yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ринкявичюс Гинтарас

Гинтарас Ринкявичюс (лит. Gintaras Rinkevičius; 1960, Вильнюс) — Литва дирижеры.

# Ринкявичюс Гинтарас
## Биография

М. К. Чюрленис исемендәге Милли сәнғәт мәктәбен тамамлаған, шунан Ленинград консерваторияһын (1983) һәм Мәскәү консерваторияһының аспирантураһын уҡып бөткән (1986). Ринкявичюс Мәскәүҙә үткән Бишенсе Бөтә союз дирижерҙар конкурсыда (1983) һәм Берлинда үткән Герберт фон Караян фондының халыҡ-ара конкурсында лауреат исемен ала, (1985), 1986 йылда Ференчик Янош исемендәге Будапештта уткән Халыҡ-ара конкурсында махсус бүләк ала.
1988 йылда Ринкявичюс Литва дәүләт симфоник оркестрын етәкләй һәм уның алыштырғыһыҙ етәксеһе булып тора. Бер үк ваҡытта Латвия милли операһы етәксеһе була (1996—2003), 1996 һәм 2000 йылда баш музыкаль Латвия премияһына лайыҡ була, ә 1997 йылда Латвияла йыл дирижеры булып танылған. 2002—2005 йылда Мальма театрының опера оркестры етәксеһе, ә 2007 йылда Новосибирск академик симфоник оркестры етәксеһе була.
Новосибирсктан башҡа, Ринкявичюс төрлө коллективтар менән йыш ҡына Рәсәйҙә торлө сығыштар яһай. Сергей Прокофьевтың «Ромео һәм Джульетта», Чайковский опералары менән, «Пиковая дама», Пуччини «Богема» һәм «Турандот», Верди «Набукко» Ҙур театрҙа, «Реквиемом» Верди «Яңы опералар» балеттарында дирижер була, 1996 йылда Мәскәүҙә Виктор Третьяковтың 50 йәшенә үткәрелгән юбилей концерттарында ҡатнаша, рецензенттан һоҡланғыс баһаламаһын ала:
   Оркестр һәм солисы берҙәм, Гинтарас Ринкявичюс оркестр менән киҫкен, йылдам идара итә. Музыка, һуңғы нота уйнағандан һуң, һыҙғы һуңғы хәрәкәттәр яһағандан һуң, дирижер таяҡсаһынын һуңғы ҡыбырлаунан һуң ғына, тын алырға мөмкинлек бирә..
Ҡатыны — Татьяна Ринкявичен, «Рус классикаһы» исемле хор етәксеһе, Рус драма театрынын художество етәксеһе. Вильнюс (2002—2009). Ҡыҙҙары — Рита Ринкявичюте (1984) — пианист, Сауле Ринкявичюте (1986) — скрипкасы.

# Ринкявичюс Гинтарас
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Литва милли премияһы (1994)
* Литва Бөйөк кенәзе Гедиминас ордены (1997)
* «Йыл дирижеры» титулы, Латвия (1999)
* Ҙур музыкаль премия, Латвия (1997, 2000)
* Латвия, Португалия, Норвегия илдәренең Почёт ордендары
* «Литва алдындағы хеҙмәттәре өсөн» Оло командор тәреһе ордены(2009)
* Дуҫлыҡ Ордены (2010)
# Симаховка

Симаховка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Синяя йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Симаховка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Зубцов ҡалаһынан Тверь ҡалаһына тиклем, Тверца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010100612110000001569
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000156
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Вышковка

Вышковка — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Алатырь йылғаһының һул ярына тамағынан 256 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Вышковка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000037812
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003781
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Обсервер (компания)

Обсервер — инвалид коляскалары һәм уға кәрәкле ҡоролмалар уйлап табыу һәм етештереү, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә «ҡаршылыҡһыҙ мөхит» булдырыу менән шөғөлләнгән рәсәй компанияһы. Калининградта урынлашҡан. 2009 йылда эшҡыуар Роман Аранин нигеҙ һала.

# Обсервер (компания)
## Тарих

2004 йылда бер нисә обой һәм сантехника һатыу итеү магазины булған Калининград эшҡыуары Роман Аранин, парапланеризм менән шөғөлләнгәндә аварияға эләгә, шуның арҡаһында тулыһынса параличланған ҡала. Операция һәм реабилитация курсы үткәндән һуң, Романдың өлөшләтә башы һәм ҡулы хәрәкәт итә башлай. Һуңғараҡ тәбиғәттә саф һауала йөрөп килеү өсөн, Аранин үҙенең инженер дуҫы менән коляска-вездеход эшләйҙәр, ә 2009 йылда ошондай ҡоролмалар эшләү өсөн Обсервер компанияһын асалар.
Һуңғараҡ профиль киңәйә һәм үҙенең инвалидтар өсөн эшләнгән әйберҙәрен һатыуҙан башҡа, көнбайыш компаниялары менән хеҙмәтләшлек итә башлай һәм уларҙан сит илдән ступенькоходтар, лифттар, күтәргес платформаларға әйләнеүсе баҫҡыстан күтәргестәр һәм баҫҡыстар һатып ала башлайҙар.
2015 йылдың башына компания 15 сит ил контрагенттары менән хеҙмәттәшлек итә, ҡайһы берҙәренән әҙер әйберҙәр, икенселәренән үҙҙәренең коляскала моделдәре өсөн кәрәк-яраҡтар һатып алына.
Үҙ продукциялары сит илдәргә дилерҙар аша сыға башлай, Обсерверҙың ассортименттары Белоруссияла, Ҡаҙаҡстанда, Польшала, Германияла, Литвала, Яңы Зеландияла, Бразилияла һәм Аргентинала һатыла.
Ҡоролмаларҙы етештереү һәм һатыуҙан башҡа, компания инвалидтар техникаһын ремонтлау һәм хеҙмәтләндереү цехы аса. Компанияның штатында 20 кеше эшләй, шуларҙың етәүһе — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләр. 2013 йылда «Беҙҙең киләсәк (фонд)» фонды ярҙамы менән, компания был проект «Бөтә Рәсәй төбәктәрендә инвалид коляскалыр ремонтлау оҫтаханаһы төҙөү» исемле яңы проект башлап ебәрә, унда оҫтаханаларҙа инвалидтар үҙҙәре эшләйҙәр.
Компания шулай уҡ хөкүмәт органдары менән хеҙмәттәшлек итә, Аранин төҙөгән «Ковчег» йәмәғәт ойошмаһы мөмкинселектәре сикләнгн кешеләр өсөн «ҡаршылыҡһыҙ мөхит» төҙөйҙәр, Рәсәйҙә инвалидтар өсөн аэропорттарҙы йыһазландыралар, хәҙерге ваҡытҡа 15 аэропорт йыһазландырылған, шулай уҡ пляждарҙы йыһазландырыу бара — 8 пляж йыһазландырылған, музейҙар менән эш алып барыла.
2014 йылда «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар Фонды үткәргән бөтә Рәсәй конкурсының еңеүсеһе була.
2015 йылда компанияға нигеҙ һалыусы Роман Аранин «Социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә шәхси ярҙамы өсөн» номинацияһында «Импульс добра» премияһы лауреаты була.

# Обсервер (компания)
## Продукцияһы

* Инвалид коляскалары
* Ступенькоходтар (уларҙың ярҙамы менән инвалид коляскаһындағы кеше баҫҡыстан менә һәм төшә ала)
* Таянғыс-йөрөгөстәр
* Хэндбайктар (ҡул ярҙамында хәкәткә килеүсе велосипедтар)
* Инвалидтар өсөн пляждар
* Пандустар
* Махсуслаштырылған санузелдар
* Күтәргес платформалар
* Реабилитация ҡоролмалары
* «Асыҡ мөхит» барлыҡҡа китереү өсөн ҡоролмалар
# Павловск зыяраты

Павловск зыяраты — Павловск ҡалаһындағы зыярат (Санкт-Петербургтың Пушкин районы). Артиллерия урамының осонда урынлашҡан.
Төп атамаһы — Павловск зыяраты. Шулай уҡ Павловск ҡалаһы зыяраты варианты ла ҡулланыла.
Зыярат 1790 йылдарҙа барлыҡҡа килгән. Ул саҡта Зыярат юлы тип аталған (хәҙер Артиллерия урамы).
Хәҙер Павловск зыяраты Ленинград тәжрибә станцияһы менән Славянка йылғаһы араһындағы 13,2 гектар майҙанды биләй.
Зыярат территорияһында ике мәҙәни мираҫ объекты бар:
    Архитектор А. П. Брюлловтың ҡәбере (федераль әһәмиәттә);
    Йырсы Е.Е.Угеттиның ҡәбер һәм ҡәбер ташы (часовняһы менән) (1857(8)—1907).
Павловск зыяратында хәрбиҙәрҙең ҡәберҙәре юҡ.
# Велин-Игол

Велин-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Санклюк-Игол йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Велин-Игол
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200039788
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203978
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Ҡылғойроҡ

Ҡылғойроҡ, Беҙғойроҡ (урыҫ. шилохвост) — Европала, Азияла һәм Төньяҡ Америкала киң таралған өйрәк.

# Ҡылғойроҡ
## Ҡылыҡһырлама

Йорт өйрәге ҙурлығында. Яңғыҙ, парлашып, күмәкләшеп йөрөйҙәр. Нәҙек оҙон муйынлы, төҙөк кәүҙәле өйрәк. Осло ҡауырһындар менән бөткән оҙон һәм нескә ҡойроғо күҙгә ташлана. Башы, тамағы, муйынының һырт яғы ҡара-көрән. Муйыны һәм түше аҡ. Арҡаһы, ҡабырғалары арҡыры аҡ һыҙыҡлы һоро төҫтә. Ҡанаттары ҡара таплы һоро, ҡойроғо ҡара, ике яғынан аҡ-һыҙыҡ үтә. Суҡышы күкһел һоро. Инә ҡош һәм көҙгө ата өйрәк аҡ сыбарлы һорғолт көрән. Башҡа өйрәктәр менән бутау мөмкин түгел.

# Ҡылғойроҡ
## Тауышы

Ата өйрәк һыҙғыра, ә инәһе быжҡылдай.

# Ҡылғойроҡ
## Йәшәү рәүеше

Ярҙары ҡуйы үлән, ҡамыш менән ҡапланған йылға һәм күлдәрҙә йәшәй, һыу үҫемлектәре һәм. бөжәктәре, үлән орлоҡтары менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһы ерҙә, үлән араһында. 6—9 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Ите әсән аулайҙар.
# Никан-Ю

Никан-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының һул ярына тамағынан 266 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Никан-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000067661
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006766
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ирәкте улусы

Ирәкте (Ирәхтә) улусы (олоҫо) (рус. Ирехтинская волость) — 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе ингән административ-территориаль берәмек

# Ирәкте улусы
## Тарихы

Нуғайбәк (Бәләбәй өйәҙе), Түбәнге Сөн (Александр-Ҡарамалы]), Нөркәй]], Богодар һәм Пучы улустары менән сиктәш булған (1890). 15 ауылда 9001 кеше яшәгән. 1924 йылда бөтөрөлгән.
Ирәкте улусының үҙәге Мәлләтамаҡ ауылында урынлашҡан булған. Башта ауыл ике өлөштән торған: Мәллә йылғаһының уң яғындағыһы Мәлләшәрип тип аталған һәм унда — башҡорттар, һул яғында типтәрҙәр йәшәгән. Улус үҙәге Мәлләшәрип ауылында булған. Һуңғараҡ ике ауыл берләшә һәм Мәлләтамаҡ булып ҡала.
ХХ быуат башында ауылда Ирәкте улусы идаралығы, 2 мәсет, 3 мәктәп, һыу тирмәне, хужалыҡ магазины, 3 бакалея кибете теркәлгән.
Ярты быуатҡа яҡын улус старшинаһы булып Шәриф Кейеков эшләгән. Ул Пугачев күтәрелеше ваҡытында батшабикә Екатерина II-гә тоғро хеҙмәт иткән, караттар башлығы булған, бының өсөн миҙалдар менән бүләкләнеп, Ғәйнә һәм Ирәкте улустарының баш старшинаһы итеп тәғәйенләнә. Шағир Ғәли Соҡорой — Шәриф Кейековтың ейәненең ейәне.
1924 йылда бөтөрөлгән. Улустың һуңғы старшинаһы Урыҫ Шуганы ауылынан Федор Фролов булған.
# Коньсковоля

| Коньсковоля гербы | Коньсковоля Польша картаһында |
| Коньсковоля ||
| Ил | Польша |
| Воеводалыҡ | Любель воеводалығы |
| Повятлыҡ | Пулав повяты |
| Гмина | Коньсковоля |
| Мэр | Зва Груза |
| Халыҡ | 2 188 (2004) |
| Майҙан | 9,81 км² |
| Халыҡ тығыҙлығы | 223/км² |
| Беренсе телгә алыныу | |
| Д.к.б. | |
| Почта индексы | 24-130 |
| Телефон коды | (+48) 81 |
| Геогр. координаталары | 51° 25′ т. к. 22° 03′ к. о. |
| Автомобиль коды | LPU |
| Сәғәт бүлкәте | UTC +1 |
Коньсковоля (пол. Końskowola, әйтелеше: [kɔɲskɔ'vɔla]) — Польшалағы бер ауыл, Любель воеводалығындағы Коньсковоля Гминаның үҙәге. Коньсковоля ауылы Курувка йылғаһы буйында урынлашҡан. Халыҡ һаны — яҡынса 2,200 кеше (2004).
# Рача

Рача (груз. რაჭა) — Амбролаури ҡалаһы үҙәге булған Риони йылғаһының үрге ағымында урынлашҡан Грузияның тарихи таулы өлкәһе. Хәҙерге Грузияла административ планда Они һәм Рача-Лечхуми һәм Түбәнге Сванетия крайының Амбролаури районына тап килә.
Башлыса грузин рача халҡы йәшәй, Они ҡалаһында грузин-йәһүд общинаһы бар.
Рачала билдәле грузин шарабы «Хванчкара» етештерелгән Хванчкара ауылы урынлашҡан.

# Рача
## Географияһы

Рачаны төньяҡ-көнбайыштан Сванетиянан һәм Лечхумиҙан Лечхум һырты, төньяҡ-көнсығыштан Рәсәй составындағы Төньяҡ Осетиянан Төп Кавказ һырты, көньяҡтан — Имеретиянан Рача һырты айыра, көнсығышта Рача Шида-Картли/Көньяҡ Осетия менән сиктәш.

# Рача
## Тарихы

Рача эриставлығы Имеретин батшалығының вассалы булған. 1810 йылдан һуң Рәсәй империяһы составында. Өлкә территорияһы яҡынса Кутаиси губернаһы Рача өйәҙенә тап килгән. XVIII быуаттың 70-се йылдарында Грузияға килгән немец сәйәхәтсеһе Иоганн Антон Гюльденштедт Рача тураһында былай тип яҙған:
   Раджа округы хәле
   Әһәмиәтле Раджа округының үҙ хакимы еристав Раджа (Рача) булған. Һуңғыһы, Имеретин кенәзе булһа ла, Имеретин батшаһы Соломон I-нең дошмандары яғын сыҡҡанлыҡтан һәм улар кеүек үк, 1769 йылда тар-мар ителгәнлектән, батша уны властан мәхрүм итә һәм Раджаны үҙе яулап алған бәхәсһеҙ законлы ҡаҙанышы тип һанай.
   Был округта йәшәүселәр ысын грузиндар һәм грек христиандары. Улар, бөтә Имерети кеүек үк, грузин теленең картель диалектынан айырылып торған грузин теленең имеретин диалектында һөйләшә. Грузиндар араһында әрмәндәр һәм осетиндар күп, шулай уҡ күп йәһүдтәр ҙә байтаҡ. Был округта һуғышҡа һәләтле 5600 ир-егет иҫәпләнә.

# Рача
## Рачаның билдәле эриставтары
### Кахаберидзе Йорто

* Кахабер I Кахаберидзе (1088 йылда вафат)
* Нианиа Кахаберидзе (1088—1120)
* Кахабер II (1175—1210)
* Кахабер III (1245—1278)

# Рача
## Рачаның билдәле эриставтары
### Чхеидзе Йорто

* Иванэ Чхеидзе (1465—1485 йәки 1488—1497)
* Кахабер IV Чхеидзе (1485—1510 йәки 1497—1510)
* Бедиан (1510—1534)
* Шошита I (1534—1565 йәки 1534—1570)
* Папуна I (1651—1661)
* Шошита II (1661—1684)
* Папуна II, уның улы (1684—1696)
* Шошита III, уның улы (1696—1731 йәки 1696—1732)
* Григол, уның улы (1731—1741 йәки 1732—1743)
* Вахтанг, уның ҡустыһы (1741—1749 йәки 1743—1750)
* Ростом, Шошита III батшаның ейәне (1749—1769 йәки 1750—1769)
* Антон, уның ейәне (1784—1784)
* Гиорги (1784—1787)
* Антон (1787—1789) икенсе тапҡыр.

# Рача
## Сәнғәттә

* «Самые быстрые в мире» кинофильмы.
# 1847 йыл

II мең йыллыҡ :
XVII быуат — XVIII быуат — XIX быуат — XX быуат — XXI быуат :
Хронологик таблица :
1847 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә: :
| Григориан стилендә | 1847 MDCCCXLVII |
| Юлиан стилендә | 1846—1847 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2599—2600 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7355—7356 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары | 5607—5608 ה'תר"ז — ה'תר"ח |
| Мосолман календары | 1263—1264 |
| Боронғо әрмән календары | 1296 ԹՎ ՌՄՂԶ |
| Ҡытай календары | 4543—4544 丙午—丁未 красный конь — красная овца |
| Эфиопа календары | 1839—1840 |
| Боронғо һинд календары | |
| - Викрам самват | 1903—1904 |
| - Шака самват | 1769—1770 |
| - Кали-юга | 4948—4949 |
| Иран календары | 1225—1226 |
1847 йыл — йома көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.
# Сундрук

Сундрук — Рәсәй йылғаһы. Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чульча йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Сундрук
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Телец күле һыу бассейны. Бәләкәй йылға бассейны — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100112115100002262
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100226
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Екомасов Евгений Григорьевич

Екомасов Евгений Григорьевич (8 июнь 1958 йыл) — ғалим-физик. 1980 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Физика-математика фәндәре докторы (2006), профессор (2010). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2000), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2011).

# Екомасов Евгений Григорьевич
## Биографияһы

Евгений Григорьевич Екомасов 1958 йылдың 8 июнендә Приморье крайы Анучино ауылында тыуған. 1980 йылда Башҡорт дәүләт университетының физика факультетын тамамлай һәм шунда уҡ эшкә ҡалдырыла. Теоретик физика кафедраһы аспирантураһында уҡый. Кандидатлыҡ диссертацияһын 1991 йылда Мәскәү дәүләт университетында («Физика магнитных явлений» һөнәре буйынса), докторлыҡ диссертацияһын (Физика конденсированного состояния) 2005 йылда Силәбе дәүләт университетында яҡлай. БДУ-ла 1980 йылдан алып 1997 йылға тиклем — доцент, 2006 йылдан — профессор вазифаһында. 2003 йылдан — белем сифатын тикшереү бүлеге начальнигы.

# Екомасов Евгений Григорьевич
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эшмәкәрлеге магнит күренештәре физикаһына һәм ҡаты есем физикаһына арналған. Е. Г. Екомасов күп рәшәткә аҫты магнетиктарындағы ҙур күләмле магнит төрлөлөктәрен өйрәнә; домендар сигенең иң ҙур хәрәкәт тиҙлеге янында теорияның лоренц-инвариантлығы боҙолоу, уларҙың хәрәкәт йүнәлешен билдәләүсе фаза күсеү һәм тауыш тиҙлеге янында динамик яҡтан үҙгәреү ихтималлығын билдәләй; ферроһәм антиферромагнетиктарҙа магнитланыуҙың һыҙыҡлы булмаған тулҡындарының структура үҙенсәлектәрен, таралыуын һәм барлыҡҡа килеүен тикшерә.
200 ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Халыҡ-ара һәм Бөтә рәсәй фәнни конференциялар ҡатнашыусыһы. Башҡортостан Республикаһында физика буйынса «Уҡыусы-студент-аспирант-ғалим» өҙлөкһөҙ әҙерләү системаһын ойоштороусыларҙың береһе, күп йылдар физика буйынса уҡыусылар араһында республика олимпиадалары, Өфө кубогы һәм МАН физика секцияһының жюрийы рәйесе. Физика буйынса БДУ-ла үткәрелгән 20-нән ашыу йәштәр фәнни конференциялар һәм семинарҙар ойоштороусыһы.

# Екомасов Евгений Григорьевич
## Төп ғилми хеҙмәттәре

* Динамика неелевской доменной границы с «тонкой» структурой в редкоземельных ортоферритах (авторҙаш)
* Физика твёрдого тела. 2001. Т.43. Вып.7; Reversal process of a magnetic vortex core under the combined action of a perpendicular field and spin transfer torque (авторҙаш)
* Applied Physics Letters. 2013. Vol.102. Is.6.

# Екомасов Евгений Григорьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының Почет грамотаһы (2008);
* Башҡортостан Республикаһының Фәндәр академияһы Почет грамотаһы (2001);
* Башҡортстан Республикаһы Мәғариф министрлығының Почет грамоталары (2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011);
* Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2000);
* Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2011);
* Башҡортостан Республикаһының «Молодежная газета»һының «Премьера» әҙәби конкурсы лауреаты (2009);
* Башҡортостан Республикаһы Президенты стипендиаты (2002—2003).
# Учка

Учка — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының һул ярына тамағынан 112 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Учка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012990
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001299
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Кума

Кесе Кума — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Кума йылғаһының уң ярына тамағынан 426 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Кесе Кума
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010600112115300017341
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301734
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Сатэпыль-Кы

Сатэпыль-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Часелька йылғаһының һул ярына тамағынан 192 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.

# Сатэпыль-Кы
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300067790
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115306779
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Пукома

Пукома — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кокшеньга йылғаһының уң ярына тамағынан 105 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Пукома
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000031346
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003134
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Барабаш Владимир Валериевич

Барабаш Владимир Валериевич (9 сентябрь 1980 йыл) — эшҡыуар. 2014 йылдан Өфө ҡалаһында Ҡала проекттары фонды директоры. 2019 йылдың 17 сентябренән — Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Кеше хоҡуҡтары һәм гражданлыҡ йәмғиәтен үҫтереү буйынса совет (СПЧ) етәксеһе.

# Барабаш Владимир Валериевич
## Биографияһы

Владимир Барабаш 1980 йылдың 9 сентябрендә Украиналағы Винница ҡалаһында тыуған. 1987 йылда, уға ете йәш булған саҡта, Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөгә ғаиләһе менән күсеп килә. Әүҙем хеҙмәт эшмәкәрлеген 2000 йылда «Межпромбанк коммерция ойошмаһы структураларында башлай. Артабан, 2004 йылдан алып, консалтинг бизнесы менән шөғөлләнә. 2008 йылдан алып Рәсәй сәнәғәт предприятиеларында төрлө, шул иҫәптән етәксе, вазифаларын биләй. Ике юғары белемгә эйә. 2011 йылда Өфө дәүләт авиация техник университетының информатика һәм робототехника факультетын тамамлаған.
2013 йылда Өфө ҡалаһы мерияһы советнигы вазифаһында эш башлай. 2013 йылда Виталий Пилипчук менән берлектә Ҡала үҫеше проекттары фондын ойоштора һәм 2014 йылдан әлеге Фондты етәкләй.
2019 йылғы һайлауҙарҙа «Гражданлыҡ көсө» («Гражданская сила») Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының төбәк бүлегенән Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһына кандидат итеп тәғәйенләнә. 2019 йылдың 8 сентябрендә Берҙәм тауыш биреү көнөндә Владимир Барабаш 0,97 % тауыш йыя.
2019 йылдың 4 сентябрендә Республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың Указы менән Башҡортостан Башлығы ҡарамағында Кеше хоҡуҡтары һәм гражданлыҡ йәмғиәте институтын үҫтереү буйынса булдырылған советҡа 2019 йылдың 17 сентябрендә Владимир Барабаш етәксе итеп тәғәйенләнә.
Яңы консультатив орган (СПЧ) кеше һәм граждандың хоҡуҡтарын, азатлығын яҡлау, төбәктә гражданлыҡ йәмғиәте институтын үҫтереүгә ярҙам итеү маҡсатында булдырылды. Совет бурыстары араһына ағымдағы хәлде мониторинглау, ҡануниәт боҙолоу осраҡтарын тикшереү, граждандың хоҡуҡтары боҙолған осраҡтарҙы асыҡлау, методик, аналитик-белешмә материалдар әҙерләү һәм баҫтырыу, йәмәғәт контроле механизмдарын үҫтереү, халыҡтың хоҡуҡи белемен арттырыу, гражданлыҡ йәмғиәте институты үҫеше өлкәһендә төбәк-ара һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте нығытыу һәм башҡалар инә.
Совет составына 36 кеше инә.