# Малай-Муйнаҡ

Малай-Муйнаҡ (рус. Маломуйнаково) — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 108 кеше. Почта индексы — 453713, ОКАТО коды — 80253849006.

# Малай-Муйнаҡ
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 45 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Абҙаҡ): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шартымка): 13 км

# Малай-Муйнаҡ
## Тарихы

XVIII быуат аҙағында Малай Муйнаҡта 27 йорт иҫәпләнә. Малай-Муйнаҡ ауылының икенсе исеме — Буранғол. 1859 йылда X ревизия буйынса Малай Муйнаҡта 32 йортта 200 кеше йәшәй. Ауылда өсөшәр ихата керҙәш була, уларҙы төп аҫаба халыҡ ер биләмәләрен ҡуртымға биреү шарты менән ҡабул итә. Керҙәштәр башҡорт общинаһына ихатанан 10-шар тин түләй һәм аҫабалар кеүек үк ҡаҙна һәм община файҙаһына бөтә йөкләмәләрҙе үтәй. 1920 йылға Ҡарт Муйнаҡта халыҡ һаны ике тапҡырға кәмей, уның ҡарауы Малай Муйнаҡта 144 кешегә арта. XIX быуаттың беренсе яртыһында ике ауыл да Троицк өйәҙендә 4-се Загорный кантондың 1-се һәм 2-се йортона инә. 1864 йылда улар 1919-1930 йылдарҙа Тамъян-Ҡатай кантоны составында булған Туңғатар улусына буйһоналар. Малай Муйнаҡта тәүге төпләнеүсенең улы зауряд-сотник Хисаметдин Муйнаҡов (1781-1858) йәшәгән.

# Малай-Муйнаҡ
## Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) | | | | | |
| 1920 йыл 26 август | | | | | |
| 1926 йыл 17 декабрь | | | | | |
| 1939 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1959 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1970 йыл 15 ғинуар | | | | | |
| 1979 йыл 17 ғинуар | | | | | |
| 1989 йыл 12 ғинуар | | | | | |
| 2002 йыл 9 октябрь | | | | | |
| 2010 йыл 14 октябрь | 108 | 49 | 59 | 45,4 | 54,6 |

# Малай-Муйнаҡ
## Халыҡ һаны
### Милли составы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (96 %).
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
    1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
    1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
* 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
       Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
* 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
       Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
* 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
       Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
* 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
       Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
* 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
       Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
* 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
* 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
* Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
       1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

# Малай-Муйнаҡ
## Ревизия материалдары

1816 йылда һәм 1859 йылда Малай-Муйнаҡ ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

# Малай-Муйнаҡ
## Урамдары

* Әхмәт урамы (рус. улица Ахметово)
* Мәктәп урамы (рус. Школьная улица)
* Үҙәк урам (рус. Центральная улица)

# Малай-Муйнаҡ
## Ер-һыу атамалары

Ҡарсыға Урман, Лоши-Сумаҡ, Шағырүлгән йылғалары буйында, икенсеһенеке — Ҡара, Киркетөйәк, Бысаҡкиҫкән йылғалары буйында) булған. Тәүҙә иң алыҫ күсенеү урыны

# Малай-Муйнаҡ
## Күренекле шәхестәре

* Буҙыҡаев Мөхәмәтйән Ярымбай улы (1789—1856) — кантон башлығы, ғəскəр старшинаһы (1846). 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы, генерал-майор (1857)