yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Упҡанкүл ауыл Советы (Асҡын районы)

Упҡанкүл ауыл Советы — Асҡын районының 2008 йылда бөтөрөлгән ауыл биләмәһе. Почта индексы — 452896. ОКАТО коды — 80204845000. 2002 йылдың 1 ғинуарына был ауыл биләмәһендә 508 кеше йәшәгән.
Яубүләк ауыл Советы менән берләштерелә. 1989 йылда, Яубүләк ауыл Советынан бүлеп алып, ойошторолған була. Административ үҙәге — Упканкүл.

# Упҡанкүл ауыл Советы (Асҡын районы)
## Тарихы

1989 йылда Башҡорт АССР-ф Юғары Советы Президиумының 27.09.1989 й. 6-2/327-се һанлы «Асҡын районында Упҡанкүл ауыл Советын булдырыу тураһындағы» Указы сыға. Указға ярашлы:
   Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы ҡарар итә:
   1. Асҡын районында Упҡанкүл ауыл Советын булдырпырға, административ үҙәген Упканкүл ауылында урынлаштырырға.
   2. Упҡанкүл ауыл Советы составына Яубүләк ауыл Советынан алынған Упҡанкүл ауылын индерергә.
   3. Упҡанкүл ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
2008 йылда ауыл Советы сиктәре ҡабатлап үҙгәртелә.
Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-з һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереүгә һәм тораҡ пункттарын тапшырыуға бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһындағы» Законы, ст.1, п. 4в) түбәндәге юлдар бар:
   «Яубүләк» атамаһын һаҡлап, Яубүләк һәм Упҡанкүл ауыл Советтарын берләштерергә,
   административ үҙәген Яубүләк ауылында урынлаштырырға. Упканкүл ауыл Советының Упҡанкүл ауылын Яубүләк ауыл Советы составына индерергә .
   Яубүләк ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.
   Упҡанкүл ауыл Советын иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташларға;

# Упҡанкүл ауыл Советы (Асҡын районы)
## Демографияһы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыуға ярашлы күпселек милләт вәкилдәре — башҡорттар (98 %).
# Көньяҡ Каква

Көньяҡ Каква — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Каква йылғаһының уң ярына тамағынан 155 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Көньяҡ Каква
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сосьва йылғаһы , инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502412111200010400
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201040
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Зулэбъю

Зулэбъю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Зулэбъю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000017238
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001723
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Гуревич Моисей Григорьевич

Моисей Григорьевич Гуревич (1891 йыл — 26 октябрь 1937 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, гигиенист. УССР Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары (1920—1925), РСФСР һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары урынбаҫары.

# Гуревич Моисей Григорьевич
## Биографияһы

1920—1925 йылдарҙа Украина Совет Социалистик Республикаһының һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары булып эшләй.
1923 йылда Һаулыҡ һаҡлау Халык комитетында эшләгән ваҡытта, УССР-ҙа беренсе булып Харьков медицина институтында социаль медицина кафедрасын төҙөүгә ирешә һәм 1925 йылға тиклем кафедраны етәкләй.
Төрлө баҫмаларҙа социаль гигиена, сәләмәтлек һаҡлау теорияһы һәм практик мәсьәләләре буйынса мәҡәләләр менән сығыш яһай, социаль ауырыуҙар менән көрәш, медицина-профилактика ярҙамын һәм медицина белемен реформалау буйынса профилактик йүнәлеште ғәмәлгә керетә.
Уның ҡайһы бер ғилми эштәре 1920—1924 йылдарҙа фәнни журналдарҙа баҫылып сыҡты, улар араһында «Профилактик медицина» журналында («Украинала сәләмәтлек һаҡлау эшен ойоштороу», «Медицина белеме реформаһы тураһында», «Украинала 1923 йылдың йәй уртаһында ауыл медицина-санитария селтәренең торошо» мәҡәләләре)..
УССР-ҙа беренсе социаль гигиена кафедраһы асылыуҙың ун йыллығы уңыйынан УССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы институтта уның исемендәге ике шәхси степендия булдырҙы.
Артабан РСФСР-ҙың Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары урынбаҫары булып эшләй.
1937 елның 1 августында контрреволюцион террористик ойошмала ҡатнашыуҙа ғәйепләнеп ҡулға алына. 1937 йылдың 26 октябрендә атыуға хөкөм ителә, һәм приговор шул ук көндө үк башҡарыла. Мәскәүҙә Дон зыяратында ерләнгән..
1956 йылда СССР Юғары суды Хәрби колегияһы тарафынан аҡланған.

# Гуревич Моисей Григорьевич
## Иҫкәрмә

* 1 2 Гуревич Мусій (Мойсей) Григорович | Енциклопедія Сучасної України (билдәһеҙ). esu.com.ua. Дата обращения: 11 сентябрь 2020.
* 1 2 Гуревич Моисей Григорьевич ::: Мартиролог: Жертвы политических репрессий, расстрелянные и захороненные в Москве и Московской области в период с 1918 по 1953 год (билдәһеҙ). www.sakharov-center.ru. Дата обращения: 11 сентябрь 2020.
# Ҡунаҡов Йәрмөхәмәт Йомағужа улы

Йәрмөхәмәт Йомағужа улы Ҡунаҡов (Йәрмөхәмәт Йомағужин; 1794—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.

# Ҡунаҡов Йәрмөхәмәт Йомағужа улы
## Биографияһы

Йәрмөхәмәт Йомағужа улы Ҡунаҡов Ырымбур губернаһы Үҫәргән улусы (хәҙерге Ырымбур өлкәһеның Ҡыуандыҡ районы) Йомағужа (шулай уҡ Ә. З. Әсфәндиәров буйынса хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районы Ҡужанаҡ) ауылында йәшәгән.
1812 йылдың 1 ғинуарынан казак булып хеҙмәт итә.
1812 йылғы Ватан һуғышы башланғас, 1814 йылдың аҙағына тиклем 8-се Башҡорт атлы полкы составында француздарға ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша. 8-се Башҡорт атлы полкы Яңы Воздвиженка ҡәлғәһендә 9-сы кантон башҡорттарынан ойошторола һәм 1812 йылдың 6 октябрендә Һамар аша Түбәнге Новгородҡа бара. Кострома ополчение корпусы составында 8-се Башҡорт полкы Калиш ҡәлғәһенә һөжүм итеүҙә ҡатнаша. 1813 йылдың 9 сентябрендә 8-се полк Глогауҙы блокадалау өсөн тәғәйенләнгән Польша армияһының корпусына индерелә һәм ҡәлғә бирелгәнсе уның составында һуғыша. 1814 йылдың 19 мартында союздаш ғәскәрҙәре составында 8-се Башҡорт атлы полкы Парижға инә. 1814 йылдың декабрендә полк туған яғына юл тота.
1822 һәм 1823 йылдарҙа Ырымбур сик һыҙығы буйында хеҙмәт итә.

# Ҡунаҡов Йәрмөхәмәт Йомағужа улы
## Бүләктәре

* «1812 йылғы һуғыш иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры
* «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» көмөш миҙалы кавалеры

# Ҡунаҡов Йәрмөхәмәт Йомағужа улы
## Ғаиләһе

Ҡатыны — Мәрйенбикә; ҡыҙҙары — Гөләйша һәм Гөлбаныу.
# Кырья

Кырья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Косьва йылғаһының һул ярына тамағынан 236 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Кырья
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Косьва йылғаһы башынан Широков ГЭС-ына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100312111100008478
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100847
* Бассейн коды — 10.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Чичкис

Чичкис — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының һул ярына тамағынан 778 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Чичкис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010400212115200017647
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115201764
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Паридето-Се

Паридето-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Юрибейто-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Паридето-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300312115300045581
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304558
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ҡыҫҡайылға

Ҡыҫҡайылға (рус. Кискаелга) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сәрмәсән йылғаһының һул ярына тамағынан 133 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Ҡыҫҡайылға
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Өфөнән Бөрө ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201512111100025217
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102521
* Бассейн коды — 10.01.02.015
* ГӨ буйынса том номеры — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кесе Нюгуса

Кесе Нюгуса (Кесе Нюгуша) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Игиша йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 51 км.

# Кесе Нюгуса
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000003384
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000338
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡәнзәфәр (Силәбе өлкәһе)

Ҡәнзәфәр (рус. Канзафарово) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы ауылы. Ҡоншаҡ ауыл биләмәһе составына инә.

# Ҡәнзәфәр (Силәбе өлкәһе)
## Географик урыны

Район үҙәге Ҡоншаҡ ауылынан 8 километр алыҫлыҡта, Өйәлге күленең көньяҡ-көнбайыш яр буйында урынлашҡан.

# Ҡәнзәфәр (Силәбе өлкәһе)
## Тарих

Ҡәнзәфәр — ҡатай башҡорттарының ауылы.
1795 йылда Пермь губернаһы Шадринск өйәҙе Оло Ҡатай улусына ҡараған Ҡәнзәфәр ауылында 108 ир-егет иҫәпкә алынған.
1811 һәм 1816 йылдарҙағы ревизияларға ярашлы, 1816 йылда йорт йөҙбашы вазифаһын Сәлим Мирашулов, поход есаулы вазифаһын уның улы Мөхәмәтғәле Сәлимов башҡара.

# Ҡәнзәфәр (Силәбе өлкәһе)
## Халҡы

| 1816 | 1834 | 1866 | 1920 | 1970 | 1995 |
| 64 | 289 | 392 | 391 | 202 | 209 |
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (58 %) йәшәй.

# Ҡәнзәфәр (Силәбе өлкәһе)
## Билдәле шәхестәре

* Тимерғәлина Шәрифә Тимерғәзи ҡыҙы (31.01.1910—26.02.1939), йәмәғәт эшмәкәре. 1931—1936 йылдарҙа РКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары, 1936—1938 йылдарҙа РКСМ Үҙәк Комитетының бүлек мөдире урынбаҫары һәм мөдире, Үҙәк Комитет секретары. СССР-ҙың 1-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1931 йылдан ВКП(б) ағзаһы. Сәйәси золом ҡорбаны.
# Аҡһаҡ ҡола (ҡобайыр)

«Аҡһаҡ ҡола» — киң билдәле башҡорт халыҡ ҡобайыры.
Шүлгән күленән сыҡҡан йылҡы нәҫеленән бер бейә ҡолонлар ваҡыты етһә, юғала икән. Эйәһе уны тотмаҡ булған. Артынан эйәреп барһа, бейә Шүлгән күленә төшөп юғалған, ти. Ҡолонлау өсөн йәнтөйәгенә ҡайтып йөрөй икән был. Оҙаҡ ҡына ваҡыт үткәс, бейә ҡолонон эйәртеп кире сыҡҡан. Эйәһе уның ҡаршыһына килеп сыҡҡанға өркөп кире күлгә сумған. Ҡолоно ҡапыл боролғанға аяғын имгәткән. Уны тотҡандар, ябып ҡуйғандар. Ҡолон үҫкән, бер аяғына аҡһағанға уға Аҡһаҡ ҡола тигән исем биргәндәр. Уны өйөргә ебәрмәй, төрлө эшкә тотҡандар. Хужаның йортонда туй барғанда Аҡһаҡ ҡола ҡасып киткән, өйөрҙө лә эйәрткән. Хужа, Ҡарағол исемле ҡолонон эйәртеп, өйөрҙө ҡыуа төшкән. Барып тапҡас, бай улы Аҡһаҡ ҡоланы ҡайтырға өндәгән. Аҡһаҡ ҡола: "Ыҙалатмаһаң ғына ҡайтабыҙ", - тигән. Бай ер ашап ант иткән. Ләкин ҡайтырға сығырға торғанда, антын боҙоп, Аҡһаҡ ҡолаға атҡан. Аҡһаҡ ҡола хужаһын тибеп осорған. Хужаһы шунда уҡ үлгән, сөнки анты башына төшкән.
Иртән дә тороп ҡараһам, ти,
Аралап йөрөп байҡаһам, ти,
Мундаһы бейек күк ат юҡ, ти,
Алма ла сыбар дүнән юҡ, ти.
Ҡарлуғас бот ҡара ат юҡ, ти,
Балауыҙ төҫлө һары ат юҡ.
Атҡа ла менеп сабырға, ти,
Эҙләп тә йөрөп табырға, ти.
Һолло ла атым, мал ҡотом, ти,
Аҡһаҡ та ҡолам янда юҡ.
Аҙҙырған да һин, аҡһаҡ, ти,
Туҙҙырған да һин, аҡһаҡ, ти.
Аҡһаҡ та ҡоланы тапҡан һуң,
Асыуҙан уҡты тартҡан һуң,
Һыртынан башаҡ үткән һуң,
Аттың хәле бөткән һуң,
Аҡһаҡ та ҡола тигән, ти,
Былай ҙа тиеп әйткән, ти:
Һыртымды ярып хур иттең,
Ҡолағым ярып ин иттең,
Инле лә ҡолаҡ, ярыҡ һырт,
Йөрөп тә булмаҫ, мин ҡайттым.
# Вассерлебен

Вассерлебен (нем. Wasserleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1540 кеше йәшәй. Майҙаны — 22,26 км². Диңгеҙ кимәленән 150 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38871 һәм автомобиль коды — HZ.
# Дедовка (Оло Мый ҡушылдығы)

Дедовка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Мый йылғаһының уң ярына тамағынан 1,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Дедовка (Оло Мый ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001747
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100174
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Таһиров Фәхрәзи Әхмәҙиә улы

Фәхрәзи Әхмәҙиә улы Таһиров (23 май 1928 йыл — 2019 йыл) — Башҡортостан Республикаһының «Башкирэнерго» РЭС-ы электр линияһының Бикет учпасткаһы мастеры, электрик, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған энергетигы (1975).

# Таһиров Фәхрәзи Әхмәҙиә улы
## Биографияһы

Фәхрәзи Әхмәҙиә улы Таһиров 1928 йылдың 23 майында БАССР-ҙың Ғафури районы ауыл Еҙем-Ҡаран ауылында тыуа.
Урта белемгә эйә була. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1948 йылда Өфөнөң 9-сы энергетиктар һөнәрселек училищеһын тамамлағандан һуң Башҡортостан район энергетика идаралығының (Башкирэнерго) электр селтәрҙәре идаралығында электромонтер булып башлай. Юғары көсөргәнешле электр линияларын эксплуатациялау буйынса электромонтер һөнәренә эйә була. 1953 йылда участка мастеры итеп тәғәйенләнә, 1955—1964 йылдарҙа — мастер, «Башкирэнерго»-ның Черниковка юғары вольтлы электр линияһының электр тапшырыуҙары линияһы хеҙмәте белгесе.
1960—1961 йылдарҙа Арлан нефть ятҡылығын үҙләштереү осоронда, уның етәкселегендә ул ваҡытта берҙән-бер 110 киловольт көсөргәнешле Боткинск ГЭС-ы-Арлан электр линияһындағы боҙоҡлоҡ ҡыҫҡа ваҡытта тулыһынса алмаштырыла. Был 1964—1966 йылдарҙа Ф. А. Таһиров республиканың ауыл хужалығы объекттарын элетрификациялау менән шөғөлләнә.
1966 йылда «Башкирэнерго» РЭС-ының Бекет электр линияһы участкаһы өлкән мастеры була, 1968 йылда Төмән өлкәһендә ЛЭП төҙөүҙә ҡатнаша. Уның иҫәбендә эҡтисади һөҙөмтәлелеге 16 мең һум тәшкил иткән 30-ҙан ашыу рационализаторлыҡ тәҡдиме бар.
Ил энергетикаһын үҫтереү буйынса биш йыллыҡ план заданиеларын үтәүҙәге айырым ҡаҙаныштары өсөн СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 20 апрелендәге указы менән Ф. А. Таһировҡа Социалистик Хеҙмәт геройы исеме бирелә.
1974 йылдан өлкән мастер, «Башкирэнерго» производство берекмәһенең үҙәк электр селтәрҙәрендә электр слесары булып эшләй.
1993 йылдан хаҡлы ялда.
2019 йылда вафат була.

# Таһиров Фәхрәзи Әхмәҙиә улы
## Наградалары

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971)
* Ленин ордены (1971)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1966)
* миҙалдар.
# Мюленталь

Мюленталь (нем. Muhlental) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1563 кеше йәшәй. Майҙаны — 39,56 км². Диңгеҙ кимәленән 500 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8626 һәм автомобиль коды V.
# Семашко тыҡрығы (Дондағы Ростов)

Семашко тыҡрығы — 76 билдәле бинаһы булған Дондағы Ростов ҡалаһындағы тыҡрыҡ, Красноармейская урамы, Соборный һәм Гәзит тыҡрыҡтары менән йәнәшә.

# Семашко тыҡрығы (Дондағы Ростов)
## Тарихы

Дондағы Ростов Рәсәйҙең башҡа ҡалалары араһында, төҙөлөштөң тәртипһеҙ рәүештә түгел, ә алдан эшләнгән план буйынса алып барылыуы менән айырылып тора. Беренселәрҙән булып Соборный, Ҡазан (хәҙер Гәзит) һәм Николаев (хәҙер был Семашко тыҡрығы) тыҡрыҡтары барлыҡҡа килә.
Солдатская слободаһы халҡы өсөн Николаев тыҡрығы (хәҙер Семашко тыҡрығы) Донға төп төшөү юлының береһе була. Николаев тыҡрығы йылғаға төшә, йәйәү юл Донға.
1850 йылда тыҡрыҡтың бер өлөшөнә таш түшәлә, ә 1864 йылда — кәрәсин фонарҙар ҡуйыла, уларҙы 1870 йылда газдыҡына алмаштыралар.
Тыҡрыҡ ҡала зыяраты менән тамамлана.

# Семашко тыҡрығы (Дондағы Ростов)
## Фотогалерея

* Семашко тыҡрығындағы (Николаев тыҡрығы) биналар
* Йорт хужалығы һәм кулинария мәктәбе бинаһы: Дума тыҡрығы, 1 / Семашко тыҡрығы, 51 Рәсәй Федерацияһының мәҙәни мираҫ объекты № 6100023000№ 6100023000
* Ф. И. Мыльцындың табыш йорто Оборона урамы, 48/18, Семашко тыҡрығы) Рәсәй Федерацияһының мәҙәни мираҫ объекты № 6100000345№ 6100000345
* Х.А. Феофани табыш йорто, ХХ быуат башы: Семашко тыҡрығы,46
* М.П. Горевтың табыш йорто, ХХ быуат башы: Семашко тыҡрығы, 74
* Ростов округы земство бинаһы: Тургенев урамы, 48/12-14, Семашко тыҡрығы/29, Бауман урамы
# Тыд

Тыд — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 848 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.

# Тыд
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000043155
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004315
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кәримов Тимербулат Олег улы

Кәримов Тимербулат Олег улы (2 ноябрь 1974 йыл) — Рәсәй эшҡыуары, Иваново өлкәһенең Плёс ҡала Советы рәйесе, «Мостай Кәрим фонды»н ойоштороусыларҙың береһе, күренекле башҡорт яҙыусыhы Мостай Кәримдең ейәне. Рәсәйҙең Дуҫлыҡ ордены кавалеры (2018).

# Кәримов Тимербулат Олег улы
## Биографияһы

Тимербулат Олег улы Кәримов 1974 йылдың 2 ноябрендә Өфө ҡалаһында Олег Леонид улы Балабан һәм Әлфиә Мостай ҡыҙы Кәримова ғаиләһендә тыуған.
Башҡорт дәүләт университетында һәм Бриджпорт университетында (АҠШ) уҡыған.
Төрлө йылдарҙа «Атон» инвестиция компанияһында, Nomura һәм Lehman Brothers инвестиция банкында, UniCredit, «Сумма Капитал» инвестия группаһында, ВТБ банкында эшләй.
2018 йылдың авгусында Рәсәй Федерацияһы Президенты Указы менән Плёс ҡала биләмәһе Советы рәйесе һәм Мостай Кәрим исемендәге фондты ойоштороусы Тимербулат Кәримов Дуҫлыҡ ордены менән бүләкләнде.

# Кәримов Тимербулат Олег улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәйҙең Дуҫлыҡ ордены (2018)
# Шумадия

Шумадия (сер.сер. ШумадијаШумадија) — Сербия үҙәгендәге тарихи өлкә. Уға Шумадия округы һәм уның йәнәшендәге территориялар инә. Ҡасандыр өлкә урманға бай булған, исеме шуға бәйле (Шуман(Šuma) — урман). Өлкәнең һәм Шумадия округының үҙәге — Крагуевац ҡалаһы.

# Шумадия
## Тарихы

XVII—XIX быуаттарҙа Шумадия урмандары төрөктәргә ҡаршы көрәшкән гайдуктарға ҡасыр урын булып хеҙмәт иткән. 1804 йылда Шумадиялағы Орашац ауылында Беренсе серб ихтилалы иғлан ителә. Уға Сербияның милли батыры Ҡарагеоргий етәкселек итә. 1815 йылда булған Икенсе серб ихтилалы Милош Обренович етәкселегендә бара һәм Рәсәй ярҙамы менән уңышҡа өлгәшә. Сербия, төрөк пашалығы булыуҙан туҡтап, автономиялы кенәзлеккә әйләнә.
1922—1929 йылдарҙа Шумадия өлкәһе Сербтар, Хорваттар һәм Словендар короллегенең административ райондарының береһе була. Уның сиктәре яҡынса хәҙерге Шумадия округыныҡына тап килә. Өлкәнең үҙәге, хәҙерге кеүек үк, боронғо Крагуевац ҡалаһында була.

# Шумадия
## Ҡалалары

Шумадияның эре ҡалалары:
* Аранджеловац
* Чачак
* Горни Милановац
* Ягодина
* Чуприя
* Парачин
* Крагуевац
* Кралево
* Смедерево
* Смедеревска Паланка
Башҡа ҡалалары — Велика Плана, Варварин, Трстеник, Чичевац, Топола, Лапово, Младеновац, Лазаревац, Белановица һәм Лучаны. Белград та Шумадияға ҡарай, ләкин айырым административ район итеп бүленгән.

# Шумадия
## Сәйәсәт

Сербияның ҡайһы бер сәйәси партиялары (Сербия Демократик партияһы һәм Шумадия коалицияһы) илдәге хәлде тотороҡландырыу һәм төбәктәрҙең тигеҙ үҫеше өсөн шарттар тыуҙырыу маҡсатында Сербияның административ бүленешенә реформа үткәрергә тәҡдим итә. Хәҙерге ике автономиялы провинция (Косово һәм Воеводина) һәм үҙәк административ төбәк урынына Сербияны 6 төбәккә бүлергә тәҡдим ителә:
* Воеводина (баш ҡалаһы: Нови-Сад)
* Косово (баш ҡалаһы: Приштина)
* Шумадия (баш ҡалаһы: Крагуевац)
* Подунавье (баш ҡалаһы: Ниш)
* Подринье (баш ҡалаһы: Ужице)
* Белград.
# Наумовка (Стәрлетамаҡ районы)

Наумовка (рус. Наумовка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 3238 кеше. Почта индексы — 453167, ОКАТО коды — 80249848001.

# Наумовка (Стәрлетамаҡ районы)
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Стәрлетамаҡ): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 12 км
# Вельс

Вельс (нем. Wels) —Австрия төньяҡ-көнбайышындағы боронғо ҡала, Үрге Австрия ерендә Линцтан һуң ҙурлығы буйынса икенсе урында тора.
Ҡалып:Площадь и население административной единицы Австрии.

# Вельс
## Иҡтисады

Урта быуаттарҙан алып беҙҙең көндәргә тиклем ике йылға бер тапҡыр ҙур Вельс йәрминкәләрен уҙғарыу традицияһы һаҡланған. Вельстың күргәҙмә үҙәге - күп һанлы күргәҙмәләр үткәреү урыны.

# Вельс
## Халҡы

Ҡалып:Демография административной единицы Австрии

# Вельс
## Вельс ҡалаһына мөнәсәбәтле шәхестәр

* Дерфлингер Сабина (Sabine Derflinger, 1963) — австрия режиссеры, сценарисы һәм продюсеры, Европа киноакадемияһыағзаһы.

# Вельс
## Туғандаш ҡалалар

* Краснодар, Рәсәй
# Точипыль-Кы

Точипыль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чортово күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Точипыль-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300067059
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306705
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3