yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лунвож (Чурсь-Ю ҡушылдығы)

Лунвож — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чурсь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Лунвож (Чурсь-Ю ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020100212103000011856
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001185
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Плёцки

Плёцки (нем. Plötzky) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1078 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,33 км². Диңгеҙ кимәленән 55 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39245 һәм автомобиль коды — SLK.
# Урдалка

Урдалка — Рәсәй йылғаһы. Татарстан биләмәләрендә аға. Йылға Шешма йылғаһының уң ярына тамағынан 224 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Урдалка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Шишмә йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000212112100003549
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100354
* Бассейн коды — 11.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Гордя-Шор

Гордя-Шор — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нямдо-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Гордя-Шор
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000087983
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008798
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Крамер Марита

Сара Марита Крамер (нем. Sara Marita Kramer; 2001 йылдың 25 октябрендә тыуа 25 октябрь 2001({{padleft:2001|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (22 йәш), Апелдорн, Гелдерланд) — Австрияның трамплиндан һикереүсеһе, донъя чемпионы.

# Крамер Марита
## Карьераһы

Нидерландта тыуып, ул ғаиләһе менән Зальцбургҡа күсә. Уның апаһы Фемка ошо ҡалала биатлон менән шөғөлләнә .
Марита Крамер 2015 йылда беренсе тапҡыр халыҡ-ара аренала Альп кубогы ярыштарында ҡатнаша. 2017 йылдың февралендә Донъя Кубогы ярыштарының беренсе этабында ҡатнаша, финишҡа 29-сы булып килә һәм ошо ярышда үҙенең тәүге мәрәйҙәрен туплай.
2019 йылда Юниорҙар араһында Донъя чемпионатында команда беренселегендә бронза миҙал яулай. 2020 йылда Донъя чемпионатында Обервизенталдә ул шәхси ярышта еңеү яулай, шулай уҡ ике команда ярышында (ҡатын-ҡыҙҙар һәм ҡатнаш) уңышҡа өлгәшә. 2019—2020 йылдарҙағы миҙгелдә лә уға уңыштар йылмая, ның беренсе еңеү тураһында һөйләргә тип килгән а Саппорола трамплинда Донъя кубогы ярыштарында тәүге еңеүенә өлгәшә.
2020—2021 йылдар миҙгелен Рамзауҙа трамплинда икенсе еңеүе менән башлап ебәрә. Был турнирҙа ул рекорд ҡуя, 96 метрға һикереүгә өлгәшә . Титизей-Нойштадттағы тағы ике еңеүҙән һуң ул 2021 йылда Оберстдорфта Донъя чемпионатында ҡатын-ҡыҙҙарҙың команда ярыштарында ла уңышлы сығыш яһай, еңеүсе титулына лайыҡ була. Австрия йыйылма командаһы составында Олимпиаданың көмөш призеры Даниэл Ирашко-Штольц, шулай уҡ Софи Соршаг һәм Кьяр Хельцль була. Һуңғы раундта Крамерҙың 104 метр алыҡлыҡҡа һикереүе Австрия командаһына 139,6 мәрәй килтерә һәм Словенияның йыйылма командаһын еңеү мөмкинлеген бирә, ә донъя чемпионы Эма Клинец ҡәҙимге трамплинда ни бары 95,5 метрға ғына һикерә.
Донъя кубогы этаптарында Чайковскийҙа үткән Донъя кубогы ярыштарында Крамер 146,5 метрға һикереп, еңеү яулай, йомғаҡлау зачетында өсөнсө урын яулай.
# Крохалевка

Крохалевка — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Ик (Ик) йылғаһының уң ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Крохалевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004886
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200488
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Безымянная (Барда ҡушылдығы)

Безымянная — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Барда йылғаһының һул ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.

# Безымянная (Барда ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Кама ГЭС-ынан Воткин һыуһаҡлағысына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101012111100014837
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101483
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Пангода

Пангода — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/НАДЫМ/153/157 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.

# Пангода
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15030000112115300050002
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305000
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Аҡса әйләнеше

Аҡса әйләнеше — тауарҙың әйләнешен, тауарһыҙ түләүҙәрҙе, иҫәп‑хисапты хеҙмәтләндереүсе ҡулаҡсалы һәм ҡулаҡсаһыҙ аҡса хәрәкәте.
Ҡулаҡсалы аҡса әйләнеше тауарға һәм хеҙмәтләндереүгә түләү буйынсаса иҫәп‑хисапта, эш хаҡын, премия, пособие, пенсия, стипендия, страховкаларҙы түләүҙә ҡулланыла. Ҡулаҡсаһыҙ аҡса әйләнеше — хаҡтың ҡулаҡсаның ҡатнашлығынан тыш кредит ойошмаларының иҫәптәренә аҡса күсереү һәм үҙ‑ара талаптарҙы чектар, векселдәр, банк карталары һ.б. кредит ҡоралдары ярҙамында иҫәпләү рәүешендәге хәрәкәте. Ҡулаҡсаһыҙ аҡса әйләнеше үҫеше әйләнеш сараларының хәрәкәтен тиҙләтеүгә, ҡулаҡса күләменең һәм әйләнеш сығымдарының кәмеүенә килтерә. Аҡса һәр ваҡыт үҙенең формаһын үҙгәртеп, әйләнештең бер сфераһынан икенсеһенә күсеп йөрөй. Әйләнештәге ҡулаҡсаның күләмен, уны сығарыу һәм әйләнештән алыу күләмдәрен эмиссияға монополь хоҡуғы булған илдең Үҙәк банкыһы көйләй. Әйләнештә булған ҡулаҡсаның һәм ҡулаҡсаһыҙ аҡсаның күләме аҡса массаһы менән үлсәнә. Аҡса массаһының составы һәм структураһы аҡса баҙарының үҫеш кимәле һәм характеры, ш. уҡ Үҙәк банкыһының сәйәсәте м‑н билдәләнә. Рәсәй Федерацияһында 2006 йыл аҡса массаһының күләме 6045,6 млрд һум тәшкил иткән, шуның 33,2%‑ы — ҡулаҡса, 66,8%‑ы — ҡулаҡсаһыҙ аҡса. Рәсәй Федерацияһы субъекттарында төбәк аҡса массаһының күрһәткесе (төбәк территорияһында ҡалған әйләнештәге ҡулаҡсаны, төбәк терр‑яһында урынлашҡан коммерция банкыларының һорап алғанға тиклем һәм билдәле сроклы иҫәптәрендә ҡалған ҡулаҡсаһыҙ сараларҙы үҙ эсенә ала) иҫәпләнә, 2006 й. Башҡортостан Республикаһында 139,7 млрд һум булған, шуның 42,5%‑ы — ҡулаҡса, 57,5%‑ы — ҡулаҡсаһыҙ аҡса. Иҡтисадты аҡса м‑н тәьмин итеү кимәле эске тулайым продукттың (субъекттарҙа — тулайым төбәк продуктының) монетизация күрһәткесе, йәғни аҡса массаһының тулайым продукт күләменә ҡарата мөнәсәбәте м‑н характерлана. 2005 й. респ. был күрһәткес 27,8%‑тан 30,4%‑ҡа тиклем үҫә (Рәсәй Федерацияһында — 26,1%‑тан 27,9%‑ҡа тиклем).
# Хюмпферсхаузен

Хюмпферсхаузен (нем. Humpfershausen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 437 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,26 км². Диңгеҙ кимәленән 425 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98634 һәм автомобиль коды — SM.
# Насибуллин Сәләхетдин Ғилметдин улы

Насибуллин Сәләхетдин Ғилметдин улы (рус. Насибуллин Салахутдин Гильмутдинович) — (5 февраль 1947 йыл — март 1993 йыл) — 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте — башҡорт.

# Насибуллин Сәләхетдин Ғилметдин улы
## Биографияһы

Сәләхетдин Ғилметдин улы Насибуллин 1947 йылдың 5 февралендә Шишмә районының Бабик ауылында донъяға килгән. Мәктәптән һуң һҡнәри-техник училищела уҡып, ташсы һөнәре алған.
Хеҙмәт юлын 1964 йылда ташсы булып башлаған, артабан ташсылар бригадиры булып эшләгән.
1975—1979 йылдарҙа сит илдә техник йәһәттән ярҙам күрһәтеү маҡсатында эш сәфәрендә булған.
1979 йылдан 1993 йылға тиклем «Башмедьстрой» тресында мастер, ташсылар бригадиры булып эшләгән.
1990 йылда Сибай ҡалаһы, 122-се Горняк һайлау округынан Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана.
1993 йылдың мартында вафат булған.
# Колбинка (Пайдугина ҡушылдығы)

Колбинка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Пайдугина йылғаһының уң ярына тамағынан 350 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 72 км.

# Колбинка (Пайдугина ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200028037
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202803
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Алмаз (Әтер ҡушылдығы)

Алмаз — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Әтер йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Алмаз (Әтер ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Наҙы-Петровск һыуһаҡлағысынан Павловка һыуһаҡлағысына тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100022845
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102284
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Воротовский

Воротовский — Рәсәй йылғаһы. Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Буртя йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Воротовский
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Орск ҡалаһынан Һаҡмар йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000812112200004713
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200471
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Оло Пидым

Оло Пидым — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нягинь-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 69 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.

# Оло Пидым
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020100112115300019672
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115301967
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нядей-Ты-Вис

Нядей-Ты-Вис — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Падымей-Ты-Вис йылғаһының һул ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 42 км.

# Нядей-Ты-Вис
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Баренц диңгеҙее бассейны йылғалары Печора йылғаһы бассейнының көнсығышынан Бол. Ою йылғаһы бассейнынң көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Баренц диңгеҙеенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03060000112103000087570
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103008757
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Сангра

Сангра — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нязя йылғаһының уң ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Сангра
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020407
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102040
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Турклуб Манивци

Турклуб Манивци (укр. Туристсько-спортивний клуб «Манівці») — Львов ҡалаһында урынлашҡан һәм социаль эшҡыуарлыҡ принциптары буйынса эшләгән туристик клуб. Күсмә корпоративтар һәм тимбилдингтар, дзюдо, акробатика, һыу спорт төрҙәре, ҡаяға менеү, паркур, бейеүҙәр, альпинизм һәм йылға буйлап ағыу элементтары менән булған аква-квестар буйынса балалар һәм үҫмерҙәр өсөн түләүһеҙ дәрестәр үткәрә.

# Турклуб Манивци
## Тарихы

Буласаҡ туристик клубының командаһы 1990-сы йылдарҙың аҙағында Львов физик мәҙәниәте институтында Карпат тауҙарына атлау турҙарын һәм Оптимистическая исемле мәмерйәгә экспедиция үткәреү маҡсаты менән йыйыла. 2003 йылдың декабрендә турклуб «Манівці» йәмәғәт ойошмаһы кеүек рәсми рәүештә теркәлә, унда күбеһенсә Львов физик мәҙәниәте институтының студенттары. 2005 йылдан башлап турклуб ҙур күсмә корпоратив саралар үткәрә башлай (бөгөн клуб йыл һайын бер мең тирәһе кешенең ялын ойоштора). 2008—2009 йылдарҙа клуб ағзалары ташланған һыу ятҡылығын таҙарталар һәм уның нигеҙендә һыу туризмы буйынса өйрәнеү үҙәген ойоштора (дәрестәр йылдың йылы ваҡытында көн һайын үткәрелә).
Һау-сәләмәт һәм актив тормошто популярлаштырыуға тотоноп, турклуб 2010 йылда «Манівці» исемле экстремаль туризм һәм ял итеү тәүге фествален үткәрә (бөгөн ул йыл һайын төрлө дисципланаларҙа — академик ишеүҙән һәм альпинизмдан башлап велоспортҡа һәм тариёи реконструкцияларға тиклем — 800 тирәһе ҡатнашыусы һәм ике меңдән артыҡ тамашасыларҙы йыя). 2011 йылда турклуб Украиналағы тәүге түләүһеҙ каяк-паркының идея эшләп сығара, һәм шул идея Nescafé проектар конкурсында еңә. Төп бүләктең аҡсаларына турклуб пластик каяктар һатып ала, шуларҙа хәҙер бөтә теләүселәр өйрәнә ала. Төп бизнестан (тауҙарҙа, йылғаларҙа, мәмерйәләрҙә турҙар, төрлө ярыштар, фестивалдәр, һәм өйрәнеү йыйылыштарын ойоштороу) килгән табыш, тәү сиратта, балаларҙың актив туризмына һәм спортҡа йүнәлгән социаль проектарға китә.
2012 йылда турклуб президент грантын ала һәм «Һыуҙа каникулдар» исемле насар, ярлы һәм күп балалы ғаиләләрҙән булған балаларҙы реабилитациялау һәм дауалау проектын тормошҡа ашырыуын башлай (Днестр йылғаһында тәләүһеҙ турҙар һәм балалар өсөн йәйге лагерҙәр). Шул уҡ 2012 йылда «Команчеро» спорт магазиндары селтәре ярҙамында турклуб Украиналағы иң ҙур скалодромдарҙың береһен төҙөй, шунда балалар өсөн йылдың йылы ваҡыттарында ҡаяға менеү буйынса түләүһеҙ дәрестәр үткәрелә. 2013—2014 йылдарҙа турклуб Львов ҡалаһында балалар өсөн мультиспорт залын төҙөй. Шулай уҡ турклуб изгелек күрһәтеү акцияларына һәм аҡса йыйыуҙа ярҙам итер өсөн төрлө саралар һәм шоу үткәрә.
# Мор-Ю

Мор-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Локчим йылғаһының уң ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.

# Мор-Ю
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000018068
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001806
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Самсоненко Владимир Власович

Самсоненко Владимир Власович (1905 йыл (икенсе мәғлүмәттәр буйынса — 1915 йыл) — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

# Самсоненко Владимир Власович
## Биографияһы

Самсоненко Владимир Власович 1905 йылда хәҙерге Башҡортостандың Бишбүләк районы Алексеевка ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Бишбүләк район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 97-се уҡсылар полкы; 206-сы фронт запас уҡсылар полкы, 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия-миномет полкы ездовойы булып хеҙмәт итә. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы штабында хеҙмәт итеүе осоронда 1943 йылдың 15 октябрендә Белоруссияның Полесье өлкәһендә хәбәрһеҙ юғала. Шәхси составтың мәғлүмәттәр ҡағыҙында Самсоненко Владимир Власович тураһында эшелондан тороп ҡалған тип күрһәтелә.

# Самсоненко Владимир Власович
## Ғаиләһе

Юғалтыуҙар тураһындағы мәғлүмәттә Башҡортостандың Бишбүләк районы Алексеевка ауылында йәшәгән ҡатыны Евгения Федоровна Самсоненко күрһәтелгән.
# 1967 йылда йыһанға осороуҙар исемлеге

1967 йылдағы орбитаға осороуҙар исемлеге. Ҡыҙыл төҫ менән уңышһыҙ осороуҙар билдәләнгән. Осоусы йыһан аппараттары (ЙА) ҡалын итеп айырып билдәләнгән.
# Семёнова Ульяна Ларионовна

Семенова Ульяна Ларионовна (ҡыҙ фамилияһы Иулияка; 9 март 1952 йыл, Зарасай, Литва ССР-ы, СССР) — совет баскетболисткаһы, ике тапҡыр олимпия чемпионы, өс тапҡыр донъя чемпионы, 10 тапҡыр Европа чемпионы. СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1971).

# Семёнова Ульяна Ларионовна
## Спорт тормошо

Беренсе тренеры — Даугавпилс районы Медум урта мәктәбендә физкультура уҡытыусыһы — Игорь Антонович Спогис.
Үҙәктә тороусы. Буйы — 218 см. Элекке СССР-ҙа иң оҙон буйлы ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе, һирәк осрай торған непатологик гигантизм.
1993 йылда Спрингфилд Дан залына, 1999 — Теннесс штатында булдырылған ошондай уҡ Ҡатын-ҡыҙҙар баскетбол залына, 2007 йылда — Испанияла халыҡ-ара баскетбол федерацияһының Дан залына индерелгән.
XX быуаттың иң яҡшы Латвия баскетболисткаһы.
1988—1992 йылдарҙа Латвия НОК-ы вице-президенты. 1991 йылдан Олимпиаданың Латвия социаль фонды рәйесе.
Латвия физик культура дәүләт институтын тамамлай (1973).

# Семёнова Ульяна Ларионовна
## Ҡаҙаныштары

* Олимпия уйындары чемпионы — 1976, 1980
* Донъя чемпионы 1971, 1975, 1983
* Европа чемпионы 1968, 1970, 1972, 1974, 1976, 1978, 1980, 1981, 1983, 1985
* СССР чемпионы 1968-73 , 1975-77, 1979-84. СССР чемпионатының көмөш призеры 1974, 1978
* СССР халыҡтары спартакиадаһы V (1971), VI (1975), VII (1979), VIII (1983) еңеүсеһе
* СССР кубогы эйәһе 1969
* Универсиада чемпионы 1973
* КЕЧ эйәһе 1968-75, 1977, 1981—1982
* Лилиан Ронкетти Кубогы эйәһе 1987
* Ленин (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Халыҡтар дуҫлығы ордендары, Өс йондоҙ ордены (Латвиялағы юғары награда), Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй, 2006) менән бүләкләнгән.
# Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы

Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы (14 ноябрь, 1950, БАССР‑ҙың Миәкә районы Ҡаран-Ҡуңҡаҫ ауылы) — яҙыусы, тәржемәсе.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993), Журналистар союзы ағзаһы (1979), Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (1997).

# Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы
## Биографияһы

Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы 1950 йылдың 14 ноябрендә БАССР‑ҙың Миәкә районы Ҡаран-Ҡуңҡаҫ ауылында тыуған.
Урта мәктәпте тамамлағандан һуң БДУ‑ға уҡырға ингән, уны 1983 йылда тамамлаған.
1971 йылдан алып «Октябрь» гәзитендә эшләгән.
1975 йылдан «Совет Башҡортостаны» гәзитендә эшләй башлай. 1985 йылдан алып унда бүлек мөдире.
1986 йылдан «Башҡортостан ҡыҙы» журналының яуаплы секретары.
1996 йылда яңынан «Башҡортостан» гәзитенә эшкә бара.
2011 йылдан «Һәнәк» журналының баш мөхәррир урынбаҫары.

# Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы
## Әҙәби эшмәкәрлеге

* «Ҡамғаҡ» (1996), «Аҙашҡан болан балаһы» (2000), «Яҙмыш фалы — йәшлектә» (2007), «Яратам, тигәйнең» (2010), «Ҡайын һуты» (2015) һ. б. китаптарына ингән повесть һәм хикәйәләр авторы.
* "Урыҫса‑башҡортса ауыл хужалығы терминдары һүҙлеге"нең («Русско‑башкирский словарь сель‑ скохозяйственных терминов») автор-төҙөүсеһе (1987); 2001 йылда — 2‑се тулыландырылған баҫмаһы.
* «Мостай Кәрим афоризмдары — Афоризмы Мустая Карима» китабының автор-төҙөүсеһе (2014).
Әҫәрҙәре урыҫ, татар телдәренә тәржемә ителгән. С. Т. Айытматов, М. М. Ахмадов, В. В. Быков, В. Н. Ганичев, Т. Й. Ғиниәтуллин, Ю. С. Рытхэу, В. М. Шукшин һ.б. әҫәрҙәрен башҡорт теленә тәржемә итә.

# Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993)
* Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (2005)
* Һ. Дәүләтшина исемендәге премия лауреаты (2009)
# Себирянка

Себирянка — Рәсәйҙәге йылға. Иваново өлкәһе, Владимир өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Теза йылғаһының уң ярына тамағынан 64,7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Себирянка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Ковров ҡалаһынан тамағына тиклем, Уводь йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010301112110000033426
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003342
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0