнайтед"тың төп составында 1956 йылда сығыш яһай башлай, ә киләһе ике миҙгел дауамында үҙенә ныҡлы урын тәьмин итә. 1958 йылдағы Мюнхен авиаһәләкәтендә иҫән ҡала, һуңынан «Юнайтед»ҡа 1964/65 һәм 1966/67 йылдар миҙгелендә Беренсе дивизионда еңергә ярҙам итә. 1966 йылда Чарльтон Англия йыйылма командаһы менән бергә донъя чемпионы була. Чарльтон капитан булған «Юнайтед» командаһы 1968 йылда Европа чемпиондары кубогын яулаған беренсе инглиз клубы була. «Манчестер Юнайтед» өсөн гол индереү буйынса күп йыллыҡ рекордсы (1973—2017). Шулай уҡ ул «Юнайтед» өсөн үткәргән уйындар һаны буйынса ла оҙаҡ йылдар рекорд эйәһе (758). Бары тик 2008 йылдың 21 майында Мәскәүҙә үткән УЕФА чемпиондары лигаһының финалында ғына Райан Гиггз уны үтеп китә.
1970 йылда Англия йыйылма командаһы өсөн карьераһын тамамлар алдынан уға йыйылма команда өсөн иң күп уйын рекорды ла (106 уйын) уға тура килә. Һуңыраҡ был рекордты Бобби Муром, унан һуң Питер Шилтон уҙып китә.
"Манчестер Юнайтед"тан 1973 йылда, «Норт Преста Энд»ҡа уйнаусы тренер булып китә, әммә 1975 йылда тренер карьераһын тамамлай. 1983 йылда «Уиган» директоры була, бер йылдан һуң — "Манчестер Юнайтед"тың директорҙар советы ағзаһы, әлегә тиклем ошо поста ҡала. Чарльтон 47 йылдан ашыу (1968—2015) Англия йыйылма командаһы өсөн индергән голдар һаны (49) буйынса рекорд эйәһе булып ҡала, 2015 йылдың сентябрендә уны "Манчестер Юнайтед"тың икенсе форварды — Уэйн Руни үтеп китә. 1994 йылда Чарльтон Боббиға рыцарь дәрәжәһе бирелә.
# Игенсе

Игенсе — игенселек менән шөғөлләнеүсе.

# Игенсе
## Мәҡәләләр

* Игенсе (Ауырғазы районы) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл.
* Игенсе (Мөслим районы) — Татарстандың Мөслим районындағы ҡасаба.
* Игенсе (Саҡмағош районы) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл.
* Игенсе (Туҡай районы) — Татарстандың Туҡай районындағы ауыл.
* Игенсе (Удмуртия) — Удмуртияның Алнаш районындағы ауыл.
* Игенсе (Әлшәй районы) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.