yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кука (Оло Какша ҡушылдығы)

Кука — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Какша йылғаһының уң ярына тамағынан 97 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Кука (Оло Какша ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы башынан Ветлуга ҡалаһынана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400112110000042186
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004218
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ятья (Няис-Мань-Я ҡушылдығы)

Ятья — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Няис-Мань-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Ятья (Няис-Мань-Я ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020200112115300023881
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115302388
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Хәҙерге сәнғәт музейы (Нью-Йорк)

Хәҙерге сәнғәт музейы (ингл. Museum of Modern Art, ҡыҫҡартмаһы MoMA), Нью-Йорк Манхеттен — хәҙерге сәнғәт буйынса донъяла тәүге һәм иң бай музейҙарҙың береһе, ошондай башҡа йыйылмалар өсөн эталон тип иҫәпләнә.
Кешеләрҙең йөрөүе буйынса АҠШ-та өсөнсө, донъяла тәүге егерме художестволы музей иҫәбенә инә — 2013 йылда 3 066 337 кеше булған. Нью-Йорктың күренекле урындарының береһе.

# Хәҙерге сәнғәт музейы (Нью-Йорк)
## Тарихы

1928 йылда Манхеттендағы офис бинаһының алты залында урынлаша, Рокфеллерҙар ғаиләһенең ҙур булышлығы һәм ярҙамы тейә. Сәнғәт белгесе Альфред Барр музейҙың беренсе директоры була.
Йыйылмаларына XX быуаттың иң билдәле сәнғәт әҫәрҙәре — «Звездная ночь» (Винсент Ван Гог)), «Танец» (Анри Матисс), «Авиньонские девицы», «Спящие крестьяне» (Пабло Пикассо), «Постоянство памяти» (Сальвадор Дали), «Птица в пространстве» (Брынкуши) инә.
Әлеге бинаһының төҙөлөшө 1939 йылда башлана, 1950-се йылдарҙа «интернациональ стилдә» Филип Джонсон тарафынан яңыртып төҙөлә, 1980-се һәм 2000-се йылдарҙағы реконструкциялар ваҡытында музей майҙандары бер нисә тапҡырға ҙурайтыла.
1947 йылда МоМА етәкселеге Нью-Йорктың «Метрополитен» музейы менән контракт төҙөй, уға ярашлы, хәҙерге заман сәнғәте разрядынан классик сәнғәт әҫәре разрядына күскән әҫәрҙәр МоМА-нан «Метрополитен»ға тапшырылырға тейеш була.

# Хәҙерге сәнғәт музейы (Нью-Йорк)
## Хәҙерге көндә

Музейҙа 150 000-дән ашыу әҫәр һәм 4 миллион самаһы кинофильм һаҡлана.
Коллекцияһы XIX быуат аҙағынан XXI быуат башына тиклемге донъя сәнғәте әҫәрҙәренән тора. Музейҙың бүлектәре: архитектура һәм дизайн (биналарҙың макеттары һәм рәсемдәре; Л. Мис ван дер Роэ архивы), һынлы сәнғәт һәм скульптура ( постимпрессионизмдан, ХХ быуаттың авангардистик йүнәлештәренән алып иң заманса сәнғәткә тиклем), һүрәт, баҫма графика һәм иллюстрацияланған китаптар, фотоһүрәттәр, кино, сәнғәт һәм перформанс сәнғәте 2020 йыл 8 август архивланған..
Һәр бүлектең уҡыу үҙәге бар. Музейҙа әүҙем нәшриәт эшмәкәрлеге алып барыла, китапхана һәм архивтар бар. Подвал ҡаттарында урынлашҡан кинотеатрҙарҙа музей фондындағы фильмдар күрһәтелә 2020 йыл 8 август архивланған..
# Горшков Василий Николаевич

Горшков Василий Николаевич (17 декабрь 1920 йыл — 31 август 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының отделение командиры, кесе сержант (1943), курс тамамлағандан һуң кесе лейтенант (1944). Советтар Союзы Геройы (1943).

# Горшков Василий Николаевич
## Биографияһы

Василий Николаевич Горшков 1920 йылдың 17 декабрендә Башҡорт АССР-ының Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Байгилде ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Тулы булмаған урта белемле. Байгилде трахоматоз медпунктында эшләй.
Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы сафына Башҡорт АССР-ының Дүртөйлө районы хәрби комиссариаты тарафынан 1941 йылдың 3 майында саҡырыла.
1941 йылдың июненән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
575-се уҡсылар полкының автоматсылар ротаһында отделение командиры (161-се уҡсылар дивизияһы, 40-се армия, Воронеж фронты), ВКП(б) ағзалығына кандидат кесе сержант Василий Горшков 1943 йылдың 22 сентябрендә Украинаның Черкасск өлкәһе Канев районы Трахтемир ауылы эргәһендәге Днепр йылғаһын аша сыҡҡанда батырлыҡ күрһәтә. Дошман артиллерияһы һәм пулеметының аяуһыҙ уты аҫтында ул отделениеһы менән беренселәрҙән булып кәмәлә автоматсыларҙың штурмалаусы төркөмөн йылға аша сығара һәм плацдармда нығына. Һуңынан көнбайыш ярға икенсе төркөм яугирҙәрҙе сығара. Дошман контратакаһын уңышлы кире ҡағып, В. Н. Горшков шәхсән 15 гитлерсыны юҡ итә. Бынан һуң ул дошман уты аҫтында, балыҡсылар кәмәһендә йылға аша боеприпастар һәм яралыларҙы сығарып, тағы алты рейс яһай.
СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 23 октябрендәге Указы менән немец-фашист илбаҫарҙары менән алышта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы һәм командованиеның хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне өсөн кесе сержант Василий Николевич Горшковҡа Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 2020) тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.
1944 йылда кесе лейтенанттар курсын тамамлай, ошо йылдың 31 авгусында һәләк була, Украинаның Ивано-Франковск өлкәһе Надворнянск районы Заречье ауылында ерләнә.

# Горшков Василий Николаевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1943).
* Ленин ордены (1943).
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (14.08.1944).
* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (18.09.1944).
* Миҙалдар

# Горшков Василий Николаевич
## Хәтер

* Дүртөйлө ҡалаһында (Башҡортостан) геройға бюст ҡуйылған, шунда уҡ уның исемен урам һәм йәштәр үҙәге йөрөтә.
* Тыуған ауылында В. Н. Горшковтың йорт-музейы асылған.
# Спишска-Нова-Вес

Спишск-Нова-Вес (словак. Spišská Nová Ves, нем. Zipser Neudorf, мадьярса Igló) — Көнсығыш Словакияның юғары Татра тауы итәгендә ағыусы Горнад йылғаһы янында урынлашҡан ҡала. Спишск-Нова-Вес ҡалаһында 39 мең тирәһе кеше йәшәй. Ҡала диңгеҙ кимәленән 430 метр бейеклектә ята, майҙаны — 66,67 квадрат киломеит тәшкил итә.

# Спишска-Нова-Вес
## Тарих

быуатта Спишск-Нова-Вес ҡалаһы урынында славяндарҙың Игл ауылы торған. XIII быуатта бында немецтарҙың Нойдорф колонияһы торған, артабан немец колонияһы һәм славяндарҙың торағы ҡушылған һәм бер ҡала барлыҡҡа килтергән. Ҡала шәп үҫешә, бында баҡыр сығарыла һәм сауҙа бара — ҡала баҙары шул ваҡыттағы Словакияның иң эре баҙары була.
1412 йылда Словакияның башҡа ҡалалары менән бер рәттән Спишска-Нова-Вес ҡалаһы король бурысы сифатында Польшаға бирелә һәм 1772 йылға тиклем аманат булып тора. 1778 йылда Спишск-Нова-Вес «16 спиш ҡалаларының» баш ҡалаһы була. 1870 йылда бында тимер юл һалына, ә 1894 йылда электр станцияһы төҙөлә.
Бөйөк Ватан һуғышы барышында ҡала 1945 йылдың 27 ғинуарында 4-се украина фронты ғәскәрҙәре тарафынан азат ителә
Хәҙер Спишск-Нова-Вес популяр туристик маршрут булып тора.

# Спишска-Нова-Вес
## Туғанлашҡан ҡалалары

* Альсфельд (нем. Alsfeld), Германия
* Гавличкув-Брод (чех Havlíčkův Brod), Чехия
* Груец (пол. Grójec), Польша
* Л’Эгль (франц. L'Aigle), Франция
* Янгстаун (ингл. Youngstown), шт. Огайо, АҠШ
* Жоинвиль (порт. Joinville), Бразилия
* Клаусталь-Целлерфельд (нем. Clausthal-Zellerfeld), Германия
* Кишуйсаллаш (инг.)баш. (мадьярса Kisújszállás), Венгрия
* Нитра (словак. Nitra), Словакия
* Превеза (грек. Πρέβεζα), Греция

# Спишска-Нова-Вес
## Иҫтәлекле урындар

* Изге Мария готика костелы
* Ратуша
* Спишский Град
# Вардё

Вард (норв. Vardø (мәғл.)) — Норвегиялағы ҡала һәм коммуна .

# Вардё
## Географияһы

Варде фюлькала (административ берәмектә) Финнмарк — Варангер ярымутрауында, Норвегияның иң төньяҡ өлөшөндә урынлашҡан. Варяг ҡултығының төньяғында оҙонса Варде утрауында (оҙонлоғо 6 км) урынлашҡан.

# Вардё
## Халыҡ

2008 йылдың 1 ғинуарына Нарвегияның үҙәк статистика бюроһы мәғлүмәте буйынса, ҡала халҡы 1930 кеше иҫәпләнә. Халҡтың төп массаһын норвегиялар тәшкил итәләр.

# Вардё
## Транспорт

Ҡала Бөтә Норвегия шоссе юлдары системаһы менән бәйле. Утрау менән материк араһынан туннель һалынған.
Ҡалала (материк өлөшөндә) аэропорт эшләй.
Ҡаланың портына Хюртирутанан пассажир йүнәлешендәге ҡараптар инә.

# Вардё
## Хужалыҡтағы әһәмиәте

Гавань, порттар, балыҡ сығарыу функциялар бар. Шунда уҡ Вардехюс, йәки Вардегуз (Vardøhus) — Норвегияның һәм донъяның иң төньяҡ урта быуаттарҙан ҡалған ҡәлғә урынлашҡан. Ҡәлғәлә, климатик сәбәптәр арҡаһында Вардела бик аҙ булған бер ағас үҫә, уны һыуыҡтан һәм елдән һаҡлап һәр ҡыш һайын урайҙар.?

# Вардё
## Globus радары

1998 йылдан алып ҡалала Globus II (AN/FPS-129 «Stare Have») радары урынлаша. Радарҙың бурысы, Ер эргәһендә осоп йөрөгән суп - сарҙар артынан ҡарау.
Әммә, радар Рәсәй сигенә яҡын булғас һәм, Варде радарының американың ракеталарға ҡаршы булған оборона системаһы менән бәйле булыу ихтималы өсөн, станция Рәсәй менән Норвегия араһында дипломатик бәхәскә сәбәп булды. Рәсәй яғы, станцияның баш бурысы - ул баллистик ракеталарының ебәрелеуе артынан ҡарау, - тип һанай.. Күрәһең, радиолокация станцияһы ПРО АҠШ милли мәнфәғәтендә ҡулланыла ала, был, үҙ сиратында, ПРО-72 килешеүен туранан-тура боҙоу булып тора.
2017 йылдың майында Вардела тағы ла көслөрәк Globus III радарының монтажы башлана.

# Вардё
## Вардехус Ҡәлғәһе

Вардела 13-14 быуаттан тарихы күҙәтелгән Вардехус ҡәлғәһе урынлашҡан. Егерменсе быуатта ла ҡәлғә үҙ ролен Икенсе донъя һуғышында уйнай һәм әҙерәк төрмә булып торҙо. Әлеге ваҡытта ул туристар өсөн иҫтәлекле урын.
* Виды Вардё
* Кирха Вардар
* Вард Кирха, 1933 йылда
# Баштау (һырт)

Баштау — тау һырты. Көньяҡ Уралда, Башҡортостан биләмәһендә урынлашҡан.

# Баштау (һырт)
## Урынлашҡан ере

Белорет районы буйлап Оло Әүжән һәм Ағиҙел йылғалары араһында Ҡараташ тауына тиклем субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 40 км, үҙәк өлөшөндә киңлеге яҡынса 10 км, абс. бейеклеге 1271 м (Оло Бишитәк тауы). Көньяҡ, үҙәк һәм төньяҡ өлөштәре айырыла. Көньяҡ өлөшө Кесе Әүжән йылғаһы (Оло Әүжән йылғаһы ҡушылдығы) кимәленән яҡынса 180 м бейеклектәге параллель тауҙар теҙеменән тора, уларҙа бейеклеге 1043 м (Катушка тауы) һәм 950 м еткән ҡая ҡалдыҡтары булған түбәләр бар.

# Баштау (һырт)
## Рельефы

Тауҙар теҙеме араһындағы биләндә Кесе Әүжән һәм Ҡотҡор й (Ағиҙел й. ҡушылдыҡтары) башлана. Үҙәк өлөшө иң бейеге, уның күсәр өлөшө көнбайышҡа күскән, ҡаялы Оло Бишитәк һәм Ҡапҡаташ (1099 м) түбәләре айырылып тора. Битләүҙәре асимметриялы: текә көнбайыш битләүҙәренең итәктәре һөҙәк, һөҙәк көнсығыш битләүҙәренеке — текә. Таш өйкөмдәре осрай; түбәләр араһындағы биләндә Ҡотҡор йылғаһы ҡушылдыҡтары башлана. Төньяҡ өлөшө тәпәш, бейеклеге яҡынса 900 м еткән киң арҡа рәүешендә, көнсығыш битләүҙәрҙә урыны менән асыҡ ҡаялы ерҙәр осрай. Урта рифейҙың машаҡ свитаһының кварцитлы ҡомташтары, конгломераттары, аргиллиттары, һелте һәм әсе составлы эффузивтарынан тора. Б. ландшафтарҙың бейеклек бүлкәтлеге күҙәтелә: 500 м тиклем бейеклектәге битләүҙәр аҡһыл һоро урман тупрағындағы ҡарағай ҡатыш икенсел ҡайын‑уҫаҡ урмандары, 500 м алып 900 м тиклем — ҡарағас ҡатыш ҡайын‑ҡарағай урмандары, 900 м юғары — 600 йәшлек ағастарҙан торған парк рәүешендәге ҡарағас урмандары менән ҡапланған.

# Баштау (һырт)
## Составы

Һыртта машаҡ свитаһының уртаса рифейҙары кварцит-ҡомлоҡтар, конгломератамдар, аргиллиттар, төп һәм әсе эффузивтар .

# Баштау (һырт)
## Топонимика

Башҡорт телендәге төп тигән һүҙгә синоним булып киләгән һүҙҙән алынған.
# Пашенка

Пашенка — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Барлак йылғаһының һул ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Пашенка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Новосибирск һыуһаҡлағысынан Чулым йылғаһы менән ҡушылғансы, Иняи һәм Томь йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200712115200006628
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200662
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Эльрих

Эльрих (нем. Ellrich) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылындағы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 5712 кеше йәшәй. Майҙаны — 69,42 км². Диңгеҙ кимәленән 255 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 99755 һәм автомобиль коды NDH.
# Шалушка

Шалушка — Рәсәй йылғаһы. Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы,Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Урвань йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.

# Шалушка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Черек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020000612108200005114
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200511
* Бассейн коды — 07.02.00.006
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сормино

Сормино (Чернобулак) — Рәсәй йылғаһы. Пенза өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кадада йылғаһының һул ярына тамағынан 119 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Сормино
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сура йылғаһы, инештән Сура гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Сура, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500112110000035284
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003528
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нойензальц

Нойензальц (нем. Neuensalz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2340 кеше йәшәй. Майҙаны — 33,45 км². Диңгеҙ кимәленән 417 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8541 һәм автомобиль коды V.
# Ташлыкүл

Ташлыкүл — топоним.

# Ташлыкүл
## Мәҡәләләр

* Ташлыкүл (Асҡын районы) — Башҡортостандың Асҡын районындағы ауыл.
* Ташлыкүл (Ауырғазы районы) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл.
* Ташлыкүл (Бүздәк районы) — Башҡортостандың Бүздәк районындағы ауыл.
* Ташлыкүл (Мәләүез районы) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
* Ташлыкүл (Өрөш ҡушылдығы) — Башҡортостан биләмәләрендәге йылға, Өрөш ҡушылдығы.
* Ташлыкүл (Ыҡ ҡушылдығы) — Татарстан биләмәләрендәге йылға, Ыҡ ҡушылдығы.
# Тимер ауыл советы (Бөрйән районы)

Тимер ауыл Советы — Башҡортостандың Бөрйән районы муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһында сиктәр, муниципаль берәмектәрҙең статусы һәм административ үҙәктәре тураһында»ғы Законға ярашлы, ауыл биләмәһе статусына эйә.

# Тимер ауыл советы (Бөрйән районы)
## Ауыл Советы составы

* Тимер ауылы биләмәһе

# Тимер ауыл советы (Бөрйән районы)
## Халҡы

2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, халыҡтың күпселеген башҡорттар (100 %) алып тора.
== Рәйестәре ==
* 1992 −1998 — Арыҫланғужин Азат Ғәлимйән улы
* 1998—2001 — Һатыбалов Маргиз Мансур улы
* 2001—2002 — Буранова Рәзинә Ноғоман ҡыҙы
* 2002—2010 — Яубаҫаров Ғилфан Ғилман улы
* 2010 — 03.2011 — Буранова Рәзинә Ноғоман ҡыҙы
* 03.2011 — 13.09.2019 — Арыҫланғужина Рәйсә Кинйәғәле ҡыҙы
* 13.09.2019 йыл — Ҡолдобаев Фазыл Сәләхитдин улы

# Тимер ауыл советы (Бөрйән районы)
## Халҡы
### Секретарҙары

* 05.1992-2010 — Буранова Рәзинә Ноғоман ҡыҙы
* 2010-03.2011 — Дәүләтҡужина Азалия Мырҙабай ҡыҙы
* 03.2011-2018 — Буранова Рәзинә Ноғоман ҡыҙы
* Ғөбәйҙуллина Филиә Рәхимйән ҡыҙы
* 2019 сентябренән — Аллабирҙина Азалия Мырҙабай ҡыҙы
# Түбәнге Воча

Түбәнге Воча — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вашка йылғаһының уң ярына тамағынан 95 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.

# Түбәнге Воча
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000048174
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004817
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Кесе Минина

Кесе Минина — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Подломка йылғаһының һул ярына тамағынан 96 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Кесе Минина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000003216
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000321
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы

Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы (15 июнь 1955 йыл) — педагог‑методист. Философия фәндәре кандидаты (2010), профессор (2011). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2001). Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1990). «Халыҡ ижады — Рәсәй профсоюздарының 100 йыллығы айҡанлы» («Народное творчество — 100‑летию профсоюзов России») Бөтә Рәсәй фестивале лауреаты (Өфө, 2005).

# Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы
## Биографияһы

Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы 1955 йылдың 15 июнендә хәҙерге Ҡурған өлкәһе Әлмән районының Әлмән ауылында тыуған.
1977 йылда Лек Вәлиев курсы һәм «Драма режиссураһы» һөнәре буйынса Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлай.
1976 йылдан Башҡорт АССР‑ының Телевидение һәм радиотапшырыуҙар буйынса дәүләт комитетында режиссёр ассистенты булып эшләй.
1981 йылдан Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡытыусы булып эшләй.
1983 йылда А. В. Луначарский исемендәге Дәүләт театр сәнғәте институтының сәхнә телмәре кафедраһында стажировка үтә. 1993 йылда Б. В. Щукин исемендәге Юғары театраль училищеһының сәхнә телмәре кафедраһы буйынса ассистентура-стажировканы тамамлай. «Ораторское искусство как социокультурный феномен» (ғилми етәксеһе З. Й. Рәхмәтуллина) темаһына диссертация яҡлай.

# Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы
## Фәнни эшмәкәрлеге

Римма Хәлиулла ҡыҙы башлыса сәхнә телмәрен уҡытыу методикаһына, ораторлыҡ оҫталығына бағышланған 20-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы булып тора. Шулай уҡ театрҙарҙа әҙәби‑художество программалар авторы һәм режиссёры.

# Лощенкова Римма Хәлиулла ҡыҙы
## Хеҙмәттәре

* Телмәр өҫтөндә эш: методика һәм практика. — Өфө, 1989.
* Могущество слова. Первоначальные упражнения для развития речевого голоса : Учеб. пособие. — Уфа, 2002. — 96 с.
* Ораторское искусство как социокультурный феномен : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.11. — Уфа, 2009. — 165 с.
* Работа над дикцией: методика и практика = Телмәр өҫтөндә эш: методика һәм практика / Р. Х. Лощенкова, Х. Г. Утяшева. — Уфа : УГИИ им. Загира Исмаилова, 2016. — 122 с.
# Вәхитов Әнүр Хисмәт улы

Вәхитов Әнүр Хисмәт улы (20 декабрь 1932 йыл — 24 декабрь 1984 йыл) — әҙәбиәт белгесе һәм яҙыусы, филология фәндәре кандидаты (1965). СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1965). Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты.

# Вәхитов Әнүр Хисмәт улы
## Биографияһы

Әнүр Хисмәт улы Вәхитов 1932 йылдың 20 декабрендә Башҡорт АССР-ының Ғафури районы Туғай ауылында уҡытыусы ғаиләһендә тыуған. Атаһынан етем ҡалғас, тормош йөгөнә иртә егелергә тура килә уға. Һуғыш осороноң ауырлыҡтарына ҡарамай, буласаҡ яҙыусы уҡыуын дауам итә һәм 1951 йылда Сәйетбаба урта мәктәбен тамамлай. Унан Толпар ете йыллыҡ мәктәбендә уҡыта. Бер йыл Өфөләге «Октябрь натискыһы» типографияһында корректор булып эшләй. 1953 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының филология факультетына уҡырға инә.
1962—1964 йылдарҙа Әнүр Вәхитов СССР Фәндәр Академияһының Башҡортостан филиалы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында аспирантурала уҡый. 1965 йылда «Хәҙерге башҡорт романы» тигән темаға диссертация яҡлай — филология фәндәре кандидаты тигән ғилми дәрәжә ала. Әнүр Вахитов ваҡытлы матбуғат биттәрендә лә йыш сығыш яһаны, йәмәғәт тормошонда ла актив ҡатнашты — байтаҡ йылдар Башҡортостан Яҙыусылар союзының проза секцияһына етәкселек итте, «Ағиҙел» журналының редколлегия ағзаһы булды.

# Вәхитов Әнүр Хисмәт улы
## Китаптары

* «Салауат күпере» исемле тәүге хикәйәттәр, нәҫерҙәр китабы донъя күрҙе. Өфө ҡалаһы, (1963-се йыл);
* «Ҡайын суҡтары». Хикәйәләр йыйынтығы. Өфө ҡалаһы, (1966-се йыл);
* «Шәжәрә». Хикәйәттәр. Өфө ҡалаһы, (1969-сы йыл);
* «Эпик киңлектәрҙә». Әҙәби тәнҡит мәҡәләләре. Өфө ҡалаһы, (1968-се йыл);
* «Таланттың асылы». Башҡорт прозаһы үҫешенең ҡайһы бер мәсьәләләре. Өфө ҡалаһы, (1972-се йыл);
* «Ижади портреттар». Йылдар тауышы. (Динис Исламов прозаһы), (1970-се йыл);
* «Офоҡтар киңәйгәндә». Башҡорт совет прозаһы жанрҙарының үҫеү мәсьәләләре. Өфө ҡалаһы, (1979-сы йыл);
* «Зәйнәб Биишева ижады». Өфө ҡалаһы, (1980-се йыл), (И. Валитов менән берлектә);
* «Шиғриәт шоңҡары». Ғ. Сәләм ижады һәм тормошо. Өфө ҡалаһы, (1984-се йыл);
* «Башкирский советский роман». Москва, издательство «Наука» (1978);
* «Жанр и стиль в башкирской прозе». Өфө ҡалаһы, (1982-се йыл);
* «Яҡты күңел». Хикәйәттәр, хикәйәләр. Өфө ҡалаһы, (1981-се йыл);
* «Сейәлетүбә». Повестәр, хикәйәләр һәм проза йыйынтыҡтары. Өфө ҡалаһы, (1985-се йыл);
* «Тамырҙарым». Шиғырҙар. Өфө ҡалаһы, (1992-се йыл);
* «Башҡорт прозаһының жанр-стиль ҡанундары». Өфө ҡалаһы, (2007-се йыл).
# Баробасная

Баробасная — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы/ Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лымбелька йылғаһының уң ярына тамағынан 121 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Баробасная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Васюган йылғаһы ҡушылған урынған Вах йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Васюган, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010900112115200034091
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203409
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2