yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Заячья (Тым ҡушылдығы)

Заячья — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тым йылғаһының һул ярына тамағынан 366 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Заячья (Тым ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034176
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203417
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Савкинская Речка

Савкинская Речка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1730/16 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Савкинская Речка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011000112115200040944
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204094
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сурь-Яха

Сурь-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сакын-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Сурь-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200048946
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204894
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Алштан

Алштан — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Күндерәк йылғаһының уң ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Алштан
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Салауат ҡалаһынан Стәрлетамаҡҡа тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010200512111100018250
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101825
* Бассейн коды — 10.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Бөйҙө ауыл Советы (Учалы районы)

Бөйҙө ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.
Административ үҙәге — Бөйҙө ауылы.
«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Закон»ға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә. 1998 йылда ойошторолған.

# Бөйҙө ауыл Советы (Учалы районы)
## Ауыл советы составы

* Бөйҙө ауылы

# Бөйҙө ауыл Советы (Учалы районы)
## Тарихы

1998 йылдың декабрендә Учалы ҡалаһы составында ойошторола.
Башҡортостан Республикаһының 1998 йылдың 9 декабрендәге 200-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының Учалы ҡалаһы Бөйҙө ауыл Советын ойоштороу тураһында » Законында былай тип әйтелә:
   Статья 1. Башҡортостан Республикаһының Учалы ҡалаһы Бөйҙө ауыл Советын ойошторорға, уның составына Бөйҙө ауылын индерергә.
   Статья 2. Башҡортостан Республикаһының Учалы ҡалаһы Бөйҙө ауыл Советы сиктәрен килтерелгән схематик карта буйынса билдәләргә.
2000 йылда ҡаланан районға бирелә, бының менән Учалы районы биләмәһенең майҙаны арттырыла һәм Учалы ҡалаһы биләмәһенең майҙаны кәметелә.
Башҡортостан республикаһының 2000 йылдың 9 ноябрендәге 95-з һанлы «Бөйҙө ауыл Советын Учалы ҡалаһынан Башҡортостан Республикаһының Учалы районына тапшырыу тураһында» Законында былай тип әйтелә:
   Статья 1. Бөйҙө ауыл Советын Учалы ҡалаһынан Башҡортостан Республикаһының Учалы районына күсерергә.
   Статья 2. Башҡортостан Республикаһының Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы сиктәрен килтерелгән схематик карта буйынса билдәләргә.
# Иванов Владимир Александрович (археолог)

Иванов Владимир Александрович (28 апрель 1950 йыл) — ғалим-тарихсы-археолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Тарих фәндәре докторы (1990), профессор (1995). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2006) Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2010).

# Иванов Владимир Александрович (археолог)
## Биографияһы

Владимир Александрович Иванов 1950 йылдың 28 апрелендә Башҡорт АССР-ының баш ҡалаһы Өфөлә тыуған.
1972 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң Иглин районы мәктәптәрендә, ә 1975 йылдан ― Куйбышев педагогия институтында уҡытыусы булып эшләй.
1976 йылдан Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй. 1990 йылда «Этнические процессы в Степной и Лесостепной полосе Южного Урала и Приуралья в VII—XIV вв. н. э.» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1991 йылдан уның әйҙәүсе ғилми хеҙмәткәре, 1996 йылдан ― дөйөм тарих кафедраһы мөдире, 1998 йылдан ― Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының тарих факультеты деканы һәм бер үк ваҡытта Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре лә.
2002 йылдан М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында: 2009 йылға тиклем Ватан тарихы кафедраһы мөдире була.

# Иванов Владимир Александрович (археолог)
## Библиографияһы

Монографиялар һәм төрлө йыйынтыҡтарҙа һәм матбуғат баҫмаларында донъя күргән фәнни мәҡәләләр авторы.
* У подножия Рифейских гор [Уфа, 1982]
* Вооружение и военное дело финно-угров Приуралья в эпоху раннего железа (I тыс. до н. э. — первая половина I тыс. н. э.) [М., 1984]
* Курганы кыпчакского времени на Южном Урале (XII—XIV вв.) [М., 1988] — в соавторстве с В. А. Кригером.
* Откуда ты, мой предок? (взгляд археолога на древнюю историю Южного Урала) [СПб., 1994]
* Огузы и печенеги в евразийских степях [Уфа, 2001, ISBN 5-7501-0233-5] — в соавторстве Г. Н. Гарустовичем.
* Взаимодействие леса и степи Урало-Поволжья в, эпоху средневековья (по материалам костюма) [Пермь, 2006] — в соавторстве с Н. Б. Крыласовой.
* Угры Предуралья в древности и средние века [Уфа, 2009, ISBN 978-5-87978-581-4] — в соавторстве с А. М. Белавиным и Н. Б. Крыласовой.
# Парышкуро Лариса Анатольевна

Парышкуро Лариса Анатольевна (1924—1991) — «Исток» Фәнни-производство предприятиеһында бүлек начальнигы, Социалистик Хеҙмәт Геройы.

# Парышкуро Лариса Анатольевна
## Биографияһы

Лариса Парышкуро 1924 йылдың 26 декабрендә тыуған.
Үҙенең фәнни-производство эшмәкәрлеген Лариса Анатольевна 1948 йылда "Исток"та (Фрязино ҡалаһы), Мәскәү энергетика институтын тамамлағандан һуң башлай. 1961 йылда ул лабораторияны етәкләй, ә аҙаҡ бүлек начальнигы була.
Күп йылдар дауамында Л. А. Парышкуро НПК-17-нең һәм дөйөм алғанда предприятиеның тормошонда һәм эшмәкәрлегендә тотош дәүерҙе кәүҙәләндерә. Уның эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше — бәләкәй ҡеүәтле СВЧ-тирбәлеүҙәр сығанағы уйлап табыу һәм етештереүгә индереү. Үҙенең 40 йыллыҡ фәнни-производство эшмәкәрлеге осоронда ул үҙе етәкләгән коллективы менән берлектә 40-тан ашыу төр электрон техника изделиелары (ИЭТ) булдырған һәм етештереүгә индергән, улар нигеҙендә, беҙҙең илдә генә түгел, сит илдәрҙә лә уңышлы ҡулланылған, төрлө тәғәйенләнешле радиоэлектроника аппаратуралары (РЭА) булдырылған.
Лариса Анатольевна 1991 йылдың 15 мартында вафат була.

# Парышкуро Лариса Анатольевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

Лариса Анатольевна маҡтауға лайыҡ хеҙмәте өсөн Тыуған илдең юғары наградаларына лайыҡ була:
— 1969 йылда уға Ленин ордены менән «Ураҡ һәм сүкеш» алтын миҙалы тапшырылып, Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.
— «Почет билдәһе» ордены (1957),
- «Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ» ордены (1963),
- Ленин ордены (1963)
- миҙалдар.
— 1965 йылда ул авторлыҡ коллективы составында Ленин премияһы лауреаты исеменә лайыҡ була.
— Фрязино ҡалаһының почетлы гражданы.

# Парышкуро Лариса Анатольевна
## Хәтер

- Фрязино ҡалаһында, Вокзальная урамындағы Герой йәшәгән 19-сы һанлы йортта иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.
# Сәйет Йәғәфәров

Сәйет Йәғәфәров (Сәйет батыр, Сәфәр хан) — 1681—1684 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе. Башҡорт старшинаһы, мулла.

# Сәйет Йәғәфәров
## Биографияһы

Сәйет Йәғәфәров сығышы менән руханиҙар ғаиләһенән булған.
Сәйет Йәғәфәров 1681 йылдың июненән Башҡортостандың Ҡазан, Нуғай, Уҫы һәм Себер даруғалары территорияһында ихтилалға әҙерлек буйынса агитацион эшмәкәрлек алып бара. 1682 йылда апрелендә алып баш күтәреүселәрҙең Кама аръяғы ҡәлғәләренә һөжүменә, Көңгөр һәм Өфөнө ҡамауға етәкселек итә. Ихтилал барышында Сәфәр хан исеме аҫтында башҡорт ханы тип иғлан ителә.
1682 йылдың июнь башында Кама аръяғы ҡәлғәләре янында батша хөкүмәте ғәскәрҙәре менән ҙур алышта Сәйет яралана.
Баш күтәреүселәр араһындағы низағтан һуң 1682 йылда июлендә ҡалмыҡ ханы Әйүкә менән ихтилалға ҡораллы ярҙам тураһында килешеү төҙөй. Башҡорт һәм ҡалмыҡтарҙың Сәйет батыр етәкселек берләшкән отрядтары башлыса Ҡазан, Нуғай һәм Уҫы даруғалары территорияһында һуғыша. 1683 йылда башында ҡалмыҡтар ихтилалдан ситләшә, башҡорт отрядтары көрәште 1684 йылда көҙөнә тиклем дауам итә. Артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.
Әхмәтзәки Вәлиди Туған яҙыуынса, 1704—1711 йылғы баш күтәреүҙәр осоронда башҡорттар Бәрҫеүән буйында Ҡазый мәсетендә ҡоролтайға йыйылалар, унда Алдар тархан (750 башҡорт менән бергә), 1707 йылда ҡаҙаҡтар араһына ҡасҡан Сәйет батырҙың улы (500 ҡаҙаҡ менән бергә) килә. Ҡоролтайҙа улар Өфөгә һөжүм итергә ҡарар итәләр.
# Муллағолов Мирза Ғизетдин улы

Муллағолов Мирза Ғизетдин улы (20 июль 1938 йыл — 14 февраль 2023 йыл) — ғалим-этнограф. Тарих фәндәре кандидаты (1989). Рәил Кузеев исемендәге премия лауреаты (2009).

# Муллағолов Мирза Ғизетдин улы
## Биографияһы

1938 йылдың 20 июлендә Башҡорт АССР-ы Бөрйән районы Иҫке Монасип ауылында Бибикамал һәм Ғизетдин Муллағоловтарҙың ете балалы ғаиләһендә тыуған. Ауыл мәктәбенең ете класын тамамлай.
1954—1956 йылдарҙа Темәс педагогия училищеһында махсус урта белем ала, был уҡыу йорто ябылғас, 1956—1958 йылдарҙа уҡыуын Белорет педагогия училищеһында дауам итә.
1958—1961 йылдарҙа Төркмән ССР-ы биләмәләрендә танк ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә.
1961—1962 йылдарҙа Бөрйән районында башланғыс кластарҙы тикшереүсе инспектор һәм Нәби башланғыс мәктәбе мөдире булып эшләй.
1962—1967 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының тарих-филология факультетында уҡый.
1967—1968 йылдарҙа Белорет районының Асы урта мәктәбендә уҡыу эштәре мөдире булып эшләй. 1968—1971 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районындағы Бүреҡаҙған урта мәктәбендә тарих уҡытыусыһы була.
1971—1999 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй:
* 1971 йылдан — кесе ғилми хеҙмәткәр,
* 1991 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр.
1989 йылда «Башҡорт халыҡ транспорты. XIX—XX быуат башы» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҙа һәм уны Ленинградта уңышлы яҡлап сыға.
1999—2006 йылдарҙа Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәгендә этнология бүлеге мөдире була.
2006—2016 йылдарҙа — Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Р. Ғ. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институтының алдынғы ғилми хеҙмәткәре булып эшләй.
«Башҡортостан: ҡыҫҡаса энциклопедия» һәм «Башҡорт энциклопедияһы» мәҡәләләренең авторы. «Башҡорттар» («Башкиры», 2016) хеҙмәтенең авторҙашы.
Фән ветераны оҙаҡ ауырығандан һуң 2023 йылдың 14 февралендә Өфө ҡалаһында вафат була.

# Муллағолов Мирза Ғизетдин улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1990)
* Рәсәй Фәндәр академияһының маҡтау ҡағыҙы (1999) — «Рәсәй Фәндәр академияһында күп йыллыҡ емешле хеҙмәт өсөн һәм РФА-ның 275-йыллыҡ юбилейы айҡанлы»
* Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының маҡтау ҡағыҙы (2006)
* «Башҡортостан Республикаһында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» маҡтау билдәһе (2011)
* Башҡортостан Фәндәр академияһының Рәил Кузеев исемендәге премияның тәүге лауреаты (2009)

# Муллағолов Мирза Ғизетдин улы
## Төп хеҙмәттәре

* Башкирский народный транспорт в XIX — нач. XX в. Дис. … канд. ист. наук / АН СССР. Ин-т этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. — Уфа, 1989. — В 2 т.
* Башкирский народный транспорт. XIX — начало XX в. / БНЦ УРО РАН. — Уфа, 1992. — 152 с.
* Лесные промыслы башкир. XIX — начало XX в. / БНЦ УРО РАН. — Уфа, 1994. — 180 с.
* Башҡорттарҙың урман кәсебе. — Өфө: Башҡортостан Ки­тап нәшриәте, 2000. — 208 бит.
* Собирательство и рыболовство у башкир / Центр этнологических исследований УНЦ РАН. — Уфа: Гилем, 2007. — 158 с.
* Соколиная охота у башкир / Ин-т этнологических исследований им. Р. Г. Кузеева УНЦ РАН. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2013. — 160 с.
* Архаичные способы хозяйства у башкир : традиции и новации. — Уфа : Китап, 2014. — 176 с.
# Оло Тәгеш

Оло Тәгеш (рус. Большое Таскино) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Сосновка районындағы ауыл. Һаҡҡол ауыл биләмәһе составына инә.

# Оло Тәгеш
## Географик урынлашыуы

Ҡалды күле буйында урынлашҡан.

# Оло Тәгеш
## Тарихы

Оло Тәгеш (Тәгеш) ауылы 1742 йылда нигеҙләнгән тигән мәғлүмәттәр бар. Оло Тәгеш ауылында Ғәлимов Сәләм башҡорт халҡының «Ҡуҙыйкүрпәс менән Маянһылыу» эпосын үҙенең әсәһенән яҙып алған.

# Оло Тәгеш
## Халҡы

| 1811 | 1859 | 1904 |
| 50 | 237 | 256 |
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (72 %) йәшәй.

# Оло Тәгеш
## Билдәле шәхестәре

* Ғәлимов Сәләм Ғәлим улы (1911—1939) — башҡорт шағиры.
* Ҡолошев Урал Фәләх улы (1 май 1965 йыл) — шағир, философ, рәссам, «У камина» район әҙәби берекмәһе етәксеһе, Ғәлимов Сәләм исемендәге I район әҙәби премия лауреаты (2011 йыл), Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (2015 йыл)
# Каяани тимер юлы вокзалы

«Каяани» (фин.Kajaanin rautatieasema) — Каяани ҡалаһында (Финляндия) урынлашҡан тимер юл вокзалы комплексы

# Каяани тимер юлы вокзалы
## Тарихы

Каяани ҡалаһында тимер юл вокзалы 1904 һәм 1905 йылдар араһында төҙөлгән, ул саҡта Ийсалминан алып Каяаниға тиклем 83 км оҙонлоҡтағы тимер юл тармағы тамамлана. Вокзалдың бинаһын Нюстрём Густав проектлай.
Модерн стилендәге был бинаны Финляндияла йыш ҡына иң матур вокзал тип атайҙар.
2005 йылдың дауамында тимер юл станцияһында тергеҙеү эштәрен үткәреү һәм электрлаштырыу, Айсалми - Контиомяки участкаһында матди-техник базаһын үҙгәртеп ҡороу буйынса ҙур эштәр башҡарыла. Реконструкциялау сиктәрендә хәрәкәт идаралығы пункты һүтеп алына, ә хәрәкәт менән идара итеү функциялары Ийсалмиға тапшырыла. Станцияла ике пассажир платформаһы һәм йөк тимер юлы ташыуҙары өсөн биш юл бар. Ихатанан Ламминниеми таҡта ярыу заводы һәм хәҙер ябылған ҡағыҙ фабрикаһынан юл бәйләнеше бар.
Ламминниеми тимер юлы вокзалы 2007 йылдың 3 июненә тиклем Каяани станцияһының өлөшө булып тора. Ул Каяани транспорт тармағынан үҙаллы булараҡ айырыла. Ламминниеми трассаһының ҡабырға оҙонлоғо 3,2 километр самаһы тәшкил итә.
Станцияла пассажирҙарҙың күп булмауы арҡаһында көтөү залы поезд килер алдынан ғына асыла. Күп поездар беренсе юлда туҡтай. 2014 йылдың 2 авгусынан станцияла билет һатыуҙар туҡтатыла, әммә станцияла билет автоматы бар.
* Станцияға платформа яғынан күренеш
* Станцияла пассажирҙар составы
# Пот-Ех (Хадаит-Юган ҡушылдығы)

Пот-Ех — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хадаит-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Пот-Ех (Хадаит-Юган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019290
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301929
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Ғиззәтулла (исем)

Ғиззәтулла — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла Ғиззәтулла исеме бар.

# Ғиззәтулла (исем)
## Этимологияһы

Ғиззәтулла — башҡорттарға һәм башҡа төрки телле халыҡтарға ғәрәптәрҙән таралған исем. Хоҙаның даны, көсө тигәнде аңлата.

# Ғиззәтулла (исем)
## Фамилияла

Ғиззәтуллин Рөстәм Хәниф улы (16 сентябрь 1974 йыл) — йырсы, композитор, продюсер. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2016), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2021).
Ғиззәтуллин Ринат Сәхи улы (19 март 1949 йыл) — ғалим-зоотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2005). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2010).
Ғиззәтуллин Ибраһим Ғәзизулла улы (15 сентябрь 1918 йыл — 13 май 1992 йыл) — башҡорт прозаигы, Бөйөк Ватан һуғышы инвалиды, 1965 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. III дәрәжә Дан (1943), I дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1985) ордендары, хәрби миҙалдар менән наградланған, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988) һәм Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1968). Республикала ғына түгел, элекке Советтар Союзында ла «Башҡорт Маресьевы» исеме аҫтында киң билдәлелек алған ҡаһарман шәхес.
Ғиззәтуллин Абдулла Ғөбәйҙулла улы (5 май 1904 йыл — 15 март 1945 йыл) — Совет һалдаты. Гвардия сержанты. Үҙәк фронттың 61-се армияһы составындағы 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы, 1941 йылдың декабрендә Өфө ҡалаһында формалашҡан 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 7-се гвардия кавалерия корпусы 60-сы гвардия кавалерия полкының отделение командиры, Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ булған 78 яугиренең береһе.
Ғиззәтуллин Фәйзи Карам улы (рус. Гизатуллин Файзи Карамович; 18 март 1959 йыл) — спортсы, ғалим-хоҡуҡ белгесе. Тимераяҡта шыуыу спорты буйынса СССР‑ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1983). Юридик фәндәр кандидаты.
Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы (2 ноябрь 1958 йыл) — химик. Техник фәндәр докторы (2004).
Ғиззәтуллин Баязит Хаммат улы (1 июль 1936 йыл — 13 ноябрь 2011 йыл) — совет спортсыһы.
# Рубик шаҡмағы

Рубик шаҡмағы (мадьярса bűvös kocka, рус. кубик Рубика йәки Рубик кубигы; иң әүәл Тылсымлы кубик исеме менән билдәле) — механик башватҡыс. 1974 йылда венгер скульпторы һәм архитектура уҡытыусыһы Эрнё Рубик уйлап сығарған, 1975 йылда патент алған.
43 252 003 274 489 856 000 (43 квинтилион) комбинация булыуы мөмкин.
Башватҡыс пласстмассанан эшләнгән куб (иң тәүҙә 3 × 3 × 3). Тыштан ҡарағанда ҙур куб, 3 күсәр тирәләй әйләнә алған, 54 ваҡ кубиктан торған кеүек. Ҙур кубың һәр ҡыры 9 квадраттан тора һәм һәр ҡыр буялған. Шулай итеп ҙур кубтың ҡыры 6 төҫкә буялған. Кубтың ҡырҙарын бороу, төҫтәрҙе бутарға мөмкинлек бирә. Уйнаусыға һәр төҫтө үҙенең ҡырына йыйыу мәсьәләһе тора.
* Был уйындар тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
# Лекмаш

Лекмаш — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пыела йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Лекмаш
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000024792
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002479
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Валгина

Валгина — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының һул ярына тамағынан 130 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.

# Валгина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000012976
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001297
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шейга

Шейга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вага йылғаһының уң ярына тамағынан 533 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Шейга
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300212103000028186
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002818
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Оло Чибий

Оло Чибий — Рәсәйҙәге йылға, Краснодар крайы,Адыгей Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чибий йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Оло Чибий
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубань йылғаһы Краснодар һыуһаҡлағысынан Афипс йылғаһы менән ҡушылғансы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 06020001412108100005490
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108100549
* Бассейн коды — 06.02.00.014
* ГӨ буйынса томы — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Оло Уим

Оло Уим — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Демьянка йылғаһының һул ярына тамағынан 395 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 80 км.

# Оло Уим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иртыш йылғаһы Тобол йылғаһы ҡушылған урынған Ханты-Мансийск ҡалаһына тиклем (үрҙәрәк), Конда йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Иртыш ҡушылдыҡтары бассейны, Тоболдан Обь йылғаһына тиклем, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010700112115300014774
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301477
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3