yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мәсәғүт ауыл Советы (Дыуан районы)

Мәсәғүт ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Дыуан районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Мәсәғүт ауылы

# Мәсәғүт ауыл Советы (Дыуан районы)
## Тарихы

Мәсәғүт ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Дыуан районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Мәсәғүт ауыл Советы (Дыуан районы)
## Ауыл биләмәһе составы

Невозможно определить количество столбцов
# Сунгаенок

Сунгаенок (Сунгаенок-Черновой) — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сунгай йылғаһының һул ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Сунгаенок
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002647
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200264
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы

Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы (29 декабрь 1901 йыл — 3 июль 1996 йыл) — ғалим-селекционер, БССР Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1950). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987). РСФСР‑ҙың атҡаҙанған агрономы (1957), БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1963).

# Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы
## Биографияһы

Сабирйән Абдулла улы Ҡунаҡбаев 1901 йылдың 29 декабрендә Өфө губернаһының Олокүл ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районы) күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ғаиләлә өс ҡыҙ һәм алты малай була. Дүрт йыл земство башланғыс училищеһында уҡый. Уны бик яҡшы тамамлап, Өфө мәҙрәсәһенә уҡырға инә.
Хәкимиә мәҙрәсәһендә уҡый. 1927 йылда К. А. Тимирязев исмендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлай.
1927—1932 йылдарҙа Башҡортостан игенселек халыҡ комиссариатында; 1932—1955 йылдарҙа — Шишмә селекция станцияһында эшләй.
1956—1958 йылдарҙа — Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты директорының фәнни эштәр буйынса урынбаҫары.
1958 йылдан игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы Башҡортостан ғилми-тикшеренеү институтының ужым культуралары селекцияһы һәм беренсел орлоҡсолоҡ лабораторияһы мөдире.
Ҡунаҡбаев С. А. Башҡорт АССР-ында селекционерҙарҙың фәнни мәктәбен аса.
Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы 1996 йылдың 3 июлендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987)
* Ленин ордены (1987)
* Октябрь Революцияһы ордены (1981)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1966)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған агрономы (1957)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1963)
* Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (1991).

# Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы
## Ҡаҙаныштары

Ҡыҫҡа һабаҡлы йығылмай торған ужым арышы «Сулпан»; Ҡарабойҙайҙың «Шишмә» һәм «Дим» сорттарын, «Лютесценс-9» ужым бойҙайын һәм «Башҡортостан-1» ужым тритикале, бөтәһе 19 сорт сығара.

# Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы
## Хәтер

Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы уның исемендәге премия булдырған.
2010 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты «Ҡунаҡбаев иҫтәлегенә» арыш сорты сығарған.
# Мөнирова Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы

Ҡалып:Q107043294
Мөнирова Рәфилә Мөғәллим (Q107043294) (1 ноябрь 1963 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997), хореограф. Өс тапҡыр Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнә (2000, 2009, 2013).

# Мөнирова Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы
## Биографияһы

Мөнирова Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы 1963 йылдың 1 ноябрендә Башҡортостан Республикаһының Ҡариҙел районы Яҡуп ауылында тыуған. 1981 йылда Ҡариҙел районының Хәлил урта мәктәбен тамамлағас, 5 синыфта ул Ҡариҙел музыка мәктәбенә уҡырға инә. 1981—1983 йылдарҙа Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу училищеһында уҡый. 1983 йылда диплом алғас, ул тыуған Ҡариҙелгә ҡайта. Артабан биографияһы «Яшьлек» халыҡ бейеүҙәре ансамбле менән тығыҙ бәйле, ул уның менән 37 йыл етәксе итә. Күп быуаттар башҡорт халыҡ бейеүе традицияларын һаҡлау һәм үҫеп килгән быуынға тапшырыу маҡсаты менән, 1983 йылда Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы инициативаһы һәм тырышлығы арҡаһында «Яшьлек» халыҡ бейеүҙәре ансамбленең «бейеү тарихы» башлана.

# Мөнирова Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы
## Ижады

«Яшьлек» халыҡ бейеүҙәре халыҡ ансамбле — Башҡортостан Республикаһында билдәле коллективтарҙың береһе. Ул Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт Министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге үткәргән күп конкурстар һәм фестивалдәрҙә даими ҡатнаша, призлы урындар яулап тора. Коллектив эшләгән дәүерендә, унда ҡатнашыусылар алты быуыны алмашынды. Ансамбль күп гастролдәрҙә йөрөй. Йыш ҡына Мишкә, Асҡын, Балтас районы, Туймазы, Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Нефтекама ҡалалары ҡунағы ул. Сочи, Санкт-Петербург ҡалалары һәм Татарстан Республикаһы ла ситтә ҡалманы. Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы «Танып» шифаханаһы (Асҡын районы) хакимиәте менән дэ хеҙмәттәшлекте яйға һала алды, 7 йыл унда концерттары менән сығыш яһай. Ҡариҙел районында бер сара ла ансамблһеҙ үтмәй. Бөгөнгө дә лә ул үҙ эшен дауам итә.

# Мөнирова Рәфилә Мөғәллим ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997);
* Мәҙәниәт өлкәһендә күп йыллыҡ емешле хеҙмәте өсөн маҡтау грамотаһы (2000);
* Пермь крайы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе рәхмәт хаты (2007);
* Башҡорт бейеүен башҡарыусылар араһында «Байыҡ» телевизион конкурсы башҡорт бейеүен үҫтергәне һәм пропагандалағаны өсөн диплом (2017);
* Татарстан Республикаһының «Йондоҙло йәйғор» фонд президентының рәхмәт хаты (2010);
* Санкт-Петербург ҡалаһы Мәҙәниәтен үҫтереү һәм яҡлау үҙәге, туризм, «ЛАУКАРАЗ» конкурсы программалары директорынан рәхмәт хаты (2011);
* Республика халыҡ ижады фестивалендә әүҙем ҡатнашҡаны өсөн рәхмәт хаты (2011);
* Сочи ҡалаһы «Мир на ладони» Мбф идараһы рәйесе һәм «Ҡара диңгеҙ буйында» фестиваль-конкурсының директоры рәхмәт хаты (2014);
* Ҡазанда «Данс Авеню» IX халыҡ-ара хореография сәнғәте конкурс-фестивалендә Гран-при (2021);
* «Мир на ладони» халыҡ-ара мәҙәниәт һәм мәғарифҡа ярҙам итеү һәм үҫтереү фондының рәхмәт хаты (2021) һ.б.
# Тулой

Тулой — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Бия йылғаһының уң ярына тамағынан 259 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Тулой
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000373
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100037
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы

Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы (ижади псевдонимы Хәлисә Рәйхан; 19 июнь 1956 йыл) — журналист, шағир һәм яҙыусы
. 1989 йылдан СССР Журналистар союзы, 2018 йылдан — Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (1999).

# Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы
## Биографияһы

Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы Мөхәмәҙиева (ҡыҙ фамилияһы Шәмсетдинова) 1956 йылдың 19 июнендә Башҡорт АССР-ы Нуриман районы Ҡушкүл ауылында тыуған.
Күрше Байгилделә урта мәктәпте тамамлағас, шунда уҡ бер йыл пионервожатый булып эшләй. 1974 йылда Башҡорт дәүләт университеты филология факультетының рус-татар бүлегенә уҡырға инә. 1979 йылда БДУ-ны ҡыҙыл дипломға тамамлап, юллама буйынса Туймазы ҡалаһына эшкә ебәрелә. Унда «Ленин юлы» — «Ленинский путь» район газетаһында әҙәби хеҙмәткәр, баш мөхәррир урынбаҫары була. Редакция ҡарамағында ойошторолған «Алтын башаҡ» төбәк әҙәби ижад ойошмаһына етәкселек итә. 1986 йылда КПСС өлкә комитеты күрһәтмәһе менән Өфөгә, Башҡортостан радио һәм телевидение буйынса дәүләт комитетына эшкә күсерелә. Башта телевидениеның балалар редакцияһында мөхәррир, өлкән мөхәррир була, һуңынан халыҡ хужалығы редакцияһында хеҙмәт итә, ә 1991 йылдан 2012 йылға тиклем «Милләт-ара тапшырыуҙар ижад берекмәһе»нә етәкселек итә. 19 йыл татар телендәге «Райхан» тапшырыуы авторы һәм алып барыусыһы була, 2010 йылдан 2012 йылдың октябренә тиклем «Орнамент» тапшырыуын эшләп эфирға сығара.
1980 йылдан — КПСС, 1989 йылдан — СССР-ҙың Журналистар союзы ағзаһы.

# Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы
## Ижади эшмәкәрлеге

Хәлисә Мөхәмәзиева әҙәби ижад менән дә әүҙем шөғөлләнә. 2005 йылда уның хикәйәләр, әкиәттәр һәм шиғырҙар ингән «Ҡышҡы ямғыр» тигән китабы донъя күрҙе. Авторҙың шиғырҙарына бик күп йырҙар яҙылған.
2017 йылдың майында Өфөләге «Китап» нәшриәтендә Халисә Рәйхандың ике мең дана тираж менән балалар өсөн «Бал яратам» тигән китабы донъя күрҙе. Шиғырҙар йыйынтығы бәләкәй балаларға, уларҙың ата-әсәләренә, олатай-өләсәйҙәренә тәғәйенләнгән. Йыйынтыҡҡа Татарстандың халыҡ шағиры Роберт Миңнуллин инеш һүҙ яҙған. Баҫма рәссам Г. Камалованың сағыу һүрәттәре менән биҙәлгән.

# Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы
## Китаптары

* Ҡышҡы ямғыр: Хикәйәләр, әкиәттәр һәм шиғырҙар. — Өфө: Китап, 2005.
* Бал яратам: Балалар өсөн шиғырҙар. — Өфө: Китап, 2017.

# Мөхәмәҙиева Хәлисә Мәсғүт ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (1999).
# Allplan

Allplan — Nemetschek Allplan Systems GmbH (Nemetschek AG концерны) коропорацияһы етештергән автомат проектлау системаһы.
Allplan үҙендә бөтә төҙөлөш проектлау эштәрен берләштерә (архитектура, тимер-бетон конструкциялары, йорттоң инженер системалары, төҙөлөш объемдары, сметалар, тимер конструкциялары, йорт яҡтылығы, микроклимат һәм башҡалар).
Хәҙерге ваҡытта 19 илдә эшләп килә (шул иҫәптән, Рәсәйҙә лә). Allplan РФ смета нормалар һәм ҡәғиҙәләр йыйынтығы, LIRA һәм SCAD системалары менән бәйле.
# Николай Островский исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы

Николай Островский исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы — Дондағы Ростовта иң ҙур мәҙәниәт һәм ял паркы.
1894 йылда барлыҡҡа килә, территорияһы — 63,1 гектар. Совет осорондағы билдәле яҙыусы Н. А. Островский хөрмәтенә аталған. Паркта йөҙөү бассейны, футбол яланы, йәш альпинистар клубы, штангасылар залы, теннис корттары, «Олимп-2» стадионы, балалар тимер юлы урынлашҡан.
Парк ҡала халҡы һәм ҡунаҡтар өсөн төрлө хеҙмәттәр башҡара. Мауыҡтырғыс һәм ҡыҙыҡлы хеҙмәттәрҙең береһе булып парк аттракциондары тора. Әлеге ваҡытта 40-тан ашыу парк аттракциондары бар. Әүҙем ял итергә яратыусыларҙы «Джунгли» арҡан паркы көтә — был мажаралы аттракцион төрлө ҡатмарлыҡтағы 6 маршруттан тора. 2016 йылда паркта «Дөйәғош ихатаһы» барлыҡҡа килә .2017 йылдың ноябрендә «Ҡояш ағасы» архитектура-парк композицияһы асыла. Ул ҡояш энергияһында эшләй, шуға күрә ҡояш энергияһын туплаусы ағас кисен дә , төнөн дә тирә-яҡты яҡтыртып тора. Бөгөн парк территорияһында бушлай Wi-Fi эшләй. Спорт үҫешенә ҙур иғтибар бүленә: парк территорияһында атлетика ҡаласығы, велосипедсылар юлы, велосервис бар. Паркта йылына 200-ҙән ашыу саралар үтә, шулай уҡ, клубтар эшләй.
2016 йылдың сентябрендә «Дон элемтәселәре һәйкәле» асыла.

# Николай Островский исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы
## Тарихы

1894 йылда хәҙерге парк булған урында 100 дисәтинә майҙанда Балабан сауҡалығы ултыртыла. Парк күп йылдар дауамында исемен үҙгәртә, Пролетар, Шеболдаев исемендәге парк, Мария Ульянова исемендәге, Ростмельмаш мәҙәниәт һәм ял паркы тип атала.
20 быуаттың 70-се йылдарында хәҙерге — Николай Островский исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы исемен ала. Был парктың төп үҙенсәлеге — уның йәшеллегендә, бында һирәк ағастар һәм ҡыуаҡтар ултыртылған. Ҡайһы бер ағастарға йөҙ йәштән дә күберәк.
# Штайгра

Штайгра (нем. Steigra) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1290 кеше йәшәй. Майҙаны — 16,07 км². Диңгеҙ кимәленән 213 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6268 һәм автомобиль коды — SK.
# Видзь-Ю

Видзь-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Визинга йылғаһының һул ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Видзь-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000019478
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001947
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аҡселәл һырты

Аҡселәл — Башҡортостан Республикаһы Ишембай районына кергән Көньяҡ Урал тауҙары һырты. Һырттың оҙонлоғо — 7 км, киңлеге — 3 км, абсолют бейеклеге — 677 м.
Рәүҙәк йылғаһы буйлап һуҙыла, төньяҡ-көнсығышта - Оло Рәүҙәк менән Кесе Рәүҙәк. Һырттағы ҡаяларҙың итәгендә йылға ағы ята.
Рельефы ҡатмарлы, ҙур тау тоҡомо киҫәктәре ( курум) осрай. Акселел эзбизташ , ҡомташ, девон осоро ҡомташтары ҡатламдарынан тора. Ландшафт йүкә , саған, имән ағастары үҫкән урмандан ғибәрәт.
# Гречишникова Елизавета Андрияновна

Гречишникова Елизавета Андрияновна (12 декабрь 1983 йыл) — Рәсәй спортсыһы, еңел атлет. 2009 йылғы Рәсәй чемпионаты еңеүсеһе һәм призеры. 2009 йылғы донъя чемпионаты, 2012 йылғы Олимпия уйындары ҡатнашыусыһы.

# Гречишникова Елизавета Андрияновна
## Биографияһы

Елизавета Андрияновна Гречишникова 1983 йылдың 12 декабрендә Өфө ҡалаһында тыуған. Олимпия резервы спорт йүнәлешендәге мәктәп-интернатында уҡый. 2006 йылда Башҡорт дәүләт педагогия университетының физик культура факультетын тамамлай. Еңел атлетика буйынса спорт мастеры исеменә лайыҡ була. Рәсәй Халыҡ-ара класы спорт мастеры, өлкән полиция сержанты.
Тренерҙары — М. Л. Храмов, Г В. Гречишников.
Иптәше — Гречишников Григорий Валентинович (Мордовияла Берсеневка ауылында 1980 йылдың 8 декабрендә тыуған). Бөтә Рәсәй ярыштарында ике төр ярыш буйынса күп тапҡыр еңеүсе һәм призер. Спорт мастеры. Рәсәй Федерацияһы эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтын тамамлаған. Полиция капитаны.
Лондонда Олимпиадала 10000 метрлыҡ дистанцияла сығыш яһай һәм финалда 32:11.32 һөҙөмтәһе менән 19-сы урынды биләй.
2005 йылдан Рәсәй йыйылма командаһында ВФСО «Динамо» өсөн сығыш яһай.
Саранск ҡалаһында йәшәй.

# Гречишникова Елизавета Андрияновна
## Спорт ҡаҙаныштары

* Олимпия уйындарында ҡатнашыусы (2012).
* Рәсәй чемпионы (2010-ҡыш, 2011-ҡыш — 5000 м, 2012 — 10000 м).
* Рәсәй чемпионаттарының көмөш (2007-ҡыш, 2010 — 5000 м) һәм бронза (2009 — 5000 м) призеры.
* Бөтә донъя Универсиадаһы бронза призеры (2007 — 5000 м).

# Гречишникова Елизавета Андрияновна
## Дисквалификация

2018 йылдың май айында Спорт арбитраж суды (CAS) Елизавета Гречишникованы ике йылға дисквалификациялай. Допинг-пробаларҙы ҡабаттан тикшергәндән һуң спортсыла тыйылған стероид туринабол табыла. Дисквалификация срогы 2017 йылдың майынан башлана
# Павлов Николай Спиридонович

Павлов Николай Спиридонович (25 август 1922 йыл — 2 апрель 1978 йыл ) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Артиллерия полкының орудие командиры, сержант. Советтар Союзы Геройы (1944).

# Павлов Николай Спиридонович
## Биографияһы

1922 йылдың 25 авгусында Ыҫлаҡбаш ауылы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған (хәҙерге Башҡортостандың Бәләбәй районы). Сыуаш. Мәктәптә 8 класс уҡыған
1941 йылдан Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1943 йылдың 21 декабрендә Полесье өлкәһенең Парич районы Дуброво ауылы эргәһендәге бейеклек өсөн барған алышта уның етәкселеге аҫтындағы орудие расчеты фашистарҙың 27 танкы менән һуғыша. Һөҙөмтәлә расчет тарафынан 5 танк юҡ ителә.
1943 йылдан ВКП(б)/КПСС ағзаһы. Тыуған ауылында китапханасы булып эшләгән, Еҙҡаҙғанда (Ҡаҙағстан) төҙөлөштә эшләгән.
1978 йылдың 2 апрелендә вафат була. Ыҫлаҡбаш ауылы зыяратында ерләнә.

# Павлов Николай Спиридонович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1944)
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (СССР) № 3001 (29.03.1944).
* Ленин ордены (29.03.1944).
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены.
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (06.05.1945).
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (06.07.1943).

# Павлов Николай Спиридонович
## Хәтер

Ыҫлаҡбаш урта мәктәбе бинаһында Советтар Союзы Геройы Павлов Николай Спиридоновичҡа ошондай яҙыу менән мемориаль таҡта
ҡуйылған:Беҙҙең мәктәптә Советтар Союзы Геройы Павлов Николай Спиридонович уҡыған. Артиллерист.
# Чаженьга (йылға)

Чаженьга (Чаженка, Чадинга) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Поржен күле -Порженка йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Чаженьга (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001366
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000136
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вильсдруф

Вильсдруф (нем. Wilsdruff) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 13746 кеше йәшәй. Майҙаны — 81,69 км². Диңгеҙ кимәленән 273 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 1723 һәм автомобиль коды DW.
# Дрондорф

Дрондорф (нем. Drohndorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 531 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,11 км². Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6456 һәм автомобиль коды — ASL.
# Маной

Маной — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чедь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Маной
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017948
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001794
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Андат

Андат — Рәсәй йылғаһы. Красноярск крайы/ Хакас Республикаһы/ Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Белый Июс йылғаһының һул ярына тамағынан 179 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Андат
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, инештән Ачинск ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400112115200013879
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201387
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ындэль-Кикя

Ындэль-Кикя — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Печаль-Кы йылғаһының һул ярына тамағынан 138 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Ындэль-Кикя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300067295
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306729
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Поинга

Поинга — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының уң ярына тамағынан 120 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 82 км.

# Поинга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000019799
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001979
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Игоня-Суа

Игоня-Суа — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Ырымбур өлкәһе, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/118/81/60/42 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Игоня-Суа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100028893
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102889
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ун-Амп-Юган

Ун-Амп-Юган — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вогулка йылғаһының уң ярына тамағынан 145 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.

# Ун-Амп-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300029234
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302923
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Водопойная (йылға)

Водопойная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға оз. Тух-Эмтор ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Водопойная (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200031819
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203181
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Лафает Рональд Хаббард

Лафает Рональд Хаббард (ингл. Lafayette Ronald Hubbard; 13 март 1911 йыл, Тилден, Небраска, АҠШ — 24 ғинуар 1986 йыл, Калифорния, АҠШ), ҡыҫҡаса Л. Рон Хаббард — яҙыусы һәм философ, диане́тика һәм саентоло́гия атамаларын алған дини ағымдарға нигеҙ һалыусы.

# Лафает Рональд Хаббард
## Бала сағы

Рон Хаббард 1911 йылдың 13 мартта Небраска штатының Тилден ҡалаһында тыуа. Уның әтеһе Гарри Росс Хаббард АҠШ флотында капитан була. Инәһе Дора Мей Хаббард (кейәүгә сыҡҡансы Вотербери де Вулф) үҙенең заманында һирәк осраған уҡымышлы ҡатын-ҡыҙ.
Рондың бала сағы Монтана штатында үтә. Өс йәштә ул уҡый һәм яҙа ала.