yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ах-су

Ах-су (Ак-су) — Рәсәй йылғаһы. Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сулак йылғаһының һул ярына тамағынан 141 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.

# Ах-су
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сулак йылғаһы , инешенән Чиркейск гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07030000112109300001398
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 109300139
* Бассейн коды — 07.03.00.001
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 09
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы

Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы (14 май 1964 йыл) — хоҡуҡ белгесе. 2018 йылдан Башҡортостан Республикаһының 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.

# Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы
## Биографияһы

Гөлнара Фәрит ҡыҙы Бикбулатова 1964 йылдың 14 майында Хәйбулла районының Юлдыбай ауылында билдәле йырсы Фәрит Бикбулатов ғаиләһендә тыуа.
Һуңынан улар Өфө ҡалаһына күсенә. Юғары белемде Гөлнара Фәрит ҡыҙы Башҡорт дәүләт университетында ала. Дипломлы белгес хеҙмәт юлын 1981 йылда баш ҡалаһының Киров районы судында суд ултырышы секретары булып башлай. 1982—1984 йылдарҙа Совет районы судында шул уҡ вазифала эшләй. 1984—1990 йылдар — Башҡорт дәүләт университетының юридик факультеты кафедраһы лаборанты. 1991 йыл — Киров районы прокуратураһының канцелярия мөдире. 1991—1995 йылдар — Башҡорт дәүләт университеты кафедраһы ассистенты. 1995—1997 йылдар — Башҡортостандың янғынға ҡаршы СРСУ-һы ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең кадрҙар-юридик бүлеге начальнигы. Һуңынан 2005 йылға тиклем прокурорҙарҙың арбитраж процесында ҡатнашыуын тәьмин итеү буйынса бүлек прокуроры ярҙамсыһы. 2007 йылғаса — Башҡортостан Республикаһы прокуратураһының федераль ҡануниәтте башҡарыуын күҙәтеү буйынса идаралыҡтың бүлек мөдире. 2007—2018 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы прокуроры урынбаҫары. 2018 йылдан — Башҡортостан Республикаһының 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.

# Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы
## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* РФ генераль прокуроры бойороғона ярашлы сәғәт менән бүләкләнә (2005)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы
* Рәсәй Федерацияһы прокуратураһының маҡтаулы хеҙмәткәре
* «Лайыҡлы хеҙмәте өсөн» Рәсәй Федерацияһы генераль прокурорының күкрәккә таға торған билдәһе (2008)
* Рәсәй суд приставтары федераль хеҙмәте директоры бойороғо менән "Ҡаҙаныштары өсөн" миҙалы менән бүләкләнә (2009).
# Кодегуа

Кодегуа (исп. Codegua) — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Качапоаль провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 5 113 кеше (2002).
Коммунаның майҙаны — 286,9 км². Халыҡ һаны — 11893 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 41,45 кеше/км².

# Кодегуа
## Географик урыны

Өлкәнең административ үҙәгенән 17 саҡрым (16 км) төньяҡта урынлашҡан.
Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Мостасаль коммунаһы;
* көнсығышта — Сан-Хосе-де-Майпо коммунаһы;
* көньяҡта — Мачали коммунаһы;
* көнбайышта — Гранерос коммунаһы.

# Кодегуа
## Демографик мәғлүмәттәр

Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
| Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | Бөтә халыҡ | 11893 |
| шул иҫәптән: | Ҡала халҡы | 6041 | Ҡала халҡы өлөшө, % | 50,8 |
| | Ауыл халҡы | 5851 | Ауыл халҡы өлөшө, % | 49.2 |
| | Ир-егеттәр | 6076 | Ир-егеттәр өлөшө , % | 51 |
| | Ҡатын-ҡыҙҙар | 5817 | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө , % | 48.9 |
| Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | Халыҡ тығыҙлығы, кеше/км² | 41,45 |
| Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | Өлкә халҡына ҡарата, коммуна халҡы өлөшө , % | 1.52 |
# Оло Стрельна

Оло Стрельна — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Бердь йылғаһының һул ярына тамағынан 187 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

# Оло Стрельна
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010200512115200004718
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115200471
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Сарото

Сарото — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Полуй йылғаһының уң ярына тамағынан 268 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.

# Сарото
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15020300112115300032965
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115303296
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 3
# Нагорный Михаил Петрович

Нагорный Михаил Петрович (28 ноябрь 1917 йыл — 22 ноябрь 1972 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының взвод командиры ярҙамсыһы. Гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1944).

# Нагорный Михаил Петрович
## Биографияһы

Михаил Петрович Нагорный 1917 йылдың 28 ноябрендә Фирсовка (хәҙер — Украина, Херсон өлкәһе, Нововоронцовский районы) ауылында тыуған. Алты класс тамамлағандан һуң, колхозда тракторсы булып эшләй.
1941 йылда Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһына хеҙмәткә саҡырыла. Шул уҡ йылдың ноябренән — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында. 1943 йылдың сентябренә гвардия өлкән сержант Михаил Нагорный Үҙәк фронт, 7-се гвардия кавалерия корпусы, 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы, 58-се гвардия кавалерия полкының ҡылыссылар взводы командиры ярҙамсыһы була.
Днепр өсөн һуғыштарҙа айырыуса батырлыҡ күрһәтә. 1943 йылдың 28 сентябрендә Белорус ССР-ы Гомель өлкәһе Брагин районы Нивки ауылы районында Днепр аша сыға һәм уның көнбайыш ярында плацдармды алыу һәм ҡулда тотоу өсөн барған һуғыштарҙа әүҙем ҡатнаша, немецтәрҙең ике контратакаһын кире ҡаға. Алыштың киҫкен мәлендә Нагорный взвод командирын алмаштыра һәм подразделение менән уңышлы етәкселек итә. Нивки өсөн барған алышта Нагорный взводы ҡамауҙа ҡала, әммә командир түңәрәкләп оборона тотоуҙы ойоштора, һәм взвод, үҙебеҙҙекеләргә йырып сығып, дошмандың бөтә һөжүмен кире ҡаға.
СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 15 ғинуар Указы менән «немец илбаҫарҙары менән көрәштә командованиеның хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы» өсөн гвардия өлкән сержанты Нагорный Михаил Ленин ордены һәм 3252-се «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы»]] юғары исеменә лайыҡ була.
Һуғыш тамамланғандан һуң, Михаил Нагорный демобилизациялана. Тыуған ауылына ҡайта, һуңыраҡ Запорожьеға күсеп килә. 1972 йылдың 22 ноябрендәвафат була.
Шулай уҡ 3-сө дәрәжә Дан ордены һәм бер нисә миҙал менән бүләкләнгән.
Нововоронцовский районындағы Осокоровка ауылында бер урам Герой хөрмәтенә Нагорный урамы тип атала.
# Ҡала агломерацияһы

Ҡала агломерацияһы (лат. agglomeratio, agglomero — бергә, ҡушам) — бергә ҡушылған йәки бер беренә яҡын урынлашҡан ҡалалар (шулай уҡ ауылдар йәки башҡа торлаҡ пункттар) төркөмө. Агломерацияға ингән ҡалалар берҙәм система булараҡ ҡарала.
Агломерациялар ғәҙәттә бер өлкән үҙәк ҡала тирәһендә барлыҡҡа килә; һирәгерәк осраҡтарҙа, агломерация ике-өс үҙәк тирәһендә туплана; бындай агломерация шулай уҡ конурбация тип атала. Агломерацияға ингән ҡалалар бер береһе менән сәнәғәт, хеҙмәт, транспорт, мәҙәни-көнкүреш бәйләнештәрҙә тора. Типик осраҡта, агломерацияның ҡалаларында торған халыҡ ҙурыраҡ үҙәк ҡалаға көн һайын йөрөп эшләй; үҙәк ҡаланың янында бөтә агломерацияны хеҙмәтләндергән инфраструктура (мәҫәлән аэропорт) була.
Йәнәш урынлашҡан бер нисә агломерация үҫә барһа, улар берҙәм бер мегалополис барлыҡҡа килтерә.

# Ҡала агломерацияһы
## Яҙма

Биләмә структураһы буйынса бер үҙәкле — тирә-яғындағы ҡалған бөтә торамаларҙы үҙ йоғонтоһона буйһондорған һәм уларҙан ҙурыраҡ булған бер үҙәк ҡала; күп үҙәкле — үҙ-ара бәйле бер нисә үҙәк ҡала ҡала агломерацияһына айырып йөрөтәләр.

# Ҡала агломерацияһы
## Рәсәйҙең ҡала агломерациялары

Рәсәйҙең миллиондан ашыу агломерациялары теҙеме (2009-сы йылғаса, торған халыҡ һаны менән):
* Мәскәү агломерацияһы: 14,5 млн.
* Санкт-Петербург агломерацияһы: 5,4 млн.
* Һамар-Тольятти агломерацияһы: 2,5 млн.
* Екатеринбург агломерацияһы: 2,2 млн.
* Түбән Новгород агломерацияһы: 2 млн.
* Ростов агломерацияһы: 1,8 млн.
* Новосибирск агломерацияһы: 1,7 млн.
* Волгоград агломерацияһы: 1,4 млн.
* Ҡазан агломерацияһы: 1,43 млн.
* Силәбе агломерацияһы: 1,32 млн.
* Өфө агломерацияһы: 1,28 млн.
* Омск агломерацияһы: 1,2 млн.
* Һарытау агломерацияһы: 1,2 млн.
* Пермь агломерацияһы: 1,2 млн.
* Тула-Новомосковск агломерацияһы: 1,1 млн.
* Яр Саллы агломерацияһы: 1,1 млн.
* Воронеж агломерацияһы: 1,1 млн.
* Иркутск агломерацияһы: 1,1 млн
* Красноярск агломерацияһы: 1,02 млн.
# Киндельбрюк

Киндельбрюк (нем. Kindelbruck) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан ҡала.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 1734 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,29 км². Диңгеҙ кимәленән 140 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99638 һәм автомобиль коды — SOM.
# Кемулариа-Натадзе Любовь Манучаровна

Любовь Манучаровна Кемулариа-Натадзе (1891—1985) — грузин һәм совет ботанигы, таксономия, биология фәндәре докторы, профессор, Грузин АССРының почетлы ғалимы, Грузин ССР Фәндәр Академияһы Ботаника институтының өлкән тикшеренеүсеһе.

# Кемулариа-Натадзе Любовь Манучаровна
## Биографияһы

1916 йылда ул Тифлис ҡатын-кыҙҙар өсөн үрге курстарҙың тәбиғи факультетын тамамлай, 1925—1926 йылдарҙа Грузия дәүләт университетының педагогика факультетының биология бүлегенең лекцияларында ҡатнаша.
1911 йылда Тифлис ул Ботаника баҡсаһында стажер булып эшләй башлай, 1913 йылдан Гербарийҙ ғалим-һаҡсыһы ярдәмчесе, һәм 1918—1933 йылдарҙа Гербарий башлығы.
1919 йылдан алып 1952 йылғаса ул Тбилисиҙың төрлө юғары уҡыу йорттарында ботаника курстарын алып бара: 1926 йылға тиклем Грузия ауыл хужалығы институты Ботаника кафедраһы ассистенты, һуңынан доценты була, һуңыраҡ, 1952 йылға тиклем ул А. С. Пушкин исемендәге исемендәге институтта педагог булып эшләй.
1933 йылда ул Тбилиси Ботаника институтына (Грузия ССР Фәндәр академияһы Ботаника институты) үҫемлек таксономия һәм география бүлегендә өлкән ғилми хеҙмәткәр булып китә, 1980 йылдан ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем ғилми консультант була.
1941 йылда «Aster нәҫелендәге кавказ вәкилдәре системаһына» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай (фәнни рәйесе Дмитрий Иванович Сосновский була), ә 1965 йылда «Кавказда Ranales тәртибе һәм уның таксономия» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
"Грузия флораһы"ның беренсе һәм икенсе баҫмаларының адаптациялы авторы, шулай уҡ «Абхазия флораһы», «Тбилиси флораһы», «Әзербайжан флораһы», «Кавказ флораһы» (икенсе баҫма) авторы. Ул фән өсөн яңы 80 төр, ырыу һәм төр эсендәге таксон аса һәм сүрәтли.

# Кемулариа-Натадзе Любовь Манучаровна
## Һайланма хеҙмәттәре

Любовь Манучаровна 100 ашыу әҫәрҙең авторы һәм авторҙашы була, уларҙың ҡайһы берҙәре:
* Кемулариа-Натадзе Л. М. Раналиевые на Кавказе и их таксономия. — Тбилиси : Мецниереба, 1966. — 282 с.
* Кемулариа-Натадзе Л. М. Флора Грузии. — Тбилиси : Мецниереба, 1973.
* Кемулариа-Натадзе Л. М. Флора Грузии. — Тбилиси : Мецниереба, 1975.
* Кемулариа-Натадзе Л. М. Флора Грузии. — Тбилиси : Мецниереба, 1983. — 377 с. (Сем. Polygalaceae совместно с М. Давлианидзе, сем. Hypericaceae совместно с Ц. Гвиниашвили).
* Кемулариа-Натадзе Л. М. Ботаническая география и флора Рача-Лечхуми (Западная Грузия). — Тбилиси : Мецниереба, 1985. — 148 с. (Совместно с Р. И. Гагнидзе).
# Виорика Васильевна Думбрэвяну

Виорика Васильевна Думбрэвяну (молд. Viorica Dumbrăveanu; тыуған. 23 декабрь1976 йыл, Кишинёв, Молдавия ССР-ы) — молдаван ҡатын-ҡыҙ-сәйәсмәне. Хоҡуҡ магистры. 2019 йылдың 14 ногябренән 2020 йылдың 23 декабренә тиклем Ион Кику етәкселегендә Кику хөкүмәтенең Молдова Республикаһы һаулыҡ һаҡлау, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министры (2020 йылдың 23 декабренән 31 декабрендә тиклем вазифаһын башҡарыусы). 2019 йылдың 29 июленән 14 ноябренә тиклем социаль мәсьәләләр буйынса Молдова Республикаһы Президенты кәңәшсеһе.

# Виорика Васильевна Думбрэвяну
## Биографияһы

Виорика Васильевна Думбрэвяну 1976 йылдың 23 декабрендә Кишинёвта тыуған.
1994—1997 йылдарҙа республика информатика колледжының (Colegiul Republican de Informatică, әлеге ваҡытта — Centrul de Excelență în Informatică și Tehnologii, CEITI) юридик факультетында дөйөм хоҡуҡ һөнәре буйынса уҡый. 1997—2001 йылдарҙа Молдавия дәүләт университетында уҡый, юриспруденция буйынса лиценциат дәрәжәһенә лайыҡ була. 2003 йылда енәйәт хоҡуғы һәм криминология өлкәһендә махсуслашҡан хоҡуҡ магистры дәрәжәһен ала. 2002—2003 йылдарҙа хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы социаль яҡлау идаралығының өлкән консультанты булып эшләй, 2003—2005 йылдарҙа — хәүеф һәм тигеҙ мөмкинлектәр ситуацияһында балалар менән ғаилә проблемалары бүлеге башлығы, 2005—2007 йылдарҙа — консультант. 2007—2008 йылдарҙа — ғаилә һәм балаларҙы, ғаилә һәм баланы социаль яҡлау министрлығының бүлек начальнигы, 2008—2009 йылдарҙа — министры Лариса Катринич урынбаҫары, 2009—2016 йылдарҙа — ғаилә һәм бала хоҡуҡтарын яҡлау буйынса сәйәсәт бүлеге начальнигы, 2016—2017 йылдарҙа — министр Руксанда Главан урынбаҫары. 2017 йылдарҙа Сәләмәтлек һаҡлау, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығында социаль яклау мәсьәләләре буйынса дәүләт секретары итеп тәғәйенләнә.
2019 йылдың 23 июленән 14 ноябргә тиклем — Молдова Республикаһы Президенты Игорь Додондың социаль мәсьәләләр буйынса советнигы.
2019 йылдың 14 ноябренән 2020 йылдың 23 декабренә тиклем — Молдова Республикаһы һаулыҡ һаҡлау, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министры. 2020 йылдың 23 декабрендә Ион Кику хөкүмәте отставкаға китергә ғариза бирә, 2020 йылдың 31 декабренә тиклем үҙ вазифаһын башҡара. Урыҫ һәм инглиз телендә һөйләшә.

# Виорика Васильевна Думбрэвяну
## Ғаиләһе

Кейәүҙә. Ике балаһы бар.

# Виорика Васильевна Думбрэвяну
## Наградалары

2010 йылда «Гражданлыҡ хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.
# Кәримов

Кәримов — төрки телле халыҡтарҙа киң таралған фамилия. Ғәрәп теленән алынған, башҡортсаға тәржемәлә йомарт, киң күңелле тигәнде аңлата.
* Кәримов Азат Әхмәтхан улы (1952—2017) — һаулыҡ һаҡлау өлкәһе хеҙмәткәре.
* Кәримов Айрат Таһир улы (1941—2016) — СССР һәм Рәсәй композиторы һәм пианисы.
* Кәримов Альберт Хәмиҙулла улы (1971 й.) — Силәбе ҡала Думаһы депутаты.
* Кәримов Вил Сәғит улы (1935—2017) — режиссёр, дәүләт эшмәкәре.
* Кәримов Ғабдулла Әхмәтвәли улы (Ярлы Кәрим; 1901—1937), шағир, журналист. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы.
* Кәримов Ғәлимйән Тимербай улы (1952), партия органдары хеҙмәткәре, журналист, йәмәғәтсе.
* Кәримов Илгиз Мостафа улы (1942—2019) — тәржемәсе, журналист.
* Кәримов Ислам Әбдулғәни улы (1938—2016), Үзбәкстандың сәйәсмәне, Үзбәкстандың беренсе (1991—2016) президенты.
* Кәримов Ҡәүи Кәрим улы (1947), ғалим-тарихсы. Тарих фәндәре докторы (2000), профессор (2001).
* Кәримов Марат Нәби улы (1930), Башҡортостандың халыҡ шағиры.
* Кәримов Мостафа Сафа улы, Мостай Кәрим (1919—2005), Башҡортостандың халыҡ шағиры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1979). Салауат Юлаев премияһы лауреаты (1967).
* Кәримов Салауат Ғайса улы (1960), яҙыусы һәм журналист. «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының баш мөхәррире.
* Кәримов Таһир Шакир улы (1912—1978), композитор.
* Кәримов Тимербулат Олег улы (1974), Рәсәй эшҡыуары
* Кәримов Фәтих Әхмәтвәли улы (1909—1945), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған шағир.
* Кәримов Хәниф Кәрим улы (1910—1983) — башҡорт шағиры.
* Кәримов Әмир Хәбибулла улы (1915—1976) — СССР-ҙың атҡаҙанған летчик-һынаусыһы.
* Кәримов Әхим Кәрим улы (1917—2015) — геохимик, геология-минерология фәндәре докторы (1969), профессор (1973).
* Кәримова Мәрйәм Ғатаулла ҡыҙы (1935—2015) — уҡытыусы, партия органдары хеҙмәткәре.
* Кәримова Нәзифә Харис ҡыҙы (1947 й.) — яҙыусы һәм журналист.
* Кәримова Роза Шәйхетдин ҡыҙы (1935 й.) — театр актёры.
* Кәримова Рәсимә Сәғит ҡыҙы — Башҡортостан телевидениеһының тәүге дикторы, БАССР-ҙың һәм РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Кәримова Эльвина Хәйҙәрйән ҡыҙы (1994 й.) — Рәсәй ватерполисткаһы.
* Кәримова Әлфиә Закуан ҡыҙы (1977 й.) — опера йырсыһы.
# Ведомость

Ведомость — Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Хохломка йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Ведомость
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Түбәнге Новгород ГЭС-ынан Ока йылғаһының тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 08010300512110000017282
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 110001728
* Бассейн коды — 08.01.03.005
* ГӨ буйынса томы — 10
* ГӨ буйынса сығарылыш — 0
# Караайры (Кураган ҡушылдығы)

Караайры — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кураган йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.

# Караайры (Кураган ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010100312115100004080
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115100408
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1
# Цихтау

Цихтау (нем. Zichtau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна.
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 272 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,41 км². Диңгеҙ кимәленән 68 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39638 һәм автомобиль коды — SAW.
# Бәләкәй ҡыуаҡлыҡ

Бәләкәй ҡыуаҡлыҡтар — ағас һымаҡ үҫемлектәр йәшәү формаһының береһе. Был тәбәшәк буйлы (бейеклеге бер нисә тиҫтә сантиметрҙан артмай), төп олоно булмаған тармаҡлы һабаҡлы күп йыллыҡ үҫемлектәр.
Ғәҙәттә был үҫемлектәр ергә ятып, йәйелеп үҫә.
Һабаҡтары 5-12 йылдан артыҡ йәшәмәй, ләкин тамырҙары күпкә оҙағыраҡ йәшәй ала (көртмәленеке — ике йөҙ йылға тиклем). Тамырҙары ер өҫтөндәге өлөшөнән күпкә ҡеүәтлерәк булыусан, мәҫәлән, ҡара көртмәле тамырҙарының оҙонлоғо өс метрға етә.
Ҡыуаҡ һабаҡтарында йыллыҡ үҫеш күренеп тора — ҡойолған япраҡтарҙан бөрө төйөндәре ҡала (ҡыҙыл көртмәле, ҡара көртмәле, мүк еләге).
Бәләкәй ҡыуаҡлыҡтар тундраларҙа, һаҙлыҡтарҙа, ылыҫлы урмандарҙа, бейек таулыҡтарҙа таралған.

# Бәләкәй ҡыуаҡлыҡ
## Рәсәйҙең Европа өлөшөндәге урта һыҙатта осраған ваҡ ҡыуаҡтар

* Ҡара көртмәле
* Ҡыҙыл көртмәле
* Мүк еләге
* Арса
* Подбел
* Водяника
# Төҙөүсе (стадион, Салауат)

спидвей клубы «Салауат» Майҙан размеры
110 × 60 м
«Төҙөүсе» стадионы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Салауат ҡалаһында урынлашҡан стадион. 7 000 тамашасыны һыйҙыра һәм һыйҙырышлылығы буйынса ҡалала Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге стадиондан һуң икенсе урында тора.

# Төҙөүсе (стадион, Салауат)
## Тарихы

«Төҙөүсе» стадионы 1959 йылда төҙөлә һәм Салауат ҡалаһында икенсе иң ҙур стадион. Уның тәбиғи япмалы футбол майҙаны һәм уның тирәләй йүгереү юлдары бар. Спорт ҡоролмаһының беренсе директоры Шәрипов А. Х.
Бында шулай уҡ асыҡ трибуналар, футбол яланы һәм еңел атлетика манежы, футбол, волейбол уйындары өсөн майҙансыҡтар бар.
Стадионда спортсы мотоуҙышсылар күнекмәләр үткәрәләр, футбол матчтары үткәрелә. 1967 йылдың 22-23 февралендә Салауат стадиионында спидвей буйынса 2-се донъя шәхси чемпионатының ярымфиналы, ә 1968 йылдың 20-21 февралендә — шәхси донъя чемпионаты финалы үтә.
Ҡыш футбол майҙанына һыу һибелә һәм һырғалаҡ эшләй, унда шыуыу өсөн прокатҡа коньки алып торорға мөмкин.
2008 йылда стадионға капиталь ремонт үткәрелгән.

# Төҙөүсе (стадион, Салауат)
## Ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр

* «Төҙөүсе» стадионы Мусино биҫтәһе эргәһендә, Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге стадион менән йәнәш урынлашҡан.
* 2011 йылда стадионда йәйәнән атыу буйынса Рәсәй беренселеге үтә.
* Стадионда, ярышта ҡолағанда йәрәхәтләнгән аяғына операция яһатҡандан һуң вафат булған мотоуҙышсы А. Баскаковҡа һәйкәл ҡуйылған. Бетон һәйкәлдең авторы — Сергей Полетавкин. Һәйкәл 1993 йылдың 19 авгусында асыла. Шул ваҡыттан алып стадионда даими рәүештә ярыштар — башҡорт спидвей оҫтаһы Баскаков Александр Мемориалы үткәрелә.

# Төҙөүсе (стадион, Салауат)
## Адресы

* 453250,Башҡортостан Республикаһы, Салауат ҡалаһы, Пархоменко урамы, 8.
* Стадионға тиклем автобуста йәки 1-се маршрут такси менән барырға мөмкин.
# Кудья (Амелич ҡушылдығы)

Кудья — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Амелич йылғаһының уң ярына тамағынан 90 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Кудья (Амелич ҡушылдығы)
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13010700112115200029314
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115202931
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буйынса томы — 15
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Альткирхен

Альткирхен (нем. Altkirchen) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1061 кеше йәшәй. Майҙаны — 20,05 км². Диңгеҙ кимәленән 228 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 4626 һәм автомобиль коды — ABG.
# Кериго

Кериго (Кериго-Ахк) — Рәсәй йылғаһы. Чечен Республикаһы, Дағстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Аргун йылғаһының уң ярына тамағынан 96 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

# Кериго
## Һыу реестры мәғлүмәттәре

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Көнбыйыш Каспий һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сунжа йылғаһы, Грозный ҡалаһынан Аргун йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Терек һәм Волга араһындағы Каспий диңгеҙе йылғалары бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 07020001212108200005900
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 108200590
* Бассейн коды — 07.02.00.012
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 08
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2
# Новокузнецк

Новокузнецк (рус. Новокузнецк), Аба-Тора (шор. Аба-Тура, хак. Аба-Тура, көн. алт. Аба-тура) — Кемерово өлкәһенең төньяҡ-көнсығышында, Томь йылғаһының һул ярында урынлашҡан.

# Новокузнецк
## Мәғариф

* Себер дәүләт индустриаль университеты