yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мүдәжәр

Мүдәжәр, «мүдәжәр» стиле (исп. mudéjar ҡалырға рөхсәт алғандар; ғәр. مدجّن‎ [mudaǧǧan] — эйәләтелгән) — Испанияла киң таралған, архитектурала, монументаль-биҙәү һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәтендә сағылыш тапҡан художестволы стилдең шартлы атамаһы.. Исеме мүдәжәр булараҡ билдәле дини төркөмдән алынған.

# Мүдәжәр
## Таралыуы

Мүдәжәр Кастилия (Толедо), Арагон (Сарагоса), Каталония һәм Әл-Әндәлүстә (Кордова, Севилья) таралған. Стиль мосолман һәм христиан оҫталары тарафынан булдырылған, һәм ҡатмарлы формала мавритан сәнғәте элементтарын берләштергән (архитектурала ғәрәп даға һымаҡ аркаларҙың формалары, планында йондоҙло һәм ҡумталы «күҙәнәкле» көмбәҙҙәре — артесонадо һаҡланған. Испандар тартып алған ерҙәрҙә мавритан сәнғәте традициялары христиандарҙың ғөрөф-ғәҙәттәренә йоғонто яһаған халыҡ мүдәжәре һәм башлыса һарайҙа төҙөлөштәрендә ҡулланылған һарай мүдәжәре үҙ-ара айырыла (Севилья Алькасары).

# Мүдәжәр
## Тасуирламаһы

XII—XVI быуаттарҙа Испания архитектураһында, һынлы сәнғәттә һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәтендә үҙенсәлекле синтетик стиль барлыҡҡа килә , унда мавритан, готика һәм (һуңыраҡ) ренессанс сәнғәте элементтары тығыҙ үрелеп бара. «Мүдәжәр» стилендәге әҫәрҙәрҙе мосолман һәм христиан оҫталары ижад итә. Мүдәжәрҙар сәнғәте-художество сифаты буйынса бер төрлө булмаған һәм һәр ваҡыт шартһыҙ булмаған күренеш; тикшеренеүселәр уның хатта иң яҡшы өлгөләренә хас икенселлек төҫмөрөн билдәләй.
Мүдәжәр стилендә мавритан архитектураһының төп конструктив элементтары : даға рәүешендәге (ҡайһы берҙә уҡлы тамамланған) арка, һигеҙ саталы йондоҙ барлыҡҡа килтереүсе көмбәҙле япмалар, йыйылма ағас түшәмдәр, гипс орнаменты һәм стеналарҙағы төҫлө һыҙаттар, шулай уҡ аҡһыл-зәңгәр төҫтәге ацулей, йәки асулехос һаҡланған. Биналарҙың тере һәм ирекле арауыҡ композицияһының нигеҙе булып эске ихата хеҙмәт итә, уның тирәләй башҡа биналар тупланған. Ҡоролмалар ябай, рациональ, климат шарттарына бик яҡшы яуап биргән планлаштырыу менән айырылып тора; мүдәжәр стилендә торлаҡ биналар теләп төҙөлә — шулай уҡ арзан материалдар (кирбес, ағас, гипс) һәм халыҡ оҫталарының арзан эшсе ҡулдары йәлеп итә. Стиль Кастилия (Толедо), Арагон (Сарагоса), Каталония һәм Әл-Әндәлүстә (Кордова, Севилья) айырым үҫеш ала
XIV быуаттан готика һәм мавритан традицияларының дөйөм ҡушылыу процесы бөтөнлөк һәм органик характерға эйә була.
# Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы

Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы (5 октябрь 1927 йыл — 20 ғинуар 1985 йыл) — яҙыусы, 1966 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. БАССР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981), Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты (1984).

# Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы
## Биографияһы

Вәзих Мөхәмәтша улы Исхаҡов 1927 йылдың 5 октябрендә БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Иҫке Тайнаш ауылында тыуған. Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағандан һуң шофер булып эшләй. 1948—1958 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә. Армиянан ҡайтҡас, «Ҡыҙыл таң» газетаһы редакцияһында эшләй. 1964 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлағас, филология факультетының әҙәбиәт кафедраһында эшкә ҡалдырыла.

# Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы
## Ижады

Вәзих Исхаҡовтың күпселек әҫәрҙәре тарихи-революцион темаға яҙылған. Ул тәүҙәрәк күренекле революционерҙар тура-1 һында «Мулланур Вәхитов», «Революционер тураһында хикәйә», «Хөсәйен Мәүлитов», «Ватан улы» исемле китаптар яҙҙы. Күренекле хәрби эшмәкәр, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштары ветераны Әхтәм Бәхтизин хаҡында ике киҫәктән торған «Хындан һурылды ҡылыстар», «Имәндәр баш эймәй» романдарын ижад итте. Вәзих Исхаҡов балалар әсән яҙылған «Комиссар һеңлеһе», «Көнгөр малай», «Атайым ултыртҡан өйәңке», «Йәйге һынау», «Тәгәрмәс эҙҙәре», «Күңел моңдары», «Умырзая — яҙ сәскәһе», «Йылдар шаңдауы» китаптарының авторы.

# Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ғәлимов Сәләм исемендәге премия (1984).

# Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы
## Хәтер

* Саҡмағош һәм Тайнаш ауылдарындағы урамдарға Исхаҡов исеме бирелгән
* Өфөлә яҙыусы йәшәгән йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған
* «Чекмагушинформцентр» редакция-нәшриәт комплексы һәм «Игенче» район гәзите әҙип исемендәге премия булдырған (2007)
# Старая (Тыпыл ҡушылдығы)

Старая — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тыпыл йылғаһының һул ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Старая (Тыпыл ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Косьва йылғаһы башынан Широков ГЭС-ына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100312111100008560
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100856
* Бассейн коды — 10.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Тукшин

Кесе Тукшин — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Тукшин йылғаһының һул ярына тамағынан 1,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.

# Кесе Тукшин
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300030213
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303021
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сунь (Берсута ҡушылдығы)

Сунь — Рәсәй йылғаһы. Татарстан биләмәләрендә аға. Йылға Берсут йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Сунь (Берсута ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000312112100003951
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100395
* Бассейн коды — 11.01.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сырҡылдаҡ турғай

?Сырҡылдаҡ турғай :
Фәнни классификация :
| Батшалыҡ: | Хайуандар |
| Тип: | Хордалылар |
| Суб-тип: | Умыртҡалылар |
| Класс: | Ҡоштар |
| Отряд: | Турғай һымаҡтар |
| Подотряд: | Һайраусы тарғайҙар |
| Ғаилә: | Ҡупшыҡайҙар |
| Төр: | Сырҡылдаҡ турғай |
Латинса исеме :
Hippolais caligata (Lichtenstein, 1823) :
| Викитөрҙәр систематикаһы | рәсем эҙләү рәсемдәр | ITIS 560446 NCBI 68494 |
Сырҡылдаҡ турғай (рус. Ьорматушка, лат. Hippolais caligata) — турғайҙар отрядындағы ҙур булмаған ҡошсоҡ.

# Сырҡылдаҡ турғай
## Ҡылыҡһырлама

Турғайҙан бәләкәйерәк. Ағас ботаҡтарында йәки ҡыуаҡтарҙа йөрөүсе теремек ҡош. һырт яғы һорғолт көрән, ҡанаттары арҡыры аҡ һыҙыҡлы ҡара-көрән. Кәүҙәһенең аҫ яғы һарғылт һипкелле аҡ. Әберсә турғайынан ҡарараҡ төҫтә булыуы менән айырыла.

# Сырҡылдаҡ турғай
## Тауышы

Тауышы көслө генә: «бит-бит-бит» йәки «срыҡ-срыҡ».

# Сырҡылдаҡ турғай
## Йәшәү рәүеше

Башҡа ҡоштарҙың тауышына оҡшатып һайрай. Асыҡ урмандарҙа, ҡыуаҡлыҡтарҙа була. Бөжәктәр, көҙгөһөн еләктәр, менән туйына. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ағас ботаҡтарында, ҡыуаҡтарҙа, һирәкләп ерҙә оялай. Ҡыҙғылт көрән таплы 4—6 бөртөк ал¬һыу аҡ йомортҡаһы була.
# Евгения Шимкунайте

Евгения Шимкунайте (лит. Eugenija Šimkūnaitė; 11 февраль 1920 йыл, Новороссийск, Рәсәй Совет Республикаһы — 27 ғинуар 1996 йыл, Вильнюс, Литва) — Литва һәм СССР дарыуханасыһы һәм этнографы, дарыу үҫемлектәре белгесе. Тәбиғи фәндәр докторы.

# Евгения Шимкунайте
## Биографияһы

Евгения Шимкунайте 1920 йылдың 11 февралендә Новороссийскиҙа тыуған. Уның атаһы Пранс Шимкунас — дарыуханасы, сығышы менән Индубакиай тигән литва ауылынан, ә әсәһе Ольга Лебедева — Новороссийскиҙан шәфҡәт туташы. 1922 йылда ғаилә Литваға ҡайтҡан; Таурагнай ҡалаһында Евгенияның атаһы үҙ дарыуханаһын асҡан.

# Евгения Шимкунайте
## Биографияһы
### Карьераһы

Башланғыс мәктәптән һуң Утян гимназияһына уҡырға керә һәм уны 1937 йылда тамамлай. Шул уҡ йылда Бөйөк Витовт университетына уҡырға инә, бында фармацевт һөнәре ала. 1941 йылдан Каунаста һәм Таурагнайҙа дарыуханасы була, ә 1942 йылдан 1947 йылға тиклем Вильнюс университеты ҡарамағындағы дарыу үҫемлектәре баҡсаһында эшләй. 1951 йылда Ҡаҙаҡ ССР-ына китә, бында хәҙерге Дарыу һәм хуш еҫле үҫемлектәрҙең бөтә Рәсәй фәнни-тикшеренеү институты системаһында дарыу үҫемлектәре сырьеһын йыйыуҙы тикшереү менән шөғөлләнә. Литваға ҡайтҡас, бер нисә йыл дауамында Литва Фәндәр академияһының Биология институтында эшләй, һуңыраҡ Баш дарыухана идаралығына күсә һәм бында Дарыу үҫемлектәре бүлегендә хаҡлы йылға сыҡҡанға тиклем эшләй.

# Евгения Шимкунайте
## Биографияһы
### Фәнни эшмәкәрлеге

Евгения Шимкунайтеның фәнни эшмәкәрлеге дарыу үҫемлектәре менән бәйле. Университетта уҡыу йылдарында уҡ улар тураһында күберәк белеү өсөн барлыҡ мөмкинлектәрҙе файҙаллана. 1951 йылда «Литва ССР-ында валериана культураһы» тигән темаға диссертация яҡлай. Был Литваның үҫемлек ресурстарын өйрәнеү өлкәһендә тәүге хеҙмәттәрҙең береһе була. Һуңыраҡ Шимкунайте крайҙың барлыҡ дарыу үҫемлектәре тураһында мәғлүмәт йыя башлай, бер үк ваҡытта уларҙың үҫеш шарттарын өйрәнә һәм баҫыуҙа тәжрибәләр уҙғара. Йыйылған материалдаын дөйөмләштереп, 1951 йылда «Литва дарыу үҫемлектәре ресурстарын файҙаланыуҙың биологик нигеҙҙәре» тигән темаға хабилитацион хеҙмәт яҡлай, был уның тормошонда иң ҙур фәнни хеҙмәте.
Ботаниканан тыш Евгения Шимкунайте шулай уҡ урындағы фольклор, йолалар һәм байрамдар менән ҡыҙыҡһына, быға үҙенең бер нисә китабын бағышлай. Археологтар менән бәйләнеш тота, уларға ҡаҙыу эштәре барышында табылған үҫемлек ҡалдыҡтарын асыҡларға ярҙам итә һәм алынған мәғлүмәттәрҙе үҫемлектәрҙең Литвала таралыу юлдарын өйрәнгәндә ҡуллана.
1993 йылда Литва фәнни советы Шимкунайтеға «тәбиғи фәндәр докторы» дәрәжәһен бирә.
Евгения Шимкунайте 1996 йылдың 27 ғинуарында Вильнюста вафат була. Таурагнайҙа ата-әсәһе ҡәберҙәре янында ерләнгән.

# Евгения Шимкунайте
## Хәтер

* 1997 йылда Евгения Шимкунайте фонды булдырыла, уның маҡсаты — йәш фармацевтарға, айырым әйткәндә, дарыу үләндәрен һәм үҫемлектәрен өйрәнеүселәргә булышлыҡ күрһәтеү.
* 1998 йылда Таурагнай ҡалаһының урта мәктәбе Шимкунайте исеме менән атала.
# Швикерсхаузен

Швикерсхаузен (нем. ) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан .
# Войлас (Шоча ҡушылдығы)

Войлас — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шоча йылғаһының уң ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.

# Войлас (Шоча ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035770
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003577
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Тастунген

Тастунген (нем. Tastungen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 269 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,6 км². Диңгеҙ кимәленән 255 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 37339 һәм автомобиль коды — EIC.
# Прудище

Прудище — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Холуница йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Прудище
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300312111100034938
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111103493
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Нестеров Михаил Васильевич

Нестеров Михаил Васильевич (19 май 1862 йыл — 18 октябрь 1942 йыл) — рәссам, Һынлы сәнғәт академигы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, (1942), I дәрәжә Сталин премияһы лауреаты.

# Нестеров Михаил Васильевич
## Биографияһы

Михаил Васильевич Нестеров 1862 йылдың 19 майында Өфөлә сауҙагәр ғаиләһендә тыуған. Мәскәү живопись, һынлы сәнғәт һәм архитектура училищеһында (1877—1881 һәм 1884—1886) В. Г. Перов, А. К. Саврасов, И. М. Прянишниковта, Петербург сәнғәт академияһында (1881—1884) П. П. Чистяковта уҡый. 1889 йылдан экспонент, 1896 йылдан Передвижниктар ширҡәте ағзаһы. Башлыса Мәскәүҙә йәшәй (1890—1910 йылдарҙа — Киевта). Рәссамдың тәүге эштәре передвижниктар рухында яҙылған, иллюстратор булараҡ күп эшләгән.
«Дәрүиш», «Үҫмер Варфоломейға Илаһи зат күренеүе» картиналарында (икеһе лә Третьяков галереяһында) Нестеровтың кешенең эске донъяһы менән ҡыҙыҡһыныуы тулы сағылыш таба. Рәссам 1942 йылдың 18 октябрендә Мәскәүҙә вафат була.

# Нестеров Михаил Васильевич
## Эшмәкәрлеге

Совет осоронда Михаил Нестеров ижадының реализм башланғысы яңы үҫеш ала. Ул фән һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренең һоҡландырғыс образдарын ижад итеп, башлыса, портретист булараҡ эшләй. Был, нигеҙҙә, 1930-сы йылдар портреттары (П. Д. һәм А. Д. Кориндар — 1930, А. Н. Северцов — 1934, И. Д. Шадр — 1934, С. С. Юдин — 1935, И. П. Павлов — 1935, СССР Дәүләт премияһы — 1941; К. Г. Держинская — 1937, Е. С. Кругликова — 1938, В. И. Мухина — 1940 — барыһы ла Третьяков галереяһында) рәссамды социалистик реализм живописының күренекле оҫталары рәтенә сығара. Портреттарға картина формаһы камиллығы, композицияның гармониялы, асыҡ төҙөлөшө, күләм һәм киңлекте аныҡ һынландырыу хас. Нестеров лирик пейзаж оҫтаһы булараҡ та эшләүен дауам итә («Ауылда көҙ», 1942, Третьяков галереяһында). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградланған. Михаил Васильевич Өфөнө бик ныҡ яратҡан, унһыҙ йәшәй алмаған. Бында ул йылына ике, өс тапҡыр килеп киткән. Уны бында әсәһе Мария Михайловна, атаһы Василий Иванович һәм яратҡан апаһы Александра Васильевна һағынып көтөп алған.

# Нестеров Михаил Васильевич
## Хәтер

* 2017 йылдың ноябрендә Башҡортостанда һынлы сәнғәт һәм сәнғәт фәне өлкәһендә Михаил Нестеров исемендәге дәүләт премияһы булдырылды.
* 2015 йылда Михаил Нестеровтың тыуыуына 155 йыл тулыу Өфөлә киң билдәләнде.
* Башҡортостан дәүләт художество музейына Михаил Нестеров исеме бирелгән.
* 2015 йылдың 11 декабрендә Өфөлә М. В. Нестеровҡа һәйкәл асылған.
* Баш ҡалала Нестеров скверы бар.
* Ленин урамында рәссамдың йорто торған урынға мемориаль таҡтаташ ҡуйылған (2012).
* 2012 йылда рәссамдың быуат ярымлыҡ юбилейы билдәләнгән көндәрҙә Өфөлә бөтә Рәсәй күргәҙмәһе ойошторолдо.
* «Михаил Нестеров. Неизвестные страницы творчества» тигән китап донъя күрҙе (2012).
* 1962 йылда СССР-ҙа Михаил Нестеровҡа арналған почта маркаһы сығарыла.
# Уҡытыусылар семинарияһы (Новочеркасск)

Уҡытыусылар семинарияһы — Новочеркасскиҙағы элекке уҡыу йорто, ҡаланың үҙәгендә Платовский проспекты, 63 һәм Пушкин урамы, 47 (элекке Почта) киҫелешендә урынлашҡан. Хәҙерге ваҡытта бинала РФ Эске эштәр министрлығының Суворов училищеһы эшләй. Бина төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булып тора.

# Уҡытыусылар семинарияһы (Новочеркасск)
## Тарихы

Бина ХIХ быуаттың икенсе яртыһында һалынған була, килем йорто, милеккә инженер-механик Д. И. Жученковтың милеге булған. 1878 йылда унда, октябрҙә бер йыл алдараҡ нигеҙ һалынған уҡытыусылар семинарияһы эшләй башлай. Әммә, башҡа мәғлүмәт буйынса, бина 1885 йылда ғына төҙөлә. Шулай уҡ училище янында ике класлы өлгөлө мәктәп асыла. 1904—1906 йылдарҙа (1967 йылғы мемориаль табличкаға ярашлы — 1907—1908) семинарияла урыҫ һәм славян телдәре дәрестәрен урыҫ әҙәбиәтсеһе һәм драматургы, «Донская жизнь» һәм «Донская речь» новочеркасск гәзиттәре мөхәррире Константин Андреевич Тренёв уҡытҡан.
Уҡытыусылар семинарияһы бөтә бинала урынлашмаған, бинаның бер өлөшө дарыуханаға һәм башҡа ҡортомлаусыларға ла арендатор бирелә. 1912—1914 йылдарҙа бина яңынан ҡорола реконструкция, проект авторҙары — архитектор С. И. Болдырев, һөҙөмтәлә бинаның тышҡы күренеше өлөшләтә үҙгәрә. Фасадтарҙы тикшеренеү һөҙөмтәләренә ышанһаң, нигеҙҙә бинаның беренсе ҡаты үҙгәртелә.
Был бина XIX быуат аҙағы — XX быуат башы Новочеркасск ҡалаһына хас булған квартал мөйөшөн нығытыусы торлаҡ һәм ижтимағи социаль архитектура өлгөһө. Ростов өлкәһендә һәм ғөмүмән Новочеркасскиҙа йыш осраған биналарҙың төп фасадтарын «кирбес стилендә» биҙәү ҙур мәҙәни ҡиммәткә эйә. Кирбес стеналар, биҙәү деталдәре, вертикаль һәм горизонталь бүлгеләүҙәр, шулай уҡ ишек һәм тәҙрә йөҙлөктәре, шулай уҡ кәрниздәре лә һуҙылған штукатурланған профилле булыуы уның хас һыҙаты булып тора.
Бина планда — тура мөйөшлө, оҙонораҡ яғы менән көнбайыш-көнсығыш һыҙатында. Көньяҡ фасадта икенсе ҡат һәм саң осортма, сарлаҡ мезонин кимәлендә дүрт колонналы портигының эре ордеры урынлашҡан. Портик беренсе ҡаттың ҡумта көмбәҙ менән ҡапланған галереяһында урынлашҡан, уның уртаһында бинаға төп инеү урыны бар. Төньяҡ фасадында, габариттары һәм структураһы менән колонналы көньяҡ фасадҡа оҡшаш, пилястрлы портик урынлашҡан. Ҡабырға фасадтарында, шунда эшләнгән балкондарҙы тотоп торған, сүкелеп яһалған металл кронштейндар бар, хәҙерге көндә улар һаҡланмаған.
1923 йылдан бинала милиция уҡыу йорттары урынлашҡан булған: 1946 йылда Новочеркасск Эске эштәр халыҡ комиссариатының милиция мәктәбе итеп үҙгәртелгән 3-сө урта команда составының дон мәктәбе булған. 1991 йылда РФ Эске эштәр министрлығының Новочеркасск урта училищеһы (суворов училищеһы өлгөһөндә) барлыҡҡа килә, ә һуңынан Эске эштәр министрлығының Суворов хәрби училищеһы тип үҙгәртелә.
# Силантьев ауыл Советы (Бөрө районы)

Силантьев ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Бөрө районы составындағы муниципаль административ-территориаль берәмек.

# Силантьев ауыл Советы (Бөрө районы)
## Тарихы

Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-З һанлы «Башҡортостан Республикаһында административ-территориаль ҡоролоштоң үҙгәрештәре, муниципаль берәмектәрҙең сиктәренең үҙгәреүе һәм үҙгәртеп ҡоролоуы тураһындағы» Законы, статья 1. ч. 104 түбәндәге юлдар бар:
   104. Бөрө районы Силантьев ауыл Советының Никольский ҡасабаһын Бөрө ҡалаһы территорияһына тапшырыуға бәйле Бөрө районының, Бөрө районы Силантьев ауыл Советының һәм Бөрө ҡалаһының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы үҙгәртергә.

# Силантьев ауыл Советы (Бөрө районы)
## Ауыл биләмәһе составы

2004 йылда хәҙерге Бөрө ҡалаһы ҡала биләмәһе составына Никольский ҡасабаһы тапшырыла.
# Гросрёда

Гросрёда (нем. Großroda) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 225 кеше йәшәй. Майҙаны — 2,67 км². Диңгеҙ кимәленән 218 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 4617 һәм автомобиль коды — ABG.
# Бефстроганов

Бефстро́ганов (франц. Bœuf Stroganoff — «строганов буйынса һыйыр ите») — урыҫ аштарҙын популяр ашамлыҡ, милли ашамлыҡ. Ваҡ иҫелғән һыйыр итенән, ҡаймаҡтан, томат пастаһынан эшләнә. Башҡа исемдәр — «Беф-Строганов», «Беф а ля Строганов». Граф Строганов Александр Григорьевич (1795—1891) исемен йөрөтә.
# Русянка

Русянка — Рәсәй йылғаһы. Алтай/ Новосибирск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тогул йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Русянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чумыш йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Чулым ҡушылғанға тиклем (Томи йылғаһын индермәйенсә), йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200412115200002524
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200252
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вут-Яун

Вут-Яун — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кедровая йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Вут-Яун
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200046928
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204692
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Көньяҡ Ое-Яга

Көньяҡ Ое-Яга — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Песчаное күле - №9188 исемһеҙ йылға ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Көньяҡ Ое-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — яр һыҙатының 03.04.00 гидрографик берәмеге эсендәге, Рәсәй Федерацияһының һыу территориялары һәм эске диңгеҙ һыуҙарындағы Баренц диңгеҙендәге утрауҙар, Колгуев утрауын керетеп. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040010012103000091894
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009189
* Бассейн коды — 03.04.00.100
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Юнко-Шор (Кара ҡушылдығы)

Юнко-Шор — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кара йылғаһының һул ярына тамағынан 144 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Юнко-Шор (Кара ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112103000090592
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103009059
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Аза (йылға)

Аза — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/74 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.

# Аза (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010200312110000029577
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110002957
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0