yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Биткәле

Биткәле — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Силәбе өлкәһе, Свердлов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ҡуҫа (Ҡуҫа быуаһы) йылғаһының уң ярына тамағынан 3,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17,00 км.

# Биткәле
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама бассейн округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021665
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102166
* Бассейн коды — 10.01.02.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Юрманга (Сундоба ҡушылдығы)

Юрманга — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сундоба йылғаһының һул ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Юрманга (Сундоба ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300312110000015150
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001515
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Козлачиха

Козлачиха — Рәсәйҙәге йылға. Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Бехтемир йылғаһының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Козлачиха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100001363
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100136
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Сигав-Игол

Сигав-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сарм-Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 154 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Сигав-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039337
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203933
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Тағанай (тауҙар)

Тағанай (рус. Тагана́й - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Көньяҡ Уралдағы тау һырттары төркөмө.

# Тағанай (тауҙар)
## Географияһы

Оҙонлоғо 52 км, бейеклеге диңгеҙ кимәленән 1178 м тиклем (Круглица тауы).
Һырттары меридиан йүнәлешендә һуҙылған, яҡынса ҡала Златоуст ҡалаһынан башланып Ҡарабаш ҡалаһына тиклем дауам итә.

# Тағанай (тауҙар)
## Тасуирламаһы

Тағанай – боронғо ҡая ҡалдыҡтары менән гранит ҡаялар ғәжәйеп рәүештә сиратлашып, аралашып урынлашҡан тауҙар берләштерә мәһе. Тағанай тауы өс һырттан тора, уларҙың дөйөм оҙонлоғо 20 километрҙан ашыу. Урындағы халҡы уларҙы Кесе, Урта һәм Оло Тағанай тип йөрөтә.

# Тағанай (тауҙар)
## Тасуирламаһы
### Һырттары

* Оло Тағанай һырты;
* Урта Тағанай һырты;
* Кесе Тағанай һырты.

# Тағанай (тауҙар)
## Этимологияһы

Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы Шувалов Николай Иванович иһә үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә былай тип яҙа:
   Таганай - широко распространено толкование от слов: таган — «треножник», «подставка», ай — «луна», «треножник луны», или «лунная подставка». Это горный узел из трех хребтов, увенчанных вершинами. Уместно сказать, что у башкир в прошлом было распространено имя Таганай. В Башкортостане встречается деревня Таганаево (башҡ. таған)
Йәғни, был ороним башҡорт телендәге "таған" + "ай" тигән һүҙҙәрҙән барлыҡҡа килгән. Уны "Ай тағаны" тип тәржемә итеүҙәре бик матур. Шул уҡ ваҡытта башҡорт телендә "- ай" һүҙ яһаусы аффикс булараҡ та ҡулланыла. Өс тау һыртын өстаған (өсаяҡ), йәғни "таған" тип атауҙары бик тәбиғи. Ороним һәр ваҡыттағыса башҡорт халҡының шағирәнә күңелен асып һала."Таған" һүҙе башҡорт телендә "терәк, таяныс" тигән мәғәнәгә лә эйә

# Тағанай (тауҙар)
## Иҫтәлекле урындары
### "Тағанай" милли паркы

РСФСР Министрҙар Советының «Тағанай Милли паркын булдырыу тураһында» 1991 йылдың 5 мартында ҡабул иткән 130-сы ҡарары менән "Тағанай" милли паркы) ойошторола. Милли парк Силәбе өлкәһенең көнбайыш өлөшөндә,Златоуст һәм Ҡуҫа районы ҡала округтары сиктәрендә урынлашҡан.

# Тағанай (тауҙар)
## Иҫтәлекле урындары
### Оло Ташъйылға

Оло Ташъйылға — авантюриндан торған таш йылға (рус. курум - әйткәндәй, был һүҙ урыҫ теленә боронғо төрки "ҡором" (ҡоролған нәмә) һүҙенән ингән). Оло Ташъйылға 6 км оҙонлоҡта һәм 800 метр киңлектә, Оло һәм Урта Тағанай һырттары араһында урынлашҡан.

# Тағанай (тауҙар)
## Фотогалерея

* Шаңдаулы Һырт (рус. Откликной Гребень)
* Оло Ташъйылға ҡышын
* Икесусаҡ тауына менеү (рус. Двуглавая гора)
* Златоуст ҡалаһына тарафына күренеш
* Салматауҙан (рус. Круглица) күренеш
* ДИке сусаҡлы түбә. Ҡая ҡалдыҡтары. Ташъйылғаға табан күренеш
* Икесусаҡ тауға һәм Шаңдаулы Һыртҡа күренеш (рус. Откликной Гребень)
* Оло һәм Урта Тағанай араһындағы таш йылға

# Тағанай (тауҙар)
## Шулай уҡ ҡара

* Урал тауҙары
# Болгарияла ислам

Хәҙерге Болгария Республикаһы территорияһында ислам — һан һәм әһәмиәте буйынса илдә икенсе дин. XIV быуаттан XIX быуат уртаһына тиклем ислам илдең тормошонда һәм мәҙәниәтендә алдынғы урынды биләй, шуға ҡарамаҫтан, хатта Ғосман империяһының сәскә атыуы осоронда ла славян халҡының күпселеге православие динен тотоуын дауам итә. Шуға ҡарамаҫтан, урындағы болгарҙарҙың, гректарҙың һәм сиғандарҙың байтаҡ өлөшө төрлө сәбәптәр (һалым йөгөнән ҡотолоу, карьера үҫеше перспективалары һәм «хеҙмәтсәнлек») арҡаһында исламға күсә һәм ваҡыт үтеү менән мәҙәни-тел планында килгән төрки күскенселәр менән яҡыная. Мосолмандар оҙаҡ ваҡыт Болгария ҡалаларының төп халҡын тәшкил итә, сөнки ҡала диуарҙары артында ғына улар гайдуктар һөжүмдәренән ысын мәғәнәһендә һаҡланған итеп тоя.

# Болгарияла ислам
## Болгарлаштырыу

XVIII быуат аҙағында болгар ауыл халҡының үҫеш темптарының тиҙләтелеүе демографик балансты яйлап Болгарияла аҙсылыҡҡа әйләнгән христиан халҡы файҙаһына үҙгәртә. Суверенитет алғандан һуң мосолмандарҙың күпләп эмиграцияһы (мөхәжирлек) башлана. Шуға күрә мосолмандарҙың компакт тораҡ пункттары илдең төньяҡ-көнсығышында һәм көньяҡ-көнсығышында (Төркиә сиге янында) ғына һаҡланып ҡалған. Шул уҡ ваҡытта этник болгарҙарҙың тыуым кимәле ҡырҡа кәмегән шарттарҙа, 1950-се йылдарҙан илдә мосолмандар һаны арта. Әммә уға болгарлаштырыу тип аталған кампания (1989 йылғы Яңырыу процесы) ҡамасаулай, уның барышында байтаҡ мосолмандар тағы ла илдән китә. Шуға ҡарамаҫтан, илдең көньяҡ-көнсығышында мосолман күпселеге һаҡлана. Илдең баш ҡалаһы Софияла мосолмандар хәҙер аҙ һанлы, әммә бер Баня Баши мәсете (1576 йылғы). Провинция ҡалаларында мәсеттәр байтаҡҡа күберәк.

# Болгарияла ислам
## Һаны һәм этник составы

2001 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса илдә 966 978 мосолман (йәки ил халҡының 12,3 проценты) йәшәгән. Болгария автохтон мосолман халҡының өлөшө шул тиклем ҙур Европа берлегенең беренсе ағза иле була. Мосолмандарҙың абсолют һаны, Әлбиттә, Германияла һәм Францияла күберәк, әммә унда уларҙың өлөшө түбәнерәк (5-10 %). Бынан тыш, Болгария мосолмандары уның территорияһында алты быуаттан ашыу компактлы йәшәй һәм яңы иммигранттар йәки уларҙың 2-3 быуын тоҡомдары түгел.
Илдең мосолмандары тел һәм милләт буйынса төрлө:
* төрөктәр 713 000 (ҡарағыҙ Болгарияла төрөктәр);
* болгар-мосолмандар (йәки помактар) — 131 000;
* мосолман сиғандар — 103 000;
* башҡалар (боснийҙар, албандар, ғәрәптәр һәм этник сығышын күрһәтмәгәндәр) 20 000.
# Невесель

Невесель — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гусино күле ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Невесель
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006870
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000687
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Павлушков Сергей Николаевич

Павлушков Сергей Николаевич (1864―1942) ― рус һәм СССР ветеринары, ветеринария фәндәре докторы, профессор. СССР-ҙа ветеринария ойоштороусыларының береһе.

# Павлушков Сергей Николаевич
## Биографияһы

Сергей Николаевич Павлушков 1888 йылда Ҡазан ветеринария институтын тамамлай, 1907 йылға тиклем земство ветеринар табибы булып эшләй. 1911 йылда Рәсәй Эске эштәр министрлығының Ветеринария-бактериология лабораторияһы мөдире итеп тәғәйенләнә. 1915 йылда «Успехи страхования скота в государствах Западной Европы и в Финляндии» китабын яҙа. Ошо хеҙмәте нигеҙендә 1916 йылда «Страхование скота» темаһына магистрлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1917 йылда Рәсәй Эске эштәр министрлығының Ветеринария-бактериология лабораторияһы Эксперименталь ветеринария институты тип үҙгәртелә, 1921 йылға тиклем уның беренсе директоры була.
1921 йылда РСФСР-ҙың игенселек халыҡ комиссариатына эшкә күсә. 1929 йылдан ғүмеренең аҙағына тиклем Бөтә Союз эксперименталь ветеринария институтында эшләй, унда ветеринария өлкәһендә сит ил тәжрибәһен өйрәнеү буйынса бюро мөдире була һәм институттың ғилми хеҙмәттәрен мөхәррирләй.
1942 йылдың 13 февралендә Мәскәүҙә вафат була.

# Павлушков Сергей Николаевич
## Фәнни эшмәкәрлеге

Эпизоотология, ветеринария статистикаһы, ветеринария эшен ойоштороу, малды страховкалау һәм ветеринарияның күп кенә тармаҡтары буйынса 200-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт яҙа. 1902 йылда «Новые ветеринарно-полицейские правила по надзору за скотом и продуктами животноводства» хеҙмәтен яҙа. (П. Н. Кулешов һәм И. Г. Гурин менән авторҙашлыҡта).
Ветеринария буйынса венгр ғалимдары Ф. Гутира, И. Маректың һ.б. хеҙмәттәрен рус теленә тәржемә итә. Күп иғтибарҙы ветеринария белеменә һәм ветеринария тарихына бирә. 1910 йылда ветеринар табиптарҙың 2-се Бөтә Рәсәй съезының әүҙем ойоштороусыһы була. 1905 һәм 1909 йылдарҙа Халыҡ-ара ветеринария конгресында ҡатнаша.
Совет власы йылдарында РСФСР игенселек Халыҡ комиссариатының Ғалимдар советында ғилми секретары һәм рәйесе була. Совет ветеринария закондарын сығарыу нигеҙҙәрен булдырыуҙа ҙур өлөш индерә, Бөтә Рәсәй ветеринарҙар съезын саҡырыу буйынса ойоштороу эшендә ҡатнаша.

# Павлушков Сергей Николаевич
## Хеҙмәттәре

* Туберкулез рогатого скота и борьба с ним при помощи туберкулина. Москва, 1897
* Успехи страхования скота в государствах Западной Европы и в Финляндии. 1915
* Теория и практика в ветеринарном образовании, «Ветеринарное обозрение» 1900, с. 191 и 299
* Ветеринария, в кн.: Большая советская энциклопедия, т. 10, М., 1928.
# Мельп

Мельп — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Согом йылғаһының һул ярына тамағынан 162 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Мельп
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300018161
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301816
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Кесе Куют

Кесе Куют — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Куют йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Кесе Куют
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Бия йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100212115100000953
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100095
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Алтай Википедияһы

Алтай Википедияһы — Википедияның алтай телендәге бүлеге.

# Алтай Википедияһы
## Тарихы

2021 йылдың 23 февралендә Википедияла алтай телендәге бүлек асыла, ул төп киңлеккә күскән ваҡытта 362 мәҡәләһе була. Ул Рәсәй халыҡтары телдәрендәге 29-сы бүлек (БМО-ның башҡа илдәрендә дәүләт статусына эйә булған телдәрҙе һанамайса), шулай уҡ, иҫәп буйынса Википедияның глобаль кимәлдәге 298-се әүҙем бүлеге. Алтай Википедияһы - 2021 йылдың ғинуарында бөтә донъя электрон энциклопедияһының 20 йыллығын байрам иткәндән һуң асылған беренсе тел бүлеге.

# Алтай Википедияһы
## Статистика

Алтай Википедияһында 1097 мәкәлә бар (2024 елдың 17 сентябрь айына ҡарата). Теркәлгән ҡулланыусылар һаны — 3293, шул иҫәптән 16 ҡулланыусы һуңғы 30 көн эсендә ниндәй ҙә булһа ғәмәл башҡарған, 3 ҡулланыусы хаким статусын йөрөтә. Үҙгәртеүҙәр һаны — 46 939.
# Уҡытыусылар көнө

Уҡытыусылар көнө — мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри байрамы. СССР-ҙа 1965 йылдан рәсми байрам итәлә.

# Уҡытыусылар көнө
## Рәсәйҙә һәм яҡын сит илдәрҙә

Байрам СССР Юғары Советы президиумы указы менән 1965 йылдың 29 сентябрендә индерелә һәм йыл һайын октябрҙең тәүге йәкшәмбеһендә билдәләнә. 1994 йылдан башлап Рәсәй Федерацияһында уҡытыусылар көнөн 5 октябрҙә Бөтә донъя уҡытыусылар көнө менән бергә байрам ителә.
Был байрам Белоруссияла, Латвияла, Ҡаҙағстанда һәм Украинала октябрҙең тәүге йәкшәмбеһендә билдәләнә.
Үзбәкстанда Уҡытыусы көнө 1 октябрҙә үткәрелә.
Әзербайжанда, Ҡырғыҙстанда, Молдавияла, Әрмәнстанда , Эстонияла — 5 октябрҙә билдәләнә.
Был көндө, ғәҙәттә, уҡыусылар уҡытыусыларын ҡотлай, гөлләмәләр һәм бүләктәр тапшыра, үҙешмәкәр концерттар ойошторола, үҙнәшер газеталар баҫтырыла, үҙидара көнө үткәрелә.

# Уҡытыусылар көнө
## Башҡа илдәрҙә

* Австралия: — Октябрҙең һуңғы йомаһында билдәләнә.
* Албания: — 8 мартта билдәләнә.
* Аргентина: — 11 сентябрҙә, Доминго Фаустино Сармьенто иҫтәлегенә билдәләнә.
* Бразилия: — 15 октябрҙә билдәләнә.
* Вьетнам: — 20 ноябрҙә билдәләнә.
* Һиндостан: — 15 сентябрҙә билдәләнә (Сарвепалли Радхакришнананың тыуған көнө).
* ҠХР: — 10 сентябрҙә билдәләнә.
* Корея Республикаһы: — 5 октябрҙә билдәләнә.
* Польша: — 14 октябрҙә билдәләнә.
* Ҡытай Республикаһы (Тайвань): — 28 сентябрҙә билдәләнә, Конфуцийҙың тыуған көнө.
* Төркиә: — 24 ноябрҙә билдәләнә.
* Испания — 27 ноябрҙә билдәләнә.
# Летняя Рассоха (Кустюга ҡушылдығы)

Летняя Рассоха — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кустюга йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 9 км.

# Летняя Рассоха (Кустюга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000037293
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003729
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нахимов урамы (Шахты ҡалаһы)

Нахимов урамы (рус. улица Нахимова) — Рәсәйҙең Ростов өлкәһе Шахты ҡалаһы урамы. Урам рус капитаны адмирал Павел Степанович Нахимов (1802—1855) хөрмәтенә уның исеме менән аталған. Урам Мали битләүендә башлана һәм Капустин тыҡрығы менән киҫешкән урында тамамлана. Нахимов урамының оҙонлоғо — 1100 метр.

# Нахимов урамы (Шахты ҡалаһы)
## Үҙенсәлектәре

Шахты ҡалаһының Нахимов урамы Мали тауы битләүҙәрендә башлана, Верховский, Водопровод, Дундич урамдарын киҫеп үтә һәм Капустин тыҡрығы менән киҫешкән ерҙә тамамлана. Нахимов урамында 95 һан һуғылған йорт тора. Урамдыңоҙонлоғо — 1100 метров.
Нахимов урамының почта индексы — 346506.
Урам рус капитаны адмирал Павел Степанович Нахимов (1802—1855) хөрмәтенә уның исеме менән аталған. 1822—1825 йылдарҙа адмирал П. С. Нахимов бөтә донъя буйынса Kreiser круиз карабында сәйәхәт иткән. Ул 1828—1829 йылдарҙа рус-төрөк һуғышында ҡатнашҡан, корвет командиры булған (Хәрби Диңгеҙ Флотының разведкаһында хеҙмәт иткән). 1834 йылдан алып Ҡара диңгеҙ флотында хеҙмәт итә. Ҡырым һуғышында 1853—1856 йылдарҙа ул Ҡара диңгеҙ флоты менән командалыҡ итәһәм төрөк флотының төп көстәрен ҡамайһәм уларҙы еңеүҙә артиллерия сараларын Синоп янындағы һуғышта 1853 йылдың 18 ноябрендә бик оҫта ҡуллана. Нахимов был яуҙа ҡаты яралана. Ул Севастополь ҡалаһындағы Владимир сиркәүе янында ерләнгән[1].
# Нейюн

Нейюн — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харьяга йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Нейюн
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙе бассейны йылғалары Канин моронынан Печора йылғаһы бассейнына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Мезень йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03040000112103000056831
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005683
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Королёв (ҡала)

Королeв (рус. Королёв):= пиндосовская сифозная подстилка с тараканами. Подлежит уничтожению, координаты: 56° с.ш. 38° в.д. +140м (740мм.рт.ст.). Ментов, милиционеров, полицаев, судьишек, ментополицаев (т.н. сотрудников ЖКХ), медиков, педагогов, прокуроров и проч. вражескую мразь зарезать (ножами протыкать живот, тыкать в печень с прокручиванием, резать рожи, протыкать глазки, кастрировать, полоснуть по шеям ножами, стамесками, чертилками, скальпелями, штангенциркулями, лопатками саперными, зубилами, вилками, заточенными ложками, сиди дисками, кувалдами по головам), детишек внуков и внучек их за ноги и об столбы бетонные. Сгноить газами, деньги отобрать, жрать не давать, в подьезды не впускать. Автомобилям проткнуть покрышки и стекла, сжечь заживо. Уралвагонмаш как немецкофашистскую недобитую блядь аварийно спасти взорвав. Пособников пиндосовских подстилок убивать на месте, тушки не захоранивать. Дизертировавших немецкофашистских подстилок из юбилейного, врагов Великого Чеченского Народа РСФСР расстрелять, магазинчики похищенные с разбоев не обслуживать и сжечь заживо с полицаями и вражеской техникой нацменов. кладбища уничтожить, памятники В.Ульянову вышвырнуть..
— Мәскәү өлкәһендәге ҡала. Фән ҡалаһы. Хеҙмәт ҡаһарманлығы һәм дан ҡалаһы.

# Королёв (ҡала)
## Географияһы

Клязьма йылғаһы ярында урынлашҡан.

# Королёв (ҡала)
## Билдәле кешеләр

* Горький Алексей Максимович — 1932 йылда Болшево хеҙмәт коммунаһында була
* Королёв Сергей Павлович 1946—1957 йылдарҙа Калининградта йәшәй һәм эшләй. Ҡала исеме 1996 йылда уның иҫтәлегенә үҙгәртелә
* Цветаева Марина Ивановна 1939 йылда Болшевола (Хәҙер Королев ҡалаһы эсендә) дәүләт дачаһында йәшәй
* Груздев Владимир Сергеевич 1967 йылдың 6 февралендә Мәскәү өлкәһенең Болшево ҡасабаһында тыуған
# Нойштадт (Саксония)

Нойштадт (Саксония) (нем. Neustadt in Sachsen) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 13758 кеше йәшәй. Майҙаны — 83,05 км². Диңгеҙ кимәленән 340 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 01841-01844 һәм автомобиль коды PIR.
# Адамка

Адамка (удм. Адам, Адам шур) — Удмурт Республикһы Граховский районында аҡҡан йылға, Үмәк йылғаһының һул ҡушылдығы. Рус Адам-Учи ауылынан төньяҡ-көнсығыштараҡ башлана, йылғаның уртаса һарҡыуы — 2,6 м/км, урта ағымында йырҙаһының киңлеге 5-7 метр, түбәнге ағымында — 9-12 метр. Заречный ауылынан түбәндә тәрән йырын буйлап аға. Йылға оҙонлоғо 30 км, һыу йыйыу бассейны майҙаны — 351 км².

# Адамка
## Тораҡ пункттар

Йылға буйында урынлашҡан тораҡ пункттар: Русские Адам -Учи, Урта Адам-Учи, Түбәнге Адам-Учи, Грахово, Заречный һәм Озелино.

# Адамка
## Ҡушылдыҡтары

* Мәләкәс
* Вишурка
* Күҙәбай (тамағынан 19 км алыҫлыҡта)
* Январка
* Юраш (тамағынан 2,5 км алыҫлыҡта)

# Адамка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса, Кама һыу бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Вятка, Вятские поляны ҡалаһынан тамағына тиклем, бләкәй йылға бассейны— Вятка. Йылға бассейны — Кама.
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300612111100040608.
# Уньва (йылға)

Уньва — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/879/40 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.

# Уньва (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100007468
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111100746
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1