yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Окунева Вера Ивановна

Окунева Вера Ивановна (хәҙерге фамилияһы Капутина; 29 сентябрь 1891({{padleft:1891|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) — 1976, Мәскәү) — СССР-ҙың театры һәм кино актёры. РСФСР-ҙың халыҡ артисы.

# Окунева Вера Ивановна
## Биографияһы

Вера Окунева (хәҙерге фамилияһы Капутина) 1891 йылдың 17 (29) сентябрендә тыуған. 1912 йылда А. И. Адашевтың драма курсын тамамлай һәм шул йылда уҡ Брест-Литовскиҙың сәхнәһендә театр эшмәкәрлеген башлай.
1914—1917 йылдарҙа Петр Струйскийҙың Мәскәүҙәге театрында уйнай. 1918—1919 һәм 1922—1923 йылдарҙа Корш театрында эшләй. 1919—1922 йылдарҙа Ҡазанда сығыш яһай. Был йылдарҙа театрҙың уйнай 1923—1936 йылдарҙа МГСПС театрында (хәҙер Вампилов исемендәге театрҙа) уйнай.
1936 йылда Совет Армияһы Үҙәк театрында актриса булып эшләй. Мәскәүҙә 2-се Колобовский тыҡрығындағы 2-се йортта йәшәй.
Вера Окунева 1976 йылда вафат була Ул Мәскәүҙең Преображенский (13 участкаһы) зыяратында ерләнгән.

# Окунева Вера Ивановна
## Наградалары һәм премиялары

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1933).
* РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1958).

# Окунева Вера Ивановна
## Театрҙағы эштәре
### П. Струйский театрында

* «Обрыв». И. А. Гончаров — Марфинька
* «Горе от ума», А С. Грибоедов — Лиза
* «Чайка», А П. Чехов — Маша
* «Пигмалион», Б Шоу — Элиза Дулитла

# Окунева Вера Ивановна
## Театрҙағы эштәре
### Корш театрында

* «Дни нашей жизни» Л. Н. Андреева — Оль-Оль
* «Трильби» Ге — Трильби
* «Лес» А. Н. Островского — Аксюша

# Окунева Вера Ивановна
## Театрҙағы эштәре
### Ҡазан театрында

* «Псиша» Беляева — Псиша
* «Воскресение» по Л. Н. Толстому — Катюша Маслова
* «Плоды просвещения» Л. Н. Толстого — Таня
* «Стакан воды» Э. Скриба — Королева
* «Волки и овцы» А. Н. Островского — Глафира

# Окунева Вера Ивановна
## Театрҙағы эштәре
### МГСПС театрында

* «Константин Терёхин» В. М. Киршона — Лиза Гракова
* «Ярость» Е. Яновского — Марфа
* «Мятеж» по Д. А. Фурманову — Ная
* «Гордость» Ф. Гладкова — женорганизатор Бочка

# Окунева Вера Ивановна
## Театрҙағы эштәре
### Совет Армияһының Үҙәк театрында

* 1937 — «Васса Железнова» М. Горького — Васса Железнова
* 1939 — «Полководец Суворов» И. Бахтерева и А. Разумовского — Екатерина II
* 1943 — «Нашествие» Л. М. Леонова — Демидьевна
* 1952 — «Песнь о черноморцах» Б. А. Лавренёва — ..?
* 1957 — «Обрыв» по И. А. Гончарову — Бабушка

# Окунева Вера Ивановна
## Фильмографияһы

* 1917— Сашка-наездник
* 1917 — Спекулянты
* 1934 — Настенька Устинова — жена Кузьмич ҡатыны
* 1935 — По следам героя — Маша
* 1941 — Дочь моряка (фильм)— Мария Васильевна, Захаровтың ҡатыны
* 1948 — Красный галстук — Капитолина Петровна, Вишняковтың әсәһе
# Цвохау

Цвохау (нем. Zwochau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1066 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,84 км². Диңгеҙ кимәленән 112 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4509 һәм автомобиль коды DZ.
# Кук-Ю-Вож

Кук-Ю-Вож — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кук-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Кук-Ю-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000014749
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001474
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Голая (Оло Надтей ҡушылдығы)

Голая — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Надтей йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Голая (Оло Надтей ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин морононан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000052086
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005208
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вьюница (Воймега ҡушылдығы)

Вьюница — Рәсәйҙәге йылға. Владимир өлкәһе, Мәскәү өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Воймега йылғаһының уң ярына тамағынан 9,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Вьюница (Воймега ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Орехово-Зуево ҡалаһынан Владимир ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300712110000031986
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003198
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Зилға (Йүрүҙән ҡушылдығы)

Зилға (Оло Зилға) — (рус. Сильга (Большая Сильга)) - Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Йүрүҙән йылғаһының уң ярына тамағынан 262 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.

# Зилға (Йүрүҙән ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100023279
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102327
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

# Зилға (Йүрүҙән ҡушылдығы)
## Этимологияһы

Был гидроним тураһында Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә күлдең былай тип яҙа:
* Сильга, Большая и Малая, речки, правый приток Юрюзани, поселок, гора, Саткинский район. В источниках Дзилга, Зильга, Зилга. От башкирского диалектного слова зильга (желга) — «река», «речка» — географического термина. Топоним встречается и в форме Силья.
Ысынлап та, башҡорт теленең диалекттары араһында төньяҡ-көнбайыш диалектта һөйләшеүсе төбәктәрҙә йылғаны "жылға" йәки хатта "зилға" тип атауҙары ла осрай.
# Топҡапы

Топҡапы (төрөк.|Topkapi), иҫкесә Сераль — Ғосман империяһында XIX быуат уртаһына тиклем төп һарай. Истанбулдың тарихи үҙәгендә, Сарайбурну морононда, Босфор менән Алтын Мөгөҙҙөң Мәрмәр диңгеҙгә тоташҡан ерендә урынлашҡан.
Ғосман империяһы ҡолағандан һуң һарай музейға әйләндерелә, ул — майҙаны буйынса донъяла иң ҙур музейҙарҙың береһе. Дөйөм тамашаға ҡуйылған экспонаттар һаны 65 000 берәмеккә етә (был бөтә коллекцияның ундан бер өлөшө генә).
Диуарҙар менән уратылған һарай-парк ансамбленең дөйөм майҙаны уларға тоташҡан баҡсалар һәм төкәтмәләр менән бергә 700 мең квадрат метр тәшкил итә. Истамбулдың был тарихи районы 1985 йылда Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән ҡомартҡыларҙың береһе булып тора.

# Топҡапы
## Тарихы

1453 йылда, төрөктәр Константинополде баҫып алғас, ғосман солтаны Яулап алыусы Мәхмәт башта хәҙерге Истанбулдың Баязит майҙанында уның өсөн төҙөлгән һарайға урынлаша. Был һарай бөтөнләй һаҡланмаған, әммә иҫке һарайҙың һәрәме тәүҙән үк Топҡапыла төйәкләнгән була. Был иҫке һәрәм әле «Сермәрле павильон» булараҡ билдәле.
1475—78 йылдарҙа Мәхмәт византий императорҙары резиденцияһының харабаларында яңы Топҡапы һарайын һалдыра башлай. Иҫке «Семәрле павильон» был һарайҙың ситендә тороп ҡала. Тәүге ярты быуатта Топҡапы солтандарҙың «эш» резиденцияһы булып ҡына хеҙмәт итә: «Семәрле киоск» менән һәрәм һарай комплексына инмәй.
XVI быуатта Роксолана (славян йәриәһе, һуңынан солтан Сөләймән I-нең ҡатыны) һәрәмде, солтанға яҡыныраҡ булыр өсөн, солтан һарайы Топҡапыға күсертә. Күркәм Сөләймән осоронда Топҡапы һәрәмен төҙөү Топҡапы һарайына уны һалған мәлдән алып беренсе тапҡыр индерелгән ҙур үҙгәреш була.
Артабанғы быуаттарҙа Топҡапы артабан киңәйә, зиннәтлегә әйләнә бара. 400-ләп йыл буйы һарай Ғосман империяһының төп һарайы булып ҡала — унда 25 солтан йәшәй һәм идара итә. 1854 йылда солтан Абдулмәжит I Европа өлгөһөндә төҙөлгән яңы резиденцияға — Долмабахче һарайына күсә.
1923 йылда, республика урынлашҡас, Топҡапы, башҡа һарайҙар кеүек үк, Мостафа Кәмал Ататөрк указы менән музейға әйләндерелә. Төрөк дәүләте башлығының резиденцияһы булып Долмабахче һарайы ҡала.

# Топҡапы
## Тасуирлама

Топҡапы һарайы диуарҙар менән уратып алынған һәм бер-береһенән бүленгән дүрт ихата (авлу) принцибы буйынса ҡоролған:
* Төп ҡапҡа — Хаким ҡапҡаһы йәки Баб-и Һумайун (ғосман. Bab-ı Hümayun) беренсе ихатаға алып бара, унда хеҙмәт һәм ярҙамсы биналар, шулай уҡ мәсет итеп үҙгәртелгән боронғо Изге Ирина сиркәүе булған.
* Сәләм ҡапҡаһы йәки Баб-ус-сәләм (ғосман. Babü's-selâm) артында диван канцелярияһы менән ҡаҙна урынлашҡан.
* Бәхет ҡапҡаһы йәки Баб-ус-саадәт (ғосман. Babü's-saadet) артында — һәрәм, шәмширлик (самшит ағаслығы булған ихата, унда тәхет вариҫтары йәшәгән) һәм әндәрүн (төпкө бүлмәләр). Төпкө бүлмәләр яғында идаралыҡ кадрҙары әҙерләй торған Әндәрүн мәктәбе урынлашҡан.
* Дүртенсе ихатала Реван, Софа һәм Мәжидиә павильондары, Башлала башняһы, Софа мәсете, сөннәтләү павильоны, гардероб һәм башҡа биналар булған.
# Салауат Юлаев (орден)

Салауат Юлаев ордены — Башҡортостандың дәүләт наградаһы (бүләге)

# Салауат Юлаев (орден)
## Тарихы

Салауат Юлаев ордены Башҡортостан Президенты Указы менән 1998 йылда булдырылған. Ул башҡорт халҡының милли батыры исемен йөрөтә.
Ордендың беренсе кавалеры — Ейәнсура районының «Инәк» хужалығы механизаторы Буранғолов Ирек Зөлҡәрнәй улы, уға был награда 2000 йылдың 2 октябрендә тапшырыла.

# Салауат Юлаев (орден)
## Һүрәтләнеше

Орден көмөш йә көмөш менән нейзильбир иретмәһенән эшләнә. Ете ослоҡло йондоҙ ҡырланған нурҙар менән биҙәлгән. Ордендың уртаһындағы диаметры 50 мм ҙурлыҡтағы түңәрәк медальонға аҡ эмаль менән Салауат Юлаевтың барельеф һүрәте төшөрөлгән. Медальон үҙе алтын ялатылған рельефлы орнамент менән уратып биҙәлгән.

# Салауат Юлаев (орден)
## Наградланыусылар (бүләкләнеүселәр)

Рәсәй Федерацияһы граждандары, сит илдәр граждандары һәм гражданлығы булмаған шәхестәр.

# Салауат Юлаев (орден)
## Бүләкләнеү өсөн нигеҙҙәр

* Һөҙөмтәле һәм уңышлы дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге;
* Кеше ғүмерен ҡотҡарғанда күрһәтелгән батырлыҡ һәм ҡыйыулыҡ;
* Сәнәғәттәге юғары етештереү ҡаҙаныштары;
* Ғилми һәм фәнни-тикшеренеү өлкәһендәге ҡаҙаныштар;
* Мәҙәниәт, сәнғәт һәм әҙәбиәттәге юғары ижади күрһәткестәр;
* Йәмәғәт тәртибен һаҡлауҙағы ҡаҙаныштар;
* Үҫеп килгән быуынды уҡытыу һәм тәрбиәләүҙә уңыштар, йәштәрҙе патриотик тәрбиәләүҙә, юғары квалификациялы кадрҙар әҙерләүҙә әүҙемлек.

# Салауат Юлаев (орден)
## Бүләкләү тәртибе

Шәхесте орден менән, тейешле указ сығарып, Башҡортостан Республикаһы Президенты бүләкләй.
# Майдов

Майдов — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пинега йылғаһының уң ярына тамағынан 764 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Майдов
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000034704
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003470
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Серет (Днестр ҡушылдығы)

Серет (укр. Серет) — Украиналағы йылға. Львов өлкәһенең Броды районы һәм Тернополь өлкәһенең Зборив, Тертнополь, Теребовля, Чорткив, Борщив һәм Залищыкы райондары аша көньяҡҡа табан аға. Днестрҙың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 242 километр.
# Нура (йылға)

Нура — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/177/1317 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Нура (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы башынан Арский Ташы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200112111100016908
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101690
* Бассейн коды — 10.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Буффон Джанлуиджи

Джанлуиджи Буффон Мазокко (итал. Gianluigi Buffon Masocco, итальян телендә әйтелеше: [bufˈfɔn dʒanluˈiːdʒi]; 28 ғинуар 1978 йыл) — Италия футболсыһы, «Ювентус» клубы ҡапҡасыһы. Италия йыйылма командаһы составында 2006 йылғы донъя чемпионы. Шул уҡ турнирҙа ФИФА тарафынан турнирҙың иң яҡшы голкиперы тип таныла. 2001—2018 йылдарҙа — донъяның буйынса иң ҡиммәтле ҡапҡасыһы, уның "Парма"нан «Ювентус»ҡа күсеүе өсөн 32 миллион самаһы фунт стерлинг түләнә.
Буффон А серияһында рәттән ҡоро минуттар иҫәбе буйынса рекорд авторы: 2015/16 йылдар миҙгелендә 974 минут (11 уйын). 2002/03 йылдар миҙгелендә чемпиондар лигаһының иң яҡшы уйынсыһы булып таныла — турнир тарихында был исемгә ҡапҡасы лайыҡ булған берҙән-бер осраҡ. 2003, 2004, 2006, 2007 һәм 2017 йылдарҙа Буффон МФФИИС версияһы буйынса 1897—2009 йылдар осоронда футбол тарихындағы иң яҡшы футболсы була (ойошма булдырылғандан алып). 2011 йылдың 7 февралендә XXI быуат беренсе ун йыллығының иң яҡшы ҡапҡасыһы булып таныла .
2006 йылда «Алтын туп» өсөн көрәштә Буффон командалашы һәм клубташы Фабио Каннаваронан ғына ҡалышып, икенсе урын ала. Буффон А серияһында иң күп матч үткәргән футболсылар араһында исемлектең беренсе юлын биләй. Европа футболсылары араһында милли йыйылма командаһы өсөн үткәргән уйындары мҫәбе буйынса (уйын 176) рекордсмен. Италия йыйылма командаһы өсөн 20 йылдан ашыу сығыш яһай (1997 йылдың 29 октябренән менән 2018 йылдың 23 мартына тиклем).
# Иблис ҡалаһы

«Иблис ҡалаһы» (сер. Ђавоља варош, рус. Город Дьявола) — Сербияның Куршумлия ҡалаһынан көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 27 км алыҫлыҡтағы Радан тауында урынлашҡан тәбиғәт ҡомартҡыһы.
Бейеклеге 2 метрҙан алып 15 метрға тиклем булған, диаметры уртаса 1 метр тәшкил иткән 202 таш бағаналарҙан торған был тау ҡатламдарының остарында ауырлығы 100 килограмға еткән таш блоктар ята.
Бағаналар тәбиғи шарттарҙа елгә ашалыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. Районда минераллашыуы юғары (15г/л етә) булған ике һыу сығанағы бар: Иблис һыуы һәм Иблис ҡоҙоғо.Шул сәбәпле яҡын тирәләге ерҙәр үҫентеләргә бик ярлы, ә был үҙ сиратында тау ҡатламдарының елдән ашалыуына килтергән.
Ғәҙәти булмаған тау ҡатламдары урындағы халыҡ араһында төрлө ҡурҡыныс легендалар барлыҡҡа килтергән, һәм улар «Иблис ҡалаһы» тигән атама менән йөрөтөлә башлайҙар. Урындағы шарттар тирә-яҡтан туристарҙы йәлеп итеү өсөн бик уңай. Экскурсияларҙың күбеһе төндә уткәрелә.
1959 йылда «Иблис ҡалаһы» территорияһы һаҡлау статусын ала, 1995 йылда Сербия хөкүмәте уға тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын бирә. 2002 йылда ЮНЕСКО «Иблис ҡалаһын» Бөтә донъя мираҫы объекттарының баштағы исемлегенә индергән.
# Клайнобринген

Клайнобринген (нем. Kleinobringen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 288 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,11 км². Диңгеҙ кимәленән 290 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99439 һәм автомобиль коды — AP.
# Рюмин һарайы

Рюмин һарайы (франц. Palais de Rumine) — Швейцария ҡалаһы Лозаннаның тарихи үҙәгендәге һарай, 1906 йылда флоренция неоренессансы стилендә төҙөлгән.
1898—1906 йылдарҙа Лозаннала тыуған Габриэль Рюмин ҡалдырған нәҙер аҡсаһына төҙөлгән. Габриэль Рюмин 1840 йылдан Лозаннала йәшәгән рус ғаиләһе Рюминдарҙан сыҡҡан. Ата-әсәһе вафат булғандан һуң ул ата йортон ташлап сығып китә һәм сәйәхәттәргә юллана. Уның өсөн һәләкәтле булған һуңғы сәфәре алдынан, 30 йәшлек Габриэль васыят ҡалдыра:
* Минең вафатымдан 15 йыл үткәс, ҡалала файҙалы йәмәғәт бинаһы төҙөһәләр тип, Лозанна ҡалаһына 1,5 миллион франк аҡса ҡалдырам...
Рюмин вафат булғандан һуң 1871 йылда Лозанна хакимиәте Ситэ ҡалҡыулығы итәгендә яңы университет бинаһы төҙөргә ҡарар итә, һәм 1889 йылда проектҡа конкурс ойошторола, унда француз архитекторы Гаспар Андре еңеп сыға.
Бинаның фасадын арыҫландар, фәрештәләр һәм мифик заттар биҙәй, 1980 йылға тиклем бинала Лозанна университеты урынлаша. Беҙҙең ваҡытта бинала һынлы сәнғәт, археология һәм тарих, геология, зоология, аҡса кантон музейҙары урынлашҡан.
Бинаның көньяҡ арҡыры киҫеменә икенсе ҡат кимәлендә ҙур булмаған терраса — Мадлен майҙансығы тоташа, ул исемен был урында күп быуаттар элек торған изге Мария Магдалина зыярат сиркәүенән алған. 1906 йылда майҙанда Луи Рюшонне һәйкәле ҡуйылған.
# Илехова

Илехова — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кузюг йылғаһының һул ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Илехова
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000011207
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001120
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы

Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы (20 октябрь 1965 йыл) — дипломат. 2020 йылдан Габон Республикаһында Рәсәй Федерацияһының ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе.

# Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы
## Биографияһы

Ильяс Фәрхәт улы Искәндәров 1965 йылдың 20 октябрендә Башҡорт АССР-ының Күгәрсен районы Түбәнге Һаҙ ауылында тыуған. 1983 йылда Салауат ҡалаһындағы мәхсүс мәктәпте алтын миҙалға тамамлай һәм Ташкент Дәүләт университетының Көнсығыш факультетына уҡырға инә. Совет әрмеһендә хеҙмәт иткәс уҡыуын Мәскәүҙә дауам итә.
1991 йылда Мәскәү дәүләт халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институтын тамамлай. Инглиз, француз, ғәрәп һәм иврит телдәрен белә. 1991 йылдан дипломатия хеҙмәтендә.
2006—2011 йыл — Тунистағы Рәсәй илселеге советнигы
2011—2014 йыл - Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Яҡын Көнсығыш һәм Төньяҡ Африка департаментындағы бүлек начальнигы.
2014—2020 йылдар - Рәсәйҙең Сит ил эштәре министрлығының Африка департаменты директоры урынбаҫары.
2020 йылдың 17 авгусынан - Рәсәй Федерацияһының Габондағы ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе

# Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы
## Дипломатик рангтары

* 2-се класлы ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсе (22 ноябрь 2010 йыл).
* 1-се класлы ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсе (8 июнь 2020 йыл).
# Красный Холм ауыл Советы (Ҡалтасы районы)

Красный Холм ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡалтасы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Краснохолмский ауылы.

# Красный Холм ауыл Советы (Ҡалтасы районы)
## Тарихы

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.
2004 йылға тиклем — Краснохолмский ҡасаба Советы.
2004 йылда Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен үҙгәртеү һәм үҙгәртеп ҡороу» тураһындағы Законға ярашлы, ст. 1, параграф 177, ҡарар ҡабул ителә:
   (в ред. Закона РБ от 20.07.2005 № 211-з)
Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-З һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереү һәм тораҡ пункттарҙы тапшырыу менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһында» Законында, ст.1 былай тип әйтелә:
   б) «Красный Холм» атамаһын һаҡлап һәм Краснохолмский ауылын административ үҙәге итеп, Краснохолмский һәм Яңы Краснохолм ауыл Советтарын берләштерергә. Яңы Краснохолм ауыл Советының Красный Холм, Оло Ҡураз, Ваныш, Кейебәк, Бәләкәй Ҡураз, Һаҙ, Тымбаҡты ауылдарын Красный Холм ауыл Советы составына индерергә. Красный Холм ауыл Советының сиктәрен килтерелгән схематик картаға ярашлы раҫларға.
# Корманга (Юза ҡушылдығы)

Корманга — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Юза йылғаһының һул ярына тамағынан 30,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Корманга (Юза ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000014771
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001477
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Салабада-Яха

Салабада-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Түбәнге Хадыта йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Салабада-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15040000212115300053160
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305316
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Игол-Ту

Игол-Ту — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Игол йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

# Игол-Ту
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200037401
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203740
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2