yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вахитов Наил Шәрәф улы

Вахитов Наил Шәрәф улы (рус. Вахитов Наиль Шарифович) (2 ғинуар 1947 йыл) — совет һәм партия эшмәкәре, «Ишембайнефть» акционер йәмғәиәтенең генераль директоры. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың уникенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

# Вахитов Наил Шәрәф улы
## Биографияһы

Вахитов Наил Шәрәф улы 1947 йылдың 2 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ районы Түбәнге Уҫылы ауылында тыуған. Милләте татар. Юғары белемле. 1970 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған. 1985 йылда Свердловск Юғары партия мәктәбен тамамлай. Хеҙмәт юлын 1970 йылда, ауыл хужалығы институтын тамамлағас, Стәрлетамаҡ районы «Салауат» колхозында баш инженер булып башлай. 1975 йылдан 1979 йылға тиклем Стәрлетамаҡ районы «Первомайск» совхозының директоры булп эшләй. 1979 йылда КПСС-тың Стәрлетамаҡ райкомының икенсе секретары итеп һайлана, 1983 йылдан Стәрлетамаҡ район Советы башҡарма комитеты рәйесе булып эшләй. 1985 йылда КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының партия ойоштороу эше бүлеге мөдире урынбаҫары. 1986 йылда Башҡорт АССР-ы Дәүләт агросәнәғәт комитеты рәйесе урынбаҫары.
1987 — 1991 йылдарҙа КПСС-тың Ишембай ҡала комитетының беренсе секретары. 1991 —1993 йылдарҙа «Ишембайнефть» тәжрибә заводының начальник урынбаҫары. 1993 йылдан «Ишебайнефть» акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры.
Башҡортостан Республикаһының Юғары Советында Халыҡ депутаттары советы Комиссияһы ағзаһы..
Өйләнгән, ике ул үҫтергәндәр.
# Мазари-Шәриф

Мазари-Шәриф — Mazār-e Šarif (дари مزار شریف, үзб. مزار شریف/Mazori Sharif — «бөйөк төрбә») — Афғанстандың төньяғында урынлашҡан ҡала. Балх провинцияһының административ үҙәге.
# Мостафа III

Мостафа III (ғосман. Mustafâ — i sâlis, төр. Üçüncü Mustafa; 28 ғинуар 1717, Топҡапы, Истанбул, Ғосман империяһы — 21 ғинуар 1774, шунда уҡ) Ғосман империяһы солтаны, 1757 йылдан 1774 йылға тиклем хакимлыҡ итә. Солтан Әхмәт III улдары.

# Мостафа III
## Биографияһы

Мостафа энергиялы һәм алдан күрә белеүсе сәйәсмән була. Ул ғосман империяһы менән европа державалары, шул иҫәптән Рәсәй араһындағы айырманы кәметеү өсөн армияны һәм дәүләт аппаратын яңыртырға тырыша.
Шуға ҡарамаҫтан, уның идара итеү осоронда Ғосман империяһын быуат башында уҡ солғап алған дөйөм бөлгөнлөк дауам итә, һәм модернизациялау ынтылыштары уны туҡтатыу өсөн етерлек булмай. Һәр реформа йәки административ тәртипте үҙгәртеү планы консерватив яңысарҙар һәм имамдарҙың ярһыу ҡаршылығына осрай. Мостафа III пехота һәм артиллерия реформаһын үткәреү өсөн көнбайыш кәңәшселәренең ярҙамын алырға мәжбүр була. Бынан тыш, солтан математика, диңгеҙҙә йөҙөү һәм фән Академияһына нигеҙ һалырға бойора.
Үҙенең хәрби көсһөҙлөгөн яҡшы аңлап, мостафа эҙмә-эҙлекле рәүештә һуғыштан ҡаса. Әммә Рәсәйҙең Польшалағы кампанияһы, шулай уҡ француз дипломатияһының ҙур йоғонтоһо уны Рәсәйгә Һуғыш иғлан итергә мәжбүр итә, Әммә Ул еңелә.
Тәхеткә мостафаның вариҫы булып ағаһы Әбделхәмит I тора.

# Мостафа III
## Ғаиләһе
### Ҡатындары:

* Михришах-солтан (1745 — 16 октябрь 1805)
* Әҙелшаһ Ҡадин-эфенди (үлгән 19 декабрь 1803)
* Айнюльхаят Кадын-эфенди (үл. 1764/1765)
* Гюльнар Кадын-эфенди
* Рыфат Кадын-эфенди (үл. декабрь 1803/январь 1804)

# Мостафа III
## Ғаиләһе
### Ул

* Селим III (18/24 декабря 1761 — 28 июня 1808; мать — Михришах-султан)
* Мехмед (13 июля 1766 — 10 января 1767 или 10 января 1767 — 20 мая 1771)

# Мостафа III
## Ғаиләһе
### Ҡыҙы

* Хибетулла солтан (20 март 1759 — май/июнь 1762) — 1759 йылдың 11 июнендә Бөйөк вәзир Хәмзә-паша (1727 — октябрь 1769), Мәхмәт-ағиҙел улына кейәүгә сыға.
* Михримах-солтан (май/июнь 1743 йәки 1760-март 1764; әсәһе-Айнюльхаят Ҡадын-эфенди)
* Шах-солтан (20 апрель 1761 — 11 март 1803) 1764 йылдан Бөйөк вәзир Кесе Мостафа — паша (ул 1765 йылдың 29 апрелендә язалана), Суфый Абдуррахман — пашаның улы (үлгән 1715); 1768 йылдың 1 ғинуарынан Бөйөк вәзир Мәхмәт Әмин-паша (1724 1769 йылдың 12 авгусында язалана), Яглыкчы хаджи Йософ — агиҙың улына (үл. 1711); 1778 йылдың 5 ноябренән Сәйет Нишанджи Мостафа-пашаға (үл. 1813), уның ҡыҙы Шәрифә Хавва Ханым-солтан тыуа (1780).
* Михришах-солтан (7 октябрь йәки 20 декабрь 1762 — 21 февраль 1769)
* Бейхан-солтан (1 февраль 1766 — 7 ноябрь 1824; Әсәһе — Әҙелшаһ Ҡадын-эфенди) — 1784 йылдың майынан Челик мостафа-пашаға (үл. 1798).
* Хатиджа-солтан (15 июнь 1766 — 17 июль 1822; Әсәһе — Әҙелшаһ Ҡадын-эфенди) — 1784/1788 Йылда Сәйед Әхмәт-пашаға (үл. 1798) , сөләймән пашаның улдары, уларҙан Ике ул таба: Алаеддин паша (үл. 1812 йылдың ғинуарында) һәм Ғосман-паша (ум. 1809).
* Фатима солтан (1769 йылдың 30 декабре — 1772 йылдың 26 майы)
* Эсма-солтан
# Моли-Хот-Юган

Моли-Хот-Юган — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ун-Амп-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Моли-Хот-Юган
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300029265
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302926
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бёзенбрунн

Бёзенбрунн (нем. Bosenbrunn) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1321 кеше йәшәй. Майҙаны — 34,26 км². Диңгеҙ кимәленән 465 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8606 һәм автомобиль коды V.
# Оло Сыҡ

Оло Сыҡ — Рәсәй биләмәләрендәге йылға. Башкортостандың Ейәнсура районы буйлап аға. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Алексеевский һыртының төньяҡ-көнбайыш ситендә урынлашҡан шишмәнән башлана. Дөйөм көньяҡ йүнәлештә Урыҫ Бармағы һәм Башҡорт Бармағы. тораҡ пункттары аша аға. Йылға тамағы Түбәнге Мәмбәтша ауылы янында 15 километрҙа аҡҡан Ҡороюл йылғаһының уң ярында.
Төп ҡушылдыҡтары — Ҡалмыҡомған (уң), Сейемһаҙ (уң), Үткәрмә (уң), Кесе Сыҡ (уң).

# Оло Сыҡ
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса, Яйыҡ һыу бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Һаҡмар инешенән башлап Оло Эйек йылғаһына ҡойғанға тиклем. Йылға бассейны — Яйыҡ (һыу бассейнының рәсәй өлөшө).
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000512112200005508.
# Телот

Телот — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Салым йылғаһының уң ярына тамағынан 504 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Телот
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200049707
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204970
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Вәлиев Иршат Ғәли улы

Вәлиев Иршат Ғәли улы (1 август 1928 йыл — 12 октябрь 1997 йыл) — башҡорт театр актёры. Башҡорт АССР‑ының халыҡ артисы (1984). 1955 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы.

# Вәлиев Иршат Ғәли улы
## Биографияһы

Иршат Ғәли улы Вәлиев 1928 йылдың 1 авгусында Башҡорт АССР-ының Бәләбәй кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Миәкә районы) Ҡырғыҙ‑Миәкә ауылында тыуған.
1951 йылда Башҡорт театр-художество училищеһын тамамлағандан һуң (Х. Бохарский, Ғ. С. Саттаров курсы), Салауат башҡорт драма театры, 1977—1988 йылдарҙа Башҡорт академия драма театры актёры.
1997 йылдың 12 октябрендә Өфө ҡалаһында вафат була. Салауат ҡалаһында ерләнгән.

# Вәлиев Иршат Ғәли улы
## Ижади эшмәкәрлеге

Вәлиев Иршат Ғәли улы үҙенең ижадында персонаждарҙың идея асылын тулыһынса кәүҙәләндерергә ынтылған үҙенсәлекле актёр. Салауат башҡорт драма театрында иҫтә ҡалырлыҡ Тимербулат («Ул ҡайтты», Ә. Ҡ. Атнабаев), Исламғәли («Әсәләр көтәләр улдарын», Ә. М. Мирзаһитов), Андерсон («Иблес шәкерте», Б. Шоу) образдарын ижад итә. Башҡорт драма театрындағы төп ролдәре: Назар Вьюгин («Ун өсөнсө председатель», А. Х. Абдуллин), Насип («Яҙмыштарҙан уҙмыш бар!..», М. Кәримдең «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» повесы буйынса Р. В. Исрафилов инсценировкаһы), Сарафанов («Өлкән улым», А. В. Вампилов).

# Вәлиев Иршат Ғәли улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* БАССР‑ҙың халыҡ артисы (1984)
* БАССР‑ҙың атҡаҙанған артисы (1971)
# Мартынова Антонина Стефановна

Мартынова Антонина Стефановна (10 май 1911 йыл — 22 май 2005 йыл) — СССР-ҙың ауыл хужалығы алдынғыһы, Белгород өлкәһе Иҫке Оскол районы «Новый мир» колхозы бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

# Мартынова Антонина Стефановна
## Биографияһы

Антонина Серафимовна Мартынова 1911 йылда Казацкая биҫтәһендә (хәҙер Иҫке Оскол эсендә) тыуған.
12 йәшенән хужалыҡта ялланып эшләй. 1929 йылдан урындағы колхозда эшләй башлай, звено етәксеһе була. 1943 йылдан «Новый мир» колхозында бригада менән етәкселек итә.
Етештереүҙә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшә. Бригадаһы рекордлы уңыш ала: һәр гектарҙан 447-шәр центнер шәкәр сөгөлдөрө, 42,6-шар центнер иген. 1955 йылда халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнаша.
СССР Юғары Советы Президиумының 1966 йылдың 23 июнендәге Указы менән, ауыл хужалығында юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкәне һәм уңыш йыйыуҙа рекордлы күрһәткестәре өсөн, Антонина Серафимовна Мартыноваға Ленин ордены һәм ««Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы» тапшырып «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә.
Хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем колхозда эшләүен дауам итә.
Белгород өлкә һәм Иҫке Оскол район советы депутаты, КПСС-тың Иҫке Оскол район комитеты ағзаһы булып һайлана.
2005 йылдың 22 майында вафат була.

# Мартынова Антонина Стефановна
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966)
* «Ураҡ һәм Сүкеш» алтын йондоҙо (23.06.1966)
* ике Ленин ордены (1947, 23.06.1966)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1949)
* миҙалдар.
# Веть-Ю

Веть-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вымь йылғаһының уң ярына тамағынан 146 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.

# Веть-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000022286
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002228
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бәхет йәше

ЯСЙ «Бәхет йәше» — Рәсәй шәхси компанияһы, социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендәге булған проект, ул актив тормош алып барырға теләгән оло йәштәге кешеләргә бағышланған. Ойошма лекциялар, семинарҙар, геронтолгик тематикаһына бағышланған өйрәтеү курстары үткәрә, китаптар баҫтырып сығара. 2012 билдәле медиа-эшҡыуар Владимир Яковлев был ойошманы нигеҙләй.

# Бәхет йәше
## Эшмәкәрлеге

2012 йылда билдәле Рәсәй журналисы Владимир Яковлев ойошманы нигеҙләй. Владимир Яковлев — «Коммерсантъ» матбуғат йортоноң һәм «Сноб» журналының нигеҙләүсеһе, өс йыл донъя буйлап сәйәхәт ҡылып, актив тормош алып барған 50 йәштән олораҡ кешеләрҙә эҙләй. Ул фекерҙәштәре менән «Бәхет йәше» яуаплығы сикләнгән йәмғиәтен барлыҡҡа килтерәләр, шул уҡ ваҡытта ойошманың генераль директоры вазифаһында Анна Шарафиева эшләй башлай.
Ойошманың төп маҡсаты — «гайд-курстар» үткәреү. «Гайд-курстар» — уңыштарға өлгәшкән шундай уҡ проектың оло йәштәге ҡатнашыусыларҙың түләүле онлайн-семинарҙар үткәреүе. Лекторҙар клиенттары менән үҙҙәренең был йә икенсе өлкәлә тәжрибәһе менән таралышалар, консультациялар үткәрәләр, кәңәштәр бирәләр, өлгәшкән һөҙөмтәләре һәм масьәләләре тураһында фекер алышалар. Курстар тематикаһы төрлөсә була, мәҫьәлән, йүгереүгә, ябығыуға, арҡана төҙәйтеүгә һәм медитацияларға баҡышланған дәрестәр. Ә Яколев уҙе «Бабайға эшләүҙән туҡтарға ваҡыт етте» (рус. «Самое время перестать наконец работать на „дядю“») тигән гайд-курс үткәрә. Ҡәғиҙәләр буйынса тәүге дәрес түләүһеҙ, әммә бер-нисә дәрестән торған курстың хаҡы 4500 һумға тигеҙ.
Проект «Әсәй, һин нимә һөйләйһең?» (рус. «Мама, что ты говоришь?!») специаль курстар, мейенең когнитив боҙолоуо һәм социализация мәсьәләләренән зыян күргән оло кешеләренә дөрөҫ һөйләшеү дәрестәрен үткәрә. Ҡайһы берҙә ойошманың эшселәре тереләй уҡыталар, Таиландта 12 көнлө лагерь үткәрелә, Нисек яҡшы күренергә һәм томоштан рәхәтлек алырға, тигән темаларға арнап, күсмә рәүештә мастер-курстар үткәрелә. Шундай лагерҙы Израилдә асырға уйлайҙар.
Проектың сиктәрендә «Манн, Иванов һәм Фербер» нәшриәте менән бергә бер нисә китап сығарыла: «Бәхет йәше», «Бәхетлек ҡағиҙәләре», «Теләнем һәм эшләнем», «Һауығыраҡ булырһың», «Икенсе эш», «Күпме тора бәхет», «Илленән һүң яҡшы». Китаптарҙа Владимир Яковлев донъя буйлап йыйған оло йәштәге ысын кешеләрҙең тарихтары килетрелә. «Бәхет йәше» фоторепортаждарын сит ил матбуғаттары ыңғай яҡтан билдәләй, улар араһында «Daily Mail», «The Telegraph», «Daily News», «People», BBC, MSN һәм башҡалар.
Яковлев һүҙҙәре буйынса, түләүле уңайлыҡтар биреүгә ҡарамаҫтан, компания коммерция өлкәһендә ҙур уңыштарға өлгәшмәй һәм таҙа табыш алыуҙы төп маҡсат итеп ҡуймай, сөнки компания социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүгә ориентирланған. 2015 йылда проект зыянһыҙ эшләүгә сыға.
# Пантелькин Анатолий Александрович

Пантелькин Анатолий Александрович (15 сентябрь 1919 йыл — 14 март 1945 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, авиация полкының эскадрилья командиры, майор. Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң).

# Пантелькин Анатолий Александрович
## Биографияһы

Пантелькин Анатолий Александрович 1919 йылдың 15 сентябрендә Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының Юрматы кантоны Кирюшкин ауылында тыуған..
Урыҫ. 1944 йылдан ВКП(б) ағзаһы. 1935 йылда 7 синыфты, 1936 йылда Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһында фабрика-завод уҡытыу мәктәбен тамамлай, Стәрлетамаҡ ҡалаһының тирмән комбинатында токарь булып эшләй. Бер үк ваҡытта Осоавиахим пилоттар курсына йөрөй.
1940 йылда Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ ҡала хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға саҡырыла һәм 30 ирекмән иҫәбендә комсомол юлламаһы буйынса Сталинград хәрби авиация пилоттар мәктәбенә уҡырға ебәрелә, уны 1941 йылда тамамлай.
Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1943 йылдың ғинуарынан.
1945 йылдың 14 мартында А. А. Пантелькин Будапешт (Венгрия) янында хәрби заданиеларҙы үтәгәндә батырҙарса һәләк була. Венгр ауылы Пекш зыяратында ерләнгән.

# Пантелькин Анатолий Александрович
## Батырлығы

«116-сы истребитель авиация полкының эскадрилья командиры (295-се истребителдәр авиацияһы дивизияһы, 17-се һауа армияһы, 3-сө Украин фронты) 1945 йылдың ғинуары уртаһына 270 хәрби осош яһай (дошман ғәскәрҙәренә разведка яһау — 26, ер өҫтө ғәскәрҙәрен ҡаплау — 84, штурмовик һәм бомбардировщиктары оҙатыу — 160).
49 һауа һуғышында ҡатнаша, шәхсән 16 дошман самолетын бәреп төшөрә. Штурмлау һәм бомба ташлау юлы менән 5 танкты, 30 хәрби йөк автомашинаһын, 150-гә тиклем дошман һалдатын һәм офицерын юҡ итә, 3-сө тимер юл эшелонын яндыра. Капитан А. А. Пантелькин етәкселек иткән эскадрилья 1944 йылдың мартынан 1945 йылдың ғинуарына тиклем 517 хәрби осош яһай. Һауа һуғышында 29 дошман самолетын бәреп төшөрә. Штурмлау һәм бомба ташлау юлы менән 6 танк 67 автомашина, яғыулыҡ менән 2 цистерна, 10 тимер юл вагоны, боеприпастар, яғыулыҡ менән 3 склад, 580-гә тиклем дошман һалдатын һәм офицерын юҡ итә».
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 18 авгусындағы указы менән эскадрилья менән өсөн оҫта етәкселек иткәне, командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн капитан Пантелькин Анатолий Александровичҡа үлгәндән һуң «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.

# Пантелькин Анатолий Александрович
## Хәтер

* Советтар Союзы Геройы А. А. Пантелькин исеме менән Киев ҡалаһында (элекке Виноградарский) һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһында урам аталған.
* Стәрлетамаҡта Пантелькин йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

# Пантелькин Анатолий Александрович
## Бүләктәре

* Советтар Союзы Геройының «Алтын Йондоҙ» миҙалы, (18.08.1945).
* Ленин ордены (18.08.1945).
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (30.07.1943).
* Ҡыҙыл Байраҡ Ордены (06.03.1944).
* Александр Невский ордены (20.09.1944).
* 2- дәрәжә Ватан һуғышы ордены (23.04.1945).
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (11.02.1943).
* Миҙалдар.
# Самородка

Самородка — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Барыш йылғаһының һул ярына тамағынан 220 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Самородка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура, Сура гидроузеленән Алатырь йылғаһы тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500312110000037040
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003704
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нярсы-Яха

Нярсы-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Гыдан ҡултығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Нярсы-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Таз йылғаһының төньяҡ-көнсығыш сигенән Енисей ҡултығы һыу бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000212115300076326
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307632
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Күккәй (Ҡариҙел ҡушылдығы)

Күккәй (рус. Кокай) — Рәсәй йылғаһы.

# Күккәй (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Географияһы

Күккәй йылғаһы Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 606 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Күккәй (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020872
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102087
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Күккәй (Ҡариҙел ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Йылғаның атамаһы һыу төҫөнә ҡарап, күк тигән сифатҡа -кәй аффиксы ҡушып яһалған. Шуға оҡшаш гидронимдар башҡорттарҙың борондан йәшәгән төбәктәрендә байтаҡ осрай. Мәҫәлән, Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы Н. И. Шувалов оҡшаш атамалар килтерә һәм уларҙы күк һүҙе менән бәйләй: Кокуй, озеро, Октябрьский, Чебаркульский район. Кукай, озеро, Троицкий район. От башкирского слова кук — «синий» и слов образовательного аффикса -ай, -ей, придающего слову уменьшительно-ласкательное значение.. Бында автор аффиксты ғына бик теүәл алмаған, сөнки ундай ялғау менән күкәй тигән исем килеп сыға. Ә ғәмәлдә атама күк һүҙенән иркәләү формаһында ҡулланылған сифаттан ғибәрәт.
# Оло Арзя

Оло Арзя — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шаква йылғаһының уң ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Оло Арзя
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100812111100013064
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101306
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кинйәбулатов Ҡадир

Кинйәбулатов Ҡадир (1913 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, Ленин ордены кавалеры (1941).

# Кинйәбулатов Ҡадир
## Биографияһы

Ҡәҙир Кинйәбулатов 1913 йылда тыуған. 1940 йылда Бөрйән районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 136-сы уҡсылар дивизияһының 733-сө уҡсылар полкының 5-се уҡсылар ротаһында пулеметсы була. Украина ССР-ы Ворошиловград өлкәһендәге Дьяково ауылы янындағы алыштарҙа айырыуса батырлыҡ күрһәтә. 1941 йылдың 8 ноябрендә пулемет уты менән дошмандың 60 һалдатын юҡ итә.
* 8 ноября 1941 года в районе села Дьякова на третий взвод 5-ой стрелковой роты в атаку шла фашистская рота. Первый номер ручного пулемета красноармеец Кинзебулатов спокойно приготовился отражать надвигавшигося противника. Хлоднокровно и уверенно товарищ Кинзебулатов уничтожал нахального врага. Только за 8 ноября 1941 года пулеметчик Кинзебулатов уничтожил 60 человек фашистов. «60 фашистов только убитыми, а сколько раненных я несчитал». Отразив атаку противника красноармеец Кинзебулатов оказал помощь раненным товарищам и вынес с поля боя двоих раненных из своего отделения.
* За проявленное мужество, храбрость и геройство красноармеец Кинзебулатов Кадыр представляется к высшей правительственной награде Ордену Ленина с присвоением звания ГЕРОЯ СОВЕТСКОГО СОЮЗА.
* Командир 733 сп полковник: /Таванцев/
* Военком 733 сп бат.комиссар: /Якушенко/
* 11 ноября 1941 года.
тигән мәғлүмәт бар Память народа 1941—1945 сайтында
Батырлығы өсөн Советтар Союзы Геройы исеме бирелеү менән бергә Ленин орденына тәҡдим ителә. Кинйәбулатов Ҡәҙирҙең ҡаһарманлығы «Северокавказцы в боях за Родину» китабында телгә алына.

# Кинйәбулатов Ҡадир
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Ленин ордены (1941)
# Арыҡ

Арыҡ — Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы башҡорт ауылы. ОКАТО коды — 75236830008. Ҡоншаҡ ауыл биләмәһе составына инә.

# Арыҡ
## Халыҡ һаны

2010 йылда уҙғарылған Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса ауылда 14 кеше теркәлгән.
# Олгуншош

Олгуншош — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Онеп йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Олгуншош
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200012618
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201261
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2