yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Десятка (Тавда ҡушылдығы)

Десятка — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тавда йылғаһының уң ярына тамағынан 215 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Десятка (Тавда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200013226
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201322
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Руевица (стадион)

Руевица (хорва. Rujevica) — Хорватияның Риека ҡалаһында урынлашҡан футбол стадионы. Стадиондың һыйҙырышлығы 8 279 урын тәшкил итә. Руевица стадионы — яңы Кантрида ҡоролмаһы осоронда 2015 йылдың авгусынан «Риека» футбол клубының ваҡытлыса үҙ аренаһы булып тора. Руевица — күнекмәләр комплексының бер өлөшө, ул өҫтәмә дүрт яланды үҙ эсенә ала һәм клубтың йәштәр академияһы тарафынан ҡулланыла. Стадион шул уҡ исемле районда урынлашҡан, аренаның рәсми исеме — ХНК Риека стадионы (хорв. Rijeka HNK Stadion).

# Руевица (стадион)
## Ҡоролмалары

Руевица районындағы күнекмәләр үҙәген төҙөү 2014 йылдың 15 сентябрендә башлана һәм «Риека» футбол клубы милекселәре тарафынан финанслана. 2015 йылдың 28 июлендә стадионды хорват футбол властары лицензиялай. 2015 йылдың 2 авгусында Руевица рәсми рәүештә «Риека» командаһының Загреб «Локомотивына» ҡаршы уйын менән асыла, ул 3:1 иҫәбендә хужаларҙың еңеүе менән тамамлана. «Риеканың» һаҡсыһы Марин Леовац стадионда тәүге голдың авторы була.

# Руевица (стадион)
## Киңәйтеү

2016 йылдың ғинуарында һәм ноябрендә «Риека» президенты Дамир Мишкович УЕФА чемпиондар Лигаһының һәм УЕФА Европа Лигаһының уйындарын үткәреүгә стадион УЕФА талаптарын ҡәнәғәтләндереү өсөн 8 000 тамашасынын һыйҙыра алырлыҡ трибунаны төҙөү планы тураһында телгә ала. Төньяҡ трибуна 2017 йылдың 11 майында төҙөлә башлай, ә 2017 йылдың 21 июлендә тамамлана. Һөҙөмтәлә аренаның һыйҙырышлығы 6 039 урындан 8 279 урынға тиклем арттырыла. 2017 йылдың 2 авгусында стадионда йөрөш рекорды теркәлә: «Риека» менән Австрияның «Ред булл» командалары араһындағы өсөнсө УЕФА чемпиондар лигаһының өсөнсө квалификацион раунды уйынына 8 118 кеше килә.

# Руевица (стадион)
## Секторҙар буйынса Һыйҙырышлыҡ

Стадиондың дүрт секторы 8 279 тамашасыны һыйҙыра:
* I секторы (көнсығыш): 2 852
* Z секторы (көнбайыш): 2 775 (VIP-сектор)
* 'S секторы (төньяҡ): 2 240
* J секторы (көньяҡ): 412 (ҡунаҡ секторы)

# Руевица (стадион)
## Лигала йөрөш

| Миҙгел | Барыһы | Юғары | Әҙ | Уртаса |
| 2015/16 | 71 682 | 5 776 | 2 522 | 4 217 |
| 2016/17 | 85 628 | 6 004 | 3 022 | 4 757 |
| 2017/18 | 70 046 | 7 258 | 3 022 | 4 670 |

# Руевица (стадион)
## Йыйылма командалар араһында матч

| Дата | Ярыш | Дәғүәсе | Һөҙөмтә | Тамашасылар |
| Футбол буйынса йыйылма командаһы Хорватия ||||||
| 4 июнь 2016 | иптәштәрсә матч | Сан-Марино | 10:0 | 3 911 |
| 6 октябрь 2017 | донъя чемпионатына квалификация | Финляндия | 1:1 | 7 578 |
# Буха (Наумбург)

Буха (Наумбург) (нем. Bucha (bei Naumburg)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 285 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,84 км². Диңгеҙ кимәленән 244 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6642 һәм автомобиль коды — BLK.
# Окница (йылға)

Окница (укр. Вікниця (Окниця), молд. Окница/Ocniţa) — Европалағы йылға. Ике дәүләт — Украина һәм Молдавия (Днестр буйы Молдова Республикаһы) биләмәләре аша аға. Днестрҙың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай.
Украинаның Винница өлкәһендәге Крыжополь районының Одаи ауылы янында башлана. Артабан көньяҡҡа йүнәлеш ала һәм Файгород ҡасабаһын үткәндән һуң Пищанка районына сыға. Уның Трибусовка һәм Грабаровка ауылдарынан һуң Днестр буйы Молдова Республикаһы Каменка районы буйлап көньяҡҡа табан аға. Бында йылға үҙенә исемдәш Окница ауылын үтеп китә. Каменский районының Кузмин ауылы янында Днестрға ҡоя.
# Борма (йылға)

Борма, Һаҙлы Борма (рус. Бурминка (Сырая Бурма)) — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан биләмәләрендә аға. Йылға Төй йылғаһының уң ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Борма (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100022876
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102287
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Вальга (Катрома ҡушылдығы)

Вальга — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Катрома йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Вальга (Катрома ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100112103000005658
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000565
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лоҡманов Ильвер Әнүәрбәк улы

Лоҡманов Ильвер Әнүәрбәк улы (рус. Лукманов Ильвер Ануарбекович) (11 апрель 1946 йыл ) — совет һәм партия эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының республика ҡала һәм райондарының социаль һәм иҡтисади үҫеш мәсьәләләре комиссияһы ағзаһы. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың уникенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

# Лоҡманов Ильвер Әнүәрбәк улы
## Биографияһы

Лоҡманов Ильвер Әнүәрбәк улы 1946 йылдың 11 апрелендә Башҡорт АССР-ының Саҡмағош районы Саҡмағош ауылында тыуған. Милләте буйынса татар, юғары белемле — 1969 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын, 1969 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлағас, К. Маркс исемендәге колхозда баш агроном булып башлай. Артабан Саҡмағош районы «Волга» колхозы рәйесе була. 1986 йылдан КПСС-тың Саҡмағош район комитетында ауыл хужалығы бүлеге мөдире була. 1987 йылдан Саҡмағош районының «Родина» крәҫтиәндәр ассоциацияһы советы рәйесе.
Саҡмағош районы 271-се Саҡмағош һайлау округы Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының республика ҡала һәм райондарының социаль һәм иҡтисади үҫеш мәсьәләләре комиссияһы ағзаһы.

# Лоҡманов Ильвер Әнүәрбәк улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

«Почёт Билдәһе» ордены.
# Камазин Кука

Камазин Кука — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кука йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Камазин Кука
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000042193
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004219
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Муборга

Муборга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чагва йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Муборга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032335
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203233
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡаранай Искәндәров

Ҡаранай Искәндәров (1777—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.

# Ҡаранай Искәндәров
## Биографияһы

Ҡаранай Искәндәров (Ҡаранай Искәндәр улы Әүәзов) Ырымбур губернаһы Бүләкәй-Көҙәй улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Нуриман районы) Сураш ауылында йәшәгән. 14-се класслы дистанция башлығы булып хеҙмәт итә.
1812 йылғы Ватан һуғышы башланғас, 1814 йылдың аҙағына тиклем11-се Башҡорт атлы полкы составында француздарға ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша. 11-се Башҡорт атлы полкы башлыса 8-се кантон башҡорттарынан ойошторола һәм 1812 йылдың 5 октябрҙә Түбәнге Новгородҡа бара. Артабан Украинаға генерал-лейтенант граф П. А. Толстойҙың ополчение корпусы составына ебәрелә. Рус армияһының сит илгә походтары барышында, 1813 йылдың майында полк Пенза ополчениеһы менән бергә Варшава герцоглығына килә һәм Польша армияһы составына индерелә. 21 сентябрҙә Богемия армияһының кавалериянан генерал граф М. И. Платовтың корпусы составына күсерелә, октябрь-ноябрҙә Платов корпусы составында Саксонияла, Баварияла, Францияла, шул иҫәптән 4 һәм 6 октябрҙә Лейпциг янындағы хәрби алыштарҙа ҡатнаша. 3 ноябрҙә полк Волконскийҙың отряды менән бергә Витгенштейн корпусына керә, 14-16 ноябрендә Березина буйындағы алыштарҙа ҡатнаша. Рус армияһының сит илгә походтары барышында Лейпциг һәм Дрезден янындағы алыштарҙа ҡатнаша. 1813 йылдың декабрендә Богемия армияһының Төп фатиры ҡарамағында хеҙмәт итә. 1814 йылдың 1 ғинуарынан Гамбургты блокадалауҙа һәм штурмлауҙа ҡатнаша. 1814 йылдың 19 мартында союздаш ғәскәрҙәре составында 11-се Башҡорт атлы полкы Парижға инә.

# Ҡаранай Искәндәров
## Бүләктәре

* 4-се дәрәжә Изге Георгий Хәрби ордены
* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
* «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» көмөш миҙалы кавалеры
# Скурко Евгения Романовна

Скурко Евгения Романовна (5 август 1947 йыл) — ғалим-музыка белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1984 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Сәнғәт фәндәре докторы (2005), профессор (2007). Рәсәй Федерацияһының (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.

# Скурко Евгения Романовна
## Биографияһы

Евгения Романовна Скурко 1947 йылдың 5 авгусында Куйбышев ҡалаһында тыуған.
1970 йылда Мәскәү консерваторияһының теория-композиторлыҡ факультетын В. П. Бобровский класы буйынса тамамлай.
1979 йылда сәнғәт ғилеме өлкәһендә «Рахманинов ижадында вариантлы-вариациялы үҫеш ысулының роле тураһында» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
«Башҡорт академик музыкаһы: үҫеш юлдары» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай (2004 йыл). Профессор.
1971 йылдан Өфө сәнғәт институтында эшләй (1984 йылдан алып доцент). Институттың музыка теорияһы кафедраһында махсус һәм дөйөм курстар алып бара («Музыкаль әҫәрҙәргә анализ», «XX быуат композицияһы техникалары», «Хәҙерге заман башҡорт музыкаһы»).
«Саҡырылған профессор» сифатында Евгения Романовна күп тапҡырҙар АҠШ-ҡа, Германияға, Финляндияға, Венгрияға бара, инглиз телендә XIX һәм XX быуаттарҙағы рус музыкаһы, шул иҫәптән башҡорт музыка мәҙәниәте тураһында лекциялар уҡый.
Скурко Евгения Романовна — хәҙерге заман музыкаһы стиле проблемалары, башҡорт композиторҙарының ижады тураһындағы мәҡәләләр авторы, концерттарға, спектаклдәргә рецензиялар яҙа.

# Скурко Евгения Романовна
## Хеҙмәттәре

Скурко Евгения Романовнаның 130-ҙан ашыу публикацияһы бар, шул иҫәптән «SONUS» (АҠШ) музыка ғилеме журналында. Мәҡәләләре: «Об основных принципах развития в вариационных циклах Рахманинова» (в сб.: Вопросы музыкознания. Вып. 2. — Уфа, 1977), «О жанровых истоках вариантного метода С. Рахманинова» (СМ, 1978, № 6), «О специфике интегрирующего метода развития в инструментальной музыке С. Рахманинова» (в сборнике.: Вопросы искусствознания. Вып. 4. — Уфа, 1980), «Достижения и перспективы» (совместно с Г. Некрасовой; СМ, 1980, № 8), «По мотивам народной легенды» (о балете Р. Хасанова «Легенда о курае»; в сб. Музыка России. Вып. 4. — М., 1982), «Послы Урала» (об опере З. Исмагилова; МЖ, 1983, № 5), «Панорама башкирской музыки» (там же), «В. П. Бобровский — человек, педагог, музыкант» (совм. с Е. Чигаревой; в книге: В. П. Бобровский. Избранные труды. — M, 1988), «Творчество Данилы Хасаншина» (в сб.: Композиторы Российской Федерации. Вып. 5. — М., 1988, под псевдонимом Е. Романова), «Роман Леденев».
* Скурко Е. Р. Башкирская академическая музыка: Традиции и современность: уч. пособ. / Е. Р. Скурко. — Уфа: Гилем, 2005. — 320 с.
* Скурко Е. Р. Очерки современной музыкальной литературы Башкортостана / Е. Р. Скурко. — Уфа: Узорица, 1997. — 156 с.

# Скурко Евгения Романовна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2014 йыл)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2001).
# Таналыҡ (археологик ҡомартҡы)

Таналыҡ — бронза быуаты археологик ҡомартҡыһы. Беҙҙең эраға тиклемге 15-14 быуаттарға ҡарай. Хәйбулла районының Хворостянка ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 1,5 километр өҫтәрәк Таналыҡ йылғаһының һул ярындағы төп ҡалҡыулыҡ морононда урынлашҡан. Хәҙер уны Таналыҡ һыуһаҡлағысы баҫҡан.
1995 йылда Г. Н. Гарустович һәм А. Ф. Йәминов аса, ТТӘИ, БДУ, БДПИ, СГПИ һәм Башҡортостан Республикаһының Милли музейы ойошторған берлектәге экспедиция (етәксеһе Н. А. Мәжитов) тарафынан өйрәнелә.

# Таналыҡ (археологик ҡомартҡы)
## Табыштар

Яҡынса 6,5 мең м² майҙан асып тикшерелә. Тораҡта каркас-бағана конструкциялы 10 торлаҡ, усаҡтар, ҡоҙоҡтар, хужалыҡ соҡорҙары табыла.
Керамика алакүл мәҙәниәте, бура мәҙәниәте (орнаментһыҙ йә баҫып һыҙылған оҙонса түңәрәк, шыма йә кәкерсәкле һыҙыҡтар), абаш мәҙәниәте, черкаскүл мәҙәниәте һауыттары ярсыҡтарынан ғибәрәт.
Ҡомартҡының төньяҡ һәм көнсығыш өлөшөндә 5 ҡәбер асыҡланған. Һөйәктән һәм таштан (уҡ башаҡтары, иген ҡырғыс, суҡмарҙар һ.б), шулай уҡ металл эшкәртеү эҙҙәре (мәғдән киҫәктәре, шлак, таш сүкештәр, һандал, игәү плиталары), хайуан һөйәктәре табылған.
Ҡомартҡы материалдары Башҡортостан Республикаһының милли музейында һаҡлана.
# Әмиров Шәүҡәт Сабир улы

Әмиров Шәүҡәт Сабир улы (9 май 1947 йыл) — СССР һәм Рәсәй музыканты, профессор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1989). Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2006).
М. П. Мусоргский исемендәге Урал дәүләт консерваторияһының ректоры (22 сентябрь 2003 — 22 декабрь 2010).

# Әмиров Шәүҡәт Сабир улы
## Биографияһы

Әмиров Шәүҡәт Сабир улы 1947 йылдың 9 майында РСФСР Силәбе өлкәһе Мейәс ҡалаһында тыуған.
Мейәс ҡалаһында 2-се һанлы балалар музыка мәктәбен (В. Колодяжный класы) тамамлай. Артабан М. И. Глинка исемендәге Магнитогорск музыка учлищеһына (А. А. Аншелес һәм В. С. Кононенко кластары) уҡырға инә һәм уны 1966 йылда тамамлай.
Һуңынан Екатеринбург ҡалаһында М. П. Мусоргский исемендәге Урал дәүләт консерваторияһына (профессор Е. Г. Блинов класы) уҡырға инә) һәм уны 1974 йылда тамамлай. Аҙаҡ Урал дәүләт консерваторияһы ҡарамағындағы аспирантураға уҡырға инә. Армияла хеҙмәт итә, Урал хәрби округының йыр һәм бейеү ансамбленең артисы була.
Мейәс музыка училищеһында уҡыта. 1976—1979 йылдарҙа Силәбе ҡалаһында Силәбе дәүләт мәҙәниәт институтында ҡыллы халыҡ инструменттары секцияһы мөдире була, Силәбе дәүләт филармонияһында концерт ҡуя.
1980—1990 йылдарҙа Урал консерваторияһында уҡыта. 1990—1999 йылдарҙа Н. Г. Жиганов исемендәге Ҡазан дәүләт консерваторияһында профессор, проректор булып эшләй. Артабан Екатеринбургҡа ҡайта, 1999 йылдан Урал дәүләт консерваторияһында профессор, 2003 йылдан Урал дәүләт консерваторияһының ректоры була. Магнитогорск консерваторияһы уҡытыусыларын һәм студенттарын уҡыта һәм консультация бирә; сығарылыш дәүләт квалификация комиссияһы ағзаһы. Бер нисә конкурстар жюриһы.
Германия, Голландия, Италия, Франция, Япония, Вьетнам, Корея Республикаһы, Чехословакия һәм Филиппинда сығыш яһай."Татарская музыка для балалайки" һәм «Транскрипции для балалайки» йыйынтыҡтары авторы.

# Әмиров Шәүҡәт Сабир улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Эстрада артистарының 5-се бөтә Союз конкурсының икенсе премияһы лауреаты (Мәскәү, 1974; С. Зиновьев (баян) менән дуэт).
* Халыҡ музыка ҡоралдарында бөтә Рәсәй (1979, Ленинград) һәм бөтә Союз конкурстарының беренсе премияһы лауреаты.
* Италияла халыҡ-ара конкурстар лауреаты (1993 йылда Кастельфидардо һәм 2000 йылда Баррила).
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1989);
* Свердловск өлкәһе губернаторының премияһы
* Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2006)
# Аквариум (океанариум, Стамбул)

«Аквариум» (төр. Istanbul Akvaryum — Аквариюм Истанбул) — Истамбулдағы ҙур океанариум. 2011 йылдың апрелендә асыла һәм Бөтә Донъя зоопарктар һәм аквариумдар ассоциацияһы ағзаһы булып тора. Флорье районында, Стамбулдың көньяҡ-көнбайыш яр буйында, Ататөрк исемендәге Халыҡ-ара аэропорттан 5 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

# Аквариум (океанариум, Стамбул)
## Тасуирлама

Аквариум 2003 йылда төҙөлә башлай, 2011 йылда төҙөлөп бөтә. Истанбул «Аквариумы» үҙенең күләме һәм балыҡ төрҙәренең күплеге арҡаһында донъя океанариумдары араһында алдынғы урынды биләй. Килеүселәр Ҡара диңгеҙҙән Тымыҡ океан йүнәлешендә һуҙылған ун алты тематик зонаны, шулай уҡ бер тропик урманды үҙ эсенә алған географик маршрут буйынса үтәләр. Аквариумдағы бөтә тере йән эйәләре уларҙың тәбиғи йәшәү мөхитен ҡабатлаған шарттарҙа тотолалар. Океанариум Projects OCEAN халыҡ-ара компанияһы тарафынан эшләнгән.

# Аквариум (океанариум, Стамбул)
## Тасуирлама
### Цифрҙарҙа.

* Һыу күләме: 6800 куб метр;
* 100 гектар ерҙә дөйөм майҙаны 22 000 квадрат метр булған ике ҡатлы ҙур проект;
* Парковка 32 000 квадрат метрҙан ашыу / 1200 транспорт сараһы өсөн;
* Килеүселәр өсөн тематик бүлмәләр майҙаны — 6000 квадрат метр;
* «Ҡара диңгеҙҙән» «Тымыҡ океанға» ҡарай сәйәхәт маршруты 1,2 км;
* Яҡынса 1500 төр, дөйөм алғанда — 15 000 ҡоро ер һәм диңгеҙ йән эйәләре бар, улар бер-береһенән айырыла;
* Майҙаны 470 квадрат метр булған сувенирҙар магазины;
* Сәйәхәт маршруты буйынса 3 ашхана;
* 1 ресторан, бер яҡтан имитацияланған «Панама каналы» күренеше, икенсе яҡтан диңгеҙ күренеше.
# Охтын-Еган

Охтын-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының уң ярына тамағынан 274 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Охтын-Еган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039993
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203999
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Бекетов Василий Семёнович

Бекетов Василий Семёнович (25 март 1924 йыл — 18 сентябрь 1991 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире, уҡсылар взводы командиры, гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1945).

# Бекетов Василий Семёнович
## Биографияһы

Василий Семёнович Бекетов 1924 йылдың 25 мартында Башҡорт АССР-ының Йылайыр кантоны Андреев утарында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Андреевка ауылы) тыуған.
Ҡыҙыл Армия сафына 1943 йылдың март айында Башҡорт АССР-ының Йомағужа районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1943 йылдың июленән. 1-се Белоруссия фронтында 8-се гвардия армияһы 57-се гвардия уҡсылар полкы гвардия уҡсылар дивизияһының 170-се уҡсылар взводы командиры була. Көнбайыш Буг һәм Висла йылғаларын аша сыҡҡанда батырлыҡ күрһәтә. 1944 йылдың 20 июлендә Бекетов үҙенең взводы менән тәүгеләрҙән булып Волын өлкәһе Любомль ҡалаһы районында Көнбайыш Буг йылғаһын аша сыға һәм, көслө ут аҫтында дошмандың траншеяларына бәреп инә һәм бер нисә дошман һалдатын юҡ итә. 1944 йылдың 1 авгусында Бекетов Василийҙың взводы тәүгеләрҙән булып немецтарҙың көслө артиллерия-миномет уты аҫтында Магнушев ҡалаһы (Польша) районы эргәһендәге Висла йылғаһын аша сыға һәм дошманды уларҙың беренсе оборона һыҙығынан ҡыуып сығара. Һуғыштың ҡыҙған мәлендә, яралы рота командирын алмаштырып, Бекетов Василий яугирҙәрҙе өс тапҡыр һөжүмгә күтәрә, йылдам һөжүм менән немецтарҙың совет подразделениеларын флангынан һөжүм итергә һәм кисеү районынан өҙөргә маташыуына ҡамасаулай.
1955 йылдан алып КПСС ағзаһы. 1957 йылда Бекетов В. С. Кемлян (Мордва) ауыл хужалығы техникумын тамамлай. Күмертау ҡалаһында төҙөлөш идаралығында баш механик, Салауат авторемонт заводында өлкән мастер, механик, Йомағужа районының «Ҡыҙыл маяҡ» колхозында баш инженер, участка начальнигы, Салауат ҡалаһының транспорт предприятиеларында өлкән мастер булып эшләй.
Бекетов Василий 1991 йылдың 18 сентябрендә вафат була. Салауат ҡалаһының 2-се зыяратында ерләнгән.

# Бекетов Василий Семёнович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы — СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы указы:
** Ленин ордены,
** «Алтын Йондоҙ» миҙалы № 4913.
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены — СССР Юғары Советы Президиумының 1985 йылдың 11 мартындағы указы.
* СССР миҙалдары.

# Бекетов Василий Семёнович
## Хәтер

* Салауат ҡалаһында ерләнгән (Башҡортостан).
* Салауат ҡалаһының тыуған яҡты өйрәнеү музейында В. С. Бекетовтың батырлығына арналған бүлек асылған.
* Салауат ҡалаһында бер урам В. С. Бекетов исемен йөрөтә.
* Башҡортостан Республикаһы Мораҡ ауылының төньяҡ-көнбайыш биҫтәһендә бер урам В. С. Бекетов исеме менән аталған.
* Салауат ҡалаһының Мәңгелек ут мемориалында батырға иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.
# Зорнциг-Аблас

Зорнциг-Аблас (нем. Sornzig-Abla?) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2009 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2 268 кеше йәшәй. Майҙаны — 31,89 км². Диңгеҙ кимәленән 190 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4769 һәм автомобиль коды TO ,элек OZ и TG.