yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мостафин Эдуард Роберт улы

Мостафин Эдуард Роберт улы (7 ноябрь 1991 йыл) — Рәсәй биатлонсыһы. Рәсәй чемпионтаты чемпионы һәм призеры, Рәсәйҙең спорт мастеры (2012).

# Мостафин Эдуард Роберт улы
## Биографияһы

Эдуард Роберт улы Мостафин 1991 йылдың 7 ноябрендә Башҡортостандың Өфө районы Дмитриевка ауылында тыуған. Өфө ҡалаһындағы Олимпия резервы спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, беренсе тренеры — Янышев Тимур Урал улы. Башҡортостан Республикаһы һәм «Динамо» спорт йәмғиәте вәкиле, өлкәндәр кимәлендә Валерий Ионович Мишингин һәм Виктор Анатольевич Никитин етәкселеге аҫтында күнекмәләр ала.
2012 йылда Контиолахтила юниорҙар араһында донъя чемпионатында ҡатнаша, спринтта 54-се урынды, эҙәрлекләү уҙышында 52-се урынды биләй. Рәсәйҙең юниорҙар беренселеге еңеүсеһе (2011, команда ярышында), Болгарияла «Славия Кубогы» халыҡ-ара ярыштар еңеүсеһе (Банско).
2015 йылда өлкәндәр өсөн кимәлдә командалы уҙышта Башҡортостан йыйылма командаһы составында Рәсәй чемпионы була. Шулай уҡ командалы уҙышта 2017 йылда ил чемпионатының көмөш миҙалын һәм 2014 йылда патрулдәр уҙышында бронза яулай. Йәйге биатлон буйынса Рәсәй чемпионаты эстафетаһында көмөш призер була (2013). 2018 йылда Волга буйы федераль округы чемпионатында эҙәрлекләү уҙышында еңеүсе була..
Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлаған.
# Зикероде

Зикероде (нем. Sickerode) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 158 кеше йәшәй. Майҙаны — 2 км². Диңгеҙ кимәленән 230 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37308 һәм автомобиль коды — EIC.
# Рапс

Рапс — әүернә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған кәбеҫтә затының бер йыллыҡ яҙғы йәки ужым үҫемлеге.

# Рапс
## Таралышы

Шипкәнде (ялан кәбеҫтәһе) баҡса кәбеҫтәһе менән һеркәләндереү һөҙөмтәһендә сығарыла. Ҡырағай рәүештә осрамай. Ҡытайҙа, Канадала, Германияла, Францияла һәм РФ‑та үҫтерелә. Башҡортостанда яҙғы рапс (кольза) үҫтерәләр.

# Рапс
## Ботаник яҙма

* «Köhler’s Medizinal-Pflanzen», 1887 китабынан ботаник иллюстрация
Һабағы тармаҡлы, бейеклеге 50—250 см тиклем. Розеткалы япрағы һаплы, лира формаһында, ҡауырһын һымаҡ ҡырҡылған, аҫҡы һабаҡ япрағы — лира формаһында, урталағыһы — оҙонса һөңгө һымаҡ, өҫкөһө — оҙонса ланцет формаһында. Сәскәлеге — ваҡ, һары төҫтәге 25—40 сәскәле тәлгәш. Емеше — шар формаһындағы 24—35 орлоғо булған ҡуҙаҡ, төҫө аҡһыл көрәндән ҡараға тиклем. 1000 орлоғоноң ауырлығы 3—6 г. Һыуыҡҡа сыҙамлы, дым яратыусы үҫемлек. Ситтән һеркәләндерелә. Вегетация осоро 80—110 тәүлек.

# Рапс
## Составы

Орлоғоноң составы (проценттарҙа): май — 32—35, аҡһым — 21.

# Рапс
## Төп элгәрҙәре

Ужым иген культуралары һәм пар баҫыуҙары. Орлоҡто ябай рәт ысулы менән сәсеү нормаһы 2,5—3,0 млн дана/га (10—12 кг/га), сәсеү тәрәнлеге — 3—4 см. Р. — май биреүсе культура, мал аҙығы культураһы, баллы үҫемлек. Р. майы аш‑һыу әҙерләгәндә, шулай уҡ сәнәғәттең маргарин, һабын, металлургия, текстиль тармаҡтарында һ.б. ҡулланыла. Йәшел массаһы, төпрәһе һәм ҡалдығы мал аҙығы булараҡ файҙаланыла.
* Сәскә атыусы рапс сәсеүлектәре
* Рапстың Plasmodiophora brassicae йыйыусы бүрткән тамыры
# Чегем 1-се

Чегем 1-се — Рәсәйҙәге йылға. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Баксан йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 103 км.

# Чегем 1-се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбайыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баксан, Черек йылғаһыҙ . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе бассейны йылғалары.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000712108200004796
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200479
* Бассейн коды — 07.02.00.007
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Казаков Рауил Яғмур улы

Казаков Рауил Яғмур улы (25 ғинуар 1982 йыл) — спортсы. Пауэрлифтинг буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2002). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (2003). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2006)

# Казаков Рауил Яғмур улы
## Биографияһы

Рауил Яғмур улы Казаков 1982 йылдың 25 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған.
«Геракл» спорт клубында спорт менән шөғөлләнә (тренеры С. В. Горшков). Юғары спорт оҫталығы мәктәбе өсөн (тренеры б. И. Шейко) 2001 йылдан сығыш яһай.
2002 йылдан алып Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы.

# Казаков Рауил Яғмур улы
## Ҡаҙаныштары

* VII Бөтә донъя уйындарының абсолют еңеүсеһе (2005)
* Ир-егеттәр араһында донъя чемпионы (2002, 2004, 2007)
* Ир-егеттәр араһында донъя чемпионатының көмөш призеры (2003, 2005)
* Ир-егеттәр араһында ятып штанга күтәреү буйынса донъя чемпионы (2009),
* Ир-егеттәр араһында ятып штанга күтәреү буйынса донъя чемпионатының көмөш призеры (2005)
* Юниорҙар араһында донъя чемпионы (2002)
* Юниорҙар араһында Европа чемпионы (2003, 2004),
* Европа чемпионатының көмөш миҙалы (2002)
* Ятып штанга күтәреү буйынса ир-егеттәр араһында Европа чемпионы(2009)
* Рәсәй чемпионы (2002, 2005)
* Рәсәй чемпионатының көмөш призеры (2003, 2004, 2006)
* Дүрт тапҡыр Рәсәй Кубогы еңеүсеһе (2001, 2003, 2004, 2007)
* Ятып штанга күтәреү буйынса Рәсәй чемпионы (2009, 2010)
* Ир-егеттәр һәм юниорҙар араһында Рәсәй, донъя һәм Европа чемпионы

# Казаков Рауил Яғмур улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Башҡортостандың күренекле спортсыһы» билдәһе (2002)
* Салауат Юлаев ордены (2006)
# Чебака көнө (байрам)

Чебака көнө — Ростов өлкәһенең Аҡсай районы Старочеркасская станицаһында билдәләнеүсе этнографик байрам.

# Чебака көнө (байрам)
## Тарихы

Дон үҙенең бай балыҡ запасы менән билдәле, шулар араһында ҡорман балығы айырылып тора. Уны урындағы халыҡ «Дон чебакаһы» тип атай. Дон балыҡ тотоу йолаларына ярашлы сентябрҙә, Старочеркасская станицаһында, «Чебака көнө» байрамы үтә. Байрамда профессиональ балыҡсылар һәм һәүәҫкәр балыҡсылар, спортсмендар, музей хеҙмәтсәндәре, ижади коллективтар, туристар һәм студенттар ҡатнаша. Байрам ваҡытында Донда балыҡсылыҡ тематикаһы буйынса ойошторолған күргәҙмәне ҡарарға, балыҡ ризыҡтары һатыу өсөн ойошторолған йәрминкәлә ҡатнашырға мөмкин. Байрамға килеүселәр өсөн викториналар һәм конкурстар үткәрелә. Саралар үткән ваҡытта Дон ухаһын әҙерләү тураһында өҫтәлмә мәғлүмәт белергә мөмкин. Этнографик байрам үткәреү сиктәрендә һыу ятҡылығында көн итеүселәр тураһында видеофильмдәр күрһәтелә һәм Донда балыҡсылыҡтың үҫеше тарихы тураһында һөйләнә. Халыҡ кәсептәре әйберҙәре йәрминкәһе эшләй. Этнографик байрам Старочеркасск тарихи-архитектура музей - ҡурсаулығы биләмәһендә үткәрелә, ойоштороусы булып Ростов өлкәһе тыуған яҡты өйрәнеү музейы һәм Старочеркасск тарихи-архитектура музей - ҡурсаулығы сығыш яһай.
2009 йылда байрам программаһында балыҡ тотоу буйынса ярыш үткәрелә һәм йомғаҡ яһала, өлгө сығыштар, декоратив-ҡулланма сәнғәте әҫәрҙәре күргәҙмә-йәрминкәһе, шоу-программа һәм театрлаштырылған тамаша ойошторола.
# Леч

Леч — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пожёг йылғаһының уң ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 5 км.

# Леч
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000020374
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002037
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мундыр

Мундыр — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ивдель йылғаһының уң ярына тамағынан 73 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Мундыр
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200009106
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200910
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ташма

Ташма — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Яя йылғаһының һул ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Ташма
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400312115200021063
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202106
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ташлы һаҙлығы

Ташлы һаҙлығы (рус. Ташлинское болото) — Дим йылғаһы бассейына ингән төбәк әһәмиәтендәге ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы (2005).

# Ташлы һаҙлығы
## Тасуирламаһы

Урман-дала зонаһы өсөн һирәк осраған бореаль төрҙәре булған үҫемлек бергәлектәре булған торфлы уйһыу һаҙлыҡ.
Башҡортостан Республикаһы Әлшәй районы Ташлы ауылынан көнбайышҡа табан 0,6 саҡрым алыҫлыҡта Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығының төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә ята. Урман-дала зонаһына инә. Көнсығышҡа табан ауышҡан торфлы уйһыу һаҙлыҡ, дөйөм майҙаны 1,5 гектар тәшкил итә. Төп туйындыруысы сығанаҡ булып ер аҫты һыуҙары тора. Һаҙлыҡтың төньяҡ сиге буйлап Дим бассейнына ингән Һарған йылғаһы аға.

# Ташлы һаҙлығы
## Үҫемлектәр донъяһы

Күрән, мүк, ҡамыш, таллыҡ һәм ереклек төркөмдәре комплексынан тора. Урман-дала зонаһы өсөн һирәк осраған: бүлбеле тәбәнәкәшәлсә, һаҙ баҙыҡайы, һаҙ һарыгүҙе, боронғо дәүерҙән һаҡланып ҡалған (реликт) — тутыҡ схенустар үҫә. Был үҫемлектәр Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Һаҙлыҡ төбәге тәбиғәтте һаҡлау һәм фәнни әһәмиәткә эйә булып тора.
# Нерута-Яха (Неромо-Яха ҡушылдығы)

Нерута-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Неромо-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Нерута-Яха (Неромо-Яха ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300039249
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303924
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сапсал

Сапсал — Рәсәйҙәге йылға, Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Һаҡмар йылғаһына һул яҡтан (тамағынан 722 метр алыҫлыҡта) ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км тәшкил итә.

# Сапсал
## Этимологияһы

Боронғо төрки суб (һыу) һәм сал (башҡорт һүҙе, тармаҡ мәғәнәһендә) һүҙҙәренән барлыҡҡа килеүе ихтимал.
1968 йылға тиклем Баймаҡ районы Темәс ауыл Советы составында Сапсалбаш урман әҙерләү ҡасабаһы була, ул Сапсал йылғаһы буйында, Баймаҡ ҡалаһынан 43 километр һәм ауыл Советынан 12 километр алыҫлыҡта, урынлашҡан.

# Сапсал
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Урал бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Һаҡмар йылғаһы инешенән алып Оло Эйек йылғаһына һыуҙарын ҡойғанға тиклем, йылға подбассейны юҡ. Йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Федераль һыу ресурстары агентлығы әҙерләгән Рәсәй Федерацияһы территорияһының һыу хужалығы районлаштырыу геомәғлүмәттәр системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000512112200004853
Кодтар буйынса гидрологик өйрәнеү (ГӨ) — 112200485 Бассейн коды — 12.01.00.005 ГӨ буйынса томы — 12 ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Шарла (Оло Сәрмәсән ҡушылдығы)

Шарла — Рәсәйҙәге йылға. Татарстан Республикаһы, Һамар өлкәһе, биләмәләрендә аға. Йылға Оло Сәрмәсән йылғаһының уң ярына тамағынан 301 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.

# Шарла (Оло Сәрмәсән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Сәрмәсән башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000412112100004766
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100476
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Тымбай (йылға)

Тымбай — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Шагирт йылғаһының уң ярына тамағынан 8,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Тымбай (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101112111100016212
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101621
* Бассейн коды — 10.01.01.011
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Краснушкин йорто (Таганрог)

1871
Краснушкин йорто — старинный йорт был Таганрог ҡалаһындағы (Петр урамындағы 37-се, иҫке нумерация № 9) айырым йорт. 1871 йылда төҙөлгән тип фаразлана.

# Краснушкин йорто (Таганрог)
## Тарихы

Йорт фаразланыуынса 1871 йылда төҙөлгән.
Коммерческий тыҡрығы мөйөшөнән 141 кварталдың бер өлөшө 1879 йылда Таганрог ҡалаһының тоҡомдан килгән почетлы гражданы Захарий Егорович Краснушкиндыҡы (1816—1892) була . Захарий Краснушкин, казак дворяны нәҫеленән сыҡҡан, полковник дәрәжәһенән генерал дәрәжәһенә, Дон Ғәскәре Өлкәһенең ғәскәри старшинаһы дәрәжәһенә етә. Таганрог үҙәгендә был имениеға эйә булғас, Захарий Краснушкин был участкала ике ике ҡатлы йорт төҙөй: Петр урамы, 7 мөйөштә һәм күршелә Петр урамы, 9 (элекке нумерация). Ике йортто сүкеп яһалған ҡапҡа айырып тора, ҡапҡа уртаҡ ихатаға илтә.
1871 йылдан алып Краснушкин был йортта «Петербург мануфактура компанияһы» фирмаһының магазинын тота. Ирҙәр күлдәге, ҡатын-ҡыҙҙарҙың эске күлдәге, кизе-мамыҡ туҡыманан кофталар, ябай туҡыманан һәм батистан ҡулъяулыҡтар һәм башҡа үтемле тауарҙар менән сауҙа итә. Шул уҡ йылдарҙа ҡуртым хоҡуҡтарында урынлашҡан, ҡоймаҡ өсөн мельхиор вазалар бигерәк тә ҙур һорау менән файҙаланған Геннигерҙың мельхиор әйберҙәр магазины; А . М. Валлерҙың «Биллефельд» саф етен туҡымаһы һатыу буйынса сауҙаһы һәм М. С. Бештавовтарҙың мануфактура магазины дан тота.
1911 йылда был йорттоң ишек алдында Данцигер. милке булған пар йылыһын файҙаланып буяу оҫтаханаһы һәм кейем-һалым таҙартыу оҫтаханаһыурынлаша.
1926 йылда бинаның яртыһын Н. К. Бояровтың «Пуговицы и пр.» сауҙаһы биләй. 1928 йылда бында комиссион магазин урын ала, ә 1931 йылда — универсаль магазин. 1933 йылда Краснушкин йортонда «Торгсин» бөтә союз сауҙа залы асыла.
2015 йылдың 31 майында йортта «Һуңғы адрес» бөтә Рәсәй проекты сиктәрендә репрессияланған М. М. Бондаренко иҫтәлегенә тамға ҡуйыла.

# Краснушкин йорто (Таганрог)
## Архитектура үҙенсәлектәре

Краснушкин йорто ике ҡатлы кирбес штукатуркаланған йорт. Провинциаль классицизм стилендә төҙөлгән, архитектура элементтары бик әҙ. Беренсе ҡат баштан уҡ магазин урынлаштырыу өсөн тәғәйенләнә. Өс ишеге һәм дүрт тәҙрәһе бар Икенсе ҡат торлаҡ өсөн тәғәйенләнә, өҫкә инеү юлы ишек алдынан. Фасады буйлап ете тура дүртмөйөшлө тәҙрә.

# Краснушкин йорто (Таганрог)
## Йортта йәшәгән билдәле шәхестәр

* Бондаренко, Игорь Михайлович (1927—2014) — СССР һәм Рәсәй яҙыусыһы.
* Бондаренко, Михаил Маркович (1905—1938) — СССР дәүләт һәм партия эшмәкәре.
* Краснушкина, Елизавета Захарьевна (1858—1912) — Рәсәй рәссамы, гравюра оҫтаһы.

# Краснушкин йорто (Таганрог)
## Хәҙерге торошо

Краснушкин йорто, барлыҡ революцион, совет һәм үҙгәртеп ҡороу ваҡиғаларына ҡарамай, иң тәүге күренешендә һаҡланған. Беренсе ҡатында магазиндар урынлашҡан. Икенсе ҡатта фатирҙар. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ реформаһы сиктәрендә бина 2015 йылға Таганрог капиталь ремонт программаһына инә. Нигеҙҙе ремонтлау, йорт эсендәге һыу һәм газ менән тәьмин итеү инженерлыҡ системаларын, подвал бүлмәләрен, фасадын ремонтлау иғлан ителә.
# Сиэтл (мәғәнәләр)

* Сиэтл — АҠШ-тың көньяҡ-көнсығышында һәм Вашингтон штатында иң ҙур ҡала.
* Сиэтл (ырыу башлығы) — суквомиш һәм дувамиш ырыуҙар башлығы.
# Иҙрис (пәйғәмбәр)

Иҙрис (ғәр. إدريس‎) —Ҡөрьәндә телгә алынған һәм Библиялағы Енох менән тбер тип һаналған пәйғәмбәр. Исламда ул тәүге булып ҡәләм менән яҙған тип иҫәпләнә, тегелгән кейемдәр кейгән, ваҡытты иҫәпләй белгән, Әҙәм и Шис (Сиф) ҡалдырған боронғо Яҙмаларҙы белгән..

# Иҙрис (пәйғәмбәр)
## Телгә алыныуы

Ҡөрьәндә уның исеме ике тапҡыр телгә алына:
* Һәм Китапта Иҙристе иҫкә ал. Ысынлап та, ул һүҙендә тоғро кеше һәм пәйғәмбәр булды Һәм Беҙ уны юғары урынға күтәрҙек.
* Мәрйәм 19:56, 57
* Һәм Исмәғилде, Иҙристе, Зөлкифелде… Улар бөтәһе лә — түҙемлеләрҙән. Беҙ уларҙы рәхмәтебеҙгә индерҙек, улар изгеләрҙән булды.
* Әл-Әнбиә 21:85, 86
# Дмитриев

Дмитриев — фамилия.
* Дмитриев Александр Алексеевич (1854—1902) — тарихсы һәм тыуған яҡты өйрәнеүсе. Урал тарихы буйынса белгес.
* Дмитриев Дмитрий Алексеевич (1893—1967) — эстрада артисы, БАССР-ҙың халыҡ артисы (1944).
* Дмитриев Николай Константинович (1898—1954) — төрки телдәр белгесе, филология фәндәре докторы (1938).
# Вершинка (Чебачья ҡушылдығы)

Вершинка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чебачья йылғаһының уң ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Вершинка (Чебачья ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032083
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203208
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Северная Ключевая

Сев. Ключевая — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Промышленная йылғаһының һул ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Северная Ключевая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, Новокузнецк ҡалаһынан Кемерово ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010300312115200011944
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201194
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Албания милли китапханаһы

Албания милли китапханаһы (алб. Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë) — Албанияның иң ҙур китапханаһы. Илдең баш ҡалаһы Тиранала урынлашҡан.

# Албания милли китапханаһы
## Дөйөм мәғлүмәттәр

Китапхана 1920 йылда нигеҙләнә һәм 1922 йылдың 10 декабрендә рәсми рәүештә асыла.
Албания милли китапханаһы илдең мөһим милли-мәҙәни институты булып тора. Китапхана 2 бинаны биләй һәм Албанияның Туризм, мәҙәниәт, йәштәр һәм спорт министрлығының ҡарамағында эшләй. Албан халҡының тарихи һәм мәҙәни мираҫын бәйән итеүсе яҙма һәм башҡа материалдарҙы йыйыу, эшкәртеү, тергеҙеү, һаҡлау һәм уларҙы уҡыусыларға еткереү — милли китапхананың маҡсаттарына инә. Дәүләт кимәлендә бында китапханасыға уҡытыу һәм профессиональ белемде камиллаштырыу ойошторола.
Китапхана фонды составына китаптар, матбуғат баҫмалары, карталар, атластар, микрофильмдар һәм башҡа һаҡланыу берәмектәре керә.
# Вершинная (Худосей ҡушылдығы)

Вершинная — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Худосей йылғаһының һул ярына тамағынан 366 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Вершинная (Худосей ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300068803
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306880
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Буҙалашбаш (Ишембай районы)

Буҙалашбаш — Башҡортостандың Ишембай районындағы тау. Хажы ауылынан көньяҡ-көнсығыштраҡ, ауылдан 3 км алыҫлыҡта, Шиҙе йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан.
Иң бейек түбәһе — 538,4 м. Тауҙың һырттары текә, тауҙың көнбайыш һырты йылғаның текә яры булып тора. Тау тоҡомо ҡомташ, аргиллиттар һәм венд ҡатнашмаһынан тора. Тау өҫтөндә уҫаҡ һәм ҡайын ҡатыш урман үҫә.
Буҙалашбаш тан төньяҡтараҡ Бикбулатбаш тауы (510 м), көньяҡ-көнсығыштараҡ Ыласынтау (530 м). Буҙалашбаш тауы менән Ыласынтау араһынан
Хажы Шиҙеһе ағып ята.
«Буҙ + алаша + баш» һүҙҙәренән алынған атама тип ҡарағанда, «буҙ» — аҡһыл (светло-серый), «алаша» — ат (лошадь), баш (голова, начало).
Буҙалашбаш тауының көнсығыш биләүендә, Хажы Шиҙеһе йылғаһының (Һәләүек йылғаһы ҡушылдығы) уң яҡ ярында, Хажы ауылынан 5 километр алыҫлыҡта мәмерйә бар. Мәмерйәнең оҙонлоғо — 1409 метр, тәрәнлеге — 122 метр, 1985 йылда уны Олимпия мәмерйәһе тип атағандар.
# Березовка (Архангел районы)

Березовка (рус. Березовка) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 48 кеше. Почта индексы — 453034, ОКАТО коды — 80203822002.

# Березовка (Архангел районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 18 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ырныҡшы): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 24 км