yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зотова Ольга Юрьевна

Зотова Ольга Юрьевна (21 май 1973, Свердловск, РСФСР, СССР) — Рәсәй ғалим-психологы — Рәсәй Мәғариф академияһы корреспонденты (2017).

# Зотова Ольга Юрьевна
## Биографияһы

Ольга Юрьевна Зотова 1973 йылдың 21 майында Свердловск ҡалаһында тыуған.
1996 йылда Гуманитар университетты (Екатеринбург) «психология» һөнәре буйынса тамамлай.
2006 йылда «Влияние мотивации на социальное восприятие профессионального взаимодействия сотрудников милиции» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
2011 йылда «Социально-психологическая безопасность личности» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
2002 йылдан — Гуманитар университетта эшләй (Екатеринбург ҡалаһы), әлеге ваҡытта университеттың социаль психология факультеты деканы, дөйөм һәм ғәмәли психология кафедраһы профессоры.
2012 йылдан — 030300 — «Психология» йүнәлеше буйынса магистр программалары етәксеһе.
2014 йылдан — Рәсәй Мәғариф академияһы психологияһының комплекслы проблемалары үҙәгенең тикшеренеү төркөмө етәксеһе.
2017 йылда — Психология һәм йәш физиологияһы бүлегенән Рәсәй Мәғариф академияһы ағза-корреспонденты итеп һайлана.
2016 йылдан 2018 йылға тиклем — 16-18-00032 «Шәхестең ышаныуы һәм субъектив иминлеге-хәзерге йәмғиәттең психологик иминлеге нигеҙе» Рәсәй фәнни фондының ғилми коллективы ағзаһы.
«Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының ашығыс психологик ярҙам Үҙәге» ФКУ Урал филиалының өлкән ғилми хеҙмәткәре. Хәүефһеҙлек психологияһының комплекслы проблемалары үҙәге (Рәсәй Мәғариф академияһы) етәксеһе. Урал федераль округының штаттың баш педагог-психологы
Рәсәй психологик йәмғиәте ағзаһы.
100-ҙән ашыу эштәр авторы, шул иҫәптән:
* «Психологические проблемы применения огнестрельного оружия работниками силовых структур» (2003 г.)
* «Социально-психологические аспекты мотивов профессиональной деятельности» (2004 г.)
* «Возрастная динамика мотивации профессиональной деятельности сотрудников государственных служб» — в соавторстве (2004 г.)
* «Возрастная динамика коммуникативных особенностей у государственных служащих и работников частного охранного предприятия» (2004 г.)
* «Ценностные ориентации и мотивация профессиональной деятельности сотрудников МВД» — в соавторстве (2005 г.)
* «Влияние мотивационных комплексов на восприятие субъектов межличностного воздействия в профессиональной деятельности сотрудника МВД» (2005 г.)
* «Социальное восприятие в системе мотивации служебного взаимодействия сотрудников МВД» — в соавторстве (2005 г.)
* «Психология безопасности»: Учебное пособие для академического бакалавриата — в соавторстве (2017 г.)
# Нәҙерғолов

Нәҙерғолов — башҡорт фамилияһы. Мәғәнәһә ғәр. ‎ вәғәҙәле ярҙамсы тигәнде аңлата
* Нәҙерғолов Азат Әхмәҙулла улы (1962 т.) — актёр, режиссёр, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1997).
* Нәҙерғолов Миңлеғәли Хөсәйен улы (1953 т.) — башҡорт әҙәбиәте белгесе, филология фәндәре докторы.
* Нәҙерғолов Урал Фәйзулла улы (1937 т.) — башҡорт теле белгесе.
# Миссолонги лагунаһы

Миссолонги лагунаһы (грек. Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, Limnothalassa Mesolongiou) — Көнбайыш Грецияның Этолия-Акарнания районының көньяғында урынлашҡан һай һыулы лагуна. Лагуна Патра ҡултығын һәм Ион диңгеҙ ҡултығы менән тоташҡан. Өсмөйөш формаһындағы лагунаның оҙонлоғо һәм киңлеге бергә 10 —20 км.
Иң тәрән урыны 5—6 метр, күпселек өлөшөндә тәрәнлек 1,5 метр ғына. Был урындарҙа диңгеҙ ылымыҡтары үҫә. Лагунаны бер нисә утрау уратып алған. Утрауҙар араһында һыу тәрәнлеге 10 см ғына. Был һаҙлыҡлы урындарҙа балыҡтар бар. Страбон һыу ятҡылығын Kynia. күле тип атай.
Миссолонги лагунаһының төньяғында Айтолико лагунаһы урынлашҡан. Ике лагуна Миссолонги-Айтолико лагуналар комплексын барлыҡҡа килтерә..
Лагунаның көнбайышта ауыл хужалығы ерҙәре һәм дамбалар менән тоташҡан ерҙәре 20 быуатта өлөшләтә киптерелә, 15 км оҙонлоҡтағы һәм 200 метр киңлектәге Айтолико утрауы (ярамутрауы тип тә әйтәләр) яр буйындағы иң ҙур утрау. Утрауҙың көнсығыш яғы дамбаны хәтерләтә.

# Миссолонги лагунаһы
## Миссолонги лагунаһындағы утрауҙар

* Dolmas
* Kleisova
* Komma
* Prokopanistos
* Schinias
* Tourlida
* Vasiladi
# Һарыкүлмәк

Һарыкүлмәк (рус. Сарыкульмяк) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы ауылы. Ҡояш ауыл биләмәһе составына керә.

# Һарыкүлмәк
## Тарих

Тәүге тапҡыр 1795 йылда телгә алына. Революцияға тиклем Һарыкүлмәк ауылы Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Оло Ҡатай улусы составында була.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан һуң Башҡорт АССР-ының) Арғаяш кантоны составына керә. 1930 йылдан — Башҡорт АССР-ы Ҡоншаҡ районы, 1934 йылда Урал өлкәһе Арғаяш милли округы составына бирелә, шул уҡ йылдың көҙөнән — Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы составында.

# Һарыкүлмәк
## Халҡы

| 1795 | 1834 | 1866 | 1900 |
| - | 261 | 663 | - |
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (93 %) йәшәй.

# Һарыкүлмәк
## Билдәле шәхестәре

* Зөлҡәрнәев Ғәли Камал улы (1905—1982) — тәржемәсе, журналист.
# Палова (йылға)

Палова (Оло Палова, Полоба) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Онеж мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

# Палова (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега мороно йылғалары бассейны Унежма йылғаһы бассейнының көнбайыш сигенән Золотница йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнсығыш сигенә тиклем (Онеге йылғаһын индермәйенсә). Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000212103000004243
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000424
* Бассейн коды — 03.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡамышлы (Сафакүл районы)

Ҡамышты (рус. Камышное) — Рәсәй Федерацияһы Ҡурған өлкәһе Сафакүл районы ауылы. Ҡамышты ауыл советы составына керә.

# Ҡамышлы (Сафакүл районы)
## Тарих

Революцияға ҡәҙәр ауыл Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе составында була. Революциянан һуң Башҡорт АССР-ының Ялан кантоны составына керә. 1924 йылда Урал өлкәһенең яңы ойошторолған Ялан районы составына бирелә. 1930 йылда Ялан районы бөтөрөлгәс, Ҡамышты ауылы Ялан-Ҡатай районына керә. 1934 йылда Ялан-Ҡатай районы Силәбе өлкәһе составына инә. 1940 йылда Ҡамышты ауылы яңы ойошторолған Сафакүл районына керә, 1943 йылда был район Ҡурған өлкәһе составына инә.

# Ҡамышлы (Сафакүл районы)
## Халҡы

2002 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауыл халҡының 33 %-тын башҡорттар тәшкил итә.

# Ҡамышлы (Сафакүл районы)
## Инфраструктура

Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушер пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

# Ҡамышлы (Сафакүл районы)
## Билдәле кешеләре

* Ғәлиуллина Ғәлимә Садиҡ ҡыҙы — фәлсәфә фәндәре докторы.
# Оло Севк

Оло Севк — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 708 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

# Оло Севк
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000112103000043575
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103004357
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Пещерная

Пещерная (Пещерный) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға БатысТалица йылғаһының уң ярына тамағынан 2,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

# Пещерная
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200009007
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200900
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Елей-Игай

Елей-Игай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 957 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Елей-Игай
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010800112115200029687
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202968
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Флор һәм Лавр сиркәүе (Пролетарск)

Флор һәм Лавр сиркәүе — Ростов өлкәһе Пролетарск ҡалаһында төҙөлгән православие сиркәүе. Иртә христианлыҡ осоронда изге ыҙа сигеүселәр Флор һәм Лавр хөрмәтенә төҙөлгән. Мәскәү Патриархатының Ростов һәм Новочеркасск епархияһына ҡарай.

# Флор һәм Лавр сиркәүе (Пролетарск)
## Тарих

Ғибәҙәтхана беренсе тапҡыр 1879 йылда телгә алынған, шул ваҡытта сиркәү йорто изгеләндерелгән. Сиркәү иртә христианлыҡ осоронда ыҙы сигеүсе Флор һәм Лавр хөрмәтенә төҙөлгән.
1955 йылда сиркәү йорто «Мир» кинотеатрына әүерелдерелгән. Быға ҡарамаҫтан, урындағы христиан йәмғиәте үҙ эшен дауам иткән. Уның аҡсаһына элекке казак йорто һатып алынған. Был йортто хоҙайға табыныу йортона әйләндергәндәр. 1989 йылда яңы сиркәү йорто төҙөү өсөн йорт ҡураһы торған ер һатып алғандар. Төҙөлөш 1993 йылға тиклем дауам иткән. Уны Ростов һәм Новочеркасск митрополиты Владимир изгеләндергән. Сиркәүҙә йәкшәмбе мәктәбе асылған.
Хәҙерге ваҡытта боронғо сиркәү төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булып һанала һәм уны яңынан аяҡҡа баҫтырыу буйынса эштәр алып барыла.

# Флор һәм Лавр сиркәүе (Пролетарск)
## Изге әйберҙәр

Сиркәү территорияһында бер нисә изге әйбер бар: «Апостол Варнава» иконаһы һәм уның изге һөйәк өлөштәре, «Преподобный Иов Почаевский» иконаһы «Святитель Тихон, Патриарх Московский и всея России» иконаһы «Блаженный Павел Таганрогский иконаһы».
# Козлаю-Вож

Козлаю-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Козлаю йылғаһының уң ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Козлаю-Вож
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000071613
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103007161
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Әфәнде

Әфәнде (фарс. آفندی; ғәр. أفندي‎; төр. efendi; башҡ. әфәнде; рус. эфенди) — әфәнде, хаким, яңы грек телендәге αφέντης — хаким, начальник (һүҙҙең баштағы мәғәнәһе — αφέντες — судта үҙ-үҙен яҡлай алған кеше). XV—XX быуаттарҙа — Ғосман империяһында һәм көнсығыштың ҡайһы бер илдәрендә титул һәм офицер званиеһы.

# Әфәнде
## Тарихы

Башта, «әфәнде» формаһы шулай уҡ солтанға, уға тиклем юғары заттарға ихтирамлы мөрәжәғәт итеп ҡулланыла, был мәғәнәлә «селәби» терминын алыштыра. XIX быуаттан башлап, солтандар ғаиләһе ағзаларына, рухани хакимдарға, түрәләргә шулай мөрәжәғәт итәләр — тик «әфәнде» һүҙе исемдән һуң ҡуйыла башлай (мәҫәлән, Әнүәр әфәнде).
«Әфәнде» формаһы шулай уҡ ҡатын-ҡыҙҙарға мөрәжәғәт иткәндә — «ханым әфәнде» йәки ир-егеттәргә — «бей-әфәнде» тип, ҡайһы берҙә сит ил кешеләренә һәм мосолман булмағандарға мөрәжәғәт иткәндә лә ҡулланылған. Ғосман империяһында, грамотаһыҙ граждандарҙан (аға) айырмалы рәүештә, бөтә грамоталы граждандар ҙа шулай уҡ әфәнде тип иҫәпләнгән.
Ғосман империяһының хәрби иерархияһында әфәнде хәрби званиеһы яҡынса европаса лейтенант званиеһына тап килә. Артабан «аға», «бей» һәм "паша"званиелары килә. Әфәнде хәрби званиеһы Төркиә хөкүмәте указы менән 1934 йылдың 29 ноябрендә, ә Мысырҙа — 1953 йылда бөтөрөлә. Әфәнде званиеһын 1918 йылға тиклем шулай уҡ Германия Көнсығыш Африкаһында колониаль ғәскәрҙәрҙең ерле офицерҙары йөрөткән.
Хәҙерге заманда ҡайһы берҙ тәриҡәт суфый дәрүиштәре шәйехтәргә ҡарата әфәнде титулын файҙалана.
Төньяҡ Кавказ һәм Босния халыҡтарында (мәҫәлән, Рәсәйҙә мосолмандар араһында ҡабул ителгән «хәҙрәт» мөрәжәғәте исемдән һуң ҡуйылған кеүек үк) мулланы шулай тип атайҙар.
Хәҙерге Төркиәлә — инглиз телендәге «сэр» тигән әҙәпле мөрәжәғәткә оҡшаш һүҙ.
# Бикҡолов Мөнир Кәрәмәт улы

Бикҡолов Мөнир Кәрәмәт улы (25 март 1944 йыл — 23 июль 2016 йыл) — хеҙмәт алдынғыһы. 1971—2004 йылдарҙа Өфө телефон аппаратураһы заводында һәм «БЭТО» йәмғиәтендә слесарь. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

# Бикҡолов Мөнир Кәрәмәт улы
## Биографияһы

Мөнир Кәрәмәт улы Бикҡолов 1944 йылдың 25 мартында Чкалов өлкәһенең Переволоцк районы Ғәбдрәфиҡ ауылында тыуған.
1969 йылда Ырымбур мәҙәни-ағартыу училищеһын тамамлай.
1962 йылда Ғәбдрәфиҡ ауылы клубы мөдире булып эшләй. 1963—1966 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә. 1969—1971 йылдарҙа йәнә туған ауылында клуб мөдире була.
1971 йылдан С. М. Киров исемендәге Өфө телефон аппаратураһы заводында быраулаусы, һуңыраҡ механик йыйыу эштәре слесары булып эшләй.
Мөнир Бикҡолов цехта хеҙмәтте ойоштороуҙың бригада системаһын индереүҙе инициаторҙарының береһе. Махсус техника аппаратураһы комплексын производствоға индереүҙә лә әүҙем ҡатнаша, уға ҡулайламалар әҙерләй һәм етештерә.
2004 йылда хаҡлы ялға сыға, Өфөлә йәшәй. 2016 йылдың 27 июлендә шунда вафат була.

# Бикҡолов Мөнир Кәрәмәт улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Эшендә юғары һөҙөмтәләр һәм әүҙем рационализаторлыҡ эшмәкәрлеге өсөн 1‑се (1991), 2‑се (1986), 3‑сө (1980) дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены, миҙалдар менән бүләкләнгән.
# Суковатов Николай Иванович

Суковатов Николай Иванович (20 июнь 1921 йыл — 24 май 1992 йыл) — хәрби хеҙмәткәр, гвардия подполковнигы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1943). 1961 йылдан Өфө ҡалаһында йәшәй һәм эшләй.

# Суковатов Николай Иванович
## Биографияһы

Николай Иванович Суковатов 1921 йылдың 20 июнендә Томск өлкәһенең Кожевников районы Осиновка ауылында тыуған. Томск туҡланыу техникумын тамамлаған, Пермь өлкәһенең Менделеево станцияһында эшләгән.
1940 йылда Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла, 1941 йылдың ноябрендә фронтта була (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1942 йылдың октябрендә Ҡыҙыл Армия сафына алынып, 1943 йылдың мартында фронтта була).Гвардия сержанты Суковатов 1943 йылдың көҙөндә Киевтан төньяҡтараҡ Днепрҙы һуғышып аша сыҡҡанда Глебовка һәм Ясногородҡа ауылдары районында плацдармды баҫып алыуҙа һәм уны тотоуҙа батырлыҡ күрһәтә. 241-се гвардия уҡсылар полкының командиры подполковник Н. П. Бударин бүләкләүгә тәҡдим иткәндә былай тип яҙа:
СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 17 октябрендәге Указы менән Киевтан төньяҡтараҡ Днепр йылғаһын уңышлы һуғышып аша сыҡҡаны, көнбайыш ярҙа плацдармды ныҡлы тотоп торғаны һәм шул уҡ ваҡытта батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәткәне өсөн гвардия сержанты Суковатов Николай Ивановичҡа Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.
Һуғыштан һуң Н. И. Суковатов Совет Армияһында хеҙмәтен дауам итә. 1956 йылда Боровичи хәрби училищеһын тамамлай. 1961 йылда ойоштороу-штат саралары («Хрущев ҡыҫҡартыуы») менән бәйле гвардия подполковнигы дәрәжәһендә Ҡораллы Көстәрҙән отставкаға сыға.
Башҡорт АССР-ы Өфө ҡалаһының Октябрь проспектында йәшәй. Магазин директоры, ДОСААФ техник мәктәбенең начальник урынбаҫары була, электр лампаһы заводында эшләй.
Ветеран 1992 йылда вафат була.

# Суковатов Николай Иванович
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Советтар Союзы Геройы
* «Алтын йондоҙ» миҙалы, (1943 17 октябрь, № 1931);
* Ленин ордены (17.10.1943);
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985);
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (03.10.1943);
* миҙалдар.
# Фенхель үләне

Фенхель (рус. Фе́нхель обыкнове́нный, лат. Foeniculum vulgare) — сатырлылар (Apiaceae) ғаиләһенән күп йыллыҡ үлән үҫемлек, бейеклеге 1-2 м-ға етә. Июнь-август айҙарында һары сәскә ата, йәй аҙағанда орлоғо өлгөрә.

# Фенхель үләне
## Таралыуы

Тәбиғәт шарттарында Урта диңгеҙ ярҙарындағы илдәрҙә һәм Урта Азияла үҫә. Башҡортостанда тәмләткес булараҡ сәсеп үҫтерелә.
* Фенхель. О. В. Томе, «Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz», 1885 китабынан ботаник иллюстрация
# Заман (исем)

Заман — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

# Заман (исем)
## Этимологияһы

Заман исеме ғәрәп теленән үҙләштерелгән — заман, дәүер, осор; замана кешеһе тигәнде аңлата.

# Заман (исем)
## Билдәле кешеләр

Мөхәммәт Заман — 1649—1701 йылдарҙа ижад иткән фарсы рәссамы.

# Заман (исем)
## Фамилияла

Заманов Мәсғүт Фәйзрахман улы (14 ғинуар 1914 йыл — 16 февраль 1988 йыл) — сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштереү алдынғыһы. Совет-фин һуғышында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 5-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1957).
Заманова Маргарита Кәрим ҡыҙы (21 октябрь 1983 йыл) — Томск политехник университетының Тәбиғәт ресурстары институтының органик матдәләр һәм полимер материалдар технологияһы кафедраһының инженер һәм кесе ғилми хеҙмәткәре.

# Заман (исем)
## Сәнғәт

Заман (төркөм) — World Music жанрында сығыш яһаусы Рәсәй музыкаль төркөмө, башҡорт, рус, инглиз, ҡаҙаҡ телдәрендә йырлай. Стиленең нигеҙендә башҡорт фольклоры ята. «Заман» төркөмөнөң репертуары автор композицияларынан һәм башҡорт халыҡ йырҙарының заманса эшкәртмәләренән тора.
# Кесе Каменка (йылға)

Кесе Каменка (балка Кесе Каменка) — Рәсәй йылғаһы. Ростав өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Северский Донец йылғаһының уң ярына тамағынан 203 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Кесе Каменка (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Донец (йылға). Бәләкәй йылға бассейны — Северский Донец (һыу бассейнының Рәсәй бүлеге), йылға бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010400512107000013853
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001385
* Бассейн коды — 05.01.04.005
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Отрожина

Отрожина — Рәсәйҙәге йылға. Һарытау өлкәһе, Волгоград өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Солёная Куба йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Отрожина
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Еруслан башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010002012112100011212
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112101121
* Бассейн коды — 11.01.00.020
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Кумышевка

Кумышевка — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе,Марий Эл Республикаһы,Кострома өлкәһе,Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ветлуга йылғаһының һул ярына тамағынан 389 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.

# Кумышевка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ветлуга йылғаһы Ветлуга ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010400212110000042420
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110004242
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Нидергебра

Нидергебра (нем. Niedergebra) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 703 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,99 км². Диңгеҙ кимәленән 240 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99759 һәм автомобиль коды — NDH.
# Прупт

Прупт — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Кельтма йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 163 км.

# Прупт
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03020200112103000015623
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103001562
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буйынса томы — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0