yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сәлихов Рәшит Ғөбәйҙулла улы

Сәлихов Рәшит Ғөбәйҙулла улы (13 сентябрь 1932 йыл — 1 ғинуар 2003 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1992 йыл)

# Сәлихов Рәшит Ғөбәйҙулла улы
## Биографияһы

Сәлихов Ғөбәйҙулла улы 1932 йылдың 13 сентябрендә Башҡортостандың Мораҡ районы Үрге Һаҙ ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы) тыуған. 1952 йылда Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатын тамамлай.
Мәскәү инженер-төҙөлөш университетын тамамлағандан һуң (1957 йыл), Өфө ҡалаһында эшләй: 26-сы Дәүләт союзы заводы мастеры, 1958 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының кесе ғилми хеҙмәткәре, 1963 йылдан өлкән инженер, 1965 йылдан баш архитектура идаралығының архитектура-планлаштырыу секторы начальнигы; 1973—1998 йылдарҙа дәүләт архитектура-төҙөлөш күҙәтеү инспекцияһы начальнигы, бер үк ваҡытта баш архитектор урынбаҫары,1993 йылдан архитектура һәм ҡала төҙөлөшө буйынса баш идаралыҡ начальнигының 1-се урынбаҫары; 1998 йылдан баш механика бүлеге инженеры, 1999 йылдан баш ҡала төҙөлөшө идаралығы начальнигы, 2000—2001 йылдарҙа «Баштрансстрой» предприятиеһының капиталь төҙөлөш буйынса баш белгесе.
2003 йылдың 1 ғинуарында Өфө ҡалаһында ерләнә.

# Сәлихов Рәшит Ғөбәйҙулла улы
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1992 йыл)
# Побойка

Побойка — Рәсәйҙәге йылға. Владимир өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/2231/87/244/46 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.

# Побойка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Клязьма йылғаһы Владимир ҡалаһынан Ковров ҡалаһына тиклем, Нерль индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Мокшанан Волғаға ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 09010300912110000032851
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003285
* Бассейн коды — 09.01.03.009
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Бергамо (провинция)

Бергамо (итал. Provincia di Bergamo, ломбе. Bergom de Provincia) — Италияның Ломбардия өлкәһендәге провинцияһы. Провинцияның халҡы — 1 098 740 кеше (2010), майҙаны — 2723 км², 244 коммунанан тора. Баш ҡалаһы — Бергамо.

# Бергамо (провинция)
## Географияһы

Төньяҡта Сондрио провинцияһы менән сиктәш, Брешиа провинцияһы менән көнсығышта, Кремона провинцияһы менән көньбайышта, Милан һәм Лекко провинциялары менән көньяҡта сиктәш. Провинцияның төньяҡ өлөшө Бергамо Альп тауҙарына ҡарай (ингл. Bergamo Alps), юғары нөктәһе булып Пиццо-ди-Кока (итал. Pizzo di Coca) тора, бейеклеге 3052 м. Уға ике үҙән ҡушыла — Валь-Сериана һәм Валь-Брембана. Провинцияның көньяҡ өлөшө башлыса тигеҙлектән тора. Төньяҡ-көнбайыш сиктәрендә өс йылға : Серио, Брембо һәм Адда. Көнсығышта Изео күле менән бергә Ольо йылғаһы бар, ул Камоника үҙәне аша аға һәм провинцияның сиктәрен булдырып тора.

# Бергамо (провинция)
## Ауыл хужалығы

Уйһыу урындарҙа бик күп көтөүлектәр бар. Был провинция ерҙәрендә кукуруз, виноград, бойҙай, дөгө һәм етен үҫтерелә. Бөтә ерҙә өй ҡошо һәм сусҡа үрсетеү заманса алымдар менән алып барыла, традицион һарыҡ көтөүҙәре үрсетелә.

# Бергамо (провинция)
## Сәнәғәте

Бергамо провинцияһы иҡтисады кесе һәм урта эшҡыуарлыҡта нигеҙләнгән. Ауыр сәнәғәттең төп тармағы булып минераль сеймал эшкәртеү тора, бигерәк тә тимер, бетон һәм мәрмәр эшкәртеү киң таралған. Тревильола эре трактор заводы, ә Дальминда — торба етештереү заводы. Альбинола кран-манипулятор FASSI заводы эшләй. Бөтә ерҙә металлургия продукцияһы етештереү һәм кейем тегеү предприятиелары таралған.
Трескора-Балнерио һәм Сан-Пеллегрино коммуналары минераль һыуҙар сығанағы булып тора.

# Бергамо (провинция)
## Халыҡ

2006 йыл аҙағына Бергамо провинцияһында Европа союзы илдәренән 92 000 иммигрант йәшәй (халыҡтың дөйөм һанының кәмендә 10 проценты). Шулай уҡ Боливиянан килгән 17 мең кеше йәшәй.
# Половинка (Кельма ҡушылдығы)

Половинка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кельма йылғаһының һул ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.

# Половинка (Кельма ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010600112115200025692
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202569
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Демина-Качони йорто (Таганрог)

Демина-Качони йорто — төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты. Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһындағы Грек урамы, 47-се һанлы йорт. Йорт ике ҡатлы исемен үҙенең билдәле хужалары Качони Маргарита (башҡа мәғлүмәттәр буйынса фамилияһы Качиони тип уҡыла) һәм Демина Александра фамилияларынан алған.

# Демина-Качони йорто (Таганрог)
## Тарих

Грек урамы, 47-се йорт Таганрогта 1860-сы йылдарҙа кирбес стилендә төҙөлгән. Маргарита Качони — йорттоң беренсе хужаһы. Ул Төрөк һуғышында һәләк булған Ҡара диңгеҙ флоты геройы Александр Ликургович Качониҙың тол ҡалған ҡатыны. Александр Ликургович — Ламброс Качониҙың ейәне. 1906 йылда был йортто дворян ҡатын Александр Васильевна Демина һатып алған, бер мәғлүмәт буйынса 1915 йылға тиклем, икенсеһе буйынса — 1925 йылға тиклем йорт хужаһы була. 1926 йылда был йортта Таганрогта йәшәгән поляктарға дөйөм белем биреү мәктәбе эшләй. 27 сентябрҙә биналағы мәктәптә дәрестәр башлана. 1992 йылда йорт архитектура ҡомартҡыһы тип таныла һәм мәҙәни мираҫ объекты булараҡ һаҡлана.

# Демина-Качони йорто (Таганрог)
## Тасуирлама

Грек урамынан ҡарағанда ошо урамдағы 2 йорттоң күренеше асыла асыла. Уларҙың тәүгеһе — ике ҡатлы — тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы тип танылған. Уның фасады үҫемлек орнаменты, сандриктар, филенкалар һәм йоҙаҡ таш менән биҙәүле. Икенсеһе — бер ҡатлы — ХIХ быуат уртаһындағы типик йорт булып тора. Уның фронтоны фигуралы, йорт сандриктар, рустовкалы көрәктәр һәм модильондар менән биҙәлгән.
# Финикия

Финики́я (грек. Φοίνικες, фойникес һүҙенән, «ҡарағусҡыл ил») — Урта диңгеҙҙең көнсығыш ярындағы, үҙәге хәҙерге Ливанда торған, боронғо дәүләт Финикияның төньяҡ сиге Оронт йылғаһы тамағында, ә көньяҡ сиге — Кармель тауы. Көньяҡта Финикия Израиль батшалығы, ә көнсығышта һәм төньяҡта — Сүриә менән сикләшә. Геродот әйтеүенсә, Финикия Посидийҙан алып Израиль батшалығына тиклем һуҙылған дәүләт. Селевкидала уны Орфосиянан (Нар-Берид тамағы) Нар-Зерк тамағына тиклем һуҙылған тип һанайҙар. Һуңғы географтарҙың берәүҙәре (мәҫәлән, Страбон) Финикия булып Пелусия яр буйы тулыһынса Пелусия, икенселәре уның сиктәрен Кесария һәм Кармелгә тиклем һуҙылған тип иҫәпләй. Бары тик Римдең һуңғы провинциаль бүленеше Финикия исеме менән Дамаск янына тиклемге территорияны атаған, ә һуңғараҡ Диңгеҙ яны Финикияһын Ливан территорияһынан айыра башлаған Юстиниан ваҡытында Пальмира Ливанға ҡушылған.
Илдең халҡы, финикийлылар, һөнәрселеге, диңгеҙ сауҙаһы һәм мәҙәниәте ныҡ үҫешкән ҡеүәтле цивилизация барлыҡҡа килтергән. Финикия яҙмаһы тарихта билдәләнеп ҡалған иң тәүге фонетик системалы яҙмалар иҫәбендә тора. Финикия цивилизацияһының сәскә атҡан ваҡыты б. э. т. 1200—800 йылдарға тура килә.

# Финикия
## Финикия ҡалалары

Айырым торған финикия ултыраҡтары үҙаллы ҡала-дәүләттәргә әйләнгән. Иң баштағы дәүерендә был ролде Сидон үтәһә, һуңғы осорҙа Тир ҡалаһы ҙур әһәмиәткә эйә булған. Финикияның башҡа ҡалалары булып Акко, Ахзив, Сидон Сарептаһы , Берит (хәҙерге Бейрут), Библ (Гебал), Триполи һәм Арвад торған. Ҡайһы ваҡыт Финикиянан төньяҡта торған Угарит (хәҙерге Рас-Шамра) ҡалаһын да был илдең ҡалаһы тип иҫәпләйҙәр.

# Финикия
## Шулай уҡ ҡара

* Финикийцы
# Лызаю (Косью ҡушылдығы)

Лызаю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Косью йылғаһының һул ярына тамағынан 142 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

# Лызаю (Косью ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03050200112103000068965
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103006896
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Хәл (дин)

Хәл (ғәр. حال‎, күпл. әхүәл; «торош» мәғәнәһендә; рус. Хал) — суфыйлыҡта: маҡсатҡа йүнәлешле аң торошо, йыш ҡына суфыйҙың Аллаһыға барған юлындағы рухи практика продукты итеп аңлатыла. Мөғтәзилиҙәрҙә хәл — предметтың билдәле бер ваҡыт мәлендә торошо.

# Хәл (дин)
## Тасуирламаһы

Хәл Аллаһтан килә һәм мистиктың тырышлығына йәки үҙ-үҙен камиллаштырыу практикаһына бәйле түгел. Хәл теләһә ҡайһы ваҡытта килә ала, ә суфый, үҙе был хәлгә инә алмаған кеүек, хәлде үҙенән сығара ла алмай.
Хәл илаһи яҡтылыҡтан барлыҡҡа килә. Аңлау рухи донъяның үлсәү берәмеге булған билдәле бер мәлдә була. Әбү Хәмит Әл-Ғәзали һәм ибн Ғәрәби хәлгә гносеологик (танып белеү) статусы биргәндәр. Әл-Ансари фекеренсә, үҙ рухи хәлен нығытҡан мистиктар «әүлиә» кимәленә етә.

# Хәл (дин)
## Классификацияһы

Хәл классификацияһын Зүн-Нүн әл-Мисри һәм әл-Харис әл-Мөхәсиби эшләгән.
Әс-Сарраж 10 хәл торошон билдәләй:
* үҙ-үҙеңде контролдә тотоу (мураҡаба);
* яҡынлыҡ ;
* мөхәббәт;
* ҡурҡыу (хәүеф);
* өмөт ;
* дәрт (шауыҡ);
* ихласлыҡ;
* йән тыныслығы (итмәнинә);
* күҙәтеү (мүшәхәҙә).
# Магуло йорто

Магуло йорто — Ростов өлкәһенең Таганрог ҡалаһында Петр урамында урынлашҡан ике ҡатлы йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты. 2002 йылдың 31 декабрендәге 124-се ҡарар.
Адресы: Таганрог ҡалаһы, Петр урамы, 70-се йорт.

# Магуло йорто
## Тарихы

ХХ быуат башында коммерческий советник Марк Спиридонович Магуло энеһе менән бергә Петр урамында 46-сы (хәҙер-70) номерлы йорт һалып сығалар. Йорттоң түшәмдәренә италия рәссамдары биҙәктәр төшөрә. 1825 йылда ҡалаға император Александр I килә. Бай гректар уның хөрмәтенә Магуло йортонда кисә ойошторалар. Кисәлә император үҙе лә ҡатнаша.
1872 йылда бинаның беренсе ҡатында буҫтау тауарҙары: трико, драп һ. б. менән сауҙа итәләр. Ағалы-энеле Вукашиновичтар магазинында сит ил шараптары, араҡы һәм 98 процентлы таҙартылған спирт. һатып алырға мөмкин була.
Марк Спиридонович сит илгә икмәк сығарыу менән шөғөлләнә. Магулоның күп һандағы туғандары 1925 йылға тиклем йортҡа хужа булалар. Уларҙың береһе, Виргиния Спиридонова, 1836 йылда тыуған ҡарт ҡыҙ, фәҡирҙәрҙең йәмәғәт бағыусылығы директоры һәм комитет ағзаһы була. 1912 йылдың декабрь айында Виргиния Спиридонова сауҙагәр Герасим Депальдоның дәрүиштәр ҡуналҡаһы йортона иғәнә индергәне өсөн Изге Анна таҫмаһында миҙал менән бүләкләнә. Ярлыларға ярҙамы йәмғиәттә уның тураһында етеш йәшәүсе кеше тигән фекер тыуҙыра, был хәл һуңынан уны һәләк итә. 1918 йылдың 27 ғинуарында Петровская урамы, 46 (70) адресы буйынса урынлашҡан үҙ фатирында кеше талаусылар уны быуып үлтерә. Талаусылар унан ҡиммәтле әйберҙәр һәм аҡса талап итәләр, бер нәмә лә ала алмағас хужаны быуып үлтерәләр. Шунан һуң улар өйҙә бөтә нәмәне аҡтарып сығалар тик шулай ҙа бер ни ҙә тапмайҙар.
Октябрь революцияһы алдынан бинаның беренсе ҡаты магазин итеп бирелә. Н. Мознаимдың универсаль магазинында коньки, «Зингер» фирмаһының яҙыу һәм тегеү машинкалары, граммофондар һ. б тауарҙар менән сауҙа итәләр.
XX быуаттың 20-се йылдарында йорт милли объектҡа үҙгәртелә, унда ғәҙәттән тыш комиссия (ЧК) эшләй, унан һуң бында 8-се Март исемендәге медицина хеҙмәткәрҙәре клубы, «Прибой» гәзите редакцияһы, һәм урындағы «Молот» гәзите бүлексәһе (1926) була. 1930 йылдарҙан алып торлаҡ йорт булды.
Хәҙерге ваҡытта был торлаҡ йорт төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты (2002 йылдың 31 декабрендәге 124-се ҡарар).
# Джуве

Джуве — Рәсәйҙәге йылға. Ҡалмыҡ Республикаһы, Ростов өлкәһе, Ставрополь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Хагин-Сала йылғаһының һул ярына тамағынан 5,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Джуве
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы башынан Пролетарь һыуһаҡлағысына тиклем, Калаус һәм Егорлык йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010500712107000016538
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107001653
* Бассейн коды — 05.01.05.007
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Шолом Владимир Юрьевич

Шолом Владимир Юрьевич (12 февраль 1955 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, Өфө дәүләт авиация техник университетының триботехника һәм майлау ғилми-тикшеренеү институты директоры, Өфө дәүләт авиация техник университетының «Мехатронные станочные системы» кафедраһы профессоры. Техник фәндәр докторы. Рәсәй инженер академияһы ағза-корреспонденты. Трибология буйынса Рәсәй милли комитеты ағзаһы. «Трение и смазка в машинах и механизмах», «Приводная техника» ғилми баҫмаларының мөхәрририәт советы ағзаһы. Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар сою́зының республика бүлексәһе — Башҡортостан Республикаһының эш биреүселәр Союзы етәксеһе һәм идара ағзаһы. Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһының иҡтисад һәм эшҡыуарлыҡҡа ярҙам мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе. «Өфө авиация институтының хужалыҡ иҫәбе ижади үҙәге» технопаркының генераль директоры (халыҡ-ара күргәҙмәләр һәм конференциялар дипломанты, иң яҡшы сәнәғәт компанияһы тип танылған (2007 й.)).
Авторҙаш булараҡ СССР-ҙың һигеҙ авторлыҡ танытмаһы һәм Рәсәй Федерацияһының 41 патенты эйәһе, 200 ғилми баҫманың авторҙашы.

# Шолом Владимир Юрьевич
## Биографияһы

Владимир Юрьевич Шолом 1955 йылдың 12 февралендә Башҡорт АССР-ының Ғафури районы хәҙерге Красноусол ауылында тыуған. 1980 йылда Өфө авиация институтының авиация двигателдәре факультетытын тамамлай.
* 1972—1973 йылдарҙа — Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе фрезерсыһы.
* 1980—1985 йылдарҙа — Өфө авиация институтында юғары температуралы турбиналар тармаҡ лабораторияһының өлкән инженеры.
* 1985—1991 йылдарҙа — Өфө авиация институтының режим буйынса проректоры.
* 1989 йылдан Өфө авиация институтының хужалыҡ иҫәбе ижади үҙәге (ХТЦ УГАТУ) генераль директоры.
* 2003—2006 йылдарҙа — Өфө дәүләт авиация техник университетының Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы филиалы директоры.

# Шолом Владимир Юрьевич
## Монографиялары

* Бикулов А. З., Нигматуллин Р. Г., Шолом В. Ю. Органические нефтяные парафиновые отложения. Уфимский государственный авиационный технический университет, 1995.
* Бикулов А. З., Нигматуллин Р. Г., Камалов А. К., Шолом В. Ю. Органические нефтяные отложения и их утилизация. Уфимский государственный авиационный технический университет, 1997.
* Постнов В. В., Шолом В. Ю., Шустер Л. Ш. Методы и результаты оценки контактного взаимодействия применительно к процессам металлообработки. М.: Машиностроение, 2004.
* Нигматуллин Р. Г., Шолом В. Ю., Атрощенко В. В. Контроль и диагностика ресурса работы объекта реновации. М.: Машиностроение, 2009.
* Кишуров В. М., Постнов В. В., Шолом В. Ю. Исследование физических явлений при резании металлов (методики и оборудование). М.: Машиностроение, 2010.

# Шолом Владимир Юрьевич
## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы.
* Башҡортостан Республикаһы Президентының Рәхмәт хаты.
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе (2009).
# Гёрциг

Гёрциг (нем. Görzig) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1262 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,82 км². Диңгеҙ кимәленән 84 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6369 һәм автомобиль коды — ABI.
# Картлей

Картлей — Рәсәйҙәге йылға. Мордва Республикаһы, Түбәнге Новгород өлкәһе, Сыуаш Республикаһы, Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Инсар йылғаһының һул ярына тамағынан 151 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.

# Картлей
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Алатырь йылғаһы башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сура, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010500212110000038260
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110003826
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Мәғәсүмов

Мәғәсүмов — фамилия.
* Мәғәсүмов Мансур Мәғәсүм улы (1891—1936) — фельдшер, совет дәүләт эшмәкәре, йәмәғәт эшмәкәре.
* Мәғәсүмов Фәтҡулла Борхай улы (1892—1921) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Бөрйән-Түңгәүер ихтилалы етәкселәренең береһе.
# Яланғы (йылға)

Яланғы (рус. Ялонга) — Рәсәйҙәге йылға, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Һайылмыш йылғаһына һул яғынан (тамағынан 164 км алыҫлыҡта) ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км тәшкил итә.
Һайылмыш йылғаһы Һаҡмарға һыуҙарын ҡоя.

# Яланғы (йылға)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Урал бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Һаҡмар йылғаһы инешенән Оло Эйек йылғаһына һыуҙарын ҡойғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны юҡ. Йылға бассейны — Яйыҡ (Рәсәй бассейны өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәттәре буйынса:
— Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000712112200006664
— Кодтар буйынса гидрологик өйрәнеү (ГӨ) — 112200666
— Бассейн коды — 12.01.00.007
— ГӨ буйынса томы — 12
— ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Өлфәт

Өлфәт — башҡорт ир-ат исеме.

# Өлфәт
## Этимологияһы

Өлфәт исеме ғәрәп теленән дуҫлыҡ, мөхәббәт тигәнде аңлата.

# Өлфәт
## Билдәле шәхестәр

* Хәмәтйәнов Өлфәт Рәхимйән улы (27 июль 1938 йыл — 6 декабрь 2016 йыл) — ғалим-акушер-гинеколог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1988). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1995), Рәсәй Федерацияһының (2001) һәм Башҡортостан Республикаһының (1992) атҡаҙанған табибы.
* Мостафин Өлфәт Мансур улы (4 май 1959 йыл — 29 октябрь 2020 йыл) — дәүләт эшмәкәре, ғалим. Техник фәндәр кандидаты. 2018 йылдың 29 октябренән Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.
* Ҡобағошов Өлфәт Миниәхмәт улы -Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, скульптор.
* Зиннуров Өлфәт Ғаяз улы — (1950), ғалим-иҡтисадсы. 1970 йылдан (өҙөклөк менән) Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы.
* Йомағужин Өлфәт Зәйнетдин улы (11.05.1949), дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2009 йылдан Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының башҡарма директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры.
* Шәйәхмәтов Өлфәт Шәйхизаман улы (1956), ғалим-физик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1978 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2001 йылдан финанс-иҡтисад мәсьәләләре буйынса проректор; 2010 йылдан — Ғилми-производство инновацион технологиялар институты директоры. Техник фәндәр докторы (2002), профессор (2003). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2005), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006).
# Мусин Хәбир Хәләф улы

Мусин Хәбир Хәләф улы (рус. Мусин Хабир Халяфович; 26 апрель 1950 йыл — 22 ғинуар 2024 йыл) — ауыл хужалығы, комсомол, партия, дәүләт һәм муниципаль органдар хеҙмәткәре. 1991 йылдан Миәкә районы халыҡ депутаттары советының рәйесе — Миәкә районы администацияһы башлағы, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының халыҡ мәғарифы, фән, мәҙәниәт, милли һәм интернациональ традициялар, тарихи мираҫты һаҡлау мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың уникенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

# Мусин Хәбир Хәләф улы
## Биографияһы

Мусин Хәбир Хәләф улы 1950 йылдың 26 апрелендә Башҡорт АССР-ының Миәкә районы Күл-Ҡуңҡаҫ ауылында тыуған. Милләте буйынса башҡорт, юғары белемле — 1973 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1973 йылда институтты тамамлағас Миәкә районы «Ленин юлы» колхозында баш агроном булып башлай. 1976 йылда ВСКСМ-дың Миәкә районы комитетына секретарь итеп һайлана. 1980—1982 йылдарҙа Свердловск юғары партия мәктәбендә уҡый. Парияның Миәкә ракомында ауыл хужалығы б-леген етәкләй. 1984—1985 йылдарҙа Миәкә район советында беренсе секретарь була. 1988—1991 йыоларҙа КПСС-тың Миәкә райомында беренсе секретарь. 1991 йылдан Миәкә районы халыҡ депутаттары советының рәйесе — Миәкә районы администацияһы башлығы.
Миәкә районы, 242-се Биҡҡол һайлау округынан Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты итеп һайлана. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының халыҡ мәғарифы, фән, мәҙәниәт, милли һәм интернациональ традициялар, тарихи мираҫты һаҡлау мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы.
# Оло Казанка

Оло Казанка — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе, Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Иловля йылғаһының уң ярына тамағынан 216 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.

# Оло Казанка
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Иловля йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300412107000009331
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000933
* Бассейн коды — 05.01.03.004
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Ҡоро Панда

Сухая Панда — Рәсәйҙәге йылға. Тамбов өлкәһе, Пенза өлкәһе, Воронеж өлкәһе, Һарытау өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Мокрая Панда йылғаһының һул ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.

# Ҡоро Панда
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ворона. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Хопер, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010200212107000006731
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000673
* Бассейн коды — 05.01.02.002
* ГӨ буйынса томы — 07
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0