yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тихонов Александр Николаевич (лингвист)

Тихонов Александр Николаевич (20 ноябрь 1931 йыл — 16 март 2003 йыл) — СССР һәм Рәсәйҙең тел ғалимы, лексикограф, рус дериватология өлкәһе белгесе. Ғалим оялы һүҙ яһау һүҙлектәрен төҙөү принциптарын эшләүгә, оялы һүҙ яһау теоретик проблемаларын хәл итеүгә ҙур өлөш индергән.

# Тихонов Александр Николаевич (лингвист)
## Биографияһы

Башҡортостандың Ауырғазы районында тыуған.
1947 йылдан алып Тажикстанда рус теле уҡытыусыһы булып эшләй
1955 йылда А. Навои исемендәге Сәмәрҡәнд университетының филология факультетын отличие менән тамамлай. 1956—1968 йылдарҙа Сәмәрҡәнд университетының рус тел ғилеме кафедраһы доценты булып эшләй. 1968 йылда Сәмәрҡәнд педагогия институты проректоры була.
1974 йылда «Һүҙ яһау ояһындағы һүҙҙәрҙең формаль-семантик мөнәсәбәте» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай .
1978 йылда СССР Фәндәр академияһының рус телен милләт-ара аралашыу сараһы булараҡ өйрәнеү институтында сектор мөдире итеп һайлана. Рус теле институтында һәм «Төньяҡ Евразия телдәре һәм мәҙәниәте» фәнни-уҡытыу үҙәгендә эйҙәүсе ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
2001 йылдың 1 мартында уның инициативаһы буйынса И. А. Бунин исемендәге Елец дәүләт университетында уҡыу лексикографияһы лабораторияһы ойошторола
Мәскәүҙең «Ракитки» зыяратында (МКАД-тан 10 км алыҫлыҡта Калуга шоссеһы) ерләнгән.

# Тихонов Александр Николаевич (лингвист)
## Төп хеҙмәттәре

* «Лексическое гнездо в современном русском языке»
* «Словообразовательное гнездо в современном русском языке»
* «Русский глагол: проблемы теории и лексикографирования»
* «Морфемно-орфографический словарь»
* «Словообразовательный словарь современного русского языка»
* «Проблемы составления гнездового словообразовательного словаря»
* «Взгляд в будущее словообразовательной лексикографии»
* «Словообразовательная мотивированность однокоренных слов»
* «Современный русский язык (Морфемика. Словообразование. Морфология)»
* «Словарь русских личных имён» (в соавторстве с Л. З. Бояриновой и А. Г. Рыжковой)
* Тихонов А. Н., Бояринова Л. З., Рыжкова А. Г. Словарь русских личных имён / Оформление Е. Кожуховой. — М.: Школа-Пресс, 1995. — 736 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-88527-108-9. (в пер.)
* «Словарь-справочник по русскому языку: Правописание, произношение, ударение, словообразование, морфемика, грамматика, частота употребления слов» (в соавторстве с Е. Н. Тихоновой и С. А. Тихоновым)
* «Комплексный словарь русского языка» (в соавторстве с Е. Н. Тихоновой, С. А. Тихоновым, О. М. Чупашевой, М. Ю. Зуевой)
* «Энциклопедический словарь-справочник лингвистических терминов и понятий» (в соавторстве с Г. С. Журавлевой, М. А. Лапыгиным, А. М. Ломовым, Л. В. Рацибурской, Е. Н. Тихоновой, Р. И. Хашимовым)

# Тихонов Александр Николаевич (лингвист)
## Морфологик тикшереүгә (анализға) ҡарашы

Тихоновтың морфологик анализға ҡарашы башҡа тел ғилеме белгестәренекенә айырылып тора . Атап әйткәндә,альтернатив морфологик тикшереүҙе) анализды Т. Ф. Ефремова һәм А. И. Кузнецова һүҙлектәрендә табырға мөмкин.
# Бекеме Масаде

Бекеме Масаде (ингл. Bekeme Masade; 19 август 1982 йыл, Лагос) — Нигерия эшҡыуары, яҙыусы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе. «CSR-in-Action» исемле социаль предприятиены нигеҙләүсе һәм уның башҡарма директоры.
Масаде кеше ресурстарына идара итеү һәм хеҙмәт мөнәсәбәттәре өлкәһендәге уңыштары өсөн Лондондың Королева Мария университеты наградаһына лайыҡ була.

# Бекеме Масаде
## Биографияһы

Масаде 1982 йылдың 19 авгусында Лагоста тыуа, Бениндың федераль дәүләт ҡатын-ҡыҙҙар колледжын тамамлай. Масаде ғаиләһе менән Лагоста йәшәй һәм бизнес йүнәлешле «CSR-in-Action» социаль платформаһына идара итә, ул корпоратив социаль яуаплылыҡҡа, ҡатын-ҡыҙҙар һәм йәштәр хоҡуҡтарын һәм мөмкинлектәрен киңәйтеүгә, Нигерияла тотороҡло үҫешкә бағышланған.
2005 йылдың февраленән декабренә тиклем Масаде Нигериялағы"Adroit Studios" компанияһында шоуҙарҙы алып барыусы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе булып эшләй. Артабан ул Лагоста "Galaxy Television"да «Musique Graffiti» алып барыусыһы була. 2006 йылда The Guardian британ гәзитенең мөхәррир ярҙамсыһы булып эшләй башлай. 2007 йылда ул, Бөйөк Британияла Кингстон короллек районында торлаҡ төҙөлөшө проекттары координаторы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе булараҡ, сит илдәрҙә эшләү тәжрибәһен ала. Унан һуң Нигерияла «PHB» банкында ISO стандарттарын (Бизнес-процестарҙы камиллаштырыу) индереү буйынса мөдир була.
Масаде 2010 йылда Монреалдә Бөтә донъя энергетика конгресы, 2011 йылда Копенгагенда"United Nations Global Compact Local Network Meet", Нью-Йоркта «Clinton Global Initiative» кеүек халыҡ-ара форумдарҙа һәм БМО-ның Генераль Ассамблеяһында делегат була, «The Nigeria Economic Summit Group» 17-се саммитында доклад менән сығыш яһай.
Социаль эшҡыуар булараҡ, ул Нигерияла йәштәргә булышлыҡ итеүсе төрлө социаль саралар үҙәгендә була. 2009 йыл аҙағына «CSR-in-Action» һәм «RedBee Limited» тигән ике компанияны нигеҙләй. RedBee Limited — маркетинг сиселештәре менән шөғөлләнеүсе берләштерелгән компания. «CSR-in-Action» Африкала социаль этиканы, социаль яуаплылыҡты һәм корпоратив идараны пропагандалаусы социаль предприятие булараҡ теркәлгән, фирманың шулай уҡ Көнбайыш Африкала беренсе һәм берҙән-бер корпоратив социаль яуаплылыҡ онлайн порталы бар. Тотороҡло бизнес һәм корпоратив социаль яуаплылыҡ булдырыу буйынса күп һанлы хеҙмәттәре өсөн Масаденың «CSR-in-Action» фирмаһына БМО-ның Иҡтисади һәм социаль советында консультант статусы бирелә.
Уны Нигерияла корпоратив социаль яуаплылыҡ һәм тотороҡло үҫеш мәсьәләләре буйынса идея лидеры тип һанайҙар. 2014 йылдың майында Масаде «CSR-in-Action» Нигерия эшҡыуарҙарының тотороҡло үҫеш буйынса беренсе кәңәшмәһен үткәрҙе. Был сарала Нигерия иҡтисадының төрлө тармаҡтарынан 33 бизнес-лидер ҡатнашты.
# Үрге Харвута-Яха

Үрге Харвута-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Лимбя-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

# Үрге Харвута-Яха
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15050000112115300071636
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115307163
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Елсел (тау)

Елсел тауы (рус. Гора́ Ицы́л) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһендәге Көньяҡ Урал буйындағы тау — Оло Урал һыртының бер өлөшө. Шундай уҡ исемле Елсел һыртының («Ицил» тип яҙыу осрай) көньяҡ осонда урынлашҡан. Тағанай тау үҙәгенә ҡарай.

# Елсел (тау)
## Этимологияһы

Златоуст ҡалаһында йәшәгән ололар тауҙы һәм һыртты «Исыл» тип атай. Тауҙың исеме башҡорт теленән ингәне күренеп тора
Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы, башҡорт халҡының фольклорын, атамаларын халыҡ араһында йөрөп яҙып алған Шувалов Николай Иванович үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә былай тип яҙа: «Ицыл (Иссыл), гора, территория города Златоуста. От башкирского слова иссиль — „вечный ветер“. Ицыл — „гора вечного ветра“. Название вполне соответствует действительности. Об Ицыле говорят: „Известная труба на весь Урал“.» Аңлашылыуынса, һырттың атамаһы «гел ел сығып торған урын», йәғни, бер һүҙ менән «елсел» тигән сифатҡа эйә урын.
Атама, бәлки, төрки сығышлы «Исыл» тигән антропонимдан барлыҡҡа килгәндер, тигән фараз да бар.

# Елсел (тау)
## Тасуирлама

Елсел тауы — шундай уҡ исемле һырттың көньяҡ осондағы тау, Златоуст ҡалаһынан 26 км төньяҡ-көнсығыштараҡ, милли паркының сигендә урынлашҡан. Тау ике түбәле, үркәс рәүешендә. Көньяҡ үркәсенең бейеклеге — диңгеҙ кимәленән 1049 метр, төньяҡтағыныҡы — 1068 метр. Үркәстәре араһында — яҫы таулыҡ. Битләүҙәрендә күп һанлы таш йылғалар (диаметры 0,5-3 метрлы тау тоҡомдары) һәм ҡая-ҡалдыҡтар (останцы). Тау тоҡомдары кварциттан һәм кристаллы һәүерташтарҙан тора. Минералдары араһында гранат, ставролит, шерл осрай .
Был тау буйлап Европа менән Азия араһындағы сик үтә.
Елсел тауының көнсығыш битләүҙәрендә реликт шыршылар үҫә, уларҙы рус. «ицыльские ельники» тип атайҙар. Орлоҡ сығанағы булараҡ бик ҡиммәт баһалана.
Түбәләрендә ағас юҡ тиерлек. Ҡаялар урыны-урыны менән мүк һәм лишайниктар менән ҡапланған. Елсел итәгендә — тау тайгаһы, унда ҡара һәм аҡ шыршы, ҡайын өҫтөнлөк итә.
Елсел түбәһе «Көньяҡ Уралда иң яҡшы күҙәтеү майҙансыҡтарының береһе һанала». Унан Тағанай һырт ына панорамалы күренештәр асыла: төньяҡ-көнбайышта — Оло Тағанай, көнбайышта — Урта, көньяҡ-көнбайышта — Кесе Тағанай. Көнсығышта — Арғужа күле, көньяҡ-көньяҡ-көнсығышта — Түрғәяҡ күле күренеп ята.
# Бур-Ёль (Вишера ҡушылдығы)

Бур-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының уң ярына тамағынан 128 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Бур-Ёль (Вишера ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000016651
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001665
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нижа

Нижа (Ница) — Рәсәй йылғаһы. Ненец АО, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Аҡ диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 71 км.

# Нижа
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Аҡ диңгеҙ йылғалары бассейны Воронов морононан Канин нос моронона тиклем (Мезень йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000312103000041340
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004134
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Үтәшева Рүзидә Рәсүл ҡыҙы

Үтәшева Рүзидә Рәсүл ҡыҙы (18 февраль 1958 йыл) — педагогик хеҙмәт ветераны. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы.
# Никандрова Анна Алексеевна

Анна Алексеевна Никандрова (13 октябрь 1921 — 23 июнь 1944) — 88-се уҡсылар полкының 426 -сы уҡсылар дивизияһы комсоргы (31-се армия, 3-сө Белорус фронты), өлкән лейтенант. Советтар Союзы Геройы (1945 йылдың 24 мартында, үлгәндән һуң).

# Никандрова Анна Алексеевна
## Биографияһы

Анна Алексеевна Никандрова 1921 йылдың 13 октябрендә Барашкино (Липно губернаһы) ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте буйынса — урыҫ. 8 класты һәм китапхана курстарын тамамлағандан һуң, китапханала, шунан һуң комсомолдың Красногород район комитетында эшләй
Бөйөк Ватан һуғышында 1941 йылдың сентябренән ҡатнаша. Һуғыш башында сандружинник булып эшләй, эвакуацияланған яралыларға ярҙам итә, госпиталдә эшләй. 1942 йылда ВКП(б.) сафына инә.
Кесе лейтенанттар курсын тамамлағандан һуң, Анна Никандрованы 426-сы уҡсылар полкының (88-се уҡсы дивизиялар, 31-се армия, 3-сө Белоруссия фронты) комсоргы итеп тәғәйенләйҙәр. 1944 йылдың 23 июнендә Кираево тимер юлы станцияһы районында (Белоруссияның Витебск өлкәһе Дубровно районы) өлкән лейтенант Никандрова беренсе булып танкыға ҡаршы соҡорҙар аша, артынан үҙенең ротаһы яугирҙәрен эйәртеп штурмға ташлана. Ошо уҡ көндә ул дошмандың пулемёт дзотын ҡаплағанда һәләк була. Дубровно ҡалаһында (Белоруссияның Витебск өлкәһе) туғандар ҡәберлегендә ерләнә. Ҡәберенә һәйкәл ҡуйыла.
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы Указы менән командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта немец-фашист илбаҫарҙары менән һуғышта күрһәткән ҡаһарманлығы һәм батырлығы өсөн өлкән лейтенант Анна Алексеевна Никандроваға үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы тигән юғары исем бирелә.

# Никандрова Анна Алексеевна
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы (1945 йылдың 24 мартынан, үлгәндән һуң);
* Ленин ордены (1945 йылдың 24 мартынан, үлгәндән һуң);
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (28 октябрь 1943 йыл);
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (30 май 1943 йыл).

# Никандрова Анна Алексеевна
## Хәтер

* Советтар Союзы Геройы Анна Никандрованың исемен Дубровно ҡалаһында урам йөрөтә.
* Красногородск ҡалаһында 1984 йылда майҙанда Геройҙар хөрмәтенә бюст-һәйкәл ҡуйылған, скульпторы Ф. Маначинский. Һәйкәл уның тыуған ауылы Барашкиноға ҡарап тора.
* Дондағы Ростовта Советтар Союзы Геройы Анна Никандрова исеме менән 76-сы гимназия аталған.
# Невежис (футбол клубы)

«Невежис» (лит. Futbolo klubas Nevėžis) — Литваның футбол клубы. Кедайняй ҡалаһында урынлашҡан. 1962 йылда барлыҡҡа килгән.

# Невежис (футбол клубы)
## Ҡаҙаныштары

* Литва Чемпионы (0):
* Литва вице-чемпионы (0):
* Литва чемпионатының бронза призеры (0):
* Литва кубогы эйәһе (0):
* Литва кубогы финалсыһы (0):

# Невежис (футбол клубы)
## Сығыштар статистикаһы (2011—2023)

| Миҙгел | Кимәл | Лига | Урын |
| 2011 | 2. | I лига | 2. |
| 2012 | 2. | I лига | 2. |
| 2013 | 2. | I лига | 2. |
| 2014 | 2. | I лига | 8. |
| 2015 | 2. | I лига | 6. |
| 2016 | 2. | I лига | 4. |
| 2017 | 2. | I лига | 7. |
| 2018 | 2. | I лига | 4. |
| 2019 | 2. | I лига | 5. |
| 2020 | 2. | I лига | 1. |
| 2021 | 1. | А лига | 10. |
| 2022 | 2. | I лига | 3. |
| 2023 | 2. | I лига | 3. |

# Невежис (футбол клубы)
## Ағымдағы составы

2023 йылдың 14 сентябренә ҡарата
# Оло Восим

Оло Восим — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Очея йылғаһының һул ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Оло Восим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200212103000023498
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103002349
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Юх-ПАй-Соим

Юх-ПАй-Соим — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Луп-ПАй-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Юх-ПАй-Соим
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300031883
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303188
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Салтан-Се

Салтан-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 100 км.

# Салтан-Се
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15010000112115300040740
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115304074
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Эбрах монастыры

Эбрах монастыры (шулай уҡ Эбрах монастыры; нем. Kloster Ebrach) — элекке ирҙәр цистерциан монастыры. Бавария община йәрминкәһе Эбрахта (Үрге Франкония) урынлашҡан һәм Бамберг архиепархияһына ҡараған; 1127 йылда король Конрад III ярҙамында — Моримон аббатлығы янындағы ярҙамсы монастырға нигеҙ һалына; 1803 йылғы секуляризация барышында тарҡалған, ә 1851 йылдан бирле урындағы төрмә хакимиәте монастырь төҙөлмәләрендә урынлашҡан.

# Эбрах монастыры
## Тарихы һәм тасуирламаһы

Эбрах монастырына Моримон аббатлығының ярҙамсы монастыры булараҡ 1127 йылда нигеҙ һалынған. Ул Германияла Рейн йылғаһының уң ярында урынлашҡан тәүге цистерциан монастыры булған; франкон аристократтары, ағалы-энеле Берно һәм Ричвин, монастырға нигеҙ һалған. Беренсе община өлкән рухани Адам етәкселегендәге ун ике монахтан торған. Монастырға нигеҙ һалыуҙа король Конрад III Гогенштауфен да ярҙам күрһәткән. Уның ҡатыны Гертруда фон Ротенбург һәм улы Фридрих 1134 йылда тәүге монастырь сиркәүендә ерләнгән булған — бөгөн уларҙың ҡәберлектәрен көньяҡ ҡырҙағы нефтә табырға мөмкин.
Төбәктең сиркәү һәм донъяуи даирәләрендә абруйлы шәхес монастырҙың тәүге башлығы — шулай уҡ мистик Бернард Клервоскийҙың ышаныслы кешеһе — дәүерендә монастырҙың тәүге үҫеше башланған. Монастырь бер юлы алты урында бүлендек монастырға, шул иҫәптән, Һайльсброн (1132), Лангхайм (1133), Альдерсбах (1146) һәм Бильдһаузен (1158) монастырҙарына нигеҙ һалған. Монастырҙың урта быуаттар үҫешендә 1200 йылда нигеҙ һалынған хәҙерге (икенсе) сиркәү төҙөлөшө мөһим баҫҡыс булып торған; уны Вюрцбург епископбы Бертольд II фон Штернберг 1285 йылда изгеләндергән.
Франкон юғары ҡатламынан бирелгән йомарт ярҙам цистерциан монастырының артабан да сәскә атыуын тәьмин иткән: ярҙам итеүселәрҙең күпселеге уның диуарҙарында үҙҙәренә һыйыныр урын тапҡан. Ярҙам итеүселәр араһында Нюрнберг бургграфы Фридрих III һәм уның улы Иоһанн I булған; Людвиг фон Виндһейм монастырға Бургвиндһаймдағы биләмәләрен инселәгән. Билдәле бер осорҙа Эбрахта йөҙҙән артыҡ монах йәшәгән; монастырҙың 37 монахы башҡа монастырҙарға башлыҡ итеп тәғәйенләнгән, ә икеһе — епископ булған. XIV быуат башында Эбрахтың цистерцианлылары Нюрнбергта «Эбрахер Һоф» (Эбрах һарайы) тип аталған ҡарттар йорто төҙөгән; 1480 йылда йорт Изге Михаил сиркәүе менән тулыландырылған. Башҡа монастырь ихаталары Швайнфуртта, Редельзала, Бамберг һәм Майнстокһаймда урынлашҡан булған.
Монастырь күп тапҡыр бөлгөнлөккә дусар ителгән. Крәҫтиән һуғышы осоронда, 1525 йылда монастырь яндырылған, ә монастырь башлығына һәм общинаға ҡасып китергә тура килгән. Икенсе маркграф һуғышы аҙағында, 1554 йылда, күптән түгел тергеҙелә башлаған монастырь яңынан талауға дусар ителгән. 1583 йылда монастырь китапханаһы янған — артабанғы биш йылда ул яңынан тергеҙелгән. Утыҙ йыллыҡ һуғыш осоронда монастырь емерелгән, һәм уның Вюрцбургта йәшертелгән хазинаһы швед ғәскәрҙәре ҡулына эләккән дә Стокгольмға оҙатылған. Секуляризация барышында, 1803 йылда, Эбрах аббатлығы бөтөрөлгән: был ваҡытта монастырҙа 51 монах һәм ағаһы 10 ябай донъяуи ағай-эне йәшәгән, ә Ойген Монтаг (1741—1811) өлкән рухани булған. 1851 йылдан башлап монастырҙың башҡа төҙөлмәләрендә Эбрах төрмәһенең хакимиәте урынлашҡан.
# Летняя (Вадюга ҡушылдығы)

Летняя — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вадюга йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Летняя (Вадюга ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020300312103000035077
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103003507
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Полейка

Полейка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе, Вологда өлкәһе, Новгород өлкәһе, Ленинград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Топалка йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

# Полейка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Молога башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Рыбинск һыуһаҡлағысы бассейны йылғалары, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010200112110000006054
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110000605
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әл-Ҡарауин

Әл-Ҡарауин (ғәр. ал-Карауиййин, ғәр. جامعة القرويين‎, франц. Université Al-Karaouine) — Фес (Марокко) ҡалаһындағы университет. 859 йылда Фатима әл-Фихри асҡан университет ислам донъяһына дини һәм белем биреү үҙәге булып тора. Был университет мосолман һәм донъя мәҙәниәтенә ҙур йоғонто яһаған ғалимдар, философтар һәм дин белгестәре биргән.
Гиннестың рекордтар китабын төҙөүселәр «боронғо һәм бөгөнгө көнгә тиклем эшләп килгән университет» булыуын таныйҙар. Әммә европа университеттарынан айырмалы булараҡ ғәрәп университеттары «университет» исеменән диплом бирмәгән: айырым тәрбиәсе-остаздар уҡытыуына баҫым яһалған. Тик 1947 йылда ғына Әл-Ҡарауин европа университеты һымаҡ үҙгәргән.

# Әл-Ҡарауин
## Тарихы

859 йылда Тунистан күсеп килгән сауҙагәр әл-Фихри аҡсаһына төҙөгән мәсет дини белем биреү үҙәгенә әйләнә. Марокко солтандары яҡлауы аҫтында университет даими рәүештә киңәйә, булем биреүҙе киңәйтә. Дини фәндәрҙән башҡа грамматика, риторика, логика, медицина, математика, астрономия, химия, тарих, география һәм музыка уҡытыла.
Урта быуаттарҙа Әл-Ҡарауин христиан Европаһы һәм мосолман Көнсығышыараһында мәҙәни бәйләнештәр булдырыуҙа ҙур роль уйнай. Ибн Ғәрәби, Ибн Халдун, Әл-Иҙриси, Маймонид, Лев Африканский кеүек ғалимдар һәм философтар университет менән бәйленеш тотҡан. Әл-Ҡарауинда Рим папаһы Сильвестр II математиканы өйрәнгән тигән фараз бар.
# Зимняя (Васюган ҡушылдығы)

Зимняя — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 156 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

# Зимняя (Васюган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200032014
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115203201
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Хемлебен

Хемлебен (нем. Hemleben) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 241 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,34 км². Диңгеҙ кимәленән 165 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6577 һәм автомобиль коды — KYF.