yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фәрхетдинов Усман Рауил улы

Фәрхетдинов Усман Рауил улы (18 декабрь 1954 йыл) — ғалим-терапевт, 1983 йылдан Өфөләге 21-се дауахананың пульмонология бүлеге мөдире, бер үк ваҡытта 2006 йылдан — Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2003). Рәсәй Федерацияһының (2017) һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған табибы, Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002).

# Фәрхетдинов Усман Рауил улы
## Биография

Усман Рауил улы Фәрхетдинов 1954 йылдың 18 декабрендә Өфө ҡалаһында табип ғаиләһендә тыуған.
Урта белем алғандан һуң Ҡазан дәүләт медицина институтына уҡырға инә һәм 1978 йылда был уҡыу йортон отличиие менән тамамлай.

# Фәрхетдинов Усман Рауил улы
## Ғилми хеҙмәттәре

* Саногенез (о науке и практике врачевания). СПб., 2009 (авторҙаш).

# Фәрхетдинов Усман Рауил улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы (2017)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2001)
* Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002)
# Үрге Куртучак

Үрге Куртучак — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Сумульта йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Үрге Куртучак
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100006527
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100652
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Ҡәлмиәр ауыл Советы (Тәтешле районы)

Ҡәлмиәр ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Иҫке Ҡәлмиәр ауылы.

# Ҡәлмиәр ауыл Советы (Тәтешле районы)
## Тарихы

Ҡәлмиәр ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
# Өс ҡырлы һөйәк

Өс ҡырлы һөйәк (лат. os triquetrum, os pyramidale, os triangulare, рус. трёхгранная кость) — .
# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы

Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы (1 ғинуар 1948 йыл — 10 октябрь 2015 йыл) — башҡорт теле белгесе, шәрҡиәтсе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1995), филология фәндәре докторы (1992), профессор (1994). Рәсәй Федерацияһының (2005) һәм Башҡорт АССР-ының (1986) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2008).

# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы
## Биографияһы

* Ишмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов 1948 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ы (1993 йылдан Башҡортостан Республикаһы) Учалы районы Сораман ауылында тыуған. 1969 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
* Шул уҡ йылдан алып СССР Фәндәр академияһының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй, 1992 йылдан — бүлек мөдире.
* 1993 йылдан алып Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының баш ғилми секретары вазифаһын башҡара.
* 1996—2006 йылдарҙа Гуманитар фәндәр бүлегенең академик-секретары вазифаһын башҡара.
* 2000—2010 йылдарҙа Өфө дәүләт сәнғәт академияһы ректоры, бер үк ваҡытта 2001 йылдан алып башҡорт, рус һәм сит телдәр кафедраһы мөдире, 2010 йылдан — башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире.
* 2011 йылдан башлап «Проблемы востоковедения» журналы мөхәррире.
Ишмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов 2015 йылдың 10 октябрендә Өфө ҡалаһында вафат булды.

# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы
## Ғилми эшмәкәрлеге

Ишмөхәмәт Ғәләүетдиновтың археография, текстология, әҙәби башҡорт теленең тарихи үҫешен өйрәнеү проблемалары, башҡорт балалар фольклоры менән бәйле. «Башҡорт әҙәби теленең ике быуаты» («Два века башкирского литературного языка; 2000»)монографияһында автор XIX быуат — XX быуат башы яҙма ҡомартҡылары нигеҙендә башҡорт әҙәби теленең үҫешен яҡтырта, уның телдән тыш сәбәптәрен күрһәтә. 300-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. Рәсәй Фәндәр Академияһының Шәрҡиәтселәр йәмғиәте президенты (2004—2006).

# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы
## Хеҙмәттәре

* Башҡорт әҙәби теленең тарихы. — Өфө, 1993 (авторҙ.);
* «Тарих нама-и булгар» Таджетдина Ялсыгулова. — Уфа, 1990;
* Башкирские народные детские игры. — Уфа, 2002.

# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1986)
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2005)
* Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2008)

# Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы
## Балалар фольклорын өйрәнеүе

Ишмөхәмәт Ғәләүетдиновтың «Балалар фольлоры: Бала саҡ — уйнап көлөп үҫер саҡ» йыйынтығында Һынамыштар, Һанашмаҡтар, Тиҙәйткестәр, Үсекләшеүҙәр, Уйындар һ. б. балалар өсөн халыҡ ижады үрнәктәр урын алған
# Полковая

Полковая — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вязовка йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Полковая
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004645
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200464
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Евва (Ликина ҡушылдығы)

Евва — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ликина йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.

# Евва (Ликина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200009588
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200958
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Еле (Уймень ҡушылдығы)

Еле — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Уймень йылғаһының уң ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Еле (Уймень ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000311
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100031
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Пустарнаков Владимир Павлович

Пустарнаков Владимир Павлович (7 ноябрь 1924 йыл — 19 июль 2000 йыл) — СССР һәм Рәсәй рәссамы. 1964 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1995) һәм Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1993). 1‑се (1985) һәм 2‑се (1943) дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры.

# Пустарнаков Владимир Павлович
## Биографияһы

Владимир Павлович Пустарнаков 1924 йылдың 7 ноябрендә БАССР-ҙың Стәрлетамаҡ кантоны Дедово ауылында тыуған.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, хәрби наградалар менән бүләкләнгән.
1946—1947 йылдарҙа Мәскәүҙә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан һәм демобизацияланған яугирҙар өсөн урта сәнғәт мәктәбендә уҡый.
1948 йылдан Өфөлә йәшәй һәм эшләй.
1948 йылдан 1959 йылға тиклем мәктәптәрҙә рәсем һәм һыҙма буйынса уҡытҡан. 1962 йылдан РСФСР Художество фондының Башҡорт сәнғәт оҫтаханаларында эшләй.
2000 йылдың 19 июлендә Өфөлә вафат була.

# Пустарнаков Владимир Павлович
## Эштәре

Первый снег, к. м., 1959. Башкирский пейзаж, х. м., 1962. Мальчик с саблей, х. м, 1963. Натюрморт «Окно», х. м., 1964. Долина Агидели, х. м., 1964. Серый день, х. м., 1964. Пастбище, х. м., 1967. В предгорьях Урала, х. м., 1967. Рассвет, х. м., 1971—1974. Пулеметная рота, х. м., 1971—1974. 1943-й год, х. м., 1974. Триптих «Родина», двп. м., 1974—1977: За власть Советов; 1942-й год; 1946-й год. Окончание сенокосных работ, х. м., 1977. Строительство Тобольского острога, двп. м., 1976—1978. Первостроители, двп. м., 1976—1978. Жена декабриста, двп. м., 1976—1978. В. И. Ульянов (Ленин) в Сибирской ссылке, двп. м., 1976—1978. Гидротәҙәүсе эштәре, двп., 1976—1978. Мотор төҙөүселәр Һарайының фасады интерьерҙарын биҙәү эштәре, Өфө, 1967—1969, мозаика техникаһы, фрескалар (Ф. А. Кащеев, А. А. Кузнецов, Р. Нафиков, Л. Я. Круль, С. А. Литвинов менән берлектә).

# Пустарнаков Владимир Павлович
## Күргәҙмәләре

1957 йылдан — республика, декада, зона, төбәк, бөтә Рәсәй, бөтә Союз һәм сит ил күргәҙмәләрендә ҡатнашыусы.
* 1957 йылдан Республика күргәҙмәләре (1972 һәм 1977 йылдарҙағы йәштәр күргәҙмәлеренән тыш).
* «Социалистик Урал» зональ күргәҙмәләре: Свердловск, 1964; Пермь, 1967; Силәбе, 1969; Өфө, 1974.
* БАССР рәссамдары әҫәрҙәренең декада күргәҙмәһе, Мәскәү, Ленинград, 1969.
* В. И. Ленинға 100 йыл тулыу айҡанлы БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәләре, Ульяновск, 1970.
* 3 зона рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Мәскәү, 1971.
* РСФСР-ҙың автономиялы республикалары рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Мәскәү, 1971.
* Ҡарағалпаҡ АССР-нда башҡорт сәнғәте декадаһы көндәрендә БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе, Нукус, 1976.
* «Совет Рәсәйе» Бөтә Рәсәй художество күргәҙмәһе, Мәскәү, 1977.
* Бөйөк Октябрҙең 60 йыллығына бағышланған «Ленин юлы менән» Бөтә Союз һынлы сәнғәт күргәҙмәһе, Мәскәү, 1977.
* БАССР рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе ГДР-ҙа, Галле ҡалаһы, 1975.

# Пустарнаков Владимир Павлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1943)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985).
* Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы — «1942 йыл» триптихы һәм пейзаждар серияһы өсөн (1993).
# Хәнәкә

Хәнәкә (фарс. خانگاه;рус. Ха́нака) — суфый ғибәҙәтханаһы. Хәнәкәләр башта дәрүиштәрҙең ябай ғына мәҡамдары булған, ә һуңынан ентекле уйланылған һәм бай итеп биҙәлгән тотош комплекстарға әйләнгән. Хәнәкәләр ижтимағи һәм сәйәси йыйылыштар өсөн урындар булараҡ; мәктәптәр; ҡунаҡханалар һәм юлаусылар йорттары; дауаханалар; хәйриә үҙәктәре функцияларын һ.б. башҡарып, ҙур социаль роль уйнаған.
Хәнәкәлә мотлаҡ мәсет, ҡайһы берҙәрендә мавзолей (мазар) һәм китапхана ла булған. Хәнәкәлә урынлашыу һәм сығыу процедураһы бик ябай булғанға күрә ҡайһы берҙә ҡунаҡхана менән сағыштыралар. Ҡайһы бер хәнәкәләр даими булмаған бүләктәр һәм иғәнәләр (футух) иҫәбенә йәшәгән, күпмеләрелер даими ярҙам алған.
Суфыйҙар мәҡамын ҡайһы берҙә дергә һәм тәккә (төр. tekke) тип атайҙар. Ҙур һәм үҙәк мәҡамдар аситандар тип йөрөтөлә. Шәйех йәшәгән сағыштырмаса ҙур булмаған хәнәкә зәүиә тип исемләнә .

# Хәнәкә
## Хәнәкә төрҙәре

Урта быуаттарҙың ахырында ислам донъяһының көнбайышында зәүиәләр формалашҡан . Улар ҙур булмаған мәсет, шәйех һәм мөриттәрҙең торлағы өсөн бүлмәләр, шулай уҡ мосафирҙар (дәрүиштәр) өсөн йәшәр урынды үҙ эсенә алған комплекслы ҡоролмалар булып тора. Ҙур һәм үҙәк ғибәҙәтханалар аситандар тип атала.
# Кристес

Кристес (нем. Christes) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 620 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,46 км². Диңгеҙ кимәленән 450 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98547 һәм автомобиль коды — SM.
# Сормина

Сормина — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Почекуйка йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сормина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100112115200045342
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204534
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Конча (Соть ҡушылдығы)

Конча — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Соть йылғаһының уң ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.

# Конча (Соть ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Рыбинск ГЭС-ынан Кострома ҡалаһына тиклем, Кострома йылғаһын Исады һыу үлсәү посына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300212110000011641
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001164
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Босния һәм Герцеговина флагы

Босния һәм Герцеговина флагы 1998 йылдың 4 февралендә раҫлана.
Босния һәм Герцеговинаның был флагы БМО-ның Юғары вәкиле тарафынан тәғәйенләнгән парламентҡа тәҡдим ителгән өсәүһенең береһе булып тора. Барлыҡ флагтарҙа шул уҡ төҫтәр ҡулланылған: зәңгәр — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының төҫө, әммә ул ҡарараҡ төҫкә алмаштырыла. Йондоҙҙар Европаны символлаштыра. Өсмөйөш ил халҡының өс төп төркөмөн (боснийҙар, хорваттар һәм сербтар) һәм дәүләттең карталағы һыҙаттарын кәүҙәлләндерә.
1992 йылда бойондороҡһоҙлоҡ иғлан ителгәндән һуң Босния һәм Герцеговина Республикаһының раҫланған флагы үҙәгендә республика гербы урынлашҡан аҡ әләмдән торған. Герб 6 алтын ләлә һәм аҡ буйлы диагонале менән күк ҡалҡандан тора. Босния һуғышы осоронда босний момосолмандары һәм Босния һәм Герцеговина Хөкүмәте ошо флагты файҙаланғандар. Хәҙерге ваҡытта Босния һәм Герцеговина Республикаһы флагы (халыҡ телендә — «ләләләр менән флаг») мосолман милли ойошмалар, босний милләт вәкилдәре тарафынан ҡулланыла.

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары

Дейтон килешеүенән һуң илгә яңы флаг һайлау һорауы күтәрелә, һәм һөҙөмтәлә яңы дәүләт флагы раҫлана. Башҡалар араһында ошо варианттар күрһәтелгән:

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары
### 1-се проект

    «Чех өлгөһө» — Чехия флагына оҡшаған флаг, төҫтәр Босния һәм Герцеговинаның өс төп милләт вәкилдәрен символлаштыра.

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары
### 2-се проект

    асыҡ күк төҫтәге фонда лавр ботағы, бында лавр ботағы һәм флагтың төҫө Берләшкән Милләттәр Ойошмаһын символлаштыра.

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары
### 3-сө проект

    асыҡ күк төҫтәге фонда дәүләттең һыҙҙаттары.

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары
### 4-се проект

    диагональ буйлы ҡыҙыл-аҡ-күк флаг, уның уртаһындағы аҡ буйҙа йондоҙҙар менән уратылған дәүләт картаһы булған.

# Босния һәм Герцеговина флагы
## Флаг проекттары
### 5-се проект

    Босния һәм Герцеговинаның рәсми флагы булып китә, 6-сы һәм 7-се проекттар уның альтернативаһын тәшкил иткән.
* 1-се проект
* 2-се проект
* 3-сө проект
* 4-се проект
* 5-се проект
* 6-сы проект
* 7-се проект
# Беннекенштайн (Гарц)

Беннекенштайн (Гарц) (нем. Benneckenstein (Harz)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 2234 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,65 км². Диңгеҙ кимәленән 526 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38877 һәм автомобиль коды — HZ.
# Метамерия (биология)

Метамери́я ( мета- һәм грек. μέρος — өлөш, бүлкәт, шулай уҡ сегментация, быуынтыҡ) — организмдарҙың кәүҙәһе буйынан-буйына үҙ-ара оҡшаш сегменттарға - метамерҙарға бүленеше.
Эстән дә, тыштан да ағзалары метамерлы булған осраҡта - ысын метамерия, ә тышҡы яҡтан ғына булһа - псевдометамерия тип атала.
Бөтә организмды солғап алғаны - тулы метамерия, бындай метамерия ҡулсалы селәүсендәргә һәм быуынтыҡ аяҡлыларға хас.
Организмдың ҡайһы бер өлөшөндә генә осраған тулы булмаған метамерияны ошолай бүлеү ҡабул ителгән: дерматомер (тире), миомер (мускул), склеромер (һөлдә), нейромер (нервылар).
Тән метамерҙары төҙөлөшө һәм функциялары оҡшаш булған осраҡта гомоном метамерия тип атала; тышҡы яҡтан оҡшаш булмаған осраҡта гетероном метамерия тураһында һүҙ бара.
хордалыларҙа яралғы сағында метамерия асыҡ беленә, ә артабанғы этаптарында һөлдә төҙөлөшөндә, мускулатурала, ҡан тамырҙары һәм нервы системаһында күҙгә ташлана. Мәҫәлән, кешенең а метамер һыҙаттары һөлдәһендә (умыртҡа), арҡа мейеһе ҡоролошонда, ҡабырғалары, ҡабырға араһындағы мускулдар һәм нервылар сиратлашыуында күренә.
Юғары үҫемлектәрҙә һабаҡтағы быуындар һәм быуын арауыҡтары метамерия миҫалы булып тора.
# Пызмус

Пызмус — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының уң ярына тамағынан 602 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 69 км.

# Пызмус
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000041509
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004150
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Усть-Кулатка

Усть-Кулатка (Кулатка) — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Терешка йылғаһының уң ярына тамағынан 159 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Усть-Кулатка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Терешка, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010001912112100010394
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101039
* Бассейн коды — 11.01.00.019
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Неро-Яга

Неро-Яга (Яроватая) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Баренц диңгеҙе ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Неро-Яга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056107
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005610
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бадья (Весляна ҡушылдығы)

Бадья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы/ Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Весляна йылғаһының уң ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Бадья (Весляна ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100112111100001860
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100186
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Әйле (мәғәнәләр)

Әйле — этноним. Шулай уҡ топоним булып таралған.
* Әйле — башҡорт ҡәбиләһе.
* Әйле (Силәбе өлкәһе) — Рәсәйҙең Силәбе өлкәһе Һатҡы районындағы ауыл.
# Болдырев Владимир Михайлович

Болдырев Владимир Михайлович (27 май 1915 йыл — 10 март 1998 йыл) — ветеринар врач, дәүләт хеҙмәткәре. 1966—1975 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Ауыл хужалығы министрлығының бүлек етәксеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ветеринар врачы (1965). СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1973). Ике 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1946, 1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971), Ҡыҙыл Йондоҙ (1946) һәм «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары кавалеры.

# Болдырев Владимир Михайлович
## Биографияһы

Владимир Михайлович Болдырев 1915 йылдың 27 майында Пенза губернаһының Мухановка ауылында тыуған.
1938 йылда Һарытау зооветеринария институтын тамамлаған.
1950 йылдан алып һөнәре буйынса республика ветеринария клиникаһы директоры вазифаһында эшләй. 1952—1960 йылдарҙа — баш ветеринар табип, ә 1966—1975 йылдарҙа — БАССР Ауыл хужалығы министрлығының бүлек башлығы, 1960—1966 йылдарҙа — Башҡортостан фәнни-производство ветеринар лабораторияһы директоры.
Башҡортостанда бруцеллёз, трихофития, туберкулёз, сусҡа һәм ҡош тағундары, бешмә эпизоотияһын бөтөрә, трихофитиянан ТФ-130 вакцинаһын индерә.

# Болдырев Владимир Михайлович
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* II дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены (1946. 1985)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1946)
* «Почёт Билдәһе» ордены (1966).
# Охтеурье

Охтеурье — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Нижневартовск районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ? кеше йәшәй.
Почта индексы — 628655, ОКАТО коды — 71119925001.

# Охтеурье
## Халыҡ һаны

| Йыл | Даими халыҡ һаны |
| 2002 | |
| 2008 | |
| 2010 | ? |

# Охтеурье
## Климат

Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
# Щеголь-Моголи-Кы

Щёголь-Моголи-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Толька йылғаһының уң ярына тамағынан 226 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.

# Щеголь-Моголи-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300066403
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306640
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3