# Карловы Вары

Карловы Вары - (чех Karlovy Vary - Карлови Вари), (Karlsbad - Карлсбад) элгәре — Карлсбад (нем. Karlsbad) — Чех Республикаһының курорт статусына эйә ҡала.

# Карловы Вары
## Төп мәғлүмәттәр

Богемия тарихи өлкәһендә Огрже, Ролава, Тепла йылғалары ҡойған урында урынлашҡан. Халҡы: 49 864 кеше ( 2014 йыл).
Карловы Вары шифалы сифаттары менән билдәле ҡайнар сығанаҡтарға бай курорт булараҡ дан тота. Ер өҫтөнә 12 шифалы сығанаҡ сыға, улар химик составы буйынса оҡшаш, әммә углекислый газ төрлө кимәлдә һәм температураһы 30-ҙан 72 градус эҫелеккә етә.
Тағы ла бер сығанаҡ - № 13 — «Бехеровка» ликёры тип шаярталар бында.
Карловы Варының шифалы һыуҙарына 18-се быуат башында уҡ Урыҫ правослау сиркәүе күҙ һала, батшаға хаттар яуҙыралар.
Билдәле рус яҙыусыларынан был курорттта дауаланған һәм йәшәгәндәрҙән - кенәз Пётр Андреевич Вяземский. 1852 йылда тәүге тапҡыр килеп, дөйөм алғанда бер нисә йыл йәшәй, уға шиғырҙар бағышлай һәм көндәлектәр алып бара. Бында Н. В. Гоголь дә дауаланған.

# Карловы Вары
## Халҡы

1869—2009 йылдарҙа халыҡ һаны динамикаһы:
| Йыл | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 |
| Халҡы | 14 185 | 22 318 | 28 629 | 42 653 | 52 808 | 53 112 | 63 506 |
| Йыл | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2009 |
| Халҡы | 41 136 | 50 034 | 52 310 | 56 992 | 56 054 | 53 358 | 53 691 |

# Карловы Вары
## Курорт факторҙары
### Минераль сығанаҡтар

Хәҙерге ваҡытта Карловы Варыла ошондай сығанаҡтар ҡулланыла:
Төп тәбиғи дауалау факторҙары — сығанаҡтарҙың углекислый сульфатлы натрийлы термаль, гидрокарбонат натрийлы, составында кальций, калий, магний, тимер, литий, бром һәм башҡа матдәләргә бай булыуы. Минераллылығы 7 г/л тиклем. Башлыса һыу сығанаҡтарының химик составы бер төрлө, углерод диоксиды (0,37 - 0,75 г/л тиклем ) һәм температураһы менән генә айырыла.Тирмән сығанағында һыу радонлы (яҡынса 1 нКи/л).

# Карловы Вары
## Курорт факторҙары
### Дауалау факторҙары

Курортта ашҡаҙан -эсәк ауырыуҙарын, бауыр һәм үт юлдарын, шулай уҡ матдәләр алмашыныуы боҙолоу (шәкәр диабеты, һимереү һәм башҡа) сирҙәрен дауалайҙар. Курорт поликлиникаһы, бальнеодауахана, һыу эсеү галереяһы, айырым сығанаҡтар бюветтары, күп һанлы ҡунаҡханалар, шифаханалар һәм пансионаттар эшләй. Дауалау учреждениеларында дауалау физкультураһы, массаждың төрлө төрҙәре, электр, яҡтылыҡ һәм йылылыҡ менән дауалау, (шул иҫәптән ләм ванналары һәм аппликация) киң ҡулланыла. Һауала йөрөр өсөн терренкур бар дозировать — 100 километрҙан ашыу юлдар һалынған.
Ҡаланың курортн өлөшөндә ике фуникулёр бар: Lanovka Imperial — «Империал» отеленә һәм «Диана» башняһына күтәрә.

# Карловы Вары
## Башҡорт матбуғатында

"Башҡортостан" гәзитенең бер нисә һанында яҙыусы Гүзәл Ситдиҡованың "Карл Вары -Ҡайнаҡтар" тигән мәҡәләләр циклы сыға (2007, ноябрь). Бында тәржемәсе Карловы Вары атамаһы - Карл IV исеме менән бәйле булыуын, уның ҡайнар сығанаҡ табып, уның ярҙамында аяғының һыҙлауы баҫылыуын аңлағанын, һәм артабан был урындарҙың дауалау үҙенсәлеге киң танылыуын бәйән итә. Вары (чехса вари) - ҡайнар һыу тип тәржемә ителә. Йәғни, Карлдың ҡайнар һыуҙары. Ситдиҡова боронғо төрки шишмә-ҡайнаҡ (ҡайнар тигәнгә ауаздаш та) һүҙе менән бәйләп, шундай тәржемә тәжрибәһе эшләп ҡарай

# Карловы Вары
## Күренештәр

* Лазне I шифаханаһы
* Лазне III шифаханаһы
* Сәскәләрҙән календарь датаһы
* Термал ҡунаҡханаһынан күренеш
* Баҡса колоннадаһы, Йылан сығанағы.
* Бристоль ҡунаҡханаһы
* Король Карл IV һәйкәле
* Карловы Вары аэропортында Гагарин һәйкәле
* Тирмән колоннадаһы панорамаһы
* Үҙәк урамдарының береһе
* Һыу эсеү урыны
* Карловы Вары,таш (Тирмән) колоннадаһы

# Карловы Вары
## Шулай уҡ ҡара

* Карловарский фуникулёр «Диана»
* Кинофестиваль в Карловых Варах

# Карловы Вары
## Туғандаш ҡалалар

* Эйлат
* Локарно